Κατηγορία: Ενημέρωση

Πρώτη αιτία θανάτου παγκοσμίως, οι καρδιαγγειακές παθήσεις κοστίζουν τη ζωή σε περίπου 17,9 εκατ. ανθρώπους, συχνότερα ως αποτέλεσμα μιας σειράς παθήσεων εκ των οποίων αρκετές θα μπορούσαν να έχουν προληφθεί. Στην Ελλάδα, μόνο από καρδιακή ανεπάρκεια πάσχουν περίπου 200.000 άνθρωποι. Γιατί τελικά είμαστε τόσο «απρόθυμοι» να προστατεύσουμε αυτό τον άοκνο εργάτη που δουλεύει ακατάπαυστα, πριν ακόμα την γέννηση μας;

Αν θα έπρεπε να χρησιμοποιήσουμε μια παρομοίωση για την καρδιά, θα την χαρακτηρίζαμε σαν τον κινητήρα του ανθρώπινου σώματος.

Έχει περίπου το μέγεθος γροθιάς, ένα κοίλο μυώδες όργανο που οδηγεί το φλεβικό αίμα στους πνεύμονες για να οξυγονωθεί και κατόπιν το μοιράζει ακριβοδίκαια σε ολόκληρο το σώμα.

Αντλεί αίμα 60 με 80 φορές το λεπτό, ολόκληρη τη ζωή μας.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΚΑΡΔΙΑ

Θα περίμενε κανείς ότι θα ήταν το όργανο που προσπαθούμε να προστατεύσουμε όσο το δυνατόν περισσότερο. Εν αντιθέσει όμως, είναι αυτό που ταλαιπωρούμε συστηματικά, υπονομεύοντας το δύσκολο έργο στο οποίο προσπαθεί να ανταπεξέλθει καθημερινά.

Οι επιστήμονες χρησιμοποιούν τον όρο «παράγοντες κινδύνου» για να περιγράψουν τις συνθήκες που απειλούν την εύρυθμη καρδιακή λειτουργία. Ο τρόπος ζωής μας, η ηλικία, το οικογενειακό ιστορικό, είναι μερικοί από αυτούς.

Ορισμένοι είναι αδύνατο να ελεγχθούν προληπτικά… όπως η ηλικία. Άλλοι όμως είναι αποτέλεσμα ελλιπούς φροντίδας, αμέλειας και συσσώρευσης καταστροφικών για την υγεία της καρδιάς συνηθειών.

Μεταξύ των στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης που έχει ορίσει ο ΟΗΕ βρίσκεται και η βελτίωση της υγείας και της ευζωΐας των πολιτών. Μέσα σε αυτό εντάσσεται και η μείωση της πρώιμης θνησιμότητας από καρδιαγγειακές παθήσεις και άλλες μη μεταδιδόμενες ασθένειες κατά 33% έως το 2030.

Η 29η Σεπτεμβρίου έχει οριστεί ως Παγκόσμια Ημέρα Καρδιας και η Παγκόσμια Καρδιολογική Ομοσπονδία μας καλεί όλους φέτος να χρησιμοποιήσουμε και να γνωρίσουμε την καρδιά μας.

Ποιες καταστάσεις υγείας, λοιπόν, αυξάνουν τον κίνδυνο καρδιακών παθήσεων;

Υπέρταση

Η υψηλή αρτηριακή πίεση αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου για καρδιακές παθήσεις. Περιγράφει μια ιατρική κατάσταση στην οποία η πίεση του αίματος στις αρτηρίες και σε άλλα αιμοφόρα αγγεία είναι πολύ υψηλή.

Εάν δεν ρυθμιστεί, μπορεί να επηρεάσει την καρδιά όπως και τα νεφρά ή τον εγκέφαλο.

Η Ιατρική κοινότητα, ονομάζει την υπέρταση “σιωπηλό δολοφόνο” επειδή συχνά στερείται συμπτωμάτων. Αλλαγές στον τρόπο ζωής και φαρμακευτική αγωγή, βοηθούν στην αντιμετώπιση της ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος για καρδιακές βλάβες.

Χοληστερόλη

Φανταστείτε μια ουσία πυκνή και κηρώδη. Παράγεται από το συκώτι αλλά βρίσκεται και σε ορισμένα τρόφιμα. Είναι απαραίτητη για τον σχηματισμό των κυτταρικών μεμβρανών και τον σχηματισμό λιποπρωτεϊνών.

Όταν η λιποπρωτεϊνη που σχηματίζεται είναι χαμηλής πυκνότητας, προσκολλάται στο τοίχωμα των αρτηριακών αγγείων με αποτέλεσμα το σχηματισμό αθηρωματικής πλάκας και την ανάπτυξη αθηροσκληρωτικών καρδιαγγειακών παθήσεων.

Η στένωση των αρτηριών μειώνει τη ροή του αίματος στην καρδιά, τον εγκέφαλο, τα νεφρά και άλλα μέρη του σώματος.

Ο συνήθης τρόπος εντοπισμού της, καθώς δεν δίνει συνήθως συμπτώματα, είναι η εργαστηριακή εξέταση.

Σακχαρώδης διαβήτης

Το σώμα χρειάζεται ενέργεια ακόμα και για τις ελάχιστες βασικές του λειτουργίες. Και το βασικό καύσιμο του είναι η γλυκόζη.

Η ινσουλίνη είναι μια ορμόνη που παράγεται στο πάγκρεας και αποτελεί το “μεταφορικό μέσο” της γλυκόζης που προκύπτει από τις τροφές που καταναλώνουμε.

Όταν ένας ασθενής πάσχει από διαβήτη, το σώμα είτε δεν παράγει αρκετή ινσουλίνη, είτε δεν μπορεί να την χρησιμοποιήσει τη δική του ινσουλίνη όπως θα έπρεπε.

Ο διαβήτης προκαλεί αύξηση των τιμών σακχάρου στο αίμα και αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακής νόσου.

Παχυσαρκία

Συνδέεται με υψηλότερα επίπεδα “κακής” χοληστερόλης και τριγλυκεριδίων αλλά και με υπέρταση και διαβήτη, δηλαδή σχεδόν όλους τους παράγοντες που επίσης έχουν αποδειχθεί βάση ερευνών ότι επηρεάζουν αρνητικά την ομαλή καρδιακή λειτουργία.

Πώς η γενετική και το οικογενειακό ιστορικό επηρεάζουν τον κίνδυνο καρδιακών παθήσεων;

Οι γενετικοί παράγοντες πιθανότατα παίζουν κάποιο ρόλο στην συχνότητα εμφάνισης επιβαρυντικών για την καρδιά παραγόντων όπως η υψηλή αρτηριακή πίεση και κάποια είδη καρδιακών παθήσεων.

Ο κίνδυνος για καρδιακή νόσο μπορεί να αυξηθεί ακόμη περισσότερο όταν η κληρονομικότητα συνδυάζεται με ανθυγιεινές επιλογές τρόπου ζωής, όπως το κάπνισμα και η ανθυγιεινή διατροφή.

Κίνδυνοι λόγω του τρόπου ζωής

Ατελείωτος ο κατάλογος των μελετών που συνδέουν τον τρόπο ζωής μας με αρνητικές επιδράσεις στην υγεία της καρδιάς.

Στην κορυφή αυτής της πολύ μεγάλης λίστας, οι διατροφικές συνήθειες.

Το σύγχρονο junk food με τροφές επεξεργασμένες, γεμάτες τρανς λιπαρά και υπέρογκες ποσότητες νατρίου, έχει συνδεθεί με καρδιακές παθήσεις και αρτηριακή πίεση.

Η έλλειψη σωματικής άσκησης είναι ακόμα μια βαρύνουσα συνισταμένη που μπορεί να οδηγήσει σε καρδιακές παθήσεις ενώ παράλληλα αυξάνει τις πιθανότητες εμφάνισης άλλων ιατρικών παθήσεων που αποτελούν παράγοντες κινδύνου.

Η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ συγκαταλέγεται επίσης στους εχθρούς της καρδιάς. Επηρεάζει την πίεση και αυξάνει τα επίπεδα των τριγλυκεριδίων.

Σύμφωνα με τους καρδιολόγους, οι γυναίκες δεν πρέπει να καταναλώνουν περισσότερο από 1 ποτό την ημέρα ενώ οι άνδρες πλέον των 2.

Και βέβαια, το κάπνισμα. Η συνήθεια που βάλλει τα αιμοφόρα αγγεία, αυξάνει τον κίνδυνο για καρδιακές παθήσεις και καρδιακή προσβολή, με το μονοξείδιο του άνθρακα από τον καπνό του τσιγάρου να μειώνει την ποσότητα οξυγόνου που μπορεί μεταφέρεται στο αίμα.

Η έκθεση στο παθητικό κάπνισμα, θυμίζουν οι γιατροί, μπορεί επίσης να αυξήσει τον κίνδυνο καρδιακών παθήσεων, ακόμη και αν δεν έχουμε ποτέ βάλει τσιγάρο στο στόμα μας.

Πηγη: https://www.news4health.gr/

Όπως και η πρώτη παγκοσμίως τον Ιανουάριο του 2022, η μεταμόσχευση έγινε στο ιατρικό κέντρο του Πανεπιστημίου του Μέριλαντ, στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο πρώτος ασθενής που έλαβε τέτοιο μόσχευμα, ο Ντέιβιντ Μπένετ, είχε πεθάνει δύο μήνες μετά την επέμβαση.

Περισσότεροι από 100.000 Αμερικανοί βρίσκονται σε λίστα αναμονής για μεταμοσχεύσεις οργάνων. Η έλλειψη δωρητών οργάνων έχει οδηγήσει τους επιστήμονες να διερευνήσουν την ξενομεταμόσχευση, δηλαδή τη χρήση οργάνων ζώων για μεταμόσχευση σε ανθρώπους.

Η δεύτερη μεταμόσχευση καρδιάς χοίρου σε άνθρωπο έγινε την Τετάρτη 20 Σεπτεμβρίου. Ο Λόρενς Φόσετ, βετεράνος του Πολεμικού Ναυτικού, δεν είχε ελπίδες επιβίωσης αφού είχε διαγνωστεί με καρδιακή ανεπάρκεια τελικού σταδίου και είχε κριθεί «ακατάλληλος» για μεταμόσχευση ανθρώπινης καρδιάς. Ως εκ τούτου, η λύση αντιπροσώπευε τη «μοναδική επιλογή» που είχε, σύμφωνα με το σχετικό δελτίο Τύπου.

«Τουλάχιστον τώρα ελπίζω σε κάτι, έχω μια ευκαιρία», δήλωσε ο 58χρονος Φόσετ πριν από την επέμβαση.

«Δεν έχουμε άλλες προσδοκίες παρά μόνο να περάσουμε περισσότερο χρόνο μαζί…», είπε η σύζυγός του, «… να καθόμαστε στη βεράντα και να πίνουμε μαζί τον καφέ μας».

Ο Λόρενς Φόσετ αναπνέει πλέον χωρίς μηχανική υποστήριξη και η νέα καρδιά λειτουργεί καλά, σύμφωνα με τους θεράποντες ιατρούς. Λαμβάνει ανοσοκατασταλτική αγωγή και «μια νέα θεραπεία με αντισώματα», προκειμένου ο οργανισμός του να μην απορρίψει το μόσχευμα.

Αυτός είναι άλλωστε και ο λόγος που το μόσχευμα προέρχεται από γενετικά τροποποιημένο χοίρο, για να περιοριστεί δηλαδή ο κίνδυνος απόρριψης.

Πρόσφατα, μεταμοσχεύσεις νεφρών από γενετικά τροποποιημένους χοίρους έγιναν σε εγκεφαλικά νεκρούς ασθενείς. Στις 16 Σεπτεμβρίου, το Ινστιτούτο Μεταμοσχεύσεων στο ιατρικό κέντρο Λανγκόν της Νέας Υόρκης είχε ανακοινώσει πως 32 ημέρες μετά τη μεταμόσχευση νεφρού από γενετικά τροποποιημένο χοίρο σε εγκεφαλικά νεκρό ασθενή, το μόσχευμα εξακολουθούσε να λειτουργεί χωρίς προβλήματα, υπογραμμίζοντας πως καταρρίφθηκε έτσι το προηγούμενο ρεκόρ.

Πηγη: https://www.news4health.gr/

Η καρδιαγγειακή νόσος κοστίζει –σύμφωνα με μελέτη που παρουσιάστηκε στο Ευρωπαϊκό Συνέδριο Καρδιολογίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση στοίχισε περίπου 282 δισεκατομμύρια ευρώ το 2021-, κάτι που καταδεικνύει την κρισιμότητα της κατάστασης και την ανάγκη να επαναπροσδιοριστεί η ευρωπαϊκή πολιτική πρόληψης και αντιμετώπισης των καρδιαγγειακών νοσημάτων.

Την ίδια στιγμή στο Ευρωπαϊκό Συνέδριο Καρδιολογίας ξεχώρισαν και άλλες νέες εργασίες και μελέτες, όπως μια μελέτη από τη Φινλανδία που έδειξε πως το πρότυπο καθιστικής ζωής κατά την παιδική ηλικία σχετίζεται με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο σε νέους ενήλικες, μία μελέτη από την Ιαπωνία που έδειξε πως η έναρξη του καπνίσματος σε νεαρή ηλικία σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο εθισμού και δυσκολίας στη διακοπή του αλλά και μια μελέτη από την Ταιβάν που έδειξε πως η άσκηση μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης διαταραχών ρυθμού, αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων και μείζονος ανεπιθύμητου καρδιαγγειακού συμβάματος.

Όλα τα παραπάνω ισχύουν -σε μεγάλο βαθμό- και για την Ελλάδα, καθώς τα κονδύλια που ξοδεύονται για την αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νοσημάτων είναι σημαντικά, παρά ταύτα, το έμφραγμα του μυοκαρδίου, η αρτηριακή πίεση, ο σακχαρώδης διαβήτης, η υψηλή χοληστερόλη, η καρδιακή ανεπάρκεια πλήττουν δυστυχώς τη μεγάλη πλειοψηφία των ελληνικών οικογενειών και καθιστούν τα καρδιαγγειακά την πρώτη αιτία θνητότητας και νοσηρότητας στον πληθυσμό.

Επομένως η αξία της πρόληψης και της ενημέρωσης των πολιτών είναι κρίσιμης σημασίας, όπως επίσης χρήσιμη και αποφασιστική θα είναι η χρήση της ψηφιακής τεχνολογίας τα επόμενα χρόνια ως «εργαλείο» στα χέρια ιατρών και ασθενών για την πρόληψη και αντιμετώπιση των Καρδιαγγειακών νόσων. Στον τομέα της ψηφιακής υγείας υπάρχουν εξελίξεις στην εφαρμογή νέων τεχνολογιών σε όλο το φάσμα της καρδιολογίας, από εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης μέχρι εκπαιδευτικούς προσομοιωτές σύνθετων δομικών επεμβάσεων, επομένως καθίσταται αναγκαία η σταδιακή εφαρμογή τους στην καθημερινή κλινική πράξη, με στόχο τη βελτίωση της εκπαίδευσης των ιατρών και της παρεχόμενης φροντίδας στον ασθενή αλλά και τη μείωση συνολικά της καρδιαγγειακής νόσου.

Με το δεδομένο ότι οι γνώσεις για την υγεία της καρδιάς σε ένα μεγάλο ποσοστό του ελληνικού πληθυσμού είναι ακόμα και σήμερα περιορισμένες ή και λανθασμένες, η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρία προσπαθεί διαχρονικά να ευαισθητοποιήσει και να ενημερώσει τους πολίτες κάθε ηλικίας ώστε να πάρουν στα χέρια τους την υγεία της καρδιάς τους.

Στο πλαίσιο αυτό η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία διοργανώνει ανοιχτή εκδήλωση για τους πολίτες -με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Καρδιάς- στην Αίθουσα Πολλαπλών Χρήσεων του Μετρό Συντάγματος την Τετάρτη 27 Σεπτεμβρίου 2023 (ώρες 10.00π.μ.-16.00μ.μ.) με κεντρικό σύνθημα: «Με το χέρι στην καρδιά -Μάθε για την καρδιά σου και φρόντισέ την!».

Καρδιολόγοι-μέλη της ΕΚΕ θα τους παρέχουν κάθε ενημέρωση, αξιολογώντας τον καρδιαγγειακό κίνδυνο που διατρέχουν, θα γίνονται κάποιες βασικές καρδιολογικές εξετάσεις, ενώ θα πραγματοποιηθεί επίδειξη Καρδιοπνευμονικής Αναζωογόνησης σε μαθητές με στόχο την ευαισθητοποίηση τους και την ενημέρωσή τους για το πόσο σημαντικό είναι να γνωρίζουν Πρώτες Βοήθειες και ΚΑΡΠΑ. Η ΕΚΕ καλεί τους πολίτες να συμμετάσχουν σε αυτή την κοινωνική δράση, ώστε να ενημερωθούν και να φροντίσουν έμπρακτα την καρδιαγγειακή τους υγεία.

Πηγη: https://www.ygeiamou.gr/

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για την έξαρση κρουσμάτων χολέρας που παρατηρείται σε 44 χώρες για το 2022 – από 35 που ήταν το προηγούμενο έτος – και τις περιπτώσεις που καταγράφονται για το έτος αναφοράς να είναι διπλάσιες του 2021, ενώ για το 2023 επιμένουν οι αυξητικές τάσεις αυτής της επικίνδυνης λοίμωξης του λεπτού εντέρου, που προκαλείται από το βακτήριο Vibrio Cholerae.

Χώρες όπως το Αφγανιστάν, το Καμερούν, η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, το Μαλάουι, η Νιγηρία, η Σομαλία και η Συρία κατέγραψαν περισσότερα από 10.000 κρούσματα κάθε μία το περασμένο έτος.

Η επικίνδυνη αυτή εντερική λοίμωξη μεταδίδεται μέσω του ακάθαρτου νερού και μολυσμένων τροφίμων και συνδέεται άμεσα με τις υποανάπτυκτες συνθήκες που επικρατούν σε πολλές περιοχές αυτών των χωρών, όπως έλλειψη καθαρού πόσιμου νερού και κατάλληλων συνθηκών υγιεινής, οι οποίες πολλές φορές επιδεινώνονται και από ακραία καιρικά φαινόμενα όπως πλημμύρες, ξηρασίες ή κυκλώνες.

Το Ταμείο Έκτακτης Ανάγκης του ΠΟΥ έχει ήδη χρηματοδοτήσει με περισσότερα από 16 εκατομμύρια δολάρια έκτακτες ανθρωπιστικές επιχειρήσεις σε αυτές τις χώρες, όμως το ποσό αυτό αποδεικνύεται ελάχιστο για τις διαστάσεις που παίρνει το πρόβλημα της εξάπλωσης της χολέρας και η Διεθνής Ομάδα Συντονισμού του οργανισμού έχει αναγκαστεί να αναστείλει το πρόγραμμα δύο δόσεων εμβολίου για τη λοίμωξη και να το αντικαταστήσει με μία και μοναδική δόση.

Ως εκ τούτου, ο ΠΟΥ ζητά επειγόντως από τη διεθνή κοινότητα 160 εκατομμύρια δολάρια για να αναπτύξει ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα επιτήρησης της δημόσιας υγείας, μέτρων πρόληψης, διαχείρισης των κρουσμάτων και διανομής του ιατροφαρμακευτικού υλικού, προωθώντας παράλληλα τη σωστή και έγκαιρη ενημέρωση των τοπικών πληθυσμών.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Οδηγίες προς τους γονείς για την αντιμετώπιση ιογενών (γρίπη, COVID-19, RSV) ή/και μικροβιακών λοιμώξεων (στρεπτόκοκκος ομάδας Α) από την Ένωση Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Ν. Θεσσαλονίκης.

Μετά την παράταση ισχύος της υπ’ αρ. 39873/21.7.2023 (Β’ 4689) κοινής υπουργικής απόφασης περί έκτακτων μέτρων προστασίας της δημόσιας υγείας από τον κίνδυνο περαιτέρω διασποράς του κορωνοϊού COVID – 19, σε δομές υγείας και κλειστές δομές κοινωνικής φροντίδας έως και τη Δευτέρα, 9/10/2023 και ώρα 6.00, υπενθυμίζουμε τα παρακάτω:

•  Σε περίπτωση εμφάνισης θετικού COVID-19 κρούσματος σε νήπιο, παιδί, έφηβο ή εργαζόμενο/η σε εκπαιδευτικές δομές δεν απαιτείται πενθήμερη απομόνωση. Ωστόσο, όταν ένα παιδί νοσεί, παραμένει στο σπίτι (κάτι που άλλωστε ισχύει και για άλλες λοιμώξεις ιογενείς και μη). Εκεί πρέπει να λαμβάνει συμπτωματική αγωγή και κυρίως αντιπυρετικά και πολλά υγρά. Όλα αυτά κατόπιν επικοινωνίας με τον θεράποντα παιδίατρο. Τα παιδιά επιστρέφουν στον παιδικό σταθμό – σχολείο εφόσον είναι απύρετα για ένα τουλάχιστον 24ωρο και αισθάνονται καλά. Εντούτοις, για αποφυγή του κινδύνου διασποράς προτείνεται – εφόσον είναι εφικτό – η παραμονή του βρέφους  και νηπίου στο σπίτι για 5 μέρες από την έναρξη των συμπτωμάτων , ενώ στην περίπτωση παιδιών σχολικής ηλικίας και εκπαιδευτικών, η χρήση μάσκας στο σχολικό περιβάλλον.
• Τα rapidtest για COVID-19, γρίπη, RSV, στρεπτόκοκκο ομάδας Α είναι συμπληρωματικά διαγνωστικά εργαλεία και η απόφαση για τη διενέργεια τους βαρύνει αποκλειστικά τον παιδίατρο ανάλογα με το ιστορικό που λαμβάνει από τους γονείς και τα ευρήματα της κλινικής εξέτασης. Η σωστή αντιμετώπιση των ιογενών (π.χ. γρίπη, COVID-19, RSV) ή/και μικροβιακών λοιμώξεων (π.χ. στρεπτόκοκκος ομάδας Α) καθώς και η σωστή λήψη κατάλληλης θεραπείας προϋποθέτει πλήρη σχέση αμοιβαίας εμπιστοσύνης και επικοινωνίας γονέων  – παιδιάτρων.
• Ευάλωτες ηλικιακές ομάδες και άτομα υψηλού κινδύνου (ανοσοκατασταλμένα, με χρόνια νοσήματα, εγκυμονούσες) που τυχόν ανήκουν στο οικογενειακό ή σχολικό περιβάλλον του ασθενούς πρέπει να ενημερώνονται και να λαμβάνουν τις κατάλληλες προφυλάξεις. Η αναγκαιότητα για εμβολιασμό κατά COVID-19, γρίπης και (προσεχώς) RSV κρίνεται από τον θεράποντα ιατρό τους.
• Τονίζεται η απόλυτη τήρηση των κανόνων υγιεινής και το καλό και σχολαστικό πλύσιμο των χεριών. Αποτελεί το σημαντικότερο εργαλείο πρόληψης όλων των λοιμώξεων. Επίσης, σημαντική είναι η ύπαρξη συστημάτων καθαρισμού αέρα σε σχολικούς χώρους.

Για το ΔΣ της Ένωσης Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Νομού Θεσσαλονίκης, η πρόεδρος Όλγα Τζέτζη και ο γραμματέας Γιάννης Ρίτσας.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Στον πυρήνα όλων των ομιλιών και συζητήσεων, ήταν ο ψηφιακός μετασχηματισμός των υπηρεσιών υγείας με στόχο να αναδειχθούν οι ευκαιρίες και να εντοπιστούν οι προκλήσεις που συνδέονται με το μέλλον της περίθαλψης.

Καινοτομίες, ουσιαστικές συζητήσεις, γόνιμες αλληλεπιδράσεις, διασύνδεση φορέων, προτάσεις και λύσεις, ανέδειξε το InnoHealth Forum, το οποίο ολοκληρώθηκε με επιτυχία στο Πάρκο Καινοτομίας JOIST, στη Λάρισα. Η διήμερη έκθεση αποτέλεσε πόλο έλξης εκατοντάδων επισκεπτών, φέρνοντας στο προσκήνιο νέα καινοτόμα προϊόντα και υπηρεσίες στον χώρο της ηλεκτρονικής υγείας, και εγείροντας σημαντικά ερωτήματα γύρω από το μέλλον της υγείας, το οποίο μετασχηματίζεται μέσα από τις νέες τεχνολογίες. Με μεγάλο αριθμό συμμετεχόντων, εκθέτες από όλη την Ελλάδα, ομιλητές και προσωπικότητες της υγείας και του φαρμάκου από την Ελλάδα και το εξωτερικό ξεκίνησε την Παρασκευή 22 Σεπτεμβρίου 2023 η διήμερη υβριδική έκθεση, InnoHealth Forum.  Την πρώτη ημέρα της έκθεσης, το κοινό  είχε τη δυνατότητα να συνομιλήσει και να ενημερωθεί από τους 22 εκθέτες γύρω από τις τεχνολογίες αιχμής και τις εξελίξεις στο eHealth. Παράλληλα,  17 παρουσιάσεις, 7 συζητήσεις στρογγυλής τραπέζης, 4 διαδραστικά εργαστήρια και μία ανοιχτή συνεδρίαση στην απογευματινή ζώνη της έκθεσης, αποτέλεσαν την ατζέντα της πρώτης μέρας.

Στον πυρήνα όλων των ομιλιών και συζητήσεων, ήταν ο ψηφιακός μετασχηματισμός των υπηρεσιών υγείας με στόχο να αναδειχθούν οι ευκαιρίες και να εντοπιστούν οι προκλήσεις που συνδέονται με το μέλλον της περίθαλψης. Παράλληλα, ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο θέμα της πρόληψης στο  “έξυπνο” οικοσύστημα υγείας που διαμορφώνεται και εξελίσσεται μέσα από τη διαμεσολάβηση των νέων τεχνολογιών, καθώς και στα ηθικά διλήμματα που προκύπτουν και είναι άρρηκτα συνδεδεμένα με αυτήν την εξέλιξη.

Στη  συζήτηση στρογγυλής τραπέζης με θέμα «Τάσεις και Τεχνολογίες στις Προτάσεις Διαχείρισης Δεδομένων των Ασθενών, Τηλεϊατρική και Αποκατάσταση σε Τοπικό Επίπεδο» που συντονίστηκε από την Έλενα Καματέρη, Γενική Διευθύντρια του ΣΘΕΒ, η οποία ευχήθηκε «…η πολύπαθη Θεσσαλία να πάρει τη θέση που της αξίζει», ο Δρ Αχιλλέας Μπάρλας, Συντονιστής του Enterprise Europe Network-Hellas, PRAXI Network, ανέφερε τους 3 θεματικούς πυλώνες Βιοϊατρική-Διάγνωση-Διαχείριση Ασθενών ως κρίσιμους για τον ψηφιακό μετασχηματισμό του τομέα της υγείας. Ο Θεόδωρος Ταλάρης, Διευθύνων Σύμβουλος, Γενικός και Διοικητικός Διευθυντής του ΙΑΣΩ Θεσσαλίας, ανέφερε πώς γινόταν η διαχείριση ασθενών στο παρελθόν για να τονίσει τη σημασία του Ψηφιακού Ηλεκτρονικού Φακέλου Ασθενών στη σημερινή εποχή. Κατόπιν, η Δρ Αποστολία Καραμπατέα, R&D Project Manager της GNOMON Informatics S.A., ισχυρίστηκε ότι οι ασθενείς είναι έτοιμοι για την ψηφιοποίηση της υγείας που προϋποθέτει ένα εξατομικευμένο πλάνο θεραπείας μιας και είναι πιο εξοικειωμένοι χρήστες της τεχνολογίας. Στη συνέχεια, ο Γεώργιος Ε. Δαφούλας, Ιατρικός Διευθυντής του Κέντρου Ικανοτήτων ΠΥΘeΙΑ, Ακαδημαϊκός Υπότροφος Ψηφιακής Διαγνωστικής και Θεραπευτικής του Τμήματος Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, επεσήμανε ότι η τηλεϊατρική και η απομακρυσμένη παρακολούθηση ασθενών θα έπρεπε να καταστεί υποχρεωτική για χρόνια νοσήματα, όπως ο Διαβήτης Τύπου ΙΙ, αλλά ο τομέας είναι ναρκοθετημένος με πολλές ελλείψεις ακόμα και στο νομικό του πλαίσιο. Η Βιβή Κατσούλη, Ηλεκτρολόγος Μηχανικός και Project Manager Έργων Τηλεϊατρικής της VIDAVO, ακολούθησε αναδεικνύοντας τη βοήθεια που προέρχεται από το πρόγραμμα τηλεϊατρικής που υλοποιούν, ώστε να ενισχυθεί η ψηφιοποίηση των φορέων που συμμετέχουν μέσα από μια πληθώρα παροχών. Τέλος, η Δήμητρα Μαλάκου, Φυσίατρος, Επιστημονική Διευθύντρια του Κέντρου Αποκατάστασης και Αποθεραπείας του Animus, έκλεισε παρουσιάζοντας τη μέθοδο της κινητικής εκμάθησης για τη νευροπλαστικότητα του εγκεφάλου με ρομποτικά μέσα, καταλήγοντας ότι η εφαρμογή ρομποτικής στην αποκατάσταση χρειάζεται ενίσχυση.

Το πρώτο διαδραστικό workshop της ημέρας με τίτλο «Η Δύναμη της Τεχνητής Νοημοσύνης και της Καινοτομίας στα Επαγγέλματα Υγείας: Ένα Ταξίδι Δημιουργικότητας, Προκλήσεων και Ανατροπών» συντόνισε ο Γιώργος Πιτσικάλης,  Σύμβουλος Ι.Ε.Π., Επιστημονικός Συνεργάτης Π.Δ.Β.Μ., Εμπειρογνώμονας σε θέματα Ε.Ε.Κ. και Αναδυόμενων Τεχνολογιών. Στην εξαιρετικά ενδιαφέρουσα συζήτηση που ακολούθησε η Χρυσή Βιτσιλάκη, Καθηγήτρια & Διευθύντρια των Π.Δ.Β.Μ. του ΚΕ.ΔΙ.ΒΙ.Μ. του Πανεπιστημίου Αιγαίου, αναφέρθηκε στη σημασία της δια βίου μάθησης στον τομέα της υγείας με έμφαση στην πρακτική εξάσκηση παρά στη θεωρία. Ακόμη, επεσήμανε πως τα Πανεπιστήμια πρέπει να έχουν ενεργότερο ρόλο στη μετάδοση της επιστημονικής γνώσης στους τελικούς χρήστες. Συνεχίζοντας, ο Σταύρος Πιτόγλου, Τεχνικός Διευθυντής (CTO) και Υπεύθυνος Έρευνας και Ανάπτυξης της Computer Solutions SA, αναφέρθηκε στην ανάγκη να γνωρίσουν οι γιατροί τις δυνατότητες και τους περιορισμούς της τεχνητής νοημοσύνης, τόνισε την ανάγκη ανάπτυξης των υποδομών που στηρίζουν το AI κάνοντας αναφορά σε κάποια Ευρωπαϊκά έργα που εργάζονται προς αυτή την κατεύθυνση. Η  η Ιλόνα-Ελευθερία Ουασίτσα, Επιστημονική Συνεργάτιδα των Π.Δ.Β.Μ. του Πανεπιστημίου Αιγαίου, Εμπειρογνώμονας σε θέματα καινοτομίας στην εκπαίδευση, συμπλήρωσε πως θα πρέπει επίσης να μάθουν τις επιλογές που έχουν στη διαθεσιμότητα τους αλλά και να κατανοήσουν τους λόγους που οφείλουν να γνωρίζουν τις νέες αυτές τεχνολογίες.

Ο Κώστας Καραμάνης, Digital Health Transformation Manager του Ινστιτούτου Πληροφορικής ΙΤΕ, κατά την έναρξη του διαδραστικού workshop με χρήση QR codes για την ενεργή συμμετοχή του κοινού, διά ζώσης και online, έκανε μια σύντομη παρουσίαση του Ευρωπαϊκού Κόμβου Ψηφιακής Καινοτομίας smartHEALTH καθώς και των υπηρεσιών που παρέχει. Ακολούθησε η Δρ Λένα Κανέλλου, Μεταδιδακτορική Ερευνήτρια του Ινστιτούτου Πληροφορικής ΙΤΕ, η οποία παρουσίασε την Υπολογιστική Υψηλών Επιδόσεων (HPC) και αποσαφήνισε τη διαστρεβλωμένη αντίληψη που επικρατεί σε σχέση με αυτό. Τόνισε ότι η ανάγκη για τη χρήση του HPC δεν είναι απλά θέμα ταχύτητας, αλλά και δυνατοτήτων επεξεργασίας και διαχείρισης του μεγάλου όγκου των δεδομένων υγείας.

Στο διαδραστικό workshop «Πώς οι Επαγγελματίες Υγείας Αξιοποιούν τη Μεικτή Πραγματικότητα στην Καθημερινή Πρακτική τους», ο Mixed Reality Expert, Othman Chiheb μοιράστηκε με το κοινό σύγχρονους τρόπους ενσωμάτωσης της Μεικτής Πραγματικότητας στην υγειονομική περίθαλψη, εστιάζοντας στην απομακρυσμένη βοήθεια, την εκπαίδευση, την επικάλυψη και την αξιοποίηση δεδομένων. Παράλληλα, κατά τη διάρκεια του workshop για τα Ευρωπαϊκά Προγράμματα και την υποβολή προτάσεων στον τομέα της υγείας με συντονίστρια την Eπικεφαλής της Ομάδας Σχεδιασμού & Προτάσεων ΕΕ του Ινστιτούτου Ανάπτυξης Επιχειρηματικότητας iED, Αλεξάνδρα Κυριτσάκα, οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να μοιραστούν και να αναπτύξουν ιδέες για προτάσεις έργων βάσει ανοιχτών προσκλήσεων, δράττοντας ευκαιριών συνεργασίας και εξέλιξης.

Στη συζήτηση “Deep-Tech Innovation Acceleration: Εξερευνώντας τις Ευκαιρίες του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Καινοτομίας για Πρόσβαση στην Αγορά” με συντονίστρια την Ήρα Αλευρά, Projects & Proposals Manager του Ινστιτούτου Ανάπτυξης Επιχειρηματικότητας iED και ομιλητές με διά ζώσης και online παρουσία τους Δρ Αχιλλέα Μπάρλα, Συντονιστή του Enterprise Europe Network-Hellas, PRAXI Network, Antonella Vulcano, Διευθύντρια της INNOVA, Δέσποινα Μαγκίρη – Σκουλούδη, Χημικό Μηχανικός & Σύμβουλο Μεταφοράς Τεχνολογίας του PRAXI Network, Orily Pratt, Σύμβουλος Μάρκετινγκ & Στρατηγικής, Business Coach του European Innovation Council, Paul Stefanut, Συνιδρυτή & Πρόεδρο του Booster Labs, Iris Arweiler, Scientific Business Developer – EarDiTech EIC Transition Beneficiary και Romain Bouttier, T2M Project Advisor του European Innovation Council αναδείχθηκαν οι ευκαιρίες που προσφέρει το πρόγραμμα EIC Tech to Market (T2M) και παρουσιάστηκαν οι υποστηρικτικοί μηχανισμοί που διευκολύνουν την πορεία μέχρι την είσοδο στην αγορά, με ιδιαίτερη αναφορά σε έργα προσανατολισμένα στην υγεία και τις ιδιαιτερότητές τους.

Το θέμα «Διεθνή Δίκτυα και Συνέργειες στο eHealth» αναλύθηκε στη συζήτηση στρογγυλής τραπέζης με συντονιστή τον Γιώργο Μέγα, Συντονιστή Εθνικών Σημείων Επαφής για τον Ορίζοντα Ευρώπη στο Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης & Συντονιστή του EIT Health Hub στην Ελλάδα, που διάρθρωσε τη συζήτηση γύρω από την ανάγκη για national health hubs, τις προκλήσεις που τα συνοδεύουν, και πώς διαφαίνεται το μέλλον τους. Ξεκινώντας, η Elena Contioso – Fleming, Περιφερειακή Διευθύντρια Νοτίου Κόμβου του EIT Digital, δήλωσε ότι δεν υπάρχει καινοτομία χωρίς εκπαίδευση και η ανάπτυξη εργαλείων και κοινοπραξιών είναι αναγκαία για να δημιουργηθούν συνδέσεις. Έπειτα, ο Carlos Larrañeta, Συντονιστής του Ευρωπαϊκού Δικτύου Procure4Health, Υπουργείο Υγείας της Ανδαλουσίας, ανέδειξε την ανάγκη συμβάσεων για την καινοτομία αφού ισχυρίστηκε ότι όταν βρίσκεται λύση για κάποιο πρόβλημα, τότε υπάρχει και η αντίστοιχη αγορά να την απορροφήσει. Ο Todor Mladenov, Διευθύνων Σύμβουλος του Sofia Tech Park JSC, ανέδειξε τη συμβολή των πρωτοβουλιών, όπως τα Τεχνολογικά Πάρκα, στην ανάπτυξη της Νότιας Ευρώπης ώστε να μετατρέψουμε τις προκλήσεις σε ευκαιρίες και να γίνει η μεταφορά γνώσης στη βιομηχανία πιο γρήγορα και αποτελεσματικά. Η Σοφία Ξεσφίγγη, Σύμβουλος Έρευνας και Kαινοτομίας για τα προγράμματα του Ορίζοντα Ευρώπη του ΕΚΤ, μέσα από το ECHOS project για την καθιέρωση Cancer Mission Hubs, τόνισε τη σημασία των δικτύων για την ανάπτυξη συνεργασιών και συνεργειών που οδηγούν σε χρήσιμες αλληλεπιδράσεις ανάμεσα σε καταξιωμένους και νεοφερμένους φορείς.

Κατά τη συζήτηση στρογγυλής τραπέζης με τίτλο «Λύσεις για τον Ψηφιακό Μετασχηματισμό από τους Ευρωπαϊκούς Κόμβους Ψηφιακής Καινοτομίας» με συντονίστρια την Μαρία Πουρνάρη, COO του Ευρωπαϊκού Κόμβου Ψηφιακής Καινοτομίας Health Hub, έγινε συζήτηση για τους Ευρωπαϊκούς Κόμβους Ψηφιακής Καινοτομίας (ΕΚΨΚ) και τις υπηρεσίες που προσφέρουν. Ο David Vidal, Senior Consultant – CARSA, έκανε εισαγωγή στους Κόμβους Ψηφιακής Καινοτομίας ξεκινώντας από το πολύ βασικά, η Aleksandra Wesoloska, EC DG CONNECT eHEALTH, well-being, ageing, αναφέρθηκε στο γενικότερο Ευρωπαϊκό νομικό πλαίσιο για την ίδρυση των ΕΚΨΚ με αναφορά σε εμβληματικές πολιτικές και στόχους της Ευρώπης. Περνώντας στους Ελληνικούς Ευρωπαϊκούς Κόμβους Ψηφιακής Καινοτομίας, ο Γιάννης Κώτσης-Γιανναράκης, Συντονιστής του Ελληνικού Κόμβου Ψηφιακής Καινοτομίας Δημοσίων Υπηρεσιών (GR digiGOV-innoHUB) με επικεφαλής το ΕΔΕΤ, μίλησε για το digiGOV-innoHUB αναφερόμενος στα σημαντικά βήματα ψηφιοποίησης που έχουν γίνει στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια αλλά τόνισε πως με βάση τους ευρωπαϊκούς δείκτες υπάρχει ακόμη δρόμος μπροστά για να φτάσουμε τον Ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Ο Νικόλαος Πλόσκας, Αναπληρωτής Καθηγητής στο τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, αναφέρθηκε στον Ευρωπαϊκό Κόμβο Ψηφιακής Καινοτομίας SYNERGiNN και στις υπηρεσίες που έχουν αναπτύξει ως testbed για την ενέργεια, τη διαχείριση αποβλήτων, το διαδίκτυο των πραγμάτων αλλά και τη προσφορά βοήθειας σε επιχειρήσεις για εύρεση χρηματοδότησης. Στη συνέχεια, τον λόγο πήρε διαδικτυακά ο Ιωάννης Αμαραντίδης, Horizon Grants Expert – Senior Project Manager at Democritus University of Thrace, μιλώντας γενικά για τον Κόμβο DigiAgriFood και τις βασικές υπηρεσίες που προσφέρουν που αφορούν την πρωτογενή παραγωγή όπως παρακολούθηση καλλιεργειών, το CO2 monitoring tool για την παρακολούθηση του διοξειδίου του άνθρακα ή του αζώτου και άλλα. Ο Δημήτριος Κατεχάκης, Επικεφαλής Κέντρου Εφαρμογών και Υπηρεσιών Ηλεκτρονικής Υγείας Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας, Ινστιτούτο Πληροφορικής, παρουσίασε τον Ευρωπαϊκό Κόμβο Ψηφιακής Καινοτομίας για την ιατρική ακρίβεια και τις καινοτόμες υπηρεσίες ηλεκτρονικής υγείας smartHEALTH αναφερόμενες σε κάποιες βασικές υπηρεσίες του Κόμβου όπως η διαχείριση φυσικών καταστροφών που είναι και επίκαιρο, το administrative automation ή ο καθαρισμός του νερού με ψηφιακά μέσα.

Η Ντένια Κανελλοπούλου, Μεταδιδακτορική Ερευνήτρια, The AI Lab – Δημόκριτος, μίλησε για τον ΕΚΨΚ Smart Attica που διαθέτει τεχνογνωσία στην ενέργεια και το περιβάλλον, την εφοδιαστική αλυσίδα και κινητικότητα και στους τομείς του πολιτισμού και του τουρισμού με αναφορές σε projects που έχουν υλοποιήσει με σημαντικούς πελάτες όπως η ΔΕΗ για τη δημιουργία καταναλωτικών προφίλ για την καλύτερη πρόβλεψη της ενεργειακής κατανάλωσης. Η Μαρία Πουρνάρη, COO του Ευρωπαϊκού Κόμβου Ψηφιακής Καινοτομίας Health Hub, έκλεισε τη συζήτηση με αναφορά στο Health Hub και τα σημαντικά του επιτεύγματα έως τώρα, εστιάζοντας ιδιαίτερα σε υπηρεσίες που αφορούν την εύρεση Ευρωπαϊκής χρηματοδότησης, δικτύωσης με τη διοργάνωση εκθέσεων όπως αυτή του InnoHealth Forum αλλά και υπηρεσίες που αφορούν το upskilling σε νέες τεχνολογίες.

Στη συζήτηση στρογγυλής τραπέζης «Καλές Πρακτικές από το Health Data Space της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Use Case Scenarios» με συντονίστρια την Olga Galanets, Senior IT Project Manager του International Data Spaces Association, έγινε εκτενής αναφορά σε Ευρωπαϊκά προγράμματα που οι οργανισμοί τους υλοποιούν αυτή τη χρονική περίοδο και αφορούν το Health Data Space της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο Julien Adelberger, Senior Project Coordinator-International Data Spaces Association, αναφέρθηκε στο έργο HEALTH-X dataLOFT στόχος του οποίου είναι η ενίσχυση της ψηφιοποίησης και ενοποίησης των ιατρικών δεδομένων στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια φροντίδα υγείας αλλά και καλύτερο έλεγχο των δεδομένων αυτών για τον ευκολότερο και ασφαλέστερο διαμοιρασμό τους.

Η Irena Pavlova, EU Projects Manager-GATE Institute, εισήγαγε το κοινό στο Ευρωπαϊκό έργο VELES EXCELLENCE HUB και στο πώς προσπαθεί να επιταχύνει την αριστεία της καινοτομίας στην έξυπνη υγεία μέσα από νέες μεθοδολογίες και πιλοτικές εφαρμογές για να ενεργοποιήσει νέες ευκαιρίες συνεργασίας. Ο Δημήτρης Κατεχάκης, Επικεφαλής Κέντρου Εφαρμογών και Υπηρεσιών Ηλεκτρονικής Υγείας – Ινστιτούτο Πληροφορικής, ΙΤΕ, μίλησε για τον Ελληνικό Συνεργατικό Σχηματισμό Ψηφιακής Υγείας (HDHC), τα μέλη και τους στόχους του αλλά και τον ρόλο που έχει αναλάβει στο έργο VELES ως υπεύθυνος οργανισμός για να φέρει εις πέρας ένα πιλοτικό πρόγραμμα για τη θεραπεία του καρκίνου στην Ελλάδα.

Έπειτα, η Μαρία Μπιγάκη, Υπεύθυνη Προγραμμάτων του Γενικού Νοσοκομείου Παπαγεωργίου, αναφέρθηκε στη συμμετοχή του Γ.Ν Παπαγεωργίου στον Ευρωπαϊκό Κόμβο Ψηφιακής Καινοτομίας smartHEALTH με συνοπτική αναφορά στις βασικής υπηρεσίες που ο Κόμβος προσφέρει, στο ισχυρό δίκτυο EHDEN για τη δημιουργία μιας Ευρωπαϊκής βάσης ανώνυμων δεδομένων υγείας μαζί με 187 εταίρους από 29 χώρες για την ευκολότερη και ταχύτερη πρόσβαση σε σημαντικό αριθμό δεδομένων υγείας και τη συμμετοχή στο Ευρωπαϊκό έργο CyberCare για την αύξηση της κυβερνοασφάλειας στους οργανισμούς υγείας με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης. Ο Χαράλαμπος Βασιλείου, Σύμβουλος Στρατηγικής Ψηφιακού Μετασχηματισμού και Καινοτομίας – ΕΔΕT (GRNET S.A.), συζήτησε για το Ευρωπαϊκό έργο GR-HDAB που θα λάβει χρηματοδότηση από το EU4HEALTH για την ίδρυση εθνικών υπηρεσιών και υποδομών που απαιτούνται για τον ευκολότερο διαμοιρασμό δεδομένων υγείας σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο.

Η συζήτηση με θέμα «Ψηφιακή Υγεία 2.0 | Προκλήσεις και Προοπτικές» ξεκίνησε με μια παρουσίαση από τον συντονιστή Κώστα Τρούλο, Senior Advisor στον τομέα Βιομηχανίας, Ανάπτυξης Τεχνολογίας και Καινοτομίας του ΣΕΒ, όπου μέσω μιας έρευνας που διενεργήθηκε από τον ΣΕΒ τόνισε την ανάγκη ενός νέου μοντέλου παροχής υπηρεσιών υγείας με χαρακτηριστικά την εξατομίκευση, την αμεσότητα, και τις κατ’οίκον υπηρεσίες. Το λόγο έπειτα πήρε ο Δημήτριος Ι. Φωτιάδης, Καθηγητής Βιοϊατρικής Μηχανικής στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων/ BRI – ΙΤΕ, Προϊστάμενος της Μονάδας Ιατρικής Τεχνολογίας και Ευφυών Πληροφοριακών Συστημάτων, και Αρχισυντάκτης του IEEE Journal of Biomedical and Health Informatics, ο οποίος συμφωνώντας με την επιτακτική ανάγκη για ψηφιακή υγεία και τηλεϊατρική στις μέρες μας, ανέδειξε και τη συμβολή της στην απομακρυσμένη παρακολούθηση και πρόληψη.

Η Ιωάννα Μιχαλοπούλου, Διευθύνουσα Σύμβουλος της Δικηγορικής Εταιρείας Michalopoulou & Associates, εισήγαγε στη συζήτηση το νομικό πλαίσιο που διέπει τις ψηφιακές πτυχές του τομέα της υγείας, καταλήγοντας πως πρέπει να ανανεωθούν η υπάρχουσα νομοθεσία, ο κώδικος δεοντολογίας των γιατρών και το ρυθμιστικό πλαίσιο για τους παρόχους και τα προσωπικά δεδομένα. Η Βιβή Κατσούλη, Ηλεκτρολόγος Μηχανικός, Project Manager Έργων Τηλεϊατρικής της VIDAVO, συμφωνώντας με τις ανάγκες που προαναφέρθηκαν πρόσθεσε τη συνεχή κατάρτιση και υποστήριξη των γιατρών, όπως επίσης και τη μέριμνα για τις πιστοποιήσεις που απαιτούνται για εξοπλισμό και υπηρεσίες που αναπτύσσονται. Ο Δημήτριος Γ. Κατεχάκης, Επικεφαλής του Κέντρου Εφαρμογών και Υπηρεσιών Ηλεκτρονικής Υγείας του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας, στο Ινστιτούτο Πληροφορικής ΙΤΕ, υπογράμμισε τη διαλειτουργικότητα ως διασύνδεση ανάμεσα σε πολλούς και διαφορετικούς δημόσιους φορείς, για τη συλλογή και διαχείριση δεδομένων υγείας.

Το τελευταίο πάνελ εστίασε στις startups στον τομέα του eHealth και στις τάσεις του 2024. Ο συντονιστής Δρ Γιώργος Γεωργιάδης, Angel Investor & Σύμβουλος Εταιρειών, έδωσε στην κουβέντα έναν ιδιαίτερα ενδιαφέροντα τόνο μεταφέροντας στους συνομιλητές τους προβληματισμούς του γύρω από την τεχνολογία. Έθεσε προβληματισμούς για τη δυνατότητα παροχής βοήθειας στις start-up με τον Αλέξη Bαμβακά, Angel Investor & Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Positrigo AG, να τονίζει την αξιοποίηση του AI και VR. Αναφέρθηκε ως πρόβλημα το ποικιλόμορφο νομικο-ασφαλιστικό πλαίσιο της ΕΕ, όμως ο Γιώργος Μέγας, Συντονιστής Εθνικών Σημείων Επαφής για τον Ορίζοντα Ευρώπη στο Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης & Συντονιστής – EIT Health Hub (Ελλάδα), υποστήριξε ότι αυτό αποτελεί το δύνατο σημείο της Ευρώπης και τόνισε την αξία της δημιουργικότητας των νέων. Ο Λάμπρος Κούρτης, Chief Science Officer της Chronicles Health, ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι στην Ελλάδα λειτουργούμε ανάποδα και πρέπει να εστιάσουμε στα προβλήματα, καθώς η διαθέσιμη τεχνολογία υπάρχει και δίνει λύσεις.

Στο πλαίσιο του InnoHealth Forum, ο Χρήστος Κοκκάλας, Προϊστάμενος του Τμήματος Καινοτομίας και Βέλτιστων Πρακτικών του Υπουργείου Εσωτερικών, έδωσε το παρών και συναντήθηκε προσωπικά με τους Ελληνικούς Κόμβους Ψηφιακής Καινοτομίας (ΕΚΨΚ) Health Hub, digiGOV-innoHUB, smartHEALTH, Smart Attica, DigiAgriFood και SYNERGiNN, μαζί με τον Δημήτρη Κιρμικίρογλου, Γενικό Γραμματέα Δημόσιας Διοίκησης, που συμμετείχε διαδικτυακά. Στη συνάντηση που πραγματοποιήθηκε ανακοινώθηκε η δημιουργία μιας ομάδας καινοτομίας που θα απαρτίζεται από εκπροσώπους των ΕΚΨΚ με στόχο τη δημιουργία σχεδίων δράσης που θα τεθούν σε εφαρμογή για να επιταχυνθεί η υιοθέτηση της καινοτομίας στον Δημόσιο Τομέα. Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε κατόπιν πρόσκλησης που απηύθυνε το Υπουργείο Εσωτερικών στο JOIST, λόγω του σημαντικού ρόλου που διαδραματίζει στην προαγωγή της καινοτομίας σε εθνικό επίπεδο, και ήταν η πρώτη συνάντηση από τις πολλές που θα ακολουθήσουν.

Η πρώτη μέρα του InnoHealth Forum ολοκληρώθηκε με την ανοιχτή συνεδρίαση στο αμφιθέατρο του Πάρκου Καινοτομίας. Ο Τάσος Βασιλειάδης, Ιδρυτής & Πρόεδρος του JOIST, άνοιξε τη συνεδρίαση αναφέροντας χαρακτηριστικά «Βιώνουμε δύσκολες στιγμές. Οι πρόσφατες καταστροφές άλλαξαν τον τρόπο που σκεφτόμαστε, μας ένωσαν και δημιούργησαν ένα μεγάλο κίνημα αλληλεγγύης. Στόχος μας είναι να βοηθήσουμε τους ανθρώπους που έχουν πληγεί, αλλά κυρίως να επουλώσουμε τις πληγές της Θεσσαλίας και να ορίσουμε την επόμενη μέρα, μέσα και από την αξιοποίηση της καινοτομίας». Στη συνέχεια, ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Χαράλαμπος Μπιλλίνης, ευχαρίστησε τους διοργανωτές της εκδήλωσης και τόνισε η ανάκαμψη είναι εφικτός στόχος. Η Χρυσή Βιτσιλάκη, Καθηγήτρια & Διευθύντρια των Π.Δ.Β.Μ. του ΚΕ.ΔΙ.ΒΙ.Μ. του Πανεπιστημίου Αιγαίου, στον χαιρετισμό της εξέφρασε τη στήριξή της στη Θεσσαλία και τους πληγέντες και υπογράμμισε πως μόνο μέσα από τη συνεργασία οδηγούμαστε στην επίλυση των προβλημάτων. Τα Προγράμματα Διά Βίου Μάθησης του ΚΕ.ΔΙ.ΒΙ.Μ. του Πανεπιστημίου Αιγαίου θα προσφέρουν 100 δωρεάν συμμετοχές σε εκπαιδευτικούς από τη Θεσσαλία.

Στη συνεδρίαση με θέμα “Human 4.0: Το Μέλλον του eHealth είναι Τώρα”, ο Καθηγητής Παναγιώτης Μπαμίδης, Διευθυντής Εργαστηρίου Ιατρικής Φυσικής και Ψηφιακής Καινοτομίας του Τμήματος Ιατρικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης & Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Βιοϊατρικής Τεχνολογίας (ΕΛΕΒΙΤ) & HL7 Hellas, παρουσίασε ψηφιακές καινοτομίες που φέρνουν την επανάσταση στο τοπίο της υγειονομικής περίθαλψης και τόνισε ιδιαίτερα ότι στόχος του Πανεπιστημίου είναι να αξιοποιηθεί κάθε αποτέλεσμα που παράγει για το κοινό καλό. Τη σκυτάλη πήραν δύο Γάλλοι καινοτόμοι, ο Othman Chiheb, Mixed Reality Expert και ο Sebastien Imbert, Ιδρυτής της ykaria.tech, οι οποίοι ανέδειξαν λύσεις Μεικτής Πραγματικότητας για τον ψηφιακό μετασχηματισμό της υγείας, με πιο αξιοσημείωτη την παγκόσμια πρωτοβουλία “24hr Holographic Surgery”.

Με την ολοκλήρωση όλων των δράσεων και ομιλιών, ακολούθησε cocktail party. Σε όμορφη ατμόσφαιρα και  χαλαρό κλίμα, εκθέτες, ομιλητές, χορηγοί και συμμετέχοντες συζήτησαν, αντάλλαξαν απόψεις και είχαν την ευκαιρία να αποτυπώσουν τα βασικά συμπεράσματα και σημαντικά ζητήματα που ανέκυψαν κατά τη διάρκεια της πρώτης ημέρας.

Το 10% των εσόδων της εκδήλωσης θα διατεθεί για την ενίσχυση και την ανακούφιση των πληγέντων, αλλά και την κάλυψη βασικών αναγκών σε φάρμακα και υγειονομική περίθαλψη.

Δεύτερη ημέρα

Τη δεύτερη ημέρα της διήμερης υβριδικής έκθεσης, το Σάββατο 23 Σεπτεμβρίου 2023, δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στο θέμα της διαχείρισης κρίσεων που προκύπτουν από τις φυσικές καταστροφές και τις προκλήσεις που προκύπτουν από αυτές για την ηλεκτρονική υγεία. Στη συζήτηση στρογγυλής τραπέζης, η οποία  σήμανε την εκκίνηση της δεύτερης ημέρας του InnoHealth Forum, με τίτλο «Οι Φυσικές Καταστροφές ως Πρόκληση της Διαχείρισης Κρίσεων Υγείας», ο Χαράλαμπος Μπιλλίνης, Πρύτανης Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, ως συντονιστής της συζήτησης, αναφέρθηκε στα σχέδια έκτακτης ανάγκης για το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και την ετοιμότητα στην αντιμετώπιση οποιασδήποτε κρίσης. Τον λόγο στη συνέχεια, πήρε ο Εμμανουήλ Πικουλής, Κοσμήτορας Σχολής Επιστημών Υγείας του ΕΚΠΑ, Καθηγητής Χειρουργικής, Διευθυντής Γ’ Παν/Κής Χειρουργικής Κλινικής, ΠΓΝ, ο οποίος υπερτόνισε τη σημασία της εκπαίδευσης στη διαχείριση κρίσεων καθώς, όπως χαρακτηριστικά είπε: «…είναι η μόνη που μπορεί να νικήσει τον πανικό σε μια κατάσταση ανάγκης». Αναφέρθηκε επίσης εκτενώς στις ασκήσεις ετοιμότητας και διαχείρισης κρίσεων που το Πανεπιστήμιο Αθηνών διοργανώνει κάθε χρόνο στη Ρόδο με μεγάλη επιτυχία.

Ο Κωνσταντίνος Τσιαμής, Επίκουρος Καθηγητής Ιατρικής Μετακινούμενων Πληθυσμών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, ξεκίνησε την ομιλία του αναφερόμενος στο πόσο σημαντικό είναι για μια χώρα, που καλείται να διαχειριστεί κάποιου είδους κρίση, να βρίσκεται εντός της Ευρώπης. Επιπλέον, τόνισε την αξία της ψυχολογικής υποστήριξης μετά από καταστροφές. Επιπρόσθετα, αναφέρθηκε εκτενώς στις ευπαθείς ομάδες και τη διεύρυνση του όρου. Ο Βασίλειος Διαμαντόπουλος, Ιατρός Δημόσιας Υγείας – Κοινωνικής Ιατρικής, Διευθυντής ΕΣΥ, μίλησε για τον ρόλο της Δημόσιας Διοίκησης σε θέματα κρίσεων στην προάσπιση της δημόσιας υγείας, κυρίως στα επίπεδα προγραμματισμού και δικτύωσης, τονίζοντας πως «δεν έχει σημασία μόνο το επιχειρησιακό κομμάτι σε μια κρίση αλλά και το πώς θα τη διαχειριστούμε μακροπρόθεσμα».

Επόμενος ομιλητής ήταν ο Βασίλειος Παπατσίρος, Πρόεδρος του Τμήματος Κτηνιατρικής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, ο οποίος εστίασε στο εξαιρετικά επίκαιρο θέμα που αφορά τη διαχείριση νεκρών ζώων σε φυσικές καταστροφές, τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις που υπάρχουν, τα δεοντολογικά και νομικά ζητήματα που προκύπτουν δίνοντας πρόσφατα σε παραδείγματα από την Περιφέρεια Θεσσαλίας. Η Μαρία Σαρίδη, Επίκουρη Καθηγήτρια, του Τμήματος Νοσηλευτικής, Σχολή Επιστημών Υγείας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, επεσήμανε πως για πολλά χρόνια στην Ελλάδα δεν υπήρχε κουλτούρα πολιτικής προστασίας, κάτι που έχει αλλάξει πλέον, και αναφέρθηκε στα διάφορα επιχειρησιακά σχέδια διαχείρισης κρίσεων που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια κρατώντας τον δημόσιο μηχανισμό σε ετοιμότητα.

Συνεχίζοντας, το λόγο πήρε ο Γρηγόρης Βλαχάκης, Διοικητής & Πρόεδρος του Δ.Σ. του Γενικού Νοσοκομείου Λάρισας, αφιερώνοντας τον χρόνο του στις μεγάλες κρίσεις που το Γ.Ν Λάρισας κλήθηκε να διαχειριστεί τα τελευταία χρόνια όπως η πανδημία, ο σεισμός στο Δαμάσι και το δυστύχημα των Τεμπών. Επεσήμανε πως για την επιτυχή διαχείριση κρίσεων απαιτείται «συνεργασία μεταξύ των διαφορετικών ομάδων που εμπλέκονται και κοινές αποφάσεις για τον καλύτερο συντονισμό τους». Τη συζήτηση έκλεισε ο Χαράλαμπος Βασιλείου, Σύμβουλος Στρατηγικής Ψηφιακού Μετασχηματισμού και Καινοτομίας – ΕΔΕΤ (GRNET S.A.),  προσθέτοντας τη σημασία των ψηφιακών τεχνολογιών στην πρόβλεψη, τον σχεδιασμό και την προετοιμασία αντιμετώπισης κρίσεων, εστιάζοντας σε τεχνολογίες όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη, η Μηχανική Μάθηση και το Διαδίκτυο των Πραγμάτων, με αναφορά σε σημαντικές εφαρμογές στο πεδίο στην ανταλλαγή δεδομένων και σε συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης.

Κατά τη διάρκεια της δεύτερης ημέρας της έκθεσης, έλαβε χώρα και η παρουσίαση του Wise Ai Club Healthcare. Πρόκειται για μια κλειστή λέσχη ηγετών στον τομέα της υγείας και της Τεχνητής Νοημοσύνης, η οποία συντονίζεται από το Κέντρο Ικανοτήτων ΠΥΘeΙΑ και θα αποτελέσει μελλοντικά ένα επαναλαμβανόμενο φόρουμ για επιστήμονες και επιχειρηματίες των δύο κλάδων. Στην παρουσίαση «Ρυθμιστικό Πλαίσιο των Ιατρικών Συσκευών (MDR & IVDR) », η Ιωάννα Μιχαλοπούλου και η Ευαγγελία Μανίκα, Διευθύνουσα Σύμβουλος και Associate της Δικηγορικής Εταιρείας Michalopoulou & Associates, αναφέρθηκαν στο πεδίο εφαρμογής MDR/IVDR, την ταξινόμηση ιατροτεχνολογικών προϊόντων και ανέλυσαν τη θεματική “Medical Device as a Software”.

Στην υβριδική έκθεση έγινε και το πρώτο επίσημο launch meeting του Ευρωπαϊκού Κόμβου Ψηφιακής Καινοτομίας για τον Ψηφιακό Μετασχηματισμό του Τομέα της Υγείας και Φαρμάκων Health Hub, διοργανωτή της εκδήλωσης, με τη συμμετοχή του συνόλου του εταιρικού σχήματος. Το launch meeting περιελάμβανε την ενημέρωση σχετικά με το στάδιο υποβολής της πρότασης, την παρουσίαση των πλάνων εργασίας και τον ορισμό των επόμενων βημάτων, με όλους τους εταίρους να δεσμεύονται για την έναρξη της λειτουργίας του Κόμβου Ψηφιακής Καινοτομίας, με τον πλέον αποτελεσματικό τρόπο.

Διοργανωτές, συνδιοργανωτές, χορηγοί, υποστηρικτές, επαγγελματίες του χώρου της υγείας και του φαρμάκου, startuppers, εκπρόσωποι Πανεπιστημίων, ερευνητικών κέντρων και δημοσίων φορέων δημιούργησαν ένα δυναμικό οικοσύστημα συνεργασίας και ανταλλαγής πληροφοριών, στο πλαίσιο του InnoHealth Forum, στο JOIST. Τα συμπεράσματα που εξήχθησαν ποικίλα, ενώ το συνολικό πρόσημο της εκδήλωσης αποδεικνύεται σαφώς θετικό για όλους τους φορείς και τους συμμετέχοντες.

Σε ιδιαίτερα ευχάριστο και γόνιμο κλίμα, το InnoHealth Forum ανανεώνει το ραντεβού του με το κοινό για την επόμενη χρονιά, αναζητώντας να καταστεί μια από τις σημαντικότερες υβριδικές πλατφόρμες δικτύωσης και ανάδειξης της καινοτομίας και των νέων τεχνολογιών, συμβάλλοντας καθοριστικά στη διαμόρφωση του μέλλοντος του eHealth.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Mε τη συμμετοχή περισσότερων από 800 φαρμακοποιών, στην πλειοψηφία τους από την πληγείσα Θεσσαλία, πραγματοποιήθηκε την Τέταρτη 20 Σεπτεμβρίου ένα διαδικτυακό σεμινάριο με θέμα  «Υδατογενείς λοιμώξεις & Δημόσια Υγεία».

Το σεμινάριο διοργανώθηκε από το ΙΔΕΕΑΦ και το Κέντρο Εκπαίδευσης & Υπηρεσιών Υγείας Συνεταιρισμών Φαρμακοποιών ΑΡΕΤΑΙΟΣ και τελούσε υπό την αιγίδα του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου  και της ΟΣΦΕ.

Την επιστημονική ευθύνη είχε το Εργαστήριο Υγιεινής και Προστασίας Περιβάλλοντος του Τμήματος Ιατρικής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης.

Στο σεμινάριο αναπτύχθηκαν οι επιπτώσεις στη Δημόσια Υγεία λόγω Φυσικών Καταστροφών, τα νοσήματα υδατογενούς προέλευσης που μπορούν να εμφανιστούν, μέτρα προφύλαξης που πρέπει να ληφθούν για την αντιμετώπιση πιθανών υδατογενών λοιμώξεων καθώς και η συνεισφορά του φαρμακοποιού στις φυσικές αυτές καταστροφές.

Στο προεδρείο ήταν οι κ.κ. Θεόδωρος Κ Κωνσταντινίδης, Καθηγητής, Κοσμήτορας Σχολής Επιστημών Υγείας, Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης, Διευθυντής Εργαστηρίου Υγιεινής και Προστασίας Περιβάλλοντος, Τμήμα Ιατρικής, ΔΠΘ και ο Γενικός Γραμματέας του ΠΦΣ  Εμμανουήλ Κατσαράκης.

Στον χαιρετισμό του ο κ. Χατζηχριστοδούλου Χριστάκης, Καθηγητής, Πρόεδρος ΕΟΔΥ, Διευθυντής Εργαστηρίου Υγιεινής και Επιδημιολογίας, Τμήμα Ιατρικής, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ανέφερε ότι το φαινόμενο είναι εξαιρετικά πολύπλοκο  και μάλιστα παρά το γεγονός ότι αναμενόταν η χρονική του έκταση είναι εξαιρετικά μεγάλη. Κανείς δεν γνωρίζει τις επιπτώσεις στον υδροφόρο ορίζοντα λόγω των λυμάτων, των νεκρών ζωών, των χημικών και των λιπασμάτων που έχουν μολύνει τα λιμνάζοντα νερά.

Ο πρόεδρος του ΙΔΕΕΑΦ και Α΄ Αντιπρόεδρος του ΠΦΣ κ. Σεραφείμ Ζήκας αναφερόμενος στο οδοιπορικό στις πληγείσες περιοχές είπε πως αφορμή για το σεμινάριο αυτό έδωσε η  τεράστια οικονομική και περιβαλλοντική καταστροφή  στην αγροτική και κτηνοτροφική παραγωγή και οι συνέπειες στην Δημόσια Υγεία λόγω της διάδοσης ιογενών, βακτηριδιακών[PU1]  και μυκητιακών λοιμώξεων

Ο Προέδρος του ΠΦΣ κ. Απόστολος Βαλτάς, εξέφρασε την θλίψη του για την απόγνωση που διέκρινε στα πρόσωπα όλων των πλημμυροπαθών αλλά και τον έντονο προβληματισμό του για την επόμενη μέρα βλέποντας την καταστροφή στην αγροτική και κτηνοτροφική παραγωγή. Αναφέρθηκε σε 11 φαρμακεία που είναι εντελώς κατεστραμμένα καθώς και στα μέτρα που ελήφθησαν άμεσα με την παρέμβαση του ΠΦΣ για την εκτέλεση και την υποβολή των συνταγών. Ζήτησε δε, η πολιτεία να προχωρήσει πολύ γρήγορα στις διαδικασίες αποκατάστασης των πλημμυροπαθών. «Αισθάνομαι πολύ περήφανος που εκπροσωπώ έναν κλάδο που προσφέρει στην κοινωνία, χωρίς αντίκρισμα πολλές φορές», κατέληξε ο κ. Βαλτάς.

Στη συνέχεια, ο Πρόεδρος της ΟΣΦΕ κ. Βασίλης Μπιρλιράκης, αναφέρθηκε στις συντονισμένες πολυεπίπεδες δράσεις του Π.Φ.Σ. και της ΟΣΦΕ παρεμβαίνοντας στην πολιτεία και στις φαρμακευτικές εταιρείες. Οι συνεταιρισμοί τόνισε, συνέβαλαν στην διατήρηση της ανθεκτικότητας των τοπικών κοινωνιών και στην επίλυση των προβλημάτων τους .

O Γενικός Γραμματέας του Π.Φ.Σ. κ. Εμμ. Κατσαράκης είπε πως η πραγματικότητα στις περιοχές αυτές είναι θλιβερή και δύσκολη για όσους την αντιμετωπίζουν καθημερινά και αναφερόμενος στο θέμα των αντιτετανικών ορών και των ελλειπτικών φαρμάκων ενημέρωσε ότι θα υπάρχει μια αυξημένη ποσόστωση για τις περιοχές αυτές, όπως και προτεραιοποίηση σε σχέση με τον εμβολιασμό τους, δίνοντας τον λόγο στον Καθηγητή κ. Θ. Κωνσταντινίδη. Στην εισήγησή του με θέμα «Επιπτώσεις στη Δημόσια Υγεία λόγω Φυσικών Καταστροφών», αναφέρθηκε στην διεπιστημονική αντιμετώπιση αυτών των καταστροφών, τόνισε τον ιδιαίτερο ρόλο των φαρμακοποιών και ανέφερε ότι αναμένεται έξαρση των υδατογενών και τροφιμογενών λοιμώξεων, των ζωονόσων ακόμη και λοιμώξεων του αναπνευστικού.

Στα «Νοσήματα λόγω υδατογενούς προέλευσης» αναφέρθηκε η κα Χριστίνα Τσιγάλου, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Τμήμα Ιατρικής ΔΠΘ, που τόνισε ότι οι επιπτώσεις είναι σημαντικές και μακροπρόθεσμες και αναφέρθηκε στις κατηγορίες των λοιμώξεων και τους τρόπους μετάδοσής τους.

Η Ευαγγελία Νένα, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Διευθύντρια Εργαστηρίου Κοινωνικής Ιατρικής, Τμήμα Ιατρικής ΔΠΘ, με θέμα «Μέτρα προφύλαξης από υδατογενείς λοιμώξεις», είπε πώς με βάση τον ΠΟΥ, ο κίνδυνος επιδημικών εξάρσεων στις πλημμύρες είναι χαμηλός και προέρχεται κυρίως από την επιμόλυνση του δικτύου ύδρευσης.

Τέλος, «Ο ρόλος του κοινοτικού φαρμακείου στις φυσικές καταστροφές» ήταν το θέμα που ανέπτυξε  ο κ.  Ηλίας Κατσόγιαννης, MSc, Φαρμακοποιός που μετά από εκτενή αναφορά, κατέληξε ότι κάθε φαρμακοποιός της κοινότητας είναι φαρμακοποιός διαχείρισης κρίσεων Δημόσιας υγείας και όπου υπάρχουν φάρμακα πρέπει να υπάρχει και φαρμακοποιός.

Στη συνέχεια ετέθησαν ερωτήσεις από τους συμμετέχοντες διαδικτυακά, τις οποίες το προεδρείο μετέφερε στους ομιλητές επιστήμονες, προκειμένου να δοθούν απαντήσεις και να ακολουθήσει μία πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Πηγη: https://www.dnews.gr/

Πηγη: https://www.dnews.gr/