Νέα θεραπευτική αγωγή για τον μεταστατικό καρκίνο του μαστού

Ο καρκίνος του μαστού με υπερέκφραση του υποδοχέα HER2 (HER2-positive) αποτελεί μια βιολογικά ιδιαίτερη μορφή της νόσου, η οποία συνδέεται με επιθετική πορεία και δυσμενή πρόγνωση.


Ο υποδοχέας HER2 (Human Epidermal Growth Factor Receptor 2) είναι μια πρωτεΐνη στην επιφάνεια των καρκινικών κυττάρων που προάγει τον κυτταρικό πολλαπλασιασμό. Όταν το γονίδιο HER2 είναι ενισχυμένο ή υπερεκφρασμένο (IHC 3+ ή ISH+), τα καρκινικά κύτταρα πολλαπλασιάζονται ταχύτερα. Η πρόοδος της μοριακής βιολογίας, ωστόσο, οδήγησε στην ανάπτυξη στοχευμένων θεραπειών που άλλαξαν ριζικά την αντιμετώπιση αυτής της νόσου.

Η βάση της σύγχρονης θεραπείας του HER2-θετικού καρκίνου του μαστού είναι οι anti-HER2 παράγοντες, όπως το trastuzumab και το pertuzumab, μονοκλωνικά αντισώματα που δεσμεύουν τον HER2 υποδοχέα και αναστέλλουν τα σήματα ανάπτυξης των καρκινικών κυττάρων. Τα φάρμακα αυτά, σε συνδυασμό με χημειοθεραπεία, έχουν βελτιώσει σημαντικά την επιβίωση τόσο στην πρώιμη όσο και στη μεταστατική νόσο. Τα τελευταία χρόνια, η έρευνα προχώρησε ένα βήμα παραπέρα με την ανάπτυξη των λεγόμενων «συζευγμένων αντισωμάτων» (antibody–drug conjugates, ADCs).

Οι Ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής (Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ Δρ. Μαρία Καπαρέλου (Παθολόγος – Ογκολόγος) και Θάνος Δημόπουλος (τ. Πρύτανης ΕΚΠΑ, Καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, Διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής) αναφέρουν ότι ένα από τα πιο καινοτόμα ADCs είναι το fam-trastuzumab deruxtecan-nxki (T-DXd, εμπορική ονομασία Enhertu). Το T-DXd αποτελείται από ένα αντίσωμα που στοχεύει τον HER2 και είναι συνδεδεμένο με ένα ισχυρό κυτταροτοξικό φάρμακο. Με αυτόν τον τρόπο, η χημειοθεραπεία μεταφέρεται εκλεκτικά στα καρκινικά κύτταρα, περιορίζοντας τη βλάβη στους υγιείς ιστούς.

Στις 15 Δεκεμβρίου, ο Αμερικανικός Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) ενέκρινε τον συνδυασμό T-DXd με pertuzumab ως θεραπεία πρώτης γραμμής για ενήλικες με μη χειρουργήσιμο ή μεταστατικό HER2-θετικό καρκίνο του μαστού. Παράλληλα, εγκρίθηκαν και συνοδευτικά διαγνωστικά τεστ (PATHWAY anti-HER-2/neu(4B5) Rabbit Monoclonal Primary Antibody και HER2 Dual ISH Probe Cocktail), τα οποία διασφαλίζουν την ορθή επιλογή των ασθενών που θα ωφεληθούν από τη θεραπεία.

Η έγκριση βασίστηκε στη μεγάλη διεθνή κλινική μελέτη φάσης ΙΙΙ DESTINY-Breast09, στην οποία συμμετείχαν 1.157 ασθενείς με προχωρημένο ή μεταστατικό HER2-θετικό καρκίνο του μαστού. Οι ασθενείς τυχαιοποιήθηκαν  στον συνδυασμό T-DXd + pertuzumab έναντι της καθιερωμένης αγωγής με ταξάνη, trastuzumab και pertuzumab (THP). Το κύριο καταληκτικό σημείο ήταν η επιβίωση χωρίς εξέλιξη της νόσου (progression-free survival).

Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά: η διάμεση επιβίωση χωρίς εξέλιξη έφτασε τους 40,7 μήνες στον συνδυασμό T-DXd + pertuzumab, έναντι 26,9 μηνών στο κλασικό σχήμα THP, με σημαντική μείωση του κινδύνου εξέλιξης της νόσου. Παράλληλα, το ποσοστό αντικειμενικής ανταπόκρισης ήταν υψηλό (87%), επιβεβαιώνοντας την ισχυρή δράση του νέου συνδυασμού. Αν και τα δεδομένα συνολικής επιβίωσης δεν έχουν ακόμη ωριμάσει πλήρως, τα μέχρι τώρα στοιχεία είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά.

Όπως κάθε θεραπεία, έτσι και το T-DXd συνοδεύεται από πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες, όπως ουδετεροπενία και δυσλειτουργία της αριστερής κοιλίας, οι οποίες απαιτούν στενή παρακολούθηση. Παρ’ όλα αυτά, η έγκριση αυτή, που έλαβε καθεστώς Προτεραιότητας και Χαρακτηρισμό Πρωτοποριακής Θεραπείας (Breakthrough Therapy), σηματοδοτεί ένα σημαντικό βήμα προς πιο αποτελεσματικές και εξατομικευμένες θεραπείες για τον HER2-θετικό καρκίνο του μαστού, προσφέροντας νέα ελπίδα σε χιλιάδες ασθενείς παγκοσμίως.

 

Πηγη: https://allabouthealth.gr

Νέο εμβόλιο κατά της πνευμονίας που καλύπτει περισσότερους ορότυπους

Μεγαλύτερη προστασία έναντι του πνευμονιόκοκκου προσφέρει το νέο 21δύναμο συζευγμένο εμβόλιο V116 (Capvaxive)2, σύμφωνα με στοιχεία μελέτης μαθηματικής μοντελοποίησης που παρουσιάστηκαν κατά τη διάρκεια του 34ου Πανελληνίου Πνευμονολογικού Συνεδρίου (17-21 Δεκεμβρίου 2025) που διεξάγεται στην Αθήνα.


Ο πνευμονιόκοκκος χαρακτηρίζεται ως «σιωπηλός» κίνδυνος για τους ηλικιωμένους και όσους έχουν υποκείμενα νοσήματα. Παρά το γεγονός ότι, το 2018 καταγράφηκαν μόλις 42 περιστατικά διεισδυτικής πνευμονιοκοκκικής νόσου (ΔΠΝ) στην Ελλάδα – με δείκτη κοινοποίησης 0,4 ανά 100.000 πληθυσμού – οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η πραγματική επιβάρυνση είναι πολύ μεγαλύτερη και τονίζουν την ανάγκη άμεσης πρόληψης μέσω εμβολιασμού1.

Το V116 είναι ένα καινοτόμο εμβόλιο, ειδικά σχεδιασμένο για ενήλικες και ενδείκνυται για την πρόληψη της διεισδυτικής πνευμονιοκοκκικής νόσου (ΔΠΝ) και της πνευμονιοκοκκικής πνευμονίας μέσω ενεργητικής ανοσοποίησης και καλύπτει 11 μοναδικούς ορότυπους συγκριτικά με το PCV203.

Αξίζει να σημειωθεί ότι, επί του παρόντος στην Ελλάδα αποζημιώνεται το 20δύναμο συζευγμένο πνευμονιοκοκκικό εμβόλιο (PCV20), ενώ το νέο 21δύναμο V116 αναμένεται σύντομα να συμπεριληφθεί στην λίστα των αποζημιούμενων εμβολίων καθώς έχει λάβει την έγκριση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΜΑ) από τον περασμένο Μάρτιο.

Σύμφωνα με επιδημιολογικά δεδομένα από τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) των ΗΠΑ και το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ECDC), το CAPVAXIVE καλύπτει 21 οροτύπους του Στρεπτόκοκκου της πνευμονίας (Streptococcus pneumoniae), οι οποίοι προκαλούν περίπου το 85% της ΔΠΝ στις ΗΠΑ και το 81,6% στην Ευρώπη για ενήλικες ≥65 ετών. Αντίθετα, το PCV20 καλύπτει μόλις το 51% στις ΗΠΑ και το 66% στην Ευρώπη στον ίδιο πληθυσμό4,5. Αυτή η διαφορά στην οροτυπική κάλυψη μεταφράζεται σε σημαντικό επιδημιολογικό όφελος.

Η υπεροχή του V116 επιβεβαιώνεται και από συγκριτικά δεδομένα σε ευρωπαϊκές χώρες6:

  • Γερμανία (≥60 ετών, 2020): CAPVAXIVE ~84% κάλυψη έναντι PCV20 ~58%
  • Γαλλία (>65 ετών, 2022): CAPVAXIVE ~85% έναντι PCV20 ~63%
  • Ιταλία (>65 ετών, 2023): CAPVAXIVE ~77% έναντι PCV20 ~64%
  • Ισπανία (>65 ετών, 2020): CAPVAXIVE ~82% έναντι PCV20 ~62%

Αντίστοιχη διαφορά εκτιμάται και στην Ελλάδα, όπου η κάλυψη του V116 είναι περίπου 15-20% υψηλότερη από το PCV201,7,8.

Η υπεροχή του νέου εμβολίου επιβεβαιώθηκε και από μελέτη μαθηματικής μοντελοποίησης που παρουσιάστηκε στο 34ο Πανελλήνιο Πνευμονολογικό Συνέδριο, την Παρασκευή 19 Δεκεμβρίου. Η μελέτη ανέδειξε ότι το νέο 21δύναμο εμβόλιο προσφέρει έως και 45% μεγαλύτερη προστασία σε σχέση με το PCV20. Στους άνω των 65 ετών, εκτιμάται ότι προλαμβάνει 794 περιστατικά διεισδυτικής πνευμονιοκοκκικής νόσου (ΔΠΝ) και 124 θανάτους, έναντι 549 περιστατικών και 86 θανάτων με το PCV20. Στους ενήλικες με υποκείμενα νοσήματα (19-64 ετών) αποτρέπει 752 περιστατικά ΔΠΝ και 82 θανάτους. Επιπρόσθετα, το V116 αναμένεται να αποτρέψει δεκάδες χιλιάδες περιστατικά μη βακτηριαιμικής πνευμονιοκοκκικής πνευμονίας: περίπου 33.487 περιπτώσεις σε άτομα ≥65 ετών και 14.346 περιπτώσεις σε ενήλικες 19-64 ετών με υποκείμενα νοσήματα. Τέλος, η άμεση ένταξη του νέου 21δύναμου εμβολίου στις εθνικές συστάσεις αναμένεται να εξοικονομήσει περίπου 23 εκατομμύρια ευρώ σε άμεσες δαπάνες – 43% περισσότερα από το PCV20.

«Στο εκτιμώμενο όφελος δεν περιλαμβάνεται η ευρύτερη οικονομική και κοινωνική επίπτωση της πνευμονιοκοκκικής νόσου στην Ελλάδα. Η διαφορά περίπου 15% στην οροτυπική κάλυψη που προσφέρει το V116 σε σχέση με το PCV20 αναμένεται να οδηγήσει σε έως και 45% μεγαλύτερη μείωση στη νοσηρότητα και τη θνητότητα. Αν συνυπολογιστούν οι δαπάνες νοσηλείας, απώλειας παραγωγικότητας και μακροχρόνιας φροντίδας, η πρόληψη μέσω εμβολιασμού με το CAPVAXIVE μπορεί να μεταφραστεί σε σημαντική εξοικονόμηση για το σύστημα υγείας και την εθνική οικονομία», ανέφερε ο επικεφαλής ερευνητής, Ηλίας Γκούντας, Market Access MSD Ελλάδος και μεταδιδακτορικός ερευνητής στην Ιατρική Σχολή Κύπρου.

 

Πηγη: https://allabouthealth.gr/

ΣΩΤΗΡΗΣ ΤΣΙΟΔΡΑΣ: Μια νέα πανδημία δεν είναι απλώς πιθανή, αλλά σχεδόν βέβαιη στο μέλλον

Η συζήτηση για το πότε και αν θα παρουσιαστεί μια νέα πανδημία έχει επανέλθει στο προσκήνιο με αφορμή την πρόσφατη παρέμβαση του καθηγητή Σωτήρη Τσιόδρα σε εκδήλωση του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ).

Στο πλαίσιο αυτής της δημόσιας συζήτησης, ο κορυφαίος λοιμωξιολόγος δεν άφησε καμία αμφιβολία ότι μια νέα παγκόσμια υγειονομική κρίση δεν είναι απλώς πιθανή, αλλά σχεδόν βέβαιη στο μέλλον.

Ο κ. Τσιόδρας, χωρίς να εστιάζει σε συγκεκριμένο παθογόνο, τόνισε ότι οι συνθήκες που δημιούργησε η πρόσφατη πανδημία της COVID-19 μάς διδάσκουν πως η άφιξη μιας νέας πανδημίας είναι θέμα «πότε» και όχι «αν» θα συμβεί. Όπως εξήγησε, η εντεινόμενη επαφή ανάμεσα σε ανθρώπους και άλλα είδη, σε ένα περιβαλλοντικό πλαίσιο που αλλάζει διαρκώς λόγω της κλιματικής κρίσης, αυξάνει την πιθανότητα νέων ιών να μεταπηδήσουν από τα ζώα στον άνθρωπο.

Με μαθηματική ακρίβεια

Η φράση που επανέλαβε ο καθηγητής, ότι δηλαδή η εμφάνιση μίας νέας πανδημίας είναι σχεδόν βέβαιη «με μαθηματική ακρίβεια», καταδεικνύει την επιστημονική εκτίμηση ότι η επόμενη κρίση δεν αποτελεί απλή υπόθεση φαντασίας ή ακραίας πρόβλεψης, αλλά ένα ενδεχόμενο που βασίζεται σε συγκεκριμένα επιδημιολογικά και περιβαλλοντικά δεδομένα.

Ο ίδιος ο κ.Τσιόδρας υπενθύμισε ότι οι συζητήσεις για πιθανές πανδημίες ξεκίνησαν πολύ πριν την COVID-19, όπως στην περίπτωση της γρίπης του 2009 (H1N1), που η επιδημιολογική της επίπτωση υπήρξε συγκριτικά πιο ήπια. Αυτό δείχνει ότι οι ειδικοί παρακολουθούν διαρκώς την πιθανότητα εμφάνισης νέων παθογόνων και την εξέλιξη υποδειγμάτων μετάδοσης.

Προετοιμασία και ετοιμότητα

Ένα βασικό μέρος της ομιλίας του κ.Τσιόδρα αναφέρθηκε στη σημασία της προετοιμασίας και της πρόληψης. Υπογράμμισε τον ρόλο των διεθνών οργανισμών όπως ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ), που διατηρεί ενημερωμένη τη λίστα «Παθογόνων Προτεραιότητας» και χρησιμεύει ως οδηγός για την έρευνα και την ανάπτυξη νέων εμβολίων και θεραπευτικών μέσων. Παράλληλα, τόνισε ότι οργανισμοί όπως ο ΕΟΔΥ πρέπει να ενισχύουν τη λειτουργία των εργαστηρίων τους, τους δείκτες επιτήρησης και τις διεθνείς συνεργασίες για να εντοπίζουν νωρίς επικίνδυνους ιούς.

Περισσότερα από τη διεθνή επιστημονική κοινότητα

Παράλληλες δηλώσεις επιστημόνων του εξωτερικού δείχνουν και άλλες πιθανές αιτίες μελλοντικών πανδημιών, όπως η ανθεκτικότητα στα αντιβιοτικά και η μικροβιακή αντοχή, που επισημαίνει ο καθηγητής Ηλίας Μόσιαλος ως πιθανό επόμενο μεγάλο πρόβλημα δημόσιας υγείας.

Επιπλέον, άλλες αναλύσεις επιστημόνων περιλαμβάνουν την παρακολούθηση της γρίπης των πτηνών, η οποία βρίσκεται υπό στενή παρακολούθηση λόγω του δυναμικού της να εξελιχθεί και να μεταδοθεί πιο εύκολα στον άνθρωπο.

Τελικές σκέψεις

Αν και δεν είναι δυνατόν να προσδιοριστεί με ακρίβεια ποιος ιός ή πότε θα πυροδοτήσει την επόμενη πανδημία, οι κορυφαίοι ειδικοί συμφωνούν ότι οι συνθήκες για μια τέτοια εξέλιξη είναι διαμορφωμένες. Η αντιμετώπιση αυτής της πιθανότητας απαιτεί διεθνή συνεργασία, συνεχόμενη επιτήρηση και επιστημονική ετοιμότητα – προκλήσεις που η ανθρωπότητα καλείται να αντιμετωπίσει πριν η επόμενη κρίση υγείας χτυπήσει την πόρτα.

 

 

Πηγη: https://ygeianet.gr/

Νέος Χάρτης Υγείας: Αύξηση σε γιατρούς και φυσικοθεραπευτές

Αύξηση στον συνολικό αριθμό των επαγγελματιών υγείας καταγράφεται το 2024 σε έρευνα της ΕΛΣΤΑΤ, όμως η εικόνα πίσω από τους αριθμούς αποκαλύπτει έντονες ανισότητες.

Ορισμένοι κλάδοι ενισχύονται δυναμικά, άλλοι συρρικνώνονται, ενώ η γεωγραφική κατανομή παραμένει το μεγαλύτερο αγκάθι για την ισότιμη πρόσβαση των πολιτών στη φροντίδα.

Η συνολική εικόνα: Περισσότεροι επαγγελματίες, ίδιες προκλήσεις

Το ανθρώπινο δυναμικό υγείας στην Ελλάδα αυξάνεται, επιβεβαιώνοντας ότι ο τομέας παραμένει ελκυστικός επαγγελματικός προορισμός. Ωστόσο, η αύξηση αυτή δεν μεταφράζεται αυτόματα σε καλύτερη κάλυψη αναγκών. Η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη: οι επαγγελματίες συγκεντρώνονται εκεί όπου υπάρχουν υποδομές, πληθυσμός και οικονομική βιωσιμότητα, αφήνοντας άλλες περιοχές με περιορισμένες επιλογές.

Το αποτέλεσμα είναι ένα σύστημα που δείχνει αριθμητικά επαρκές, αλλά λειτουργικά άνισο.

Γιατροί: Ενίσχυση με σαφή αστική συγκέντρωση

Οι γιατροί συνεχίζουν να αποτελούν τη ραχοκοκαλιά του συστήματος. Η αύξησή τους επιβεβαιώνει ότι η ιατρική παραμένει ισχυρό επάγγελμα κύρους, όμως η κατανομή τους παραμένει βαθιά ανισόρροπη.

Η μεγάλη πλειονότητα δραστηριοποιείται σε αστικά κέντρα, κυρίως στην Αττική και στη Θεσσαλονίκη. Εκεί βρίσκονται τα μεγάλα νοσοκομεία, οι ιδιωτικές κλινικές, τα διαγνωστικά κέντρα και οι δυνατότητες εξέλιξης. Αντίθετα, σε νησιωτικές, ορεινές και αγροτικές περιοχές, η παρουσία γιατρών συχνά περιορίζεται στα απολύτως αναγκαία.

Παράλληλα, αλλάζει και το φύλο-δημογραφικό προφίλ του ιατρικού σώματος. Οι γυναίκες γιατροί αυξάνονται με ταχύτερο ρυθμό, γεγονός που επηρεάζει μακροπρόθεσμα τη δομή του επαγγέλματος, τις συνθήκες εργασίας και τις ανάγκες ισορροπίας επαγγελματικής και προσωπικής ζωής.

Ειδικότητες: Σταθερότητα που κρύβει κινδύνους

Οι βασικές κλινικές ειδικότητες παραμένουν πολυπληθείς, όμως η σταθερότητα δεν σημαίνει απουσία κινδύνου. Ορισμένοι τομείς, όπως τα εργαστήρια και η πρωτοβάθμια φροντίδα, εμφανίζουν σημάδια κόπωσης.

Η υποχώρηση συγκεκριμένων ειδικοτήτων δεν είναι τυχαία. Συνδέεται με αυξημένα κόστη λειτουργίας, πίεση χρόνου, περιορισμένες απολαβές και υψηλές απαιτήσεις. Αν αυτή η τάση συνεχιστεί, ενδέχεται να επηρεαστεί η ποιότητα της διάγνωσης και η ταχύτητα εξυπηρέτησης των ασθενών.

Οδοντίατροι: Ένα επάγγελμα σε ήπια συρρίκνωση

Η οδοντιατρική αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα τομέα που πλήττεται από το μείγμα οικονομικής πίεσης και περιορισμένης δημόσιας κάλυψης. Η ήπια μείωση του αριθμού των οδοντιάτρων δεν είναι δραματική, όμως είναι σταθερή.

Πολλοί επαγγελματίες δυσκολεύονται να διατηρήσουν βιώσιμα ιατρεία, ιδιαίτερα εκτός μεγάλων πόλεων. Ταυτόχρονα, η περιορισμένη ενσωμάτωση της οδοντιατρικής φροντίδας στο δημόσιο σύστημα αποθαρρύνει τη ζήτηση, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο.

Φαρμακεία: Πίεση στην πρώτη γραμμή

Τα φαρμακεία παραμένουν το πιο προσβάσιμο σημείο υγείας για τον πολίτη. Ωστόσο, ο αριθμός τους μειώνεται ελαφρώς, αντανακλώντας την αυξανόμενη οικονομική πίεση του κλάδου.

Αυξημένα λειτουργικά κόστη, περιορισμένα περιθώρια κέρδους και διοικητικές απαιτήσεις δοκιμάζουν τη βιωσιμότητα, ιδιαίτερα σε μικρές κοινότητες. Σε αρκετές περιοχές, ένα φαρμακείο εξυπηρετεί πλέον πολλαπλά χωριά, αυξάνοντας τον φόρτο εργασίας και μειώνοντας τη διαθεσιμότητα υπηρεσιών.

Φυσικοθεραπευτές: Η πιο δυναμική άνοδος

Η θεαματική αύξηση των φυσικοθεραπευτών αποτελεί ίσως τη σημαντικότερη μεταβολή του υγειονομικού χάρτη. Η γήρανση του πληθυσμού, τα μυοσκελετικά προβλήματα, η αποκατάσταση μετά από χειρουργεία και η αυξημένη ευαισθητοποίηση για τη λειτουργική υγεία οδηγούν σε εκρηκτική ζήτηση.

Η φυσικοθεραπεία μετατρέπεται από συμπληρωματική υπηρεσία σε βασικό πυλώνα φροντίδας, με ολοένα μεγαλύτερη παρουσία τόσο στον ιδιωτικό όσο και στον δημόσιο τομέα.

Γεωγραφικές ανισότητες: Το διαχρονικό έλλειμμα

Η μεγαλύτερη αδυναμία του συστήματος δεν βρίσκεται στον συνολικό αριθμό επαγγελματιών, αλλά στη χωρική κατανομή τους. Η υπερσυγκέντρωση στα μεγάλα αστικά κέντρα συνυπάρχει με ελλείψεις στην περιφέρεια, δημιουργώντας πολίτες «δύο ταχυτήτων».

Σε αρκετές περιοχές, η πρόσβαση σε γιατρό ή εξειδικευμένη φροντίδα εξαρτάται από μετακινήσεις, αναμονές και προσωπικά έξοδα. Αυτό το χάσμα δεν είναι μόνο υγειονομικό· είναι κοινωνικό και αναπτυξιακό.

Τι δείχνει το 2024 για το μέλλον

Το σύστημα υγείας διαθέτει ανθρώπινο δυναμικό, γνώση και εμπειρία. Αυτό που λείπει είναι η ισορροπία. Χωρίς στοχευμένα κίνητρα, ενίσχυση της περιφέρειας και βιώσιμα επαγγελματικά μοντέλα, οι ανισότητες θα παγιωθούν.

Το 2024 δεν σηματοδοτεί κρίση. Σηματοδοτεί όμως ένα σημείο καμπής: είτε η χώρα θα επενδύσει στη στρατηγική κατανομή του υγειονομικού προσωπικού, είτε θα συνεχίσει να βασίζεται στην αντοχή λίγων και στην υπερφόρτωση των ίδιων περιοχών.

Οι αριθμοί δείχνουν αύξηση. Η πραγματικότητα δείχνει ανάγκη για ανασχεδιασμό. Το ανθρώπινο δυναμικό της Υγείας παραμένει ισχυρό, αλλά χωρίς συντονισμένη πολιτική, η ποιότητα φροντίδας θα εξαρτάται όλο και περισσότερο από τον τόπο κατοικίας. Και αυτό είναι το πραγματικό στοίχημα των επόμενων ετών.

Πηγη: https://healthpharma.gr/

Δημόσια Υγεία σε μετάβαση: Τα 16 έργα που αλλάζουν τον ΕΟΔΥ

Με αιχμή το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, ο ΕΟΔΥ περνά σε μια νέα εποχή λειτουργικής και επιστημονικής αναβάθμισης. Δεκαέξι στοχευμένα έργα μετασχηματίζουν την επιδημιολογική επιτήρηση, την εργαστηριακή ετοιμότητα και τη διαχείριση κρίσιμων απειλών, από τη μικροβιακή αντοχή έως τα αναδυόμενα λοιμώδη νοσήματα.

Την Τετάρτη 17 Δεκεμβρίου 2025, στο Αμφιθέατρο του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, ο ΕΟΔΥ πραγματοποίησε την τρίτη πολυθεματική ημερίδα της σειράς «Επίκαιρα Θέματα Δημόσιας Υγείας», επιβεβαιώνοντας την πρόθεσή του να ενισχύσει τον ανοικτό διάλογο με τη δημοσιογραφική κοινότητα, τους επαγγελματίες υγείας και την επιστημονική έρευνα.

Η ημερίδα ανέδειξε τον ρόλο του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας ως καταλύτη για τη λειτουργική αναδιοργάνωση του Οργανισμού, μέσα από 16 υποέργα ενταγμένα στο Εθνικό Σχέδιο «Ελλάδα 2.0», με ευρωπαϊκή χρηματοδότηση.

Οι 16 παρεμβάσεις που αλλάζουν το επιχειρησιακό αποτύπωμα

Τα έργα που παρουσιάστηκαν στοχεύουν σε μια συνολική αναβάθμιση της επιδημιολογικής και εργαστηριακής επιτήρησης, της ετοιμότητας και της απόκρισης του ΕΟΔΥ, αλλά και στη συστηματική αντιμετώπιση χρόνιων και σύνθετων απειλών, όπως οι νοσοκομειακές λοιμώξεις και η μικροβιακή αντοχή.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη διαλειτουργικότητα των δεδομένων, στην ψηφιοποίηση κρίσιμων διαδικασιών και στην ενίσχυση της επιστημονικής τεκμηρίωσης των παρεμβάσεων Δημόσιας Υγείας, με στόχο τη λήψη ταχύτερων και πιο αξιόπιστων αποφάσεων.

Πολιτική στήριξη και θεσμική συνέχεια

Η Γενική Γραμματέας Δημόσιας Υγείας, Μαρία Χριστίνα Κράββαρη, υπογράμμισε τον κομβικό ρόλο του ΕΟΔΥ στην αντιμετώπιση σύγχρονων προκλήσεων, όπως τα αναδυόμενα λοιμώδη νοσήματα, η μικροβιακή αντοχή, οι ζωονόσοι και οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Τόνισε ότι το Ταμείο Ανάκαμψης λειτουργεί ως μοχλός μεταρρυθμίσεων, επιτρέποντας στον Οργανισμό να περάσει από την αποσπασματική διαχείριση σε ένα πιο ολοκληρωμένο και ανθεκτικό μοντέλο Δημόσιας Υγείας, με σταθερή στήριξη από το Υπουργείο Υγείας.

«Μια ευκαιρία να αλλάξει σελίδα ο ΕΟΔΥ»

Ο Πρόεδρος του Επιστημονικού Συμβουλίου του ΕΟΔΥ, Καθηγητής Χρήστος Χατζηχριστοδούλου, χαρακτήρισε την υλοποίηση των 16 έργων ως μοναδική ευκαιρία για ουσιαστική αναβάθμιση του Οργανισμού. Όπως σημείωσε, πρόκειται για μια μετάβαση που αγγίζει τον πυρήνα της επιδημιολογικής επιτήρησης, της εργαστηριακής υποστήριξης και της επιχειρησιακής ετοιμότητας.

Αναφέρθηκε ιδιαίτερα στη συμβολή του ανθρώπινου δυναμικού του ΕΟΔΥ, αλλά και στη διαρκή υποστήριξη της πολιτικής ηγεσίας, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι το εγχείρημα θα οδηγήσει σε έναν σύγχρονο και ανθεκτικό Οργανισμό Δημόσιας Υγείας.

Μικροβιακή αντοχή: μια απειλή με στρατηγική απάντηση

Ο Αντιπρόεδρος του Επιστημονικού Συμβουλίου, πτέραρχος ε.α. Δημήτρης Χατζηγεωργίου, εστίασε στη μικροβιακή αντοχή και τις λοιμώξεις που σχετίζονται με τη φροντίδα υγείας, επισημαίνοντας ότι αποτελούν μία από τις σοβαρότερες απειλές για το σύστημα υγείας.

Όπως ανέφερε, ο ΕΟΔΥ υλοποιεί ένα συνεκτικό πλέγμα δράσεων που περιλαμβάνει ενίσχυση των νοσοκομείων με εξειδικευμένο προσωπικό, επικαιροποιημένες κατευθυντήριες οδηγίες, νέο Εθνικό Σχέδιο για τη Μικροβιακή Αντοχή με προσέγγιση Ενιαίας Υγείας και συνεχιζόμενη εκπαίδευση των υγειονομικών.

Ένας ζωντανός διάλογος για το μέλλον

Η ημερίδα ολοκληρώθηκε με ανοιχτή συζήτηση, δίνοντας τον λόγο σε επιστήμονες, ερευνητές και στελέχη της Δημόσιας Υγείας. Οι παρεμβάσεις ανέδειξαν τόσο τις τεχνικές προκλήσεις όσο και τις θεσμικές ευκαιρίες που ανοίγονται μέσα από τη λειτουργική αναδιοργάνωση του ΕΟΔΥ.

Το κοινό συμπέρασμα ήταν σαφές: η επένδυση στη Δημόσια Υγεία δεν αφορά μόνο την αντιμετώπιση κρίσεων, αλλά τη διαρκή οικοδόμηση ενός αξιόπιστου, επιστημονικά ισχυρού και κοινωνικά χρήσιμου συστήματος.

Πηγη: https://healthpharma.gr/

Τι άλλαξε αυτή η χρονιά στην παγκόσμια υγεία: Η πρόοδος και οι αντιφάσεις

Το 2025 καταγράφεται διεθνώς ως μια χρονιά αντιφάσεων για τη δημόσια υγεία. Από τη μία πλευρά, η επιστήμη συνέχισε να παράγει αποτελέσματα που μέχρι πρόσφατα ανήκαν στη σφαίρα της θεωρίας: γονιδιακές θεραπείες για σπάνια νοσήματα, νέες ανοσοθεραπείες για τον καρκίνο, τεχνολογίες mRNA με εφαρμογές πέρα από την πανδημία. Από την άλλη, μια σειρά πολιτικών αποφάσεων –κυρίως στις Ηνωμένες Πολιτείες– άρχισαν να διαβρώνουν τα θεμέλια πάνω στα οποία στηρίζεται η δημόσια υγεία: τη χρηματοδότηση, τη θεσμική συνέχεια και, κυρίως, την εμπιστοσύνη στην επιστημονική γνώση.

Αφετηρία αυτής της συζήτησης αποτέλεσε εκτενές ρεπορτάζ του Time Magazine, το οποίο περιγράφει το 2025 ως έτος «unraveling progress», δηλαδή σταδιακής αποδόμησης κεκτημένων. Η εικόνα που αναδύεται δεν αφορά μόνο την αμερικανική πολιτική. Έχει σαφείς διεθνείς προεκτάσεις και, τελικά, αγγίζει και την Ευρώπη – άρα και την Ελλάδα.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η αποδυνάμωση της διεθνούς υγειονομικής βοήθειας. Η δραστική συρρίκνωση και αναδιάρθρωση της USAID, του βασικού αμερικανικού φορέα αναπτυξιακής και υγειονομικής βοήθειας, οδήγησε το 2025 στο πάγωμα ή τη διακοπή προγραμμάτων που αφορούσαν παιδικούς εμβολιασμούς, πρόληψη του HIV, μητρική υγεία και καταπολέμηση της ελονοσίας. Οργανισμοί και δεξαμενές σκέψης, όπως το Kaiser Family Foundation, έχουν καταγράψει τις αποφάσεις αυτές και προειδοποιούν ότι οι επιπτώσεις τους δεν θα φανούν άμεσα, αλλά σε βάθος χρόνου, μέσα από αυξημένη νοσηρότητα και θνησιμότητα σε χώρες χαμηλού εισοδήματος.

Η συζήτηση πήρε πιο δραματική διάσταση όταν πανεπιστημιακά κέντρα δημόσιας υγείας, μεταξύ των οποίων το Harvard και το Boston University, παρουσίασαν μοντέλα που εκτιμούν ότι η απότομη διακοπή τέτοιων προγραμμάτων μπορεί να μεταφραστεί σε εκατοντάδες χιλιάδες –ή και εκατομμύρια– επιπλέον θανάτους τα επόμενα χρόνια. Οι ίδιοι οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι πρόκειται για εκτιμήσεις και όχι για τετελεσμένα γεγονότα. Ωστόσο, ακόμη και οι πιο συντηρητικές αναγνώσεις συγκλίνουν σε ένα συμπέρασμα: όταν καταρρέουν προγράμματα πρόληψης, το κόστος εμφανίζεται αργότερα, διάχυτο και δύσκολα αναστρέψιμο.

Παράλληλα, στο εσωτερικό των ΗΠΑ, η πίεση μεταφέρθηκε στον ίδιο τον πυρήνα της βιοϊατρικής έρευνας. Οι περικοπές και οι προτάσεις δραστικής μείωσης του προϋπολογισμού των Εθνικών Ινστιτούτων Υγείας (NIH) –ενός από τους σημαντικότερους χρηματοδότες έρευνας παγκοσμίως– προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις από την επιστημονική κοινότητα. Δεν πρόκειται απλώς για ένα αμερικανικό ζήτημα. Το οικοσύστημα της NIH τροφοδοτεί διεθνή δίκτυα έρευνας, κλινικές δοκιμές και συνεργασίες που επηρεάζουν την παγκόσμια παραγωγή γνώσης. Όπως επισημαίνουν οργανισμοί πανεπιστημίων και ιατρικών σχολών, η αποδυνάμωση αυτού του μηχανισμού σημαίνει καθυστερήσεις στην καινοτομία, απώλεια ανθρώπινου δυναμικού και αυξημένη αβεβαιότητα για θεραπείες που βρίσκονται σήμερα «στον αγωγό».

Το πιο ευαίσθητο –και πολιτικά φορτισμένο– μέτωπο του 2025 αφορά, ωστόσο, τα εμβόλια. Στο πλαίσιο της στρατηγικής «Make America Healthy Again», η ηγεσία του U.S. Department of Health and Human Services, με επικεφαλής τον Robert F. Kennedy Jr., υιοθέτησε ρητορική που επανέφερε αμφιβολίες γύρω από εμβολιαστικές πολιτικές δεκαετιών. Η πιο χαρακτηριστική στιγμή ήταν η αλλαγή διατύπωσης στην επίσημη ιστοσελίδα του Centers for Disease Control and Prevention, όπου αναφέρθηκε ότι ο ισχυρισμός «τα εμβόλια δεν προκαλούν αυτισμό» δεν αποτελεί «evidence-based claim». Η φράση αυτή προκάλεσε άμεσες αντιδράσεις από επιστημονικά περιοδικά όπως το BMJ, οργανισμούς fact-checking και ενώσεις γιατρών, που υπενθύμισαν ότι δεκαετίες ερευνών δεν έχουν εντοπίσει αιτιώδη σύνδεση.

Την ίδια στιγμή, αποφάσεις και δηλώσεις για τα εμβόλια COVID-19 δημιούργησαν ένα περιβάλλον αβεβαιότητας, με πολιτείες να υιοθετούν διαφορετικές συστάσεις και διεθνή μέσα, όπως το Reuters, να καταγράφουν έντονες εσωτερικές αντιπαραθέσεις ακόμη και στους ρυθμιστικούς οργανισμούς. Το αποτέλεσμα, σύμφωνα με ειδικούς στη δημόσια υγεία, δεν είναι απλώς η σύγχυση των πολιτών, αλλά ο κίνδυνος υποχώρησης της εμβολιαστικής κάλυψης και επανεμφάνισης νοσημάτων που θεωρούνταν ελεγχόμενα.

Το παράδοξο του 2025 είναι ότι όλα αυτά συνέβησαν σε μια περίοδο όπου η επιστήμη έδειχνε τις δυνατότητές της. Γονιδιακές θεραπείες για τη νόσο Huntington, πειραματικές παρεμβάσεις για σπάνιες γενετικές διαταραχές νεογνών και νέα φάρμακα για υπερχοληστερολαιμία πέρασαν επιτυχώς κρίσιμα στάδια δοκιμών. Κι όμως, όπως επισημαίνει το Time, η πρόοδος αυτή κινδυνεύει να μείνει χωρίς κοινωνικό αντίκρισμα αν τα θεμέλια της δημόσιας υγείας υποχωρήσουν.

Για την Ευρώπη και την Ελλάδα, το μήνυμα δεν είναι θεωρητικό. Η διεθνής αμφισβήτηση της επιστημονικής συναίνεσης ταξιδεύει γρήγορα μέσω των κοινωνικών δικτύων. Οι περικοπές στη διεθνή βοήθεια επηρεάζουν την παγκόσμια επιδημιολογική επιτήρηση, σε έναν κόσμο υψηλής κινητικότητας. Και η αποδυνάμωση μεγάλων ερευνητικών οικοσυστημάτων καθυστερεί θεραπείες που αφορούν ασθενείς παντού.

Το 2025 υπενθυμίζει, τελικά, ότι η υγεία δεν προχωρά μόνο με ανακαλύψεις. Προχωρά με σταθερούς θεσμούς, συνεχή χρηματοδότηση και εμπιστοσύνη στην επιστήμη. Όταν αυτά αρχίζουν να «ξετυλίγονται», η ζημιά δεν αποτυπώνεται άμεσα στους δείκτες. Φαίνεται αργότερα – και συχνά πληρώνεται ακριβά.

 

 

Πηγη: https://healthmag.gr/

Στον «αέρα» δύο χρόνια το προληπτικό πρόγραμμα για καρκίνο του πνεύμονα – Τα παράπλευρα οφέλη του

Δύο χρόνια μετά την εξαγγελία για την πραγματοποίηση πιλοτικού προγράμματος προσυμπτωματικού ελέγχου για τον καρκίνο του πνεύμονα, με τη συμμετοχή 10 νοσοκομείων, το πρόγραμμα παραμένει έωλο, με τους επιστήμονες της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρίας (ΕΠΕ) να εκφράζουν τον προβληματισμό τους, δεδομένου ότι ο καρκίνος του πνεύμονα έχει την υψηλότερη θνησιμότητα από όλα τα ογκολογικά νοσήματα και καταγράφονται ετησίως στην Ελλάδα τουλάχιστον 9.800 νέα περιστατικά και περίπου 8.000 θάνατοι από τη νόσο. Το πρόγραμμα προσυμπτωματικού ελέγχου διενεργείται με την αξονική θώρακος χαμηλής δόσης ακτινοβολίας και δεν αφορά τον γενικό πληθυσμό, αλλά μεσήλικες που έχουν υπάρξει ή παραμένουν καπνιστές για χρόνια.

Η διενέργειά του πέρα από το ότι βοηθά στην πρώιμη διάγνωση των όγκων του πνεύμονα, έχει παράπλευρα οφέλη, καθώς η αξονική θώρακος χαμηλής δόσης ακτινοβολίας συμβάλλει στη διάγνωση μη διαγνωσμένης χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας (ΧΑΠ) και μη διαγνωσμένων καρδιαγγειακών προβλημάτων, με συνέπεια από αυτές τις δύο μεγάλες κατηγορίες ασθενειών (χρόνιες πνευμονοπάθειες και καρδιαγγειακά) να επιτυγχάνεται εξοικονόμηση κόστους νοσηλειών κατά 35%, σύμφωνα με έρευνα των ΗΠΑ, καθώς οι ασθενείς εντοπίζονται εγκαίρως.

Στο μεταξύ, όπως επισημαίνει ο πνευμονολόγος Ελευθέριος Ζέρβας, διευθυντής ΕΣΥ, 7η Πνευμονολογική Κλινική και Κέντρο Άσθματος του νοσοκομείου «Η Σωτηρία», δύο μελέτες (μία ελληνική και μια πανευρωπαϊκή με τη συμμετοχή της χώρας μας) δείχνουν την συχνότητα εμφάνισης του καρκίνου του πνεύμονα στην εγχώριο πληθυσμό, με στατιστικά που συνάδουν. Η πρώτη μελέτη της Οργάνωσης FairLife LCC έγινε με τη συμμετοχή νοσοκομείων της Λάρισας, της Αλεξανδρούπολης, της Θεσσαλονίκης και της Πάτρας, με 441 συμμετέχοντες συνολικά και διαγνώστηκαν 8 περιστατικά καρκίνου του πνεύμονα. Η δεύτερη μελέτη με το όνομα Solace, έγινε σε 15 χώρες (συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας) και σε ευάλωτους πληθυσμούς όπως οι Ρομά και οι κάτοικοι απομακρυσμένων περιοχών που δεν έχουν κοντά τους οργανωμένη δομή υγείας. Από τη χώρα μας συμμετείχε δείγμα 509 ατόμων, από την Αθήνα και το Ηράκλειο Κρήτης, όπου πάλι βρέθηκαν 8 καρκίνοι, εκ των οποίων 7 καρκίνοι του πνεύμονα και ένας καρκίνος του παγκρέατος. Και στις δύο μελέτες το ποσοστό διάγνωσης του πνευμονικού καρκίνου ήταν στο 2% του δείγματος.

Σε 11 ασθενείς με ΧΑΠ χορηγούνται οι νέες βιολογικές θεραπείες

Στον αντίποδα της στασιμότητας που βλέπουμε αναφορικά με την έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του πνεύμονα, πιο αισιόδοξα είναι τα νέα αναφορικά με την φαρέτρα για την αντιμετώπιση της χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας. Όπως επισημαίνει ο ομότιμος καθηγητής πνευμονολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης Νίκος Τζανάκης, εντάχθηκαν οι πρώτοι 11 ασθενείς με ΧΑΠ στη θεραπεία με τα δύο νέα μονοκλωνικά αντισώματα –που ξεκίνησαν από το σοβαρό άσθμα και πλέον έχουν έγκριση και για τη ΧΑΠ. Τα δύο μονοκλωνικά αντισώματα (dupilumab & mepolizumab) μειώνουν σημαντικά τις παροξύνσεις της ΧΑΠ που και επιδεινώνουν την υγεία των ασθενών και ανεβάζουν στα ύψη το κόστος των (πολυήμερων) νοσηλειών. Οι θεραπείες χορηγούνται μέσω του Συστήματος Ηλεκτρονικής Προέγκρισης όπως ισχύει για όλα τα ακριβά φάρμακα. Η συμβολή τους στην υγεία και την εξοικονόμηση πόρων είναι σημαντική όπως αναδείχθηκε μέσα από το άσθμα, καθώς και οι δύο βιολογικοί παράγοντες αναπτύχθηκαν για το σοβαρό άσθμα, που αφορά το 5% των ασθματικών ασθενών. Παρότι είναι περιορισμένοι αριθμητικά οι ασθενείς με σοβαρό άσθμα, αυτός ο περιορισμένος πληθυσμός αντιστοιχεί το 80% της συνολικής δαπάνης για το άσθμα. Παράλληλα, όπως επισημαίνει ο καθηγητής Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ Πέτρος Μπακάκος, διευθυντής της Α’ Πνευμονολογικής Κλινικής του νοσοκομείου «Η Σωτηρία», η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία ξεκινά για πρώτη φορά να καταγράψει τους ασθενείς που νοσούν με σοβαρό άσθμα στην Ελλάδα και να αποτυπώσει τις επιπτώσεις της νόσου, μέσω της συστηματικής παρακολούθησης 619 Ελλήνων ασθενών με σοβαρό άσθμα.

 

 

Πηγη: https://www.insider.gr/

Στο μικροσκόπιο των επιστημόνων οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής σε εγκύους και βρέφη

Η κλιματική αλλαγή αναδεικνύεται σε μία από τις σοβαρότερες απειλές για τη δημόσια υγεία παγκοσμίως, με επιπτώσεις που πλήττουν δυσανάλογα τις πιο ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού. Ανάμεσά τους, οι έγκυες γυναίκες και τα νεογνά βρίσκονται στην πρώτη γραμμή κινδύνου, καθώς η αυξανόμενη έκθεση σε ακραίες θερμοκρασίες συνδέεται με σοβαρές επιπλοκές. Παρά την τεκμηρίωση των επιπτώσεων, κρίσιμα ερωτήματα παραμένουν αναπάντητα, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για διεπιστημονική συνεργασία και αξιοποίηση της επιστημονικής γνώσης, ώστε να σχεδιαστούν αποτελεσματικές πολιτικές προστασίας της υγείας της μητέρας και του βρέφους σε ένα μεταβαλλόμενο κλιματικό περιβάλλον.

Στο πλαίσιο αυτό, διοργανώθηκε διήμερο workshop με αντικείμενο την επιλογή κατάλληλων δεικτών για την παρακολούθηση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στην υγεία, με έμφαση στην έκθεση της εγκύου και του βρέφους σε υψηλές θερμοκρασίες.

Η δράση υλοποιήθηκε από το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου HIGH Horizons, υπό την αιγίδα του υπουργείου Υγείας και σε συνεργασία με τον Εθνικό Οργανισμό Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ). Στο workshop συμμετείχαν εκπρόσωποι της επιστημονικής κοινότητας, καθώς και φορέων δημόσιας υγείας και διεθνών οργανισμών.

H Ευρωπαϊκή Ένωση χρηματοδότησε έξι ερευνητικά προγράμματα στο πλαίσιο του Climate-Health Cluster, μεταξύ των οποίων και το HIGH Horizons· στο πλαίσιο του οποίου διοργανώθηκαν το workshop και στη συνέχεια η ετήσια συνάντηση των εταίρων του προγράμματος στην Αθήνα.

Οι επιπτώσεις των υψηλών θερμοκρασιών

Όπως αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Καθηγήτρια Υγιεινής και Επιδημιολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Βαρβάρα Μουχτούρη, στο πλαίσιο του έργου HIGH Horizons, το Εργαστήριο Υγιεινής και Επιδημιολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας διεξάγει προοπτική μελέτη κοόρτης γεννήσεων, με στόχο την εις βάθος κατανόηση των βιολογικών μηχανισμών μέσω των οποίων η έκθεση σε υψηλές θερμοκρασίες επηρεάζει την υγεία των εγκύων, των νεογνών και των βρεφών.

«Η έκθεση σε υψηλές θερμοκρασίες κατά την εγκυμοσύνη συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο πρόωρου τοκετού, θνησιγένειας, νεογνών μικρών για την ηλικία κύησης, σακχαρώδη διαβήτη κύησης, πρόωρης ρήξης εμβρυϊκών υμένων, καθώς και υπερτασικών και καρδιαγγειακών επιπλοκών κατά την κύηση. Παρά τα τεκμηριωμένα αυτά ευρήματα, παραμένουν σημαντικά κενά γνώσης σχετικά με την ποσοτικοποίηση του κινδύνου, τις κρίσιμες περιόδους ευαλωτότητας και τα υποκείμενα βιολογικά μονοπάτια».

Κατά τη διήμερη συνάντηση των εταίρων του προγράμματος High Horizons παρουσιάστηκαν ερευνητικά δεδομένα και καλές πρακτικές από την Ελλάδα και το εξωτερικό, συμπεριλαμβανομένων μέτρων για την επαρκή ενυδάτωση, την αποφυγή έκθεσης σε υψηλές θερμοκρασίες, τη χρήση ελαφρού και κατάλληλου ρουχισμού, καθώς και την προσαρμογή της καθημερινής δραστηριότητας. Παρουσιάστηκαν επίσης παρεμβάσεις σε επίπεδο κτηρίου και διαβίωσης, όπως ο επαρκής αερισμός, η σκίαση, η θερμική μόνωση και η χρήση δροσερών χώρων. Ακολούθησε συζήτηση για την ανάγκη ενίσχυσης της πρόληψης, της ενημέρωσης των επαγγελματιών υγείας και της ευαισθητοποίησης του κοινού.

Η σημασία της πρόληψης και της προστασίας των ευάλωτων πληθυσμών

Ο πρόεδρος του ΕΟΔΥ, καθηγητής Χρήστος Χατζηχριστοδούλου, στο χαιρετισμό του ανέφερε ότι η κλιματική αλλαγή συνιστά μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για τη δημόσια υγεία, με δυσανάλογες επιπτώσεις σε ευάλωτες ομάδες πληθυσμού. Τόνισε, επίσης, τον ρόλο του ΕΟΔΥ στη συλλογή και ανάλυση δεδομένων που μπορούν να υποστηρίξουν τεκμηριωμένες πολιτικές υγείας.

Στον χαιρετισμό της, η κυρία Φωτεινή Κουλούρη, προϊσταμένη της Γενικής Διεύθυνσης Δημόσιας Υγείας και Ποιότητας Ζωής του υπουργείου Υγείας αναφέρθηκε στη σημασία της διεπιστημονικής συνεργασίας και της αξιοποίησης της επιστημονικής τεκμηρίωσης για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στην υγεία της μητέρας και του βρέφους.

Ο συντονιστής του έργου HIGH Horizons καθηγητής Stanley Luchters ανέφερε: «Η εκδήλωση, στο πλαίσιο του έργου HIGH Horizons, επικεντρώθηκε στην αναζήτηση λύσεων για την παρακολούθηση των δυσμενών επιπτώσεων στην υγεία των εγκύων, των γυναικών μετά τον τοκετό και των παιδιών τους, ως αποτέλεσμα της αύξησης της θερμοκρασίας του εξωτερικού περιβάλλοντος. Πέρα από την αποτίμηση τόσο των δεδομένων της Ελλάδας, όσο και άλλων κρατών παγκοσμίως, το έργο εφαρμόζει πιλοτικά αποτελεσματικές λύσεις σε επίπεδο κοινοτήτων και του τομέα υγείας, με στόχο την προστασία των εγκύων και των παιδιών από τις παγκοσμίως αυξανόμενες θερμοκρασίες και τα κύματα καύσωνα. Η εκδήλωση έφερε κοντά μια διεπιστημονική ομάδα φορέων χάραξης πολιτικής από υπουργεία υγείας και μετεωρολογικές υπηρεσίες, καθώς και ειδικούς από την Αφρική και την Ευρώπη, προερχόμενους από ένα ευρύ φάσμα επιστημονικών πεδίων, όπως οι επιστήμες υγείας, η κλιματική επιστήμη, η επιδημιολογία, οι κοινωνικές επιστήμες, η επιστήμη δεδομένων και πολλά ακόμη».

Η καθηγήτρια Παιδιατρικής, Βάνα Παπαευαγγέλου, παρουσίασε ανασκόπηση δεδομένων σχετικά με την υγεία της μητέρας και του παιδιού, την παροχή φροντίδας και τους επιδημιολογικούς δείκτες της περιγεννητικής υγείας.

Στο workshop πραγματοποιήθηκαν, επίσης, παρουσιάσεις από εκπροσώπους του υπουργείου Υγείας, του υπουργείου Εργασίας, του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, της Εθνικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας (ΕΜΥ), καθώς και άλλων επιστημονικών και θεσμικών φορέων. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στον καθοριστικό ρόλο των επιστημονικών φορέων της γυναικολογίας, της νεογνολογίας και της παιδιατρικής στην αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στην υγεία της μητέρας και του παιδιού.

Ο πρόεδρος της Ελληνικής Νεογνολογικής Εταιρείας, καθηγητής Παιδιατρικής-Νεογνολογίας του ΑΠΘ, Γεώργιος Μητσιάκος, επισημαίνει ότι το πρόγραμμα HIGH Horizons αναδεικνύει τη σημασία της πρόληψης και της προστασίας των πλέον ευάλωτων πληθυσμών, της εγκύου γυναίκας και του νεογνού, απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Η επιστημονική γνώση οφείλει να υπηρετεί τη δημόσια υγεία και την κοινωνική ευθύνη.

Στο woskshop απεύθυνε χαιρετισμό ο Dr Breda, επικεφαλής του γραφείου του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας στην Ελλάδα. Η Anayda Portela, από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, αναφέρθηκε στη σημασία του έργου High Horizons για την Ελλάδα και τη συμβολή του στην παγκόσμια δημόσια υγεία. «Όλο και περισσότερες μελέτες δείχνουν τον αντίκτυπο της έκθεσης στη θερμότητα στην υγεία της μητέρας, του νεογνού και του παιδιού. Η άνοδος της θερμοκρασίας είναι ένα παγκόσμιο πρόβλημα. Οι επιστημονικές προσεγγίσεις σχετικά με την παρακολούθηση των επιπτώσεων και την προστασία της υγείας της μητέρας, του νεογνού και του παιδιού δεν αφορά μόνο την Ελλάδα. Τα αποτελέσματα του workshop θα τροφοδοτήσουν την παγκόσμια σκέψη και δράση».

Οι συμμετέχοντες συμφώνησαν ότι η αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στην υγεία της μητέρας και του παιδιού απαιτεί συντονισμένες δράσεις, διεπιστημονική προσέγγιση και στενή συνεργασία μεταξύ επιστημονικών και θεσμικών φορέων. Το workshop ολοκληρώθηκε με την επισήμανση της ανάγκης συνέχισης της έρευνας και της αξιοποίησης των αποτελεσμάτων του έργου HIGH Horizons στον σχεδιασμό πολιτικών δημόσιας υγείας.

 

 

Πηγη: https://www.insider.gr/

Ενημερωτική δράση του Υπουργείου Υγείας για τη δωρεά μυελού των οστών με ισχυρό μήνυμα

Με απόλυτη επιτυχία πραγματοποιήθηκε την Κυριακή 21 Δεκεμβρίου 2025, η δράση ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του Υπουργείου Υγείας για την εθελοντική δωρεά μυελού των οστών, με τίτλο «Τα πιο πολύτιμα δώρα είναι τα πιο απλά», σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο εντός του Μετρό Συντάγματος, από τις 12:00 έως τις 18:00.

 

Καθ’ όλη τη διάρκεια της δράσης, πλήθος πολιτών ανταποκρινόμενοι στο κάλεσμα του Υπουργείου Υγείας προσήλθαν, ενημερώθηκαν αναλυτικά και έδωσαν δείγμα, ενισχύοντας ουσιαστικά την εθνική προσπάθεια για την αύξηση των διαθέσιμων εθελοντών δοτών και την ενδυνάμωση της ελπίδας για ασθενείς που το έχουν ανάγκη.

Ιδιαίτερη στιγμή της δράσης αποτέλεσε και η παρουσία αρκετών ανθρώπων από τον αθλητικό και καλλιτεχνικό χώρο, οι οποίοι προσήλθαν, ενημερώθηκαν και ορισμένοι εξ αυτών έγιναν και οι ίδιοι εθελοντές δότες, στέλνοντας ένα ισχυρό μήνυμα κοινωνικής ευθύνης και έμπρακτης αλληλεγγύης.

Σωτήρια πράξη

Η εθελοντική δωρεά μυελού των οστών είναι μια πράξη σωτήρια για συνανθρώπους μας που πάσχουν από σοβαρές αιματολογικές ασθένειες. Κάθε νέα εγγραφή στο μητρώο δοτών μπορεί να αποδειχθεί πολύτιμος «κρίκος» που θα οδηγήσει στη συμβατότητα και, τελικά, στη σωτηρία ενός συνανθρώπου μας.

Η δράση υλοποιήθηκε σε συνεργασία με τον σύλλογο «ΟΡΑΜΑ ΕΛΠΙΔΑΣ» και το εξειδικευμένο προσωπικό του, το οποίο ενημέρωσε τους πολίτες για την απλότητα της διαδικασίας και, παράλληλα, προχώρησε επί τόπου στη λήψη δειγμάτων στοματικού επιχρίσματος, πραγματοποιώντας εγγραφές νέων εθελοντών δοτών μυελού των οστών. Η διαδικασία ήταν απλή, σύντομη και απολύτως ασφαλής, δίνοντας τη δυνατότητα σε κάθε ενδιαφερόμενο να κάνει ένα καθοριστικό βήμα προσφοράς ζωής.

Γεωργιάδης: «Ουσιαστικό βήμα στην εθνική προσπάθεια»

Ο Υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, δήλωσε: «Η εθελοντική δωρεά μυελού των οστών αποτελεί ένα ακόμη ουσιαστικό βήμα στην εθνική μας προσπάθεια να ενισχύσουμε την ελπίδα ζωής για χιλιάδες ασθενείς που το έχουν ανάγκη. Θέλω να ευχαριστήσω θερμά όλους τους πολίτες που ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμά μας, προσήλθαν και ενημερώθηκαν, αποδεικνύοντας έμπρακτα ότι η αλληλεγγύη και η κοινωνική προσφορά παραμένουν ζωντανές αξίες στη χώρα μας. Κάθε νέα εγγραφή στο μητρώο εθελοντών δοτών είναι μια πράξη ανεκτίμητης αξίας, ένας κρίκος σε μια αλυσίδα ζωής που μπορεί να οδηγήσει στη σωτηρία ενός συνανθρώπου μας. Θέλω, επίσης, να συγχαρώ και να ευχαριστήσω τον σύλλογο «ΟΡΑΜΑ ΕΛΠΙΔΑΣ» και το εξειδικευμένο προσωπικό του για τη διαχρονική, ανεκτίμητη συμβολή τους στην ενημέρωση των πολιτών και στην ενίσχυση του εθνικού μητρώου δοτών μυελού των οστών. Η απλότητα, η ασφάλεια και η αξιοπιστία της διαδικασίας καθιστούν τη δωρεά προσιτή σε όλους. Το Υπουργείο Υγείας θα συνεχίσει να επενδύει σε δράσεις πρόληψης, ενημέρωσης και κοινωνικής ευαισθητοποίησης, γιατί η προσφορά ζωής είναι ευθύνη και υπόθεση όλων μας».

 

Θεμιστοκλέους: «Μικρή και ασφαλής διαδικασία για τον δότη»

Από την πλευρά του, ο Υφυπουργός Υγείας, Μάριος Θεμιστοκλέους, δήλωσε πως «η εθελοντική δωρεά μυελού των οστών είναι από τις πιο όμορφες πράξεις προσφοράς. Μια μικρή, ασφαλής διαδικασία για τον δότη, που μπορεί να γίνει το μεγαλύτερο θαύμα για έναν ασθενή. Στο Μετρό Συντάγματος, βλέπουμε πολίτες να μετατρέπουν την ευαισθησία τους σε πράξη. Αυτό είναι το μήνυμα που θέλουμε να αναδείξουμε με αυτή τη δράση ότι: Τα πιο πολύτιμα δώρα είναι τα πιο απλά. Είναι αυτά που δίνουν ελπίδα, είναι αυτά που προσφέρνουν ζωή. Αυτό να είναι το μήνυμα των φετινών γιορτών. Σκοπός μας είναι να καθιερώσουμε ως θεσμό αντίστοιχες δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης ώστε να εκπέμψουμε όλοι μαζί ένα ισχυρό μήνυμα αγάπης και κοινωνικής προσφοράς».

 

Το Υπουργείο Υγείας ευχαριστεί θερμά τον σύλλογο «ΟΡΑΜΑ ΕΛΠΙΔΑΣ» και το προσωπικό του για την καθοριστική συμβολή τους. Επιπλέον, εκφράζει τις ευχαριστίες προς τη ΣΤΑΣΥ και το προσωπικό του για την παραχώρηση του χώρου εντός του Μετρό Συντάγματος και για την πολύτιμη βοήθειά της στην υλοποίηση της δράσης, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην επιτυχία της πρωτοβουλίας.

 

 

Πηγη: https://www.news4health.gr/

Ποιά είναι η αποτελεσματικότητα του εμβολίου έναντι της γρίπης Κ; – Τι αναφέρει το ECDC

Προκαταρκτικά στοιχεία από την έρευνα VEBIS δείχνουν ότι τα εποχικά εμβόλια που διατίθενται στην ΕΕ παρέχουν προστασία κατά της λοίμωξης από τον ιό της γρίπης A(H3N2), με αποτελεσματικότητα εμβολίου που κυμαίνεται από 52 % έως 57 %,

 

Ηεποχή της γρίπης 2025/26 ξεκίνησε νωρίτερα από τις δύο προηγούμενες εποχές, λόγω της πρόσφατης εμφάνισης του υποστελέχους K του ιού της γρίπης A(H3N2). Έχουν εκφραστεί ανησυχίες σχετικά με την αποτελεσματικότητα των εμβολίων κατά της εποχικής γρίπης αυτή τη σεζόν, λόγω της αναντιστοιχίας μεταξύ του εμβολίου και του νέου υποστελέχους.

Προκαταρκτικά στοιχεία από την πολυκεντρική μελέτη πρωτοβάθμιας περίθαλψης Vaccine Effectiveness, Burden and Impact Studies (VEBIS) δείχνουν ότι τα εποχικά εμβόλια που διατίθενται στην ΕΕ παρέχουν προστασία κατά της λοίμωξης από τον ιό της γρίπης A(H3N2), με αποτελεσματικότητα εμβολίου που κυμαίνεται από 52 % έως 57 %, όπως αναφέρει σε σχετική ανακοίνωση του το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου & Προλήψης των Ασθενειών (ECDC).

Αυτές οι προκαταρκτικές εκτιμήσεις υποστηρίζουν τις τρέχουσες προσπάθειες για την παροχή εμβολιασμού κατά της εποχικής γρίπης σε βασικούς πληθυσμούς στο συντομότερο δυνατό χρονικό διάστημα, προκειμένου να μετριαστεί ο αντίκτυπος των λοιμώξεων από γρίπη, ο οποίος αναμένεται να είναι σημαντικός κατά την τρέχουσα περίοδο.

Στο πλαίσιο της αυξανόμενης κυκλοφορίας της γρίπης, ιδίως της A(H3N2), το ECDC έχει παράσχει ολοκληρωμένες συμβουλές σχετικά με τον εμβολιασμό, τη χρήση αντιιικών φαρμάκων, τη χρήση μάσκας προσώπου σε εγκαταστάσεις υγειονομικής περίθαλψης και μακροχρόνιας φροντίδας, καθώς και την ετοιμότητα του τομέα της υγειονομικής περίθαλψης στην Συνοπτική εκτίμηση απειλής: Εκτίμηση του κινδύνου της γρίπης για την ΕΕ/ΕΟΧ στο πλαίσιο της αυξανόμενης κυκλοφορίας του υποκλάδου K του A(H3N2).

Επιδημιολογική κατάσταση

Το 2025, η δραστηριότητα της γρίπης σε ολόκληρη την ΕΕ/ΕΟΧ αυξήθηκε τρεις έως τέσσερις εβδομάδες νωρίτερα από ό,τι τις δύο προηγούμενες περιόδους.

Από την 49η εβδομάδα του 2025, παρατηρείται σημαντική κυκλοφορία αναπνευστικών ιών στην Ευρωπαϊκή Ένωση/Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (ΕΕ/ΕΟΧ), καθώς ο αριθμός των ασθενών που προσέρχονται στην πρωτοβάθμια περίθαλψη με συμπτώματα αναπνευστικής νόσου είναι αυξημένος σε περίπου το ήμισυ των χωρών που υποβάλλουν αναφορές. Οι περισσότερες χώρες αναφέρουν πλέον εκτεταμένη δραστηριότητα χαμηλής έως μέτριας έντασης, ενώ η κυκλοφορία του ιού της γρίπης συνεχίζει να αυξάνεται.

Η γρίπη Α κυριαρχεί σε όλες τις χώρες, με το υποστέλεχος A(H3N2) K να οδηγεί την αυξητική τάση τις τελευταίες εβδομάδες. Η κυκλοφορία είναι υψηλότερη στα παιδιά ηλικίας 5-14 ετών. Σε ορισμένες χώρες παρατηρείται αύξηση των νοσηλειών, η οποία επηρεάζει όλες τις ηλικιακές ομάδες, αλλά κυρίως τους ενήλικες ηλικίας 65 ετών και άνω.

Πρώιμες εκτιμήσεις για την αποτελεσματικότητα του εμβολίου κατά της γρίπης

Το ECDC, σε συνεργασία με ένα μεγάλο consortium εταίρων από την ΕΕ/ΕΟΧ, υλοποιεί εδώ και πολλά χρόνια πολυεθνικές μελέτες για την αποτελεσματικότητα του εμβολίου κατά της εποχικής γρίπης, στο πλαίσιο του δικτύου Influenza Monitoring of Vaccine Effectiveness (I-MOVE) του προγράμματος VEBIS.

Στο πλαίσιο αυτής, προέκυψε ότι η Η πλειονότητα (93%; 807/866) των ατόμων με γρίπη που προσήλθαν για πρωτοβάθμια ιατρική περίθαλψη και που πληρούσαν τους ορισμούς των κρουσμάτων ήταν ηλικίας <65 ετών, με περισσότερα από τα μισά (54%; 467/866) να είναι παιδιά (<18 ετών).

Οι εκτιμήσεις για την αποτελεσματικότητα του εμβολίου κατά της εποχικής γρίπης υπολογίστηκαν για την περίοδο 41-49 εβδομάδων του 2025, ανά υποτύπο γρίπης και ηλικία (όταν το επέτρεπε η διαστρωμάτωση των δεδομένων). Δεν ήταν δυνατό να εκτιμηθεί ξεχωριστά η αποτελεσματικότητα του εμβολίου για άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω, λόγω του μικρού αριθμού περιπτώσεων γρίπης που περιλαμβάνονταν στη μελέτη.

Στον συνολικό πληθυσμό (όλες οι ηλικιακές ομάδες), η αποτελεσματικότητα του εμβολίου ήταν:

  • 44% (95% CI: 25–59) έναντι οποιασδήποτε γρίπης
  • 52% (95% CI: 29–69) έναντι της γρίπης A(H3N2)
  • 16% (95% CI: -43–54) έναντι της γρίπης A(H1N1)pdm09.

Οι εκτιμήσεις για την αποτελεσματικότητα του εμβολίου κατά της γρίπης A(H3N2) ανά ηλικιακή ομάδα ήταν 52% (95% CI: 21-72) για άτομα ηλικίας 0-17 ετών και 57% (95% CI: 4-84) για άτομα ηλικίας 18-64 ετών. Λόγω της κυριαρχίας της γρίπης A(H3N2), οι εκτιμήσεις για άλλους υποτύπους της γρίπης είναι ασαφείς αυτή τη στιγμή της σεζόν.

Τις τελευταίες εβδομάδες, η αύξηση της κυκλοφορίας της γρίπης οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στον υποκλάδο K της γρίπης A(H3N2), ο οποίος έχει αποκλίνει από το στέλεχος του εμβολίου. Τα δεδομένα από την πολυκεντρική μελέτη πρωτοβάθμιας περίθαλψης VEBIS I-MOVE δείχνουν ότι τα εποχιακά εμβόλια που διατίθενται στην ΕΕ παρέχουν προστασία κατά της λοίμωξης από τον ιό της γρίπης Α(H3N2). Τα αποτελέσματα αυτά αι συνάδουν με τα ευρήματα από την Αγγλία και τα συγκεντρωτικά αποτελέσματα από τη Σκωτία, την Ουαλία και τη Βόρεια Ιρλανδία, επισημαίνεται από το ECDC.

Υπογραμμίζεται δε ότι αυτά τα προκαταρκτικά αποτελέσματα πρέπει να ερμηνευθούν με προσοχή. Πρώτον, η ακρίβεια των εκτιμήσεων για την αποτελεσματικότητα του εμβολίου είναι χαμηλή σε αυτό το στάδιο της περιόδου (ειδικά για τη γρίπη A(H1N1)pdm09) λόγω του μικρού μεγέθους των δειγμάτων. Δεύτερον, οι εκτιμήσεις ενδέχεται να αλλάξουν κατά τη διάρκεια της περιόδου, ανάλογα με την εξέλιξη της επιδημιολογίας της νόσου και την κυριαρχία του υποτύπου του ιού της γρίπης. Τρίτον, το τρέχον επίπεδο προστασίας ενδέχεται να μειωθεί με την πάροδο του χρόνου, ιδίως σε μια προτεινόμενη περίοδο γρίπης. Τέλος, οι εκτιμήσεις ενδέχεται να αλλάξουν καθώς η ακρίβεια των μελετών αυξάνεται με τη συμμετοχή περισσότερων συμμετεχόντων, γεγονός που θα απαιτήσει στενή παρακολούθηση τους επόμενους μήνες.

 

 

Πηγη: https://www.news4health.gr/