Προσωπικός βοηθός για ΑμεΑ: Επεκτείνεται στην Ελλάδα ο θεσμός

«Ενισχύουμε τον θεσμό του προσωπικού βοηθού, επεκτείνοντάς τον σε όλη την Ελλάδα», τόνισε η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Σοφία Ζαχαράκη, με αφορμή την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων της β’ φάσης του προγράμματος «Προσωπικός Βοηθός για Άτομα με Αναπηρία», για κάθε περιφέρεια της χώρας, πλην της Αττικής.

Όπως προέκυψε από την ολοκλήρωση της β΄ φάσης, ωφελήθηκαν 1.250 άτομα (αντί για 1.000 όπως προβλεπόταν) χάρη στην αξιοποίηση διαθέσιμων πόρων του προγράμματος. Υπενθυμίζεται ότι η α’ φάση του πιλοτικού προγράμματος λειτουργεί ήδη στην Περιφέρεια Αττικής και τα νησιά της, συνεχίζοντας να καλύπτει τις ανάγκες των συμπολιτών μας με τελικό στόχο τους 1.000 ωφελούμενους.

Η επιλογή των δικαιούχων πραγματοποιήθηκε με τη διενέργεια ηλεκτρονικής κλήρωσης βάσει αλγορίθμου, εξασφαλίζοντας την ανωνυμία των αιτήσεων, την αντιπροσωπευτικότητα του δείγματος και το αδιάβλητο της διαδικασίας.

Το πρόγραμμα αφορά άτομα ηλικίας 16 έως 65 ετών, με συνολικό ποσοστό αναπηρίας ίσο ή μεγαλύτερο του 67%, που είναι σε ισχύ κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης.

Οι ωφελούμενοι του προγράμματος που κληρώθηκαν, ενημερώθηκαν, ενώ υπενθυμίζεται ότι ακολουθεί η διαδικασία αξιολόγησης των ωφελούμενων, η οποία πραγματοποιείται από ειδική διεπιστημονική επιτροπή.

Οι αξιολογήσεις πρόκειται να ξεκινήσουν το Νοέμβριο, κατόπιν επικοινωνίας της αρμόδιας διεύθυνσης του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας.

Η κ. Ζαχαράκη δήλωσε ότι «συνεχίζουμε την εφαρμογή του προγράμματος “Προσωπικός Βοηθός για Άτομα με Αναπηρία” και 1.250 συμπολίτες μας τώρα και στην υπόλοιπη χώρα, θα έχουν τον δικό τους προσωπικό βοηθό, στηρίζοντας έτσι όλους όσοι έχουν μεγαλύτερη ανάγκη». Συμπλήρωσε δε, ότι «μένοντας πιστοί στις δεσμεύσεις μας, συνεχίζουμε την προσπάθεια έχοντας πλήρη επίγνωση των δυσκολιών και των επιπτώσεων της πολυετούς κρίσης. Αυτό όμως δεν μας πτοεί από το να επιδιώκουμε την ισότιμη συμμετοχή κάθε πολίτη, χωρίς να αφήνουμε κανέναν πίσω, ώστε τα άτομα με αναπηρία να έχουν τον πλήρη έλεγχο των αποφάσεων για τη ζωή τους με στόχο την ανεξάρτητη διαβίωση στην κοινότητα».

Από την πλευρά του, ο γενικός γραμματέας Κοινωνικής Αλληλεγγύης & Καταπολέμησης της Φτώχειας, Πρόδρομος Πύρρος, δήλωσε ότι «το πιλοτικό πρόγραμμα του Προσωπικού Βοηθού έχει μεγάλη βαρύτητα για χιλιάδες συμπολίτες μας με αναπηρία και τις οικογένειες τους. Έχει σχεδιαστεί και εφαρμόζεται σταδιακά, με στόχο να αντιμετωπίσουμε διαρκείς προκλήσεις, να ενισχύσουμε την αυτονομία τους, τη συμμετοχή τους στην αγορά εργασίας και να συμβάλλουμε στην βελτίωση της καθημερινότητάς τους σε κάθε επίπεδο».

Υπενθυμίζεται ότι το εν λόγω πρόγραμμα υλοποιείται στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συνολικού ύψους 41 εκατ. ευρώ.

 

 

Πηγη: https://healthpharma.gr

Θεσσαλία: Ανησυχία για το clawback από τις αποζημιώσεις εξετάσεων

Πέντε συνδικαλιστικοί φορείς του υγειονομικού κλάδου υπέβαλαν τις προτάσεις τους για τις ρυθμίσεις αποζημίωσης εξετάσεων των πλημμυροπαθών της Θεσσαλίας προς τον υπουργό Υγείας, Μιχάλη Χρυσοχοΐδη.

Συγκεκριμένα, η Πανελλήνια Ομοσπονδία Σωματείων Κλινικοεργαστηριακών Ειδικοτήτων (ΠΟΣΚΕ), η Πανελλήνια Ομοσπονδία Σωματείων Ιδιωτικής Πρωτοβάθμιας Υγείας (ΠΟΣΙΠΥ), ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Ιατρικών Διαγνωστικών Κέντρων (ΠΑΣΙΔΙΚ), η Πανελλήνια Ένωση Ιδιωτικών Ιατρικών Εταιρειών και Πολυϊατρείων (ΠΑΝΙΔΙ) και Ένωση Ιατρών Ε.Ο.Π.Υ.Υ. (ΕΝ.Ι.-Ε.Ο.Π.Υ.Υ.), ζητούν, μεταξύ άλλων, από το υπουργείο Υγείας να δώσει ιδιαίτερη προσοχή στο θέμα του clawback και στη χρονική διάρκεια του μέτρου για τις διαγνωστικές εξετάσεις.

Η επιστολή των φορέων προς τον υπουργό Υγείας έχει ως εξής:

«Μετά την αναγγελία του Υπουργού Υγείας κ. Χρυσοχοΐδη στα ΜΜΕ σχετικά με τις μηδενική συμμετοχή σε όλες τις εργαστηριακές εξετάσεις στις πληγείσες περιοχές της Θεσσαλίας αισθανθήκαμε την ανάγκη να υποβάλλουμε τις προτάσεις μας.

Κατανοούμε τη δυσχερή θέση των συνανθρώπων μας, εκτιμούμε τη διάθεση του Υπουργού και επιθυμούμε να δείξουμε έμπρακτα την αλληλεγγύη μας. Θα πρέπει όμως να εξασφαλίσουμε όρους και προϋποθέσεις του μέτρου ώστε να μη πληγούν για μία ακόμη φορά οι ήδη πληγέντες Θεσσαλοί συνάδελφοι μας.

Εφόσον σύμφωνα με την ανακοίνωση η συμμετοχή του ασθενούς θα είναι μηδενική θα πρέπει με νομοθετική ρύθμιση το ποσό αυτό να αποδοθεί άμεσα και στο ακέραιο στους Παρόχους Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας. Ο Ε.Ο.Π.Υ.Υ. θα πρέπει να καλύψει το κόστος εκτός κλειστού προϋπολογισμού διαφορετικά θα υπάρξει αύξηση του Clawback και η παροχή αυτή θα δίνεται όχι από το κράτος αλλά από τους ιατρούς και τα εργαστήρια.

Το μέτρο θα έχει συγκεκριμένη χρονική διάρκεια. Θα διαρκέσει μέχρι να αποκατασταθεί η εύρυθμη λειτουργία των ιατρείων – εργαστηρίων των παρόχων καθώς και η κανονικότητα στην τοπική κοινωνία.

Θεωρούμε ότι σε αυτό το πλαίσιο συμβάλλουμε στην εξομάλυνση της τόσο δύσκολης κατάστασης που βιώνουν οι πλημμυροπαθείς κάτοικοι της Θεσσαλίας».

 

 

Πηγη: https://healthpharma.gr

Vertex: 1.200 παιδιά επιλέξιμα σε φάρμακο για την κυστική ίνωση

H Vertex λαμβάνει θετική γνωμοδότηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Φαρμάκων για Ανθρώπινη Χρήση για το συνδυαστικό σχήμα ivacaftor/tezacaftor/elexacaftor, με ivacaftor για παιδιά με Κυστική Ίνωση ηλικίας 2 έως 5 ετών.

Η Vertex Pharmaceuticals Incorporated ανακοίνωσε ότι η Επιτροπή Φαρμάκων για Ανθρώπινη Χρήση (CHMP) του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΜΑ) έδωσε θετική γνωμοδότηση για την επέκταση της ένδειξης του σχήματος ivacaftor/tezacaftor/elexacaftor σε συνδυασμό με το ivacaftor, για τη θεραπεία παιδιών με κυστική ίνωση (CF) ηλικίας 2 έως 5 ετών, που έχουν τουλάχιστον μια μετάλλαξη F508del στο γονίδιο του ρυθμιστή διαμεμβρανικής αγωγιμότητας της κυστικής ίνωσης (CFTR).

«Το σχήμα ivacaftor/tezacaftor/elexacaftor σε συνδυασμό με το ivacaftor έχει επιδείξει ένα άνευ προηγουμένου κλινικό όφελος για τα επιλέξιμα άτομα που ζουν με κυστική ίνωση» ανακοίνωσε η κα Nia Tatsis, Ph.D., Executive Vice President, Chief Regulatory and Quality Officer της Vertex. «Η όσο το δυνατόν πιο έγκαιρη θεραπεία της υποκείμενης αιτίας της κυστικής ίνωσης παρέχει τη δυνατότητα επιβράδυνσης της εξέλιξης της νόσου, γι’ αυτό είμαστε ικανοποιημένοι που η Επιτροπή Φαρμάκων για Ανθρώπινη Χρήση (CHMP) υποστηρίζει την επέκταση ένδειξης του συνδυαστικού σχήματος σε ασθενείς ηλικίας από 2 ετών».

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, το σχήμα ivacaftor/tezacaftor/elexacaftor σε συνδυασμό με το ivacaftor έχει λάβει ήδη έγκριση για τη θεραπεία ατόμων με κυστική ίνωση ηλικίας 6 ετών και άνω, τα οποία έχουν τουλάχιστον μια μετάλλαξη F508del στο γονίδιο του ρυθμιστή διαμεμβρανικής αγωγιμότητας της κυστικής ίνωσης (CFTR).

Σχετικά με την Κυστική Ίνωση

Η κυστική ίνωση (ΚΙ) είναι μια σπάνια γενετική ασθένεια που μειώνει το προσδόκιμο ζωής και επηρεάζει περισσότερους από 88.000 ανθρώπους παγκοσμίως. Η ΚΙ είναι μια προοδευτική νόσος που επηρεάζει πολλά όργανα, προσβάλλοντας τους πνεύμονες, το ήπαρ, το πάγκρεας, τη γαστρεντερική οδό, τα ιγμόρεια, τους ιδρωτοποιούς αδένες και το αναπαραγωγικό σύστημα.

Η ΚΙ προκαλείται από ελαττωματική ή/και έλλειψη πρωτεΐνης CFTR που προκύπτει από ορισμένες μεταλλάξεις στο γονίδιο CFTR. Τα παιδιά πρέπει να κληρονομήσουν δύο ελαττωματικά γονίδια CFTR – ένα από έκαστο γονέα – για να έχουν ΚΙ και αυτές οι μεταλλάξεις μπορούν να εντοπιστούν με ένα γενετικό τεστ. Ενώ υπάρχουν πολλοί διαφορετικοί τύποι μεταλλάξεων CFTR που μπορούν να προκαλέσουν τη νόσο, η συντριπτική πλειοψηφία των ατόμων με ΚΙ έχουν τουλάχιστον μία μετάλλαξη F508del.

Οι μεταλλάξεις CFTR οδηγούν σε ΚΙ προκαλώντας ελάττωμα στην πρωτεΐνη CFTR ή οδηγώντας σε έλλειψη ή απουσία της πρωτεΐνης CFTR στην κυτταρική επιφάνεια. Η ελαττωματική λειτουργία και/ή η απουσία της πρωτεΐνης CFTR έχει ως αποτέλεσμα κακή ροή άλατος και νερού εντός κι εκτός των κυττάρων σε έναν αριθμό οργάνων. Στους πνεύμονες, αυτό οδηγεί στη συσσώρευση ασυνήθιστα παχύρρευστης, κολλώδους βλέννας, σε χρόνιες πνευμονικές λοιμώξεις και προοδευτική βλάβη των πνευμόνων που τελικά οδηγεί σε θάνατο για πολλούς ασθενείς. Η διάμεση ηλικία θανάτου είναι λίγο μετά το 30ο έτος ζωής.

Σχετικά με το elexacaftor/tezacaftor/ivacaftor σε συνδυασμό με ivacaftor

Σε άτομα με ορισμένους τύπους μεταλλάξεων στο γονίδιο CFTR, η πρωτεΐνη CFTR δεν υφίσταται κανονική επεξεργασία και αναδίπλωση εντός του κυττάρου και αυτό μπορεί να εμποδίσει την πρωτεΐνη CFTR να φτάσει στην κυτταρική επιφάνεια και να λειτουργήσει σωστά. Ο συνδυασμός elexacaftor/tezacaftor/ivacaftor και ivacaftor, είναι ένα από του στόματος φάρμακο σχεδιασμένο να αυξάνει την ποσότητα και τη λειτουργία της πρωτεΐνης CFTR στην κυτταρική επιφάνεια. Το Elexacaftor και το Tezacaftor συνεργάζονται για να αυξήσουν την ποσότητα της ώριμης πρωτεΐνης στην κυτταρική επιφάνεια. Το Ivacaftor, το οποίο είναι γνωστό ως ενισχυτής δράσης της CFTR, έχει σχεδιαστεί για να διευκολύνει την ικανότητα των πρωτεϊνών CFTR να μεταφέρουν άλας και νερό μέσω της κυτταρικής μεμβράνης. Οι συνδυασμένες δράσεις των elexacaftor, tezacaftor και ivacaftor βοηθούν στην ενυδάτωση των αεραγωγών και την απομάκρυνση της βλέννας από αυτούς.

Η θεραπεία με συνδυασμό σχήματος elexacaftor/tezacaftor/ivacaftor και ivacaftor είναι εγκεκριμένη στην Ευρωπαϊκή Ένωση για τη θεραπεία της κυστικής ίνωσης (ΚΙ) σε ασθενείς ηλικίας 6 ετών και άνω που έχουν τουλάχιστον ένα αντίγραφο της μετάλλαξης F508del, στο γονίδιο CFTR.

ΕΝΔΕΙΞΗ Η.Π.Α. ΚΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΟΥ ΣΧΗΜΑΤΟΣ ELEXACAFTOR/TEZACAFTOR/IVACAFTOR ΣΕ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟ ΜΕ ΤΟ IVACAFTOR.
ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ

Το σχήμα του elexacaftor/tezacaftor/ivacaftor σε συνδυασμό με ivacaftor είναι ένα συνταγογραφούμενο φάρμακο που χρησιμοποιείται για τη θεραπεία της Κυστικής Ίνωσης (ΚΙ) σε ασθενείς ηλικίας 2 ετών και άνω που έχουν τουλάχιστον ένα αντίγραφο της μετάλλαξης F508del στο γονίδιο του ρυθμιστή διαμεμβρανικής αγωγιμότητας της κυστικής ίνωσης (CFTR) ή άλλη μετάλλαξη που ανταποκρίνεται στη θεραπεία με συνδυαστικό σχήμα elexacaftor/tezacaftor/ivacaftor και ivacaftor. Οι ασθενείς θα πρέπει να μιλήσουν με το γιατρό τους για να ενημερωθούν αν έχουν μια ενδεικνυόμενη μετάλλαξη γονιδίου της κυστικής ίνωσης. Δεν είναι γνωστό εάν το συνδυαστικό σχήμα elexacaftor/tezacaftor/ivacaftor και ivacaftor είναι ασφαλές και αποτελεσματικό σε παιδιά ηλικίας κάτω των 2 ετών.

ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

Πριν από τη λήψη του σχήματος elexacaftor/tezacaftor/ivacaftor σε συνδυασμό με ivacaftor, οι ασθενείς πρέπει να ενημερώσουν τον γιατρό τους για όλες τις ιατρικές τους καταστάσεις, συμπεριλαμβανομένων αν: είναι αλλεργικοί στο συνταγογραφούμενο φάρμακο του σχήματος elexacaftor/tezacaftor/ivacaftor σε συνδυασμό με ivacaftor ή σε κάποιο συστατικό του, είναι έγκυες ή έχουν νεφρικά προβλήματα, έχουν ή είχαν ηπατικά προβλήματα, είναι έγκυος ή σχεδιάζουν να μείνουν έγκυος επειδή δεν είναι γνωστό εάν το συνδυαστικό σχήμα elexacaftor/tezacaftor/ivacaftor και ivacaftor θα βλάψει ένα αγέννητο μωρό ή αν θηλάζουν ή σχεδιάζουν να θηλάσουν, επειδή δεν είναι γνωστό εάν το elexacaftor/tezacaftor/ivacaftor και ivacaftor απεκκρίνεται στο μητρικό γάλα.

Οι ασθενείς θα πρέπει να ενημερώσουν το γιατρό τους για όλα τα φάρμακα που παίρνουν, συμπεριλαμβανομένων των συνταγογραφούμενων και μη συνταγογραφούμενων φαρμάκων, βιταμινών και φυτικών συμπληρωμάτων. Το συνδυαστικό σχήμα elexacaftor/tezacaftor/ivacaftor και ivacaftor μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο δράσης άλλων φαρμάκων και άλλα φάρμακα μπορεί να επηρεάσουν τον τρόπο δράσης του elexacaftor/tezacaftor/ivacaftor σε συνδυασμό με ivacaftor.

Η δόση elexacaftor/tezacaftor/ivacaftor σε συνδυασμό με ivacaftor μπορεί να χρειαστεί προσαρμογή όταν λαμβάνεται μαζί με ορισμένα φάρμακα. Οι ασθενείς θα πρέπει να ζητήσουν από τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό τους κατάλογο αυτών των φαρμάκων εάν δεν είναι σίγουροι. Oι ασθενείς θα πρέπει να ενημερώσουν το γιατρό τους, ιδιαίτερα εάν λαμβάνουν: αντιβιοτικά όπως ριφαμπίνη ή ριφαμπουτίνη, αντιεπιληπτικά φάρμακα όπως φαινοβαρβιτάλη, καρβαμαζεπίνη ή φαινυτοΐνη, φυτικά φάρμακα όπως το βαλσαμόχορτο, αντιμυκητιασικά φάρμακα συμπεριλαμβανομένης της κετοκοναζόλης, της ιτρακοναζόλης, της ποσακοναζόλης, της βορικοναζόλης ή της φλουκοναζόλης, αντιβιοτικά συμπεριλαμβανομένης της τελιθρομυκίνης, της κλαριθρομυκίνης ή της ερυθρομυκίνης.

Οι ασθενείς θα πρέπει να αποφεύγουν τροφές ή ποτά που περιέχουν γκρέιπφρουτ ενόσω λαμβάνουν το elexacaftor/tezacaftor/ivacaftor σε συνδυασμό με ivacaftor.

Το σχήμα elexacaftor/tezacaftor/ivacaftor σε συνδυασμό με ivacaftor μπορεί να προκαλέσει σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες, όπως:

Ηπατική βλάβη και επιδείνωση της ηπατικής λειτουργίας σε ασθενείς με σοβαρή ηπατική νόσο που μπορεί να είναι σοβαρή και μπορεί να απαιτεί μεταμόσχευση. Ηπατική βλάβη έχει επίσης προκληθεί σε ασθενείς χωρίς ηπατική νόσο.

Υψηλά ηπατικά ένζυμα στο αίμα, η οποία αποτελεί συχνή ανεπιθύμητη ενέργεια σε ασθενείς που λαμβάνουν θεραπεία με elexacaftor/tezacaftor/ivacaftor σε συνδυασμό με ivacaftor. Αυτά μπορεί να είναι σοβαρά και μπορεί να είναι σημάδι ηπατικής βλάβης. Ο γιατρός του ασθενούς θα πρέπει να προβεί σε εξετάσεις αίματος για να ελέγξει το ήπαρ του πριν ξεκινήσει το elexacaftor/tezacaftor/ivacaftor σε συνδυασμό με ivacaftor, κάθε 3 μήνες κατά τη διάρκεια του πρώτου έτους λήψης του elexacaftor/tezacaftor/ivacaftor σε συνδυασμό με ivacaftor και κάθε χρόνο κατά τη λήψη του elexacaftor/tezacaftor/ivacaftor σε συνδυασμό με ivacaftor. Οι ασθενείς θα πρέπει να καλέσουν αμέσως το γιατρό τους εάν έχουν οποιοδήποτε από τα ακόλουθα συμπτώματα ηπατικών προβλημάτων: πόνο ή δυσφορία στην άνω δεξιά περιοχή του στομάχου (κοιλιακή), κιτρίνισμα του δέρματος ή του λευκού μέρους των ματιών, απώλεια της όρεξης, ναυτία ή έμετο, σκούρα, κίτρινα προς πορτοκαλί ούρα.

Σοβαρές αλλεργικές αντιδράσεις έχουν συμβεί σε ασθενείς που λαμβάνουν θεραπεία με elexacaftor/tezacaftor/ivacaftor σε συνδυασμό με ivacaftor. Καλέστε τον πάροχο υγειονομικής περίθαλψης ή πηγαίνετε αμέσως στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών εάν έχετε συμπτώματα αλλεργικής αντίδρασης.

Τα συμπτώματα μιας αλλεργικής αντίδρασης μπορεί να περιλαμβάνουν: εξάνθημα ή κνίδωση, σφίξιμο του στήθους ή του λαιμού ή δυσκολία στην αναπνοή, πρήξιμο του προσώπου, των χειλιών ή/και της γλώσσας, δυσκολία στην κατάποση και αίσθημα ζάλης ή ζαλάδα.

Ανωμαλία του φακού του οφθαλμού (καταρράκτης) έχει παρατηρηθεί σε ορισμένα παιδιά και εφήβους που έλαβαν θεραπεία με elexacaftor/tezacaftor/ivacaftor σε συνδυασμό με ivacaftor. Εάν ο ασθενής είναι παιδί ή έφηβος, ο γιατρός του θα πρέπει να κάνει οφθαλμολογικές εξετάσεις πριν και κατά τη διάρκεια της θεραπείας με elexacaftor/tezacaftor/ivacaftor σε συνδυασμό με ivacaftor για να αναζητήσει καταρράκτη.

Οι συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες του σχήματος elexacaftor/tezacaftor/ivacaftor σε συνδυασμό με ivacaftor περιλαμβάνουν κεφαλαλγία, λοίμωξη του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος (κοινό κρυολόγημα) συμπεριλαμβανομένης βουλωμένης μύτης και καταρροής, στομαχικό (κοιλιακό) άλγος, διάρροια, εξάνθημα, αύξηση των ηπατικών ενζύμων, αύξηση ενός συγκεκριμένου ενζύμου αίματος που ονομάζεται κρεατινοφωσφοκινάση, γρίπη (ιός της γρίπης), φλεγμονή των ιγμορείων και αύξηση της χολερυθρίνης στο αίμα.

Οι ασθενείς θα πρέπει να ενημερώσουν το γιατρό τους εάν έχουν οποιαδήποτε ανεπιθύμητη ενέργεια που τους ενοχλεί ή που δεν υποχωρεί. Αυτές δεν είναι όλες οι πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες του elexacaftor/tezacaftor/ivacaftor σε συνδυασμό με ivacaftor. Για περισσότερες πληροφορίες, οι ασθενείς θα πρέπει να ρωτήσουν τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό τους.

Σχετικά με τη Vertex

Η Vertex είναι μια παγκόσμια εταιρεία βιοτεχνολογίας που επενδύει στην επιστημονική καινοτομία για τη δημιουργία μετασχηματιστικών φαρμάκων για άτομα με σοβαρές ασθένειες. Η εταιρεία διαθέτει πολλαπλά εγκεκριμένα φάρμακα που θεραπεύουν την υποκείμενη αιτία της κυστικής ίνωσης (ΚΙ) —μια σπάνια, απειλητική για τη ζωή γενετική ασθένεια— και έχει πολλά συνεχιζόμενα κλινικά και ερευνητικά προγράμματα για την ΚΙ. Πέρα από την κυστική ίνωση, η Vertex διαθέτει μια ισχυρή σειρά ερευνητικών μικρών μορίων, κυτταρικών και γενετικών θεραπειών σε άλλες σοβαρές ασθένειες όπου έχει βαθιά γνώση της αιτιολογικής ανθρώπινης βιολογίας, όπως η δρεπανοκυτταρική αναιμία, η Β- θαλασσαιμία, η νεφρική νόσος που σχετίζεται με το γονίδιο APOL1, ο πόνος, ο διαβήτης τύπου 1 και η ανεπάρκεια άλφα-1 αντιθρυψίνης.

Η έδρα της Vertex, η οποία ιδρύθηκε το 1989 στο Κέιμπριτζ της Μασαχουσέτης, βρίσκεται στην Περιοχή Καινοτομίας της Βοστώνης ενώ τα κεντρικά γραφεία για τις διεθνείς δραστηριότητές της βρίσκονται στο Λονδίνο, Ηνωμένο Βασίλειο. Επιπλέον, η εταιρεία διαθέτει τοποθεσίες έρευνας και ανάπτυξης και εμπορικά γραφεία στη Βόρεια Αμερική, την Ευρώπη, την Αυστραλία και τη Λατινική Αμερική. Η Vertex αναγνωρίζεται σταθερά ως μία από τις κορυφαίες θέσεις εργασίας του κλάδου, συμπεριλαμβανομένων 13 συνεχόμενων ετών στη λίστα Κορυφαίων Εργοδοτών του περιοδικού Science και στη λίστα του περιοδικού Forune, ως μια από τις 100 κορυφαίες εταιρείες με το Καλύτερο Εργασιακό περιβάλλον στον χώρο των Φαρμακευτικών και εταιρειών Βιοτεχνολογίας.

 

 

Πηγη: https://healthpharma.gr/

150.000 ασθενείς με άνοια στη χώρα μας – Διάγνωση και θεραπείες

Η σημερινή παγκόσμια Ημέρα Αλτσχάιμερ, μας υπενθυμίζει την σημασία της μνήμης για τη ζωή μας, αλλά και τον ρουβίκωνα που περνούν όσοι πάσχουν- με πολλές και διαφορετικές διαταραχές- καθώς και οι φροντιστές τους.

Δυστυχώς μέχρι σήμερα, η παγκόσμια ερευνητική και επιστημονική κοινότητα δεν έχει καταφέρει να βρει το πολυπόθητο φάρμακο κατά της άνοιας, ωστόσο υπάρχουν θεραπείες για την ήπια άνοια, οι οποίες καθυστερούν την εκφύλιση των λειτουργιών του εγκεφάλου.

Η νόσος Αλτσχάιμερ είναι η συχνότερη από τις νευροεκφυλιστικές νόσους που προκαλούν άνοια. Οι άνοιες εν γένει είναι παθήσεις που προκαλούν προοδευτική έκπτωση των ανωτέρων νοητικών λειτουργιών σε βαθμό που καθιστούν προβληματική την ανεξάρτητη διαβίωση των ασθενών.

Εκτός της νοητικής έκπτωσης συνυπάρχουν συχνά και συμπεριφορικές και ψυχικές διαταραχές. Η συχνότητα της είναι μεγάλη καθώς υπολογίζεται ότι στα άτομα ηλικίας άνω των 80 ετών περίπου ένας στους τρεις νοσεί από αυτήν. Στη χώρα μας οι ασθενείς με άνοια υπολογίζονται στους 150.000.

Πού οφείλεται η βλάβη

«Η νόσος Αλτσχάιμερ εξελίσσεται προοδευτικά επί πολλά χρόνια. Οφείλεται στην εναπόθεση β-αμυλοειδούς και νευροινιδιακών σωρών (πρωτεΐνη Tau) σε διάφορες περιοχές του εγκεφάλου που οδηγούν σε ατροφία. Οι βλάβες ξεκινούν από τους κροταφικούς λοβούς του εγκεφάλου και εξαπλώνονται σιγά σιγά και σε άλλες γειτονικές περιοχές» εξηγεί ο κ. Στυλιανός Δωρής Νευρολόγος και συνεχίζει:

«Η αιτιολογία της νόσου είναι πολυπαραγοντική. Αυτό σημαίνει ότι το DNA αλλά και περιβαλλοντικοί παράγοντες αλληλεπιδρούν ώστε να εκδηλωθεί τελικά η πάθηση. Στους περιβαλλοντικούς παράγοντες περιλαμβάνονται οι κρανιο-εγκεφαλικές κακώσεις, η αρτηριακή υπέρταση, η δυσλιπιδαιμία, ο σακχαρώδης διαβήτης, η καθιστική ζωή, το κάπνισμα, η κατάχρηση αλκοόλ κλπ.».

Τα συμπτώματα

Κατά την αρχική φάση της νόσου έχουμε αλλοιώσεις στον εγκέφαλο χωρίς σαφείς κλινικές εκδηλώσεις. Αυτό μπορεί να διαρκέσει αρκετά χρόνια. Αργότερα εμφανίζονται προοδευτικά τα κλινικά συμπτώματα και επιδεινώνονται σταθερά.

«Το συχνότερο σύμπτωμα είναι η διαταραχή της πρόσφατης μνήμης. Επίσης συνυπάρχουν διαταραχές του λόγου, του προσανατολισμού στον χώρο και τον χρόνο, δυσκολία στον προγραμματισμό και εκτέλεση συνθέτων δραστηριοτήτων αλλά και ψυχικές διαταραχές (κατάθλιψη, άγχος, επιθετικότητα, ανάρμοστη συμπεριφορά, παραληρηματικές ιδέες διώξεως, ψευδαισθήσεις).

Η σειρά με την οποία εμφανίζονται οι κλινικές εκδηλώσεις ποικίλουν από ασθενή σε ασθενή. Αυτό σημαίνει ότι στα αρχικά στάδια υπάρχει μία μεγάλη κλινική ετερογένεια. Όμως, στα τελικά στάδια, οι πάσχοντες καθηλώνονται στο κρεββάτι με βαρύτατες κινητικές και νοητικές διαταραχές και πλήρως εξαρτημένοι ακόμη και για τις βασικές λειτουργίες τους» επισημαίνει ο ειδικός.

Η διάγνωση της νόσου

«Η διάγνωση της νόσου βασίζεται κυρίως στο λεπτομερές ιστορικό, την κλινική εξέταση του ασθενούς, σε διάφορα νευροψυχολογικά test καθώς και στον αποκλεισμό παθήσεων που μπορούν να «μιμηθούν» τη νόσο Alzheimer. Δεν υπάρχει κάποια συγκεκριμένη εξέταση που να αρκεί για να τεκμηριώσει την διάγνωση. Χρήσιμες ωστόσο είναι οι αιματολογικές εξετάσεις, η αξονική ή μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου, το σπινθηρογράφημα αιματικής ροής και τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων (SPECT), η οσφυονωτιαία παρακέντηση και ενδεχομένως ο γενετικός έλεγχος», προσθέτει.

Η θεραπευτική αντιμετώπιση

Η νόσος Αλτσχάιμερ δεν αφορά μόνον στον πάσχοντα αλλά και σε όλη την οικογένειά του και ιδιαίτερα στα άτομα που τον φροντίζουν. Αυτά τα άτομα δέχονται πολύ μεγάλη συναισθηματική φόρτιση από τους ασθενείς.

«Η θεραπεία περιλαμβάνει την χορήγηση φαρμάκων που καθυστερούν την εξέλιξη της νόσου. Τα φάρμακα αυτά έχουν πολύ μικρή επίδραση στην εξέλιξη της πάθησης. Επίσης, χορηγούνται και άλλα φάρμακα για να αντιμετωπισθούν οι συμπεριφορικές και ψυχικές διαταραχές των ασθενών που πολλές φορές είναι και το σοβαρότερο πρόβλημα».

 

 

Πηγη: https://healthpharma.gr

Πάρκινσον: Εξέταση αίματος μπορεί να δείξει τη νόσο χρόνια πριν

Ακόμη και χρόνια πριν την εμφάνισή της νόσου του Πάρκινσον μπορεί να δείξει ένας δείκτης στο αίμα, όπως αναφέρουν ερευνητές του Πανεπιστημίου του Λουντ στη Σουηδία στο επιστημονικό περιοδικό «Nature Aging».

Ο δείκτης ονομάζεται DDC (DOPA δεκαρβοξυλάση) και όπως έδειξε η μελέτη, είναι αυξημένος στα άτομα με Πάρκινσον καθώς και με άλλες νόσους που οδηγούν σε έλλειψη ντοπαμίνης στον εγκέφαλο. Είναι όμως αξιοσημείωτο ότι τα επίπεδα του DDC είναι φυσιολογικά σε άτομα με άλλες νευροεκφυλιστικές νόσους όπως η Αλτσχάιμερ. Οι ερευνητές σημείωσαν επίσης ότι ο δείκτης είναι ανεβασμένος ακόμη και πολλά χρόνια πριν από την εκδήλωση συμπτωμάτων της Πάρκινσον.

Ασφαλέστερα διαγνωστικά εργαλεία και μέθοδοι

«Χρησιμοποιήσαμε προηγμένες τεχνικές οι οποίες μας επέτρεψαν να μετρήσουμε χιλιάδες πρωτεΐνες ταυτοχρόνως σε ένα μικρό δείγμα αίματος. Διεξαγάγαμε τη μελέτη σε 428 άτομα με στόχο να εντοπίσουμε βιοδείκτες που μπορούν να δείξουν αν ένας ασθενής με κινητικά θέματα ή με γνωστικές δυσκολίες εμφανίζει βλάβες στο ντοπαμινεργικό σύστημα του εγκεφάλου. Ανακαλύψαμε ότι αν ένας ασθενής έχει διαταραχή στο σύστημα ντοπαμίνης, τα επίπεδα του βιοδείκτη DDC αυξάνονται, ασχέτως του αν η νόσος έχει εκδηλωθεί ή όχι. Είναι σημαντικό ότι ο βιοδείκτης αυτός μπορεί να μετρηθεί στο αίμα, όπου εμφανίζει σημαντική αύξηση, ιδίως στην περίπτωση της νόσου του Πάρκινσον» ανέφερε ο Οσκαρ Χάνσον, καθηγητής Νευρολογίας στο Πανεπιστήμιο του Λουντ και γιατρός στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Skåne.

Επιβεβαίωση των πρώτων ευρημάτων

Τα πρώτα ευρήματα των ερευνητών επιβεβαιώθηκαν σε μια επιπρόσθετη ομάδα 152 ατόμων. Επιπλέον οι επιστήμονες έδειξαν ότι ο νέος βιοδείκτης είναι σημαντικά ανεβασμένος στο αίμα αναλύοντας πλάσμα αίματος 174 ατόμων. Οι βλάβες στο σύστημα ντοπαμίνης του εγκεφάλου μπορούν να ανιχνευθούν και με τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων (ΡΕΤ scan). Ωστόσο η συγκεκριμένη εξέταση είναι ακριβή και πολύπλοκη ενώ επιπλέον είναι διαθέσιμη σε κάποια μόνο κέντρα.

Ασφαλέστερο διαγνωστικό εργαλείο

«Με δεδομένο ότι τα συμπτώματα πολλών νευροεκφυλιστικών νόσων του εγκεφάλου μοιάζουν μεταξύ τους, υπάρχει σημαντικός κίνδυνος λανθασμένων διαγνώσεων και κατ’επέκταση χορήγησης ακατάλληλων θεραπειών. Είναι λοιπόν ζωτικής σημασίας να βρεθούν ασφαλέστερα διαγνωστικά εργαλεία και μέθοδοι, και σε αυτό επικεντρώνουμε τη μελέτη μας. Επιπροσθέτως, πιστεύω ότι στο μέλλον, διαφορετικές νόσοι του εγκεφάλου θα θεραπεύονται προτού καν εκδηλώσουν συμπτώματα και οι δείκτες του αίματος θα είναι ζωτικής σημασίας στον εντοπισμό των κατάλληλων ασθενών με τρόπο απλό και οικονομικό» κατέληξε ο καθηγητής Χάνσον.

 

 

Πηγη: https://healthpharma.gr

«Καμπανάκι» ECDC για τριπλή «απειλή» κορωνοϊού -γρίπης -RSV

Τον κώδωνα του κινδύνου έκρουσε σε ανακοίνωσή του το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου και Προλήψεως ασθενειών (ECDC) για τριπλή «αναζωπύρωση» της εποχικής γρίπης, του ιού RSV και του κορωνοϊού το φθινόπωρο και το χειμώνα στην Ευρώπη.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τη διευθύντρια του ECDC αναφέρεται πως «τους επόμενους μήνες οι τρεις αυτοί ιοί αναμένουμε ότι θα σημειώσουν ταυτόχρονη έξαρση».

Υπ’ αυτό το πρίσμα, τονίζει πως είναι αναγκαία η λήψη ατομικών μέτρων προστασίας και ο εμβολιασμός των ανθρώπων.

«Στις αρχές Σεπτεμβρίου, σημειώθηκε αύξηση της μετάδοσης του SARS-CoV-2 σε περισσότερες από τις μισές χώρες της ΕΕ/ΕΟΧ. Σε αυτές τις αυξήσεις πιθανώς συμβάλλουν παράγοντες όπως τα αυξημένα ταξίδια και οι μεγάλες συγκεντρώσεις ανθρώπων κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, καθώς και η μείωση της ανοσίας έναντι των λοιμώξεων μετά από μια μακρά περίοδο χαμηλής κυκλοφορίας του ιού» εξηγεί.

Παράλληλα, εφιστά την προσοχή καθώς σε εννέα από τις 16 χώρες που καταγράφουν δεδομένα για τον κορωνοϊό ανά ηλικία, παρατηρήθηκε αύξηση των κρουσμάτων στους άνω των 80 ετών και σε 12 χώρες σε άτομα άνω των 65 ετών.

Οι θάνατοι από τον COVID-19 σε απόλυτους αριθμούς παραμένουν χαμηλοί. Ωστόσο, τέσσερις χώρες έχουν καταγράψει μικρή αύξηση στους θανάτους στους άνω των 65 ετών.

Ανησυχία για τη νέα υποπαραλλαγή της COVID-19

Την ίδια στιγμή, ανησυχία εγείρει η συνεχής εκδήλωση υποπαραλλαγών, με πιο πρόσφατη μια νέα υποκατηγορία της Omicron, BA.2.86, η οποία εντοπίστηκε σποραδικά τον Αύγουστο.

Αν και μόνο λίγες περιπτώσεις έχουν επιβεβαιωθεί παγκοσμίως, η μετάδοση αυτής της παραλλαγής είναι ύποπτη σε πολλές χώρες, καθώς φαίνεται πως διαφοροποιείται σε σχέση με τις προηγούμενες παραλλαγές, γεγονός το οποίο θα μπορούσε να οδηγήσει σε αυξημένες επαναμολύνσεις, σημειώνει η διευθύντρια του ECDC.

Προς το παρόν, δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι η μόλυνση με αυτές τις παραλλαγές μπορεί να προκαλέσει πιο σοβαρές ασθένειες ή να κάνει τα εμβόλια λιγότερο αποτελεσματικά έναντι της νόσησης σε σύγκριση με προηγούμενες παραλλαγές που κυκλοφορούσαν. Ωστόσο, οι ηλικιωμένοι και τα άτομα με υποκείμενα νοσήματα εξακολουθούν να διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο σοβαρών εκβάσεων εάν μολυνθούν.

Αύξηση των κρουσμάτων της γρίπης

Υπάρχει επίσης μια αύξηση στον αριθμό των ατόμων που πηγαίνουν στους γιατρούς τους με συμπτώματα γρίπης σε πολλές χώρες, με τα σημερινά επίπεδα να είναι συγκρίσιμα με εκείνα της ίδιας περιόδου πέρυσι.

Την περασμένη χειμερινή περίοδο, αν και ο κορωνοϊός κυκλοφόρησε με πολύ χαμηλότερους ρυθμούς σε σχέση με τα προηγούμενα δύο χρόνια, ο αντίκτυπός του ενισχύθηκε λόγω της έξαρσης της γρίπης και του RSV, με αποτέλεσμα οι υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης να υφίστανται μεγάλη πίεση.

Να δράσουμε τώρα για να ελαχιστοποιήσουμε την επιβάρυνση των συστημάτων υγείας
«Παρά την αβεβαιότητα ως προς το πώς θα εξελιχθεί η χειμερινή περίοδος 2023-2024, πρέπει να δράσουμε τώρα για να ελαχιστοποιήσουμε την αναμενόμενη επιβάρυνση των συστημάτων υγείας που προκαλείται από την ταυτόχρονη κυκλοφορία των αναπνευστικών ιών» σημειώνεται.

Είναι σημαντικό οι ευπαθείς ομάδες να εμβολιάζονται κατά του COVID-19 και της γρίπης, με προτεραιότητα όσων κινδυνεύουν περισσότερο να νοσήσουν σοβαρά, δηλαδή οι ηλικιωμένοι, τα άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα και υποκείμενα νοσήματα, ανεξαρτήτως ηλικίας, καθώς και των εγκύων.

 

 

Πηγη: https://healthpharma.gr

Έρχονται νέοι περιορισμοί στη συνταγογράφηση φαρμάκων – Τα 3 μέτρα Χρυσοχοΐδη

Τι αλλάζει άμεσα στη συνταγογράφηση φαρμάκων – Αυξάνονται οι έλεγχοι

Νέα μέτρα στη συνταγογράφηση φαρμάκων επεξεργάζεται το υπουργείο Υγείας, προκειμένου να περιοριστεί η αλόγιστη χρήση σκευασμάτων, ένα φαινόμενο που ακόμη και δεν έχει εξαλειφθεί παρά τις όποιες εξαγγελίες επί σειρά ετών.

Όπως αναφέρουν πηγές του HealthReport.gr η ηγεσία του υπουργείου Υγείας και ο υπουργός Μιχάλης Χρυσοχοΐδης μπορεί προς ώρας να μην σχεδιάζουν ρηξικέλευθες αλλαγές στην πολιτική φαρμάκου, μελετώνται ωστόσο αλλαγές που θα φέρουν εξορθολογισμό στη διαχείριση της δαπάνης η οποία σήμερα βαίνει αυξανόμενη.

Αποτέλεσμα βέβαια είναι να υπάρχει μία στρεβλή κατάσταση στην ελληνική αγορά, αφού η υπέρβαση της δαπάνης μέσω της ανεξέλεγκτης συνταγογράφησης, οδηγεί στο περιβόητο clawback.

Παρά τα μέτρα που είχαν ληφθεί από την προηγούμενη ηγεσία του υπουργείου Υγείας, η εικόνα στην αγορά παραμένει άκρως προβληματική.
Τα τρία μέτρα για τα φάρμακα

Στο πλαίσιο αυτό η κυβέρνηση σκοπεύει να περιορίσει την άσκοπη συνταγογράφηση ώστε η δαπάνη να περιορισθεί και να μην ξεπερνά το όριο.

Γι’ αυτό προωθούνται τρία βασικά μέτρα στα φάρμακα:

-Αλλαγές στον τρόπο συνταγογράφησης των γιατρών. Πληροφορίες του HealthReport.gr αναφέρουν ότι θα τεθούν σε εφαρμογή νέοι κόφτες στη συνταγογράφηση, ενώ μελετάται να μην γράφονται οι συνταγές φαρμάκων με εμπορική ονομασία αλλά μόνο με δραστική ουσία. Στόχος θα είναι λένε πηγές, να μπορούν οι φαρμακοποιοί να αντικαθιστούν το σύνολο των φαρμάκων με άλλα γενόσημα εάν υπάρχουν ελλείψεις.

-Υπό το πρίσμα αυτό θα τεθεί σε λειτουργία από τον Δεκέμβριο και το ψηφιακό σύστημα καταγραφής της διακίνησης όλων των φαρμάκων στο οποίο θα καταγράφονται οι ελλείψεις, αλλά και όλες οι συνταγές με κάθε λεπτομέρεια. Κάτι που βέβαια γίνεται σήμερα και μέσω της ΗΔΙΚΑ, αλλά θα προστεθούν νέα στατιστικά δεδομένα που θα μπορούν να βοηθήσουν στη χάραξη μίας διαφορετικής πολιτικής στο φάρμακο.

-Παράλληλα εξετάζεται να τεθούν νέα όρια στον αριθμό των συνταγών και των φαρμάκων που δικαιούται κάθε γιατρός, ενώ θα εντατικοποιηθούν οι έλεγχοι για την εφαρμογή των θεραπευτικών πρωτοκόλλων όπου βέβαια υπάρχουν, αναφέρουν πληροφορίες του HealthReport.gr.

Στο πλαίσιο αυτό έχει δοθεί εντολή στην αρμόδια ελεγκτική επιτροπή του ΕΟΠΥΥ να ενισχυθούν οι έλεγχοι ώστε να βρεθεί ποιοι γιατροί υπερσυνταγογραφούν.

Στόχος είναι να μην εκδίδονται συνταγές φαρμάκων που είτε δεν έχουν προορισμό κάποιους ασθενείς και την αντιμετώπιση κάποιας πάθησης, είτε εκδίδονται με συγκεκριμένη στόχευση ώστε να εξυπηρετήσουν άλλα συμφέροντα.
Η «χρυσή» συνταγογράφηση φαρμάκων

Ο τομέας των φαρμάκων πάντως αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα αγκάθια για τους Έλληνες ασφαλισμένους, καθώς η κρατική υποχρηματοδότηση οδηγεί τους ασθενείς σε μεγάλες συμμετοχές και τις φαρμακευτικές εταιρείες σε μεγάλα κουρέματα.

Είναι χαρακτηριστικό ότι με βάση τα επίσημα στοιχεία από τον ΕΟΠΥΥ, η συμμετοχή των ασθενών στα αποζημιούμενα φάρμακα αγγίζει ετησίως τα 689εκ. ευρώ.

Από την άλλη, οι φαρμακευτικές εταιρείες οδηγούνται σε αυξημένες επιστροφές και εκπτώσεις που αγγίζουν το 47% της συνολικής δαπάνης.

 

 

Πηγη: https://www.healthreport.gr/

Ντοπαμίνη: Νέα ερευνητικά δεδομένα για τη χημική ουσία της «ευτυχίας»

Η ντοπαμίνη είναι μια χημική ουσία του εγκεφάλου που συνδέεται με τη διάθεση και την ευχαρίστηση, ωστόσο οι ερευνητές ανακάλυψαν πολλαπλούς τύπους νευρώνων ντοπαμίνης με διαφορετικές λειτουργίες.

Ηντοπαμίνη φαίνεται να έχει βρει τον… χώρο της και τον χρόνο της στο πνεύμα της εποχής μας. Μπορεί να έχετε διαβάσει ή ακούσει γι’ αυτήν στις ειδήσεις, να έχετε δει viral αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για το «χάκινγκ της ντοπαμίνης» ή να έχετε ακούσει podcasts για το πώς να αξιοποιήσετε αυτή την ουσία του εγκέφαλου για να βελτιώσετε τη διάθεση και την παραγωγικότητά σας. Όμως, πρόσφατες νευροεπιστημονικές έρευνες υποδεικνύουν ότι οι δημοφιλείς στρατηγικές για τον έλεγχο της ντοπαμίνης βασίζονται σε μια υπερβολικά περιορισμένη αντίληψη του τρόπου λειτουργίας της.

Η ντοπαμίνη είναι ένας από τους νευροδιαβιβαστές του εγκεφάλου-μικροσκοπικά μόρια που δρουν ως αγγελιοφόροι μεταξύ των νευρώνων. Είναι γνωστή για το ρόλο της στην παρακολούθηση της αντίδρασής σας σε απολαύσεις όπως το φαγητό, το σεξ, τα χρήματα ή η σωστή απάντηση σε μια ερώτηση. Υπάρχουν πολλά είδη νευρώνων ντοπαμίνης που βρίσκονται στην ανώτερη περιοχή του εγκεφάλου και παράγουν και απελευθερώνουν ντοπαμίνη. Το κατά πόσον ο τύπος του νευρώνα επηρεάζει τη λειτουργία της ντοπαμίνης που παράγει ήταν ένα ανοιχτό ερώτημα.

Πρόσφατα δημοσιευμένη έρευνα αναφέρει μια σχέση μεταξύ του τύπου του νευρώνα και της λειτουργίας της ντοπαμίνης και ένας τύπος νευρώνα ντοπαμίνης έχει μια απροσδόκητη λειτουργία που πιθανότατα θα αναδιαμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο οι επιστήμονες, οι κλινικοί γιατροί και το κοινό κατανοούν αυτόν τον νευροδιαβιβαστή.

Εκτόξευση νευρώνων ντοπαμίνης

Η ντοπαμίνη είναι διάσημη για το ρόλο που παίζει στην επεξεργασία της απόλαυσης, μια ιδέα που χρονολογείται τουλάχιστον 50 χρόνια πριν. Οι νευρώνες της ντοπαμίνης παρακολουθούν τη διαφορά μεταξύ των απολαύσεων που νομίζατε ότι θα πάρετε ως ανταμοιβή από μια συμπεριφορά και αυτών που πραγματικά πήρατε. Οι νευροεπιστήμονες ονομάζουν αυτή τη διαφορά σφάλμα πρόβλεψης ανταμοιβής.

Για παράδειγμα το δείπνο σε κάποιο εστιατόριο που μόλις άνοιξε και τελικά δεν ανταποκρίθηκε στις προσδοκίες σας, δείχνει τα σφάλματα πρόβλεψης ανταμοιβής σε δράση. Εάν το γεύμα σας είναι πολύ καλό, αυτό έχει ως αποτέλεσμα ένα θετικό σφάλμα πρόβλεψης ανταμοιβής και είναι πιθανό να επιστρέψετε στο ίδιο εστιατόριο και να παραγγείλετε το ίδιο γεύμα στο μέλλον. Κάθε φορά που επιστρέφετε, το σφάλμα πρόβλεψης ανταμοιβής συρρικνώνεται μέχρι να φτάσει τελικά στο μηδέν, όταν περιμένετε ένα νόστιμο δείπνο. Αλλά αν το πρώτο σας γεύμα ήταν απαίσιο, αυτό έχει ως αποτέλεσμα ένα αρνητικό σφάλμα πρόβλεψης ανταμοιβής και πιθανότατα δεν θα επιστρέψετε ποτέ στο εστιατόριο.

Οι νευρώνες ντοπαμίνης επικοινωνούν τα σφάλματα πρόβλεψης ανταμοιβής στον εγκέφαλο μέσω των ρυθμών πυροδότησης και των μοτίβων απελευθέρωσης ντοπαμίνης, τα οποία ο εγκέφαλος χρησιμοποιεί για τη μάθηση.

Η πυροδότηση γίνεται με δύο τρόπους:

  • Η φασική πυροδότηση αναφέρεται σε γρήγορες εκρήξεις που προκαλούν βραχυπρόθεσμη αιχμή στην ντοπαμίνη. Αυτό συμβαίνει όταν λαμβάνετε μια απροσδόκητη ανταμοιβή ή περισσότερες ανταμοιβές από τις αναμενόμενες, όπως αν ο σερβιτόρος σας προσφέρει ένα δωρεάν επιδόρπιο ή περιλαμβάνει ένα ωραίο σημείωμα και ένα χαμογελαστό πρόσωπο στον λογαριασμό σας. Η φασική πυροδότηση κωδικοποιεί τα σφάλματα πρόβλεψης ανταμοιβής.
  • Αντίθετα, η τονική πυροδότηση περιγράφει την αργή και σταθερή δραστηριότητα αυτών των νευρώνων όταν δεν υπάρχουν εκπλήξεις -πρόκειται για δραστηριότητα υποβάθρου διανθισμένη με φασικές εκρήξεις. Η φασική πυροδότηση είναι σαν τις κορυφές των βουνών και η τονική πυροδότηση είναι τα δάπεδα των κοιλάδων μεταξύ των κορυφών.

Λειτουργίες της ντοπαμίνης

Η παρακολούθηση των πληροφοριών που χρησιμοποιούνται για τη δημιουργία σφαλμάτων πρόβλεψης ανταμοιβής δεν είναι το μόνο που κάνει η ντοπαμίνη. Έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον όλες οι άλλες εργασίες της ντοπαμίνης.

Πριν από περίπου 15 χρόνια, άρχισαν οι πρώτες αναφορές ότι οι νευρώνες της ντοπαμίνης ανταποκρίνονται σε αποκρουστικά γεγονότα -σκεφτείτε σύντομες ενοχλήσεις όπως ένα φύσημα αέρα στο μάτι σας, ένα ήπιο ηλεκτρικό σοκ ή την απώλεια χρημάτων- κάτι που οι επιστήμονες πίστευαν ότι η ντοπαμίνη δεν κάνει. Οι μελέτες αυτές έδειξαν ότι ορισμένοι νευρώνες ντοπαμίνης ανταποκρίνονται μόνο στις ανταμοιβές, ενώ άλλοι ανταποκρίνονται τόσο στις ανταμοιβές όσο και στις αρνητικές εμπειρίες, γεγονός που οδήγησε στην υπόθεση ότι μπορεί να υπάρχουν περισσότερα από ένα συστήματα ντοπαμίνης στον εγκέφαλο.

Αυτές τις μελέτες ακολούθησαν σύντομα πειράματα που έδειξαν ότι υπάρχουν περισσότεροι από ένας τύποι νευρώνων ντοπαμίνης. Μέχρι στιγμής, οι ερευνητές έχουν εντοπίσει επτά διαφορετικούς τύπους νευρώνων ντοπαμίνης εξετάζοντας το γενετικό τους προφίλ.

Μελέτη που δημοσιεύθηκε τον Αύγουστο του 2023 ήταν η πρώτη που ανέλυσε τη λειτουργία της ντοπαμίνης με βάση τον υποτύπο του νευρώνα. Οι ερευνητές του εργαστηρίου Dombeck στο Πανεπιστήμιο Northwestern εξέτασαν τρεις τύπους νευρώνων ντοπαμίνης και διαπίστωσαν ότι οι δύο παρακολουθούσαν τις ανταμοιβές και τα αποκρουστικά γεγονότα, ενώ ο τρίτος παρακολουθούσε την κίνηση, καθώς τα ποντίκια που μελέτησαν άρχισαν να τρέχουν πιο γρήγορα.

Απελευθέρωση ντοπαμίνης

Η πρόσφατη κάλυψη από τα μέσα ενημέρωσης σχετικά με τον τρόπο ελέγχου των επιδράσεων της ντοπαμίνης βασίζεται μόνο στον τύπο της απελευθέρωσης που μοιάζει με το νερό που βρέχει κορυφές και κοιλάδες. Όταν οι νευρώνες της ντοπαμίνης πυροδοτούνται σε φασικές εκρήξεις, όπως κάνουν για να σηματοδοτήσουν λάθη πρόβλεψης ανταμοιβής, η ντοπαμίνη απελευθερώνεται σε ολόκληρο τον εγκέφαλο. Αυτές οι κορυφές ντοπαμίνης συμβαίνουν πολύ γρήγορα, επειδή οι νευρώνες ντοπαμίνης μπορούν να πυροδοτηθούν πολλές φορές σε λιγότερο από ένα δευτερόλεπτο.

Υπάρχει και ένας άλλος τρόπος με τον οποίο γίνεται η απελευθέρωση της ντοπαμίνης: Μερικές φορές αυξάνεται αργά μέχρι να επιτευχθεί η επιθυμητή ανταμοιβή. Οι ερευνητές ανακάλυψαν αυτό το μοτίβο πριν από 10 χρόνια σε ένα τμήμα του εγκεφάλου που ονομάζεται ραβδωτό σώμα. Η απότομη κλίση της ράμπας ντοπαμίνης παρακολουθεί το πόσο πολύτιμη είναι μια ανταμοιβή και πόση προσπάθεια χρειάζεται για να την αποκτήσει κανείς. Με άλλα λόγια, κωδικοποιεί τα κίνητρα.

Το παράδειγμα του εστιατορίου μπορεί επίσης να απεικονίσει τι συμβαίνει όταν η απελευθέρωση ντοπαμίνης γίνεται με ένα μοτίβο ράμπας. Όταν έχετε παραγγείλει ένα γεύμα που ξέρετε ότι θα είναι καταπληκτικό και περιμένετε να φτάσει, τα επίπεδα της ντοπαμίνης σας αυξάνονται σταθερά. Φτάνουν σε ένα κρεσέντο όταν ο σερβιτόρος τοποθετεί το πιάτο στο τραπέζι σας και βυθίζετε στο στόμα σας στην πρώτη μπουκιά.

Ο τρόπος με τον οποίο συμβαίνουν οι ράμπες ντοπαμίνης είναι ακόμη αδιευκρίνιστος, αλλά αυτό το είδος απελευθέρωσης θεωρείται ότι διέπει την επιδίωξη στόχων και τη μάθηση. Η μελλοντική έρευνα σχετικά με τις ράμπες ντοπαμίνης θα επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο οι επιστήμονες κατανοούν τα κίνητρα και τελικά θα βελτιώσει τις συμβουλές σχετικά με τον βέλτιστο τρόπο hacking της ντοπαμίνης.

Ασθένειες και νευροδιαφορετικότητα

Αν και η ντοπαμίνη είναι γνωστή για τη συμμετοχή της στον εθισμό στα ναρκωτικά, στις νευροεκφυλιστικές ασθένειες και στις νευροαναπτυξιακές παθήσεις όπως η διαταραχή ελλειμματικής προσοχής/υπερκινητικότητας, πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι ο τρόπος με τον οποίο οι επιστήμονες κατανοούν τη συμμετοχή της μπορεί σύντομα να χρειαστεί επικαιροποίηση. Από τους επτά υποτύπους νευρώνων ντοπαμίνης που είναι γνωστοί μέχρι σήμερα, οι ερευνητές έχουν χαρακτηρίσει τη λειτουργία μόλις τριών υποτύπων.

Υπάρχουν ήδη κάποιες ενδείξεις ότι η ανακάλυψη της ποικιλομορφίας της ντοπαμίνης επικαιροποιεί τις επιστημονικές γνώσεις για τις ασθένειες. Οι ερευνητές της πρόσφατης δημοσίευσης που προσδιορίζει τη σχέση μεταξύ του τύπου των νευρώνων ντοπαμίνης και της λειτουργίας επισημαίνουν ότι οι νευρώνες ντοπαμίνης που εστιάζουν στην κίνηση είναι γνωστό ότι είναι από τους πιο σκληρά πληττόμενους στη νόσο του Πάρκινσον, ενώ δύο άλλοι τύποι δεν επηρεάζονται τόσο πολύ. Αυτή η διαφορά μπορεί να οδηγήσει σε πιο στοχευμένες θεραπευτικές επιλογές.

Η συνεχιζόμενη έρευνα που ξετυλίγει την ποικιλομορφία της ντοπαμίνης θα εξακολουθήσει κατά πάσα πιθανότατα να αλλάζει και να βελτιώνει την κατανόηση της νόσου και της νευροποικιλότητας.

Πηγή: The Conversation.com

 

 

Πηγη: https://www.news4health.gr/

Δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση για το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Υγείας με τίτλο: «Ρυθμίσεις για την αντιμετώπιση της πανδημίας του κορωνοϊού COVID-19, την ενίσχυση της προστασίας της δημόσιας υγείας και των υπηρεσιών υγείας, το ηλεκτρονικό σύστημα παρακολούθησης της διακίνησης φαρμάκων, την Ενιαία Λίστα Χειρουργείων και άλλες επείγουσες διατάξεις»

Ο Υπουργός Υγείας, θέτει από σήμερα Τρίτη, 19 Σεπτεμβρίου 2023 σε δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Υγείας με τίτλο: «Ρυθμίσεις για την αντιμετώπιση της πανδημίας του κορωνοϊού COVID-19, την ενίσχυση της προστασίας της δημόσιας υγείας και των υπηρεσιών υγείας, το ηλεκτρονικό σύστημα παρακολούθησης της διακίνησης φαρμάκων, την Ενιαία Λίστα Χειρουργείων και άλλες επείγουσες διατάξεις»
Στο πλαίσιο αυτό, καλείται να συμμετάσχει στη δημόσια διαβούλευση κάθε κοινωνικός εταίρος και κάθε ενδιαφερόμενος, καταθέτοντας τις προτάσεις του για την όποια βελτίωση των διατάξεων του ανωτέρω νομοθετήματος.
Η διαβούλευση θα διαρκέσει μέχρι την Τρίτη, 26 Σεπτεμβρίου 2023.

O Υπουργός

ΜΙΧΑΗΛ ΧΡΥΣΟΧΟΪΔΗΣ

 

http://www.opengov.gr/yyka/?p=4433