Αυτοάνοσα νοσήματα: Μεταβολίτης με αντιφλεγμονώδη δράση οδηγεί σε νέες θεραπείες

Ελπίδες για νέες θεραπείες αυτοάνοσων νοσημάτων δίνει πρόσφατη ιαπωνική μελέτη, η οποία ρίχνει φως στο ρόλο που διαδραματίζουν συγκεκριμένοι μεταβολίτες στη λειτουργία του ανοσοποιητικού

Νέες οδούς προς τη θεραπεία διάφορων αυτοάνοσων νοσημάτων φωτίζει πρόσφατη μελέτη ερευνητών από τα Πανεπιστήμια του Χοκάιντο  και του Σάπορο στην Ιαπωνία, τα ευρήματα της οποίας δημοσιεύονται στο Nature Communications. Σύμφωνα με αυτά, τα ιτανονικά, οργανικά οξέα που εμπλέκονται στις διεργασίες του μεταβολισμού (μεταβολίτες) μπορούν, χάρη στις αντιφλεγμονώδεις ιδιότητές τους, να επιδράσουν στη ρύθμιση των Τ βοηθητικών και Τ ρυθμιστικών κυττάρων του ανοσοποιητικού συστήματος.

«Η πολλαπλή σκλήρυνση και ο συστηματικός ερυθηματώδης λύκος είναι δύο από τις πολλές αυτοάνοσες ασθένειες που προκαλούνται από τη δυσλειτουργία των Τ-κυττάρων» ανέφερε ο Αναπληρωτής Καθηγητής Michihito Kono από το Πανεπιστήμιο του Χοκάιντο. Σήμερα αναγνωρίζονται περισσότεροι από 80 τύπου αυτοάνοσων νοσημάτων, παθήσεις κατά τις οποίες το ανοσοποιητικό σύστημα στρέφεται κατά του ίδιου του οργανισμού. Η αντιμετώπισή τους περιλαμβάνει ανοσοκατασταλτικά φάρμακα που χορηγούνται για την καταστολή των συμπτωμάτων, αφήνοντας όμως τον ασθενή έκθετο στον κίνδυνο σοβαρών λοιμωδών νοσημάτων. Όπως εξηγούν οι ερευνητές, η ανάγκη νέων θεραπειών είναι επιτακτική.

«Μας ενδιέφεραν δύο τύποι Τ-κυττάρων: τα Τ βοηθητικά 17 (Th17) και τα ρυθμιστικά Τ (Treg) κύτταρα. Τα κύτταρα αυτά έχουν κοινή προέλευση αλλά αντίθετες λειτουργίες στις αυτοάνοσες παθήσεις, ενώ οι κυτταρικοί μεταβολίτες ρυθμίζουν τη δράση τους. Ο μεταβολίτης στον οποίο επικεντρωθήκαμε ήταν τα ιτακονικά (ITA), μόρια με αποδεδειγμένη αντιφλεγμονώδη, αντιιική και αντιμικροβιακή δράση» εξήγησε ο Δρ Kono.

Με κυτταρικές καλλιέργειες, οι ερευνητές κατάφεραν να δείξουν ότι τα ιτακονικά ανέστειλαν την διαφοροποίηση των Τ κυττάρων σε Th17 κύτταρα, τα οποία έχουν τη δυνατότητα να πυροδοτήσουν αυτοάνοσα νοσήματα, και προώθησαν τη διαφοροποίηση σε Treg κύτταρα, τα οποία μπορούν να βελτιώσουν την κατάσταση. Επιπλέον, τα ιτακονικά μείωσαν τα συμπτώματα σε μοντέλα ποντικών με πειραματική αυτοάνοση εγκεφαλομυελίτιδα, τεχνητή νόσο που προσομοιάζει στην πολλαπλή σκλήρυνση. Οι ερευνητές προχώρησα σε περαιτέρω δοκιμές για να επιβεβαιώσουν ότι τα αποτελέσματα οφείλονταν στην επίδρασή του μεταβολίτη στα Τ κύτταρα.

Με τα αποτελέσματα της έρευνας να εξηγούν τους μηχανισμούς πίσω από τη διαμόρφωση της διαφοροποίησης των Τ-κυττάρων, οι ερευνητές καταλήγουν ότι ανοίγει ένας δρόμος για δυνητικές νέες και απλές θεραπευτικές προσεγγίσεις για αυτοάνοσες παθήσεις που προκαλούνται από τα Τ κύτταρα, οι οποίες θα στοχεύουν στη διαφοροποίηση των κυττάρων αυτών.

 

 

 

Πηγη: https://www.ygeiamou.gr/

Γιατί η παχυσαρκία αυξάνει τον κίνδυνο από COVID-19-Νέα έρευνα

Ο παχύσαρκος πληθυσμός μπορεί να είναι πιο ευάλωτος σε σοβαρή COVID-19 λόγω φτωχότερης φλεγμονώδους ανοσολογικής απόκρισης, σύμφωνα με επιστήμονες του Πανεπιστήμιου Cambridge. Τα ευρήματα θα μπορούσαν να έχουν σημαντικές επιπτώσεις τόσο στη θεραπεία της λοίμωξης COVID-19 όσο και στο σχεδιασμό κλινικών δοκιμών για νέες θεραπείες.

Οι επιστήμονες του Ινστιτούτου Θεραπευτικής Ανοσολογίας και Λοιμωδών Νοσημάτων του Πανεπιστήμιου Cambridge και του Ινστιτούτου Wellcome Sanger έδειξαν ότι μετά τη μόλυνση από SARS-CoV-2, τα κύτταρα στο βλεννογόνο των πνευμόνων, τα ρινικά κύτταρα και τα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος στο αίμα παρουσιάζουν αμβλυμένη φλεγμονώδη αντίδραση στους παχύσαρκους ασθενείς, όπως δημοσιεύεται στο medicalexpress.com. Ειδικότερα, σε αυτούς τους ασθενείς παράγονται  χαμηλότερα επίπεδα μορίων, με αποτέλεσμα να αδυνατούν να ανταπεξέλθουν στην καταπολέμηση της λοίμωξης.

Από την έναρξη της πανδημίας, έχουν καταγραφεί σχεδόν 760 εκατομμύρια επιβεβαιωμένα κρούσματα λοίμωξης από SARS-CoV-2, με σχεδόν 6,9 εκατομμύρια θανάτους. Ωστόσο, έχει διαπιστωθεί ότι ορισμένοι άνθρωποι έχουν πολύ ήπια -ή και καθόλου- συμπτώματα, άλλοι έχουν πολύ πιο σοβαρά συμπτώματα, συμπεριλαμβανομένου του συνδρόμου οξείας αναπνευστικής δυσχέρειας που απαιτεί υποστήριξη με αναπνευστήρα. Ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου για σοβαρό COVID-19 είναι η παχυσαρκία, η οποία ορίζεται ως δείκτης μάζας σώματος (ΔΜΣ) άνω του 30.  Η σχέση αυτή έχει αποδειχθεί σε πολυάριθμες επιδημιολογικές μελέτες,  αλλά μέχρι τώρα δεν ήταν σαφές γιατί η παχυσαρκία θα έπρεπε να αυξάνει τον κίνδυνο ενός ατόμου για σοβαρή COVID-19. Μια πιθανή εξήγηση θεωρούνταν ότι η παχυσαρκία συνδέεται με τη φλεγμονή.

Η καθηγήτρια κλινικός επιστήμονας στο Πανεπιστήμιο του Cambridge  Menna Clatworthy, με εμεπιρία στη μελέτη των ιστικών ανοσοκυττάρων στο CITIID παράλληλα με τη φροντίδα ασθενών στο νοσοκομείο Addenbrooke’s Hospital, υποστήριξε ότι «Κατά τη διάρκεια της πανδημίας, η πλειονότητα των νεότερων ασθενών που είδα στους θαλάμους του COVID ήταν παχύσαρκοι. Λαμβάνοντας υπόψη όσα γνωρίζουμε για την παχυσαρκία, αν με ρωτούσατε γιατί συνέβαινε αυτό, θα σας έλεγα ότι πιθανότατα οφειλόταν σε υπερβολική φλεγμονή. Αυτό που διαπιστώσαμε ήταν το απολύτως αντίθετο». Αναλυτικά, οι ερευνητές αξιολόγησαν δείγματα αίματος και πνευμόνων που ελήφθησαν από 13 παχύσαρκους ασθενείς με σοβαρή λοίμωξη COVID-19 που απαιτούσαν μηχανικό αερισμό και εντατική θεραπεία, καθώς και 20 άτομα ελέγχου (μη παχύσαρκοι ασθενείς με COVID-19 και ασθενείς χωρίς COVID-19 που έκαναν αερισμό). Πρόκειται για ασθενείς που εισήχθησαν στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας του νοσοκομείου Addenbrooke’s. Με τη τεχνική  transcriptomics, η οποία εξετάζει τα μόρια RNA που παράγονται από το DNA,  διερευνήθηκε η δραστηριότητα των κυττάρων σε αυτούς τους βασικούς ιστούς. Τα αποτελέσματά τους δημοσιεύονται στο American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine.

Ευρήματα

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι παχύσαρκοι ασθενείς είχαν υπολειτουργικές ανοσολογικές και φλεγμονώδεις αντιδράσεις στους πνεύμονές τους. Συγκεκριμένα, σε σύγκριση με τους μη παχύσαρκους ασθενείς, τα κύτταρα στην επένδυση των πνευμόνων τους και ορισμένα από τα κύτταρα του ανοσοποιητικού τους συστήματος είχαν χαμηλότερα επίπεδα δραστηριότητας μεταξύ των γονιδίων που είναι υπεύθυνα για την παραγωγή δύο μορίων γνωστών ως ιντερφερόνες (INF) – ιντερφερόνη-α και ιντερφερόνη-γάμμα. Αυτές βοηθούν στον έλεγχο της αντίδρασης του ανοσοποιητικού συστήματος, και του παράγοντα νέκρωσης όγκων (TNF), ο οποίος προκαλεί φλεγμονή.

Όταν εξέτασαν τα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος στο αίμα 42 ενηλίκων από μια ανεξάρτητη ομάδα, διαπίστωσαν παρόμοια, αλλά λιγότερο έντονη, μείωση της δραστηριότητας των γονιδίων που παράγουν ιντερφερόνη, καθώς και χαμηλότερα επίπεδα IFN-άλφα στο αίμα. Σε όλους τους τύπους κυττάρων διαπιστώθηκε ότι τα γονίδια που είναι υπεύθυνα για την κλασική αντιιική απόκριση ήταν λιγότερο ενεργά. Η ομάδα μπόρεσε να αναπαράγει τα ευρήματά της σε ρινικά ανοσοποιητικά κύτταρα που ελήφθησαν από παχύσαρκα παιδιά με COVID-19, όπου και πάλι διαπίστωσε χαμηλότερα επίπεδα δραστηριότητας μεταξύ των γονιδίων που παράγουν την IFN-α και την IFN-γάμμα. Αυτό είναι σημαντικό επειδή η μύτη είναι ένα από τα σημεία εισόδου του ιού – μια ισχυρή ανοσολογική απόκριση εκεί θα μπορούσε να αποτρέψει την περαιτέρω εξάπλωση της λοίμωξης στο σώμα, ενώ μια ασθενέστερη απόκριση θα ήταν λιγότερο αποτελεσματική.

Πιθανή  εξήγηση

Μπορεί να εξηγηθεί με τη λεπτίνη, μια ορμόνη που παράγεται στα λιποκύτταρα και ελέγχει την όρεξη. Η λεπτίνη παίζει επίσης ρόλο στην ανοσολογική απόκριση: σε άτομα που έχουν φυσιολογικό βάρος, τα επίπεδα της ορμόνης αυξάνονται ως απόκριση στη λοίμωξη και διεγείρει άμεσα τα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος. Όμως τα παχύσαρκα άτομα έχουν ήδη χρόνια υψηλότερα επίπεδα λεπτίνης , σύμφωνα με τους ερευνητές, είναι πιθανό να μην παράγουν πλέον επαρκή πρόσθετη λεπτίνη ως απάντηση στη μόλυνση ή να μην είναι ευαίσθητα σε αυτήν, με αποτέλεσμα να μην διεγείρονται επαρκώς τα ανοσοποιητικά τους κύτταρα.

 

 

Πηγη: https://virus.com.gr/

Καρκίνος: Η θεραπεία που εξουδετερώνει τους όγκους χωρίς να πειράζει υγιείς ιστούς

Οι καθηγητές Κωνσταντίνος Κουμενής και Αλέξανδρος Γεωργακίλας σε συνεργασία με τον Γιάννη Πανταλό αναλύουν στο ygeiamou.gr τα πλεονεκτήματα της πρωτονοθεραπείας στη διαχείριση του καρκίνου και πως θα μπορούσε η συγκεκριμένη αγωγή να καταστεί διαθέσιμη στην Ελλάδα

Τα τελευταία χρόνια έχει σημειωθεί αξιοσημείωτη πρόοδος προς την κατανόηση των προτεινόμενων χαρακτηριστικών της ανάπτυξης και θεραπείας του καρκίνου. Ωστόσο, με την αυξανόμενη συχνότητά του, η κλινική διαχείριση του καρκίνου εξακολουθεί να αποτελεί πρόκληση για τον 21ο αιώνα. Οι τρόποι αντιμετώπισης περιλαμβάνουν ακτινοθεραπείαχειρουργική επέμβασηχημειοθεραπείαανοσοθεραπεία και ορμονική θεραπεία. Η ακτινοθεραπεία παραμένει ένα σημαντικό εργαλείο της θεραπείας του καρκίνου, καθώς περίπου το 60% περίπου όλων των καρκινοπαθών λαμβάνουν ακτινοθεραπεία κατά τη διάρκεια της ασθένειάς τους. Συμβάλλει στο 40% περίπου της τελικής θεραπείας για τον καρκίνο.

Η παραδοσιακή ακτινοθεραπεία χρησιμοποιεί ακτίνες Χ, ή δέσμες φωτονίων, στον όγκο καθώς μπροστά και πέρα ​​από αυτόν. Αυτό μπορεί να έχει βλαπτικές συνέπειες στους υγιείς ιστούς και τα κρίσιμα όργανα της περιοχής και μπορεί να προκαλέσει σημαντικές παρενέργειες (τοξικότητα της ακτινοβολίας). Αντίθετα, η θεραπεία με τη χρήση φορτισμένων σωματιδίων (αδρονίων) όπως πρωτονίων ή άνθρακα (αδρονική θεραπεία) παρέχει μια δέσμη σωματιδίων που σταματά στον όγκο, επομένως είναι λιγότερο πιθανό να βλάψει τους κοντινούς υγιείς ιστούς και όργανα.

Η παραδοσιακή ακτινοθεραπεία (πάνω και κάτω αριστερά) ακτινοβολεί τον όγκο και δυστυχώς και τους υγιείς γειτονικούς ιστούς. Με τη θεραπεία πρωτονίων (πάνω και κάτω δεξιά), η πλειονότητα της δόσης της ακτινοβολίας παρέχεται στον όγκο. Credit: Trials. November 2016. doi: 10.1186/s13063-016-1679-4. CC BY 4.0.

Τα πρωτόνια είναι σωματίδια των πυρήνων των ατόμων. Η επιτάχυνσή τους από επιταχυντές που ονομάζονται κυκλοτρόνια, έως σχεδόν την ταχύτητα του φωτός και η εστίαση τους από ειδικούς μαγνήτες, δημιουργούν μια πολύ στενή δέσμη ταχέως κινούμενων σωματιδίων με ιδιαίτερες φυσικές ιδιότητες. Μια απ’ αυτές – ίσως η σημαντικότερη για την χρήση της στην Ακτινοθεραπεία – είναι η ικανότητα τους να εναποθέτουν τη μεγάλη τους κινητική ενέργεια σε μεγάλο βάθος από την επιφάνεια εισόδου σε κάποιο υλικό, αφήνοντας τα αρχικά εκατοστά της διαδρομής τους σχεδόν ανέπαφο το υλικό. Αμέσως μετά από ελάχιστα δέκατα του χιλιοστού από το σημείο εναπόθεσης της ενέργειάς των, η όποια κινητική ή άλλη ενέργεια τους εναπόμεινε, σχεδόν μηδενίζεται.

Οι επιστήμονες ήδη από την δεκαετία του ’50, αποφάσισαν να χρησιμοποιήσουν τέτοιες δέσμες πρωτονίων για να στοχεύσουν και να εξουδετερώσουν καρκινικούς ιστούς εκμεταλλευόμενοι την ανωτέρω μοναδική ιδιότητα των πρωτονίων να «σταματούν εκεί που πρέπει» χωρίς να καταστρέφουν τους πέριξ υγιείς ιστούς. Τα πρώτα αποτελέσματα ειδικά σε παιδιατρικούς όγκους ήταν εντυπωσιακά, όμως η τεράστια δαπάνη κατασκευής και εγκατάστασης τέτοιων μονάδων ήταν αποτρεπτική για την ευρεία διάδοση της μεθόδου.

Η τρομακτική ανάπτυξη της τεχνολογίας των επιταχυντών σωματιδίων την τελευταία δεκαετία απέδωσε τους καρπούς της και στον σχεδιασμό και κατασκευή πολύ φθηνότερων και λιγότερο ογκωδών Μονάδων Πρωτονοθεραπείας. Εξ αιτίας των ανωτέρω, αρχικά τα μεγάλα πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα εγκατέστησαν τις πρώτες μονάδες Πρωτονοθεραπείας και σήμερα κάθε σύγχρονο τμήμα Ακτινοθεραπείας, ονειρεύεται ή σχεδιάζει ή εγκαθιστά ήδη μια ή περισσότερες. Ενδεικτικά, ενώ το 2010 ο συνολικός αριθμός εγκατεστημένων και κλινικά λειτουργούντων μονάδων Πρωτονοθεραπείας ήταν παγκόσμια 62, τον Οκτώβριο του 2022 έφτασαν τις 118, εκ των οποίων οι 30 στην Ευρώπη. Ενδεικτικό της σημαντικής κινητικότητας και ενθουσιασμού γύρω από την Πρωτονοθεραπεία στην Ευρώπη, η Ισπανία -η οποία μέχρι πριν μερικούς μήνες διέθετε μόνο ένα κέντρο Πρωτονοθεραπείας- υπόγραψε πρόσφατα σύμβαση με την μεγαλύτερη εταιρία κατασκευής επιταχυντών πρωτονίων για την εγκατάσταση 10 τέτοιων κέντρων στις διάφορες περιφέρειες της χώρας.
Η Πρωτονοθεραπεία είναι πλέον αναπόσπαστο τμήμα της σύγχρονης Ακτινοθεραπείας, και αποτελεί τεχνολογική της εξέλιξη. Είναι σημαντικό πως η Πρωτονοθεραπεία δεν ανταγωνίζεται καθόλου τις άλλες εξελικτικές μορφές της ακτινοθεραπείας (IMRT, IGRT SRS) αλλά τις συμπληρώνει. Οι τεχνικές της κατακτούν καθημερινά τον τίτλο της θεραπείας εκλογής για ορισμένους τύπους καρκίνου, εξ αιτίας των εντυπωσιακών αποτελεσμάτων της και στην εξαιρετική βελτίωση της «μετά τη θεραπεία» ποιότητας ζωής των ασθενών.

Θεραπεία εκλογής για συγκεκριμένους καρκίνους

Ξεκινώντας από τους περισσότερους παιδιατρικούς κακοήθεις όγκους για τους οποίους η χρήση πρωτονίων έχει αποδειχθεί θεραπευτικός μονόδρομος, η αντιμετώπιση του καρκίνου του μαστού, ιδιαίτερα του αριστερού (ο οποίος εφάπτεται ευαίσθητων καρδιακών ιστών), του προστάτη αδένα, του λαρυγγοφαρυγγικού, του πνεύμονα και άλλων ευρύτατα διαδεδομένων νεοπλασιών, υπόσχεται πολύ ενθαρρυντικά θεραπευτικά αποτελέσματα γι’ αυτή καθ’ εαυτή την νόσο αλλά και εντυπωσιακό περιορισμό της τοξικότητας της ακτινοβολίας στους πέριξ υγιείς ιστούς και κρίσιμα όργανα (π.χ. όγκοι εγκεφάλου και προστασία των οφθαλμών).

Σε μία πρόσφατη μελέτη, οι ασθενείς με διαφορετικούς τύπους καρκίνου, που έλαβαν θεραπεία με πρωτόνια και ταυτόχρονα χημειοθεραπεία είχαν πολύ λιγότερες πιθανότητες να εμφανίσουν σοβαρές παρενέργειες από τους ασθενείς που έλαβαν θεραπεία με παραδοσιακή ακτινοθεραπεία -και κατ’ επέκταση να έχουν καλύτερη ποιότητα ζωής. Ωστόσο πρέπει να σημειωθεί πως δεν υπήρχε σημαντική διαφορά στο προσδόκιμο επιβίωσης.

Δεδομένων των ανωτέρω και λαμβάνοντας υπ’ όψη την παντελή έλλειψη αντίστοιχης μονάδας Πρωτονοθεραπείας στην Ελλάδα και την Κύπρο αλλά και την ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Μεσογείου και των Βαλκανίων, η προοπτική εγκατάστασής της στην Ελλάδα είναι αναπόφευκτα και αποδεδειγμένα κοινωνικά χρήσιμη και αναγκαία όσο ποτέ. Είναι οικονομικά προσοδοφόρος για τους επενδυτές και επιστημονικά υποσχόμενη πολλά στους ερευνητές, καθιστώντας έτσι τη χώρα μας στο επίκεντρο της σύγχρονης έρευνας στην Ιατρική και τις συναφείς με την μέθοδο επιστήμες (Ιατρική Φυσική, Ραδιοβιολογία, νανοτεχνολογία κ.τ.λ.).

Πως θα αποκτήσει η Ελλάδα κέντρο Πρωτονοθεραπείας

Μια μεγάλη προσπάθεια ενημέρωσης και διαβούλευσης έχει ξεκινήσει εδώ αρκετά χρόνια – το 2006 – με ιατρικούς συλλόγους, κυβερνητικά στελέχη και την κατά καιρούς ηγεσία του Υπουργείου Υγείας με πρωτοβουλία και συντονισμό του Ομότιμου Καθηγητού του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου κ. Ευάγγελου Γαζή και πλήθος επιστημόνων, πανεπιστημίων και ερευνητικών ινστιτούτων. Οι τότε προσπάθειες δεν τελεσφόρησαν εξ αιτίας της οικονομικής κρίσης και ιδιαίτερα της κατάστασης του ελέγχου των κεφαλαίων (capital control) και την ανάληψη όλων των χρηματικών υπολοίπων των φορέων της γενικής κυβέρνησης στην Τράπεζα της Ελλάδας.

Ορμώμενοι και από παραδείγματα του εξωτερικού η σύμπραξη μεταξύ ιδιωτικών φορέων και του Δημοσίου κρίνεται εντελώς απαραίτητη για την άμεση δημιουργία ενός πρωτοποριακού κέντρου θεραπείας Πρωτονίων.

Ένα τέτοιο προτεινόμενο κέντρο θα είχε τα εξής χαρακτηριστικά:

1. Η συνολική επένδυση κυμαίνεται από 40-45 εκατ. ευρώ, θα μπορούσε να καλυφθεί από ιδιωτικά κεφάλαια και θα είναι έτοιμη για κλινική λειτουργία εντός 30 μηνών από την έναρξη των εργασιών. Εκτιμάται πώς θα δημιουργήσει τουλάχιστον 30 νέες θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης και επομένως απολαβών.

2. Το έργο αυτό αναμένεται να εξυπηρετήσει περίπου 350 καρκινοπαθείς σε ετήσια βάση που την στιγμή αυτή δεν έχουν πρόσβαση στην θεραπεία ενώ είναι η πλέον ενδεδειγμένη επιστημονικά για την περίπτωσή τους, ή θα αναγκάζονταν να ταξιδέψουν στο εξωτερικό. Να σημειωθεί πως από την Ελλάδα μόνο αναχωρούν ετησίως με έξοδα του κράτους περί τους 100 Έλληνες -65% απ’ αυτούς παιδιά και έφηβοι- για κέντρα Πρωτονοθεραπείας του του εξωτερικού.

3. Παράλληλα το κέντρο θα μπορούσε να εξυπηρετεί περίπου 100 ασθενείς ετησίως προερχόμενους κυρίως από όμορες χώρες των Βαλκανίων και της Μέσης Ανατολής, αυξάνοντας τις δυνατότητες ιατρικού τουρισμού υψηλής στάθμης της χώρας μας.

4. Τέλος, η σχεδιαζόμενη διασύνδεση του Κέντρου με Πανεπιστήμια και Κρατικούς Φορείς και Ιδρύματα σχετικούς με την έρευνα για τον καρκίνο θα το καθιστούσαν κέντρο αναφοράς και αριστείας στον ευρύτερο γεωγραφικό χώρο της Νοτιοανατολικής Μεσογείου με όλα τα ευμενή συνακόλουθα.

Το άρθρο συνέταξαν οι:  

Δρ. Κωνσταντίνος Κουμενής, Καθηγητής και Διευθυντής Έρευνας του Τμήματος Ραδιοογκολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Πενσυλβάνιας (ΗΠΑ)

Δρ. Αλέξανδρος Γεωργακίλας, PhD, Καθηγητής και Διευθυντής του Εργαστηρίου Βλαβών DNA του Τομέα Φυσικής της Σχολής Εφαρμοσμένων Μαθηματικών και Φυσικών Επιστημών (ΣΕΜΦΕ), στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ)

Γιάννης Πανταλός, Φυσικός Ιατρικής (Msc), Επιστημονικός σύμβουλος εγκαταστασεων Πρωτονοθεραπείας

 

 

Πηγη: https://www.ygeiamou.gr/

Πολλά υποσχόμενο βήμα προς την ανάπτυξη αποτελεσματικών εμβολίων mRNA κατά των βακτηρίων

«Το αποτέλεσμα ήταν μια σημαντική ανοσολογική απόκριση, με το ανοσοποιητικό σύστημα να αναγνωρίζει τις πρωτεΐνες του εμβολίου ως ανοσογόνες βακτηριακές πρωτεΐνες. Για να ενισχύσουμε τη σταθερότητα της βακτηριακής πρωτεΐνης και να βεβαιωθούμε ότι δεν αποσυντίθεται πολύ γρήγορα μέσα στο σώμα, την ενισχύσαμε με ένα τμήμα ανθρώπινης πρωτεΐνης.

Ερευνητές στο Πανεπιστήμιο του Τελ Αβίβ και το Ινστιτούτο Βιολογικών Ερευνών του Ισραήλ ανέπτυξαν το πρώτο εμβόλιο mRNA στον κόσμο που είναι 100% αποτελεσματικό κατά ενός θανατηφόρου βακτηρίου. Σύμφωνα με τη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Science Advances», αυτό το επίτευγμα ανοίγει τον δρόμο για την ανάπτυξη περισσότερων εμβολίων για βακτηριακές ασθένειες, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που προκαλούνται από βακτήρια ανθεκτικά στα αντιβιοτικά. Η μελέτη, που διεξήχθη σε ποντίκια, έδειξε ότι όλα τα εμβολιασμένα ζώα ήταν πλήρως προστατευμένα από το βακτήριο που προκαλεί την πανώλη.

Κάθε χρόνο αναφέρονται κρούσματα πανώλης – που προκαλείται από το βακτήριο Yersinia pestis – στην Αφρική, σε ορισμένα μέρη της Ασίας, στη Νότια Αμερική και στις ΗΠΑ. Η νόσος μεταδίδεται στον άνθρωπο από το τσίμπημα ψύλλων, (κυρίως του είδους Xenopsylla cheopsis), που παρασιτούν σε άρρωστο μαύρο αρουραίο. Μεταδίδεται εύκολα και γρήγορα με άμεση ή έμμεση επαφή. «Μέχρι σήμερα, τα εμβόλια mRNA, όπως και τα εμβόλια COVID-19, θεωρούνταν ότι ήταν αποτελεσματικά κατά των ιών αλλά όχι κατά των βακτηρίων», εξήγησε ο Δρ Έντο Κον, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης. Τα περισσότερα εμβόλια που κυκλοφορούν περιέχουν μια νεκρή ή εξασθενημένη εκδοχή ενός βακτηρίου ή ιού. Η τεχνολογία mRNA ωστόσο, δεν χρησιμοποιεί βακτήρια ή ιούς. Όπως εξηγούν οι ερευνητές, οι ιοί παράγουν τις πρωτεΐνες τους μέσα στα κύτταρά μας, πράγμα που σημαίνει ότι εξαρτώνται από τα ανθρώπινα κύτταρα για την αναπαραγωγή τους. Αντίθετα, τα βακτήρια δεν χρειάζονται ανθρώπινα κύτταρα για να παράγουν πρωτεΐνες. Ως εκ τούτου, οι πρωτεΐνες που παράγονται στα βακτήρια μπορεί να είναι διαφορετικές από εκείνες που παράγονται στα ανθρώπινα κύτταρα, ακόμη και όταν βασίζονται στην ίδια γενετική αλληλουχία.

«Για να αντιμετωπίσουμε αυτό το πρόβλημα, αναπτύξαμε μεθόδους για την έκκριση των βακτηριακών πρωτεϊνών παρακάμπτοντας τις κλασικές οδούς έκκρισης, οι οποίες είναι προβληματικές για την εφαρμογή αυτή», εξήγησε ο Δρ Κον. «Το αποτέλεσμα ήταν μια σημαντική ανοσολογική απόκριση, με το ανοσοποιητικό σύστημα να αναγνωρίζει τις πρωτεΐνες του εμβολίου ως ανοσογόνες βακτηριακές πρωτεΐνες. Για να ενισχύσουμε τη σταθερότητα της βακτηριακής πρωτεΐνης και να βεβαιωθούμε ότι δεν αποσυντίθεται πολύ γρήγορα μέσα στο σώμα, την ενισχύσαμε με ένα τμήμα ανθρώπινης πρωτεΐνης. Συνδυάζοντας τις δύο πρωτοποριακές στρατηγικές, επιτύχαμε μια πλήρη ανοσολογική απόκριση». Οι ερευνητές πιστεύουν ότι η μελέτη τους θα βοηθήσει στην ανάπτυξη ασφαλών και αποτελεσματικών εμβολίων mRNA.

 

 

Πηγη: https://www.healthweb.gr/

Καρκίνος Πάγκρεας: Οι βιοδείκτες υπόσχονται τον έγκαιρο εντοπισμό του κινδύνου εμφάνισης της νόσου

Είπε ότι ορισμένες μελέτες υποδεικνύουν πως η φλεγμονή παίζει ρόλο. Μια κλινική δοκιμή στο Duke, με επικεφαλής τον Allen, εξετάζει κατά πόσον μια αντιφλεγμονώδης θεραπεία θα μπορούσε να μειώσει την ανάπτυξη καρκίνου σε ασθενείς με ενδοαυλικές θηλώδεις βλεννώδεις νεοπλασίες IPMN.

Καρκίνος Πάγκρεας: Μια ερευνητική ομάδα στο Duke Health εντόπισε μια σειρά βιοδεικτών που θα μπορούσαν να βοηθήσουν να διακρίνουν αν οι κύστεις στο πάγκρεας είναι πιθανό να εξελιχθούν σε καρκίνο ή να παραμείνουν καλοήθεις. Η διαπίστωση αυτή, η οποία δημοσιεύεται online στις 17 Μαρτίου στο περιοδικό Science Advances, σηματοδοτεί ένα σημαντικό πρώτο βήμα προς μια κλινική προσέγγιση για την ταξινόμηση των βλαβών στο πάγκρεας που διατρέχουν τον υψηλότερο κίνδυνο να γίνουν καρκινικές, επιτρέποντας ενδεχομένως την αφαίρεσή τους πριν αρχίσουν να εξαπλώνονται. Εάν επιτύχει, η προσέγγιση που βασίζεται σε βιοδείκτες θα μπορούσε να αντιμετωπίσει το μεγαλύτερο εμπόδιο στη μείωση της πιθανότητας εμφάνισης καρκίνου του παγκρέατος, ο οποίος βρίσκεται σε έξαρση και είναι διαβόητος για την αθόρυβη ανάπτυξή του πριν ανακαλυφθεί, συχνά τυχαία, κατά τη διάρκεια κοιλιακών σαρώσεων.

“Ακόμη και όταν ο καρκίνος του παγκρέατος ανιχνεύεται στο αρχικό του στάδιο, σχεδόν πάντα έχει αποβάλει κύτταρα σε όλο το σώμα και ο καρκίνος επιστρέφει”, δήλωσε ο επικεφαλής συγγραφέας Peter Allen, M.D., επικεφαλής του Τμήματος Χειρουργικής Ογκολογίας στο Τμήμα Χειρουργικής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Duke. “Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο στρέψαμε την προσοχή μας σε αυτές τις προκαρκινικές κύστεις, γνωστές ως ενδοαυλικές θηλώδεις βλεννώδεις νεοπλασίες ή IPMN”, δήλωσε ο Allen. “Οι περισσότερες IPMN ενδοαυλικές θηλώδεις βλεννώδεις νεοπλασίες δεν θα εξελιχθούν ποτέ σε καρκίνο του παγκρέατος, αλλά διακρίνοντας ποιες θα εξελιχθούν, δημιουργούμε μια ευκαιρία να αποτρέψουμε την ανάπτυξη μιας ανίατης νόσου”. Ο Allen και οι συνεργάτες του χρησιμοποίησαν ένα εξελιγμένο εργαλείο μοριακής βιολογίας που ονομάζεται ψηφιακό χωρικό προφίλ RNA για να εντοπίσουν συγκεκριμένες περιοχές της κύστης με υψηλού και χαμηλού βαθμού περιοχές ανώμαλης κυτταρικής ανάπτυξης. Οι προηγούμενες μέθοδοι για τον χαρακτηρισμό των ενδοαυλικών θηλωδών βλεννωδών νεοπλασιών IPMN ήταν λιγότερο ακριβείς και δεν ήταν σε θέση να προσδιορίσουν ιδιαίτερα ακριβείς δείκτες κινδύνου καρκίνου. Η ψηφιακή χωρική σκιαγράφηση, ωστόσο, επιτρέπει στους ερευνητές να επιλέγουν μεμονωμένες ομάδες κυττάρων για ανάλυση. Αυτό επέτρεψε στους ερευνητές του Duke να εντοπίσουν ένα πλήθος γενετικών μεταλλάξεων που τόσο τροφοδοτούν όσο και δυνητικά καταστέλλουν την ανάπτυξη του καρκίνου του παγκρέατος.

Η ομάδα εντόπισε, επίσης, δείκτες για τη διάκριση μεταξύ των δύο κύριων παραλλαγών των ενδοαυλικών θηλωδών βλεννωδών νεοπλασιών IPMN και βρήκε διακριτούς δείκτες για τον καθορισμό μιας τρίτης κοινής παραλλαγής που γενικά οδηγεί σε λιγότερο επιθετική νόσο. “Βρήκαμε πολύ διακριτούς δείκτες για τις υψηλού βαθμού κυτταρικές ανωμαλίες, καθώς και για τους αργά αναπτυσσόμενους υποτύπους”, δήλωσε ο Allen. “Η εργασία μας τώρα επικεντρώνεται στην ανεύρεσή τους στο υγρό της κύστης. Εάν μπορέσουμε να εντοπίσουμε αυτούς τους μοναδικούς δείκτες στο υγρό της κύστης, θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση για μια πρωτεϊνική βιοψία που θα καθοδηγεί εάν θα πρέπει να αφαιρέσουμε την κύστη προτού ο καρκίνος αναπτυχθεί και εξαπλωθεί”. Ο Allen δήλωσε ότι οι τρέχουσες διαγνωστικές στρατηγικές -συμπεριλαμβανομένων των κλινικών, ακτινογραφικών, εργαστηριακών, ενδοσκοπικών και κυτταρολογικών αναλύσεων- έχουν συνολική ακρίβεια περίπου 60%. “Ο καρκίνος του παγκρέατος βρίσκεται σε άνοδο και, αν συνεχιστεί η τρέχουσα πορεία, θα γίνει η δεύτερη κύρια αιτία θανάτου από καρκίνο στις Ηνωμένες Πολιτείες τα επόμενα χρόνια”, δήλωσε ο Allen, σημειώνοντας ότι είναι άγνωστο τι οδηγεί στην αυξημένη επικράτηση του καρκίνου. Είπε ότι ορισμένες μελέτες υποδεικνύουν πως η φλεγμονή παίζει ρόλο. Μια κλινική δοκιμή στο Duke, με επικεφαλής τον Allen, εξετάζει κατά πόσον μια αντιφλεγμονώδης θεραπεία θα μπορούσε να μειώσει την ανάπτυξη καρκίνου σε ασθενείς με ενδοαυλικές θηλώδεις βλεννώδεις νεοπλασίες IPMN. Εκτός από τον Allen, στους συγγραφείς της μελέτης περιλαμβάνονται οι Matthew K. Iyer, Chanjuan Shi, Austin M. Eckhoff, Ashley Fletcher και Daniel P. Nussbaum.

 

 

Πηγη: https://www.healthweb.gr/

Ανακάλυψη μιας απροσδόκητης λειτουργίας των ανοσοποιητικών κυττάρων του αίματος: Η ικανότητά τους να πολλαπλασιάζονται

“Ευτυχώς, αυτός ο πολλαπλασιασμός είναι εξαιρετικά καλά ελεγχόμενος και δεν οδηγεί σε καρκινική διαδικασία. Έχει μόνο έναν στόχο: να επιτρέψει, όσο το δυνατόν πιο αποτελεσματικά, την αντικατάσταση των κυττάρων του ανοσοποιητικού συστήματος που κατοικούν στους ιστούς μας: τα μακροφάγα”.

Η απεικόνιση δείχνει τη νέα λειτουργία των μονοκυττάρων του αίματος, δηλαδή την ικανότητά τους να πολλαπλασιάζονται στους ιστούς πριν διαφοροποιηθούν σε μακροφάγα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος που διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη διατήρηση της ομοιόστασης και της υγείας του σώματος. Η ικανότητα ενός κυττάρου να διαιρείται, να πολλαπλασιάζεται, είναι απαραίτητη για τη ζωή και δίνει τη δυνατότητα σχηματισμού πολύπλοκων οργανισμών από ένα μόνο κύτταρο. Επιτρέπει επίσης την αντικατάσταση των χρησιμοποιημένων κυττάρων από έναν περιορισμένο αριθμό “βλαστικών” κυττάρων, τα οποία στη συνέχεια πολλαπλασιάζονται και εξειδικεύονται. Στον καρκίνο, ωστόσο, ο πολλαπλασιασμός των κυττάρων δεν ελέγχεται πλέον και γίνεται χαοτικός.

Ερευνητές από το Ινστιτούτο GIGA του Πανεπιστημίου της Λιέγης ανακάλυψαν ότι, σε ένα υγιές άτομο, ορισμένα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος του αίματος, τα μονοκύτταρα, έχουν επίσης αυτή την ικανότητα πολλαπλασιασμού, με σκοπό να αντικαταστήσουν τα μακροφάγα των ιστών, τα οποία είναι απαραίτητα για την καλή λειτουργία του σώματός μας. Η μελέτη αυτή δημοσιεύεται στην επιθεώρηση Nature Ανοσολογία. Ο σχηματισμός πολύπλοκων πολυκυτταρικών οργανισμών, στους οποίους ανήκει ο άνθρωπος, απαιτεί τη δημιουργία δισεκατομμυρίων κυττάρων από έναν περιορισμένο αριθμό προγονικών κυττάρων, τα οποία έχουν πρώτα πολλαπλασιαστεί και στη συνέχεια αποκτούν συγκεκριμένες μορφολογίες και λειτουργίες, ενώ συναρμολογούνται σε ιστούς και όργανα. Οι σημερινές μας γνώσεις δείχνουν ότι τα περισσότερα από τα κύτταρα που αποτελούν έναν ζωντανό οργανισμό προέρχονται από τα λεγόμενα “βλαστοκύτταρα”, τα οποία έχουν διαιρεθεί με μια διαδικασία που ονομάζεται μίτωση προκειμένου να προκύψει μεγαλύτερος αριθμός κυττάρων. Τα κύτταρα αυτά, στη συνέχεια, σταματούν να πολλαπλασιάζονται για να εξειδικευτούν, να διαφοροποιηθούν και να σχηματίσουν μυς, εγκέφαλο, οστά, κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος κ.λπ. Όταν ο πολλαπλασιασμός δεν ρυθμίζεται πλέον σωστά, αυτό μπορεί να οδηγήσει στην ανάπτυξη διαφόρων ασθενειών, μεταξύ των οποίων ο καρκίνος αποτελεί το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα. Σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Nature Ανοσολογία, ο καθηγητής Thomas Marichal (καθηγητής στο ULiège, ερευνητής του Welbio στο ερευνητικό ινστιτούτο WEL) και η ομάδα του από το Ινστιτούτο GIGA στο ULiège ανακάλυψαν ότι αυτή η ικανότητα πολλαπλασιασμού δεν περιορίζεται μόνο στα βλαστικά κύτταρα, αλλά αποτελεί επίσης μια άγνωστη ακόμη λειτουργία των ανοσοποιητικών κυττάρων του αίματος, των μονοκυττάρων.

Πράγματι, τα μονοκύτταρα του αίματος, που προηγουμένως θεωρούνταν διαφοροποιημένα κύτταρα, είναι ικανά να πολλαπλασιάζονται και να δημιουργούν μια δεξαμενή μονοκυττάρων στους ιστούς, προκειμένου να δημιουργηθούν μακροφάγα, τα οποία είναι σημαντικά κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος που μας προστατεύουν από τα μικρόβια και υποστηρίζουν την καλή λειτουργία των οργάνων μας. “Πρόκειται για μια σημαντική θεμελιώδη ανακάλυψη, η οποία αλλάζει την αντίληψή μας για τη συμμετοχή του κυτταρικού πολλαπλασιασμού στη συγκρότηση και τη διατήρηση του ανοσοποιητικού μας συστήματος”, εξηγεί ο Thomas Marichal, διευθυντής της μελέτης. “Το εύρημά μας υποδηλώνει επίσης ότι οι πληροφορίες που μπορούν να αντληθούν από μια απαρίθμηση των μονοκυττάρων του αίματος, η οποία κλασικά πραγματοποιείται κατά τη διάρκεια μιας εξέτασης αίματος, θα αντανακλούσε ελάχιστα από όσα συμβαίνουν στο επίπεδο των ιστών, κατά τη διάρκεια ‘μόλυνσης ή φλεγμονής, για παράδειγμα, δεδομένου ότι τα μονοκύτταρα μπορούν να πολλαπλασιάζονται όταν εισέρχονται στους ιστούς”. Προσθέτει επίσης: “Ευτυχώς, αυτός ο πολλαπλασιασμός είναι εξαιρετικά καλά ελεγχόμενος και δεν οδηγεί σε καρκινική διαδικασία. Έχει μόνο έναν στόχο: να επιτρέψει, όσο το δυνατόν πιο αποτελεσματικά, την αντικατάσταση των κυττάρων του ανοσοποιητικού συστήματος που κατοικούν στους ιστούς μας: τα μακροφάγα”. Η ανακάλυψη αυτή κατέστη δυνατή χάρη στην ανάπτυξη νέων εργαλείων και τη χρήση καινοτόμων τεχνολογιών. “Η μελέτη αυτή είναι ένα εξαιρετικό παράδειγμα του πώς οι τεχνολογικές εξελίξεις μπορούν να οδηγήσουν σε πρωτοποριακές επιστημονικές ανακαλύψεις. Θα ήταν εξαιρετικά δύσκολο, αν όχι αδύνατο, να μελετηθεί με τέτοια ανάλυση αυτός ο πληθυσμός πολλαπλασιαζόμενων μονοκυττάρων μόλις πριν από 10 χρόνια. Αυτό απαιτούσε τη χρήση υπερσύγχρονου εξοπλισμού που αποκτήθηκε πρόσφατα στο Ινστιτούτο GIGA, τη δημιουργία πολύπλοκων γονιδιωματικών δεδομένων και πολύ εξελιγμένων αναλύσεων βιοπληροφορικής”, εξηγεί ο Domien Vanneste, πρώτος συγγραφέας της μελέτης. Η μελέτη αυτή ανοίγει τον δρόμο για μελλοντικές έρευνες που θα αξιολογήσουν τη δυνατότητα χειραγώγησης ή ελέγχου του πολλαπλασιασμού των μονοκυττάρων για θεραπευτικούς σκοπούς, προς όφελος μιας βελτιωμένης υγείας.

 

 

Πηγη: https://www.healthweb.gr/

Κατάθλιψη: Βρήκαν πρωτεΐνη στο αίμα που ίσως την καταπολεμάει – Έρευνα με Ελληνίδα επικεφαλής

Παρατήρησαν ότι τα επίπεδα της πρωτεΐνης GDF11 ήταν σημαντικά χαμηλότερα σε ασθενείς με κατάθλιψη.

Η διαδικασία της γήρανσης σχετίζεται συχνά με την εμφάνιση νευρολογικών συμπτωμάτων, όπως η γνωστική έκπτωση, η απώλεια μνήμης και οι διαταραχές της διάθεσης όπως η κατάθλιψη.

Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι ο αυξητικός παράγοντας GDF11, μια πρωτεΐνη που βρίσκεται στο αίμα, έχει ευεργετική επίδραση στην οσφρητική αντίληψη και στη δημιουργία νέων κυττάρων στον εγκέφαλο ηλικιωμένων ποντικών. Ωστόσο, ο μηχανισμός δράσης του GDF11 στον εγκέφαλο έχει παραμείνει άγνωστος.

Ερευνητές από το Institut Pasteur, το CNRS και το Inserm ανακάλυψαν ότι η μακροχρόνια χορήγηση της πρωτεΐνης GDF11 σε ηλικιωμένα ποντίκια βελτιώνει την μνήμη τους και μειώνει σημαντικά τις διαταραχές συμπεριφοράς που σχετίζονται με την κατάθλιψη, επιτρέποντάς τους να επιστρέψουν σε μια συμπεριφορά παρόμοια με εκείνη που παρατηρείται σε νεαρότερα ποντίκια.

Τα αποτελέσματα αυτής της μελέτης δημοσιεύτηκαν στο Nature Aging.

Οι επιστήμονες διεξήγαγαν περαιτέρω μελέτες σε μοντέλα ποντικών διαφορετικής ηλικίας ή με διαταραχές συμπεριφοράς παρόμοιες με την κατάθλιψη. Με in vitro καλλιέργειες νευρώνων πέτυχαν να αναγνωρίσουν τον μοριακό μηχανισμό δράσης της πρωτεΐνης GDF11.

Ανακάλυψαν ότι η χορήγηση της GDF11 ενεργοποιεί τη φυσική διαδικασία του ενδοκυτταρικού καθαρισμού (γνωστή ως αυτοφαγία) στον εγκέφαλο και την εξάλειψη των γηρασμένων κυττάρων. Έτσι, η πρωτεΐνη GDF11 αυξάνει έμμεσα τον κύκλο εργασιών των κυττάρων στον ιππόκαμπο και αποκαθιστά τη νευρωνική δραστηριότητα.

Για να κατανοήσουν καλύτερα τη σχέση μεταξύ των καταθλιπτικών διαταραχών και της πρωτεΐνης GDF11 στον άνθρωπο, επιστήμονες από το Institut Pasteur, το CNRS και το Inserm, σε συνεργασία με επιστήμονες από το πανεπιστήμιο McMaster, ποσοτικοποίησαν την πρωτεΐνη στον ορό αίματος νεαρών συμμετεχόντων με μείζονα κατάθλιψη.

Παρατήρησαν ότι τα επίπεδα της GDF11 ήταν σημαντικά χαμηλότερα σε αυτούς τους ασθενείς.

Επιπλέον, μετρώντας τα επίπεδα αυτής της πρωτεΐνης σε διαφορετικά στάδια, οι επιστήμονες παρατήρησαν μια διακύμανση στο επίπεδό στο αίμα, σε αντιστοιχία με την καταθλιπτική κατάσταση των ευμμετεχόντων.

“Αυτή η έρευνα παρέχει κλινικά στοιχεία που συνδέουν τα χαμηλά επίπεδα της GDF11 στο αίμα με διαταραχές της διάθεσης σε ασθενείς με κατάθλιψη, δήλωσε η Λήδα Κατσιμπαρίδη, ερευνήτρια στο Institut Pasteur’s Perception and Memory Unit, που συνδέεται με το Inserm στο Institut Necker-Enfants Malades και συν-συγγραφέας της μελέτης.

«Στο μέλλον, αυτό το μόριο θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως βιοδείκτης για τη διάγνωση καταθλιπτικών επεισοδίων. Θα μπορούσε επίσης να χρησιμεύσει ως θεραπευτικό μόριο για τη θεραπεία γνωστικών και συναισθηματικών διαταραχών«, καταλήγει.

 

Πηγη: https://www.iatropedia.gr/

Στο τραπέζι το screening που σώζει ζωές στον καρκίνο του πνεύμονα

Σε στάδιο επεξεργασίας στο υπουργείο Υγείας οι κατευθυντήριες οδηγίες για τον προσυμπτωματικό έλεγχο. Τι ειπώθηκε στο συνέδριο της Ιατρικής του ΑΠΘ.

Μάστιγα του σύγχρονου κόσμου, ο καρκίνος του πνεύμονα προκαλεί τους περισσότερους θανάτους από κάθε άλλη μορφή καρκίνου και έχει απογοητευτικά ποσοστά πενταετούς επιβίωσης, κυρίως λόγω του ότι διαγιγνώσκεται σε προχωρημένο στάδιο.

Η χαμηλής δόσης αξονική τομογραφία θώρακα (LDCT) σε συγκεκριμένες ομάδες πληθυσμού, σε συνδυασμό με τη διακοπή καπνίσματος, μπορούν να αποτελέσουν δομικά στοιχεία ενός εθνικού προγράμματος προσυμπτωματικού ελέγχου (screening).

Η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία, η Ελληνική Ακτινολογική Εταιρεία και η Ελληνική Εταιρεία Θώρακος – Καρδιάς – Αγγείων, έχουν καταλήξει σε κατευθυντήριες οδηγίες για την έγκαιρη διάγνωση και τις έχουν παραδώσει στην αρμόδια επιτροπή του υπουργείου Υγείας που εξετάζει την υιοθέτηση μιας εθνικής στρατηγικής screening. “Είναι πολύ πιθανό ότι σύντομα θα έχουμε καλά νέα από εκεί”, ανέφερε ο καθηγητής Θωρακοχειρουργικής στο ΑΠΘ, Χριστόφορος Φορούλης, μιλώντας σε ειδική συνεδρία για τον καρκίνο του πνεύμονα στο πλαίσιο του 12ου Επιστημονικού Συνεδρίου του Τμήματος Ιατρικής του ΑΠΘ, στη Θεσσαλονίκη.

Επιβίωση 90% με την πρώιμη διάγνωση

“Όπου εφαρμόζονται τα προγράμματα screening οι επιβιώσεις αυξάνονται και ξεπερνούν το 90% σε ό,τι αφορά στα πρώιμα στάδια”, επισήμανε η πνευμονολόγος στο νοσοκομείο “Γ. Παπανικολάου”, ακαδημαϊκή υπότροφος ΑΠΘ, Σοφία Λαμπάκη, η οποία αναφέρθηκε στην τάση υιοθέτησης στρατηγικών screening που μετά τις ΗΠΑ επεκτείνεται και στην Ευρώπη.

Δύο μεγάλες τυχαιοποιημένες μελέτες, σε ΗΠΑ και Ευρώπη, έχουν επιβεβαιώσει το όφελος της ακτινογραφίας χαμηλής δόσης (LDCT) στην πρώιμη διάγνωση του καρκίνου του πνεύμονα.

Η αμερικανική μελέτη National Lung Screen Trial (NLST) έδειξε μείωση της θνητότητας κατά 20% στο γκρουπ των ανθρώπων που έκαναν την LDCT. Από τους συγκεκριμένους ασθενείς το 70% διαγνώστηκε με καρκίνο πρώιμου σταδίου και μόλις το 30% σε στάδια 3 και 4.

Αντίστοιχα, η ευρωπαϊκή μελέτη NELSON, που εισήγαγε καινοτομίες ως προς τα μεσοδιαστήματα (ενός, δύο και 2,5 ετών) και ως προς την ογκομετρική αξιολόγηση των οζιδίων, έδειξε μείωση της θνητότητας κατά 26%.

Μεγάλο πλεονέκτημα των προγραμμάτων screening που αναδείχτηκε ήταν πως εκτός από τον καρκίνο του πνεύμονα ανιχνεύουν και άλλα νοσήματα, που τις περισσότερες φορές βρίσκονται στον ίδιο ασθενή, όπως τα καρδιαγγειακά νοσήματα και η χρόνια αναπνευστική ανεπάρκεια, που μοιράζονται τον ίδιο μηχανισμό δράσης.

Σκεπτικισμοί και απαντήσεις

Η κ. Λαμπάκη αναφέρθηκε στους σκεπτικισμούς που υπάρχουν αναφορικά με την υιοθέτηση των προγραμμάτων screening από τα συστήματα Υγείας και απάντησε στον καθένα απ΄ αυτούς:

  • Έκθεση στην ακτινοβολία: «Στη Low Dose CT η έκθεση σε ακτινοβολία είναι μόλις 1 mSv όταν η κανονική αξονική θώρακος έχει 10, όταν η επαγγελματική έκθεση σε ακτινοβολία είναι 50», σημείωσε.
  • Ποσοστά ψευδώς θετικών αποτελεσμάτων: Σύμφωνα με την πνευμονολόγο, τα ψευδώς θετικά αποτελέσματα που αρχικά ήταν αρκετά υψηλά, φτάνοντας και στο 30%, έχουν υποχωρήσει στο 10% και ακόμη χαμηλότερα στο follow up. “Να λάβουμε υπόψη και το ότι δεν υπάρχει εξέταση που δεν έχει ψευδώς θετικά αποτελέσματα”, παρατήρησε.
  • Οζίδια που μπορεί να μη γίνουν ποτέ καρκινικά: “Πριν 3 χρόνια παρουσιάστηκε μετανάλυση που έδειξε ότι τα οζίδια που θεωρούμε ότι δεν θα εξελιχθούν σε καρκινικά, όταν τα αφήσουμε σε follow up πάνω από το 85% γίνονται καρκινικά”.
  • Κόστος για το σύστημα Υγείας: Όπως ανέφερε η κ. Λαμπάκη, το κόστος είναι όντως μεγάλο, καθώς για να διαγνωστεί ένας άνθρωπος με καρκίνο του πνεύμονα πρέπει 130 με 320 άνθρωποι να κάνουν LDCT. “Αλλά, μην ξεχνάμε ότι για να διαγνωστεί ένας άνθρωπος με καρκίνο του μαστού θα πρέπει να γίνουν 645 με 1.724 μαστογραφίες”, σημείωσε, προσθέτοντας πως έχουν παρουσιαστεί ήδη οι πρώτες θετικές μελέτες που αναδεικνύουν το κόστος ανταποδοτικότητας των προγραμμάτων screening, λόγω και του αυξημένου κόστους της ανοσοθεραπείας.

Κριτήρια επιλογής

Η επιλογή των ωφελούμενων στον πληθυσμό γίνεται με τη χρήση βιοδεικτών και άλλων παραγόντων. Τα ανανεωμένα κριτήρια επικεντρώνουν σε άτομα από 50 ως 80 ετών, με ιστορικό καπνίσματος 20 pack-years που έπρεπε να έχουν σταματήσει το κάπνισμα τα τελευταία 15 χρόνια και σε αυτά συστήνεται LDCT κάθε χρόνο. “Πολλές χώρες στην Ευρώπη τρέχουν ευρωπαϊκά προγράμματα screening, μόνο η Κροατία και πρόσφατα η Πολωνία έχουν υιοθετήσει αυτά στο σύστημα Yγείας”, ανέφερε η κ. Λαμπάκη.

Στο πλαίσιο πιλοτικού προγράμματος που “τρέχει” τα τελευταία 6 χρόνια στο νοσοκομείο “Γ. Παπανικολάου”, σε σύνολο 1.500 ανθρώπων έχουν βρεθεί 18 καρκίνοι του πνεύμονα σε πρώιμο στάδιο.

“Τα screening δεν είναι μόνο το LDCT, αλλά ολοκληρωμένα προγράμματα που απαιτούν τη συνεργασία πολλών ειδικοτήτων. Εύχομαι κάποια στιγμή αυτό να γίνει στην Ευρώπη και στη χώρα μας”, κατέληξε.

 

 

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Διπλή μεταμόσχευση θεράπευσε ασθενείς με τελικού σταδίου καρκίνο του πνεύμονα

Αρχίζει στο Σικάγο κλινικό πρόγραμμα στο οποίο θα προσφέρεται η μεταμόσχευση σε προσεκτικά επιλεγμένους ασθενείς.

Δύο ασθενείς με τελικού σταδίου καρκίνο του πνεύμονα, στους οποίους οι γιατροί είχαν πει ότι έχουν μόνο εβδομάδες ή μήνες για να ζήσουν, νίκησαν όλες τις πιθανότητες εναντίον τους χάρη σε διπλή μεταμόσχευση πνεύμονα, ανακοίνωσαν γιατροί από το ακαδημαϊκό ιατρικό κέντρο Northwestern Medicine στο Σικάγο.

Τώρα, ετοιμάζονται να αρχίσουν κλινικό πρόγραμμα στο οποίο θα προσφέρεται η μεταμόσχευση σε προσεκτικά επιλεγμένους ασθενείς.

«Κάθε πρωί που ανοίγω τα μάτια μου, δεν μπορώ να πιστέψω ότι είμαι ακόμα ζωντανή. Η ζωή έχει πια εντελώς διαφορετικό νόημα», δήλωσε στο CNN η κυρία Tannaz Ameli, συνταξιούχος νοσηλεύτρια από τη Μινεάπολη.

Η κυρία Ameli διαγνώστηκε με τελικού σταδίου καρκίνο του πνεύμονα τον Ιανουάριο του 2022. Η πρόγνωσή της ήταν πως είχε τρεις μήνες ζωή. Έκανε χημειοθεραπεία χωρίς αποτέλεσμα και περίμενε πια να πεθάνει.

Ο καρκίνος της ήταν εκτεταμένος, αλλά περιοριζόταν μέσα στον πνεύμονά της. Έτσι, πληρούσε τα κριτήρια για διπλή μεταμόσχευση πνεύμονα. Χειρουργήθηκε τον Ιούλιο του 2022 και έκτοτε δεν έχει ίχνος του καρκίνου στο σώμα της.

Ένα χρόνο νωρίτερα, τον Σεπτέμβριο του 2021, είχε χειρουργηθεί ο 54χρονος Albert Khoury. Ο καρκίνος του ήταν σταδίου 1 στις αρχές του 2020 που διαγνώστηκε. Λόγω της πανδημίας, όμως, καθυστέρησε έξι μήνες να αρχίσει θεραπεία. Μέχρι τότε είχε εξελιχθεί σε σταδίου 2. Επιπλέον, δεν ανταποκρινόταν στις θεραπείες.

«Μετά από αρκετούς κύκλους χημειοθεραπείας ο καρκίνος μου έφτασε στο στάδιο 3. Αργότερα ήταν πια σταδίου 4», είπε ο κ. Khoury. «Μου είπαν ότι δεν είχα πια καμία ελπίδα. Η αδελφή μου όμως άκουσε για τη μεταμόσχευση και μου έκλεισε ραντεβού στο Northwestern».

Ο κ. Khoury χειρουργήθηκε τον Σεπτέμβριο του 2021 και έκτοτε είναι υγιής. Επιπλέον, τόσο ο ίδιος όσο και η κυρία Ameli δεν έχουν χρειασθεί άλλη αντινεοπλασματική (αντικαρκινική) θεραπεία.

Τα κριτήρια

Οι ασθενείς αυτοί «είχαν διασπορά του καρκίνου μέσα στον πνεύμονα, χωρίς άλλες θεραπευτικές επιλογές και περιορισμένο χρόνο ζωής», δήλωσε ο επικεφαλής του προγράμματος Dr. Ankit Bharat, διευθυντής της Θωρακοχειρουργικής Κλινικής του νοσοκομείου.

Ουσιαστικά, αυτά είναι και τα κριτήρια που πρέπει να πληρούν οι ασθενείς για να εξεταστεί το ενδεχόμενο να γίνει διπλή μεταμόσχευση:

  • Ο καρκίνος πρέπει να είναι περιορισμένος στους πνεύμονες, χωρίς μεταστάσεις σε άλλα σημεία του σώματος
  • Ο καρκίνος δεν πρέπει να ανταποκρίνεται σε άλλες θεραπείες

Η θεραπεία για τον καρκίνο του πνεύμονα εξαρτάται από τον τύπο του και από το στάδιό του. Μπορεί να είναι στοχευμένα φάρμακα, ανοσοθεραπεία, χημειοθεραπεία, ακτινοθεραπεία, εγχείρηση για να αφαιρεθεί ο όγκος. Οι θεραπείες αυτές όμως δεν αποδίδουν σε όλους τους ασθενείς. Και μερικές φορές, η διπλή μεταμόσχευση πνευμόνων είναι η μόνη λύση.

Ωστόσο σπανίως εφαρμόζεται αυτή σε ασθενείς με καρκίνο. Και αυτό διότι υπάρχει αυξημένος κίνδυνος να διαφύγουν καρκινικά κύτταρα από τον άρρωστο πνεύμονα και να διασπαρούν σε όλο το σώμα.

Νέα τεχνική

Για να γίνει η διπλή μεταμόσχευση, οι πνεύμονες αφαιρούνται και αντικαθίστανται ένας-ένας, εξήγησε ο Dr. Bharat. Αν γίνει η μεταμόσχευση του πρώτου πνεύμονα πριν αφαιρεθεί εκείνος με τον καρκίνο, μπορεί καρκινικά κύτταρα να εξαπλωθούν σε όλο το σώμα.

Οι γιατροί του Northwestern Medicine, όμως, βρήκαν έναν τρόπο να περιορίσουν στο ελάχιστο το ενδεχόμενο αυτό. Αφαιρούν τον καρκινικό πνεύμονα εν όσω έχουν τον ασθενή σε μηχάνημα εξωσωματικής κυκλοφορίας του αίματος.

Με αυτό τον τρόπο, το αίμα κατευθύνεται μακριά από την καρδιά και από τους πνεύμονες. Εφ’ όσον κατά τη μεταμόσχευση δεν υπάρχει αιμάτωση (παροχή αίματος) στους πνεύμονες, ο κίνδυνος να διαφύγουν καρκινικά κύτταρα περιορίζεται στο ελάχιστο.

Επιπλέον, οι γιατροί φροντίζουν να αφαιρούν ταυτοχρόνως και τους δύο πνεύμονες, που συχνά είναι γεμάτοι και οι δύο με καρκινικούς όγκους. Αφαιρούνται επίσης οι σύστοιχοι λεμφαδένες  και γίνεται ειδικός καθαρισμός στους αεραγωγούς και τη θωρακική κοιλότητα, για να απομακρυνθούν τυχόν καρκινικά κύτταρα. Αφού τελειώσουν όλ’ αυτά, τότε γίνεται η μεταμόσχευση.

«Πιστεύουμε ότι με την τεχνική αυτή θα μπορέσουμε να βοηθήσουμε μερικούς ασθενείς που δεν έχουν άλλες επιλογές», εκτίμησε ο Dr. Bharat

 

 

Πηγη: https://www.iatropedia.gr/

Απαραίτητος ο καλός ύπνος για τη σωστή λειτουργία του ανοσοποιητικού [ερωτηματολόγιο]

Η 17η Μαρτίου, έχει οριστεί ως Παγκόσμια Ημέρα Ύπνου. Τι επισημαίνει η Επιστημονική Ομάδα ”Μελέτη Διαταραχών Αναπνοής στον  Ύπνο”.

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ύπνου όπως έχει οριστεί η 17η Μαρτίου, η Επιστημονική Ομάδα «Μελέτη Διαταραχών Αναπνοής στον  Ύπνο»* της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας, επισημαίνει:

  • Ο ύπνος, μαζί με τη λήψη τροφής, νερού και την αναπνοή, είναι βασικές ανάγκες του οργανισμού μας και η μακροχρόνια στέρησή του είναι ένας σημαντικός παράγοντας κινδύνου για ένα ευρύ φάσμα παθήσεων, που περιλαμβάνει τα καρδιαγγειακά νοσήματα, τον καρκίνο, την άνοια και τον Σακχαρώδη Διαβήτη.
  • Ο ανεπαρκής ύπνος αυξάνει την όρεξη, με αποτέλεσμα την αύξηση του σωματικού βάρους.
  • Η έλλειψη ύπνου μπορεί να οδηγήσει, εκτός των άλλων, σε υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας, με αποτέλεσμα μείωση της απόδοσής μας στην εργασία ή στις σπουδές και σοβαρά τροχαία ατυχήματα.
  • Τα τελευταία 50 χρόνια, η μέση διάρκεια ύπνου στο δυτικό κόσμο έχει μειωθεί κατά δύο ώρες περίπου και ένα μεγάλο ποσοστό των ανθρώπων κοιμάται πλέον λιγότερο από επτά ώρες, που θεωρείται το ελάχιστο για να μην υπάρξουν προβλήματα υγείας από τη στέρηση ύπνου.

Αν συνδυάσετε όλες αυτές τις συνέπειες για την υγεία γίνεται εύκολα αντιληπτό γιατί ο σύντομος ύπνος οδηγεί σε σύντομη ζωή. Η ιδέα ότι μπορεί να κόψουμε χρόνο ύπνου για να τον αφιερώσουμε σε άλλες δραστηριότητες, είτε εργασιακές είτε αναψυχής, είναι μια πολύ-πολύ επικίνδυνη ιδέα. Η ευημερία μας και πολλές πλευρές της κοινωνικής μας ζωής πλήττονται από την έλλειψη επαρκούς ύπνου.

Ο καλός ύπνος είναι επίσης απαραίτητος για τη σωστή λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Οι πληροφορίες που είναι απαραίτητες για τη σειρά των ανοσολογικών αντιδράσεων μεταφέρονται στον οργανισμό κατά τη διάρκεια του ύπνου.

Αποφρακτική υπνική άπνοια

Μια πολύ συχνή διαταραχή που καταστρέφει τον ύπνο είναι η αποφρακτική υπνική άπνοια. Σε ορισμένους ανθρώπους το ροχαλητό συνοδεύεται από πλήρεις διακοπές της αναπνοής που διαρκούν από μερικά δευτερόλεπτα μέχρι πάνω από ένα λεπτό. Κατά τη διάρκεια των διακοπών αυτών σταματάει το ροχαλητό και ξαναρχίζει πιο έντονο, όταν το άτομο ξαναρχίζει να αναπνέει. Οι διακοπές αυτές της αναπνοής ονομάζονται άπνοιες και αν ένα άτομο εμφανίζει αρκετές άπνοιες θεωρείται ότι πάσχει από το σύνδρομο της άπνοιας στον ύπνο.

Τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα της άπνοιας στον ύπνο είναι το χρόνιο ροχαλητό με παρουσία διακοπών της αναπνοής (απνοιών) στον ύπνο, η νυχτερινή συχνουρία, οι πρωινοί πονοκέφαλοι, η υπνηλία και η κόπωση κατά τη διάρκεια της ημέρας.

H Επιστημονική Ομάδα «Μελέτη Διαταραχών Αναπνοής στον Ύπνο» της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας έχει καταρτήσει το αυτοσυμπληρούμενο ερωτηματολόγιο (STOP BANG), ένα χρήσιμο εργαλείο προς τους Ιατρούς, για την ανίχνευση ατόμων που είναι πιθανό να πάσχουν από αποφρακτική υπνική άπνοια.

*Συντονιστές της Επιστημονικής Ομάδας «Μελέτη Διαταραχών Αναπνοής στον  Ύπνο» της ΕΠΕ: Βαγιάκης Εμμανουήλ και Λάμπρου Καλλιρόη

Συντονιστής εκ μέρους του ΔΣ της ΕΠΕ: Μπακάκος Πέτρος.

Ακολουθεί το  αυτοσυμπληρούμενο ερωτηματολόγιο (STOP BANG),

Επιπλέον Πληροφορίες

 

 

 

Πηγη: https://www.iatronet.gr/