Κατηγορία: Ενημέρωση

Τον χρόνο ζωής γηραιών ποντικών πέτυχαν να επιμηκύνουν επιστήμονες συνδέοντας αιμοφόρα αγγεία ηλικιωμένων τέτοιων ζώων σε νεαρά ποντίκια.

Η μετάγγιση νέου αίματος επέτρεψε στα γηραιά ποντίκια να ζήσουν 6% με 9% περισσότερο, που αναλογεί σε έξι ανθρώπινα χρόνια. Παρότι η μελέτη δεν υπόσχεται την ανακάλυψη αντιγηραντικής θεραπείας για τον άνθρωπο, δημιουργεί ελπίδες ότι το αίμα νεαρών ποντικών περιέχει ουσίες ικανές να προάγουν τη μακροβιότητα. «Εκτιμώ ότι έχουμε να κάνουμε με ένα χρήσιμο κοκτέιλ», λέει ο Τζέιμς Ουάιτ, βιολόγος της ιατρικής σχολής του Πανεπιστημίου Ντιουκ και επικεφαλής της νέας μελέτης.

Η ένωση δύο οργανισμών, γνωστή ως παραβίωση, έχει μακρά επιστημονική ιστορία. Τον 19ο αιώνα Γάλλοι επιστήμονες συνέδεσαν τα αιμοφόρα αγγεία δύο αρουραίων. Στην προσπάθειά τους να αποδείξουν ότι οι αρουραίοι μοιράζονταν κοινό κυκλοφορικό σύστημα, χορήγησαν στο ένα μικρό θηλαστικό μπελαντόνα, για να παρατηρήσουν ότι οι κόρες και των δύο ζώων είχαν διασταλεί.

Παραβίωση και γήρανση

Τη δεκαετία του 1950, το Πανεπιστήμιο Κορνέλ χρησιμοποίησε την παραβίωση για να εξερευνήσει τη γήρανση. Ενωσαν μεταξύ τους γηραιούς και νέους αρουραίους, ράβοντας μαζί τις ράχες τους. Η επιστημονική ομάδα διαπίστωσε ότι ο χόνδρος στις κλειδώσεις των γηραιών πειραματόζωων έμοιαζε νεότερος. Στις αρχές της δεκαετίας του 2000 η παραβίωση αναγεννήθηκε. Ερευνητές αξιοποίησαν σύγχρονες τεχνικές προκειμένου να διαπιστώσουν τις επιπτώσεις του διαμοιρασμού ενιαίου κυκλοφορικού μεταξύ δύο ζώων. Οι έρευνες έδειξαν ότι το μυϊκό σύστημα και ο εγκέφαλος γηραιών ποντικών είχε αναζωογονηθεί.

Σε πειράματα, γηραιότερα ποντίκια έζησαν 6% με 9% περισσότερο –περίπου έξι ανθρώπινα χρόνια– αφού δέχθηκαν μετάγγιση αίματος από νεότερα τρωκτικά.

Ορισμένοι γιατροί έσπευσαν να προσφέρουν μεταγγίσεις πλάσματος, προερχόμενου από νέους ανθρώπους, ως μέθοδο αντιμετώπισης της γεροντικής άνοιας και άλλων εκφυλιστικών ασθενειών. Το 2019 η ομοσπονδιακή Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων εξέδωσε προειδοποίηση, σύμφωνα με την οποία τέτοιες θεραπείες «δεν έχουν αποδεδειγμένα κλινικά οφέλη και μπορεί να αποδειχθούν επιβλαβείς».

Εδώ και χρόνια, ο δρ Ουάιτ και οι συνάδελφοί του μελέτησαν μεθόδους τροποποίησης της παραβίωσης, προκειμένου να κατανοήσουν τις αντιγηραντικές της ιδιότητες. Η επιστημονική ομάδα συνέδεσε δύο ποντίκια, ένα ηλικιωμένο και ένα νεαρό, για τρεις μήνες, χρόνος διπλάσιος από τα συνηθισμένα πειράματα παραβίωσης, προτού τα αποκολλήσουν με μεγάλη προσοχή. Μετά την αποθεραπεία των ποντικών, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι το γηραιό ποντίκι αύξησε το προσδόκιμο ζωής του, όπως έδειξαν οι γενετικοί δείκτες του.

Το νεαρό ποντίκι επηρεάσθηκε και αυτό από την ένωση. «Τα νεαρά ποντίκια γερνάνε πιο γρήγορα κατά τη διάρκεια του πειράματος παραβίωσης. Μόλις τα αποκολλήσουμε, όμως, τα νεαρά ζώα συνεχίζουν να γερνάνε με τον φυσιολογικό ρυθμό τους», λέει ο ειδικός των βιολογικών ρυθμών της ιατρικής σχολής του Χάρβαρντ, Βάντιμ Γκλάντισεφ.

«Πρόκειται για εκπληκτικό επιστημονικό επίτευγμα», λέει ο Τόνι Ουίς-Κορέ του Πανεπιστημίου του Στάνφορντ. Ο ερευνητής Μάικλ Κονμπόι του Μπέρκλεϊ προειδοποιεί ότι ανάλογο περυσινό πείραμα δεν έδειξε ότι τα ποντίκια ζουν περισσότερο χάρη στην παραβίωση. «Είναι πάντως ενθαρρυντικό ότι κάποιος κάνει αυτά τα πειράματα, γιατί δεν είναι καθόλου εύκολα», τονίζει ο δρ Κονμπόι.

Πηγη: https://healthpharma.gr/

Η απώλεια της όσφρησης σε άτομα με αυξημένο γενετικό κίνδυνο εμφάνισης της Νόσου Αλτσχάιμερ μπορεί να είναι πρώιμο σημάδι μελλοντικών προβλημάτων μνήμης.

Αυτό είναι το συμπέρασμα ερευνητών από το Σικάγο, που μελέτησαν τις ικανότητες όσφρησης περισσότερων από 865 ανθρώπων σε διάστημα 15 ετών και δημοσίευσαν τα ευρήματά τους στο διαδικτυακό τεύχος της ιατρικής επιθεώρησης Neurology της Αμερικανικής Ακαδημίας Νευρολογίας.

Στην έρευνα μελετήθηκε τόσο η ικανότητα των συμμετεχόντων να ανιχνεύουν μια οσμή, όσο και η ικανότητά τους να προσδιορίζουν την οσμή που μύριζαν. Οι δοκιμές έγιναν σε διαστήματα πέντε ετών. Η σκέψη και οι δεξιότητες μνήμης των ανθρώπων δοκιμάστηκαν επίσης δύο φορές, με διαφορά πέντε ετών.

Το γονίδιο που σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο για Αλτσχάιμερ

Τα δείγματα DNA έδωσαν στους ερευνητές πληροφορίες σχετικά με το ποιος φέρει το γονίδιο APOE e4 που σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο για Αλτσχάιμερ. Όμως, οι δεξιότητες σκέψης και μνήμης ήταν παρόμοιες μεταξύ των δύο ομάδων στην αρχή της μελέτης.

Τα άτομα που έφεραν την παραλλαγή του γονιδίου είχαν 37% λιγότερες πιθανότητες να έχουν καλή ανίχνευση οσμών σε σχέση με τα άτομα χωρίς το γονίδιο. Οι φορείς του γονιδίου άρχισαν να αντιμετωπίζουν μειωμένη ανίχνευση οσμής σε ηλικία 65 έως 69 ετών. Σε αυτή την ηλικία μπορούσαν να ανιχνεύσουν κατά μέσο όρο περίπου 3,2 από τις οσμές, σε σύγκριση με περίπου 3,9 μυρωδιές για τα άτομα που δεν έφεραν το γονίδιο.

Ωστόσο, τα άτομα που είχαν την παραλλαγή του γονιδίου δεν έδειξαν διαφορά στην ικανότητά τους να αναγνωρίζουν ποια μυρωδιά μυρίζουν μέχρι την ηλικία των 75 έως 79 ετών. Μόλις άρχισαν να χάνουν την ικανότητά τους να αναγνωρίζουν οσμές, η ικανότητα μειώθηκε πολύ πιο γρήγορα σε όσους είχαν το γονίδιο σε σύγκριση με όσους δεν το έφεραν, όπως αναφέρει το ΑΠΕ-ΜΠΕ.

Οι ερευνητές υπολόγισαν, επίσης, άλλους παράγοντες που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τα αποτελέσματα, όπως η ηλικία, το φύλο και το μορφωτικό επίπεδο.

«Ο έλεγχος της ικανότητας ενός ατόμου να ανιχνεύει οσμές μπορεί να είναι ένας χρήσιμος τρόπος για την πρόβλεψη μελλοντικών προβλημάτων στη γνωστική λειτουργία», δηλώνει ο συγγραφέας της μελέτης, Μάθιου Γκούντσμιθ, από το Πανεπιστήμιο του Σικάγου. «Αν και χρειάζεται περισσότερη έρευνα για να επιβεβαιωθούν αυτά τα ευρήματα και να καθοριστεί ποιο επίπεδο απώλειας όσφρησης θα μπορούσε να προβλέψει τον μελλοντικό κίνδυνο, αυτά τα αποτελέσματα μπορεί να είναι πολλά υποσχόμενα, ειδικά σε μελέτες που στοχεύουν στον εντοπισμό ατόμων που κινδυνεύουν να εμφανίσουν άνοια νωρίς», προσθέτει.

Πηγη: https://healthpharma.gr/

Σε αλλαγές στο μοντέλο διοίκησης του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) προχωράει το υπουργείο Υγείας, με τροπολογία επί του σχεδίου νόμου για την κύρωση πρόσφατων πράξεων νομοθετικού περιεχομένου, μεταξύ των οποίων και αυτή που αφορά την ενίσχυση της στελέχωσης των ασθενοφόρων των κέντρων υγείας και του ΕΚΑΒ.

Το υπουργείο Υγείας καταργεί τις θέσεις των δύο αντιπροέδρων του ΕΟΔΥ και συστήνει θέση διευθύνοντος συμβούλου, ο οποίος μετέχει στο Δ.Σ. του και ουσιαστικά ασκεί τη διοίκηση στον Οργανισμό, αντλώντας τις σχετικές αρμοδιότητες από τον πρόεδρο του Δ.Σ. του ΕΟΔΥ.

Οπως αναφέρεται στην αιτιολογική έκθεση, «η αναδιοργάνωση της διοίκησης και η ανακατανομή των αρμοδιοτήτων μεταξύ των οργάνων διοίκησης του ΕΟΔΥ κρίνεται επιβεβλημένη προκειμένου να καταστεί περισσότερο αποτελεσματική και αποδοτική η επίτευξη των σκοπών του και να βελτιωθεί η δυνατότητα ανταπόκρισής του στις προκλήσεις που θέτει η ανάγκη προστασίας και προαγωγής της δημόσιας υγείας».

Το υπουργείο Υγείας συστήνει θέση διευθύνοντος συμβούλου

Σύμφωνα με την τροπολογία, ο διευθύνων σύμβουλος μεταξύ άλλων προΐσταται διοικητικά όλων των υπηρεσιών του Οργανισμού, μεριμνά για την οργάνωση, τον συντονισμό και την καθοδήγηση του εκτελούμενου έργου και εγκρίνει δαπάνες. Ο διευθύνων σύμβουλος, που είναι πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης, ορίζεται με απόφαση του υπουργού Υγείας και πρέπει να είναι κάτοχος πτυχίου στο γνωστικό αντικείμενο των επιστημών υγείας, καθώς και μεταπτυχιακού και διδακτορικού διπλώματος. Η θητεία του, όπως και του προέδρου του Δ.Σ., είναι τριετής, ενώ υπάρχει δυνατότητα ανανέωσής της για μία φορά.

Την απογοήτευση και τον θυμό τους για τις νέες αλλαγές εκφράζει ο Πανελλήνιος Σύλλογος Εργαζομένων ΕΟΔΥ, που καταδικάζει την επιλογή του υπουργείου να καταθέτει τροπολογίες που αφορούν τους εργαζομένους ερήμην τους. Διαμαρτύρονται έντονα επίσης για το γεγονός ότι ο διευθύνων σύμβουλος δεν θα τοποθετείται κατόπιν ανοιχτής προκήρυξης και μέσω μιας διαγωνιστικής διαδικασίας, αλλά θα ορίζεται με απόφαση του υπουργού Υγείας. «Παρά τις υποσχέσεις για μεταρρυθμίσεις και αναβάθμιση του ΕΟΔΥ, διαπιστώνουμε ότι δεν υπάρχει καμία πρόθεση να εξελιχθεί ο φορέας, ενώ η ίδια η κυβέρνηση έχει εξαγγείλει ότι θα φέρει νομοσχέδιο για την επιλογή διοικήσεων μέσω ΑΣΕΠ. Αντίθετα, τοποθετήσεις με τέτοιες προδιαγραφές μάς γυρνούν 30 χρόνια πίσω», αναφέρει ο σύλλογος σε ανακοίνωσή του.

Πηγη: https://healthpharma.gr/

Οι ασθενείς με χρόνια λεμφοκυτταρική λευχαιμία (ΧΛΛ) οι οποίοι έχουν ανθεκτική νόσο σε αναστολείς της τυροσινικής κινάσης του Bruton (BTK αναστολείς) έχουν περιορισμένες θεραπευτικές επιλογές και δυσμενή έκβαση. Η ανάπτυξη νέων παραγόντων και θεραπευτικών επιλογών είναι επομένως απαραίτητη για το πληθυσμό αυτόν.

Το pirtobrutinib είναι ένας εκλεκτικός, αναστρέψιμος αναστολέας της BTK επόμενης γενιάς, ο οποίος αναπτύχθηκε ώστε να αποκαταστήσει την ευαισθησία στην αναστολή της ΒΤΚ όταν η νόσος αποκτά ανθεκτικότητα στους αναστολείς BTK πρώτης γενιάς.

Με βάση τα αποτελέσματα της κλινικής μελέτης φάσης Ι/ΙΙ η οποία δημοσιεύτηκε στο New England Journal of Medicine τον Ιούνιο του 2023 το pirtobrutinib έδειξε αποτελεσματικότητα σε ασθενείς με χρόνια λεμφοκυτταρική λευχαιμία (CLL) οι οποίοι έχουν λάβει ήδη μια γραμμή θεραπείας με έναν αναστολέα της τυροσινικής κινάσης (BTK) του Bruton.

Κλινική μελέτη για λευχαιμία

Οι ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου (Παθολόγος, Καθηγήτρια Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής) Δέσποινα Φωτίου και Θάνος Δημόπουλος (Πρύτανης ΕΚΠΑ) συνοψίζουν τα αποτελέσματα της μελέτης. Πρόκειται για μια κλινική μελέτη 1/2 στην οποία εντάχθηκαν ασθενείς με διαφορετικές υποτροπιάζουσες ή ανθεκτικές κακοήθειες των Β-λεμφοκυττάρων αλλά τα αποτελέσματα που παρουσιάζονται αφορούν την αποτελεσματικότητα του φαρμάκου σε ασθενείς με χρόνια λεμφοκυτταρική λευχαιμία, που είχαν προηγουμένως λάβει αναστολέα BTK, καθώς και αποτελέσματα ασφάλειας για όλους τους ασθενείς με ΧΛΛ.

Το κύριο καταληκτικό σημείο της μελέτης ήταν η συνολική ανταπόκριση (τουλάχιστον μερική ανταπόκριση), όπως αξιολογήθηκε από ανεξάρτητη αξιολόγηση. Τα δευτερεύοντα τελικά σημεία περιλάμβαναν την επιβίωση ελεύθερη υποτροπής νόσου νόσου (PFS) και την ασφάλεια. Συνολικά 317 ασθενείς με χρόνια λεμφοκυτταρική λευχαιμία, έλαβαν pirtobrutinib, συμπεριλαμβανομένων 247 που είχαν προηγουμένως λάβει έναν αναστολέα BTK. Ανάμεσα σε αυτούς τους 247 ασθενείς, ο διάμεσος αριθμός προηγούμενων θεραπευτικών γραμμών ήταν 3 (εύρος 1-11) και 100 ασθενείς (40,5%) είχαν λάβει επίσης έναν αναστολέα του BCL2 όπως το venetoclax.

Η συνολική ανταπόκριση στο pirtobrutinib ήταν 73,3%, η οποία έφτασε 82,2% όταν συμπεριλήφθηκε και μερική ανταπόκριση με λεμφοκυττάρωση. Το διάμεσο PFS ήταν 19,6 μήνες. Ανάμεσα στους 317 ασθενείς με χρόνια λεμφοκυτταρική λευχαιμία που έλαβαν pirtobrutinib, οι πιο συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες ήταν οι λοιμώξεις (στο 71,0%), τα αιμορραγικά επεισόδια (στο 42,6%) και η ουδετεροπενία (στο 32,5%).

Σε μία διάμεση διάρκεια θεραπείας 16,5 μηνών (εύρος 0,2 έως 39,9) όσον αφορά ανεπιθύμητες ενέργειες που σχετίζονται τυπικά με τους αναστολείς του BTK, αυτές περιγράφονται σχετικά σπάνια, όπως υπέρταση στο 14,2% των ασθενών, κολπική μαρμαρυγή ή πτερυγισμός στο 3,8% και μείζονα αιμορραγία στο 2,2%. Μόνο 9 από τους 317 (2,8%) ασθενείς διέκοψαν τη θεραπεία με pirtobrutinib λόγω ανεπιθύμητων ενεργειών που σχετίστηκαν με τη θεραπεία.

Έγκριση θεραπείας

Μέχρι σήμερα, το Pirtobrutinib έχει λάβει έγκριση από τους εγκριτικούς φορείς μόνο για τη θεραπεία του λεμφώματος από κύτταρα μανδύα αλλά φαίνεται πλέον να αποτελεί μια θεραπευτική επιλογή και για τους ασθενείς με χρόνια λεμφοκυτταρική λευχαιμία που έχουν αναπτύξει ανθεκτικότητα σε BTK αναστολείς και / ή BCL2 αναστολείς όπου υπάρχουν λίγες, αν υπάρχουν, συνήθεις επιλογές θεραπείας. Τα αποτελέσματα της μελέτης μας δείχνουν επίσης ότι η συνεχιζόμενη στόχευση του BTK, ακόμη και μετά την ανάπτυξη ανθεκτικότητας στους ομοιοπολικούς αναστολείς πρώτης και δεύτερης γενιάς, μπορεί να είναι αποτελεσματική.

Πηγη: https://healthpharma.gr/

Συνέντευξη με τον ακαδημαϊκό, συντονιστή της Διοίκησης Υπηρεσιών Υγείας του ΕΚΠΑ και πρόεδρο του ΙΠΟΚΕ Ερευνητικού Κέντρου.

Στα μεγάλα προβλήματα που ταλανίζουν τον χώρο της Υγείας, αλλά και στις προοπτικές που ανοίγονται μέσω του Νέου Ταμείου Ανάπτυξης και Ανασυγκρότησης (RRF) μας μίλησε ο Ακαδημαϊκός κ. Γιάννης Υφαντόπουλος, τονίζοντας ότι τώρα είναι η ώρα οι παρωχημένες πολιτικές του παρελθόντος να αντικατασταθούν από αναπτυξιακά κίνητρα προσέλκυσης επενδύσεων οδηγώντας την Υγεία σε μία νέα δημιουργική εποχή προς όφελος όλων των πολιτών. Στις προοπτικές της 4ης  βιομηχανικής επανάστασης και στην νέα ψηφιακή εποχή που διανύουμε θα πρέπει να αναζητήσουμε νέες σύγχρονες πολιτικές υγείας.

• Κύριε καθηγητά, χωρίς να εστιάζω αποκλειστικά στο φάρμακο, ποια είναι κατά τη γνώμη σας τα μεγαλύτερα αγκάθια που σήμερα πλήττουν την Υγεία και κατά συνέπεια τον ασθενή; Υπάρχουν βιώσιμες λύσεις και αν ναι ποιες είναι αυτές;

H Υγεία αποτελεί το πολυτιμότερο αγαθό. Για τον λόγο αυτόν, τα περισσότερα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που διανύουν μια προεκλογική περίοδο, έχουν θέσει ως πρώτη πολιτική προτεραιότητα την υιοθέτηση μεταρρυθμίσεων, για την ικανοποίηση του υπέρτατου αγαθού της υγείας. Οι Ευρωπαϊκές πολιτικές για το φάρμακο και την υγεία συζητήθηκαν στο
πρόσφατο συνέδριο που έγινε στην Μάλτα στις 14-16 Ιουνίου με τίτλο «Κτίζοντας μια Υγιέστερη Ευρώπη» Στο συνέδριο συμμετείχαν η Επίτροπος Υγείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης κ. Στέλλα Κυριακίδη, Στελέχη Ευρωπαϊκών Κυβερνήσεων και Φαρμακευτικών Εταιρειών και εκπρόσωποι Ενώσεων Ασθενών. Στο συνέδριο αυτό παρουσιάσθηκαν τα αποτελέσματα της μελέτης του ερευνητικού Κέντρου ΙΠΟΚΕ με τίτλο «ΥΠΟ επένδυση στο φάρμακο και οι επιπτώσεις στους δείκτες υγείας στις Χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης». Η Υγεία δεν αποτελεί κόστος αλλά μια ουσιαστική επένδυση με σημαντική συμβολή στην οικονομική ανάπτυξη, την παραγωγικότητα, την απασχόληση και την ευημερία των πολιτών. Στο Συνέδριο έγινε ιδιαίτερη αναφορά, στις μεταρρυθμίσεις και τις πολιτικές υγείας που υιοθετούνται από τις Χώρες Μέλη της Ε.Ε-27 με στόχο την καλύτερη πρόσβαση στις θεραπείες και την διασφάλιση της βελτίωσης της υγείας και της ποιότητας ζωής των ευρωπαίων πολιτών.

Τα συμπεράσματα επίσης παρουσιάσθηκαν με επιτυχία στην Πολωνία σε εκπροσώπους 6 διαφορετικών πολιτικών παρατάξεων οπου συζητήθηκαν οι στρατηγικές υγείας για την επόμενη πενταετία.  Η μελέτη βασίσθηκε στην ανάλυση χρονολογικών σειρών που καλύπτουν την περίοδο 1960-2022 και στην οικονομετρική διερεύνηση των φαρμακευτικών δαπανών και των δαπανών υγείας 322.724 Ευρωπαϊκών νοικοκυριών. Τα αποτελέσματα ανέδειξαν την σημαντική υποχρηματοδότηση του δημόσιου τομέα στο φάρμακο και στις υπηρεσίες υγείας στην Ελλάδα, στην Πολωνία στην Ρουμανία και στις άλλες χώρες της Κεντρικής και Νότιο-Ανατολικής Ευρώπης.
Όσον αφορά στην Ελλάδα θα πρέπει να  σημειώσουμε ότι την τελευταία δεκαετία λόγω της οικονομικής κρίσης υπήρξαν σημαντικές μεταρρυθμίσεις στο σύστημα υγείας της χώρας μας. Η κύρια ερώτηση που προκύπτει είναι κατά πόσο οι μεταρρυθμίσεις αυτές συνέβαλλαν στην βελτίωση της ποιότητας ζωής των Ελλήνων πολιτών και στην αύξηση της οικονομικής και κοινωνικής ευημερίας της χώρας μας.

Στο ΙΠΟΚΕ και στο Μεταπτυχιακό πρόγραμμα της Διοίκησης Υπηρεσιών Υγείας του ΕΚΠΑ έχουν εκπονηθεί μια σειρά μελετών που εξετάζουν την αποτελεσματικότητα και αποδοτικότητα του δημόσιου τομέα στην Ελλάδα διαχρονικά και τις επιπτώσεις των τριών μνημονίων στην υγεία του πληθυσμού και στην πρόσβαση των πολιτών στις υπηρεσίες υγείας.
Οσον αφορά «τα αγκάθια» στον τομέα της υγείας, θα πρέπει να επισημάνουμε τα διαχρονικά προβλήματα που δεν λύθηκαν μέχρι σήμερα λόγω έλλειψης μια ενιαίας διακομματικής πολιτικής.

Συνοπτικά θα μπορούσα να πω ότι οι μεγάλες κατηγορίες προβλημάτων είναι οι εξής:

• Το πρώτο πρόβλημα είναι η σημαντική δημόσια υποχρηματοδότηση της υγείας και του φαρμάκου στη Χώρα μας
• Το δεύτερο πρόβλημα, που συνδέεται με το πρώτο, είναι η αυξημένη συμμετοχή των ασθενών στο φάρμακο, με δαπάνες από την τσέπη τους που είναι τριπλάσιες σε σχέση με τον μέσο όρο των Χωρών της ΕΕ-27. 
• Το τρίτο πρόβλημα, που επίσης συνδέεται με το δεύτερο, είναι η δημιουργία καταστροφικών δαπανών για το φάρμακο που σημαίνει ότι τα νοικοκυριά αναγκάζονται «να θυσιάσουν βασικές ανάγκες για διατροφή και κατοικία» προκειμένου να ανταποκριθούν στην δαπάνη για φάρμακο. Αυτό ασκεί μια σημαντική επιδείνωση  στην ευημερία των νοικοκυριών της χώρας μας.
• Το τέταρτο πρόβλημα είναι η δημιουργία «ηθικού κινδύνου» από το κράτος προς την φαρμακευτική βιομηχανία με την έννοια του διαχρονικά αυξανόμενου claw back και rebate. 
• Το κύριο πρόβλημα που προκύπτει είναι πόσο παραγωγικά αξιοποιεί το κράτος τα έσοδα που παίρνει από τις επιστροφές του claw back και rebate. Πόσο αναπτυξιακό και επενδυτικό είναι το claw back και rebate;

Ένα επίσης σημαντικό πρόβλημα είναι η έλλειψη διάθεσης και χρήσης των BIG -DATA που συλλέγονται από τον ΕΟΦ, ΗΔΙΚΑ και ΕΟΠΥΥ με τα ερευνητικά κέντρα και τα πανεπιστήμια της Χώρας μας. Η πληροφορία είναι δημόσιο αγαθό και η αξιοποίηση της συμβάλλει στην ορθολογική διαχείριση των πόρων για την χάραξη αποδοτικής αποτελεσματικής και κοινωνικά δίκαιης πολιτικής υγείας.

• Ειδικότερα για το φάρμακο, οι εταιρείες μιλούν συνεχώς για ΥΠΟ χρηματοδότηση με δυσμενείς επιπτώσεις τόσο για τις ίδιες όσο και για τους λοιπούς δείκτες της Υγείας. Πόσο συγκρίνεται η υποχρηματοδότηση υπηρεσιών Υγείας στην Ελλάδα σε σχέση με τις άλλες χώρες της Ευρώπης;

Η δεκαετής οικονομική κρίση, τα 3 Μνημόνια και στη συνέχεια η επιδημιολογική κρίση του COVID-19 επηρέασαν σημαντικά την υποχρηματοδότηση του συστήματος υγείας στην Ελλάδα. Συγκρίνοντας την εξέλιξη των δαπανών υγείας στην Ελλάδα σε σχέση  με τον μέσο όρο των Χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΕΕ-27 παρατηρούμε σημαντικές αποκλίσεις.

Οι αποκλίσεις αυτές ανέρχονται σε δύο ποσοστιαίες μονάδες στο σύνολο των δαπανών υγείας σε ποσοστό του ΑΕΠ και σε τρεις ποσοστιαίες μονάδες για τις δημόσιες δαπάνες Υγείας. Άρα ο δημόσιος τομέα στην Ελλάδα  φαίνεται να υστερεί και να αποκλίνει από την μέση Ευρωπαϊκή τάση εξέλιξης των δαπανών υγείας

Η Ελλάδα αποτελεί τη μοναδική χώρα των Ε.Ε.-27 με τις μεγαλύτερες υποχρηματοδοτήσεις του συστήματος Υγείας.

Ενδεικτικά αναφέρονται ότι κατά την τελευταία δεκαετία παρουσιάσθηκαν οι ακόλουθες μειώσεις/ αποκλίσεις της Ελλάδος  από τον Μ.Ο. των Ε.Ε.-27:

1. Όσον αφορά το σύνολο των δαπανών υγείας κατά κεφαλήν παρουσιάσθηκε μείωση στην Ελλάδα κατά 22,8% έναντι αύξησης στον Μ.Ο. Ε.Ε.-27 κατά 16,7%.
2. Στην κατά κεφαλή δημόσια δαπάνη οι αποκλίσεις ήταν σημαντικότερες. Παρατηρήθηκε μείωση στην Ελλάδα κατά 32,5% έναντι αύξησης στον Μ.Ο των Ε.Ε.-27 κατά 15,3%.
3. Στο σύνολο των κατά κεφαλή φαρμακευτικών δαπανών η μείωση στην Ελλάδα εκτιμήθηκε  στο 26,2% έναντι αύξησης στον Μ.Ο. των Ε.Ε.-27 κατά 3,6%.
4. Στις Δημόσιες φαρμακευτικές δαπάνες κατά κεφαλήν παρατηρήθηκε μείωση στην Ελλάδα κατά 51,8%, σε σχέση με αντίστοιχη μείωση στον Μ.Ο. των Ε.Ε.-27 μόνο κατά 6,7%.
5. Πόσο έχει αυξηθεί το κόστος ανά ασθενή την τελευταία δεκαετία και τι θα μπορούσε να γίνει, έτσι ώστε να μειωθεί η δυσβάσταχτη αυτή επιβάρυνση για την τσέπη του; 

Εξετάζοντας διαχρονικά το πρότυπο χρηματοδότησης των δαπανών υγείας στην Ελλάδα, παρατηρούμε μια σημαντική συρρίκνωση των δημοσίων δαπανών υγείας με αντίστοιχη αύξηση των ιδιωτικών δαπανών. Οι Έλληνες πληρώνουν από την τσέπη τους ένα υπερδιπλάσιο ποσοστό ιδιωτικών δαπανών για υγεία σε σχέση με τον μέσο Ευρωπαίο πολίτη . Στην ερευνά μας μελετήσαμε τις γενικότερες τάσεις των ιδιωτικών δαπανών υγείας, και τις πληρωμές από την τσέπη των νοικοκυριών σε ποσοστό του συνόλου των δαπανών υγείας για την χρονική περίοδο 2000-2020. Από την μελέτη αυτή προέκυψε ότι οι Έλληνες διαθέτουν από την τσέπη τους ένα σταθερά μεγάλο ποσοστό που ανέρχεται πάνω από 35% ενώ ο μέσος Ευρωπαίος διαθέτει το 15%. Ως εκ τούτου,  παρατηρείται μια συνεχής  απόκλιση από τον μέσο όρο της Ε.Ε.-27 σε βάρος των Ελλήνων. Η μετακύληση αυτή της δαπάνης από τον
δημόσιο τομέα στις τσέπες των Ελλήνων πολιτών έφερε ένα επιπλέον βάρος στα ελληνικά νοικοκυριά, δημιουργώντας σημαντικές καταστροφικές δαπάνες.

Οι μελέτες μας έδειξαν ότι οι κύριοι παράγοντες που συμβάλλον στη δημιουργία των καταστροφικών δαπανών υγείας είναι: η χαμηλή οικονομική κατάσταση του νοικοκυριού, η συχνότητα νοσηλείας, η παρουσία ενός ηλικιωμένου ή ανάπηρου μέλους στο νοικοκυριό και η παρουσία ενός τουλάχιστον μέλους με χρόνια ασθένεια. Επιπλέον, παράγοντες που συμβάλλουν στις καταστροφικές δαπάνες είναι η διαθεσιμότητα δαπανηρών υπηρεσιών υγείας, η χαμηλή ικανότητα πληρωμής και η έλλειψη επαρκούς δημόσιας ασφάλισης υγείας. Οι καταστροφικές δαπάνες συμβάλλουν στην αύξηση των κοινωνικο-οικονομικών ανισοτήτων με αποτέλεσμα τα νοικοκυριά που βρίσκονται στα χαμηλά εισοδηματικά κλιμάκια ή κοντά στα όρια φτώχειας να διατρέχουν υψηλό κίνδυνο αδυναμίας πρόσβασης στις υπηρεσίες υγείας.

Οι πολιτικές αυτές που αναφέρθηκαν παραπάνω οδήγησαν στη σταδιακή φτωχοποίηση των νοικοκυριών και την απόσυρση σημαντικού αριθμού φαρμάκων από την αγορά. Την ίδια στιγμή, 450.000 νοικοκυριά αντιμετώπισαν ουσιαστική αδυναμία να ικανοποιήσουν τις ανάγκες τους για περίθαλψη, με αποτέλεσμα το 25% του πληθυσμού να παρουσιάζει ανικανοποίητες ανάγκες υγείας, όταν το αντίστοιχο ποσοστό το 2004 έφτανε μόλις το 4%. Τέλος θα πρέπει να σημειωθεί ότι ο βασικός στόχος του κράτους είναι η βελτίωση της υγείας και της ποιότητας ζωής. Κατά την διάρκεια της οικονομικής κρίσης και των τριών μνημονίων οι Έλληνες «πλήρωσαν με την ζωή τους» και έχασαν 3,4 χρόνια υγιούς επιβίωσης. 

• Δούναι και λαβείν. Μολονότι οι εταιρείες στηρίζουν συνεχώς και μάλιστα με ολοένα και περισσότερα κονδύλια το δημόσιο σύστημα υγείας, είναι δυσαρεστημένες για τα λιγοστά αναπτυξιακά κίνητρα που τους παραχωρεί το κράτος. Ποιες λύσεις προτείνετε, έτσι ώστε να μειωθεί το clawback και από την άλλη να αυξηθούν οι επενδύσεις από τον κλάδο;

Η μειωμένη κρατική χρηματοδότηση της φαρμακευτικής περίθαλψης σε συνδυασμό με την έλλειψη κινήτρων παραγωγικότητας και αναπτυξιακών επενδύσεων δημιούργησε πολλές στρεβλώσεις με σημαντικές επιπτώσεις στην οικονομική ευμάρεια  και στην κοινωνική ευημερία των πολιτών καθώς και στη βιωσιμότητα της φαρμακοβιομηχανίας.

Στον τομέα της εξωνοσοκομειακής φαρμακευτικής περίθαλψης οι δημόσιες δαπάνες συρρικνώθηκαν δραστικά. Από 2.880 εκατ. ευρώ το 2012 μειώθηκαν στα 2.088 εκατ. ευρώ το 2022. (Μείωση κατά 28%). Επειδή όμως οι ανάγκες  του πληθυσμού για υγειονομική περίθαλψή αύξαναν συνεχώς, λόγω της γήρανσης, των χρόνιων νοσημάτων και της αυξημένης επιδείνωσης του επιδημιολογικού φάσματος, η ζήτηση για το φάρμακο και τις νέες θεραπείες αύξανε εκθετικά. Επομένως η συρρίκνωση του δημόσιου τομέα έπρεπε να αντικατασταθεί από μια αυξημένη συμμετοχή των πολιτών και των φαρμακευτικών εταιρειών στο κόστος παροχής της εξωνοσοκομειακής φαρμακευτικής περίθαλψης. Την επιπλέον χρηματοδότηση ανέλαβαν οι Έλληνες πολίτες που έβαλαν το χέρι βαθιά μέσα στην τσέπη τους όπως συζητήθηκε παραπάνω, καθώς και οι φαρμακευτικές εταιρείες με αυξήσεις υπό την μορφή του Clawback και Rebates που υπερεξαπλασιάσθηκαν και έφτασαν από 285 εκατ. ευρώ το 2012 στα 1.875 εκατ. ευρώ το 2022.

(Αύξηση κατά το 658%, που αποτελεί την υψηλότερη της Ευρώπης.

Η κατάσταση στα νοσοκομεία υπήρξε το ίδιο επιβαρυντική με επίσης σημαντική μείωση της κρατικής νοσοκομειακής δαπάνης η οποία μειώθηκε από 761 εκατ το 2012 στα 517 εκατ το 2021. (μείωση κατά 32%). Επιπλέον η εφαρμογή των κλειστών προϋπολογισμών στα νοσοκομεία από το 2015 και μετέπειτα είχε σαν αποτέλεσμα την υπερδιπλάσια αύξηση των συνολικών επιστροφών της βιομηχανίας προς το κράτος. Ήτοι αύξηση από 260 εκατ. ευρώ το 2016 στα 624 εκατ. ευρώ το 2021.

Στο ΙΠΟΚΕ έχουν γίνει συγκριτικές και τεκμηριωμένες αναλύσεις για το Claw Back και Rebate στην Ευρώπη. Από τις αναλύσεις αυτές προκύπτει για μια ακόμη φορά η σημαντική απόκλιση της Χώρας μας σε σχέση με τις άλλες Χώρες Μέλη της ΕΕ-27. Στην Ελλάδα το ποσοστό των επιστροφών της βιομηχανίας προς το Κράτος είναι τριπλάσιο σε σχέση με τον μέσο όρο της ΕΕ-27. Το ακραίο Rebate και Claw-back δημιουργεί ένα κλίμα αβεβαιότητας και υπονόμευσης της βιωσιμότητας της βιομηχανίας.

Προτάσεις

Στις προοπτικές του Νέου Ταμείου Ανάπτυξης και Ανασυγκρότησης (RRF) θα πρέπει να αναθεωρηθούν οι υφεσιακές πολιτικές της προηγούμενης δεκαετίας και να αντικατασταθούν με αναπτυξιακά κίνητρα προσέλκυσης επενδύσεων που θα οδηγήσουν στην οικονομική ανάπτυξη, την μείωση της ανεργίας και την επακόλουθη ευημερία των πολιτών μας.
Στις προοπτικές της 4ης βιομηχανικής επανάστασης και στην νέα ψηφιακή εποχή που διανύουμε θα πρέπει  να αναζητήσουμε νέες σύγχρονες πολιτικές υγείας.

Τα μέτρα που θα υιοθετηθούν δεν θα πρέπει  να περιορίζονται μόνο στην πλευρά της προσφοράς με τον έλεγχο των τιμών και την αυξημένη επιβάρυνση των νοικοκυριών και της βιομηχανίας. Ο ψηφιακός μετασχηματισμός θα δημιουργήσει κίνητρα για νέες πολιτικές τόσο την προσφορά όσο και την ζήτηση.

Στον τομέα της προσφοράς έχει εξαγγελθεί η ενίσχυση του υγειονομικού δυναμικού, ο εκσυγχρονισμός των 80 νοσοκομείων και των 156 κέντρων υγείας, δωρεάν προληπτικές εξετάσεις σε όλους τους πολίτες και ο γενικότερος ψηφιακός μετασχηματισμός του συστήματος υγείας.

Στον τομέα της ζήτησης θα πρέπει επίσης να υιοθετηθούν μέτρα που να αποβλέπουν:

1. Στην ανάπτυξη της ηλεκτρονικής πλατφόρμας MyHealth.gov.gr η οποία θα ελέγχει μέσω της ΗΔΙΚΑ την άυλη συνταγογράφηση, τις διαγνωστικές εξετάσεις, τα ηλεκτρονικά ραντεβού με τον προσωπικό ιατρό και τα ιατρικά νοσήλια. Μέσω του συστήματος αυτού θα επιτευχθεί ορθολογική διαχείριση ώστε να αποφευχθεί η προκλητή ζήτηση και η υπερβολική χρήση των υπηρεσιών υγείας.

2. Στην δημιουργία πρωτοκόλλων συνταγογράφησης για την καταγραφή και εναρμόνιση του κλινικού έργου με την θεραπευτική αγωγή που θα προσφέρεται.

3. Στην ανάπτυξη Μητρώων Ασθενών που θα καθορίζουν την προσφορά και την χρήση υπηρεσιών υγείας σύμφωνα με το προφίλ των ασθενών. Με τον τρόπο αυτό θα διασφαλίζεται η καλύτερη κατανομή των πόρων προκειμένου να επιτευχθεί το άριστο δυνατό κλινικό αποτέλεσμα.

4. Στην δημιουργία κίνητρων για τον επαναπατρισμό και αξιοποίηση του επιστημονικού δυναμικού που έχει μεταβεί στο εξωτερικό κατά την διάρκεια της οικονομικής κρίσης και του COVID-19.

Τα παραπάνω μέτρα θα συμβάλλουν στην δημιουργία μιας νέας ψηφιακής επανάστασης στον τομέα της υγείας. Ο εξορθολογισμός  της συνταγογράφησης σε συνδυασμό με τα πρωτόκολλα θα καθορίσουν το πλαίσιο της ορθής κλινικής πρακτικής. Στη συνέχεια, η κλινική πρακτική θα διαμορφώσει τα κριτήρια για την άριστη (optimum) αξιοποίηση και χρήση των πόρων στο σύστημα υγείας.

Το τεκμηριωμένο κλινικό όφελος θα χρηματοδοτείται με τον αντίστοιχο προϋπολογισμό καλύπτοντας τις πραγματικές υγειονομικές ανάγκες του πληθυσμού και αποφεύγοντας την σπάταλη. Η δεκαετής οικονομική κρίση και η πανδημία του COVID-19, θα πρέπει να μας δώσουν πολλά μαθήματα για την επιστημονική τεκμηρίωση και την αποτελεσματική και κοινωνικά δίκαιη χάραξη πολιτικής Υγείας στη Χώρα μας.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Ποια είναι τα πορίσματα των ερευνών από επιστήμονες που μελέτησαν τις γνωστικές λειτουργίες χιλιάδων ατόμων.

Οι έρευνες δείχνουν ότι η σωματική δραστηριότητα έχει θετική επίδραση στην υγεία του εγκεφάλου και αντισταθμίζει την ανάπτυξη νευροεκφυλιστικών ασθενειών όπως η άνοια και το Πάρκινσον.

Ωστόσο, μια βρετανική ερευνητική ομάδα αναφέρει τώρα ότι η στέρηση ύπνου θα μπορούσε να μειώσει τις θετικές επιδράσεις της σωματικής δραστηριότητας. Η εργασία δημοσιεύθηκε στο περιοδικό “The Lancet Healthy Longevity”.

Η ερευνητική ομάδα μελέτησε τις γνωστικές λειτουργίες 8.958 ατόμων ηλικίας 50 ετών και άνω στην Αγγλία για μια περίοδο 10 ετών. Οι συμμετέχοντες ήταν γνωστικά υγιείς ενήλικες που ήταν τουλάχιστον 50 ετών κατά την έναρξη της μελέτης.

Ερωτήθηκαν κατά την έναρξη της μελέτης σχετικά με τη σωματική τους δραστηριότητα και τη διάρκεια του νυχτερινού τους ύπνου. Σε κάθε ερώτηση, η επεισοδιακή μνήμη αξιολογήθηκε χρησιμοποιώντας εργασίες άμεσης και καθυστερημένης ανάκλησης και λεκτική ικανότητα. Από αυτά, οι ερευνητές υπολόγισαν μια σύνθετη γνωστική βαθμολογία.

Τα αποτελέσματα της μελέτης έδειξαν ότι η χαμηλότερη σωματική δραστηριότητα και ο μη βέλτιστος ύπνος συσχετίστηκαν ανεξάρτητα με χειρότερες γνωστικές επιδόσεις. Ο σύντομος ύπνος συσχετίστηκε επίσης με ταχύτερη γνωστική έκπτωση.

Οι συμμετέχοντες με υψηλότερη σωματική δραστηριότητα και σύντομο ύπνο είχαν ταχύτερους ρυθμούς γνωστικής παρακμής από εκείνους με υψηλότερη σωματική δραστηριότητα και βέλτιστο ύπνο, έτσι ώστε μετά από 10 χρόνια οι βαθμολογίες τους ήταν παρόμοιες με εκείνες που ανέφεραν χαμηλή σωματική δραστηριότητα, ανεξάρτητα από τη διάρκεια του ύπνου.

“Τα βασικά γνωστικά οφέλη που σχετίζονται με τη συχνότερη και εντονότερη σωματική δραστηριότητα δεν ήταν επαρκή για να βελτιώσουν την ταχύτερη γνωστική έκπτωση που σχετίζεται με τον βραχύ ύπνο”, συνοψίζουν τα ευρήματά τους οι ερευνητές.

Ως εκ τούτου, οι γιατροί θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τους και τις συνήθειες του ύπνου όταν αξιολογούν τα οφέλη της σωματικής δραστηριότητας για τη μακροπρόθεσμη γνωστική υγεία, συνιστά η ομάδα εργασίας.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Τι αναφέρεται σε διεθνή έρευνα με επικεφαλής το Πανεπιστήμιο του Σίδνεϊ, που δημοσιεύεται στο περιοδικό “JAMA Oncology”.

Μόλις τεσσεράμισι λεπτά έντονης καθημερινής δραστηριότητας θα μπορούσαν να μειώσουν τον κίνδυνο εμφάνισης ορισμένων μορφών καρκίνου έως και 32%, σύμφωνα με διεθνή έρευνα με επικεφαλής το Πανεπιστήμιο του Σίδνεϊ, που δημοσιεύεται στο περιοδικό “JAMA Oncology”.

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν δεδομένα από έξυπνες φορητές συσκευές για να παρακολουθήσουν την καθημερινή δραστηριότητα περισσότερων από 22.000 ατόμων με μέσο όρο ηλικίας τα 62 έτη. Στη συνέχεια, παρακολούθησαν τα κλινικά αρχεία υγείας των συμμετεχόντων για σχεδόν επτά χρόνια για να μελετήσουν την εμφάνιση καρκίνου.

Στην έρευνα τα μόλις τέσσερα έως πέντε λεπτά έντονης διαλειμματικής σωματικής δραστηριότητας συσχετίστηκαν με σημαντικά χαμηλότερο κίνδυνο καρκίνου σε σύγκριση με όσους δεν είχαν καμία δραστηριότητα. Σε αυτές τις δραστηριότητες περιλαμβάνονται οι έντονες δουλειές του σπιτιού, τα βαριά ψώνια στο σούπερ μάρκετ, το δυναμικό περπάτημα ή τα παιχνίδια υψηλής ενέργειας με τα παιδιά.

Ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Σίδνεϊ, Εμμανουήλ Σταματάκης, επισημαίνει ότι “είναι αξιοσημείωτο να βλέπουμε ότι η αύξηση της έντασης των καθημερινών καθηκόντων για μόλις τέσσερα έως πέντε λεπτά την ημέρα, που γίνονται σε σύντομες εκρήξεις περίπου ενός λεπτού η κάθε μία, συνδέεται με συνολική μείωση του κινδύνου καρκίνου έως και 18% και έως 32% για τύπους καρκίνου που έχουν συνδεθεί με τη σωματική δραστηριότητα”.

Σημειώνεται ότι οι ενήλικες που δεν ασκούνται διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξουν ορισμένους καρκίνους, όπως του μαστού, του ενδομητρίου ή του παχέος εντέρου. Στην έρευνα μελετήθηκε ο αντίκτυπος της άσκησης σε 13 περιοχές ανάπτυξης καρκίνου, όπως το ήπαρ, οι πνεύμονες, οι νεφροί, το ενδομήτριο, το μυέλωμα, το παχύ έντερο, το κεφάλι, η ουροδόχος κύστη και ο μαστός.

Πηγές:
ΑΠΕ-ΜΠΕ

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Ποια είναι η διαφορά στον έκτο ασθενή, σε σύγκριση με τους προηγούμενους πέντε που είχαν υποβληθεί σε μεταμόσχευση βλαστοκυττάρων.

Ένας έκτος ασθενής βρίσκεται σε μακροχρόνια ύφεση από τον ιό του AIDS (HIV) έπειτα από μεταμόσχευση βλαστοκυττάρων στην οποία υποβλήθηκε, όπως ανακοίνωσαν πρόσφατα οι επιστήμονες.

Η περίπτωσή του, ωστόσο, διαφέρει δραματικά από προηγούμενες πέντε και δεν μπορεί ακόμη να εξηγηθεί. “Αυτό που μου συνέβη είναι υπέροχο και μαγικό”, δήλωσε ο ίδιος ο ασθενής, σημειώνοντας πως “τώρα μπορούμε να επικεντρωθούμε στο μέλλον”.

Ο άνδρας, που αναφέρεται ως “ασθενής της Γενεύης”, είχε καρκίνο και HIV τη στιγμή της διαδικασίας μεταμόσχευσης. Ζούσε με τον ιό HIV από τις αρχές της δεκαετίας του 1990, όταν άρχισε να παίρνει αντι-HIV φάρμακα ή αντιρετροϊκή αγωγή (ART), για να κατασταλεί ο ιός και να αποτραπεί οποιαδήποτε εξέλιξη προς το AIDS. Αργότερα, ανέπτυξε μια επιθετική μορφή λευχαιμίας, έναν καρκίνο των κυττάρων του αίματος και υποβλήθηκε σε μεταμόσχευση βλαστοκυττάρων το 2018 για τη θεραπεία της πάθησης.

Αυτό το μέρος της ιστορίας του ασθενούς της Γενεύης είναι παρόμοιο με εκείνο των προηγούμενων πέντε ασθενών με AIDS που είχαν εισέλθει πριν από εκείνον σε ύφεση από τον HIV, έπειτα από παρόμοιες μεταμοσχεύσεις. Και οι πέντε είχαν HIV ελεγχόμενο με αντιρετροϊκή θεραπεία και καρκίνο κατά τη στιγμή της μεταμόσχευσης. Τα μοσχεύματα χρησίμευαν κυρίως ως θεραπείες για τον καρκίνο, αλλά τουλάχιστον στις πέντε πρώτες περιπτώσεις ασθενών, οι γιατροί τα χρησιμοποίησαν ως ευκαιρία για τη θεραπεία του HIV.

Το έκαναν αυτό εντοπίζοντας δότες βλαστοκυττάρων με μια σπάνια γενετική μετάλλαξη ανθεκτική στον HIV. Αυτή η μετάλλαξη, που ονομάζεται CCR5-δέλτα 32, απενεργοποιεί μια πρωτεΐνη στην επιφάνεια των ανθρώπινων κυττάρων που χρησιμοποιούν τα περισσότερα στελέχη HIV για να ξεκινήσουν τη μόλυνση. Μόλις εισέλθει στο σώμα ενός ασθενούς, το μόσχευμα αντικαθιστά ουσιαστικά τα ευάλωτα στον HIV κύτταρα του ασθενούς, στα οποία ο ιός δεν μπορεί να εισβάλει. Διαμορφώνεται, έτσι, μία κατάσταση κατά την οποία ο ιός δεν μπορεί πλέον να πολλαπλασιαστεί και οι ασθενείς μπορούν να σταματήσουν την αντιρετροϊκή αγωγή.

Στην περίπτωση του ασθενούς της Γενεύης, “υπήρξε πράγματι μια προσπάθεια να βρεθεί ένας δότης συμβατός με CCR5-δέλτα 32”, δήλωσε ο Asier Sáez-Cirión, επικεφαλής της μονάδας Viral Reservoirs and Immune Control Unit στο Ινστιτούτο Παστέρ στο Παρίσι.

Μη μεταλλαγμένη εκδοχή

Παρά την αναζήτηση, η ομάδα δεν βρήκε δότη βλαστοκυττάρων με μετάλλαξη ανθεκτική στον HIV, αλλά βρήκε έναν δότη με μία “επιθετική” ή μη μεταλλαγμένη εκδοχή του γονιδίου CCR5, είπε ο Sáez-Cirión. “Η απόφαση ήταν να προχωρήσουμε στη μεταμόσχευση από αυτόν τον δότη, καθώς προτεραιότητα ήταν η αντιμετώπιση της αιματολογικής νόσου”.

Έναν μήνα μετά τη μεταμόσχευση, τα αιμοσφαίρια του ασθενούς είχαν αντικατασταθεί από τα κύτταρα του δότη. Την ίδια στιγμή, ο αριθμός των μολυσμένων με τον ιό HIV κυττάρων στο σώμα του έπεσε κατακόρυφα και δεν ανιχνεύθηκαν αντισώματα κατά του ιού, είπε ο Sáez-Cirión. Παρατηρώντας αυτό, ο ασθενής και ο θεράπων ιατρός του αποφάσισαν να απλοποιήσουν το σχήμα της αντιρετροϊκής αγωγής του, μειώνοντάς το σταδιακά από τρία φάρμακα σε δύο και μετά σε ένα.

Ο ασθενής διέκοψε τελείως την αγωγή τον Νοέμβριο του 2021. Τώρα, έχει σταματήσει τη θεραπεία για περίπου 20 μήνες χωρίς ιική ανάκαμψη, που σημαίνει ότι δεν έχουν ανιχνευθεί ιικά σωματίδια στο σώμα του και δεν υπάρχει κανένα σημάδι ανοσοποιητικής δραστηριότητας κατά του HIV.

Εργαστηριακές αναλύσεις δείχνουν ότι τα κύτταρα του ασθενούς εξακολουθούν να είναι πλήρως ευαίσθητα στη μόλυνση από τον ιό HIV, είπε ο Sáez-Cirión. Τι έχει κρατήσει λοιπόν τον ιό μακριά;

Νόσος μοσχεύματος έναντι ξενιστή

Ο ασθενής είχε εμφανίσει τη “νόσο μοσχεύματος έναντι ξενιστή” – μια επιπλοκή μεταμοσχεύσεων βλαστοκυττάρων κατά την οποία τα κύτταρα δότες επιτίθενται στο σώμα του λήπτη. Είναι πιθανό ότι αυτή η αντίδραση βοήθησε στην εκκαθάριση τυχόν κυττάρων μολυσμένων με HIV από τον ασθενή, θεωρεί ο Sáez-Cirión. Ο ασθενής έλαβε επίσης ανοσοκατασταλτικά φάρμακα για τη θεραπεία της νόσου μοσχεύματος έναντι ξενιστή, η οποία μπορεί να εμπόδιζε την ικανότητα του HIV να αναπαραχθεί στα κύτταρα του ανοσοποιητικού του.

“Μπορεί να υπάρχουν άλλοι παράγοντες που δεν έχουν ακόμη εντοπιστεί που θα μπορούσαν να εξηγήσουν την απουσία ιικής ανάκαμψης”, πρόσθεσε ο Sáez-Cirión.

Αν και οι επιστήμονες δεν έχουν κατανοήσει ακόμη πλήρως την περίπτωση του ασθενή της Γενεύης, φαίνεται πως η ύφεση του HIV μπορεί να επιτευχθεί μετά τη μεταμόσχευση, ακόμη και χωρίς τη βοήθεια της μετάλλαξης CCR5-δέλτα 32. Καθώς η περίπτωσή του συνεχίζει να μελετάται, ο ασθενής θα παρακολουθείται στενά για τυχόν σημάδια ιικής ανάκαμψης.

“Μέσα από αυτή τη μοναδική κατάσταση, διερευνούμε νέους δρόμους με την ελπίδα ότι η ύφεση ή ακόμα και η θεραπεία του HIV μια μέρα δεν θα είναι πλέον μια εφάπαξ εμφάνιση”, δήλωσε η δρ Alexandra Calmy, διευθύντρια της Μονάδας HIV/AIDS στα Πανεπιστημιακά Νοσοκομεία της Γενεύης.

Πηγές:
Livescience

Πηγη: https://www.iatronet.gr/