Σερένα Βαλσάμη: Θρομβοφιλία στην κύηση

Ο όρος θρομβοφιλία χρησιμοποιείται για να περιγράψει κληρονομικές ή επίκτητες καταστάσεις που σχετίζονται με αυξημένη προδιάθεση ανάπτυξης φλεβικής θρομβοεμβολής (ΦΘΕ) που περιλαμβάνει την εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση και την πνευμονική εμβολή. Μια φυσιολογική κατάσταση που χαρακτηρίζεται από υπερπηκτικότητα είναι η εγκυμοσύνη. Το φαινόμενο αυτό προφυλάσσει την έγκυο από αιμορραγία κατά τον τοκετό και είναι αποτέλεσμα φυσιολογικών αλλαγών του αιμοστατικού μηχανισμού. Αποτελεί ωστόσο προδιαθεσικό παράγοντα θρομβοεμβολικών επιπλοκών στη διάρκεια της κύησης, αλλά ακόμη περισσότερο στην διάρκεια της λοχείας.

Εκτός από την υπερηκτικότητα της κύησης η συνύπαρξη επιπρόσθετων παραγόντων θρομβοφιλίας (Πίνακας 1) αυξάνουν περαιτέρω τον κίνδυνο θρόμβωσης κατά την κύηση και την λοχεία, ενώ σύμφωνα με κάποιες μελέτες επιπρόσθετα σχετίζονται με επιπλοκές της κύησης όπως οι αποβολές πρώτου και δεύτερου τριμήνου, η καθυστερημένη ανάπτυξη του εμβρύου (FGR), η προεκλαμψία και ο ενδομήτριος θάνατος.

ΦΘΕ εμφανίζεται σε 1 στις 1000 εγκυμονούσες ενώ το αντίστοιχο ποσοστό σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας εκτός κύησης είναι 1 στις 10.000. O κίνδυνος φαίνεται να είναι υψηλότερος στο τρίτο τρίμηνο και ακόμη υψηλότερος στην λοχεία. Το ιστορικό προηγούμενης ΦΘΕ και η κληρονομική θρομβοφιλία είναι οι 2 πιο συχνοί παράγοντες κινδύνου για ΦΘΕ που σχετίζονται με την κύηση. Παράγοντες κληρονομικής θρομβοφιλίας βρίσκονται σε περίπου 30% έως 50% των γυναικών με ΦΘΕ που σχετίζεται με την εγκυμοσύνη.

Οι κληρονομικές μορφές θρομβοφιλίας περιλαμβάνουν την μετάλλαξή του παράγοντα FV Leiden (G1691A), του γονιδίου προθρομβίνης (FIIG20210A), την ανεπάρκεια πρωτεΐνης C και πρωτεΐνης S και την ανεπάρκεια αντιθρομβίνης (ΑΤ).

Οι επίκτητες μορφές θρομβοφιλίας περιλαμβάνουν το αντιφωσφολιπιδικό σύνδρομο, και συνοσηρότητες όπως την παροξυντική νυχτερινή αιμοσφαιρινουρία, τα μυελοϋπερπλασικά νοσήματα κα. (πίνακας 1). Η υπερομοκυστεϊναιμία που είναι συνήθως αποτέλεσμα διαιτητικής ανεπάρκειας φυλικού οξέος και άλλων Β βιταμινών, δεν φαίνεται να σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο ΦΘΕ στην κύηση. Αυτό οφείλεται πιθανότατα σε μείωση των επιπέδων της ομοκυστεΐνης κατά την εγκυμοσύνη ή στην κοινή πρακτική χορήγησης φυλικού οξέος στις εγκυμονούσες προς αποφυγή νευρολογικών διαταραχών του εμβρύου. Η παρουσία μετάλλαξεων του MTHFR C677T και A1298C σε ετερόζυγη ή ομόζυγη μορφή με φυσιολογικά επίπεδα ομοκυστεΐνης δεν αποτελούν παράγοντα θρομβοφιλίας.

Οι παράγοντες θρομβοφιλίας στην κύηση συνολικά αποτυπώνονται στον πίνακα 1.

Αναφορικά με την φυσιολογική υπερπηκτικότητα της κύησης, σημαντικές αιμοδυναμικές και αιμοστατικές αλλαγές οδηγούν σε μια κατάσταση υπερπηκτικότητας που εξασφαλίζει την αποφυγή αιμορραγίας στη διάρκεια του τοκετού και της πρώιμης περιόδου λοχείας. Σταδιακά από τις πρώτες εβδομάδες της κύησης και καθ’ όλη τη διάρκεια της εγκυμοσύνης το σώμα μεταβαίνει σε κατάσταση υπερπηκτικότητας: τα επίπεδα των παραγόντων πήξης αυξάνονται ως απάντηση σε ορμονικές μεταβολές. Οι παράγοντες VII, VIII, X, το ινωδογόνο και ο παράγοντας von Willebrand αυξάνονται σταδιακά ενώ μειώνεται η δραστικότητα του συστήματος των φυσικών ανασταλτών κυρίως με την σταδιακή και σημαντική μείωση πρωτεΐνης S. Επιπλέον, η δραστηριότητα του ινωδολυτικού συστήματος μειώνεται λόγω της μειωμένης δραστηριότητας του ιστικού ενεργοποιητή πλασμινογόνου (tPA) ως αποτέλεσμα των αυξημένων επιπέδων των αναστολέων του ιστικού ενεργοποιητή του πλασμινογόνου PAI-1 και κυρίως του PAI-2.

Παράλληλα αιμοδυναμικές μεταβολές κατά την κύηση όπως η αγγειοδιαστολή που προκαλείται από την προγεστερόνη, η μηχανική συμπίεση της κάτω κοίλης φλέβας και των λαγόνιων φλεβών από τη κυοφορούσα μήτρα καθώς και ο ίδιος ο τοκετός και η βλάβη του ενδοθηλίου των αγγείων της πυέλου συμβάλλουν στον αυξημένο κίνδυνο ΦΘΕ στην κύηση και την λοχεία. Επάνοδος στην προ κύησης ισορροπία λαμβάνει χώρα συνήθως τέσσερις με έξι εβδομάδες μετά τον τοκετό.

Ποιες γυναίκες πρέπει να υποβληθούν σε εργαστηριακό έλεγχο θρομβοφιλίας;

Ο εργαστηριακός έλεγχος θρομβοφιλίας περιλαμβάνει έλεγχο για την μετάλλαξη FV Leiden (G1691A), του FIIG20210A, έλεγχο πρωτεΐνης C, S και αντιθρομβίνης (ΑΤ), το αντιπηκτικό του λύκου (LA), αντισώματα έναντι καρδιολιπίνης (ACL IgG και IgM), αντισώματα έναντι β2 γλυκοπρωτείνης (anti β2GPI IgG και IgM), και ομοκυστείνη ορού.

Αναφορικά με την διενέργεια εργαστηριακού ελέγχου θρομβοφιλίας ο γενικός κανόνας είναι ότι έχει ένδειξη στις περιπτώσεις που το αποτέλεσμά του θα επηρεάσει την αντιμετώπιση του ασθενούς. Μια επερχόμενη κύηση είναι μια κατάσταση στην οποία ο έλεγχος θρομβοφιλίας μπορεί σε συγκεκριμένες περιπτώσεις να παρέχει κλινικά χρήσιμες πληροφορίες που μπορεί να επηρεάσουν την αντιμετώπιση κατά την κύηση και την λοχεία. Αυτό αφορά γυναίκες που πρόκειται να κυοφορήσουν και οι οποίες έχουν προηγούμενο ιστορικό θρόμβωσης που σχετίζεται με εκλυτικό παράγοντα (προκληθείσας ΦΘΕ) στις οποίες ο εκλυτικός παράγοντας δεν σχετίζεται με τα οιστρογόνα. Σε αυτό το υποσύνολο γυναικών ο προσδιορισμός της παρουσίας ή απουσίας επιπρόσθετου παράγοντα θρομβοφιλίας μπορεί να διαχωρίσει τις γυναίκες που διατρέχουν σημαντικό κίνδυνο ΦΘΕ κατά τη διάρκεια μιας επόμενης εγκυμοσύνης (όπως στις περιπτώσεις γυναικών με ιστορικό προηγούμενης ΦΘΕ και θετικό εργαστηριακό έλεγχο θρομβοφιλίας) από εκείνες που ανήκουν σε ομάδα χαμηλού κινδύνου (όπως στις περιπτώσεις με ατομικό αναμνηστικό προκληθείσας ΦΘΕ χωρίς πρόσθετους/μη αναστρέψιμους παράγοντες κινδύνου ΦΘΕ και αρνητικό τον έλεγχο θρομβοφιλίας).

Τα αποτελέσματα του εργαστηριακού ελέγχου θρομβοφιλίας στις γυναίκες με ιστορικό καθ’ έξιν αποβολών και άλλων επιπλοκών της κύησης δεν επηρεάζουν κατά κανόνα τον χειρισμό των γυναικών αυτών και γι’ αυτό η αναγκαιότητα διενέργειας του στις περιπτώσεις αυτές αμφισβητείται.

Ο ακρογωνιαίος λίθος σε αυτές τις περιπτώσεις είναι η κλινική αξιολόγηση. Όλες οι γυναίκες με ιστορικό θρόμβωσης καθώς και γυναίκες με ιστορικό επιπλοκών της κύησης (όπως προεκλαμψία, επαναλαμβανόμενες αποβολές, καθυστερημένη ανάπτυξη του εμβρύου, αποβολές, αποκόλληση πλακούντα ή ενδομήτριου θανάτου) οφείλουν να εκτιμώνται κλινικά και σχολαστικά. Η διενέργεια του εργαστηριακού ελέγχου θρομβοφιλίας από μόνη της δεν είναι επαρκής. Η αξιολόγηση οφείλει να είναι εξατομικευμένη και να εκτιμά όλους τους πιθανούς εκλυτικούς παράγοντες θρομβοφιλίας (πινακας 1) επίκτητους ή κληρονομικούς, αναστρέψιμους ή μη αναστρέψιμους.

Ποιες γυναίκες με κληρονομική θρομβοφιλία χρειάζονται θρομβοπροφύλαξη για την πρόληψη της ΦΘΕ κατά την κύηση και την λοχεία;

Εάν μια γυναίκα έχει ατομικό ιστορικό ΦΘΕ (θρόμβωσης ή πνευμονικής εμβολής) ακόμα και αν ήταν αποτέλεσμα κάποιου εκλυτικού παράγοντα ειδικά σε σχέση με τη χρήση αντισυλληπτικών και ανεξάρτητα από το αν έχει κληρονομική θρομβοφιλία— θα πρέπει να λάβει θρομβοπροφύλαξη με ηπαρίνη χαμηλού μοριακού βάρους (LMWH) καθ’ όλη τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και για 6 εβδομάδες μετά τον τοκετό.

Εάν μια γυναίκα δεν έχει ατομικό ιστορικό ΦΘΕ αλλά έχει οικογενειακό ιστορικό ΦΘΕ σε συνδυασμό με κάποιο κληρονομικό παράγοντα θρομβοφιλίας, η χορήγηση θρομβοπροφύλαξης εξαρτάται από το συγκεκριμένο θρομβοφιλικό παράγοντα. Για γυναίκες ετερόζυγες για τον παράγοντα FVLeiden ή για τον FII G20210A ή με ανεπάρκεια πρωτεΐνης C ή πρωτεΐνης S, με ή χωρίς οικογενειακό ιστορικό ΦΘΕ υπάρχει έλλειψη συνοχής μεταξύ κατευθυντήριων οδηγιών (πχ Αμερικανική Αιματολογική Εταιρεία –ASH: κατά της θρομβοπροφύλλαξης / Royal College of Obstetricians and Gynecologists-RCOG: υπέρ). Σε αυτές τις περιπτώσεις ασφαλής πρακτική είναι η εξατομικευμένη προσέγγιση δηλαδή η χρήση θρομβοπροφύλαξης κατά την κύηση και την λοχεία ειδικά εάν υπάρχουν πρόσθετοι παράγοντες κινδύνου για ΦΘΕ, όπως πχ. υψηλός δείκτης μάζας σώματος, κάπνισμα κτλ.
Για γυναίκες που είναι ομόζυγες για τον παράγοντα FV Leiden ή έχουν διπλή ετεροζυγωτία FVLeiden και FIIG20210A ή πάνω από έναν παράγοντα θρομβοφιλίας, όλες οι κατευθυντήριες οδηγίες συνιστούν τη χρήση θρομβοπροφύλαξης κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, ανεξάρτητα από το οικογενειακό ιστορικό ΦΘΕ.

Ποια είναι η θέση της αντιθρομβωτικής αγωγής σε γυναίκες με επιπλοκές της κύησης;

Σε γυναίκες με επιπλοκές της κύησης όπως με κάθ έξιν αποβολές, ενδομήτριο θάνατο, προεκλαμψία, σύνδρομο HELLP και καθυστερημένη ενδομήτρια ανάπτυξη, είναι κοινή πρακτική η χορήγηση ασπίρινης ή/και χαμηλού μοριακού βάρους ηπαρίνη (LMWH) χωρίς να έχει αποσαφηνισθεί η θεραπευτική τους αξία. Για γυναίκες με κληρονομική θρομβοφιλία και επιπλοκές εγκυμοσύνης παρόλο που η ασπιρίνη και η ηπαρίνη εξακολουθούν να συνταγογραφούνται ευρέως η ουσιαστική συμβολή τους στην επιτυχή έκβαση της κύησης παραμένει επίσης αδιευκρίνιστη. Ωστόσο σε γυναίκες με αντιφωσφολιπιδικό σύνδρομο (APS) ο συνδυασμός ασπιρίνης και ηπαρίνης φαίνεται να ευνοεί την επιτυχή έκβαση της κύησης.


Βιβλιογραφία
Middeldorp S, Naue C, Köhler C. Thrombophilia, Thrombosis and Thromboprophylaxis in Pregnancy: For What and in Whom? Hamostaseologie. 2022 Feb;42(1):54-64.
Valsami S, Asmis LM. A brief review of 50 years of perioperative thrombosis and hemostasis management. Semin Hematol. 2013 Apr;50(2):79-87.
Arachchillage DJ, Mackillop L, Chandratheva A, Motawani J, MacCallum P, Laffan M. Thrombophilia testing: A British Society for Haematology guideline. Br J Haematol. 2022 Aug;198(3):443-458.
Hilali C, Aboulaghras S, Lamalmi N. Pathophysiological, immunogenetic, anatomopathological profile of thrombophilia in pregnancy. Transfus Clin Biol. 2023 Aug;30(3):360-367.
Arachchillage DR. New paradigms for anticoagulation in pregnant women with inherited thrombophilia. Clin Adv Hematol Oncol. 2020 Oct;18(10):632-635.

 

Σερένα Βαλσάμη, Αιματολόγος, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Αρεταίειον Νοσοκομείο

 

 

Πηγη:https://hellenicmedicalreview.gr/

Ι. Ασπρολούπος: Εκτέλεση συνταγών και σε συνεργαζόμενα φαρμακεία της Ε.Ε.

Λήψη ιατρικής φροντίδας και από γιατρούς του εξωτερικού
Ο πολίτης μπορεί να εκτελεί συνταγές
φαρμάκων που του συνταγογράφησε ιατρός που παρέχει τις υπηρεσίες του στη χώρα προέλευσής του σε φαρμακεία συνεργαζόμενων ευρωπαϊκών χωρών και να λαμβάνει ιατρική φροντίδα επισκεπτόμενος ιατρό στη χώρα προορισμού, ο οποίος θα αντλεί το Συνοπτικό Ιατρικό Ιστορικό του, τόνισε στο συνέδριο Health IT o Ιωάννης Ασπρολούπος, Στέλεχος Τμήματος Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης, ΗΔΙΚΑ Α.Ε. Όπως ανέφερε, η ΗΔΙΚΑ ΑΕ, εκ νόμου ορισμένη ως το Εθνικό Σημείο Επαφής για την Ηλεκτρονική Υγεία, ανέπτυξε τις διασυνοριακές υπηρεσίες: α) Άντλησης και Εκτέλεσης Ηλεκτρονικής Συνταγής Φαρμάκων και β)Άντλησης και Προβολής Συνοπτικού Ιατρικού Ιστορικού, αναγνωρίσιμες υπό τον όρο «Η υγεία μου@ΕΕ» ή «MyHealth@EU». Η ΗΔΙΚΑ ΑΕ εξουσιοδοτήθηκε από το αρμόδιο όργανο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (e-Health Network) να θέσει σε παραγωγική λειτουργία το Εθνικό Σημείο Επαφής για την Ηλεκτρονική Υγεία, ξεκινώντας τη διαλειτουργικότητα με την Πολωνία για αμφίδρομη άντληση και εκτέλεση συνταγών φαρμάκων και με την Ισπανία για αμφίδρομη άντληση και προβολή συνοπτικού ιατρικού ιστορικού ασθενή

 

 

Πηγη:HealthDaily

Δ. Αναγνωστόπουλος: Πλέγμα δράσεων για την ψηφιακή μεταρρύθμιση στην Υγεία αξίας 360 εκατ. ευρώ

Ανάγκη διαλειτουργικότητας όλων των ψηφιακών εφαρμογών
Η συνεργασία του Υπ. Ψηφιακής Διακυβέρνησης με το Υπουργείο Υγείας οδήγησε
σε πρωτοπόρες και καινοτόμες λύσεις που ξεχώρισαν διεθνώς, στη δύσκολη συγκυρία των προκλήσεων που αντιμετωπίσαμε την περίοδο της πανδημίας, δήλωσε ο Δημοσθένης Αναγνωστόπουλος, ΓΓ Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, στην παρέμβασή του στο συνέδριο HealthIT. Όπως ανέφερε, οι καλές πρακτικές δίνουν τα εφόδια για νέες δράσεις στο μέλλον, όπως για παράδειγμα το ευρωπαϊκό πιστοποιητικό εμβολιασμού που μπορεί να αποτελέσει βασικό πρότυπο για την ανάπτυξη του ευρωπαϊκού wallet, που θα επιτρέπει πλήρως τη κινητικότητα μεταξύ των μελών της ΕΕ. Ένα σημαντικότατο, όμως, όφελος που προκύπτει από τέτοιες συλλογικές δράσεις είναι η βελτίωση της ποιότητας των δεδομένων, προκειμένου με τη συμβολή και της διαλειτουργικότητας να βελτιώσουμε περαιτέρω τα συστήματα του Δημοσίου που αλληλεπιδρούν για να εξυπηρετήσουν τους πολίτες με τη λιγότερη δυνατή ταλαιπωρία. Στο παράδειγμα του εμβολιασμού, εντοπίσαμε ένα σύνολο προβλημάτων τα οποία διορθώσαμε και σχετίζονται με πολλαπλά μητρώα και τις κατάλληλες υπηρεσίες που προσφέρουν, όπως πολλαπλά ΑΜΚΑ σε περισσότερες από 20.000 περιπτώσεις. Δεν είναι τυχαίο ότι σήμερα έχουμε στα χέρια μας πληροφορίες για την υγεία μας και της οικογένειας μας, μέσω κινητού τηλεφώνου και του myhealth app.Η έμφαση στον τομέα της ψηφιακής υγείας αναδεικνύεται με ένα πλέγμα έργων προϋπολογισμού > 360εκατ. ευρώ ενταγμένων στο RRF για τα επόμενα χρόνια. Η τεχνητή νοημοσύνη, όμως είναι εδώ και δεν μπορούμε να το αντιπαρέλθουμε καθώς προσφέρει νέες δυνατότητες, προοπτικές και ανησυχίες και στον χώρο της Υγείας. Σύμφωνα με στοιχεία, ο κύκλος εργασιών του κλάδου με χρήση τεχνικών ΤΝ ήταν 11δις $ το 2021, ενώ για το 2030 εκτιμάται ότι θα φτάσει τα 187δις $. Και όλα αυτά με σημαντικά κοινωνικά και οικονομικά οφέλη που αποτυπώνονται σε 50% εκτιμώμενο δυνατό στόχο στη μείωση του κόστους θεραπείας και 40% βελτίωση στο αποτέλεσμα των ιατρικών πράξεων (Harvard’s School of Public Health). Είναι δέσμευσή μας, ως χώρα-μέλος της ΕΕ και επιμέρους οικοσυστημάτων, να αξιοποιήσουμε τα οφέλη και την καινοτομία που προσφέρει η ΤΝ μέσα από δράσεις συνεργασίας αλλά και στοχευμένο έλεγχο για την προστασία των προσωπικών και ιατρικών δεδομένων.

 

 

Πηγη:HealthDaily

Εθνική Αρχή ηλεκτρονικής Υγείας στην Κύπρο

Με υπουργικό διάταγμα καθορίζεται το ελάχιστο των δεδομένων στον Ηλεκτρονικό Φάκελο Υγείας
Τον τρόπο λειτουργίας της Εθνικής
Αρχής Ηλεκτρονικής Υγείας στην Κύπρο παρουσίασε ο πρόεδρος της και καθηγητής πληροφορικής, Χρίστος Σχίζας στο συνέδριο HealthIT. Όπως ανέφερε, για να δημιουργηθεί ένα εθνικό οικοσύστημα Ηλεκτρονικής Υγείας χρειάζεται σχετική νομοθεσία, οργάνωση του Ηλεκτρονικού Φακέλου Υγείας (ΗΦΥ), διασυνοριακή περίθαλψη και διασύνδεση με τις υπόλοιπες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όταν όλα τα προηγούμενα θέματα μπουν σε τάξη τότε μπορούμε να έχουμε εθνικό οικοσύστημα ηλεκτρονικής υγείας δήλωσε ο κ. Σχίζας και πρόσθεσε ότι κάθε χώρα θα πρέπει να αναπτύξει το δικό της οικοσύστημα ηλεκτρονικής υγείας και δεν μπορεί να υιοθετήσει κάποιας άλλης χώρας. Στην Κύπρο υπάρχει νομοθεσία για τη δημιουργία εθνικής αρχής ηλεκτρονικής υγείας που βασίστηκε στον πολίτη, όπως άλλωστε ορίζεται και από τη νομοθεσία της ΕΕ για κάθε χώρα. Λειτουργεί επίσης και τράπεζα δεδομένων για την δημιουργία του Ηλεκτρονικού Φακέλου Υγείας που αποτελεί και την καρδιά του οικοσυστήματος. Με Υπουργικό διάταγμα καθορίζεται το ελάχιστο των δεδομένων που υποχρεούται να διατηρεί κάθε γιατρός στον ηλεκτρονικό φάκελο υγείας κάθε ασθενή, ο οποίος βέβαια στη συνέχεια μπορεί να εμπλουτίζεται. Το «κτίσιμο» του ΗΦΥ στην Κύπρο στηρίχθηκε σε ευρωπαϊκά πρότυπα, ανέφερε ο κ. Σχίζας και πρόσθεσε ότι έχουν ξεκινήσεις αρκετές πρωτοβουλίες και κοινές δράσεις στην ΕΕ για την πρωτογενή και δευτερογενή χρήση δεδομένων. Η Κύπρος έχει ήδη αναλάβει τον συντονισμό δράσης για την πρωτογενή χρήση δεδομένων στην ΕΕ ενώ πρόκειται να αναλάβει και τον συντονισμό δράσης και για δευτερογενή χρήση δεδομένων. «Ελπίζουμε σε μια Ευρώπη προσαρμοσμένη στην νέα εποχή» είπε κλείνοντας ο κ. Σχίζας.

 

 

Πηγη:HealthDaily

Οι προϋποθέσεις υλοποίησης των έργων πληροφορικής στην Υγεία


ΟΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ
Στρογγυλή τράπεζα στο πλαίσιο του συνεδρίου Health IT
Οι προϋποθέσεις υλοποίησης των έργων πληροφορικής στην υγεία ήταν το
κεντρικό θέμα στρογγυλής τράπεζας στο πλαίσιο του συνεδρίου Health IT. Την συζήτηση συντόνισε ο Χαράλαμπος Καρανίκας, Επικ. Καθηγητής Ιατρικής Πληροφορικής και Συστημάτων Ηλεκτρονικής Υγείας, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Γενικός Γραμματέας ΕΕΜΕΠΥ, ο οποίος τόνισε τη σημασία των έργων αυτών για όλο το οικοσύστημα της υγείας. Η Νίκη Τσούμα, Πρόεδρος Δ.Σ. και Διευθύνουσα Σύμβουλος ΗΔΙΚΑ Α.Ε. τόνισε, μεταξύ άλλων ότι οι κρίσιμες προϋποθέσεις υλοποίησης των έργων είναι: Η συγκρότηση ομάδων έργου κοινές με τους φορείς, ο καταμερισμός αρμοδιοτήτων μεταξύ του φορέα υλοποίησης, του ιδιοκτήτη του έργου και του αναδόχου του έργου. Πολύ σημαντικό θέμα είναι η τήρηση χρονοδιαγράμματος, ειδικά για τα έργα του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ), γιατί τυχόν αναδιαρθρώσεις και κύκλοι του έργου δημιουργούν καθυστερήσεις. Κρισιμότατος παράγοντας είναι η έλλειψη ανθρωπίνων πόρων, τόσο στο Δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα. Η Θεανώ Καρποδίνη, Διοικήτρια ΕΟΠΥΥ ανέφερε ότι το μεγαλύτερο διακύβευμα είναι η διαλειτουργικότητα μεταξύ των διαφορετικών συστημάτων. Το μεγάλο στοίχημα του ΕΟΠΥΥ είναι να βελτιώσει τις υπηρεσίες που παρέχει στους πολίτες, στους οποίους και λογοδοτεί. Πρέπει να επανασχεδιαστούν οι λειτουργίες του ΕΟΠΥΥ, ώστε να γίνουν πιο φιλικές στους ασφαλισμένους και στους παρόχους και να υπάρξει εξορθολογισμός κόστους. Ο Αλέξανδρος Μπέρλερ, Αντιπρόεδρος HL7 τόνισε ότι ο φορέας, μέσω των εμπειριών του από άλλες χώρες, μπορεί να συνεισφέρει σημαντικά στην πορεία υλοποίησης των έργων εντός χρονοδιαγραμμάτων. Η συνέχιση του πλαισίου διαλειτουργικότητας είναι μέρος της λύσης, καθώς είναι σημαντικό να βλέπουμε τη μεγάλη εικόνα. Ο Δημήτρης Κοντοπίδης, Β’Αντιπρόεδρος και Υπ. Ψηφιακής Υγείας, Ένωση Ασθενών Ελλάδος, Διευθυντής δικτύου ενδυνάμωσης ΑμεΑ «Humane», Πρόεδρος European Lung Foundation, ανέφερε ότι με τον ψηφιακό μετασχηματισμό έχει αλλάξει ο χώρος παροχής υπηρεσιών υγείας. Αναφέρθηκε στο γεγονός ότι έχουμε συμβάσεις, αλλά δεν έχουμε προχωρήσει σε πολλές περιπτώσεις στις υπογραφές, ώστε να τρέξουν τα έργα. Ο κ. Κοντοπίδης επεσήμανε την ανάγκη να αξιολογηθούν τα έργα ψηφιακού μετασχηματισμού από τον τελικό χρήστη, που είναι ο ασθενής, ο πολίτης που είναι και ο τελικός αποδέκτης. Σημαντικό στοιχείο είναι η εκπαίδευση των χρηστών-ασθενών στις ψηφιακές δεξιότητες καθώς και η εγγραματοσύνη υγείας ανά θεραπευτική κατηγορία και η ενδυνάμωσή τους, ώστε να λαμβάνουν την ευθύνη για την υγεία τους. Τόνισε δε ότι σε κάθε έργο ψηφιακού μετασχηματισμού που αποφασίζεται, οι ασθενείς θα πρέπει να είναι από την αρχή συμμέτοχοι.Ο Γιώργος Κακουλίδης, Πρόεδρος ΕΣΠΥ, CEO, APOLLO SA, Πρόεδρος ASKLEPIEIA HEALTH CLUSTER SA ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι μια από τις βασικές αδυναμίες μας είναι η έλλειψη στρατηγικού σχεδιασμού, με άτομα που γνωρίζουν το αντικείμενο, με διαβούλευση και διαλειτουργικότητα, πέραν του τεχνικού πεδίου, σε επίπεδο οργάνωσης. Μεγάλη αδυναμία είναι η έλλειψη προσωπικού, διότι τα έργα είναι μεγάλα, ο χρόνος είναι πεπερασμένος και τα χρονοδιαγράμματα σφικτά. Δυνατά σημεία είναι η εμπειρία, οι πόροι που είναι αυξημένοι και η αξιοποίηση της ευρωπαϊκής εμπειρίας. Επεσήμανε ότι μετά τα δύο πρώτα χρόνια θα χρειαστούμε πόρους για συντήρηση των έργων.
Πηγη:HealthDaily

Δημ Βαρτζόπουλος : Νέες Νομοθετικές ρυθμίσεις ολοκληρώνουν την ψυχιατρική μεταρρύθμιση

Έγκαιρη και πρώιμη διάγνωση των νέων ψυχιατρικών περιστατικών
Το έργο των υπηρεσιών ψυχικής υγείας δεν αφορά το wellbeing του γενικού
πληθυσμού, αφορά την υποστήριξη των ατόμων με ψυχικές διαταραχές, όπως αυτές αποτυπώνονται επιστημονικά, τόνισε ο υφυπουργός Υγείας Δημήτριος Βαρτζόπουλος, μιλώντας στο συνέδριο Health IT. Kαι πρόσθεσε ότι πέρα από την φαρμακευτική αντιμετώπιση των ασθενών, σημασία έχει και η παραμονή τους εντός του κοινωνικού ιστού, σύμφωνα με τις σύγχρονες προσεγγίσεις. Ο κ. Βαρτζόπουλος στη συνέχεια αναφέρθηκε στην αποασυλοποίηση, η οποία πρώτη φορά ρυθμίστηκε στη χώρα μας με το πρόγραμμα «Ψυχαργώς», το οποίο προέβλεπε και μονάδες κοινωνικής επανένταξης. Ανέφερε ότι ήταν ένα πρόγραμμα που βρισκόταν στη σωστή κατεύθυνση και που είχε αρκετά σύγχρονα στοιχεία, αλλά παράλληλα είχε και αρκετά δομικά προβλήματα, ενώ, εκτός των άλλων, δεν υπήρχε πρόβλεψη για την έγκαιρη και πρώιμη διάγνωση των νέων ψυχιατρικών περιστατικών και την ένταξή τους σε δομές ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης. Ο κ. Βαρτζόπουλος ανέφερε ότι σήμερα το υπουργείο προετοιμάζει νομοθετική ρύθμιση, ώστε οι ψυχιατρικές κλινικές, καθώς και οι δομές ψυχικής υγείας που υπάρχουν στην περιφέρεια, να βρεθούν υπό κοινή θεραπευτική διαχείριση και υπό ένα ενιαίο δίκτυο. Η σημαντική αυτή μεταρρύθμιση υποστηρίζεται ψηφιακά από την ΗΔΥΚΑ, μέσω σύνδεσης με την ηλεκτρονική συνταγογράφηση, ενώ με τη χρήση ειδικών αλγορίθμων που θα δίνεται η δυνατότητα στο σύστημα να γνωρίζει σημαντικά στοιχεία για τα άτομα που νοσηλεύονται στα ψυχιατρικά νοσοκομεία και τις άλλες δομές, τον χρόνο νοσηλείας τους κ.ά. Όπως ανέφερε, αυτό το βήμα θα ολοκληρώσει την ψυχιατρική μεταρρύθμιση 30 χρόνια μετά την έναρξή της. Στη συνέχεια ο κ. Βαρτζόπουλος μίλησε και για τη συνεργασία με το υπουργείο Παιδείας για screening και για πρώιμη διάγνωση των διαταραχών του φάσματος αυτισμού σε παιδιά προσχολικής και σχολικής ηλικίας. Επίσης, σημαντικό θέμα αποτελεί η αντιμετώπιση προβλημάτων ψυχικής υγείας στου κρατουμένους της χώρας, και ειδικότερα για προβλήματα ψυχικής υγείας στους εφήβους που κρατούνται.

 

 

Πηγη:HealthDaily

Joao Breda: Το έργο HEALTH-IQ επιδιώκει να βελτιώσει τα πρότυπα Υγείας στην Ελλάδα

Διασφαλίζοντας δίκαιη
πρόσβαση σε ποιοτικές
υπηρεσίες
Τις ευρωπαϊκές και εθνικές
πρωτοβουλίες για τη βελτίωση της ποιότητας της παρεχόμενης περίθαλψης παρουσίασε στο συνέδριο Health IT o Dr. Joαo Breda, Επικεφαλής του Γραφείου Ποιότητας Φροντίδας και Ασφάλειας Ασθενών του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας στην Αθήνα, που ιδρύθηκε υπό την ηγεσία του Δρ. Hans Henri P. Kluge και υποστηρίζεται από την ελληνική κυβέρνηση. Όπως ανέφερε, το εν λόγω γραφείο αποτελεί παράδειγμα δέσμευσης για την ασφάλεια των ασθενών και την ποιοτική φροντίδα. Λειτουργώντας ως Κέντρο Αριστείας, δίνει έμφαση στη συνεργασία στην παροχή υγειονομικής περίθαλψης. Το Γραφείο Ποιότητας Φροντίδας και Ασφάλειας Ασθενών του ΠΟΥ στην Αθήνα έχει ισχυρούς δεσμούς με τα κεντρικά γραφεία του ΠΟΥ και υποστηρίζει διάφορες χώρες σε όλη την ευρωπαϊκή περιφέρεια του ΠΟΥ.Όπως ανέφερε ο κ. Breda, η αφοσίωση της Ελλάδας στην ποιότητα της ψυχικής υγείας των παιδιών και των εφήβων είναι εμφανής με τα προγράμματα που ξεκίνησαν από τον Μάρτιο του 2022 και την έναρξη του έργου HEALTH-IQ τον Ιούνιο του 2023. Το έργο HEALTH-IQ επιδιώκει να βελτιώσει τα πρότυπα υγείας στην Ελλάδα, διασφαλίζοντας δίκαιη πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες. Δίνει έμφαση στις προσεγγίσεις που βασίζονται σε δεδομένα, στην ανατροφοδότηση των ασθενών και στην ενσωμάτωση σύγχρονων τεχνολογιών. Τα αναμενόμενα αποτελέσματά του έργου περιλαμβάνουν την αυτοματοποίηση της διασφάλισης ποιότητας, την υποβοήθηση στη λήψη αποφάσεων στις εγκαταστάσεις υγείας και την ενίσχυση της ικανοποίησης των ασθενών

 

 

Πηγη:HealthDaily

Σοφία Τερζή : Τα νέα Ευρωπαϊκά έργα ψηφιακής Υγείας

Συμμετοχή της ΗΔΙΚΑ και του Υπουργείου Υγείας
Στα νέα ευρωπαϊκά έργα ψηφιακής
υγείας αναφέρθηκε στην ομιλία της στο συνέδριο Health IT 2023 η Σοφία Τερζή, Τμήμα Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων ΗΔΙΚΑ. Μεταξύ των νέων έργων, ανέφερε το MyHealth@EU, το οποίο στοχεύει να ενδυναμώσει τους πολίτες παρέχοντας ασφαλή πρόσβαση στα δεδομένα υγείας τους στο εξωτερικό και να ενισχύσει τη συνεργασία και τις συνέργειες των κρατών μελών μεταξύ τους και με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Συγκεκριμένα, δίνει τη δυνατότητα στα κράτη μέλη να παρέχουν υψηλής ποιότητας διασυνοριακές υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης στους πολίτες της ΕΕ, επιτρέποντας την απρόσκοπτη διασυνοριακή ανταλλαγή κλινικών εγγράφων. Όσον αφορά την Ελλάδα, ο στόχος αυτού του έργου είναι να παρέχει πρόσθετες υπηρεσίες που θα επιτρέψουν στη χώρα μας να επεκτείνει το Εθνικό Σημείο Επαφής Ηλεκτρονικής Υγείας [NCPeHeH] ώστε να συμπεριλάβει την ανταλλαγή φακέλων ασθενών, ηλεκτρονικών συνταγογραφήσεων, πρωτότυπων Κλινικών Εγγράφων, εργαστηριακών αποτελεσμάτων, αναφορών εξιτηρίων νοσοκομείων, καθώς και αναφορές ιατρικών απεικονίσεων. Ένα άλλο έργο είναι το Xt-HER, μέσω του οποίου θα προωθηθεί η διαλειτουργικότητα και η διασυνοριακή ανταλλαγή διαφορετικών τύπων δεδομένων υγείας. Συμμετέχουν 50 φορείς από τα κράτη μέλη της ΕΕ, μεταξύ των οποίων η ΗΔΙΚΑ και το Ελληνικό Υπουργείο Υγείας. Οι κύριοι στόχοι, μεταξύ άλλων, αυτής της κοινής δράσης είναι: α) H προώθηση της υιοθέτησης του EEHRxF σε όλα τα συστήματα EHR της ΕΕ , β) Η προώθηση των διαδικασιών πιστοποίησης και επισήμανσης για συστήματα EHR και για εφαρμογές ευεξίας στην ενιαία ευρωπαϊκή ψηφιακή αγορά και γ) Η παροχή απόδειξης βιωσιμότητας των επιλεγμένων περιπτώσεων χρήσης και η παροχή επαρκών τεχνικών προδιαγραφών και οδηγών εφαρμογής.

 

 

Πηγη:HealthDaily

Μάγκυ Αθανασιάδη : «Αναπτυξιακός μοχλός για την Ελληνική καινοτομία η αξιοποίηση των δεδομένων Υγείας ΕΝΩΝ ΥΓΕΙΑΣ»

Η τηλεϊατρική, οι ψηφιακές εφαρμογές υγείας και τα wearables καταλύτες στην παροχή ποιοτικών υγειονομικών υπηρεσιών
«Τα συστήματα υγείας σε όλο τον κόσμο έρχονται αντιμέτωπα με τεράστιες
προκλήσεις», ανέφερε στον χαιρετισμό της στο συνέδριο Health IT 2023 η Μάγκυ Αθανασιάδη, Διευθύντρια Βιομηχανίας, Ανάπτυξης, Τεχνολογίας, Καινοτομίας του ΣΕΒ. Όπως ανέφερε, «η γήρανση του πληθυσμού, η αύξηση των χρόνιων ασθενειών, η συνεχής υιοθέτηση νέων θεραπειών, αλλά και οι αυξανόμενες προσδοκίες των ασθενών οδηγούν σε σημαντικές αυξήσεις στο κόστος υγειονομικής περίθαλψης ανά ασθενή. Η τηλεϊατρική, οι ψηφιακές εφαρμογές υγείας και τα wearables μπορούν να διαδραματίσουν ρόλο καταλύτη στην παροχή ποιοτικών υγειονομικών υπηρεσιών, με παράλληλη μείωση του κόστους και αποσυμφόρηση των νοσοκομείων. Επιπλέον, η αξιοποίηση των δεδομένων υγείας για ερευνητικούς σκοπούς μπορεί να λειτουργήσει ως αναπτυξιακός μοχλός για την ελληνική οικονομία καθώς και ως πόλος επιστημονικής έλξης και μόχλευσης επενδύσεων σε έρευνα & ανάπτυξη», τόνισε η Μ. Αθανασιάδη. Οι προτάσεις του ΣΕΒ αναφορικά με τους παραπάνω βασικούς πυλώνες είναι: 1. Τηλεϊατρική: Στην Ελλάδα, χρειαζόμαστε άμεσα ένα θεσμικό πλαίσιο, το οποίο θα διευθετεί ζητήματα όπως, αποζημίωση υπηρεσιών, τόσο για δημόσιο, όσο
και για ιδιωτικό τομέα, πιστοποίηση των ψηφιακών πλατφορμών, καθορισμός
διαδικασιών και προϋποθέσεων παροχής υπηρεσιών, προσδιορισμός ιατρικής ευθύνης σε περιπτώσεις λάθους και τέλος διασφάλιση των προσωπικών δεδομένων, προστασία από κυβερνοεπιθέσεις και εμπέδωση εμπιστοσύνης.2. Ψηφιακές εφαρμογές υγείας και wearables: Με βάση τη μελέτη του ΣΕΒ είναι απαραίτητη η ανάπτυξη ενός νέου ρυθμιστικού πλαισίου για τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα, εναρμονισμένου με την ευρωπαϊκή νομοθεσία. Το πλαίσιο αυτό πρέπει να εισάγει μια σύγχρονη ταξινόμηση που θα περιλαμβάνει και τα health apps. Θα πρέπει επίσης να θεσπίζει τις απαιτήσεις για πιστοποίηση CE, να ρυθμίζει ζητήματα κλινικής αξιολόγησης και φυσικά να εισάγει τη δυνατότητα αποζημίωσης, βάσει βέλτιστων πρακτικών άλλων ευρωπαϊκών χωρών και κυρίως της Γερμανίας που είναι πρωτοπόρα σε αυτό με το σύστημα DIGA.3. Δεδομένα υγείας: Θα πρέπει να αναπτυχθεί μια στρατηγική και ένα ρυθμιστικό πλαίσιο που να διέπει τη δευτερογενή χρήση των δεδομένων υγείας και να ρυθμίζει ζητήματα δεοντολογίας, ανωνυμοποίησης και ασφάλειας των δεδομένων. Θα πρέπει επίσης να δημιουργηθεί ένα αποθετήριο δεδομένων υγείας, όπου θα αξιοποιούνται τα δεδομένα για ερευνητικούς σκοπούς και για την ανάπτυξη νέων καινοτόμων προϊόντων. Η δημιουργία ενός τέτοιου Κέντρου Αριστείας για δεδομένα υγείας στην Ελλάδα, μπορεί να λειτουργήσει ως αναπτυξιακός μοχλός για την ελληνική οικονομία καθώς και ως πόλος επιστημονικής έλξης και επενδύσεων σε Ε&Α.4. Έξυπνα νοσοκομεία: Θεωρούμε ότι στην Ελλάδα πρέπει να αναπτυχθεί μια ολοκληρωμένη στρατηγική για τη μετατροπή των νοσοκομείων σε «έξυπνα» βασισμένης στην εξ’ αποστάσεως εξυπηρέτηση του πολίτη που σχετίζεται άμεσα και με τους 2 πρώτους πυλώνες τηλε-ιατρικής και ψηφιακών εφαρμογών υγείας, στην ανάπτυξη εσωτερικών paperless διαδικασιών, στην ανάπτυξη διαλειτουργικότητας με συστήματα άλλων δομών υγείας και στην αξιοποίηση των δεδομένων υγείας.

 

 

Πηγη;HealthDaily

Ζωή Στεφανίδου: Διαστάσεις της αξιοποίησης δεδομένων στην Υγεία

Τις διαστάσεις της αξιοποίησης δεδομένων στην υγεία παρουσίασε στο συνέδριο Health IT η Ζωή Στεφανίδου, Head of International Market Access ΕΛΠΕΝ, προς χρήση των πολιτών όπου και εάν βρίσκονται εντός της Ε.Ε. καθώς και χρήση σε συλλογικό επίπεδο από φορείς υγείας, ερευνητές κ.ά. με στόχο τη βελτίωση της υγείας, την προσφορά υπηρεσιών ή προϊόντων υγείας κ.ά. Η κ. Στεφανίδου έκανε λόγο και για την πολιτική διάσταση, που συνδέεται με τη χάραξη πολιτικών, παρεμβάσεων και ελέγχων, καθώς και με τη δημοσιονομική διάσταση, που συνδέεται με αξιοποίηση πόρων, με διαχείριση κρίσεων κ.ά. Οι απαιτήσεις που υπάρχουν αφορούν τη συλλογή, τη διαλειτουργικότητα, την επεξεργασία ενός τεράστιου όγκου δεδομένων υγείας, την πρόσβαση, με προστασία, διαβάθμιση και ανωνυμοποίηση, καθώς και την οπτικοποίησή τους, ώστε να μας δώσουν κάθε φορά το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα.Για να καλυφθούν οι παραπάνω απαιτήσεις, θα πρέπει να υπάρχει υποχρεωτικότητα στη συλλογή δεδομένων υγείας.Θα πρέπει να συζητηθεί ο τρόπος μεταφοράς των δεδομένων, ενώ απαραίτητη είναι και η εκπαίδευση των εμπλεκομένων, με συνεχή παρακολούθηση και βελτίωση.

 

 

Πηγη:HealthDaily