Τι αναφέρεται σε μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο περιοδικό “Pediatric Research”.
Μια νέα μελέτη δείχνει ότι το νανούρισμα του Μότσαρτ μπορεί να ανακουφίσει τον πόνο στα νεογέννητα που υποβάλλονται σε εξετάσεις αίματος. Οι ερευνητές στο Τμήμα Παιδιατρικής του Lincoln Medical & Mental Health Center, στη Νέα Υόρκη, αξιολόγησαν τα επίπεδα πόνου 100 νεογέννητων κατά τη διάρκεια μιας συνηθισμένης εξέτασης αίματος με τρύπημα στη φτέρνα, που συνήθως γίνεται για τον έλεγχο καταστάσεων όπως ο ίκτερος.
Στη μελέτη, τα 54 από τα 100 βρέφη άκουσαν ένα νανούρισμα του Μότσαρτ για 20 λεπτά πριν, κατά τη διάρκεια του τσιμπήματος και για επιπλέον πέντε λεπτά. Όλα γεννήθηκαν τελειόμηνα και ήταν περίπου 2 ημερών κατά τη διάρκεια της δοκιμής. Λίγο περισσότερα από τα μισά μωρά ήταν αγόρια. Όλα τα βρέφη έλαβαν ένα τυπικό πρωτόκολλο φροντίδας, το οποίο περιλάμβανε τη χορήγηση 0,5 χιλιοστόλιτρου διαλύματος ζάχαρης δύο λεπτά πριν από την εξέταση αίματος.
Ένας ερευνητής που φορούσε ακουστικά ακύρωσης θορύβου αξιολόγησε τα επίπεδα πόνου των βρεφών πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τη διαδικασία. Τα κριτήρια αξιολόγησης περιλάμβαναν τις εκφράσεις του προσώπου, την ένταση του κλάματος, τα μοτίβα αναπνοής, τις κινήσεις των άκρων και τα επίπεδα εγρήγορσης. Για να ληφθούν υπόψη πιθανές μεταβλητές, οι δοκιμές πραγματοποιήθηκαν σταθερά σε ένα ήσυχο, αμυδρά φωτισμένο δωμάτιο με ελεγχόμενη θερμοκρασία περιβάλλοντος.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν πως τα βρέφη που άκουσαν το νανούρισμα του Μότσαρτ είχαν «σημαντικά χαμηλότερες» βαθμολογίες πόνου κατά τη διάρκεια και αμέσως μετά τη διαδικασία, σε σύγκριση με τα νεογέννητα που δεν άκουσαν το τραγούδι.
Ωστόσο, οι ερευνητές δεν παρατήρησαν σημαντικές διαφορές στις βαθμολογίες πόνου μεταξύ των δύο ομάδων τρία λεπτά μετά τη διαδικασία. Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι η μουσική μπορεί να είναι μια αποτελεσματική μέθοδος ανακούφισης από τον πόνο για τα νεογέννητα βρέφη που υποβάλλονται σε μικροεπεμβάσεις.
Η επιστημονική ομάδα ανέφερε επίσης ότι μελλοντικές έρευνες θα μπορούσαν να διερευνήσουν αν η ηχογράφηση της φωνής των γονέων θα μπορούσε επίσης να μειώσει τον πόνο που νιώθουν τα νεογέννητα κατά τη διάρκεια μικροεπεμβάσεων.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Pediatric Research».
Τι ανακοινώθηκε σήμερα από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.
Ο φορέας Covid-19 Technology Access Pool (C-TAP), μια πολυμερής συνεργασία για τη διευκόλυνση του διαμοιρασμού της πνευματικής ιδιοκτησίας (IP), της γνώσης και των καινοτομιών, ανακοίνωσε τρεις νέες συμφωνίες αδειοδότησης που αποκτήθηκαν μέσω του Medicines Patent Pool (MPP).
Όπως ανακοινώθηκε σήμερα από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), οι συμφωνίες περιλαμβάνουν τις ακόλουθες άδειες για τη μεταφορά τεχνογνωσίας, υλικών και κλινικών δεδομένων που απαιτούνται σε διάφορες χώρες:
Η Medigen Vaccine Biologics Corp, ο πρώτος ιδιώτης κατασκευαστής, προσφέρει το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας και την τεχνογνωσία του για ένα εμβόλιο COVID-19 στο οποίο έχουν χορηγηθεί περισσότερες από τρία εκατομμύρια δόσεις σε επτά χώρες. Είναι η πρώτη φορά που ένας κατασκευαστής εμβολίου χρησιμοποιεί το μοντέλο C-TAP του ΠΟΥ – μια ευκαιρία που κερδίζει κερδισμένος για τον κατασκευαστή, τους αποδέκτες της τεχνολογίας και, κυρίως, τους ασθενείς που έχουν ανάγκη σε όλο τον κόσμο. Η συμφωνία θα επιτρέψει την αδειοδότηση της ΔΙ διευκολύνοντας τη μεταφορά τεχνολογίας και την εκπαίδευση του προσωπικού.
Το Εθνικό Ερευνητικό Συμβούλιο της Ισπανίας (CSIC) μοιράζεται μια δεύτερη άδεια για ένα πρωτότυπο εμβολίου COVID-19. Η συμφωνία περιλαμβάνει επισκέψεις και εκπαίδευση στο εργοστάσιο, άμεση βοήθεια και συνεχή διαβούλευση με τους παραλήπτες κατασκευαστές, συμπεριλαμβανομένων των ποιοτικών και κανονιστικών θεμάτων.
Το Πανεπιστήμιο της Χιλής μοιράζεται την τεχνολογία του για μια ανάλυση COVID-19 για τον ποσοτικό προσδιορισμό των εξουδετερωτικών αντισωμάτων.
Το C-TAP ξεκίνησε τον Μάιο του 2020 από τον ΠΟΥ και την κυβέρνηση της Κόστα Ρίκα με την υποστήριξη 44 κρατών μελών, του Αναπτυξιακού Προγράμματος του ΟΗΕ, της Unitaid, του UNAIDS και των εταίρων υλοποίησης.
Λειτουργεί σύμφωνα με τις αρχές της Αλληλεγγύης και σχεδιάστηκε ως πλατφόρμα για τους προγραμματιστές θεραπευτικών, διαγνωστικών, εμβολίων και άλλων προϊόντων Υγείας για την COVID-19, ώστε να διανέμονται εθελοντικά η πνευματική ιδιοκτησία, οι γνώσεις και τα δεδομένα για επιτάχυνση της τεχνολογικής καινοτομίας και επέκταση της παγκόσμιας παραγωγικής ικανότητας.
Με μικτά κλιμάκια εμπειρογνωμόνων αναμένεται να γίνεται η αξιολόγηση σε προσωπικό και κλινικές στα νοσοκομεία
Αξιολόγηση όχι μόνο στα νοσοκομεία για τις παρεχόμενες υπηρεσίες, αλλά ουσιαστικά και στο προσωπικό σχεδιάζει να κάνει το υπουργείο Υγείας. Ήδη άλλωστε υπάρχει ο σχετικός νόμος ενώ η διαδικασία θα ακολουθηθεί από τον Οργανισμό για τη Διασφάλιση της Ποιότητας στην Υγεία (ΟΔΙΠΥ).
Με βάση τα σχέδια που έχουν γίνει και αναμένεται να μπουν σε εφαρμογή από το νέο έτος, όπως αναφέρουν έγκυρες πηγές του HealthReport.gr, στον ΟΔΙΠΥ θα δημιουργηθούν μικτά κλιμάκια εμπειρογνωμόνων τα οποία θα επισκέπτονται τα νοσοκομεία για μεγάλο διάστημα προκειμένου να αξιολογήσουν τις κλινικές αλλά και το προσωπικό για τις ιατρικές υπηρεσίες αλλά και για την ποιότητα τους.
Τα μικτά κλιμάκια για τα νοσοκομεία
Σύμφωνα με πληροφορίες του HealthReport.gr, τα μικτά κλιμάκια θα αποτελούνται από γιατρούς και νοσηλευτές οι οποίοι θα προσληφθούν από τον ΟΔΙΠΥ με ειδική διαδικασία η οποία θα προσδιοριστεί με νέο νομοσχέδιο προς το τέλος Σεπτεμβρίου.
Επικεφαλής των κλιμακίων θα είναι στέλεχος του ΟΔΙΠΥ ενώ τα ονόματα όλων των υγειονομικών που θα προσληφθούν θα ενταχθούν σε ένα ειδικό μητρώο εμπειρογνωμόνων.
Στόχος θα είναι να επιλέγονται κάθε φορά διαφορετικά στελέχη από το ειδικό μητρώο εμπειρογνωμόνων ώστε να πραγματοποιούν τους ελέγχους στα νοσοκομεία με αντικειμενικότητα και διαφάνεια, περιγράφουν πηγές του HealthReport.gr.
Το μητρώο με τα πρόσωπα που θα συμμετέχουν στα κλιμάκια θα ανανεώνεται συχνά αφού υπάρχει πλάνο για συνεχή ανανέωση του προσωπικού.
Τα κλιμάκια μέσα από δείκτες μέτρησης που θα δημιουργηθούν, θα αξιολογούν τις υπηρεσίες και τις κλινικές αλλά ουσιαστικά και το προσωπικό που θα παρέχει τις υπηρεσίες.
Οι ομάδες των αξιολογητών θα ελέγχουν εκτός από νοσοκομεία, Κέντρα Υγείας, Μονάδες Φροντίδας Ηλικιωμένων, Μονάδες Ψυχικής Υγείας κ.α.
Έρχεται νομοσχέδιο
Στο μεταξύ μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου η κυβέρνηση αναμένεται να προωθήσει νομοσχέδιο μέσω του οποίου θα προσδιορίζεται επ’ ακριβώς ο τρόπος λειτουργίας των ΑΕ Οργανισμών του Δημοσίου και στο πλαίσιο αυτό θα γίνουν αλλαγές και στον ΟΔΙΠΥ που έχει αναλάβει τους ελέγχους στο ΕΣΥ.
Στο νομοσχέδιο όπως επισημαίνουν πηγές του HealthReport.gr, θα ορίζεται και ο τρόπος με τον οποίο θα γίνουν οι προσλήψεις των γιατρών και των νοσηλευτών για να συσταθούν τα κλιμάκια.
Στις ρυθμίσεις του νομοσχεδίου θα προβλέπονται και γενικότερες αλλαγές στον ΟΔΙΠΥ ώστε να υπάρχει μία «ευθυγράμμιση» της λειτουργίας του με τα νοσοκομεία αλλά και το υπουργείο Υγείας.
Πολλοί ασθενείς με σύνδρομο long-COVID που υποφέρουν από κόπωση έξι μήνες μετά τη μόλυνση από κορονοϊό εξακολουθούν να έχουν σοβαρές σωματικές διαταραχές έως και 20 μήνες μετά.
Μια νέα μελέτη που διεξήχθη από το Charité-Universitätsmedizin του Βερολίνου και το Κέντρο Max Delbrück διαπίστωσε ότι η συντριπτική πλειονότητα των ασθενών που αναπτύσσουν μυαλγική εγκεφαλομυελίτιδα/σύνδρομο χρόνιας κόπωσης (ME/CFS) και παραμένουν βαριά άρρωστοι, χωρίς καμία αλλαγή, σύμφωνα με medicalexpress.com. Αντίθετα, οι ασθενείς με παρόμοια συμπτώματα που δεν πληρούν τα διαγνωστικά κριτήρια για ME/CFS παρουσιάζουν σταδιακή βελτίωση των συμπτωμάτων τους. Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο περιοδικό eClinicalMedicine.
Οι ασθενείς που εξακολουθούν να έχουν προβλήματα υγείας τρεις μήνες μετά από μια λοίμωξη SARS-CoV-2, με συμπτώματα που συνεχίζονται για τουλάχιστον δύο μήνες και χωρίς άλλη εξήγηση για τα προβλήματα αυτά, λέγεται ότι έχουν σύνδρομο μετά-COVID (PCS), επίσης γνωστό ως «μακρύ COVID». Τα συμπτώματα ποικίλλουν ευρέως.
Πολλοί άνθρωποι έχουν προβλήματα με την αναπνοή, δυσκολία στη συγκέντρωση ή μικρή έως καθόλου αντοχή. Ένα μεγάλο μέρος των ατόμων με PCS παραπονιέται για κόπωση που μόλις και μετά βίας βελτιώνεται με την κανονική ανάπαυση και αποκατάσταση. Σε πολλές περιπτώσεις, τα άτομα αυτά δυσκολεύονται να ανταπεξέλθουν στην καθημερινή ζωή και ακόμη και η μικρή προσπάθεια επιδεινώνει την κατάστασή τους, ένα φαινόμενο γνωστό ως δυσανεξία στην προσπάθεια. Η κατάσταση αυτή είναι σημαντικά συχνότερη στις γυναίκες από ό,τι στους άνδρες.
Η μελέτη επικεντρώνεται σε άτομα που εξακολουθούν να υποφέρουν από σοβαρή κόπωση και δυσανεξία στην άσκηση έξι μήνες μετά την προσβολή από τον ιό SARS-CoV-2 και περιελάμβανε μια ολοκληρωμένη ιατρική εξέταση των 106 συμμετεχόντων -οι περισσότεροι από τους οποίους ήταν γυναίκες- σε τρεις χρονικές στιγμές με μεσοδιαστήματα αρκετών μηνών.
Ευρήματα
Δυσοίωνα είναι τα στοιχεία αφού τα άτομα με σύνδρομο post-COVID που παρουσιάζουν σοβαρή κόπωση εξακολουθούν να είναι άρρωστα περισσότερο από ενάμιση χρόνο μετά την αρχική μόλυνση, όπως εξηγεί η Dr. Judith Bellmann-Strobl, μια από τους συγγραφείς της μελέτης και ανώτερη ιατρός του εξωτερικού ιατρείου νευροανοσολογίας στο Κέντρο Πειραματικών και Κλινικών Ερευνών (ECRC), ένα κοινό ίδρυμα του Charité και του Max Delbrück Center. Μόνο το 50% που δεν παρουσιάζει το πλήρες φάσμα των συμπτωμάτων του ME/CFS- εμφανίζει σταδιακή βελτίωση τουλάχιστον ορισμένων συμπτωμάτων.
Οι ερευνητές είχαν παρατηρήσει πέρυσι ότι οι μακροχρόνια πάσχοντες από ΠΧΣ με σοβαρή κόπωση και δυσανεξία στην άσκηση εντάσσονται σε δύο ομάδες. Ορισμένοι από τους ασθενείς πληρούν τα διαγνωστικά κριτήρια για ME/CFS, μια σύνθετη νευροανοσολογική νόσο με βασικά συμπτώματα τη σοβαρή κόπωση, τη δυσανεξία στην άσκηση και τη μετα-εκθετική επιδείνωση των συμπτωμάτων που μπορεί να οδηγήσει σε σωματική αναπηρία. Οι ασθενείς της δεύτερης ομάδας εμφανίζουν παρόμοια συμπτώματα, αλλά τα συμπτώματα μετά την άσκηση είναι γενικά ηπιότερα και δεν διαρκούν τόσο πολύ.
Η νέα μελέτη δείχνει ότι η τελευταία ομάδα παρουσιάζει κάποια βελτίωση με την πάροδο του χρόνου, όχι μόνο όσον αφορά την κόπωση, αλλά και όσον αφορά τη γενική κακουχία, τον πόνο και τα προβλήματα συγκέντρωσης. Η λειτουργική ικανότητα των ατόμων αυτών συχνά βελτιώνεται και ορισμένοι από τους μελετηθέντες μπόρεσαν ακόμη και να επιστρέψουν στην εργασία τους. Αντίθετα, οι ασθενείς με ME/CFS μετά το COVID δεν είδαν σχεδόν καμία αλλαγή στα συμπτώματά τους. Υπήρχαν πολύ λίγες εξαιρέσεις. «Επτά από τους 55 ασθενείς με ME/CFS παρουσίασαν βελτίωση στις σωματικές τους βλάβες», διευκρινίζει η Bellmann-Strobl. «Αλλά δεν έχουμε ακόμη εξήγηση γι’ αυτό και δεν μπορέσαμε να εντοπίσουμε ιατρικές ομοιότητες».
Ερευνητές ανέπτυξαν το πρώτο από του στόματος φάρμακο στον κόσμο που στοχεύει στην κληρονομική χοληστερίνη μία μορφή που μέχρι τώρα δεν είναι θεραπεύσιμη και προκαλείται σε μεγάλο βαθμό από τα γονίδια, καθιστώντας δύσκολο τον έλεγχο μέσω της άσκησης, της διατροφής ή άλλων παραγόντων του τρόπου ζωής.
Μελέτες έχουν δείξει ότι τα υψηλά επίπεδα λιποπρωτεΐνης α ή Lp(a), αυξάνουν την πιθανότητα καρδιακής προσβολής ή εγκεφαλικού, ιδιαίτερα σε συνδυασμό με την οικογενή υπερχοληστερολαιμία, μια κληρονομική κατάσταση που χαρακτηρίζεται από υψηλή χοληστερόλη. Ωστόσο οι στατίνες και τα άλλα φάρμακα που χρησιμοποιούνται δεν έχουν καλό αποτέλεσμα σε αυτή τη γενετική μορφή της νόσου.
Το Lp(a) είναι ένας τύπος λιποπρωτεΐνης χαμηλής πυκνότητας, ευρύτερα γνωστής ως LDL χοληστερόλη ή «κακή χοληστερόλη», αλλά είναι πιο κολλώδης, αυξάνοντας τον κίνδυνο μπλοκαρίσματος και σχηματισμού θρόμβων αίματος (αθηροσκλήρωση) στις αρτηρίες.
Τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται συνήθως για τη μείωση της χοληστερόλης, όπως οι στατίνες, δεν έχουν την ίδια επίδραση στο Lp(a) και επειδή προκαλείται σε μεγάλο βαθμό από γενετικούς παράγοντες, το Lp(a) είναι επίσης δύσκολο να ελεγχθεί μέσω της διατροφής, της άσκησης και άλλων αλλαγών του τρόπου ζωής.
Προς το παρόν, μάλιστα δεν υπάρχουν διαθέσιμα εγκεκριμένα φάρμακα που στοχεύουν το Lp(a) και κατά συνέπεια την «κακή χοληστερόλη».
Το πρώτο φάρμακο που στοχεύει την λιποπρωτεΐνη (α)
Ωστόσο, μια ομάδα με επικεφαλής ερευνητές στο Πανεπιστήμιο Monash ανέπτυξε και δοκίμασε ένα πρωτοποριακό, παγκοσμίως πρώτο από του στόματος φάρμακο, τη μουβαλαπλίνη, που διακόπτει την ικανότητα του σώματος να σχηματίζει Lp(a), στοχεύοντας να μειώσει την «κακή χοληστερόλη» στο σώμα.
«Όσον αφορά τη θεραπεία του υψηλού Lp(a), ενός γνωστού παράγοντα κινδύνου για καρδιαγγειακές παθήσεις, οι κλινικοί μας γιατροί δεν έχουν επί του παρόντος αποτελεσματικά εργαλεία στην εργαλειοθήκη τους», λέει ο Stephen Nicholls, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης. «Το Lp(a) είναι ουσιαστικά ένας σιωπηλός δολοφόνος χωρίς διαθέσιμη θεραπεία. Το νέο φάρμακο όμως αλλάζει τα δεδομένα για την “κακή χοληστερόλη”».
Το Lp(a) αποτελείται από ένα μόριο ενός σωματιδίου LDL που περιέχει απολιποπρωτεΐνη B100 (apo B100) και ένα μόριο μιας γλυκοπρωτεΐνης που ονομάζεται απολιποπρωτεΐνη (a) ή apo(a). Η μουβαλαπλίνη διαταράσσει την αλληλεπίδραση μεταξύ apoB100 και apo(a), με αποτέλεσμα χαμηλότερα επίπεδα Lp(a).
Πώς διεξήχθη η επαναστατική μελέτη για την κληρονομική «κακή χοληστερόλη»
Στη δοκιμή, τα αποτελέσματα της οποίας δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό JAMA Network συμμετείχαν συνολικά 114 συμμετέχοντες, εκ των οποίων οι 89 έλαβαν θεραπεία με μουβαλαπλίνη και 25 έλαβαν εικονικό φάρμακο. Η δοκιμή έγινε σε δύο μέρη.
Το πρώτο μέρος αξιολόγησε την επίδραση μιας μόνο δόσης μουβαλαπλίνης σε σταδιακές αυξήσεις, από 1 mg έως 800 mg, σε υγιείς συμμετέχοντες με μέση ηλικία 29 ετών.
Το δεύτερο μέρος αξιολόγησε την επίδραση μιας εφάπαξ ημερήσιας δόσης σε σταδιακές αυξήσεις (30 mg έως 800 mg) που ελήφθησαν σε 14 ημέρες από υγιείς συμμετέχοντες των οποίων η μέση ηλικία ήταν 32 ετών και που είχαν αυξημένα επίπεδα Lp(a) στο πλάσμα.
Τα βασικά επίπεδα Lp(a) και LDL χοληστερόλης λήφθηκαν στην αρχή της δοκιμής και παρατηρήθηκε η επίδραση της μουβαλαπλίνης στα επίπεδα Lp(a). Οι ερευνητές είδαν μείωση των επιπέδων Lp(a) ήδη από τη δεύτερη ημέρα με τους συμμετέχοντες να λαμβάνουν πολλαπλές δόσεις. Η μείωση της Lp(a) ήταν 64% έως 65% σε δόσεις 100 mg ή περισσότερο, που σημειώθηκε την 14η και 15η ημέρα.
Από τους συμμετέχοντες στην ομάδα της εφάπαξ δόσης, οι πιο συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες ήταν πονοκέφαλος (33%), πόνος στην πλάτη (13%) και κόπωση (11%). Η ομάδα πολλαπλών δόσεων ανέφερε ότι εμφάνισε πονοκέφαλο (31%), διάρροια (20%), κοιλιακό άλγος (15%), ναυτία (10%) και κόπωση (10%). Δεν αναφέρθηκαν θάνατοι ή σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες.
Πολλές ελπίδες ότι θα ελεγχθεί η οικογενής υπερχοληστερολαιμία
Οι ερευνητές σημειώνουν τους περιορισμούς της μελέτης, δηλαδή ότι ήταν μια μικρή μελέτη φάσης 1. Θα χρειαστούν μεγαλύτερες κλινικές δοκιμές σε πιο διαφορετικούς πληθυσμούς, συμπεριλαμβανομένων εκείνων με ήδη υπάρχουσα καρδιαγγειακή νόσο, για να καθοριστεί το προφίλ ασφάλειας της μουβαλαπλίνης.
Επιπλέον, οι συμμετέχοντες στη μελέτη είχαν χαμηλή έως μέτρια αύξηση των επιπέδων Lp(a). Το κοινό στο οποίο στοχεύει το φάρμακο θα περιλαμβάνει πιθανώς άτομα με μεγαλύτερες αυξήσεις Lp(a).
Ωστόσο, ως ο πρώτος από του στόματος παράγοντας που αναπτύχθηκε ειδικά για τη μείωση των επιπέδων Lp(a), η μουβαλαπλίνη είναι μια πολλά υποσχόμενη εξέλιξη.
«Αυτό το φάρμακο αλλάζει το παιχνίδι με περισσότερους από έναν τρόπους», είπε ο Δρ. Nicholls και κατέληξε: «Όχι μόνο έχουμε την επιλογή να μειώσουμε μια άπιαστη μορφή χοληστερόλης, αλλά το να μπορούμε να τη χορηγούμε σε από του στόματος δισκίο σημαίνει ότι θα είναι πιο προσιτή για τους ασθενείς».
Το PRECIOUS αποτελεί έναν πολύτιμο σύμμαχο στην ανάλυση διαφορετικών τύπων ιατρικών δεδομένων μεγάλου όγκου, με τελικό στόχο την Ιατρική Ακριβείας. Για τη σύγχρονη αυτή τεχνολογία, μιλάει στο oloygeia.gr, o καθηγητής Βιοϊατρικής Τεχνολογίας Δημήτριος Φωτιάδης.
Το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και το Τμήμα Μηχανικών Επιστήμης, υπό την επίβλεψη του καθηγητή Βιοϊατρικής Τεχνολογίας Δημήτριου Φωτιάδη, παρουσιάζουν την ερευνητική υποδομή PRECIOUS. Αφορά στην υλοποίηση μιας καινοτόμας «πλατφόρμας νέφους» (cloud), η οποία θα παρέχει υπηρεσίες υγείας για την διασύνδεση ιατρικών κέντρων της Περιφέρειας, της Ελλάδας και του εξωτερικού, με στόχο την αποθήκευση, την ανάλυση δεδομένων και την περαιτέρω χρήση τους.
Το PRECIOUS, χάρη στους υπερυπολογιστές και τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης, έχει την ικανότητα να αναλύει διαφορετικούς τύπους ιατρικών δεδομένων μεγάλου όγκου, όπως κλινικά, γενετικά, απεικονιστικά, εργαστηριακά δεδομένα, και άλλους τύπους δεδομένων, με τελικό στόχο την Ιατρική Ακριβείας.
Ο όρος «Ιατρική Ακριβείας» αποτελεί μια νέα προσέγγιση που προσαρμόζει την περίθαλψη στοχευμένα στις ιδιαίτερες ανάγκες κάθε ασθενούς με βάση το γενετικό προφίλ του και τα κλινικά ευρήματα.
Βασικός στόχος του έργου είναι η προώθηση της συνεργασίας μεταξύ των ιατρικών φορέων της Περιφέρειας Ηπείρου και κατ’ επέκταση Εθνικών και Ευρωπαϊκών φορέων υγείας, που θα αποτελέσουν τους τελικούς χρήστες της «πλατφόρμας νέφους» με στόχο την ανάπτυξη και παροχή υπηρεσιών Ιατρικής Ακριβείας.
Οι πάροχοι των ιατρικών δεδομένων θα μπορούν να διαμοιράζουν, να αποθηκεύουν και να διαχειρίζονται τα ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα των ασθενών τους σε βάσεις δεδομένων εντός του «νέφους» το οποίο πληροί όλες τις προϋποθέσεις περί προστασίας προσωπικών δεδομένων βάσει του Γενικού Κανονισμού Περί Προστασίας Ιδιωτικών Δεδομένων.
Το oloygeia.gr απευθύνθηκε στον καθηγητή Βιοϊατρικής Τεχνολογίας Δημήτριο Φωτιάδη, προκειμένου να μας εξηγήσει τι σημαίνει πρακτικά αυτή η εφαρμογή PRECIOUS για τον γιατρό και τον ασθενή, τι Μονάδες Υγείας και το ευρύ κοινό.
Το PRECIOUS στην υπηρεσία του γιατρού και του πολίτη
Οι γιατροί μπορούν να διαμοιράζουν, να αποθηκεύουν και να διαχειρίζονται ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα σε ιδιωτικές βάσεις δεδομένων εντός του “νέφους”. Μπορούν δε να χρησιμοποιούν εφαρμογές οι οποίες ήδη έχουν αναπτυχθεί (τεχνητής νοημοσύνης, μοντελοποίησης, κ.α.) για την εξαγωγή χρήσιμων συμπερασμάτων.
Υπάρχουν γιατροί οι οποίοι “τρέχουν” κλινικές μελέτες οι οποίες χρειάζονται χώρο αποθήκευσης, αλλά και σύστημα επεξεργασίας των δεδομένων. Αυτό είναι ένα παράδειγμα χρήσης. Γιατροί οι οποίοι είναι ερευνητές μπορούν να επεξεργάζονται δεδομένα (γενετικά, κλινικά, απεικονιστικά, τρόπου ζωής, κ.α.) για την ερευνά τους.
Ο πολίτης δεν μπορεί να είναι απευθείας χρήστης του συστήματος PRECIOUS. Όμως το σύστημα PRECIOUS κάνει χρήση δεδομένων ασθενών (διαμοιρασμός, βελτιστοποίηση, ομογενοποίηση, επεξεργασία και οπτικοποίηση) και έχουν αναπτυχθεί/μπορούν να αναπτυχθούν στο μέλλον εφαρμογές που έχουν άμεση σχέση με την υγεία του πολίτη (π.χ. εφαρμογή ανάλυσης ύπνου, εφαρμογή ανάλυσης βάδισης, αυτόματη αναγνώριση φαγητού, κ.α.).
Ο πολίτης επωφελείται από την τελική ανάπτυξη τέτοιων συστημάτων. Το σύστημα PRECIOUS ως άμεσους χρήστες έχει τους φορείς υγείας (νοσοκομεία, πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, επιχειρήσεις) οι οποίοι έχουν διαθέσιμα δεδομένα και θέλουν οποιασδήποτε μορφής επεξεργασία σε ένα σύστημα, όπως το PRECIOUS, το οποίο έχει μεγάλες δυνατότητες αποθήκευσης και υπολογιστικής ισχύος.
Η διασύνδεση Νοσοκομείων και Πανεπιστημίων
Οι φορείς υγείας μπορούν να εκτελέσουν υπηρεσίες ανάλυσης ιατρικών δεδομένων μεγάλου όγκου με την χρήση εξελιγμένων αλγορίθμων μηχανικής μάθησης με στόχο την ανάπτυξη υπολογιστικών μοντέλων, όπως είναι τα μοντέλα πρόβλεψης, τα μοντέλα διάγνωσης, τα μοντέλα πρόβλεψης της απόκρισης στην θεραπεία καθώς επίσης και η ανακάλυψη νέων βιοδεικτών.
Επιπλέον μπορούν να κάνουν χρήση υπηρεσιών για την αντιμετώπιση της ετερογένειας των ιατρικών δεδομένων όταν αυτά συλλέγονται από διαφορετικές πηγές και κέντρα (π.χ. μια πολυκεντρική μελέτη ή ύπαρξη δεδομένων από ιατρικούς φακέλους). Τελικά αυτό βοηθάει στην επίτευξη κάποιων στόχων της ιατρικής ακριβείας. Ο κύριος στόχος αυτών των φορέων είναι να επιτελέσουν υψηλού επιπέδου έρευνα η οποία έχει την ανάγκη υπολογιστικής υποδομής και εργαλείων λογισμικού/εφαρμογές που έχει στην διάθεσή του το PRECIOUS.
Ερωτηθείς ο κ. Φωτιάδης από το oloygeia.gr αν η εφαρμογή θα απευθύνεται στο ευρύ κοινό απάντησε:
Άμεσα όχι. Έμμεσα όμως όλα τα παραπάνω γίνονται γιατί θέλουμε να βελτιώσουμε την παροχή υγείας στον ασθενή. Για παράδειγμα, η εύρεση ενός βιοδείκτη δεν είναι δουλειά του ασθενή, όμως τελικά θα χρησιμοποιηθεί ως δείκτης μέτρησης μιας φυσιολογικής βιολογικής διαδικασίας ή εξέλιξης μιας νόσου ή της απόκρισης σε φάρμακο ή θεραπεία που αφορά τον ασθενή.
Είναι μια εφαρμογή που θα κατεβάζουμε στο κινητό μας;
Όχι, το PRECIOUS είναι μια υποδομή που μπορεί να βοηθήσει/υποστηρίξει την ανάπτυξη τέτοιων εφαρμογών, ιδιαίτερα αυτών που ενέχουν και τεχνητή νοημοσύνη και η εφαρμογή αυτή μετέπειτα μπορεί να κατέβει σε ένα κινητό.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η εφαρμογή που αναπτύχθηκε από ερευνητές της Μονάδας Ιατρικής Τεχνολογίας και Ευφυών Πληροφοριακών Συστημάτων του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων για την αυτόματη αναγνώριση φαγητού και σχετικών ποσοτήτων από μια φωτογραφία.
Το PRECIOUS είναι το μέσο το οποίο θα βοηθήσει ερευνητές του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, του ΙΤΕ αλλά και άλλων επιστημονικών φορέων αλλά και επιχειρήσεων να αναπτύξουν τέτοιες εφαρμογές.
Σημειώνεται ότι τέτοιου είδους εφαρμογές απαιτούν την ύπαρξη μεγάλου όγκου δεδομένων και υπολογιστική ισχύ (το PRECIOUS έχει 86000 CUDA cores) για την εκπαίδευση τέτοιων συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης.
Πώς λειτουργεί το PRECIOUS;
Για να γίνει κατανοητή η υπολογιστική δύναμη του PRECIOUS, σκεφτείτε ότι σε ένα απλό λάπτοπ μπορεί να υπάρχουν 4 πυρήνες ενώ στο συγκεκριμένο σύστημα συνυπάρχουν 86.000 ειδικοί πυρήνες υπολογιστών. Η σύγχρονη αυτή υποδομή Ιατρικής Ακριβείας ακολουθεί έναν «οδικό χάρτη» που αποτελείται από πέντε κομβικά βήματα:
1. Την ανάπτυξη της αρχικής υποδομής «νέφους» και των μηχανισμών διαμοιρασμού και προσπέλασης των ιατρικών δεδομένων μεγάλου όγκου.
2. Την ανάπτυξη των υπηρεσιών ελέγχου ποιότητας, διαμοιρασμού και εναρμόνισης των ιατρικών δεδομένων.
3. Την ανάπτυξη των υπηρεσιών ανάλυσης δεδομένων, δηλαδή τον εντοπισμό επαναλαμβανόμενων συμπεριφορών στα δεδομένα, το «χτίσιμο» υπολογιστικών μοντέλων που κατατάσσουν τους ασθενείς ανάλογα με το ιατρικό παρελθόν και τις πιθανότητες να νοσήσουν, την οπτικοποίηση των ιατρικών δεδομένων μεγάλου όγκου, την ποσοτικοποίηση των φαινότυπων, κ.α.
4. Την πιλοτική εφαρμογή με δεδομένα που θα συλλεχθούν από τα ενδιαφερόμενα ιατρικά και κλινικά κέντρα της Περιφέρειας και της Ελλάδας.
5. Την εγκατάσταση της μονάδας υπέρ-υπολογιστικής ισχύος σε συστάδες (clusters) καθώς επίσης και την εγκατάσταση λογισμικού για τον εξειδικευμένο προγραμματισό των εικονικών μηχανών.
Όταν η υποδομή φτάσει σε πλήρη λειτουργία, οι χρήστες της πλατφόρμας θα μπορούν, να χρησιμοποιήσουν τις υπηρεσίες για τον διαμοιρασμό και τον έλεγχο ποιότητας των ιατρικών δεδομένων και να κάνουν χρήση των ιατρικών δεδομένων που θα έχουν αναλυθεί από εξελιγμένους αλγόριθμους μηχανικής μάθησης.
Επιπλέον, θα μπορούν να χρησιμοποιούν μοντέλα πρόβλεψης και μοντέλα διάγνωσης που σχετίζονται με την κατάλληλη θεραπεία ξεχωριστά για κάθε ασθενή.
Όλος αυτός ο όγκος πληροφοριών θα είναι οπτικοποιημένος με διαδραστικό τρόπο ώστε να είναι πιο εύκολη η διαχείριση των ιατρικών δεδομένων.
Η διασύνδεση των ιατρικών δεδομένων από τους συμμετέχοντες φορείς θα ενισχύσει σημαντικά τη στατιστική ισχύ των επιστημονικών μελετών σε διάφορες παθήσεις που απαιτείται πρόοδος καθώς απασχολούν όλο και μεγαλύτερο αριθμό πολιτών, όπως οι διάφοροι τύποι καρκίνου, τα καρδιολογικά νοσήματα, τα αυτοάνοσα νοσήματα, κ.ά.
Η υπολογιστική «πλατφόρμα νέφους» του PRECIOUS φιλοδοξεί να καλύψει το κενό που υπάρχει στις σύγχρονες υποδομές ιατρικής, να χρησιμοποιήσει την πλέον σύγχρονη τεχνολογία μηχανικής μάθησης και –χάρη σε αυτή- να διασυνδέσει και να αναλύσει ένα τεράστιο όγκο δεδομένων από διαφορετικά ιατρικά και κλινικά κέντρα.
Ένα νέο φάρμακο προσφέρει μια πρωτοποριακή θεραπεία για τη λιποπρωτεΐνη α, την πιο επικίνδυνη χοληστερόλη που αυξάνει τον κίνδυνο καρδιακής προσβολής και εγκεφαλικού.
Τα υψηλά επίπεδα λιποπρωτεΐνης α, γνωστή ως Lp(a), επηρεάζουν έναν στους πέντε ανθρώπους παγκοσμίως χωρίς να υπάρχει εγκεκριμένη θεραπεία επί του παρόντος.
Ο καθηγητής Stephen Nicholls, διάσημος καρδιολόγος και διευθυντής του Victorian Heart Institute του Πανεπιστημίου Monash και του Victorian Heart Hospital στο Monash Health, ηγήθηκε της έρευνας και της δοκιμής – ορόσημο, που παρουσιάστηκε στο Ευρωπαϊκό Συνέδριο της Καρδιολογικής Εταιρείας στο Άμστερνταμ και δημοσιεύτηκε χθες 28/8/23 στο JAMA.
Η δοκιμή έδειξε την επιτυχία του πρώτου από του στόματος φαρμάκου που αναπτύχθηκε ποτέ για να στοχεύει την Lp(a) – μειώνοντας αποτελεσματικά τα επίπεδα έως και 65%. Λειτουργεί διαταράσσοντας την ικανότητα αυτής της λιποπρωτεΐνης α να σχηματίζεται στο σώμα.
Η Lp(a) είναι παρόμοια με την LDL χοληστερόλη, που ονομάζεται «κακή χοληστερόλη», αλλά είναι πιο κολλώδης, αυξάνοντας τον κίνδυνο μπλοκαρίσματος και θρόμβων αίματος στις αρτηρίες.
Τα κοινά φάρμακα που μειώνουν την LDL, όπως οι στατίνες, δεν μειώνουν το ίδιο την λιποπρωτεΐνη α. Καθώς είναι σε μεγάλο βαθμό γενετικό το ζήτημα, η Lp(a) είναι επίσης δύσκολο να ελεγχθεί μέσω της διατροφής, της άσκησης και άλλων αλλαγών στον τρόπο ζωής.
Παρόλο που η Lp(a) ανακαλύφθηκε πριν από σχεδόν 60 χρόνια, δεν υπάρχουν ακόμη ευρέως προσβάσιμες θεραπείες για τη μείωσή της.
Ο καθηγητής Nicholls είπε ότι η παγκόσμια ερευνητική βιομηχανία εργάζεται πάνω σε μια στοχευμένη λύση για τη θεραπεία της αυξημένης Lp(a) την τελευταία δεκαετία.
«Όταν πρόκειται για τη θεραπεία της υψηλής Lp(a), ενός γνωστού παράγοντα κινδύνου για καρδιαγγειακή νόσο, οι κλινικοί γιατροί δεν έχουν επί του παρόντος αποτελεσματικά εργαλεία στη φαρέτρα», είπε ο καθηγητής Nicholls.
«Αυτό το φάρμακο αλλάζει το παιχνίδι με περισσότερους από έναν τρόπους. Όχι μόνο έχουμε την επιλογή να μειώσουμε μια άπιαστη μορφή χοληστερόλης, αλλά το να μπορούμε να τη χορηγούμε σε ένα από του στόματος δισκίο σημαίνει ότι θα είναι πιο προσιτή για τους ασθενείς».
“Η Lp(a) είναι ουσιαστικά ένας σιωπηλός δολοφόνος χωρίς διαθέσιμη θεραπεία, αυτό το φάρμακο το αλλάζει.”
Η δοκιμή πραγματοποιήθηκε στο Victorian Heart Hospitalτης Αυστραλίας σε συνεργασία με την Cleveland Clinic στις ΗΠΑ και την Eli Lilly, το φάρμακο θα συνεχιστεί τώρα σε κλινικές δοκιμές μεγαλύτερης φάσης. Μπορεί επίσης να έχει τη δυνατότητα να χρησιμοποιηθεί στη θεραπεία άλλων αγγειακών και βαλβιδοπαθειών.
Τα συμπεράσματα από το επιτυχημένο διεθνές συνέδριο της υπερεθνικής Επιστημονικής Εταιρείας Περιβαλλοντικής Γεωχημείας και Υγείας (SEGH), 2-6 Ιουλίου 2023 στο Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος του ΕΚΠΑ.
Με τη χώρα μας να μετρά χιλιάδες στρέμματα καμένων δασικών εκτάσεων, τα γεγονότα των δύο τελευταίων μηνών, οι υψηλές θερμοκρασίες του φετινού καλοκαιριού στην Επικράτεια και οι δασικές πυρκαγιές, φέρνουν την κλιματική κρίση και την ρύπανση του περιβάλλοντος στο προσκήνιο της επικαιρότητας ακόμη μια φορά.
Η Σχολή Θετικών Επιστημών του Πανεπιστημίου μας και το Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος ειδικότερα, πρωτοστατούν σε ερευνητικές δράσεις σχετικές με τη μελέτη ακραίων φυσικών φαινομένων στον πλανήτη μας, καθώς και θεμάτων που σχετίζονται με τη ρύπανση του φυσικού περιβάλλοντος. Σε αυτό το πλαίσιο το Τμήμα μας είχε την τιμή και τη χαρά να διοργανώσει φέτος το ετήσιο παγκόσμιο συνέδριο της υπερεθνικής Επιστημονικής Εταιρείας Περιβαλλοντικής Γεωχημείας και Υγείας (Society for Environmental Geochemistry and Health, www.segh.net). Το 38th International Conference on Environmental Geochemistry and Health, (SEGH2023 www.segh2023.org) έλαβε χώρα 2-6 Ιουλίου 2023 στους χώρους του Τμήματος Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος στην Πανεπιστημιόπολη, Ζωγράφου δια ζώσης.
Η Επιστημονική Εταιρεία Περιβαλλοντικής Γεωχημείας και Υγείας (SEGH) ιδρύθηκε το 1971 με σκοπό να παρέχει ένα φόρουμ συνεργασίας επιστημόνων για την κατανόηση της αλληλεπίδρασης μεταξύ του γεωχημικού περιβάλλοντος και της υγείας των οικοσυστημάτων, της πανίδας και των ανθρώπων. Τα μέλη της Εταιρείας αντιπροσωπεύουν ένα ευρύ φάσμα επιστημονικών πεδίων, όπως η βιολογία, η οικολογία, η μηχανική, η γεωλογία, η υδρολογία, η επιδημιολογία, η χημεία, η ιατρική, η διατροφή και η τοξικολογία. Το επίσημο επιστημονικό περιοδικό της SEGH, Environmental Geochemistry and Health εκδίδεται από τον οίκο Springer και έχει σημαντικό δείκτη απήχησης (IF: 4,200 – 2022). Η SEGH υποστηρίζει ένα δίκτυο νέων επιστημόνων από όλο τον κόσμο (Early Career Researchers -ECRs) μέσω προγραμμάτων και εκδηλώσεων μαθητείας και στοχευόμενης εκπαίδευσης, είτε κατά τη διάρκεια των συνεδρίων της, είτε μέσω δικτυακών σεμιναρίων. Η Εταιρία επωφελείται επίσης από μια ομάδα διακεκριμένων επιστημόνων σε πεδία περιβαλλοντικών επιστημών η οποία υποστηρίζει τις δράσεις της σε όλες της ηπείρους και συμβάλει στη μεταφορά τεχνογνωσίας στην κατεύθυνση προστασίας, αναβάθμισης και αποκατάστασης του φυσικού περιβάλλοντος. Οι δραστηριότητες της SEGH περιλαμβάνουν συνήθως ένα ετήσιο διεθνές συνέδριο τη διοργάνωση του οποίου αναλαμβάνουν κυκλικά, μέλη της από διαφορετικές περιοχές του πλανήτη. Η φετινή διοργάνωση του Συνεδρίου SEGH2023, το κορυφαίο δια ζώσης ετήσιο γεγονός της SEGH επέστρεψε στην Ευρώπη μετά από την επιτυχημένη υβριδική διοργάνωση στο Ελντορέτ της Κένυα το 2022 και τις δύο δικτυακές εκδοχές του λόγω της κρίσης της πανδημίας κατά τα έτη 2021 και 2020. Η τελευταία διοργάνωση του συνεδρίου στην Ευρώπη πραγματοποιήθηκε στο Manchester Metropolitan University της Μ. Βρετανίας το 2019, ενώ το πανεπιστήμιό μας είχε διοργανώσει το SEGH2008 δεκαπέντε χρόνια πριν.
Η διοργάνωση του SEGH2023 από το Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αθηνών προσέφερε την ευκαιρία σε έμπειρους αλλά και νέους ερευνητές και φοιτητές να προωθήσουν το επιστημονικό τους έργο και να αλληλοεπιδράσουν προσωπικά με συναδέλφους και εμπειρογνώμονες από όλες τις γωνιές του κόσμου. Ταυτόχρονα, το Συνέδριο ενίσχυσε την εξωστρέφεια του Πανεπιστημίου μας αλλά και της χώρας μας γενικότερα σε θέματα που άπτονται άμεσα της περιβαλλοντικής πολιτικής της βιώσιμης ανάπτυξης και τις υγείας των οικοσυστημάτων αλλά και του ανθρώπου. Το Συνέδριο τελέστηκε υπό την αιγίδα του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας καθώς και της Ελληνικής Γεωλογικής Εταιρίας. Παρουσιάστηκαν 104 εργασίες τις οποίες παρακολούθησαν 138 επιστήμονες από 22 χώρες. Επιλεγμένες εργασίες που παρουσιάστηκαν στο συνέδριο θα δημοσιευθούν σε επόμενο ειδικό τεύχος του περιοδικού Environmental Geochemistry and Health μετά από διαδικασία κρίσης.
Οι θεματικές ενότητες του Συνεδρίου SEGH2023 ήταν οι εξής:
Αναδυόμενοι ρύποι στο έδαφος, το νερό και την ατμόσφαιρα και ανθρώπινη υγεία
Καινοτομία στις μεθόδους συλλογής δεδομένων για τη μελέτη της περιβαλλοντικής αλλαγής
Περιβαλλοντική γεωχημεία στην εποχή της ενεργειακής μετάβασης
Παγκόσμιες βάσεις δεδομένων για τη γεωχημεία και πέρα από αυτή
Οι εργασίες που παρουσιάστηκαν
Στο Συνέδριο παρουσιάστηκαν επίσης εργασίες ευρύτερων τομέων έρευνας σχετικών με την προστασία και την αποκατάσταση του φυσικού περιβάλλοντος σε σχέση με την ανθρώπινη υγεία, ειδικά από νέους ερευνητές. Οι τέσσερεις κεντρικές διαλέξεις επιστημόνων εγνωσμένου κύρους από την Ελλάδα και το εξωτερικό έδωσαν τον τόνο των θεματικών του συνεδρίου. Συγκεκριμένα ο Καθηγητής Αναλυτικής Χημείας του ΕΚΠΑ, Νικόλαος Θωμαΐδης, επικεντρώθηκε στην ανίχνευση αναδυόμενων ρύπων στο περιβάλλον, η Καθηγήτρια Περιβαλλοντικής Γεωχημείας και Υγείας Jane Entwistle του Northumbria University, Newcastle UK αναφέρθηκε στη νέα τάση μεθοδολογίας της έρευνας μέσω της επιστήμης των πολιτών, ο Ομότιμος Καθηγητής Γεωχημείας Michael Ramsey του University of Sussex, UK, ανέπτυξε το θέμα της εκτίμησης της αβεβαιότητας των μετρήσεων σε διάφορες χωρικές κλίμακες δειγματοληψίας, και ο EurGeol Αλέξανδρος Δημητριάδης της Διεθνούς Ένωσης Γεωλογικών Επιστημών ανέλυσε τρόπους συστηματοποίησης των πρωτοκόλλων συλλογής γεωχημικών δεδομένων με στόχο τη σύνταξη του παγκόσμιου γεωχημικού χάρτη στη χέρσο.
Η συμμετοχή των νέων ερευνητών στο συνέδριο ήταν θεαματική με εξαιρετικές παρουσιάσεις και πρωτότυπη έρευνα. Η δυναμική της ΣΘΕ σε θέματα έρευνας αιχμής σχετικά με το φυσικό περιβάλλον και την υγεία καταδείχθηκε μέσω της συμμετοχής με παρουσιάσεις όχι μόνο από το Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος, αλλά και από τα Τμήματα Φυσικής και Χημείας. Η εξαιρετική παρουσία των φοιτητών μας επικυρώθηκε με την απονομή τριών από τα τέσσερα βραβεία για τις καλύτερες προφορικές και παρουσιάσεις αφίσας, τα οποία απονεμήθηκαν από τον εκδοτικό οίκο SPRINGER στις φοιτήτριες:
Σταυρούλα Μενεγάκη (προπτυχιακή φοιτήτρια Τμ. Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος για την εργασία της «Hydrogeochemical and nitrate isotope composition along the Asopos river basin, Greece» – 1ο Βραβείο καλύτερης προφορικής παρουσίασης
Άρτεμις Κοντομίχαλου, διδακτορική φοιτήτρια Τμ. Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος για την εργασία της «Evaluation of preliminary data from the pilot study for establishing the first Soil Geochemical Atlas of Hellas» – 2ο Βραβείο καλύτερης προφορικής παρουσίασης
Jamie-leigh Abrahams, διδακτορική φοιτήτρια University of the Free State, South Africa για την εργασία της «Element dilution factors for detecting trace metal contamination along an AMD (Acid Mine Drainage)-affected stream» – 1ο Βραβείο καλύτερης παρουσίασης αφίσας
Παρασκευή-Μαρία Κούργια, διδακτορική φοιτήτρια Τμ. Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος για την εργασία της «Polycyclic aromatic hydrocarbons in road deposited sediments from Athens and flood depositional sediments from Mandra, Greece: Spatial and seasonal distribution, and potential toxicity» – 2ο Βραβείο καλύτερης παρουσίασης αφίσας.
Προσυνεδριακά εργαστήρια
Οι εργασίες του Συνεδρίου πλαισιώθηκαν από την διοργάνωση δύο προσυνεδριακών εργαστήριων (workshops). Το πρώτο, σχετικά με μεταφορά τεχνογνωσίας εφαρμοσμένων γεωχημικών μεθόδων που περιγράφονται στο Εγχειρίδιο Πρότυπων Μεθόδων για την Καθιέρωση του Παγκόσμιου Δικτύου Γεωχημικής Αναφοράς της Διεθνούς Ένωσης Γεωλογικών Επιστημών (International Union of Geological Sciences), υλοποιήθηκε το Σάββατο 1 Ιουλίου και την Κυριακή 2 Ιουλίου 2023 από μέλη της Διεθνούς Ένωσης Γεωλογικών Επιστημών. Το δεύτερο, επικεντρώθηκε στα Νανοϋλικά και το Γεωπεριβάλλον, και διοργανώθηκε και υλοποιήθηκε στις 2 Ιουλίου 2023 στο πλαίσιο του έργου HORIZON EUROPE nexus monARC από τον μεταδιδάκτορα του Τμήματος Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος Ανδρέα Γόντικα και τον ερευνητή του έργου nexus monARC Dr. Javier Delgado Gallardo.
Οι στόχοι του Συνεδρίου SEGH2023 είχαν υψηλή συνάφεια με τους στόχους της χώρας μας αλλά και της Ευρωπαϊκής Ένωσης για ενίσχυση της ανάπτυξης μέσω της προστασίας του περιβάλλοντος και την υποστήριξη δράσεων σχετικών με την προστασία, αναβάθμιση και αποκατάσταση του φυσικού περιβάλλοντος, τη βελτίωση της βιωσιμότητάς του, συμπεριλαμβανομένου του αστικού περιβάλλοντος, και την αντιμετώπιση των ποικίλων περιβαλλοντικών πιέσεων στο έδαφος, το νερό και την ατμόσφαιρα (πολιτικές Νet Ζero, Green Deal). Με γνώμονα τη διασφάλιση τόσο της ανθρώπινης όσο και της γενικότερης υγείας των οικοσυστημάτων και τη σημασία της διάχυσης των αποτελεσμάτων της διεπιστημονικής έρευνας στο πεδίο των περιβαλλοντικών επιστημών, προσδοκούμε ότι οι στόχοι αυτοί μπορούν και πρέπει να καθοδηγήσουν την καλλιέργεια της διεπιστημονικότητας στη ΣΘΕ αλλά και γενικότερα στο ΕΚΠΑ, καθώς και την εξέλιξη και εμπλουτισμό των προγραμμάτων σπουδών που λειτουργούν σήμερα στις Σχολές και τα Τμήματά μας.
Αριάδνη Αργυράκη, Καθηγήτρια Γεωχημείας Πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής του Συνεδρίου SEGH2023 και εκλεγμένο μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της SEGH
Ημελέτη από το Πανεπιστήμιο της Δυτικής Σκωτίας προστίθεται στον μεγάλο όγκο ερευνών που συνδέουν τα αστικά περιβάλλοντα με την αυξημένη αρτηριακή πίεση, προδιαθεσικό παράγοντα για εγκεφαλικό επεισόδιο και έμφραγμα.
Οι ερευνητές εξέτασαν τη σχέση μεταξύ της ποιότητας του περιβάλλοντος και των άμεσων επιπτώσεων στην υγεία. Καταγράφοντας το θόρυβο από την οδική κυκλοφορία σε διαφορετικές συχνότητες και τα περιστατικά υπέρτασης σε διάφορες αστικές περιοχές της Γλασκώβης, διαπίστωσαν σημαντική συσχέτιση μεταξύ θορύβου, ατμοσφαιρικής ρύπανσης και υπέρτασης σε κατοικημένες περιοχές με υψηλή κυκλοφοριακή ροή.
Πρόκειται για μια σημαντική μελέτη περίπτωσης που πλειοδοτεί στη διεθνή προσπάθεια για προώθηση της μελλοντικής περιβαλλοντικής πολιτικής και την υποστήριξη μέτρων για τη δημόσια υγεία, όπως ο καθορισμός αυστηρότερων κατευθυντήριων γραμμών για την ηχορύπανση, η βελτίωση της τεχνολογίας για λιγότερο θορυβώδη οχήματα και ο καλύτερος αστικός σχεδιασμός.
Ο επιβλέπων ερευνητής Andrew Hursthouse, καθηγητής από τη Σχολή Μηχανικών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών και Φυσικών Επιστημών, σχολίασε ότι η πρόσφατη μελέτη, ερευνητική προσπάθεια του υποψήφιου διδάκτορα Wisdom Adza, αναδεικνύει τη σημασία της συνεργασίας διαφόρων επιστημονικών ειδικοτήτων για την αντιμετώπιση κοινωνικών προβλημάτων καθώς και τον ρόλο που διαδραματίζουν οι περιβαλλοντικές συνθήκες στη δημόσια υγεία, υποδεικνύοντας την ανάγκη για αλλαγή στα δεδομένα σχετικά με την πρόληψη της υπέρτασης σε ατομικό και κοινωνικό επίπεδο.
Ο Wisdom Adza, κύριος ερευνητής της μελέτης, πρόσθεσε: «Μια ανασκόπηση του συγκεκριμένου τομέα αναδεικνύει τις ευκαιρίες για τη συμπερίληψη ευρύτερων δεικτών στην πολιτική δημόσιας υγείας. Αν και απαιτείται περαιτέρω διερεύνηση, δεν σημαίνει ότι πρέπει να καθυστερήσουν οι ενέργειες για την αναγνώριση του θορύβου από την οδική κυκλοφορία ως έναν πιθανό παράγοντα κινδύνου για την υπέρταση και γενικότερα για τις καρδιακές παθήσεις, κατά την ανάπτυξη κλινικών κατευθυντήριων γραμμών και περιβαλλοντικής πολιτικής».
Με γνώμονα τη διευκόλυνση των πολιτών, η Αριστοτέλους προχωρά, μεταξύ άλλων, το νέο Χάρτη Υγείας. Σκοπός του είναι η αποτύπωση των πραγματικών αναγκών ανά περιοχή και με βάση τον πληθυσμό
Έμφαση στην επίλυση των προβλημάτων της καθημερινότητας, που σχετίζονται μεταξύ άλλων με το δημόσιο Σύστημα Υγείας, θα δοθεί στις εξαγγελίες του Πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης το Σαββατοκύριακο 9-10 Σεπτεμβρίου.
Ο τομέας της Υγείας βρέθηκε στο επίκεντρο της κυβερνητικής ατζέντας για τη δεύτερη θητεία και στις προγραμματικές δηλώσεις. Αναμένεται να βρεθεί ξανά στο πλαίσιο της ΔΕΘ, μαζί με ριζικές αλλαγές που θα προχωρήσουν σε άλλα κρίσιμα πεδία της καθημερινής ζωής των πολιτών, όπως είναι η Παιδεία.
Η παροχή ποιοτικής φροντίδας, με δημόσια νοσοκομεία στα οποία έχουν πρόσβαση όλοι χωρίς να χρειάζεται να περιμένουν για διενέργεια εξετάσεων, χειρουργεία ή στις εφημερίες, είναι αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα της κυβέρνησης. Με αυτά τα δεδομένα, προωθούνται από το Υπουργείο Υγείας, μεταρρυθμίσεις που θα φέρουν τον πολίτη κοντά στο Εθνικό Σύστημα Υγείας, χωρίς να πρέπει να επιβαρυνθεί οικονομικά για να αναζητήσει ταχύτερα υπηρεσίες στον ιδιωτικό τομέα.
Καταρχάς, οι 10.000 προσλήψεις στην Υγεία που έχουν εξαγγελθεί από τον Κυριάκο Μητσοτάκη ήδη πριν τις εκλογές, θα επαναληφθούν στη ΔΕΘ. Το Υπουργείο Υγείας αναγνωρίζει τα κενά στο ΕΣΥ, μέσα από τις διαχρονικές ελλείψεις, το «χλιαρό» ενδιαφέρον από την πλευρά των νέων γιατρών να εργαστούν για το ΕΣΥ αλλά και τις πολλαπλές παραιτήσεις των τελευταίων μηνών.
Η προσπάθεια να στελεχωθούν επαρκώς τα δημόσια νοσοκομεία είναι διαρκής. Αυτή τη στιγμή σε εξέλιξη είναι η διαδικασία για πρόσληψη 860 μόνιμων γιατρών του ΕΣΥ, παράλληλα με ακόμη 83. Οι τελευταίες θέσεις προκηρύχθηκαν από την υπηρεσιακή Υπουργό Υγείας, Αναστασία Κοτανίδου. Την ίδια στιγμή, «τρέχει» η προκήρυξη για 125 Συντονιστές Διευθυντές. Εκτός από τους γιατρούς, αναμένεται η πρόσληψη 4.000 νοσηλευτών και 1.600 ατόμων λοιπού προσωπικού.
Η δυσκολία προσέλκυσης νέων γιατρών στο ΕΣΥ και οι συνεχόμενες παραιτήσεις μόνιμου ιατρικού προσωπικού υπό το βάρος της πίεσης, της κόπωσης και των εξαντλητικών εφημεριών αποτελούν «πονοκέφαλο» για το Υπουργείο Υγείας. Έτσι, αναζητά λύσεις που θα κρατήσουν τους γιατρούς και θα δώσουν κίνητρα σε νεότερους να προχωρήσουν σε αιτήσεις για τις θέσεις που προκηρύσσονται. Αξίζει να σημειωθεί ότι η παροχή κινήτρων ξεκίνησε δειλά με τους αναισθησιολόγους – η έλλειψη των οποίων γίνεται όλο και πιο εμφανής – όταν η προηγούμενη ηγεσία θέσπισε επίδομα ύψους 400 ευρώ το μήνα για ειδικευμένους γιατρούς, αλλά και 250 ευρώ για ειδικευόμενους.
Με γνώμονα πάντα τη διευκόλυνση των πολιτών, η Αριστοτέλους προχωρά το νέο Χάρτη Υγείας. Σκοπός του είναι η αποτύπωση των πραγματικών αναγκών ανά περιοχή και με βάση τον πληθυσμό. Είναι χαρακτηριστικό ότι τα οργανογράμματα των νοσοκομείων διαμορφώθηκαν πριν από δύο δεκαετίες, με αποτέλεσμα να μη βρίσκουν εφαρμογή στις σημερινές ανάγκες. Με το νέο Χάρτη Υγείας οι προσλήψεις προσωπικού, καθώς και η κατανομή των υπηρεσιών ανά περιοχή, θα είναι περισσότερο στοχευμένες.
Μεγάλο κεφάλαιο της Υγείας είναι η Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας (ΠΦΥ). Ο θεσμός του Προσωπικού Γιατρού επιχειρείται να επεκταθεί για το σύνολο του πληθυσμού και να τεθεί σε πλήρη λειτουργία, εφόσον δοθούν κίνητρα για προσθήκη περισσότερων γιατρών στο σύστημα (σήμερα συμμετέχουν περίπου 3.400 γιατροί και είναι εγγεγραμμένοι περίπου 5 εκατομμύρια πολίτες). Παράλληλα με τον Προσωπικό Γιατρό, το Υπουργείο Υγείας σχεδιάζει ένα νέο «μοντέλο» των δομών ΠΦΥ, με ενοποίηση των Κέντρων Υγείας, των δημοτικών και περιφερειακών ιατρείων.
Σε συνέχεια όλων των παραπάνω και δεδομένου ότι το ΕΚΑΒ έχει άμεση σχέση με την καθημερινότητα των ασθενών και την πρόσβασή τους στο ΕΣΥ, γίνονται παρεμβάσεις για πιο γρήγορες διακομιδές. Ειδική ομάδα από δικυκλιστές-διασώστες θα προηγούνται των ασθενοφόρων, παρέχοντας ταχύτερα τις πρώτες βοήθειες. Ήδη στα νησιά εφέτος το καλοκαίρι προσέφεραν πρώτες βοήθειες μοτοσικλετιστές. Στο Λεκανοπέδιο Αττικής θα υπάρχουν 15-17 μηχανές ανά βάρδια από τα μέσα Σεπτεμβρίου. Επιπλέον, υπηρεσία αναλαμβάνουν περισσότεροι από 100 επικουρικοί διασώστες στο ΕΚΑΒ Αττικής, ενώ έχει εξαγγελθεί η πρόσληψη 800 διασωστών μόνιμου προσωπικού. Με τις παρεμβάσεις αυτές, τον ερχόμενο Νοέμβριο ιδανικά θα επιτευχθεί και ο στόχος του χρόνου προσέγγισης του άμεσα επείγοντος, δηλαδή τα 10 με 12 λεπτά.
