Κατηγορία: Επιστημονικά Νέα

Η πραγματική πρόοδος στη θεραπεία έγινε με την ανοσοθεραπεἰα, αφού η βιολογική πορεία της νόσου έχει ουσιαστικά βελτιωθεί για σημαντικό ποσοστό ασθενών.

Η επιδημιολογική έκρηξη του καρκίνου πνεύμονος κατά τον 20ο αιώνα συνδέεται αιτιολογικά  με το κάπνισμα, σύμφωνα με ακλόνητα και απόλυτα δεδομένα. Ο καρκίνος του πνεύμονα, αποτελεί τη συχνότερη μορφή καρκίνου στον κόσμο, με τα νέα περιστατικά για το 2018 να υπολογίζονται σε 2,1 εκατομμύρια. Διακρίνεται σε δύο κύριους τύπους, τον μη-μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα (ΜΜΚΠ) και τον μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα (ΜΚΠ).

Αποτελεί μια από τις επιθετικότερες μορφές καρκίνου με υπολογιζόμενο αριθμό θανάτων για το 2018 σε 1,8 εκατομμύρια.  Οι στατιστικές παγκοσμίως καταγράφουν συνολικό ποσοστό επιβίωσης 5 ετών 10-15%, ενώ οι ασθενείς με προχωρημένο (σταδίου IV) καρκίνο του πνεύμονα έχουν ποσοστό 5ετούς συνολικής επιβίωσης 2%. Αποτελεί έτσι τόσο παγκοσμίως όσο και στην Ελλάδα την πιο συχνή αιτία θανάτου από καρκίνο.

Ειδικά για την χώρα μας, σύμφωνα  με τα πιο πρόσφατα δεδομένα (2018 )[1] τα νέα περιστατικά καρκίνου του πνεύμονα ανέρχονται σε 9.964 (15%). Στους άντρες αποτελεί την πιο συχνά εμφανιζόμενη μορφή καρκίνου, με τα νέα περιστατικά να ανέρχονται σε 7.862 (20,2%), ενώ στις γυναίκες, το αντίστοιχο ποσοστό είναι 7,5%  και αφορά σε 2.102 νέα περιστατικά.

Η ασθένεια στο ξεκίνημά της μπορεί να είναι και ασυμπτωματική, στην εξέλιξή της όμως έχει θορυβώδη συμπτώματα με ταχεία ανάπτυξη μεταστατικής νόσου που μπορεί να δημιουργήσει απειλές για τη ζωή, ακόμη και άμεσα με τη διάγνωσή της. Τα συμπτώματα κατά τη διάγνωση ποικίλλουν, χαρακτηριστικά μπορεί να  είναι  βήχας, αιμόπτυση, δύσπνοια,  πόνος του θώρακα ή του κορμού, ανεξήγητη κόπωση, ανορεξία και  απώλεια βάρους.

Τι αλλάζει με την ανοσοθεραπεία

Η μέχρι σήμερα συστηματική θεραπεία του καρκίνου του πνεύμονα γινόταν με τη χημειοθεραπεία και αντιαγγειογενετικούς παράγοντες. Στις αρχές του 20ου αιώνα σημειώθηκε ουσιαστική επιστημονική πρόοδος με την εισαγωγή των στοχευμένων θεραπειών, οι οποίες όμως έχουν εξατομικευμένη ένδειξη μόνο για το μικρό ποσοστό των ασθενών που έχουν τους αντίστοιχους στόχους.  Η πραγματική όμως πρόοδος στη θεραπεία έγινε με την ανοσοθεραπεἰα, αφού η βιολογική πορεία της νόσου έχει ουσιαστικά βελτιωθεί για σημαντικό ποσοστό ασθενών. Οι ενδείξεις και ο αλγόριθμος των θεραπευτικών επιλογών έχει εντυπωσιακά αλλάξει και η πρώτη γραμμή συστηματικής θεραπείας περιλαμβάνει την ανοσοθεραπεία ως μονοθεραπεία ή σε συνδυασμό με χημειοθεραπεία σχεδόν για όλους τους ασθενείς με ΜΜΚΠ  που δεν έχει ανιχνεύσιμους μοριακούς στόχους. Στην περίπτωση αυτή είναι δύσκολο να δώσεις θεραπεία πρώτης γραμμής χωρίς ανοσοθεραπεία σε οποιοδήποτε ασθενή που δεν έχει την επιλογή της  στοχευμένης θεραπείας.

Ο βασικός μηχανισμός δράσης της ανοσοθεραπείας είναι να κινητοποιήσει τους μηχανισμούς ανοσοεπιτήρησης ώστε να αναγνωρίσουν τον καρκινικό ιστό σαν ξένο σώμα και να επιτεθούν σε αυτόν με στόχο την απόρριψή του. Η ανοσολογική απάντηση όταν κινητοποιηθεί είναι αποτελεσματική, διηθεί τον όγκο με λεμφοκύτταρα που κινητοποιούν μηχανισμούς καταστροφής του καρκινικού κυττάρου όπου και να ευρίσκεται. Η απάντηση αυτή διατηρείται σαν μνήμη και σε κάποιους ασθενείς διατηρείται επωφελώς για τον ασθενή και παραβιάζει την πορεία της νόσου μετατρέποντάς την σε ένα χρόνιο νόσημα, δημιουργώντας και ελπίδες για ίαση. Η ανοσοθεραπεία αποτελεί μία καινοτόμο θεραπευτική προσέγγιση που βασίζεται στη διέγερση του ανοσοποιητικού συστήματος του ανθρώπινου οργανισμού, ώστε να καταπολεμήσει, ακόμη και  να καταστρέψει τον καρκινικό ιστό.

Τα βασικά πλεονεκτήματα της ανοσοθεραπείας σε σχέση με τις συμβατικές θεραπείες, όπως επιβεβαιώνεται από κλινικές μελέτες, είναι ο αντικειμενικός έλεγχος της νόσου για μακρύτερο χρονικό διάστημα και για περισσότερους ασθενείς. Αυτό μεταφράζεται σε μακρύτερη επιβίωση, με βελτιωμένη ποιότητα ζωής, ενώ για ένα μικρό ποσοστό ασθενών η διάρκεια ελέγχου της νόσου μπορεί να ξεπεράσει θεαματικά τις προ ανοσοθεραπείας προσδοκίες. Οι ενδείξεις χορήγησης ανοσοθεραπείας έχουν επεκταθεί πλέον εντυπωσιακά, με ισχυρά παραδείγματα το μελάνωμα, τον καρκίνο της ουροδόχου κύστης, τον καρκίνο κεφαλής και τραχήλου, το  λέμφωμα Hodgkin και βέβαια τον  μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα.

Μια από τις πιο σημαντικές ανοσοθεραπείες αυτή τη στιγμή είναι το pembrolizumab το οποίο αποτελεί την πρώτη και κύρια  ανοσοθεραπεία που ενδείκνυται τόσο ως θεραπεία 1ης όσο και 2ης  γραμμής στον μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα. Όπως έχουν δείξει σχετικές μελέτες, το pembrolizumab σε συνδυασμό με χημειοθεραπεία μειώνει σημαντικά (κατά 48%) τον κίνδυνο προόδου της νόσου και κατά το ήμισυ τον κίνδυνο θανάτου για ασθενείς με μη μικροκυτταρικό, μη πλακώδη, καρκίνο του πνεύμονα και κατά 36% για ασθενείς με πλακώδη τύπο, αντίστοιχα. Καθίσταται έτσι, η μοναδική  ανοσοθεραπεία που μπορεί να χορηγηθεί σε συνδυασμό με χημειοθεραπεία για την αντιμετώπιση και των δύο τύπων του προχωρημένου μη μικροκυτταρικού καρκίνου του πνεύμονα, του πλακώδη και του μη πλακώδη τύπου.

Επίσης, το Pembrolizumab είναι η μοναδική ανοσοθεραπεία η οποία έχει λάβει ένδειξη χορήγησης με βάση μια βιολογική ιδιότητα του καρκίνου, ανεξαρτήτως της πρωτοπαθούς εστίας από όπου ξεκίνησε ο καρκίνος. Η ένδειξη αυτή χαρακτηρίζεται tumor agnostic, έχει στόχο την παρουσία μικροδορυφορικής αστάθειας (Microsatellite Instability, MSI) και αναφέρεται σε όλους τους καρκίνους με αυτή την βιολογική ιδιότητα από όποιο όργανο και αν προέρχονται. Οι εξελίξεις αυτές μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα έχουν δημιουργήσει τεράστια ελπίδα στους ασθενείς με καρκίνο και τις οικογένειες τους. Η κλινική έρευνα γύρω από την ανοσοθεραπεία έχει υψηλή κινητικότητα και αναμένονται τα κλινικά αποτελέσματα να διευρύνουν τις ενδείξεις και να αναδείξουν τους βιοδείκτες για πλέον εξατομικευμένη εφαρμογή της ανοσοθεραπείας.

Ηλίας E. Αθανασιάδης, ογκολόγος- παθολόγος, διευθυντής ογκολογικής κλινικής «Μητέρα», επίκουρος καθηγητής ογκολογίας Northwestern University, Η.Π.Α.

[1] Πηγή: Globocan 2018, http://gco.iarc.fr/today/data/factsheets/populations/300-greece-fact-sheets.pdf

https://www.iatronet.gr

Σε πειράματα με έγκυα ποντίκια μολυσμένα από τον ιό Zika, οι ερευνητές Johns Hopkins Medicine αναφέρουν ότι έχουν χρησιμοποιήσει με επιτυχία ένα μακροχρόνιο ανοσοκατασταλτικό φάρμακο για να μειώσουν το ποσοστό των νεκρών εμβρύων και των γενετικών ανωμαλιών στους απογόνους των ποντικών.

Η εγκεκριμένη ιατρική της Αμερικανικής Υπηρεσίας Τροφίμων και Φαρμάκων, anakinra, χρησιμοποιείται συνήθως για τη θεραπεία της ρευματοειδούς αρθρίτιδας και άλλων αυτοάνοσων νόσων σε νεογέννητα και ενήλικες, έχει αντικατασταθεί σε μεγάλο βαθμό από πιο αποτελεσματικά φάρμακα. Ωστόσο, στα πειράματα ποντικών που έχουν μολυνθεί από το Zika, το φάρμακο φαίνεται να παρεμβαίνει στην φλεγμονή των πλακούντων των εγκύων ζώων, λένε οι ερευνητές. Υπάρχουν επίσης ενδείξεις ότι το φάρμακο μειώνει άμεσα τη φλεγμονή στους εμβρυϊκούς εγκεφάλους.Μια έκθεση σχετικά με τα ευρήματα δημοσιεύτηκε στο τεύχος Απριλίου του περιοδικού Journal of Clinical Investigation Insights .

“Μέχρι τώρα, η έρευνα έχει επικεντρωθεί στην εξεύρεση εμβολίων και αντιιικών φαρμάκων, αλλά η μελέτη δείχνει έντονα ότι η ανοσοαπόκριση του πλακούντα δεν θα πρέπει να παραβλεφθεί ως στόχος για θεραπεία”, λέει η Irina Burd, MD, Ph.D., associate καθηγήτρια γυναικολογίας και μαιευτικής και διευθύντρια του Ολοκληρωμένου Κέντρου Ερευνών για την εμβρυϊκή ιατρική στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Johns Hopkins. “Χρησιμοποιώντας ένα φάρμακο εγκεκριμένο από τον FDA, το οποίο έχει ήδη αποδειχθεί ασφαλές στα βρέφη, συντομεύει το χρονικό διάστημα που μπορεί να μπορέσουμε να ξεκινήσουμε γρήγορα τις κλινικές δοκιμές και να πάρουμε ένα πιθανώς αποτελεσματικό προληπτικό μέτρο εγκεκριμένο και διαθέσιμο για τη μείωση των επιβλαβών επιδράσεων του Zika”.

Σύμφωνα με τα Αμερικανικά Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων, το 10% των μωρών που γεννιούνται στις ΗΠΑ σε γυναίκες με μόλυνση Zika κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης αναπτύσσουν ελαττώματα του εγκεφάλου του εμβρύου που κυμαίνονται από την αργή ανάπτυξη του κεφαλιού μέχρι τη μικροκεφαλία, κατάσταση που χαρακτηρίζεται από πολύ μικρή κεφαλή σε εγκεφαλικές ανωμαλίες. Το Zika μπορεί να μεταδοθεί από μολυσμένα κουνούπια ή απροστάτευτο σεξ από μολυσμένο άτομο και μεταφέρεται από έγκυο στο αγέννητο παιδί. Οι έγκυες γυναίκες με Zika διατρέχουν επίσης αυξημένο κίνδυνο αποβολής.

Πηγη:https://www.healthweb.gr/

Πηγη:https://www.onmed.gr/

Στο Ινστιτούτο Καρδιαγγειακής Πρόληψης του Ludwig-Maximilians-Universität München, ο Oliver Söhnlein και οι συνεργάτες τους διερεύνησαν τους μοριακούς μηχανισμούς που αποτελούν τη βάση χρόνιων φλεγμονωδών διαταραχών, συμπεριλαμβανομένης της αθηροσκλήρωσης. Αυτές οι καταστάσεις οφείλονται σε μεγάλο βαθμό σε ανεπίλυτες έμφυτες ανοσοαποκρίσεις.

Οι ερευνητές επικεντρώθηκαν στο ρόλο των κυττάρων που είναι γνωστά ως ουδετερόφιλα, τα οποία αποτελούν ένα μεγάλο μέρος του έμφυτου ανοσοποιητικού συστήματος. Η νέα μελέτη περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο τα ουδετερόφιλα βλάπτουν τους ιστούς ξεκινώντας έναν προηγουμένως μη αναγνωρισμένο τύπο προκαλούμενου κυτταρικού θανάτου. Η αθηροσκλήρωση χαρακτηρίζεται από την συσσώρευση πλούσιων σε λίπος εναποθέσεων γνωστών ως πλάκες κάτω από το στρώμα ενδοθηλιακών κυττάρων που σχηματίζει το εξωτερικό τοίχωμα των αρτηριών.

Τα ανοσοκύτταρα μεταναστεύουν σε θέσεις σχηματισμού της πλάκας μέσω του αίματος ως απόκριση σε συγκεκριμένα βιοχημικά σήματα. Εισέρχονται στον υποκείμενο ιστό με διείσδυση μεταξύ των ενδοθηλιακών κυττάρων, ενώ απελευθερώνουν χημικές ενώσεις που προσελκύουν ακόμα περισσότερα ανοσοκύτταρα, μέχρις ότου κάποια στιγμή η φλεγμονώδης αντίδραση γίνει χρόνια.

Η χρόνια φλεγμονή αυξάνει την πιθανότητα ότι η συνεχής αύξηση της πλάκας θα οδηγήσει σε ρήξη της. Μόλις συμβεί κάτι τέτοιο, η πλάκα μπορεί να προκαλέσει θρόμβο και να εμποδίσει τη ροή του αίματος. Αυτό μπορεί να προκαλέσει καρδιακή προσβολή ή εγκεφαλικό επεισόδιο.

Τα ουδετερόφιλα μπορούν να διαδραματίσουν ένα ιδιαίτερα ολέθριο ρόλο στην αποσταθεροποίηση των πλακών. Τα κύτταρα αυτά συνδέονται με τα κύτταρα των λείων μυών που βρίσκονται κάτω από το τοίχωμα των αρτηριών και ενεργοποιούνται. Η ενεργοποίηση έχει ως αποτέλεσμα την απελευθέρωση του χρωμοσωμικού DNA και των σχετιζόμενων με αυτό ιστονών, οι οποίες είναι κυτταροτοξικές.

Οι ελεύθερες ιστόνες σκοτώνουν τα γειτονικά κύτταρα, και στην περίπτωση της αθηροσκλήρωσης σκοτώνουν τα λεία μυικά κύτταρα. Οι ιστόνες προκαλούν το θάνατο των λείων μυικών κυττάρων προκαλώντας το σχηματισμό πόρων στις μεμβράνες τους. Αυτό επιτρέπει στο εξωκυτταρικό υγρό να μπει μέσα στα κύτταρα και να τα κάνει να “σκάσουν”. Η απώλεια των λείων μυικών κυττάρων με τη σειρά της αποσταθεροποιεί πλάκες, καθώς οι τελευταίες δεν υποστηρίζονται πλέον από τα λεία μυϊκά κύτταρα.

Πηγη:https://www.healthweb.gr

Ο κακοήθης όγκος ραβδοειδή (MRT) είναι ένας από τους πιο επιθετικούς και θανατηφόρους παιδικούς καρκίνους. Παρόλο που σπάνια – περίπου 20 έως 25 νέες περιπτώσεις διαγιγνώσκονται ετησίως στις Ηνωμένες Πολιτείες – δεν υπάρχει τυποποιημένη αποτελεσματική θεραπεία για την ασθένεια, η οποία οδηγείται από την απώλεια μιας αντικαρκινικής πρωτεΐνης που ονομάζεται SNF5. Οι πιθανότητες είναι πολύ μικρές ότι ένα παιδί θα επιβιώσει ένα χρόνο μετά τη διάγνωση MRT.

Τώρα οι ερευνητές στο Πανεπιστήμιο Vanderbilt έχουν ανακαλύψει ότι μια προκαρκινική πρωτεΐνη, MYC, αναστέλλεται κανονικά από το SNF5. Απώλεια του SNF5 αποτελεσματικά επιταχύνει την καρκινική ανάπτυξη.

Οι ερευνητές καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι η παρεμπόδιση της MYC θα μπορούσε να είναι «απροσδόκητα αποτελεσματική» στη θεραπεία του MRT καθώς και άλλων καρκίνων που οδηγούνται από την αδρανοποίηση του SNF5.

“Μία από τις δυσκολίες στη θεραπεία ενός καρκίνου, όπως το MRT, είναι ότι οδηγείται από την απώλεια μιας συγκεκριμένης πρωτεΐνης από το κύτταρο όγκου”, δήλωσε ο William Tansey, Ph.D., καθηγητής Ingram του Cancer Research και καθηγητής της κυτταρικής και αναπτυξιακής βιολογίας. “Η εμφάνιση της MYC που ενεργοποιείται από την απώλεια SNF5 προσδιορίζει έναν στόχο που μπορείτε να ακολουθήσετε κατά πάσα πιθανότητα σε αυτούς τους καρκίνους”, ανέφερε.

Ο Tansey, συν-ηγέτης του προγράμματος έρευνας για τη συντήρηση γονιδιώματος στο Κέντρο Καρκίνου Vanderbilt-Ingram, είναι ένας διεθνώς γνωστός εμπειρογνώμονας για τη MYC, μια οικογένεια τριών σχετιζόμενων πρωτεϊνών που υπερεκφράζονται στον καρκίνο και που συμβάλλουν σε περίπου 100.000 θανάτους από καρκίνο ετησίως στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Οι πρωτεΐνες MYC λειτουργούν ως ρυθμιστές μεταγραφής, ελέγχοντας την έκφραση χιλιάδων γονιδίων που συνδέονται με κυτταρική ανάπτυξη, πολλαπλασιασμό, μεταβολισμό και αστάθεια γονιδιώματος. Το εργαστήριο Tansey επικεντρώνεται στον καθορισμό βασικών μηχανισμών της δράσης του MYC, οι οποίοι μπορούν να οδηγήσουν σε νέες στρατηγικές για να στοχεύσουν τη MYC στην κλινική.

Χρησιμοποιώντας βιοχημικές και γονιδιωματικές προσεγγίσεις, ο Tansey και οι συνεργάτες του απέδειξαν ότι το SNF5 αναστέλλει επιλεκτικά τη δέσμευση του MYC στο DNA, κάτι που απαιτείται για την ογκογενετική του λειτουργία. Συνεπώς, η επανεισαγωγή του SNF5 σε κύτταρα MRT εκτόπισε επίσης το MYC από χρωματίνη (το σύμπλεγμα DNA, RNA και πρωτεΐνης που σχηματίζουν χρωμοσώματα), αναστέλλοντας προκαρκινικά προγράμματα γονιδιακής έκφρασης.

Πηγη:https://www.healthweb.gr

Τι υποστηρίζει μελέτη που δημοσιεύθηκε στο The Lancet Oncology.

Πηγη:https://www.athensvoice.gr

Η εταιρεία ViiV Healthcare υπέβαλε νέα αίτηση στην αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) για την πρώτη μηνιαία θεραπεία του ιού HIV.

Η θεραπεία είναι ενέσιμη και είναι συνδυασμός δύο φαρμάκων: cabotegravir και του rilpivirine. Αφορά ενήλικες ασθενείς, στους οποίους το ιικό φορτίο είναι υπό καταστολή και δεν είναι ανθεκτικοί σε cabotegravir ή rilpivirine.

Το Cabotegravir είναι ένας αναστολέας της ιντεγκράσης (INI) που δεν έχει ακόμη εγκριθεί από τις ρυθμιστικές αρχές, ενώ το rilpivirine είναι ένα φάρμακο που έχει αναπτυχθεί από τη Janssen και χορηγείται από του στόματος σε συνδυασμό με άλλους αντιρετροϊικούς παράγοντες. Η ενέσιμη μορφή της δεν έχει εγκριθεί.

Η αίτηση βασίζεται στις κλινικές μελέτες φάσης ΙΙΙ (ATLAS και FLAIR), στις οποίες συμμετείχαν περισσότεροι από 1.100 ασθενείς από 16 χώρες και έδειξε ότι ο συνδυασμός των δύο ουσιών ήταν εξίσου αποτελεσματικός με το σημερινό πρότυπο φροντίδας που είναι ένα ημερήσιο θεραπευτικό σχήμα (από του στόματος) με τρία φάρμακα.

Η εταιρεία σχεδιάζει να υποβάλει τους προσεχείς μήνες κανονιστικές αιτήσεις για τη νέα θεραπεία τόσο στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων, όσο και στον Health Canada και άλλους οργανισμούς.

Η εταιρεία ViiV Healthcare γεννήθηκε το 2009 από μία συνεργασία των GSK και Pfizer, στην οποία συμμετείχε από το 2009 και η Shionogi.

Πηγη:https://virus.com.gr

Πηγη:http://healthmag.gr

Πηγη:http://healthmag.gr