Κατηγορία: Ενημέρωση
Στη λίστα με τα καρκινογόνα και η ηπατίτιδα D – Η εικόνα στην Ελλάδα
Έκκληση στις κυβερνήσεις και τους ανεξάρτητους φορείς υγείας, προκειμένου να αναλάβουν δράση για να μειωθούν τα περιστατικά ιογενούς ηπατίτιδας διεθνώς, τα οποία ευθύνονται κατά κύριο λόγο για το δυσβάσταχτο φορτίο νοσηρότητας και θνητότητας του καρκίνου του ήπατος, απηύθυνε ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ηπατίτιδας στις 28 Ιουλίου.
Όπως υπογραμμίζει ο Γενικός Διευθυντής του ΠΟΥ, Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus, κάθε 30 λεπτά, κάπου στον κόσμο, ένας ασθενής πεθαίνει από καρκίνο του ήπατος, κίρρωση του ήπατος ή ηπατική ανεπάρκεια που προκλήθηκαν από ιογενή ηπατίτιδα. Οι ιογενείς ηπατίτιδες προκαλούνται από τους ιούς A, B, C, D και E οι οποίοι οδηγούν σε οξεία λοίμωξη του ήπατος. Μεταξύ των διαφορετικών αυτών τύπων ιών, μόνοι οι ηπατίτιδες Β, C και D μπορούν να αυξήσουν κατακόρυφα τον κίνδυνο ηπατικής κίρρωσης, ηπατικής ανεπάρκειας και καρκίνου του ήπατος.
Υποδιαγνωσμένες νόσοι οι ιογενείς ηπατίτιδες
Το μεγαλύτερο πρόβλημα με τις ηπατίτιδες η υποδιάγνωσή τους. Η πλειονότητα των ασθενών (ποσοστό άνω του 80%) δεν γνωρίζουν ότι έχουν μολυνθεί και νοσούν από χρόνια λοίμωξη και το ποσοστό αυτό ισχύει και για την Ελλάδα. Οι ιοί της ηπατίτιδας B, C και D πλήττουν περισσότερους από 300 εκατομμύρια ανθρώπους διεθνώς και προκαλούν περισσότερους από 1,3 εκατ. θανάτους ετησίως, με τους θανάτους να οφείλονται κυρίως σε δύο αιτίες, τον ηπατικό καρκίνο και την ηπατική κίρρωση.
Η ηπατίτιδα D κατατάσσεται (και αυτή) ως καρκινογόνο
Στους ήδη γνωστούς για την καρκινογόνο δράση τους ιούς της ηπατίτιδας Β και C, κατατάσσεται πλέον και η λιγότερο γνωστή στο ευρύ κοινό ηπατίτιδα D. Η ηπατίτιδα D πλήττει μόνο ασθενείς που έχουν ήδη μολυνθεί με τον ιό της ηπατίτιδας B και συνδέεται με έως και 6πλάσιο κίνδυνο ηπατικού καρκίνου σε σύγκριση με την λοίμωξη μόνο από ηπατίτιδα Β. Οι ασθενείς που έχουν μολυνθεί από ηπατίτιδα Β και μολύνονται και από ηπατίτιδα D, έχουν σύμφωνα με μελέτες από 2πλάσιο έως και 6πλάσιο κίνδυνο να εμφανίσουν ηπατικό καρκίνο που είναι ιδιαίτερα δύσκολος στην αντιμετώπισή του. Στο σημείο αυτό πρέπει να επισημάνουμε ότι οι πληθυσμοί που είναι περισσότερο ευάλωτοι στη μόλυνση με τους ιούς της ηπατίτιδας περιλαμβάνουν ανθρώπους που κάνουν χρήση ενδοφλέβιων ναρκωτικών, άτομα που ζουν σε συνθήκες αστεγίας και παρουσιάζουν και πολλές συννοσηρότητες όπως λοίμωξη με τον ιό HIV/AIDS και άλλες χρόνιες λοιμώξεις.
Η ένταξη της ηπατίτιδας D στη λίστα του ΠΟΥ με τα γνωστά και αποδεδειγμένα καρκινογόνα αναμένεται να επιταχύνει τις διαδικασίες για την ανάπτυξη θεραπειών και τον περιορισμό των χρόνιων λοιμώξεων.
Άλλωστε ο ΠΟΥ εξέδωσε νέες κατευθυντήριες οδηγίες μέσα στο 2024 αναφορικά με τις διαγνωστικές εξετάσεις, το street testing και τη διάγνωση της ηπατίτιδας D, όπως επισημαίνει η Dr. Meg Doherty, νέα Διευθύντρια του Τομέα της Επιστήμης της Υγείας στον ΠΟΥ.
Επανάσταση στη θεραπεία της ηπατίτιδας C
Τα τελευταία χρόνια έχει συντελεστεί επανάσταση στη θεραπεία της ηπατίτιδας C, με νέα σχήματα που επιτυγχάνουν εκρίζωση του ιού HCV σε διάστημα 2-3 μηνών. Παράλληλα αναπτύχθηκαν αποτελεσματικές θεραπείες που προκαλούν μακροχρόνια ύφεση στην ηπατίτιδα B. Την ίδια ώρα καταγράφεται πρόοδος σε θεραπευτικές προσεγγίσεις για την ηπατίτιδα D. Ωστόσο για να καταγραφεί αληθινό όφελος στην μείωση του φορτίου της ηπατικής κίρρωσης και του ηπατικού καρκίνου, θα πρέπει να εκπονηθούν Εθνικά Σχέδια Δράσης, συμπεριλαμβάνοντας τον προφυλακτικό εμβολιασμό, το συχνό testing στις ομάδες υψηλού κινδύνου, την εφαρμογή πολιτικών μείωσης της βλάβης και την ανεμπόδιστη πρόσβαση όλων των ασθενών στη θεραπεία. Όλα τα μέτρα θα πρέπει να συμπεριληφθούν στα Εθνικά Συστήματα Υγείας με συντονισμό των δράσεων ώστε να αυξηθεί η έγκαιρη διάγνωση και η ισότιμη πρόσβαση στη θεραπεία.
Η εικόνα στην Ελλάδα
Οι περισσότεροι άνθρωποι με ηπατίτιδα C δεν εμφανίζουν συμπτώματα, παρά μόνο όταν έχει προχωρήσει η ίνωση στο ήπαρ (οπότε είναι πλέον και πολύ αργά) και μέχρι τότε αγνοούν ότι έχουν μολυνθεί από τον ιό. Υπολογίζεται ότι περίπου το 1,5-2% του Ελληνικού πληθυσμού είναι φορείς του ιού HCV. Με άλλα λόγια, στην Ελλάδα εκτιμάται ότι περισσότερα από 135.000 άτομα πάσχουν από ηπατίτιδα C, εκ των οποίων μόλις 30.000 έχουν διαγνωσθεί με τη νόσο, ενώ οι υπόλοιποι το αγνοούν. Από τους διαγνωσμένους ασθενείς μόνο το 30-40% είχαν λάβει θεραπεία (περίπου 13.000 άτομα) έως το 2016. Τα τελευταία χρόνια συντελείται στην πατρίδα μας πρόοδος σε ομάδες ευάλωτων ανθρώπων στον ιό HCV, όπως είναι στα εξαρτημένα από ενδοφλέβια ναρκωτικά άτομα, στους κρατούμενους στις φυλακές, σε ομάδες προσφύγων και μεταναστών, όπου γίνονται στοχευμένες δράσεις για την διάγνωση της ηπατίτιδας C, ώστε να ξεκινήσει η λήψη της θεραπείας. Οι ασθενείς με ηπατίτιδα C έχουν όπως έχει αναφερθεί συννοσηρότητες που περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων τον ιό HIV/AIDS, την ηπατίτιδα D και την αιμορροφιλία και οι πολιτικές υγείας που πρέπει να εφαρμοστούν προκειμένου να αντιμετωπιστούν ολιστικά αυτές οι απειλές για τη δημόσια υγεία πρέπει να περιλαμβάνουν πολλές στοχευμένες δράσεις, με ομάδες εργασίας δρόμου (street working) καθώς ένα ποσοστό των ασθενών ζει σε συνθήκες αστεγίας.
Η πρόοδος σε αριθμούς
Η πρόοδος που έχει συντελεστεί τα τελευταία χρόνια καταγράφεται στα ακόλουθα αριθμητικά στοιχεία:
• Το 2025 οι χώρες που εκπόνησαν Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις ηπατίτιδες αυξήθηκαν από 59 σε 123!
• Από την έναρξη του 2025, συνολικά 129 χώρες υιοθέτησαν πολιτικές έγκαιρης διάγνωσης και παρέμβασης για την ηπατίτιδα Β στον πληθυσμό των εγκύων γυναικών. Πρόκειται για μεγάλη αύξηση καθώς το 2024 ο αντίστοιχος αριθμός ήταν 106 χώρες.
• Επίσης μέσα στο 2025, 147 χώρες πλέον έχουν συμπεριλάβει τον εμβολιασμό των νεογνών έναντι της ηπατίτιδας Β, με μια δόση αμέσως μετά τη γέννησή τους. Πρόκειται για ακόμα μια σημαντική αύξηση καθώς το 2022, αυτό ίσχυε για 138 χώρες.
Τα υφιστάμενα κενά, που πρέπει να καλυφθούν
Ωστόσο παραμένουν κενά και ελλείψεις που πρέπει να καλυφθούν με περαιτέρω δράσεις. Σύμφωνα με την Παγκόσμια Έκθεση για την ηπατίτιδα του 2024:
• Το testing και η πρόσβαση στη θεραπεία παραμένουν σε κρίσιμα χαμηλό επίπεδο: Μόλις το 13% των ασθενών με ηπατίτιδα B και μόλις το 36% των ασθενών με ηπατίτιδα C είχαν διαγνωστεί μέχρι το 2022.
• Τα ποσοστά για την λήψη θεραπείας ήταν ακόμα χαμηλότερα το 2022: Το 3% των ασθενών με ηπατίτιδα B και το 20% των ασθενών με ηπατίτιδα C είχαν πρόσβαση στα φάρμακα, προ 3ετίας. Τα ποσοστά αυτά είναι απογοητευτικά και πολύ χαμηλότερα των στόχων του ΠΟΥ, που για το 2025 διαμορφώνονται ως εξής: Το 60% των ασθενών με ηπατίτιδες να διαγνωστούν και το 50% να λάβουν θεραπεία.
• Η ένταξη των υπηρεσιών υγείας για την ηπατίτιδα στα κατά τόπους ΕΣΥ των κρατών παρουσιάζει μεγάλες ανισότητες: Μόνο 80 χώρες διαθέτουν υπηρεσίες υγείας για την πρόληψη της ηπατίτιδας στις Δομές Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, 128 χώρες έχουν εντάξει αυτές τις υπηρεσίες στα υφιστάμενα προγράμματά τους για το HIV/AIDS και μόλις 27 χώρες έχουν συμπεριλάβει υπηρεσίες για την ηπατίτιδα C μέσα σε κέντρα μείωσης της βλάβης.
Αν ληφθούν περισσότερα μέτρα και επιτευχθούν οι στόχοι του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας μέχρι το 2030, θα σωθούν επιπλέον 2,8 εκατ. ζωές και θα αποφευχθούν 9,8 εκατ. νέες λοιμώξεις με τους ιούς της ηπατίτιδας.
Σημαντική η αποστιγματοποίηση
Η φετινή εκστρατεία του Παγκοσμίου Οργανισμού Υγείας για την Παγκόσμια Ημέρα Ηπατίτιδας έχει τίτλο: «Ηπατίτιδα, ας την κατανοήσουμε» ή «Ηπατίτιδα ας την σπάσουμε», ανάλογα με το ποια ερμηνεία επιλέγουμε να δώσουμε κατά την μετάφραση. Προφανώς ο όρος «ας την σπάσουμε» αναφέρεται σε έναν κύκλο όπου συμπεριλαμβάνει και το στίγμα. Στις ηπατίτιδες, όπως ισχύει και για το HIV/AIDS το στίγμα είναι συνήθως βαρύτερο και από την ίδια τη νόσο και δύσκολα αντιμετωπίζεται. Η ισότιμη πρόσβαση στην έγκαιρη διάγνωση και τη θεραπεία περνά μέσα από την ενίσχυση της χρηματοδότησης των προγραμμάτων που στοχεύουν στην εξάλειψη της ιογενούς ηπατίτιδας και από την καταπολέμηση του στίγματος, που συχνά εγκλωβίζει τους ασθενείς στο περιθώριο και τους οδηγεί στον κοινωνικό αποκλεισμό, ανατροφοδοτώντας ένα φαύλο κύκλο, από τον οποίο είναι δύσκολο να ξεφύγουν.
Πηγη: https://www.insider.gr/
Ξένοι ερευνητές με επικεφαλής Έλληνα καθηγητή ανέπτυξαν καινοτόμο μέθοδο για διάγνωση και θεραπεία καρκίνου
Μια καινοτόμο μέθοδο για την απεικόνιση, τη διάγνωση και τη θεραπεία του καρκίνου, ανέπτυξαν στο πλαίσιο μελέτης που διερευνά μια μη επεμβατική μέθοδο για την παρακολούθηση των κυττάρων του ανοσοποιητικού συστήματος σε πραγματικό χρόνο με τη χρήση υπερήχων, ομάδα ερευνητών των Πανεπιστημίων Georgia Tech και Emory στις ΗΠΑ με επικεφαλής τον αναπληρωτή καθηγητή Κώστα Αρβανίτη.
Ειδικότερα και όπως αναφέρουν οι ερευνητές σε σχετική ανακοίνωσή τους, ανέπτυξαν μια τεχνική για την επισήμανση των μακροφάγων κυττάρων με εγκεκριμένες από τον FDA (Οργανισμός Ελέγχου Φαρμάκων και Τροφίμων στις ΗΠΑ) μικροφυσαλίδες που είναι φτιαγμένες από κέλυφος λιπιδίων. Μόλις επισημανθούν αυτά τα κύτταρα, μπορούν να απεικονιστούν βαθιά μέσα στους ιστούς χρησιμοποιώντας εξειδικευμένες τεχνικές απεικόνισης υπερήχων. Αυτό επιτρέπει στους ερευνητές να παρακολουθούν πώς αυτά τα κύτταρα κινούνται μέσα στο σώμα και συσσωρεύονται σε όγκους χωρίς να θέτουν σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα ή τη λειτουργία τους.
«Τα ευρήματα αυτής της έρευνας θα μπορούσαν να αποτελέσουν σημαντική εξέλιξη στη διάγνωση, την πρόγνωση και τη θεραπεία του καρκίνου», δήλωσε ο Κ. Αρβανίτης, υπογραμμίζοντας ότι «επιτρέποντας την υψηλής ανάλυσης απεικόνιση της κυκλοφορίας μακροφάγων σε πραγματικό χρόνο, η τεχνολογία αυτή προσφέρει ένα νέο, ισχυρό εργαλείο για τη μελέτη του ανοσοποιητικού μικροπεριβάλλοντος του όγκου, ενός βασικού παράγοντα στην εξέλιξη του καρκίνου και την ανταπόκριση στη θεραπεία».
Επιπρόσθετα, όπως σημειώνουν, η δυνατότητα τοποθέτησης μικροφυσαλίδων μέσα στα ανοσοκύτταρα μπορεί να ξεπεράσει τις υφιστάμενες δυσκολίες των σκιαγραφικών υπερήχων, όπως για παράδειγμα ο σύντομος χρόνος κυκλοφορίας τους και η αδυναμία να διεισδύσουν στα αιμοφόρα αγγεία και να φτάσουν στους άρρωστους ιστούς.
«Η έννοια της ενέσιμης διάγνωσης με χρήση κυττάρων του ανοσοποιητικού συστήματος έρχεται σε έντονη αντίθεση με τις τρέχουσες, παθητικές, διαγνωστικές μεθόδους, οι οποίες βασίζονται στη χορήγηση μικρών μορίων που δεν έχουν την ικανότητα να ξεπεράσουν τα βιολογικά εμπόδια και να διαπεράσουν τους ιστούς με την ίδια ευχέρεια, παρέχοντας έτσι μια ριζική αλλαγή στον τρόπο διάγνωσης», τόνισε ο Κ. Αρβανίτης. Καταλήγοντας η ομάδα των ερευνητών αναφέρει τα εξής:
«Η έρευνα αυτή ανοίγει επίσης τις πόρτες για κλινικές εφαρμογές στη θεραπεία. Για παράδειγμα, η εν λόγω μέθοδος μπορεί να οδηγήσει σε απεικόνιση, εντός των όγκων, της συσσώρευσης κυτταρικών θεραπειών π.χ. μέσω υποδοχέα αντιγόνου χιμαιρικών μακροφάγων προκειμένου να βελτιστοποιηθεί η θεραπευτική τους δράση. Ενέχονται επίσης πολλά υποσχόμενες δυνατότητες για την παροχή φαρμάκων, όπου τα μακροφάγα θα μπορούσαν να μεταφέρουν τα φάρμακα στους όγκους και να τα απελευθερώσουν άμεσα και στοχευμένα μέσω υπερήχων. Παράλληλα, η τεχνική αυτή μπορεί να βοηθήσει στην αξιολόγηση της επιθετικότητας του όγκου, στην ανίχνευση μικρομεταστάσεων και στην υποστήριξη νέων μικροχειρουργικών παρεμβάσεων.
Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ
Πηγη: https://www.insider.gr/
Καινοτόμος ανοσοθεραπεία κατά του καρκίνου του πνεύμονα, με ελληνική σφραγίδα
Μία από τις μεγαλύτερες κλινικές μελέτες, παγκόσμιας κλίμακας, που έχει πραγματοποιηθεί με ελληνική συμμετοχή, και αφορά τον καρκίνο του πνεύμονα, παρουσιάστηκε τον περασμένο μήνα στο Αμερικανικό Συνέδριο Ογκολογίας. Ταυτόχρονα τα αποτελέσματά της δημοσιεύτηκαν στο σημαντικό ιατρικό περιοδικό «The New England Journal of Medicine».
Πολλά ελληνικά κέντρα συμμετείχαν στην κλινική μελέτη, υπό τον συντονισμό του Διευθυντή της Δ’ Ογκολογικής Κλινικής και Μονάδας Κλινικών Μελετών του Ερρίκος Ντυνάν, Ιωάννη Μούντζιου, ο οποίος είναι ο πρώτος συγγραφέας και κεντρικός ερευνητής.
Τα ευρήματα ανοίγουν νέους θεραπευτικούς δρόμους απέναντι στον μικροκυτταρικό καρκίνο που αποτελεί μια επιθετική μορφή καρκίνου του πνεύμονα, η οποία ευθύνεται για το 15-20% των νέων διαγνώσεων στη χώρα μας και παγκόσμια.
«Μια νέα κατηγορία φαρμάκων που δημιουργήθηκε με τη βοήθεια της βιοτεχνολογίας και στην οποία εστίασε η κλινική έρευνα με σημαντικό αριθμό ασθενών στο «Ερρίκος Ντυνάν» και άλλα ελληνικά κέντρα, κατέγραψε μείωση έως 40% του σχετικού κινδύνου θανάτου από τη νόσο, ενισχύοντας το ανοσοποιητικό σύστημα. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι επίσης ότι η νέα θεραπεία φάνηκε να είναι καλύτερα ανεκτή από τη χημειοθεραπεία και να μειώνει σημαντικά τα ποσοστά εμφάνισης ιδιαίτερα επιβαρυντικών συμπτωμάτων των ασθενών, όπως η δύσπνοια, ο βήχας και το θωρακικό άλγος», αναφέρεται σε ανακοίνωση του νοσοκομείου «Ερρίκος Ντυνάν».
Σημειώνεται ότι η νέα θεραπευτική μέθοδος έχει ήδη λάβει εγκρίσεις για ευρεία εφαρμογή. Ειδικότερα, τα αποτελέσματα της νέας θεραπευτικής προσέγγισης οδήγησαν στην ταχύτατη (breakthrough) έγκριση του φαρμάκου που χρησιμοποιήθηκε (της κατηγορίας φαρμάκων «T-cell engagers») στις ΗΠΑ και σε άλλες χώρες (Καναδάς, Βραζιλία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ιαπωνία, Αυστραλία), ενώ η έγκριση του φαρμάκου στην Ευρώπη και στη χώρα μας αναμένεται εντός του 2026.
Με αφορμή και την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου του Πνεύμονα (1η Αυγούστου), από το Ερρίκος Ντυνάν και τον κ. Μούντζιο ανοίγει ένας ενημερωτικός κύκλος για παθολόγους – ογκολόγους και άλλες ειδικότητες σχετικά με τα αποτελέσματα της παγκόσμιας κλινικής μελέτης και της καινοτόμου ανοσοθεραπείας. «Η χώρα μας πρωτοστάτησε σε αυτή τη σημαντικότατη επιστημονική εξέλιξη. Πολλά ελληνικά κέντρα συμμετείχαν στην κλινική μελέτη, με το νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν να βρίσκεται στην πρώτη θέση παγκοσμίως σε αριθμό ένταξης ασθενών, μπροστά από φημισμένα νοσοκομεία, όπως το Memorial Cancer Center της Νέας Υόρκης και το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο της Σαγκάης. Η διεθνής αναγνώριση του έργου μας αποδεικνύει περίτρανα τη δυναμική των ελληνικών ερευνητικών κέντρων που δεν έχουν τίποτε να ζηλέψουν σε δυνατότητες, υποδομή και κυρίως σε πρόσβαση σε καινοτόμα φάρμακα σε σχέση με τα καλύτερα κέντρα του εξωτερικού και σηματοδοτεί έναν πρωταγωνιστικό ρόλο για την ελληνική ογκολογία», επισημαίνει ο κ. Μούντζιος.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
Πόσο επικίνδυνα είναι τα τσιμπούρια; Οι επιστήμονες του ΕΟΔΥ εξηγούν
Ένα θανατηφόρο περιστατικό αιμορραγικού πυρετού μετά από τσίμημα από τσιμπούρι στα τέλη Ιουνίου, αλλά και η πρόσφατη ανακοίνωση της νόσου Lyme εξαιτίας τσιμπήματος από τσιμπούρι, από την οποία ταλαιπωρείται ο τραγουδιστής Τζάστιν Τίμπερλεϊκ, έχουν φέρει στο προσκήνιο αυτά τα ενοχλητικά αραχνίδια.
Δύο επιστήμονες του ΕΟΔΥ, η Δρ Σμαράγδα Σωτηράκη Κτηνίατρος, Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κολλεγίου Κτηνιατρικής Παρασιτολογίας Διευθύντρια Ινστιτούτου Κτηνιατρικών Ερευνών ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ και ο Δρ Αντώνιος Μιχαηλάκης Προϊστάμενος Εργ. Εντόμων & Παρασίτων Υγειονομικής Σημασίας Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο & Αν. Μέλος του ΔΣ ΕΟΔΥ ενημερώνουν για τους κρότωνες (τσιμπούρια) που τείνουν να μας προβληματίζουν και να μας… τσιμπούν όλο και πιο συχνά.
Υπενθυμίζεται ότι ο 70χρονος κτηνοτρόφος από την Ελασσόνα πέθανε από αιμορραγικό πυρετό Κριμαίας-Κονγκό, καθώς μολύνθηκε από τσιμπούρι. Ο άτυχος άνδρας νοσηλευόταν επί μέρες σε βαριά κατάσταση στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Λάρισας. Στην Ελλάδα έχει καταγραφεί στο παρελθόν άλλο ένα εγχώριο κρούσμα της νόσου, το 2008 στη Θράκη
Η περίπτωση του Τζάστιν Τίμπερλεϊκ και της νόσου Lyme ευτυχώς δεν είναι απειλητική για τη ζωή, είναι όμως ιδιαίτερα ενοχλητική και εξαντλητική για τον δημοφιλή τραγουδιστή.
Τι είναι οι κρότωνες
Όπως ενημερώνουν οι δυο ειδικοί οι κρότωνες (τσιμπούρια) διαθέτουν 4 ζεύγη ποδιών (αντί για 3 που διαθέτουν τα έντομα) και ανήκουν στην Υποκλάση των Ακάρεων (Κλάση Αραχνιδίων). Χαρακτηρίζονται ως εξωπαράσιτα που τρέφονται με το αίμα θηλαστικών, πτηνών, ερπετών και αμφιβίων και αποτελούν (μετά τα κουνούπια) τους σημαντικότερους διαβιβαστές νοσημάτων παγκοσμίως. Μπορούν να μεταδώσουν σοβαρές λοιμώξεις στον άνθρωπο, όπως η νόσος Lyme, η κροτωνογενής εγκεφαλίτιδα και ο αιμορραγικός πυρετός Κριμαίας–Κονγκό (CCHF), καθώς και ασθένειες στα ζώα, όπως η ερλιχίωση και η πιροπλάσμωση.
Ο βιολογικός τους κύκλος χωρίζεται σε αυγό (μη παρασιτικό και ακίνητο), προνύμφη (με το μάτι φαίνονται σαν κομμάτια από σκόνη), νύμφη (μέγεθος σαν κεφάλι από καρφίτσα ή σπόρος) και ενήλικο. Το ενήλικο ομοιάζει με μικρή αράχνη και είναι το στάδιο εκείνο που προσκολλάται στον ξενιστή και όταν τραφεί (θηλυκό) διογκώνεται και το σώμα του γεμίζει αίμα.
Ένα κύριο χαρακτηριστικό τους είναι ότι απαντώνται σε πολλούς φαινοτύπους με διαφορετικά χρώματα, από κοκκινωπά έως σκούρα καφέ ή μαύρα/γκρι. Επίσης μπορούν να αναρριχηθούν στα φυτά ή να περπατούν στο έδαφος και επιτίθενται στα διερχόμενα ζώα ή τον άνθρωπο χρησιμοποιώντας τα άγκιστρα που έχουν στα πόδια τους στήνοντας ουσιαστικά «ενέδρα». Τα βρίσκουμε σε περιοχές με βλάστηση, όπως δάση, λιβάδια, περιοχές με θάμνους και πάρκα, ανάλογα με το είδος τους. Είναι πιο δραστήρια από την άνοιξη μέχρι το φθινόπωρο, αλλά απαντώνται καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.
Ξενιστές
Αρκετά από τα είδη κροτώνων έχουν βιολογικό κύκλο που περιλαμβάνει 3 διαφορετικούς ξενιστές δηλαδή κατά τη διάρκεια της ζωής τους μετακινούνται από το ένα είδος ζώου στο άλλο. Το γεγονός αυτό αυξάνει την πιθανότητα μόλυνσής τους από κάποιο παθογόνο το οποίο και θα μεταφέρουν στον επόμενο ξενιστή (ζώο ή άνθρωπο).
Όλα τα παραπάνω αποδεικνύουν πόσο σημαντική είναι η πρόληψη παρασιτισμού από κρότωνες, καθώς και η προσεκτική απομάκρυνσή τους. Αναλυτικότερα, η απομάκρυνση θα πρέπει να πραγματοποιηθεί με ειδικό τρόπο προκειμένου να μη μείνουν στο δέρμα τμήματα από το τσιμπούρι και να μην πιεστεί (ζουληχτεί) το σώμα του.
Νοσήματα και κρότωνες
Τα νοσήματα κροτωγενούς προέλευσης (tick-borne diseases) παρουσιάζουν παγκόσμια διασπορά και αυξανόμενη συχνότητα αποτελώντας σημαντική απειλή για τη δημόσια και κτηνιατρική υγεία. Πρόσφατο παράδειγμα αποτελεί το θανατηφόρο κρούσμα Αιμορραγικού Πυρετού Κριμαίας–Κονγκό (CCHF) στη Θεσσαλία, το οποίο προκάλεσε συναγερμό στις υγειονομικές αρχές.
Ο ιός CCHF μεταδίδεται στον άνθρωπο κυρίως μέσω δήγματος από μολυσμένους κρότωνες και κυκλοφορεί σε φυσικούς ξενιστές όπως οικόσιτα και άγρια θηλαστικά και πτηνά (ιδιαίτερης σημασίας είναι τα αποδημητικά πουλιά), που σπάνια εκδηλώνουν νόσημα.
Η αύξηση των κρουσμάτων αυτών συνδέεται με ανθρώπινες δραστηριότητες, όπως η αποψίλωση δασών, οι αλλαγές στη χρήση γης και η αστικοποίηση, που μεταβάλλουν τα οικοσυστήματα και διευκολύνουν τη διασπορά των παθογόνων. Παράλληλα, η αυξανόμενη ανθεκτικότητα κροτώνων σε βιοκτόνα (ακαρεοκτόνα) επηρεάζει την οικολογία τους.
Συμπέρασμα
Η αντιμετώπιση των νοσημάτων αυτών απαιτεί διεπιστημονική προσέγγιση στο πλαίσιο της στρατηγικής της Ενιαίας Υγείας (One Health). Αναλυτικές οδηγίες για να μειώσουμε τον κίνδυνο παρασιτισμού από κρότωνες και το σωστό τρόπο αφαίρεσης είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα του ΕΟΔΥ. Διαβάστε εδώ και εδώ :
Πηγη: https://www.ygeiamou.gr/
Τι αλλάζει πάλι το υπουργείο Υγείας στις ιατρικές ειδικότητες από ΗΠΑ
Οι διευκρινίσεις του υπουργείου Υγείας στη νέα τροποίηση της Υπουργικής Απόφασης που εξέδωσε πριν από μερικές ημέρες ο υφυπουργός Μάριος Θεμιστοκλέους
Σε τροποποίηση της Υπουργικής Απόφασης που αφορά στην αυτόματη αναγνώριση των τίτλων ειδικότητας και εξειδίκευσης γιατρών από τις ΗΠΑ, χωρίς να χρειάζεται να δώσουν εξετάσεις στην Ελλάδα, προχώρησε το υπουργείο Υγείας.
«Αναγνωρίζονται άνευ εξετάσεων σε Έλληνες ιατρούς οι τίτλοι ιατρικών ειδικοτήτων, οι οποίοι έχουν αποκτηθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής (Η.Π.Α.), ήτοι Πιστοποιητικά Εκπαίδευσης («Board Certification») από το Αμερικανικό Συμβούλιο Ιατρικών Ειδικοτήτων («American Board of Medical Specialties») των Η.Π.Α., με τη διαδικασία της αυτόματης αναγνώρισης από τον Πανελλήνιο Ιατρικό Σύλλογο (Π.Ι.Σ.) και υπό την προϋπόθεση ότι ο τίτλος ειδικότητας στις Η.Π.Α. (Πιστοποιητικό Εκπαίδευσης – «Board Certification») είναι σε ισχύ. Η αναγνώριση γίνεται σε αντιστοίχιση των τίτλων ιατρικών ειδικοτήτων με τις θεσμοθετημένες στην χώρα μας ειδικότητες» ανέφερε η Υπουργική Απόφαση, η οποία εκδόθηκε αρχές του καλοκαιριού και υπέγραφε ο υφυπουργός Υγείας Μάριος Θεμιστοκλέους.
Ωστόσο, με τη νέα τροποίηση της Υπουργικής Απόφασης, που εξέδωσε πριν από μερικές ημέρες ο υφυπουργός, το υπουργείο Υγείας διευκρινίζει πως «o τίτλος ειδικότητας που αναγνωρίζεται με την διαδικασία που ορίζεται στην παρούσα περίπτωση έχει ισχύ μόνο στην Ελλάδα και δεν υπάγεται στο πλαίσιο της Οδηγίας 2005/36/ΕΚ, όπως ισχύει κάθε φορά».
Ωστόσο, φαίνεται πως υπήρξαν κάποια προβλήματα στη διαδικασία, καθώς ορισμένοι τίτλοι από τις ΗΠΑ δεν αντιστοιχούσαν σε τίτλους που επιβάλλεται να χορηγούνται στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μάλιστα, το προβληματισμό του για το συγκεκριμένο ζήτημα είχε εκφράσει και ο Πανελλήνιος Ιατρικός Σύλλογος πριν από την έκδοση της Απόφασης.
Πηγη: https://www.ygeiamou.gr/
Εθελοντική αιμοδοσία: Πριν τις διακοπές αφιέρωσε λίγα λεπτά προσφοράς στον συνάνθρωπό σου
Το Εθνικό Κέντρο Αιμοδοσίας – ΕΚΕΑ απευθύνει κάλεσμα στους εθελοντές αιμοδότες με ένα ερασιτεχνικό βίντεο που συγκινεί
Με απλά λόγια, χωρίς εντυπωσιασμούς αλλά με ουσία, δύο προϊσταμένες του Νοσοκομείου Παίδων ένωσαν τις φωνές τους σε ένα ερασιτεχνικό βίντεο, απευθύνοντας ένα ξεχωριστό κάλεσμα: πριν φύγουμε για διακοπές, ας θυμηθούμε να δώσουμε αίμα.
«Λίγο πριν φύγετε για τις διακοπές σας θυμηθείτε να δώσετε αίμα για τους μικρούς μας ασθενείς. Δέκα λεπτά από τον χρόνο σας, χαρίζουν ζωή σε βαριά πάσχοντες συναθρώπους μας, σε πολυτραυματίες και σε ανθρώπους που πάσχουν από μεσογειακή αναιμία», λένε στο μήνυμά τους, υπενθυμίζοντας ότι η ανάγκη για αίμα δεν γνωρίζει εποχές – και πως το καλοκαίρι η προσφορά γίνεται ακόμα πιο πολύτιμη. Η αιμοδοσία, όπως σημειώνουν, είναι μία πράξη ανθρωπιάς που χαρίζει ελπίδα.
Οι προϊσταμένες μάς περιμένουν να γεμίσουμε τον χώρο του Εθνικού Κέντρου Αιμοδοσίας – ΕΚΕΑ με την παρουσία μας – και να τον γεμίσουμε, κυρίως, με ζωή.
Πηγη: https://www.ygeiamou.gr/
HTLV-1: Πώς ο ιός παραμένει αόρατος στον ανθρώπινο οργανισμό
Μια από τις πιο εντυπωσιακές πτυχές της μελέτης ήταν το πείραμα στο οποίο οι ερευνητές εισήγαγαν τεχνητά το σιωπηλοποιητικό στοιχείο του HTLV-1 στον HIV-1, τον ιό που προκαλεί το AIDS.
Μια ερευνητική ομάδα από το Πανεπιστήμιο του Κουμαμότο στην Ιαπωνία πραγματοποίησε μια σημαντική ανακάλυψη που αποκαλύπτει τον μηχανισμό με τον οποίο ο ανθρώπινος ιός λευχαιμίας Τ-κυττάρων τύπου 1 (HTLV-1) καταφέρνει να παραμένει “σιωπηλός” και απαρατήρητος στο ανθρώπινο σώμα. Η μελέτη τους, που δημοσιεύθηκε στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό Nature Microbiology, εντοπίζει ένα μέχρι πρότινος άγνωστο γενετικό στοιχείο “σιωπηλοποίησης”, το οποίο διατηρεί τον ιό σε λανθάνουσα και μη ανιχνεύσιμη κατάσταση.
Τι είναι ο ιός HTLV-1 και γιατί είναι επικίνδυνος
Ο HTLV-1 είναι ένας καρκινογόνος ρετροϊός, γνωστός για τη δυνατότητά του να προκαλεί την λευχαιμία/λέμφωμα Τ-κυττάρων ενηλίκων (ATL) — μια επιθετική και συχνά θανατηφόρα νόσο. Αν και η πλειοψηφία των ατόμων που έχουν μολυνθεί παραμένουν ασυμπτωματικοί σε όλη τους τη ζωή, ένα μικρό ποσοστό αναπτύσσει τελικά λευχαιμία ή άλλες φλεγμονώδεις ασθένειες. Ο ιός εξασφαλίζει τη μακροχρόνια επιβίωσή του μέσω λανθάνουσας μόλυνσης: εσωκλείει το γενετικό του υλικό στο γονιδίωμα του ξενιστή και παραμένει σε κατάσταση ηρεμίας, με ελάχιστη γονιδιακή δραστηριότητα. Αυτή η τακτική επιτρέπει στον HTLV-1 να ξεφεύγει από τον εντοπισμό του ανοσοποιητικού συστήματος.
Το “Γενετικό Φρένο” που Διατηρεί τον Ιό Ανενεργό
Η ερευνητική ομάδα, υπό την καθοδήγηση του καθηγητή Yorifumi Satou από το Κοινό Ερευνητικό Κέντρο Ανθρώπινων Ρετροϊών, εντόπισε μια συγκεκριμένη περιοχή στο γονιδίωμα του HTLV-1 που λειτουργεί ως «σιωπηλοποιητής» του ιού. Αυτό το γενετικό τμήμα προσελκύει παράγοντες μεταγραφής του ξενιστή, κυρίως το σύμπλοκο RUNX1, το οποίο αναστέλλει την έκφραση των γονιδίων του ιού. Όταν αυτό το στοιχείο αφαιρέθηκε ή μεταλλάχθηκε στο εργαστήριο, ο ιός έγινε πιο ενεργός — με αποτέλεσμα ισχυρότερη ανοσολογική απόκριση και αποτελεσματικότερη εξουδετέρωσή του από τον οργανισμό.
Εφαρμογές στην Αντιμετώπιση του HIV
Μια από τις πιο εντυπωσιακές πτυχές της μελέτης ήταν το πείραμα στο οποίο οι ερευνητές εισήγαγαν τεχνητά το σιωπηλοποιητικό στοιχείο του HTLV-1 στον HIV-1, τον ιό που προκαλεί το AIDS. Το αποτέλεσμα ήταν αξιοσημείωτο: ο HIV-1 παρουσίασε πιο λανθάνουσα συμπεριφορά, με μειωμένο ρυθμό πολλαπλασιασμού και λιγότερη καταστροφή κυττάρων. Αυτή η παρατήρηση υποδεικνύει ότι ο μηχανισμός “σιωπής” του HTLV-1 θα μπορούσε μελλοντικά να αξιοποιηθεί για την ανάπτυξη νέων θεραπευτικών στρατηγικών για τον HIV.
Ελπίδες για Νέες Θεραπείες
«Είναι η πρώτη φορά που αποκαλύπτουμε έναν ενδογενή μηχανισμό που επιτρέπει σε έναν ιό λευχαιμίας να ρυθμίζει τη δική του αορατότητα», δήλωσε ο καθηγητής Satou. «Πρόκειται για μια έξυπνη εξελικτική στρατηγική και τώρα που την κατανοούμε, μπορούμε ενδεχομένως να την αντιστρέψουμε προς όφελος της θεραπείας». Η ανακάλυψη αυτή δεν προσφέρει μόνο καλύτερη κατανόηση του HTLV-1, ειδικά σε περιοχές με υψηλά ποσοστά μόλυνσης όπως η νοτιοδυτική Ιαπωνία, αλλά ανοίγει και νέες προοπτικές για την αντιμετώπιση άλλων ρετροϊικών λοιμώξεων.
Το Μέλλον της Έρευνας και της Ιατρικής Αντιμετώπισης
Η έρευνα αυτή υπογραμμίζει τη σημασία της μοριακής βιολογίας στην καταπολέμηση ιογενών νοσημάτων. Κατανοώντας τα “όπλα” που χρησιμοποιούν οι ιοί για να επιβιώσουν, οι επιστήμονες μπορούν να σχεδιάσουν στοχευμένες θεραπείες που αποκαλύπτουν, απενεργοποιούν ή εκμεταλλεύονται τους ίδιους αυτούς μηχανισμούς. Επιπλέον, ο εντοπισμός και η τροποποίηση τέτοιων σιωπηλοποιητικών μηχανισμών μπορεί να οδηγήσει σε πιο αποτελεσματικά φάρμακα που στοχεύουν τις λανθάνουσες μορφές ιών — ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια στη μόνιμη ίαση από ρετροϊούς όπως ο HIV.
Πηγη: https://www.healthweb.gr/
Μεταλοιμώδη σύνδρομα: Τι μας διδάσκει η μακρά COVID και το σύνδρομο χρόνιας κόπωσης
Μακρά Covid: Η νέα γνώση για τα μεταλοιμώδη σύνδρομα υπόσχεται όχι μόνο καλύτερη κατανόηση και αποδοχή, αλλά και πιο στοχευμένες θεραπείες για εκατομμύρια ασθενείς σε όλο τον κόσμο.
Τα τελευταία χρόνια, γιατροί και ερευνητές εστιάζουν όλο και περισσότερο σε μακροχρόνιες παθήσεις που εμφανίζονται μετά την ανάρρωση από μια λοίμωξη. Οι πιο γνωστές περιπτώσεις είναι η μακρά COVID (long COVID) και η μυαλγική εγκεφαλομυελίτιδα/σύνδρομο χρόνιας κόπωσης (ME/CFS). Πρόκειται για δύο σοβαρές καταστάσεις που μέχρι πρότινος παρανοούνταν ή αγνοούνταν, όμως πλέον προσελκύουν αυξημένο επιστημονικό ενδιαφέρον.
Μια παγκόσμια πρόκληση υγείας
Υπολογίζεται ότι περίπου 400 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως ενδέχεται να πάσχουν από μακρά COVID, με σχεδόν το 50% να πληροί τα διαγνωστικά κριτήρια του ME/CFS. Αυτό δείχνει τη σοβαρότητα και την ευρεία εξάπλωση των μεταλοιμωδών συνδρόμων (Post-Acute Infection Syndromes – PAISs), όπως ονομάζονται πλέον. Η επιστημονική κοινότητα πλέον μελετά αυτές τις παθήσεις συνολικά, αναγνωρίζοντας ότι ορισμένοι άνθρωποι, μετά την ανάρρωση από μία φαινομενικά απλή λοίμωξη, δεν επανέρχονται ποτέ πλήρως.
Τι δείχνουν οι νέες μελέτες
Μια πρόσφατη ανασκόπηση από τους Dr. Anthony Komaroff (Mass General Brigham) και Dr. Robert Dantzer (MD Anderson Cancer Center, Houston), δημοσιεύτηκε στο Cell Reports Medicine και στο PNAS, με σκοπό να εξηγήσει τις κοινές βιολογικές βάσεις της μακράς COVID και του ME/CFS. Η ανάλυση των δύο επιστημόνων συγκεντρώνει δεκαετίες έρευνας και υποδεικνύει ότι τα δύο σύνδρομα μοιράζονται παρόμοιες βιολογικές ανωμαλίες, μεταξύ των οποίων:
-
Φλεγμονή στον εγκέφαλο (νευροφλεγμονή)
-
Δυσλειτουργία μιτοχονδρίων, που μειώνει την παραγωγή ενέργειας (ATP)
-
Δυσλειτουργία του ανοσοποιητικού, με πιθανή ενεργοποίηση λανθανόντων ιών και αυτοαντισώματα
-
Ενδοθηλιακή δυσλειτουργία, επηρεάζοντας την κυκλοφορία του αίματος και τον εγκέφαλο
-
Δυσβίωση του εντέρου, δηλαδή ανισορροπία στο μικροβίωμα
-
Οξειδωτικό στρες, με κυτταρικές βλάβες και φλεγμονώδη αντίδραση
Η θεωρία της “συμπεριφοράς της ασθένειας”
Μια από τις πιο καινοτόμες ιδέες της ανασκόπησης είναι ότι οι εξελικτικά διαμορφωμένες αντιδράσεις του εγκεφάλου κατά τη διάρκεια ασθένειας μπορεί να παραμένουν «ενεργές» ακόμα και μετά την εξάλειψη της λοίμωξης. Αυτό το φαινόμενο, γνωστό ως συμπεριφορά της ασθένειας (sickness behavior), περιλαμβάνει:
-
Μειωμένη ενέργεια
-
Ανάγκη για ξεκούραση
-
Απώλεια συγκέντρωσης
-
Ανορεξία
-
Κοινωνική απόσυρση
Πιστεύεται ότι αυτές οι αντιδράσεις ελέγχονται από ειδικά κυκλώματα στον εγκέφαλο, που ενεργοποιούνται κατά την ασθένεια και βοηθούν τον οργανισμό να εξοικονομήσει ενέργεια. Ωστόσο, σε κάποιους ανθρώπους, αυτά τα κυκλώματα παραμένουν ενεργοποιημένα για μήνες ή και χρόνια, οδηγώντας σε επίμονα συμπτώματα χωρίς εμφανή αιτία.
Η σημασία της μακράς COVID στην επιστημονική κατανόηση
Η πανδημία COVID-19 έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην αλλαγή της στάσης απέναντι στο ME/CFS. Ο Dr. Komaroff εξηγεί ότι το 2020 προβλέφθηκε πως η COVID-19 θα προκαλέσει έκρηξη σε μεταλοιμώδη σύνδρομα, κάτι που επιβεβαιώθηκε. Η διαφορά είναι ότι στη μακρά COVID γνωρίζουμε τον ιό που την προκάλεσε. Αυτό έδωσε αξιοπιστία σε ασθενείς ME/CFS, των οποίων τα συμπτώματα αμφισβητούνταν, επειδή δεν υπήρχε εργαστηριακή απόδειξη για το αρχικό αίτιο. Αυτή η αναγνώριση έχει βοηθήσει επίσης να γίνουν αποδεκτά άλλα σύνδρομα που ακολουθούν γνωστές λοιμώξεις, όπως η νόσος του Lyme ή ο ιός του Δυτικού Νείλου.
Γιατί τα συμπτώματα επιμένουν για χρόνια;
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα βιολογικά προβλήματα που προαναφέρθηκαν δεν δρουν ανεξάρτητα. Αντιθέτως, συχνά ενισχύουν το ένα το άλλο, δημιουργώντας φαύλους κύκλους που συντηρούν τη συμπτωματολογία. Επιπλέον, σε μερικούς ασθενείς, ο λοιμογόνος παράγοντας ή τα υπολείμματά του μπορεί να παραμένουν στον οργανισμό, τροφοδοτώντας την αντίδραση.
Κοινές βιολογικές βάσεις μακράς COVID και ME/CFS
Οι πιο εντυπωσιακές ομοιότητες περιλαμβάνουν:
-
Απεικονιστικές ανωμαλίες στον εγκέφαλο
-
Δυσλειτουργία του αυτόνομου νευρικού συστήματος (ρυθμός καρδιάς, αναπνοή, πέψη)
-
Ανοσολογικές διαταραχές και αυτοαντισώματα
-
Μειωμένος μεταβολισμός ενέργειας
-
Αγγειακά προβλήματα, ιδιαίτερα στα αιμοφόρα αγγεία του εγκεφάλου
Οι ομοιότητες αυτές ενισχύουν την ανάγκη για ενιαία ερευνητικά πρωτόκολλα και θεραπευτικές προσεγγίσεις.
Η αναγνώριση της μακράς COVID και η ανανεωμένη προσοχή στο ME/CFS αποτελούν σημαντική καμπή για την ιατρική κοινότητα. Οι έρευνες δείχνουν ότι τα συμπτώματα αυτών των παθήσεων δεν είναι “στο μυαλό του ασθενούς”, αλλά έχουν συγκεκριμένα βιολογικά αίτια. Η νέα γνώση για τα μεταλοιμώδη σύνδρομα υπόσχεται όχι μόνο καλύτερη κατανόηση και αποδοχή, αλλά και πιο στοχευμένες θεραπείες για εκατομμύρια ασθενείς σε όλο τον κόσμο.
Πηγη: https://www.healthweb.gr/
Κοινωνικές ανισότητες: Παγκόσμια έρευνα αλλάζει όσα γνωρίζαμε για την άνοια
Κοινωνικές ανισότητες: Η παγκόσμια έρευνα για την άνοια εισέρχεται σε μια νέα εποχή ενσωμάτωσης και δικαιοσύνης.
Μια σημαντική διεθνής ερευνητική προσπάθεια, με επικεφαλής το Κέντρο Υγιούς Γήρανσης του Εγκεφάλου (CHeBA) του Πανεπιστημίου Νέας Νότιας Ουαλίας (UNSW), ανατρέπει τον τρόπο με τον οποίο κατανοούμε την άνοια. Μέσα από τη διερεύνηση παγκόσμιων ανισοτήτων στην υγεία του εγκεφάλου, το ερευνητικό πρόγραμμα COSMIC (Cohort Studies of Memory in an International Consortium) προσπαθεί να κάνει την έρευνα για την άνοια πιο δίκαιη, ισότιμη και σχετική σε παγκόσμιο επίπεδο.
Το άρθρο που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο επιστημονικό περιοδικό Neuroscience σε ειδική έκδοση για την «Παγκόσμια Ποικιλομορφία και Ανισότητα στην Ψυχική και Εγκεφαλική Υγεία», συνοψίζει την πορεία και τα ευρήματα του προγράμματος COSMIC.
Οι Ποικίλοι Παράγοντες Κινδύνου για την Άνοια
Όπως τονίζει ο ερευνητής του CHeBA, Dr Darren Lipnicki, οι παράγοντες κινδύνου για την άνοια δεν επηρεάζουν όλους τους πληθυσμούς με τον ίδιο τρόπο. Η παγκόσμια προσέγγιση του COSMIC αποκάλυψε κρίσιμες διαφορές στον τρόπο με τον οποίο καρδιαγγειακοί, κοινωνικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες συνδέονται με την άνοια. Αυτές οι διαφορές είναι το «κλειδί» για πιο στοχευμένες και αποτελεσματικές στρατηγικές πρόληψης.
Ο καθηγητής Perminder Sachdev, επικεφαλής του προγράμματος και συνεπικεφαλής του CHeBA, σημειώνει: «Αν θέλουμε να μειώσουμε την παγκόσμια επιβάρυνση της άνοιας, πρέπει να κατανοήσουμε πώς εξελίσσονται οι παράγοντες κινδύνου σε διαφορετικά περιβάλλοντα. Ό,τι λειτουργεί σε χώρες υψηλού εισοδήματος δεν ισχύει απαραίτητα για τις αναπτυσσόμενες περιοχές.»
Αυξανόμενη Παγκόσμια Ανάγκη
Σήμερα, περισσότεροι από 55 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως ζουν με άνοια, με περίπου 10 εκατομμύρια νέα κρούσματα κάθε χρόνο. Με τη γήρανση του πληθυσμού, αυτός ο αριθμός αναμένεται να τριπλασιαστεί μέχρι το 2050, φτάνοντας τα 153 εκατομμύρια άτομα, με τη ραγδαία αύξηση να σημειώνεται κυρίως στις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος. Ωστόσο, οι πληθυσμοί αυτοί εξακολουθούν να υποεκπροσωπούνται σημαντικά στην υπάρχουσα επιστημονική βιβλιογραφία.
Η Δύναμη της Συνεργασίας: 38 Χώρες, 200.000 Συμμετέχοντες
Από το 2012, το COSMIC έχει συγκεντρώσει δεδομένα από περισσότερες από 60 ερευνητικές ομάδες μνήμης σε 38 χώρες, με πάνω από 200.000 συμμετέχοντες. Η γεωγραφική και πολιτισμική ποικιλομορφία καλύπτει περιοχές στην Ασία, την Αφρική, την Ευρώπη, τις Αμερικές και την Ωκεανία. Αυτό επέτρεψε στους ερευνητές να εξετάσουν πώς ηλικία, φύλο, γονιδιακή προδιάθεση, εκπαίδευση και κοινωνικό περιβάλλον σχετίζονται με τον κίνδυνο εμφάνισης άνοιας.
Κύρια Ευρήματα της Μελέτης
Ο Dr Lipnicki και η ομάδα του ανακάλυψαν ότι:
-
Οι καρδιαγγειακοί παράγοντες κινδύνου (όπως ο διαβήτης και η υπερχοληστερολαιμία) έχουν ισχυρότερη επίδραση στη γνωστική εξασθένηση σε ασιατικούς πληθυσμούς σε σύγκριση με τους λευκούς.
-
Οι κοινωνικοί παράγοντες, όπως η οικογενειακή στήριξη και η συμμετοχή στην κοινότητα, παρέχουν ισχυρότερη προστασία κατά της άνοιας σε χώρες της Ασίας.
-
Υπάρχουν σημαντικές διαφορές στην επίδραση της εκπαίδευσης, της τεκνογονίας και της γονιδιακής προδιάθεσης ανάμεσα σε εθνοτικές ομάδες.
Ένα Εργαλείο για το Μέλλον
Το COSMIC δεν περιορίζεται στη μελέτη συσχετίσεων. Αναπτύσσει επίσης μοντέλα πρόβλεψης κινδύνου και διαγνωστικά εργαλεία ειδικά σχεδιασμένα για χώρες με περιορισμένους πόρους. Παράλληλα, εκπαιδεύει ερευνητές στις χώρες αυτές και παρέχει ανοικτή πρόσβαση στα δεδομένα μέσω της πλατφόρμας Dementias Platform Australia (DPAU).
Έκκληση για Νέα Δεδομένα – Και Νέες Φωνές
Καθώς η ανάγκη για παγκόσμια δράση στην αντιμετώπιση της άνοιας γίνεται πιο επιτακτική από ποτέ, το COSMIC προσκαλεί νέες ερευνητικές ομάδες — ιδιαίτερα από υποεκπροσωπούμενες περιοχές και χώρες χαμηλού εισοδήματος — να ενταχθούν στην πρωτοβουλία.
Η παγκόσμια έρευνα για την άνοια εισέρχεται σε μια νέα εποχή ενσωμάτωσης και δικαιοσύνης. Μέσα από τη συλλογική γνώση, την ποικιλομορφία και τη συνεργασία, μπορούμε να διαμορφώσουμε στοχευμένες, δίκαιες και αποτελεσματικές στρατηγικές πρόληψης — δίνοντας ελπίδα στα εκατομμύρια ανθρώπων που αντιμετωπίζουν ή θα αντιμετωπίσουν την άνοια.
Πηγη: https://www.healthweb.gr/