Κατηγορία: Ενημέρωση

Ο Υπουργός Υγείας κ. Άδωνις Γεωργιάδης μίλησε στην εκπομπή «Πρωινή Ζώνη» με τους Γιώργο Κακούση και Άννα Λιβαθυνού, στο ACTION 24 για θέματα “καυτά” γύρω από τον χώρο της υγείας και όχι μόνο! Φυσικά έκανε αναφορά στις αλλαγές που πρέπει να γίνουν στο ΕΣΥ, στο μεγάλο πρόβλημα της έλλειψης ιατρικού προσωπικού και πώς αυτό θα λυθεί,  στον εμβολιασμό για την COVID-19 και αν αυτός μπορεί να γίνεται στα φαρμακεία, καθώς και στο ζήτημα του clawback,

Για τις ελλείψεις γιατρών και νοσηλευτών στα δημόσια νοσοκομεία:

«Υπάρχουν ελλείψεις γιατρών και νοσηλευτών στα δημόσια νοσοκομεία; Τεράστιες, είναι η απάντηση. Αυτό γίνεται διότι η Κυβέρνηση δεν προκηρύσσει θέσεις για να προσλάβουμε προσωπικό; Όχι, είναι η απάντηση. Η Κυβέρνηση προκηρύσσει ασταμάτητα θέσεις για ακτινολόγους, για ογκολόγους για αναισθησιολόγους, για ακτινολόγους, για μικροβιολόγους και για νοσηλευτές. Δυστυχώς, οι περισσότερες από αυτές τις προκηρύξεις μένουν άγονες, δηλαδή δεν πηγαίνουν οι γιατροί να καλύψουν αυτές τις προκηρύξεις. Όπως και στα περισσότερα νοσοκομεία, πλην των πανεπιστημιακών».

«Τα χρήματα σήμερα στο δημόσιο νοσοκομείο έχουν αυξηθεί αρκετά σε σχέση με το παρελθόν. Η Κυβέρνηση έχει αυξήσει και το μισθό των γιατρών, έχει αυξήσει και τις εφημερίες, την αμοιβή των εφημεριών το μήνα συν 20% των γιατρών. Παραμένει, όμως, η διαφορά με τον ιδιωτικό τομέα πάρα πολύ μεγάλη στις ειδικότητες που λείπουν. Να φέρω ένα παράδειγμα. Η κύρια ειδικότητα που λείπει σήμερα στο Εθνικό Σύστημα Υγείας είναι των αναισθησιολόγων. Δεν φαντάζεστε πόσο έλλειμμα έχουμε. Ο αναισθησιολόγος είναι μια πάρα πολύ κρίσιμη ειδικότητα. Αν δεν έχεις αναισθησιολόγο δεν γίνεται χειρουργείο».

«Θα παρουσιάσουμε εντός των ημερών τις αποφάσεις που θα λάβουμε για το πώς μπορούμε να ομαλοποιήσουμε την κατάσταση στα νοσοκομεία. Δεν λύνεται τόσο εύκολα. Πρέπει να σας πω κάτι που πολύς κόσμος δεν ξέρει. Λέμε για το έλλειμμα αναισθησιολόγων στην Ελλάδα. Αν δείτε το πρόσφατο report του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, οι αναισθησιολόγοι είναι σήμερα η μεγαλύτερη έλλειψη παγκοσμίως στα νοσοκομεία. Στη δε Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν υπολογίσει ότι σε επίπεδο Ευρώπης λείπουν στα δημόσια νοσοκομεία 1 εκατομμύριο γιατροί. Άρα, δεν είναι ένα ελληνικό φαινόμενο, είναι πιο σύνθετο. Πιθανώς την επόμενη εβδομάδα θα παραχωρήσουμε συνέντευξη τύπου στο Υπουργείο Υγείας με τον Υφυπουργό, τον κ. Θεμιστοκλέους και θα παρουσιάσουμε τα άμεσα σχέδια μας. Δεν θέλω να αργήσω καθόλου, δεν έχει χρόνο για χάσιμο το σύστημα, προκειμένου να επιταχύνουμε το θέμα της καλύψεως των κενών θέσεων και να κινητροδοτήσουμε περισσότερο τους γιατρούς μας».

Για τα εμβόλια κατά του κορονοϊου:

«Με το εμβόλιο του Covid έχει γίνει ένα συγκλονιστικό λάθος και από εμάς, εννοώ και επικοινωνιακά. Λέμε μεταξύ μας εάν κάναμε την πέμπτη δόση, την τέταρτη δόση, την τρίτη δόση, τη δεύτερη δόση. Αυτό είναι μια λανθασμένη συζήτηση. Ο Covid 19 θα είναι στη ζωή μας για πάντα. Άρα, όπως εμβολιαζόμαστε κάθε χρόνο με το επικαροποιημένο εμβόλιο της γρίπης, διότι η γρίπη αλλάζει, μεταλλάσσεται και άρα το εμβόλιο που έκανες πέρσι δεν σε καλύπτει για την επόμενη χρονιά, το ίδιο ισχύει και με τον Covid. Και ο Covid μεταλλάσσεται. Άρα, μία φορά το χρόνο θα κάνουμε το εμβόλιο του Covid, αυτός είναι ο σκοπός. Δεν θα το κάνουμε με την έννοια που το κάναμε στην πανδημία όλοι. Πρέπει σίγουρα να το κάνουν αυτοί που είναι σε ευάλωτες ομάδες. Δηλαδή, οι άνω των 60 και όσοι έχουν σοβαρά υποκείμενα νοσήματα. Για να καταλάβετε, στους χίλιους νεκρούς των τελευταίων μηνών, είχαμε μόλις δύο εμβολιασμένους. Οι 998 ήταν ανεμβολίαστοι, μπορείτε να συλλάβετε τον αριθμό; Και μιλάμε για ανθρώπους που είναι όλοι μεγάλης ηλικίας, με υποκείμενα νοσήματα. Δηλαδή άνθρωποι μεγάλης ηλικίας, με υποκείμενα νοσήματα, έσωσαν τη ζωή τους γιατί εμβολιάστηκαν».

Για τη δυνατότητα να γίνεται το εμβόλιο Covid στα φαρμακεία:

«Την εβδομάδα που πέρασε συνάντησα και τους φαρμακοποιούς και τους γιατρούς. Ο σκοπός μου είναι να ανοίξουμε όσο μπορούμε τον εμβολιασμό περισσότερο και στους γιατρούς και στους φαρμακοποιούς. Θέλω να εμπλέξω όλους τους λειτουργούντες την υγεία με το εμβόλιο του Covid. Έχει εκφραστεί από τους γιατρούς μία ανησυχία αν οι φαρμακοποιοί δύνανται να κάνουν αυτό το εμβόλιο κυρίως γιατί παρουσιάζει, σε σπάνιες, βέβαια περιπτώσεις κάποιες αλλεργίες. Όμως πρέπει να σας πω ότι μέχρι στιγμής 14 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης κάνουν το εμβόλιο στα φαρμακεία τους. Δεν βλέπω γιατί δεν μπορούμε να το κάνουμε και εμείς».

Για τα πρόστιμα που είχαν επιβληθεί στους ανεμβολίαστους:

«Ήταν πάρα πολύ σωστό όταν μπήκε η απόφαση του προστίμου και την είχα υποστηρίξει και εγώ πάρα πολύ. Γιατί ήταν σωστό; Τότε το πλαίσιο ήταν μία Ελλάδα σε καραντίνα, με τους ανθρώπους κλεισμένους στα σπίτια τους, με τις επιχειρήσεις να μη λειτουργούν και την ανάγκη να ανοίξει ξανά η ζωή μας και να σώσουμε χιλιάδες ζωές ανθρώπων. Άρα, τότε ο εθνικός στόχος ήταν να αυξηθεί ο εμβολιασμός στις ευάλωτες ομάδες. Λειτούργησε το πρόστιμο; Λειτούργησε για τις ευάλωτες ομάδες και ο εμβολιασμός ανέβηκε πάνω από 10% από αυτό. Άρα, το πρόστιμο έσωσε πολλές ζωές. Σήμερα είμαστε στο ίδιο πλαίσιο; Όχι, είναι η απάντηση. Σήμερα η οικονομία λειτουργεί, έχει ανοίξει. Σήμερα πρέπει να αποδραματοποιήσουμε τη συζήτηση περί εμβολίου Covid. Δεν είναι το εμβόλιο Covid πια κάτι καινούργιο, κάτι που ήρθε από το διάστημα και δεν ξέρουμε τι είναι. Είναι κάτι πολύ σύνηθες πια. Και στο πλαίσιο αυτό κάναμε μια κίνηση ειρήνευσης στην κοινωνία. Τώρα θέλουμε γαλήνη, δεν χωριζόμαστε πια σε εμβολιαστές και αντιεμβολιαστές, δεν τσακωνόμαστε. Τώρα προχωράμε να σώσουμε ζωές».

Για το ζήτημα του clawback:

«Καταρχάς το clawback δεν είναι μνημονιακός νόμος, είναι νόμος της Ελληνικής Δημοκρατίας που ισχύει και σήμερα και θα ισχύει και αύριο. Το έχουν ψηφίσει πια πάρα πολλές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πολλές μας αντέγραψαν δηλαδή ως προς το clawback. Όταν έφυγα εγώ από το Υπουργείο Υγείας, στα μέσα του 2014, το clawback στα διαγνωστικά, στα μικροβιολογικά ήταν 7%. Το clawback σήμερα είναι 47%. Είναι προφανές ότι εκεί έχει γίνει κάποια μεγάλη ζημιά. Θέλω να ξέρουν όλοι όσοι ασχολούνται με αυτό το θέμα ότι είναι από τις πρώτες μου άμεσες προτεραιότητες να ανακουφίσουμε αυτό το ύψος του clawback, το οποίο είναι πάρα πολύ μεγάλο και όπως έχει φτάσει δεν δουλεύει. Πρέπει να σας πω ότι, την Παρασκευή, με τον Πανελλήνιο Ιατρικό Σύλλογο και με τους κλινικοεργαστηριακούς κάναμε μια πολύ ωραία συζήτηση που θα τη συνεχίσουμε αυτή την εβδομάδα για να αναδιαμορφώσουμε το μηχανισμό αυτό σε μια πολύ πιο δίκαιη κατεύθυνση, θα είναι κομμάτι των ανακοινώσεων που θα γίνουν άμεσα. Το τονίζω, άμεσα».

Για τα ζελεδάκια κάνναβης:

«Μια από τις πρώτες μου αποφάσεις που υπέγραψα ήταν να ξεκαθαρίσουμε ότι αυτά τα ζελεδάκια κάνναβης που πουλιούνται στα περίπτερα είναι επικίνδυνα και εμπεριέχουν ναρκωτική ουσία. Τα εντάξαμε στις ναρκωτικές ουσίες και πρέπει να αποσυρθούν άμεσα από όλα τα σημεία πωλήσεως, είναι παράνομα. Αυτά τα ζελεδάκια δεν είναι να τα παίρνουν τα παιδιά και να τα τρώνε σαν τσίχλες».

Πηγη: https://healthmag.gr/

Με τρία άμεσα μέτρα στα φάρμακα που θα εφαρμόσει τις επόμενες εβδομάδες, ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης επιχειρεί να συγκρατήσει τη φαρμακευτική δαπάνη που έχει πάρει την ανιούσα εδώ και μήνες.

Παρότι ο νέος υπουργός Υγείας δεν θα αλλάξει άμεσα όλη τη φαρμακευτική πολιτική που θα ακολουθεί η χώρα, έχει καταλήξει σε τρία μέτρα με τα οποία θα περιορισθεί το clawback που πληρώνουν σήμερα οι φαρμακευτικές εταιρείες (υποχρεωτικές επιστροφές με την υπέρβαση της προϋπολογισθείσας δαπάνης). Ένας περιορισμός που επιβάλλεται τόσο για να ισορροπήσει η αγορά φαρμάκου, όσο και γιατί αποτελεί δέσμευση στους «θεσμούς».

Ήδη όπως αναφέρουν έγκυρες πληροφορίες του HealthReport.gr, ο Άδωνις Γεωργιάδης ανακοίνωσε τις προθέσεις του την Τρίτη το απόγευμα σε διαδοχικές συναντήσεις που είχε με τον ΣΦΕΕ, την ΠΕΦ και το PIF.

Τα 3 μέτρα στα φάρμακα
Ειδικότερα όπως τονίζουν έγκυρες πηγές του HealthReport.gr στα εξής τρία μέτρα έχει καταλήξει ο υπουργός Υγείας:

-Θα εφαρμοστούν «κλειδωμένα» θεραπευτικά πρωτόκολλα ανά ασθένεια. Γεγονός που σημαίνει ότι για κάθε ασθένεια θα προβλέπονται συγκεκριμένα φάρμακα που θα χορηγούνται από τους γιατρούς, οι οποίοι και θα παίρνουν έγκριση από τον ΕΟΠΥΥ για να τα χορηγήσουν εάν ξεφεύγουν από την προγραμματισμένη θεραπευτική προσέγγιση.

Θα πρέπει δηλαδή να αποστέλλουν τις εξετάσεις αλλά και όλα τα δικαιολογητικά που θα απαιτούνται για να λαμβάνουν το πράσινο φως

-Ξεκινά από τον ΕΟΠΥΥ αυστηρός έλεγχος στη συνταγογράφηση των γιατρών με παρακολούθηση της δαπάνης του καθενός. Μάλιστα όταν θα διαπιστώνονται υπερβάσεις, οι αρμόδιοι ελεγκτές του Οργανισμού θα κάνουν ακόμη και τηλεφωνικές παρεμβάσεις, καλώντας τους γιατρούς ώστε να ακούσουν σε πρώτη φάση τα επιχειρήματά τους. Στη συνέχεια όμως θα προβλέπονται και κυρώσεις.

-Ταυτόχρονα η ηγεσία του υπουργείου Υγείας εκτιμά ότι θα εξασφαλίσει κοντά στα 100 εκατ. ευρώ από τους πολίτες που διαθέτουν ΑΜΚΑ αλλά είναι επί της ουσίας ανενεργά και αγνώστων στοιχείων, αλλά επί σειρά ετών είχαν δωρεάν συνταγογράφηση φαρμάκων ακόμη και από τον ιδιωτικό τομέα.

Με την εκκαθάριση που κάνει πλέον ο ΕΦΚΑ στα αμφισβητούμενα ΑΜΚΑ, κουρεύεται και η δωρεάν συνταγογράφηση τους.

Πρόκειται για πολίτες που μπορεί στο παρελθόν να εργάζονταν στη χώρα μας αλλά σήμερα δεν φορολογούνται, αλλά κυρίως η ρύθμιση αφορά σε ΑΜΚΑ πολιτών από γειτονικές χώρες που έρχονται στην Ελλάδα μόνο για να πάνε στο νοσοκομείο ή να προμηθευτούν δωρεάν φάρμακα.

Πλέον δεν θα έχουν τη δυνατότητα να λαμβάνουν σκευάσματα δωρεάν μέσω ΕΟΠΥΥ παρά μόνο στα δημόσια νοσοκομεία όπου θα καταβάλουν συμμετοχή.

Κατά τα άλλα αξιοσημείωτο είναι ότι ο Άδωνις Γεωργιάδης μελετά, όπως τονίζουν πηγές του HealthReport.gr, να δημιουργηθεί και μία τρίτη κατηγορία φαρμάκων που δεν θα εντάσσεται στην προκαθορισμένη φαρμακευτική δαπάνη και θα περιλαμβάνει όλα τα νέα καινοτόμα φάρμακα γονιδιακής θεραπείας.

Η ηγεσία του υπουργείου Υγείας επιδιώκει πάντως τη φετινή χρονιά το clawback να μειωθεί κατά 350 εκατ. ευρώ σε σχέση με πέρυσι και από περίπου 1,6 δις -1,7δις ευρώ να περιορισθεί στο 1,250 δις ευρώ.

Πηγη: https://www.healthreport.gr/

Ο εμβολιασμός κατά του SARS-CoV-2, του ιού που προκαλεί την Covid-19, δεν μειώνει απλά τον κίνδυνο σοβαρής οξείας νόσου σε παιδιά και εφήβους, αλλά παρέχει κάποια προστασία έναντι της long Covid, δηλαδή της εμφάνισης επίμονων προβλημάτων υγείας κατά τους μήνες μετά τη νόσηση.

Τα παραπάνω προκύπτουν από μεγάλη αναδρομική μελέτη, τα αποτελέσματα της οποίας δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό Pediatrics. Στη μελέτη συμμετείχαν ερευνητές από 17 συστήματα υγείας στις ΗΠΑ, με επικεφαλής ερευνητές του Παιδιατρικού Νοσοκομείου της Φιλαδέλφειας.

Ενώ η συνολική σοβαρότητα της Covid-19 είναι χαμηλότερη στα παιδιά από ό,τι στους ενήλικες, η επιβάρυνση από μακροχρόνια συμπτώματα Covid είναι δύσκολο να περιγραφεί με ακρίβεια, καθώς τα συμπτώματα μπορεί να ποικίλλουν. Ορισμένα που έχουν αναφερθεί είναι η εγκεφαλική ομίχλη, η δύσπνοια, η γαστρεντερική δυσλειτουργία, ο γενικευμένος πόνος και η κόπωση, και άλλα πιο οξέα, η φλεγμονώδης αντίδραση ή τα καρδιακά προβλήματα.

Η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας του εμβολίου έγινε σε δύο ομάδες ασθενών, ηλικίας 5-11 ετών και 12-17 ετών. Συνολικά αξιολογήθηκαν δεδομένα για πάνω από ένα εκατομμύρια παιδιά, από τα οποία είχε εμβολιαστεί το 56%. Η μελέτη εκτίμησε ότι η αποτελεσματικότητα του εμβολίου εντός 12 μηνών από τη χορήγησή του ήταν 35,4% έναντι του πιθανού long Covid και 41,7% έναντι του διαγνωσμένου long Covid. Η εκτίμηση αποτελεσματικότητας ήταν υψηλότερη στους έφηβους σε σύγκριση με τα μικρότερα παιδιά (50,3% έναντι 23,8%) και υψηλότερη στους έξι μήνες (61,4%), ενώ μειώθηκε σε 10,6% στους 18 μήνες.

Τα παιδιά που εμβολιάστηκαν μετά την ανάρρωση από Covid-19 φάνηκε επίσης να επωφελούνται με αποτελεσματικότητα του εμβολίου 46% έναντι πιθανού μακροχρόνιου Covid έπειτα από ένα επόμενο επεισόδιο νόσησης με Covid-19.

«Η μελέτη παρέχει σημαντικά στοιχεία για τις προστατευτικές επιδράσεις του εμβολίου ενάντια στον μακροχρόνιο Covid και υποδηλώνει ότι η προστασία αυτή προέρχεται κυρίως από την πρόληψη των ορατών λοιμώξεων. Ελπίζουμε ότι αυτό σημαίνει πως καθώς τα εμβόλια βελτιώνονται ώστε να είναι πιο αποτελεσματικά κατά των σημερινών στελεχών του SARS-CoV-2, η προστασία τους κατά του μακροχρόνιου Covid θα γίνει επίσης καλύτερη», επισημαίνει ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Τσαρλς Μπέιλι, αναπληρωτής καθηγητής Παιδιατρικής στο Παιδιατρικό Νοσοκομείο της Φιλαδέλφειας.

Πηγη: https://www.healthview.gr/

Μέχρι και την 31^η Μαρτίου 2024 παρατείνονται οι συμβάσεις παρόχων, όπως ανακοίνωσε ο ΕΟΠΥΥ  για την ισχύ των ρυθμίσεων που αφορούν  στην αντιμετώπιση της πανδημίας του κορονοϊού και την προστασία της δημόσιας υγείας.

Η παράταση της λήξης των συμβάσεων περιλαμβάνει τις κατηγορίες που αφορούν τις παροχές:

α) υγειονομικού υλικού και ιατροτεχνολογικών προϊόντων,

β) ακουστικών βαρηκοΐας, ορθοπεδικών και αναπνευστικών συσκευών/ειδών,

γ) διαιτητικών τροφίμων που προορίζονται για ειδικούς ιατρικούς σκοπούς,

δ) οπτικών ειδών,

ε) προθέσεων και ορθωτικών μέσων (επί παραγγελία ειδών).

Οι δικαιούχοι του Οργανισμού, όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση του ΕΟΠΥΥ, θα συνεχίσουν να προσέρχονται στους συμβεβλημένους ιδιώτες παρόχους για την αδιάλειπτη λήψη των χορηγούμενων παροχών, σύμφωνα με τον ισχύοντα Ενιαίο Κανονισμό ΠαροχήςΥπηρεσιών Υγείας (Β΄4898) και τους όρους των σχετικών συμβάσεων.

Πηγη: https://virus.com.gr/

Με δεδομένη την ευρεία εξάπλωση του νέου στελέχους JN.1 και ότι οι ειδικοί συνιστούν στα άτομα με συμπτώματα στο αναπνευστικό ότι θα πρέπει να θεωρούν ότι έχουν μολυνθεί, ακόμα και εάν τα τεστ βγαίνουν αρνητικά τις πρώτες ημέρες, συζητάται εάν το επικαιροποιημένο εμβόλιο καλύπτει το νέο στέλεχος.

Το στέλεχος  JN.1 είναι γόνος του BA.2.86, που εντάχθηκε στην οικογένεια SARS-CoV-2 Omicron το περασμένο καλοκαίρι,  φάνηκε ότι ήταν διαφορετική από την πρόγονό του, τη BA.2. Σε σύγκριση με τη BA.2, η πρωτεΐνη ακίδας της BA.2.86 φέρει περισσότερες από 30 μεταλλάξεις, υποδηλώνοντας ότι μπορεί να εξαπλωθεί πιο εύκολα. Αλλά ακόμη και οπλισμένη με αυτές τις νέες μεταλλάξεις, η BA.2.86 απέτυχε να κυριαρχήσει. Μέχρι τις αρχές Ιανουαρίου του τρέχοντος έτους, η BA.2.86 δεν ξεπέρασε το 3% μεταξύ των υπόλοιπων υποπαραλλαγών SARS-CoV-2 στις ΗΠΑ, σύμφωνα με εκτιμήσεις από τα CDC. Στις αρχές Ιανουαρίου, το ποσοστό κυκλοφορίας της JN.1 μεταξύ των υποπαραλλαγών στις ΗΠΑ είχε εκτιναχθεί στο 61,6%, από μόλις 38,8%  2 εβδομάδες πριν, σύμφωνα με την εκτίμηση του CDC. Το δε πιο πρόσφατο εμβόλιο  στοχεύει την XBB.1.5, μια υποπαραλλαγή της Omicron της οποίας ο επιπολασμός στις ΗΠΑ είναι λιγότερος από 3%, με την έλευση των επικαιροποιημένων εμβολίων τον Σεπτέμβριο 2023. Τα στοιχεία προέρχονται από το άρθρο του JAMA που δημοσιεύτηκε μόλις στις 12 Ιανουαρίου 2024. Τα στοιχεία πααρουσιάζουν περιληπτικά η παθολόγος καθηγήτρια Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής Θεοδώρα Ψαλτοπούλου και η βιολόγος Παναγιώτα Ζαχαράκη, της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ.

Τι γνωρίζουμε για το εμβόλιο;

Τα συστατικά του εμβολίου για τον COVID πρέπει να καθοριστούν τουλάχιστον μερικούς μήνες νωρίτερα, ώστε να δοθεί χρόνος για την κατασκευή και τη διανομή, επομένως δεν προκαλεί έκπληξη ότι δεν ταιριάζουν ακριβώς με τις τρέχουσες παραλλαγές που κυκλοφορούν. Στην περίοδο των 2 εβδομάδων που έληξαν στις 6 Ιανουαρίου, η XBB.1.5 — η οποία προέκυψε από διαφορετικό παρακλάδι του οικογενειακού δέντρου Omicron από τις BA.2.86 και JN.1 — φαινόταν να μην κυκλοφορεί στις ΗΠΑ, σύμφωνα με το CDC. Ευτυχώς, η εργαστηριακή έρευνα και τα ποσοστά νοσηλειών και θανάτων από Covid-19 υποδηλώνουν ότι το εμβόλιο XBB.1.5 εξακολουθεί να προστατεύει από σοβαρές ασθένειες στην εποχή της JN.1.

Η JN.1 φαίνεται να είναι μία από τις υποπαραλλαγές SARS-CoV-2 που διαφεύγουν του ανοσολογικού μέχρι σήμερα (ανοσοδιαφυγή). Δεδομένης της τρέχουσας εξέλιξης του SARS-CoV-2 και του εύρους των ανοσολογικών αποκρίσεων έναντι των κυκλοφορούντων παραλλαγών από τα μονοσθενή εμβόλια XBB.1.5, η τεχνική συμβουλευτική ομάδα του ΠΟΥ για τη σύνθεση εμβολίων COVID-19 συνέστησε τη διατήρηση της τρέχουσας σύνθεσης εμβολίου τον Δεκέμβριο. Αν και το επικαιροποιημένο εμβόλιο που τώρα κυκλοφορεί παγκοσμίως μπορεί να μην αποτρέπει σταθερά λοιμώξεις που προκαλούνται από την JN.1 ή από άλλες κυκλοφορούσσες υποπαραλλαγές του Omicron, εξακολουθεί να μπορεί να μειώσει τη σοβαρότητα της νόσου σε όσους αρρωσταίνουν. Ωστόσο, η πρόσληψη της τελευταίας δόσης  παρατηρείται ότι ήταν χαμηλή και στις ΗΠΑ.

Σύμφωνα με τους επιστήμονες η JN.1 θα κορυφωθεί άμεσα, εάν δεν το έχει ήδη κάνι, καθώς την αντικαθιστούν νεότερες, «πιο έξυπνες» παραλλαγές SARS-CoV-2. Καθώς τους επόμενους μήνες, πολλοί άνθρωποι θα μολυνθούν από την JN.1, το μεγαλύτερο μέρος του πλανήτη θα έχει εμβολιαστεί ή θα έχει μολυνθεί ή και τα δύο. Αποκτώντας ο ανθρώπινος πληθυσμός ανοσία κατά της JN.1, ο SARS-CoV-2 θα εξελιχθεί για να την αποφεύγει, διότι ο ιός βρίσκεται υπό πίεση στο να συνεχίσει να μεταλλάσσεται, για να μπορεί να αποφύγει την ανοσία και να μολύνει καλύτερα τον άνθρωπο, με αποτέλεσμα πιθανά από το φθινόπωρο του 2024 να χρειάζεται ένα άλλο νέο επικαιροποιημένο εμβόλιο.

Πηγη: https://virus.com.gr/

Σε τροχιά  διαλόγου τέθηκαν τα προβλήματα στα νοσοκομεία της χώρας με την συνάντηση του υπουργού Υγείας με τους νοσοκομειακούς γιατρούς. Σοβαρά ζητήματα του κλάδου της  συζητήθηκαν σε συνάντηση του κ. Γεωργιάδη, του υφυπουργού Υγείας Μάριου Θεμιστοκλέους  και του  προεδρείου της Ένωσης Ιατρών Νοσοκομείων Αθήνας-Πειραιά (ΕΙΝΑΠ).

Στην συνάντηση εργασίας συζητήθηκαν θέματα όπως είναι οι  προσλήψεις και η χρηματοδότηση των νοσοκομείων. Ο διάλογος θα συνεχιστεί και όπως σχολίασε ο υπουργός για την πορεία συζητήσεων  «σε άλλα συμφωνήσαμε, σε άλλα διαφωνήσαμε, όπως είναι φυσιολογικό. Αυτό που είναι βέβαιο είναι ότι η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Υγείας δεν θα παίρνει καμία απόφαση αιφνιδιαστικά χωρίς προηγουμένως να διαβουλεύεται με τους γιατρούς του ΕΣΥ, τους οποίους σεβόμαστε και αντιλαμβανόμαστε ότι εργάζονται υπό πραγματικά εξαιρετικά αντίξοες συνθήκες».

Αναφερόμενη στη συνάντηση η πρόεδρος της ΕΙΝΑΠ,  Ματίνα Παγώνη τόνισε ότι «έγινε μια συνάντηση σήμερα με τον υπουργό και τον υφυπουργό Υγείας. Θα έχουμε και επόμενες συναντήσεις. Είχαμε δέκα θέματα στην ατζέντα, πολύ σοβαρά, για τις προσλήψεις, για τη χρηματοδότηση, για τα νοσοκομεία πως θα λειτουργήσουν και για το σύστημα εφημερίων. Πιστεύω να μπορέσουμε να βάλουμε τα νοσοκομεία σε μία τάξη, ούτως ώστε οι ασθενείς να εξυπηρετούνται άμεσα, να μην υπάρχουν προβλήματα και να βοηθήσει το Υπουργείο τους γιατρούς και τους νοσηλευτές που έχουν δώσει τον καλύτερο τους εαυτό όλα αυτά τα χρόνια».

Πηγη: https://virus.com.gr/

Την αντίθεσή του στην πρόθεση του υπουργείου Υγείας να επιτρέψει τους εμβολιασμούς κατά της CoViD στα φαρμακεία, εκφράζει ο Πανελλήνιος Ιατρικός Σύλλογος (ΠΙΣ).

Σε σημερινή ανακοίνωσή του, το προεδρείο του ΠΙΣ επισημαίνει – μεταξύ άλλων – πως υπάρχει θέμα με την ασφάλεια των εμβολιαζομένων, σε περίπτωση που εκδηλωθεί πρόβλημα κατά τη στιγμή της χορήγησης του εμβολίου. Στην ανακοίνωση αναφέρονται αναλυτικά τα εξής:

“Με αφορμή την υστέρηση των εμβολιασμών πρωτίστως για covid 19, επιθυμούμε να θέσουμε σε γνώση σας τα παρακάτω:

1. Η κουλτούρα εμβολιασμού, που οδηγεί στη διαρκή, έγκαιρη και συνεπή εμβολιαστική κάλυψη καλλιεργείται μέσω της σχέσης εμπιστοσύνης ιατρού ασθενούς, κυρίως, και δευτερευόντως, μέσω διαρκών προωθητικών δράσεων στο ευρύ κοινό, σε κατάλληλο χρόνο, με σαφές μήνυμα και επαναληψιμότητα.
2. Οι εμβολιασμοί για covid 19 έως σήμερα διενεργούνται σε περιβάλλον απόλυτης ασφάλειας εντός δομών (κρατικών και ιδιωτικών) παρουσία ιατρού και μετά τη λήψη ιστορικού.
3. Οι πλέον ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού εμβολιάζονται κατ ́οίκον με πρόγραμμα που ατονεί, ενώ θα έπρεπε να ενδυναμωθεί, ανατρέχοντας το μητρώο εμβολιασμένων προς υπενθύμιση παρότρυνση και διενέργεια αναμνηστικής δόσης.
4. Επιπλέον, μέχρι σήμερα οι εμβολιασμοί για την covid 19 διενεργούνται με μηδενική οικονομική επιβάρυνση για τους εμβολιαζόμενους.

Οι σκέψεις που εκφράστηκαν δημοσίως για διενέργεια των εμβολιασμών αυτών, χωρίς τη συμμετοχή του ιατρικού κόσμου και επ’ αμοιβή, εκτιμούμε ότι θα φέρουν αποτελέσματα αντίθετα από τα επιδιωκόμενα, εφόσον υλοποιηθούν.

Άλλωστε και μόνο οι προϋποθέσεις “εκπαίδευσης” προ της διενέργειας εμβολιασμών στα φαρμακεία και νομοθετικής ρύθμισης θα επιδράσουν αρνητικά, καθώς καθίσταται σαφές ότι “οι νέοι επί της σκηνής χρήζουν πρόβα”, για καθήκοντα που δεν προκύπτουν από το γνωστικό αντικείμενο των σπουδών τους και περιλαμβάνουν την εκτίμηση των ασθενών και την αντιμετώπιση τυχόν ατυχών συμβαμάτων.

Είναι βέβαιο ότι στη χώρα μας οι μόνοι εμβολιασμοί που διενεργούνται απρόσκοπτα και επιτυχώς, ως προς την ευρύτητα και την έγκαιρη διενέργεια, είναι όσοι βρίσκονται στην αποκλειστική ευθύνη των ιατρών.

Αλήθεια, που η Πολιτεία παραγνωρίζει από την κατάργηση της συνταγογράφησης του αντιγριπικού εμβολίου το 2022, παρά την αρνητική απόδοση του αντιεπιστημονικού αυτού μέτρου.

Παραμένουμε στη διάθεσή σας, ώστε τυχόν σχεδιασμοί να αποδώσουν σύμφωνα με τις επιταγές της επιστήμης, επ ́ωφελεία των ασθενών, καθώς η πρόληψη πάντοτε υπερέχει της θεραπείας, τόσο στην ιατρική όσο και την πολιτική”.

ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΥΓΕΙΑΣ Α ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ ΑΠ 3361

Γήρανση εγκεφάλου: Έρευνα που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Nature Communications έχει εμβαθύνει στα μυστήρια του τρόπου με τον οποίο ο διατροφικός περιορισμός επηρεάζει τη γήρανση του εγκεφάλου

Έρευνα που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Nature Communications έχει εμβαθύνει στα μυστήρια του τρόπου με τον οποίο ο διατροφικός περιορισμός επηρεάζει τη γήρανση του εγκεφάλου, αποκαλύπτοντας έναν κρίσιμο ρόλο που παίζει το γονίδιο OXR1. Η μελέτη αποκαλύπτει ότι ο περιορισμός των θερμίδων, μια γνωστή μέθοδος για την ενίσχυση της υγείας και της μακροζωίας, επηρεάζει σημαντικά την υγεία του εγκεφάλου. Η ομάδα, που εργαζόταν με μύγες φρούτων και ανθρώπινα κύτταρα, διευκρίνισε μια ειδική απόκριση νευρώνων που συνδέεται με τη νευροπροστασία του διατροφικού περιορισμού. Προσδιορίζει επίσης πιθανούς θεραπευτικούς στόχους για νευροεκφυλιστικές ασθένειες που σχετίζονται με την ηλικία, τονίζοντας τη σημασία της υγιεινής διατροφής στον επηρεασμό των κυτταρικών μηχανισμών που σχετίζονται με τη γήρανση του εγκεφάλου.

Διερευνήθηκε η γενετική μεταβλητότητα στη διατροφική απόκριση

Ξεκινώντας τη μελέτη για να κατανοήσουν γιατί τα άτομα ανταποκρίνονται διαφορετικά στις διατροφικές αλλαγές, οι ερευνητές εξέτασαν περίπου 200 στελέχη μυγών με διαφορετικό γενετικό υπόβαθρο. Οι μύγες υποβλήθηκαν σε κανονικές ή περιορισμένες δίαιτες, με διαιτητικό περιορισμό στο 10% της τυπικής διατροφής. Η μελέτη εντόπισε πέντε γονίδια, συμπεριλαμβανομένου του OXR1, που επηρέασαν σημαντικά τη μακροζωία υπό διατροφικούς περιορισμούς. Το OXR1, που βρίσκεται στους ανθρώπους, είναι υπεύθυνο για την προστασία των κυττάρων από την οξειδωτική βλάβη. Οι περίπλοκοι κυτταρικοί μηχανισμοί πίσω από τη λειτουργία του γονιδίου ήταν ασαφείς, παρακινώντας την ομάδα να εμβαθύνει.

OXR1, Retromer και Γήρανση του Εγκεφάλου

Η επίδραση του OXR1 σε ένα κυτταρικό σύμπλεγμα γνωστό ως ρετρομερές, ζωτικής σημασίας για την ανακύκλωση κυτταρικών πρωτεϊνών και λιπιδίων, διερευνήθηκε για να κατανοηθεί ο ρόλος του στη συνολική διάρκεια ζωής. Το ρετρομερές είναι ζωτικής σημασίας στους νευρώνες, καθορίζοντας τη μοίρα των κυτταρικών πρωτεϊνών. Η δυσλειτουργία του ρετρομερούς έχει συνδεθεί με νευροεκφυλιστικές ασθένειες που σχετίζονται με την ηλικία όπως το Αλτσχάιμερ και το Πάρκινσον, καταστάσεις που μετριάζονται από τον διατροφικό περιορισμό. Η μελέτη περιέγραψε πώς το OXR1 επηρεάζει την οδό του ρετρομερούς, ζωτικής σημασίας για την προστασία των νευρώνων όταν τα θρεπτικά συστατικά είναι σπάνια. Ο διατροφικός περιορισμός ενισχύει την έκφραση του OXR1, υπογραμμίζοντας τη σχέση μεταξύ διατροφής, έκφρασης γονιδίων και γήρανσης του εγκεφάλου.

Θεραπευτικές επιπτώσεις και μελλοντικές προσπάθειες

Τα ευρήματα υποδεικνύουν πιθανές θεραπευτικές οδούς για νευροεκφυλιστικές ασθένειες που σχετίζονται με την ηλικία, στοχεύοντας το OXR1. Η ενίσχυση του OXR1 στις μύγες είχε ως αποτέλεσμα την αύξηση της διάρκειας ζωής, προκαλώντας εικασίες για παρόμοια αποτελέσματα στους ανθρώπους. Τα επόμενα βήματα περιλαμβάνουν τον εντοπισμό ενώσεων που αυξάνουν τα επίπεδα OXR1 κατά τη διάρκεια της γήρανσης για να καθυστερήσουν τη γήρανση του εγκεφάλου. Η έρευνα υπογραμμίζει τις περίπλοκες συνδέσεις μεταξύ της διατροφής, των κυτταρικών μηχανισμών και της υγείας του εγκεφάλου, δίνοντας έμφαση στις ευρύτερες επιπτώσεις των διατροφικών επιλογών στη συνολική ευημερία. Η ομάδα παραμένει επικεντρωμένη στην αποκάλυψη περισσότερων διαδικασιών εκφυλισμού του εγκεφάλου και στην υποστήριξη των προσπαθειών για την προώθηση μιας υγιεινής διατροφής για ολοκληρωμένα οφέλη για την υγεία .

Πηγη: https://www.healthweb.gr/

Οι επιπλοκές συμβαίνουν συχνότερα σε ανθρώπους με αδύναμο ανοσοποιητικό σύστημα.

Καθώς η περιβαλλοντική θερμοκρασία ελαττώνεται, ποικίλοι αναπνευστικοί ιοί  επιτίθενται με δριμύτητα. Η ταχεία εξάπλωσή τους ευνοείται από το συνωστισμό. Τα σχολεία και οι παιδικοί σταθμοί αποτελούν ιδανικό περιβάλλον πολλαπλασιασμού και μέσο διασποράς ιών στην κοινότητα. Στις περισσότερες περιπτώσεις οι ιοί αυτοί κάνουν τον κύκλο τους και φεύγουν καταλείποντας αναμνηστικά αντισώματα.  Ο

Οι επιπλοκές συμβαίνουν συχνότερα σε ανθρώπους με αδύναμο ανοσοποιητικό σύστημα, όπως ηλικιωμένοι, διαβητικοί, καρδιοπαθείς και είναι η πνευμονία, η επιδείνωση χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας ή άσθματος, η παραρρινοκολπίτιδα, η μέση ωτίτιδα, η προσβολή από στρεπτόκοκκο ή άλλα μικρόβια, η μηνιγγίτιδα, το σύνδρομο REYE, η μυοσίτιδα, η ραβδομυόλυση, η μυοκαρδίτιδα, η περικαρδίτιδα, η επιδείνωση λειτουργίας ζωτικών οργάνων όπως καρδιάς και νεφρών,  νευρολογικά σύνδρομα, θάνατος. Ιδανικά οι ασθενείς πρέπει να ευρίσκονται υπό ιατρική παρακολούθηση σε όλη τη διάρκεια της ίωσης προς αποκλεισμό επιπλοκών.

Στην κλινική πρακτική οι κυριότεροι ιοί που ενδημούν αυτήν την περίοδο είναι:

Η γρίπη

Υπάρχουν τρείς τύποι ιού γρίπης ο Α, ο Β και ο C. Οι ιοί A και Β είναι αυτοί που συνήθως προσβάλλουν τον άνθρωπο. Η μετάδοση γίνεται μετά από ενοφθαλμισμό του ιού στο αναπνευστικό σύστημα, με τον βήχα, τον πταρμό, αλλά και με μολυσμένα αντικείμενα. Η μεγαλύτερη μολυσματικότητα για τη γρίπη είναι μία μέρα πριν και επτά ημέρες μετά την έναρξη συμπτωμάτων αν και έχουν περιγραφεί μακρύτερες περίοδοι μετάδοσης σε παιδιά και ανάλογα με την ισχύ του ανοσοποιητικού συστήματος του οργανισμού.

Τα σημεία και τα συμπτώματα της γρίπης αλληλεπικαλύπτονται με εκείνα πολλών άλλων ιογενών λοιμώξεων του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος, ωστόσο στην τυπική της μορφή χαρακτηρίζεται από αιφνίδια έναρξη πυρετού, 38-41 βαθμούς, πόνους στους μυς, πονοκέφαλο, βήχα, πρήξιμο αδένων, ρίγη, αίσθημα κακουχίας. Ο πυρετός εμφανίζει ταχεία άνοδο κατά το πρώτο 24ωρο και πέφτει βαθμιαία σε διάστημα δύο – τριών ημερών, αν και περιστασιακά διαρκεί επί μία εβδομάδα. Η νόσος γενικά στις περιπτώσεις χωρίς επιπλοκές λύεται εντός δύο πέντε ημερών.

Κορονοιός COVID 19

Η νόσος Coronavirus 2019  από ένα νέο κορονοιό  SARS-CoV-2, εντοπίστηκε για πρώτη φορά στην πόλη Γουχάν, επαρχία Χουμπέι, Κίνα το 2019. Η μετάδοση γίνεται μετά από ενοφθαλμισμό του ιού στο αναπνευστικό σύστημα, με τον βήχα, τον πταρμό, αλλά και με μολυσμένα αντικείμενα.  Τα σημεία και τα συμπτώματα αλληλεπικαλύπτονται με εκείνα πολλών άλλων ιογενών λοιμώξεων του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος, ωστόσο στις τυπικές περιπτώσεις τα συμπτώματα από την προσβολή του ιού είναι, πυρετός ή ρίγη, βήχας, πονόλαιμος, δύσπνοια ή δυσκολία στην αναπνοή, κούραση, πόνοι στους μυς ή στο σώμα, πονοκέφαλος, απώλεια γεύσης ή οσμής, μπούκωμα, καταρροή, ναυτία, έμετος, διάρροια, παραγωγή πτυέλων, δυσφορία, προκάρδιο άλγος.  Τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν 2 ημέρες έως 2 εβδομάδες μετά την έκθεση στον ιό. O κορονοϊός τείνει να έχει πιο μακροχρόνια συμπτώματα από τη γρίπη, στις τυπικές περιπτώσεις διαρκούν επτά-δεκατέσσερεις ημέρες ενώ τα συμπτώματα κακουχίας διαρκούν επί αρκετές εβδομάδες.

Ρινοϊοί

Οι ρινοϊοί είναι RNA ιοί που αποτελούν την πιο κοινή αιτία του κοινού κρυολογήματος. Το κρυολόγημα που προκαλείται από ρινοϊούς είναι πιο μεταδοτικό τις 3 πρώτες μέρες των συμπτωμάτων. Η μετάδοση γίνεται μετά από ενοφθαλμισμό στο αναπνευστικό σύστημα, με τον βήχα, τον πταρμό, αλλά και με μολυσμένα αντικείμενα. Στην τυπική μορφή το κρυολόγημα από ρινοιιούς χαρακτηρίζεται από μπούκωμα, ρινικές εκκρίσεις, βήχα και αποκαλείται κοινό κρυολόγημα. Η πλήρης ανάρρωση συνήθως παρατηρείται εντός 10 ημερών αν και περιστασιακά ο βήχας και η συμφόρηση επιμένουν για 2-3 εβδομάδες.

Αδενοιοί

Οι Αδενοϊοί (Adenoviridae) είναι μεσαίου μεγέθους, ιοί DNA. Η μετάδοση γίνεται μετά από ενοφθαλμισμό του ιού στο αναπνευστικό σύστημα, με τον βήχα, τον πταρμό, αλλά και με μολυσμένα αντικείμενα και μέσω της κοπρανοστοματικής οδού. Oι αδενοϊοί μπορούν επίσης να εξαπλωθούν σπανιότερα μέσω του νερού, όπως οι πισίνες. Στην τυπική τους μορφή, οι λοιμώξεις από αδενοιούς, προκαλούν συμπτώματα που μοιάζουν με γρίπη ή συμπτώματα γαστερεντερίτιδας ή συμπτώματα απλού κρυολογήματος ή ερυθρότητα επιπεφυκότων. Στις λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος, τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως 2-14 ημέρες μετά την έκθεση στον ιό. Στις λοιμώξεις του εντέρου, τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως 3-10 ημέρες μετά την έκθεση στον ιό. Οι λοιμώξεις από αδενοϊό είναι πιο μεταδοτικές κατά τις πρώτες ημέρες των συμπτωμάτων. Παρά ταύτα μερικοί άνθρωποι, είναι σε θέση να μεταδώσουν τον ιό επί αρκετές εβδομάδες.

Εντεροιοί

Οι εντεροϊοί περιλαμβάνουν πολυάριθμες κατηγορίες ιών όπως  coxsackie, ηχοϊών, πολιομυελίτιδας. Η μετάδοση γίνεται μέσω της κοπράνων-στοματικής οδού, με την εισπνοή μολυσμένων αερολυμάτων, με στενή προσωπική επαφή, μολυσμένα αντικείμενα και μολυσμένες επιφάνειες. Στην τυπική χωρίς επιπλοκές μορφή τα συμπτώματα περιλαμβάνουν πυρετό, ήπια αναπνευστικά συμπτώματα, γριπώδη νόσο, μυϊκούς πόνους, επιπεφυκίτιδα, εξανθήματα, γαστρεντερικά συμπτώματα. Η νόσος διαρκεί έως δέκα ημέρες. Η μολυσματικότητα  είναι υψηλότερη κατά την πρώτη εβδομάδα της νόσου αλλά οι ασθενείς μπορούν να συνεχίσουν να αποβάλλουν τον ιό στα κόπρανα τους επί αρκετές εβδομάδες.

Μέτρα πρόληψης

• Να αποφεύγετε την επαφή με πάσχοντες.
• Να αποφεύγετε να αγγίζετε μάτια, μύτη και στόμα, που αποτελούν τις κύριες πρώτες θέσεις εποικισμού.
• Να πλένετε συχνά τα χέρια σας.
• Να αποφεύγετε χώρους με συνωστισμό. Εάν είστε σε ομάδα υψηλού κινδύνου ή θέλετε να ελαχιστοποιήσετε την πιθανότητα προσβολής, χρησιμοποιήστε ιδανικά μάσκα προστασίας μίας χρήσεως KN95 σε συνεννόηση με τον ιατρό σας.
• Να φροντίζετε για την συχνή ανανέωση του αέρα στους χώρους όπου ευρίσκεστε.
• Τα άτομα με συμπτώματα λοίμωξης αναπνευστικού πρέπει να καλύπτουν την μύτη και το στόμα κατά την διάρκεια του βήχα ή του πταρμού με καθαρά χαρτομάντιλα μιας χρήσεως τα οποία πρέπει να πετάνε αμέσως μετά και να πλένουν τα χέρια τους.
• Να πλένετε συχνά τα χέρια σας.
• Επικοινωνήστε με τον ιατρό σας για την άριστη ρύθμιση των νοσημάτων από τα οποία πάσχετε, ενισχυτικά εμβόλια.
• Να μην καπνίζετε.
• Φροντίστε τον εαυτό σας με σωστή διατροφή, επαρκή ύπνο, αποφυγή άγχους, άσκηση. Η διατροφή πρέπει να περιλαμβάνει επαρκή ποσότητα νερού, φρούτα, λαχανικά, γαλακτοκομικά προϊόντα. Καλό είναι να αποφεύγεται η κατάχρηση λιπαρών ιδιαίτερα κορεσμένων, γλυκαντικών ουσιών και τυποποιημένων προϊόντων.

Οι κανόνες της ορθής πλύσης των χερών

1. Πλένετε καλά τα χέρια παλάμη – παλάμη πάνω – κάτω, δάκτυλο – δάκτυλο, χωρίς να αμελήσετε τις πτυχές ανάμεσα στα δάκτυλα και την περιοχή κάτω από τα νύχια, καρπούς ραχιαία επιφάνεια των δακτύλων τουλάχιστον επί εικοσιπέντε δευτερόλεπτα.
2. Ξεπλένετε με άφθονο νερό.
3. Στεγνώνετε με καθαρή πετσέτα ή ξηρό αέρα.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Πηγη: https://www.iatropedia.gr/