Γονίδια σχετίζονται με μικρότερη διάρκεια αποτελεσματικού ύπνου

Επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Αθήνας παρουσιάζουν πρόσφατη ανακάλυψη ομάδας Αμερικανών ειδικών, όπως δημοσιεύτηκε στο περιοδικό PNAS.

Οι περισσότεροι άνθρωποι χρειάζονται 7 έως 9 ώρες ύπνου κάθε βράδυ για να λειτουργήσουν σωστά σωματικά και πνευματικά. Ωστόσο, υπάρχει ένα μικρό ποσοστό του πληθυσμού – μόλις 1% – 5% – που εξαιρείται από αυτόν τον κανόνα. Πρόκειται για τα άτομα που κοιμούνται μόνο 4 έως 6 ώρες ημερησίως αλλά παραμένουν υγιή, ενεργητικά και πνευματικά καθαρά χωρίς να παρουσιάζουν ενδείξεις κόπωσης ή επιπτώσεις στην υγεία τους.

Όπως αναφέρει η ιατρός της Θεραπευτικής Κλινικής (Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου (παθολόγος, καθηγήτρια Θεραπευτικής – Επιδημιολογίας – Προληπτικής Ιατρικής) και η Αλεξάνδρα Σταυροπούλου (βιολόγος), ξεκινώντας στις αρχές της δεκαετίας του 2000, η Fu και η ομάδα της, νευροεπιστήμονες στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Σαν Φρανσίσκο, άρχισαν να αναλύουν το γονιδίωμα οικογένειας με αυτό το χαρακτηριστικό και εντοπίστηκε μια σπάνια μετάλλαξη στο γονίδιο DEC2 (γνωστή ως DEC2-P384R), το οποίο ρυθμίζει τον κιρκάδιο ρυθμό – το εσωτερικό ρολόι του σώματος που καθορίζει πότε κοιμόμαστε και πότε ξυπνάμε. Αυτή η μετάλλαξη φαινόταν να επιτρέπει στα άτομα να λειτουργούν με λιγότερο ύπνο, χωρίς να διακυβεύεται η υγεία τους.

Έκτοτε, η ομάδα έχει ανακαλύψει πέντε διαφορετικές μεταλλάξεις σε τέσσερα γονίδια που σχετίζονται με τον σύντομο, αλλά αποτελεσματικό ύπνο. Οι μεταλλάξεις αυτές δεν προκαλούν διαταραχές ύπνου – δεν πρόκειται δηλαδή για αϋπνία ή χρόνια κόπωση – αλλά για μία φυσική ιδιαιτερότητα που φαίνεται να κληρονομείται και να σχετίζεται με την ικανότητα του οργανισμού να πραγματοποιεί τις κρίσιμες λειτουργίες του ύπνου σε μικρότερο χρονικό διάστημα.

Η πιο πρόσφατη ανακάλυψη της ομάδας, όπως δημοσιεύτηκε στο περιοδικό PNAS, αφορά μια μετάλλαξη στο γονίδιο SIK3, συγκεκριμένα τη SIK3-N783Y. Το γονίδιο αυτό εμπλέκεται στη ρύθμιση του βαθύ ύπνου (non-REM sleep) και της εγρήγορσης. Η μετάλλαξη αυτή φάνηκε να τροποποιεί τη λειτουργία της πρωτεΐνης SIK3, επιτρέποντας στον οργανισμό να ολοκληρώνει κρίσιμες διεργασίες του ύπνου – όπως η νευρωνική αποκατάσταση και η απομάκρυνση τοξινών από τον εγκέφαλο — πολύ πιο γρήγορα.

Σε μελέτες σε ζώα, ποντίκια με την εν λόγω μετάλλαξη κοιμούνταν σημαντικά λιγότερο, αλλά ήταν εξίσου αποδοτικά στις γνωστικές δοκιμασίες και δεν παρουσίαζαν σημάδια εξάντλησης. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι ο «ποιοτικός ύπνος» μπορεί να είναι πιο σημαντικός από τη διάρκειά του.

Εξελίξεις στην Ιατρική και τη Νευροεπιστήμη

Οι παρατηρήσεις της ομάδας δεν περιορίζονται μόνο στη διάρκεια του ύπνου. Κάποιες από τις μεταλλάξεις που εντοπίστηκαν, όπως η NPSR1-Y206H, φαίνεται να προσφέρουν προστασία από νευροεκφυλιστικές ασθένειες όπως η νόσος Αλτσχάιμερ. Μελέτες σε ζωικά μοντέλα έδειξαν μειωμένη συσσώρευση β-αμυλοειδούς, πρωτεΐνης που σχετίζεται με την παθολογία του Αλτσχάιμερ.

Αυτή η πληροφορία ανοίγει συναρπαστικές δυνατότητες για τη δημιουργία νέων θεραπειών, όχι μόνο για διαταραχές ύπνου, αλλά και για την πρόληψη εγκεφαλικών νόσων. Αν μπορέσουμε να κατανοήσουμε πώς λειτουργούν αυτές οι γενετικές παραλλαγές, ίσως να μπορέσουμε να μιμηθούμε τις επιδράσεις τους φαρμακευτικά.

Η παραδοσιακή άποψη ήταν ότι λιγότερος ύπνος οδηγεί σε σωρευτική κόπωση, μειωμένη απόδοση, αδύναμο ανοσοποιητικό σύστημα και αυξημένο κίνδυνο για χρόνιες ασθένειες. Ωστόσο, οι άνθρωποι που φυσικά κοιμούνται λιγότερο αποτελούν την εξαίρεση που αμφισβητεί τον κανόνα. Ο οργανισμός τους φαίνεται να επιταχύνει ή να ενισχύει τις απαραίτητες λειτουργίες που επιτελούνται κατά τη διάρκεια του ύπνου, επιτυγχάνοντας αποκατάσταση, μνήμη, και αποτοξίνωση με μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα.

Η έρευνα γύρω από τους ανθρώπους που φυσικά κοιμούνται λιγότερο αλλάζει τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τον ύπνο. Αντί να εστιάζουμε μόνο στη διάρκεια, αρχίζουμε να αναγνωρίζουμε τη σημασία της ποιότητας και της απόδοσης του ύπνου. Οι ανακαλύψεις αυτές έχουν τη δυναμική να οδηγήσουν σε επαναστατικές αλλαγές στην αντιμετώπιση των διαταραχών ύπνου και στην πρόληψη νευρολογικών παθήσεων.

Καθώς η έρευνα προχωρά, οι επιστήμονες ευελπιστούν να εντοπίσουν περισσότερες σχετικές γενετικές παραλλαγές και να αναπτύξουν φαρμακευτικές θεραπείες που θα αξιοποιούν αυτή τη γνώση.

Πηγές:
ΕΚΠΑ

 

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

“Move On Up” – Καινοτόμος ψηφιακή άσκηση για άτομα με Πάρκινσον

Ευρωπαϊκό ερευνητικό έργο, με τη συμμετοχή του ΑΠΘ και άλλων τεσσάρων εταίρων από ισάριθμες χώρες. Συνδυασμός άσκησης φυσικοθεραπείας με γνωστική εκπαίδευση.

Τα διαδικτυακά προγράμματα άσκησης έχουν αναδειχθεί ως ένα ελκυστικό μέσο για τα άτομα με νόσο του Πάρκινσον (PwP), ώστε να παραμένουν σωματικά και πνευματικά ενεργά, ιδιαίτερα μετά την πανδημία του κορωνοϊού. Οι πρόσφατες τεχνολογικές εξελίξεις έχουν καταστήσει την εξειδικευμένη φροντίδα πιο προσβάσιμη για τα άτομα με Πάρκινσον, ενώ ο συνδυασμός άσκησης/φυσικοθεραπείας με γνωστική εκπαίδευση έχει δείξει ότι μπορεί να βελτιώσει τόσο τα σωματικά όσο και τα γνωστικά αποτελέσματα.

Ωστόσο, αυτές οι προσεγγίσεις βρίσκονται ακόμη σε σχετικά πρώιμο στάδιο ανάπτυξης· αν και πολλά υποσχόμενες, απαιτούνται περαιτέρω βελτιώσεις στον σχεδιασμό, την παιχνιδοποίηση, τη συχνότητα, την ένταση και την ποικιλία των συνεδριών άσκησης, με τη συμμετοχή των ασθενών στο επίκεντρο της διαδικασίας σχεδιασμού, ώστε να ενσωματωθούν οι ψηφιακές θεραπείες στο σύστημα υγείας.

Το ευρωπαϊκό ερευνητικό έργο «MOVE ON UP – An innovative digital approach to promote engaging physical activity in people with Parkinson’s (Μια καινοτόμα ψηφιακή προσέγγιση για την προώθηση της συμμετοχής στη σωματική δραστηριότητα σε άτομα με νόσο του Πάρκινσον)», που υλοποιείται με τη συμμετοχή πέντε εταίρων από πέντε ευρωπαϊκές χώρες, στοχεύει στην ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας ενός εβδομαδιαίου ψηφιακού προγράμματος άσκησης για 50 άτομα με Πάρκινσον, καθώς και ενός 28ωρου ψηφιακού πολυεπιστημονικού προγράμματος εκπαίδευσης για 100 επαγγελματίες υγείας και φροντιστές. Το πρόγραμμα άσκησης θα χρησιμοποιήσει το μοντέλο COM-B ως μετα-πλαίσιο για τη βελτίωση των επιπέδων σωματικής δραστηριότητας, των κινητικών συμπτωμάτων, της ισορροπίας, της φυσικής λειτουργίας και της ποιότητας ζωής.

Το πρόγραμμα εκπαίδευσης θα αναπτύξει γνώσεις και δεξιότητες και θα αντιμετωπίσει τα αντιλαμβανόμενα εμπόδια στην ψηφιακή μετάβαση. Το έργο θα ακολουθήσει μια μεθοδολογία μικτής προσέγγισης, με πέντε πακέτα εργασίας βασισμένα στις οδηγίες ADDIE και στο εγχειρίδιο “Be Healthy, Be Mobile”. Η εξειδικευμένη κοινοπραξία περιλαμβάνει οργανισμούς από την Πορτογαλία, την Ελλάδα, τη Μάλτα και την Ιταλία, και συντονίζεται από τη Σχολή Υγείας και Επιστημών του Egas Moniz στην Πορτογαλία.

Το MOVE ON UP έχει τη δυνατότητα να συμβάλει στην επίτευξη βασικών στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης που σχετίζονται με την υγεία, όπως η διασφάλιση υγιούς ζωής και η προώθηση της ευημερίας για όλους σε όλες τις ηλικίες, καθώς και στη δημιουργία βιώσιμων πόλεων και κοινοτήτων. Μπορεί επίσης να υποστηρίξει την εφαρμογή των προτεινόμενων πολιτικών δράσεων που περιγράφονται στο Παγκόσμιο Σχέδιο Δράσης για τη Σωματική Δραστηριότητα 2018–2030.

Στο πλαίσιο του έργου θα πραγματοποιηθεί εκδήλωση, την Παρασκευή 9 Μαΐου 2025 και ώρα 19:00, στο Ολυμπιακό Μουσείο Θεσσαλονίκης, στην οποία θα παρουσιαστούν και θα συζητηθούν οι στόχοι του έργου MOVE ON UP, που υλοποιείται από το Τμήμα Πληροφορικής του ΑΠΘ, με τριετή διάρκεια (1/1/2025 – 31/12-2027)

Διαδικτυακή πλατφόρμα για τη φυσική κατάσταση των εφήβων

Μια ώρα νωρίτερα, στον ίδιο χώρο, θα πραγματοποιηθεί εκδήλωση για την φυσική κατάσταση των εφήβων, στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού έργου «i4EUFITMOS – Intelligent Digital Services for Supporting the European Fitness Monitoring System (Ευφυείς ψηφιακές υπηρεσίες για την υποστήριξη του ευρωπαϊκού συστήματος παρακολούθησης της φυσικής κατάστασης)». Στην εκδήλωση θα παρουσιαστούν οι στόχοι του έργου i4EUFITMOS που υλοποιείται από το Τμήμα Πληροφορικής του ΑΠΘ.

Το έργο i4EUFITMOS (Σύστημα Παρακολούθησης Φυσικής Κατάστασης στην Ευρώπη) υλοποιείται με τη συμμετοχή επτά εταίρων από έξι ευρωπαϊκές χώρες. Σύμφωνα με τους συντελεστές του έργου, το i4EUFITMOS ασχολείται με την «Ενθάρρυνση υγιεινών τρόπων ζωής για όλους» και, πιο συγκεκριμένα, επικεντρώνεται:

  • στην εφαρμογή του «Τομέα προτεραιότητας: Κοινωνικοοικονομικές και περιβαλλοντικές διαστάσεις του αθλητισμού», με βασικό θέμα την «Καινοτομία και ψηφιοποίηση» (Καινοτομία στον αθλητισμό σε κάθε διάσταση και σε όλα τα επίπεδα του τομέα του αθλητισμού) και
  • την εφαρμογή της «σύστασης του Συμβουλίου σχετικά με τη σωματική άσκηση για τη βελτίωση της υγείας και των κατευθυντήριων γραμμών της ΕΕ για τη σωματική άσκηση».

Το έργο στοχεύει στην επίτευξη μιας ευρείας και συνεπούς εφαρμογής της αποτίμησης της φυσικής κατάστασης EUFITMOS, έχοντας συγκρίσιμα, έγκυρα και αξιόπιστα δεδομένα φυσικής κατάστασης διαθέσιμα ως δείκτη HEPA σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Επιπλέον, σχεδιάζει να ενισχύσει την ηλεκτρονική πλατφόρμα EUFITMOS με έξυπνες και πιο εξελιγμένες ψηφιακές υπηρεσίες για την αξιοποίηση και τη διάδοση των δεδομένων φυσικής κατάστασης με εύχρηστο τρόπο για την υποστήριξη της λήψης αποφάσεων και του σχεδιασμού πολιτικής HEPA.

 

 

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

4.000 άτομα στην Ελλάδα με μεσογειακή αναιμία και δρεπανοκυτταρική νόσο

Στις 8 Μαΐου 2025, η παγκόσμια κοινότητα θαλασσαιμίας γιορτάζει την Παγκόσμια Ημέρα Θαλασσαιμίας έχοντας ως θέμα: «Μαζί για τη Θαλασσαιμία: Ενώνοντας τις Κοινότητες, Δίνοντας Προτεραιότητα στους Ασθενείς».

Στην Ελλάδα, σύμφωνα με την Βάνα Μυρίλλα, Δ/ντρια ΕΣΥ Βιοπαθολόγο Αιματολογικό Εργαστήριο στο  Γενικό Νοσοκομείο Παίδων “Η Αγία Σοφία”,  υπάρχουν 4.000 άτομα με μεσογειακή αναιμία και δρεπανοκυτταρική νόσο. Από αυτά, τα 2.500 άτομα είναι τακτικά μεταγγιζόμενα και ανά 2-3 εβδομάδες χρειάζονται 2 μονάδες αίματος (συμπυκνωμένα ερυθρά). Οι φορείς της νόσου (στίγμα) είναι περίπου το 8% του πληθυσμού, ενώ σε κάποιες περιοχές της Ελλάδος, όπως για παράδειγμα στην Κέρκυρα, την Καρδίτσα και τη Μυτιλήνη, το ποσοστό αυτό μπορεί να φτάνει και το 16%.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Διεθνούς Ομοσπονδίας για την Θαλασσαιμία, περίπου το 7% του παγκόσμιου πληθυσμού είναι φορείς κάποιας μορφής αιμοσφαιρινοπάθειας – αριθμός που αντιστοιχεί σε πάνω από 400 εκατομμύρια ανθρώπους. Κάθε χρόνο, περισσότερα από 300.000 παιδιά γεννιούνται με σοβαρές μορφές θαλασσαιμίας, ενώ σε πολλές χώρες το πραγματικό εύρος του προβλήματος υποεκτιμάται λόγω ελλιπούς διάγνωσης και απουσίας αξιόπιστων επιδημιολογικών δεδομένων. Επιπλέον, η μεγάλη ετερογένεια στην πρόσβαση και παροχή θεραπευτικής φροντίδας επιτείνει τις ανισότητες.

Η Κύπρος, με επιτυχημένη παράδοση δεκαετιών στην πρόληψη και διαχείριση των αιμοσφαιρινοπαθειών, αριθμεί σήμερα περίπου 1.400 άτομα που ζουν με θαλασσαιμία, εκ των οποίων τα 700 πάσχουν από μείζονα β-θαλασσαιμία και περίπου 110 από ενδιάμεση μορφή.  

Τι είναι η Μεσογειακή Αναιμία (Θαλασσαιμία)

Σαν σύνδρομα Μεσογειακής Αναιμίας (M.A.) χαρακτηρίζονται ετερογενή κλινικά σύνδρομα που οφείλονται σε γενετικές βλάβες που οδηγούν σε μερική ή ολική καταστολή της σύνθεσης των αλύσεων των φυσιολογικών αιμοσφαιρινών.

Η Μεσογειακή Αναιμία, γνωστή παλαιότερα ως Αναιμία του Cooley, ονομάζεται σήμερα και Θαλασσαιμία και παρουσιάζεται ως μείζων Β–Θαλασσαιμία και ενδιάμεση Θαλασσαιμία.

Έχει εκτιμηθεί ότι υπάρχουν 100.000 ασθενείς με ομόζυγη Β-Θαλασσαιμία σε όλο τον κόσμο. Η Θαλασσαιμία συναντάται με υψηλή συχνότητα στις Μεσογειακές χώρες, όπου και πρωτοαναγνωρίσθηκε και επεκτείνεται στη Μέση Ανατολή και στην Ασία. Στην Άπω Ανατολή επικρατεί η Α-Θαλασσαιμία. Λόγω της συνεχούς μετανάστευσης πληθυσμών από τη μία χώρα στην άλλη, σήμερα δεν υπάρχει ουσιαστικά καμία χώρα στον κόσμο χωρίς Θαλασσαιμία.

Μείζων Β-Θαλασσαιμία

Η βλάβη στη Β–Θαλασσαιμία σχετίζεται με τη βλάβη στη Β – αλυσίδα της αιμοσφαιρίνης, με αποτέλεσμα τις κλινικές εκδηλώσεις της νόσου, από τις οποίες οι κυριότερες είναι:

  • Η αναιμία.
  • Η διόγκωση του ήπατος και του σπλήνα.
  • Οι οστικές αλλοιώσεις.
  • Η αιμοσιδήρωση.
  • Η καθυστέρηση της σωματικής ανάπτυξης.

Η βαρύτητα των κλινικών εκδηλώσεων ποικίλλει και σχετίζεται με τη γενετική βλάβη, ενώ συνήθως οι Θαλασσαιμικοί έχουν βαριά κλινική εικόνα και χρειάζονται θεραπεία.

Ενδιάμεση θαλασσαιμία

Η Ενδιάμεση θαλασσαιμία, είναι ένας όρος που χρησιμοποιείται για να περιγράψει μια ομάδα ασθενών με ηπιότερη κλινική εικόνα από αυτή της Μείζονος Β – Θαλασσαιμίας, περικλείει δε, άτομα με μεγάλη φαινοτυπική και γενετική ετερογένεια (π.χ. συνύπαρξη Α – Θαλασσαιμίας, ήπιες μεταλλάξεις, αυξημένη παραγωγή HbF) Έτσι π.χ. η αιμοσφαιρινοπάθεια εμπίπτει στο γενικότερο όρο της Ενδιάμεσης Θαλασσαιμίας και όχι στον όρο Ενδιάμεση Β – Θαλασσαιμία.

Καρδιολογικές επιπλοκές

Οι καρδιολογικές, είναι οι σοβαρότερες από τις επιπλοκές που παρουσιάζει η θαλασσαιμία, και αποτελούν την πρώτη αιτία θανάτου των θαλασσαιμικών. Η καρδιακή βλάβη οφείλεται στην ύπαρξη μεγάλης ποσότητας σιδήρου λόγω των συχνών μεταγγίσεων και της εναπόθεσής του στις ίνες του μυοκαρδίου, προκαλώντας μακροχρόνια δυσλειτουργία του οργάνου. Η ιογενής μυοκαρδίτιδα επίσης, αποτελεί μια επιπλέον αιτία καρδιολογικών επιπλοκών. 

‘Αλλες σοβαρές επιπλοκές

Ηπατοκυτταρικός καρκίνος, Ενδοκρινολογικές επιπλοκές (σακχαρώδης διαβήτης, διαταραχές ασβεστίου κ.α), αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια και άλλα. 

Η καρδιακή λειτουργία πρέπει να παρακολουθείται σε τακτά χρονικά διαστήματα ανάλογα με την κατάσταση και την ηλικία του θαλασσαιμικού. Πρώιμος υπερηχογραφικός δείκτης μείωσης της καρδιακής λειτουργίας είναι η δυσκολία στη διαστολή της αριστερής κοιλίας.

Η παρακολούθηση, πέραν του ιστορικού του θαλασσαιμικού περιλαμβάνει ηλεκτροκαρδιογράφημα, υπερηχοκαρδιογράφημα και ακτινογραφία θώρακα. Πρόσθετες εξετάσεις είναι το 24ωρο Holter ηλεκτροκαρδιογραφικής ανάλυσης, δοκιμασία κόπωσης, ραδιοϊσοτοπικές μελέτες, MRI κ.λ.π. Βασικά μέτρα που βοηθούν στην πρόληψη των καρδιολογικών επιπλοκών είναι:

  1. Η διατήρηση επιπέδων αιμοσφαιρίνης πριν τη μετάγγιση περίπου 10-10,5 gr/dl σε θαλασσαιμικούς χωρίς καρδιολογικό πρόβλημα και 10,5-11 gr/dl σε αυτούς με καρδιακή νόσο.
  2. Συστηματική, τακτική αποσιδήρωση. Ειδικά σε θαλασσαιμικούς με καρδιολογικό πρόβλημα χρειάζεται συνεχής έγχυση φαρμάκου δεσφεριοξαμίνης υποδορίως ή ενδοφλεβίως. Πολύ καλά αποτελέσματα προσφέρει επίσης η συγχορήγηση δεσφεριοξαμίνης και δεφεριπρόνης, καθώς και η χρήση της δεφερασιρόξης. Η εντατική αποσιδήρωση σε συνδυασμό με την κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή, όπου αυτή χρειάζεται, μπορεί να περιορίσει σημαντικά και σε ορισμένες περιπτώσεις να αναστρέψει τις βλάβες.
  3. Αντιμετώπιση άλλων αιτιών καρδιοπάθειας, όπως υποθυρεοειδισμός, υποπαραθυρεοειδισμός κ.λ.π. για τον εντοπισμό των οποίων απαιτείται περιοδικός ενδοκρινολογικός έλεγχος.

Πώς μπορεί να προληφθεί η θαλασσαιμία

Η πρόληψη της νόσου είναι δυνατή και βασίζεται στην αναγνώριση των φορέων με ειδικό αιματολογικό έλεγχο (ηλεκτροφόρηση αιμοσφαιρίνης κ.ά) ο οποίος διενεργείται εδώ και πολλά χρόνια στη χώρα μας. Για τον λόγο αυτό, συνιστάται σε όλα τα ζευγάρια που σκοπεύουν να αποκτήσουν παιδί, αιματολογική εξέταση προκειμένου να διαπιστωθεί αν κάποιος από τους δύο υποψήφιους γονείς είναι φορέας.

Η συγκεκριμένη δε εξέταση, θεωρείται απόλυτα αναγκαία στα άτομα των οποίων οι οικογένειες έχουν ή είχαν πρόβλημα παιδιών με θαλασσαιμία ή με άλλες αιμοσφαιρινοπάθειες όπως Δρεπανοκυτταρική ή Μικροδρεπανοκυτταρική αναιμία κ.λ.π.

Σε περίπτωση που και οι δύο γονείς είναι φορείς της νόσου, και πάλι η επιστήμη σήμερα δίνει τη δυνατότητα να αποφευχθεί η γέννηση παιδιών με αυτού του είδους τις αιμοσφαιρινοπάθειες, με την προγεννητική εξέταση που γίνεται στον 3ο – 4ο μήνα της κύησης.

Η εξέταση αυτή του προγεννητικού ελέγχου δεν είναι απλή και απαιτείται προγραμματισμός από τη Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας.

Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να αποταθούν σε μία από τις Μονάδες Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας του Υπουργείου Υγείας για την εξέταση, η οποία ωστόσο γίνεται δωρεάν.

Τι αποζημιώνει ο ΕΟΠΥΥ για τις μετακινήσεις

Στις 2 Μαΐου 2025 δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ (Β’ 2106/2-5-2025) ο νέος Ενιαίος Κανονισμός Παροχών Υγείας (ΕΚΠΥ) του ΕΟΠΥΥ. Στο Άρθρο 47, καθορίζεται η αποζημίωση μετακίνησης για ασθενείς με μεσογειακή αναιμία, δρεπανοκυτταρική νόσο και άλλες αιμοσφαιρινοπάθειες, αναλόγως του τόπου κατοικίας.  Παρότι η αποζημίωση συνιστά θεσμική αναγνώριση των ιδιαίτερων αναγκών μετακίνησης, τα προβλεπόμενα ποσά παραμένουν σε επίπεδα που δεν ανταποκρίνονται επαρκώς στο σημερινό κόστος διαβίωσης και μετακίνησης των ασθενών.

Άρθρο 47, παρ.3, περ.Β
Αποζημίωση μετακίνησης ασθενών

Για τη μετακίνηση των πασχόντων από μεσογειακή αναιμία, δρεπανοκυτταρική νόσο και άλλες αιμοσφαιρινοπάθειες για μετάγγιση αίματος, αφαιμαξομεταγγίσεις ή αφαιμάξεις, ο ΕΟΠΥΥ αποζημιώνει έξοδα μετακίνησης ως ακολούθως:

– Σε Αθήνα, Πειραιά: 42 ευρώ/μήνα,
– Στην Θεσσαλονίκη: 40 ευρώ/μήνα,
– Σε Ηράκλειο, Πάτρα: 24 ευρώ/μήνα,
– Στα λοιπά αστικά κέντρα: 22 ευρώ/μήνα,
– Εκτός Αστικών Κέντρων και εντός ορίων νομού, του τόπου κατοικίας του ασθενή: 110 ευρώ/μήνα,
– Εκτός Αστικών Κέντρων και εκτός ορίων νομού, από τον τόπο κατοικίας του ασθενή, 165 ευρώ/μήνα.

Για την αποζημίωση μετακινήσεων των ως άνω ασθενών, περιπτώσεων Β, απαιτείται η προσκόμιση γνωμάτευσης ιατρού διευθυντή ή Επιστημονικού Υπεύθυνου, της υγειονομικής δομής που θα βεβαιώνει την πάθηση και τη διενέργεια των θεραπευτικών πράξεων, αιμοκάθαρσης και μετάγγισης, αντίστοιχα.

 

 

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Νέοι αλγόριθμοι βοηθούν στον εντοπισμό ασθενών με αδιάγνωστο καρκίνο

Οι νέοι αλγόριθμοι ενσωμάτωσαν τα αποτελέσματα επτά εξετάσεων αίματος ρουτίνας ως βιοδείκτες για τη βελτίωση της έγκαιρης διάγνωσης του καρκίνου.

Δύο νέοι προηγμένοι αλγόριθμοι πρόβλεψης χρησιμοποιούν πληροφορίες σχετικά με την κατάσταση της υγείας ενός ατόμου και απλές εξετάσεις αίματος για να προβλέψουν με ακρίβεια τις πιθανότητες να εμφανίσει αδιάγνωστο καρκίνο, συμπεριλαμβανομένων των δύσκολων στη διάγνωση καρκίνων του ήπατος και του στόματος. Τα νέα μοντέλα θα μπορούσαν να φέρουν επανάσταση στον τρόπο με τον οποίο ανιχνεύεται ο καρκίνος στην πρωτοβάθμια περίθαλψη και να διευκολύνουν τους ασθενείς να λάβουν θεραπεία πολύ νωρίτερα.

Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Queen Mary του Λονδίνου και το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης χρησιμοποίησαν τα ανώνυμα ηλεκτρονικά αρχεία υγείας άνω των 7,4 εκατομμυρίων ενηλίκων στην Αγγλία για να δημιουργήσουν δύο νέους αλγόριθμους που είναι πολύ πιο ευαίσθητοι από τα υπάρχοντα μοντέλα και οι οποίοι θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε καλύτερη κλινική λήψη αποφάσεων και ενδεχομένως σε πιο έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου.

Η μελέτη έχει δημοσιευτεί στο Nature Communications.

Εκτός από τις πληροφορίες σχετικά με την ηλικία, το οικογενειακό ιστορικό, τις ιατρικές διαγνώσεις, τα συμπτώματα και τη γενική υγεία του ασθενούς, οι νέοι αλγόριθμοι ενσωμάτωσαν τα αποτελέσματα επτά εξετάσεων αίματος ρουτίνας ως βιοδείκτες για τη βελτίωση της έγκαιρης διάγνωσης του καρκίνου.

Σε σύγκριση με τους υπάρχοντες αλγόριθμους QCancer, τα νέα μοντέλα εντόπισαν τέσσερις επιπλέον ιατρικές καταστάσεις που σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης 15 διαφορετικών τύπων καρκίνου, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που επηρεάζουν το ήπαρ, τα νεφρά και το πάγκρεας. Δύο επιπλέον συσχετίσεις βρέθηκαν επίσης με το οικογενειακό ιστορικό για καρκίνο του πνεύμονα και  του αίματος, και επτά νέα ανησυχητικά συμπτώματα (συμπεριλαμβανομένων κνησμού, μωλώπων, πόνου στην πλάτη, βραχνάδας, μετεωρισμού, κοιλιακής μάζας, σκουρόχρωμων ούρων) εντοπίστηκαν ως σχετιζόμενα με πολλαπλούς τύπους καρκίνου.

Αυτά τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι νέοι αλγόριθμοι προσφέρουν πολύ βελτιωμένες διαγνωστικές δυνατότητες και στην πραγματικότητα είναι οι μόνοι που μπορούν να χρησιμοποιηθούν σήμερα σε περιβάλλοντα πρωτοβάθμιας περίθαλψης για την εκτίμηση της πιθανότητας εμφάνισης ενός υπαρκτού αλλά ακόμη αδιάγνωστου καρκίνου του ήπατος.

Η καθηγήτρια Julia Hippisley-Cox δήλωσε: «Αυτοί οι αλγόριθμοι έχουν σχεδιαστεί για να ενσωματώνονται σε κλινικά συστήματα και να χρησιμοποιούνται κατά τη διάρκεια τακτικών διαβουλεύσεων με γενικούς ιατρούς. Προσφέρουν σημαντική βελτίωση σε σχέση με τα τρέχοντα μοντέλα, με μεγαλύτερη ακρίβεια στην αναγνώριση καρκίνων – ειδικά σε πρώιμα, πιο θεραπεύσιμα στάδια».

«Χρησιμοποιούν υπάρχοντα αποτελέσματα εξετάσεων αίματος που βρίσκονται ήδη στα αρχεία των ασθενών, καθιστώντας την μια οικονομικά προσιτή και αποτελεσματική προσέγγιση για να βοηθήσει το NHS να επιτύχει τους στόχους του για βελτίωση του ιστορικού του στην έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου έως το 2028».

 

 

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Βιοεκτυπωμένη αορτή εμφυτεύτηκε με επιτυχία σε ποντικούς

Προσφέρει νέες ελπίδες για αγγειακή επιδιόρθωση.

Ερευνητές του Yale κατασκεύασαν τρισδιάστατη βιοεκτυπώμενη συνθετική αορτή, την οποία εμφύτευσαν με επιτυχία σε ποντίκια.

Η τεχνολογία θα μπορούσε να εξελίξει την αντιμετώπιση καρδιαγγειακών νόσων, όπως στεφανιαία νόσο ή περιφερική αρτηριακή νόσο, επιτρέποντας στους επιστήμονες να κατασκευάσουν και να αντικαταστήσουν αιμοφόρα αγγεία στους ανθρώπους.

Με τη νέα μέθοδο, επιστήμονες θα μπορούσαν να χρησιμοποιούν τα κύτταρα του ίδιου του ασθενή ή ενός δότη για να σχεδιάσουν γρήγορα, εξατομικευμένα σχέδια ιστών που θα ταιριάζουν σε μέγεθος και σχήμα με τα μέρη της αγγείωσης που πρέπει να αντικατασταθούν.

Θα μπορούσε να είναι ακόμα μια εναλλακτική επιλογή για ανθρώπους που πάσχουν από καρδιαγγειακές νόσους η οποία θα τους επιτρέπει να έχουν καλύτερη ποιότητα ζωής, δήλωσε ο ερευνητής  John Geibel.

Οι ερευνητές καλλιέργησαν τα κύρια κύτταρα που αποτελούν την αορτή, από ποντίκια.

Στη συνέχεια φόρτωσαν σύριγγες στον βιοεκτυπωτή που εξώθησε τα κύτταρα σε κυλιόμενο ανοξείδωτο σωλήνα. Αφού άφησαν οι ερευνητές τα κύτταρα να επωαστούν για 2 ημέρες, οι βιοεκτυπωμένες αορτές ήταν έτοιμες για εμφύτευση.

Οι ερευνητές δοκίμασαν τις συνθετικές αγγειακές δομές σε 20 ποντίκια.

Είκοσι επιπλέον ποντίκια υποβλήθηκαν στην ίδια χειρουργική διαδικασία χωρίς την εμφύτευση της αορτής.

Ποντικοί και στις 2 ομάδες επανήλθαν σε φυσιολογική συμπεριφορά μετά την εγχείρηση και είχαν καλή υγεία. Η διαδικασία ήταν επίσης επιτυχής σε ποντίκια που έλαβαν αορτή κατασκευασμένη από τα κύτταρα διαφορετικού ζώου.

Είναι  απόδειξη της ιδέας, η χρήση βιοεκτυπώμενης αγγείωσης για την αντιμετώπιση καρδιαγγειακών  νόσων.

H δυνατότητα χρήσης κυττάρων από δότη θα μπορούσε να συμβάλλει στην περαιτέρω μείωση του χρόνου αναμονής του ασθενή για να λάβει βιοεκτυπώμενο αγγείο.

Η ικανότητα βιοεκτύπωσης ανθρώπινης αγγείωσης εντός ημερών θα μπορούσε να αλλάξει τη ζωή κάποιου, δήλωσε ο ερευνητής

Άνθρωποι με προβλήματα στα πόδια λόγω διαβήτη, για παράδειγμα, συχνά έχουν  κακή κυκλοφορία που μειώνει τη ροή αίματος στα πόδια. Αν παραμείνει χωρίς αντιμετώπιση, μπορεί να είναι αναγκαίος ο ακρωτηριασμός.

Εξατομικευμένη κατασκευή αγγείων θα μπορούσε να είναι νέα αγωγή για την πάθηση που θα μπορεί να συμβάλλει στη διάσωση του ποδιού.

Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο Scientific Reports.

 

Πηγές:
Scientific Reports.

 

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Αύξηση παιδικής φυματίωσης στην Ευρώπη: Ο ρόλος της πανδημίας και των γεωπολιτικών κρίσεων

Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση επιδημιολογικής επιτήρησης της φυματίωσης στον κόσμο, που δημοσίευσε ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) το Μάρτιο του 2025, η φυματίωση στα παιδιά κάτω των 15 ετών αυξήθηκε κατά 10% την Ευρώπη και την Κεντρική Ασία: Συνολικά το 4,3% των νέων περιστατικών φυματίωσης και υποτροπών αφορούν σε παιδιά, έναντι 3,9% το 2022. Η αύξηση αυτή μεταφράζεται σε 650 περισσότερα περιστατικά φυματίωσης σε παιδιά κατά το έτος 2023, σε σύγκριση με το 2022.

Τα παραπάνω αναφέρονται, μεταξύ άλλων, στο ενημερωτικό δελτίο του ΕΟΔΥ, στο οποίο επισημαίνονται αναλυτικά τα ακόλουθα:

Κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID 19, η υποδιάγνωση και υποδήλωση της φυματίωσης απέκρυψε την πραγματική κλίμακα του προβλήματος. Στην αποδρομή της πανδημίας, παρατηρήθηκε αύξηση των περιστατικών φυματίωσης σε όλες τις πληθυσμιακές ομάδες παγκοσμίως. Οι γεωπολιτικές εξελίξεις και οι επακόλουθες μετακινήσεις πληθυσμών και η συνεχιζόμενη προσφυγική κρίση συμβάλλουν επίσης στην αύξηση των κρουσμάτων.

Ειδικά στα μικρά παιδιά, είναι συχνότερες οι σοβαρές μορφές φυματίωσης, όπως η κεγχροειδής (διάχυτη) μορφή και η φυματιώδης μηνιγγίτιδα. Επιπλέον, η διάγνωση της φυματίωσης στα παιδιά είναι πιο περίπλοκη από ό,τι στους ενήλικες, εξαιτίας της μη ειδικής φύσης των συμπτωμάτων και της μεγαλύτερης δυσκολίας της μικροβιολογικής επιβεβαίωσης του νοσήματος.

Σύμφωνα με την εκτίμηση του Περιφερειακού Γραφείου ΠΟΥ για την Ευρώπη (WHO/Europe), οι πρόσφατες διεθνείς εξελίξεις και οι περικοπές της αμερικανικής ανθρωπιστικής βοήθειας αναμένεται να επηρεάσουν τον έλεγχο της φυματίωσης, ιδιαίτερα στην Ανατολική Ευρώπη και την Κεντρική Ασία, όπου τα ποσοστά φυματίωσης είναι μεγαλύτερα και η παιδική φυματίωση έχει υψηλότερη επίπτωση.

 

 

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Κινητό εργαστήριο σε φορτηγό εντοπίζει μολυσματικές ασθένειες – λειτουργεί και στην Ελλάδα

Το πρωτότυπο δοκιμάζεται στο πεδίο από τις εθνικές αρχές και τους φορείς πρώτης αντίδρασης.

Στο πλαίσιο του πανευρωπαϊκού σχεδίου “Mobilise”, ο Οργανισμός για την Υγεία και την Ασφάλεια των Τροφίμων (AGES) αναπτύσσει ένα κινητό εργαστήριο υψηλής ασφάλειας στο οποίο θα αναλύονται δείγματα από ανθρώπους, ζώα και το περιβάλλον.

Πρόκειται για ένα φορτηγό βάρους δέκα τόνων και μήκους εννέα μέτρων, το οποίο είναι εξοπλισμένο με τις δυνατότητες ενός εργαστηρίου βιοασφάλειας επιπέδου 3. Η ανάπτυξη σχεδιάζεται για την Ανατολική Αφρική, ανέφερε ο Οργανισμός σε σχετική σημερινή ανακοίνωση.

Αναπτύσσονται εν προκειμένου ταχείες εξετάσεις για τον ιό του Δυτικού Νείλου ή τον ιό του αιμορραγικού πυρετού του Κριμαϊκού Κονγκό για γρήγορα εργαστηριακά αποτελέσματα, οι οποίες μπορούν να δώσουν αποτελέσματα μέσα σε λίγα λεπτά.

Υπάρχει επίσης η επιλογή της αλληλούχισης ολόκληρου του γονιδιώματος, με την οποία οι εργαστηριακοί αναλυτές επί τόπου μπορούν επίσης να υποστηριχθούν από διεθνείς εμπειρογνώμονες στην αξιολόγηση των αποτελεσμάτων μέσω μιας διαδικτυακής πλατφόρμας.

“Είναι απίστευτα σημαντικό να μπορούμε να αντιδράσουμε γρήγορα σε τέτοιες εστίες ασθενειών στις πληγείσες περιοχές”, δήλωσε ο Friedrich Schmoll, επικεφαλής της επιχειρηματικής μονάδας της AGES “Animal Health”, τονίζοντας τα οφέλη των κινητών εργαστηρίων.

Οι ηλιακοί συλλέκτες στο φορτηγό θα μπορούν να επιτρέπουν την αυτάρκη χρήση του διαγνωστικού εξοπλισμού και την ενεργειακά αποδοτική λειτουργία.

Το πρωτότυπο δοκιμάζεται στο πεδίο από τις εθνικές αρχές και τους φορείς πρώτης αντίδρασης στην Αυστρία, τη Γερμανία, την Ελλάδα και την Ανατολική Αφρική.

Ο AGES διεξάγει εκτεταμένες δοκιμές και δοκιμάζει τις πιθανές χρήσεις του κινητού εργαστηρίου στο εργοτάξιο της AGES στο Mödling.

Η προσέγγιση “One Health”, κατά την οποία εξετάζονται από κοινού πτυχές της κτηνιατρικής και της ανθρώπινης ιατρικής, είναι “καθοριστικής σημασίας για τη διαχείριση των μολυσματικών ασθενειών”, τόνισε ο διευθύνων σύμβουλος του AGES, Johannes Pleiner-Duxneuner, κατά την παρουσίαση του κινητού εργαστηρίου στο Mödling.

Με τη βοήθεια των κινητών εργαστηρίων, οι παθογόνοι μικροοργανισμοί μπορούν να εντοπιστούν γρήγορα και οι εστίες ασθενειών να αναφερθούν εγκαίρως στις αρμόδιες αρχές.

Είτε πρόκειται για παθογόνους μικροοργανισμούς σε ανθρώπους, ζώα ή φυτά, πλαστά φάρμακα, αντοχή στα αντιβιοτικά, υπολείμματα σε τρόφιμα, αναλύσεις εδάφους και σπόρων ή ακτινοβολία και προστασία του κλίματος ο AGES  συμμετέχει πάντοτε στην αποτροπή και τον περιορισμό των πιθανών κινδύνων για ανθρώπους, ζώα και φυτά σύμφωνα με την έννοια της μίας υγείας, εξασφαλίζοντας έτσι μεγαλύτερη ασφάλεια για τους καταναλωτές στην Αυστρία.

 

 

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Η εξέλιξη του προσδόκιμου ζωής στην Ευρώπη και στην Ελλάδα

Ο κ. Γεώργιος Ραχιώτης,  Καθ. Επιδημιολογίας και Επαγγελματικής Υγιεινής, στο Τμήμα Ιατρικής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας,  παρουσιάζει και σχολιάζει τα βασικά ευρήματα μελέτης για τις αιτίες θανάτου και τους παράγοντες κινδύνου που επηρέασαν το προσδόκιμο ζωής σε ευρωπαϊκές χώρες από το 1990 έως το 2021, με έμφαση στην επιβράδυνση της αύξησής του μετά το 2011 και την επίδραση της πανδημίας.

Το προσδόκιμο ζωής είναι ένας σημαντικός δείκτης της υγείας των πληθυσμών και παρουσιάζει αύξηση  σε χώρες υψηλού εισοδήματος τουλάχιστον από τις αρχές του 20ου αιώνα. Τις τελευταίες δεκαετίες, η αύξηση στο προσδόκιμο ζωής στις χώρες υψηλού εισοδήματος οφείλονται στη μείωση των  θανάτων από μη μεταδοτικές ασθένειες, όπως  οι καρδιαγγειακές παθήσεις και ορισμένες κατηγορίες καρκίνων, καθώς και στην μείωση της έκθεσης σε παράγοντες κινδύνου όπως το κάπνισμα.

Σε μελέτη που δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό Lancet Public Health, το προσδόκιμο ζωής κατά τη γέννηση, συνολικά και με ανάλυση κατά αιτία θανάτου, η έκθεση σε  παράγοντες κινδύνου και οι θάνατοι που αποδίδονται σε συγκεκριμένες αιτίες  υπολογίστηκαν από το 1990 έως το 2021 για τις 16 χώρες του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου  (ΕΟΧ) και τα τέσσερα έθνη του Ηνωμένου Βασιλείου που ήταν μέρος του ΕΟΧ κατά την έναρξή της λειτουργίας του. Οι χώρες ήταν η Αυστρία, το Βέλγιο, η Δανία, η Φινλανδία, η Γαλλία, η Γερμανία, η Ελλάδα, η Ισλανδία, η Ιρλανδία, η Ιταλία, το Λουξεμβούργο, η Ολλανδία, η Νορβηγία, η Πορτογαλία, η Ισπανία, η Σουηδία και τα έθνη του Ηνωμένου Βασιλείου της Αγγλίας, της Βόρειας Ιρλανδίας, της Σκωτίας και της Ουαλίας.

Όλες οι χώρες παρουσίασαν μέση ετήσια αύξηση στο προσδόκιμο ζωής τόσο την περίοδο 1990-2011 (συνολικός μέσος όρος 0,23 έτη), όσο και την περίοδο 2011-2019 (συνολική μέση τιμή 0,15 έτη). Ο ρυθμός αύξησης, όμως, ήταν μικρότερος την περίοδο 2011–2019 σε σχέση με την περίοδο 1990–2011 σε όλες τις χώρες εκτός από τη Νορβηγία, όπου η μέση ετήσια αύξηση του προσδόκιμου ζωής αυξήθηκε από 0,21 έτη  το 1990–2011 σε 0,23 έτη την περίοδο 2011-2019. Σε όλες τις χώρες, από το 1990 έως το 2011, το προσδόκιμο ζωής αυξήθηκε κυρίως λόγω μείωσης των θανάτων  από καρδιαγγειακά νοσήματα (όπως έμφραγμα ή εγκεφαλικό) και νεοπλάσματα (όπως ο καρκίνος). Από το 2011 έως το 2019, η αύξηση των θανάτων από καρδιαγγειακά νοσήματα είχε το αντίθετο αποτέλεσμα: την μείωση  του ρυθμού αύξησης του προσδόκιμου ζωής.. Στην περίοδο 2019-2021, όλες οι χώρες παρουσίασαν μείωση στο προσδόκιμο ζωής εκτός από την Ιρλανδία, την Ισλανδία, τη Σουηδία, τη Νορβηγία, τη Δανία και το Βέλγιο ενώ οι θάνατοι από λοιμώξεις του αναπνευστικού και άλλες εκβάσεις που σχετίζονται με την πανδημία COVID-19 ευθύνονται για τη μείωση του προσδόκιμου ζωής κατά την περίοδο 2019-2021. Οι θάνατοι από καρδιαγγειακά  το 2019 αποδίδονταν με ιεραρχική σειρά επίδρασης σε  υψηλή συστολική αρτηριακή πίεση, διατροφικούς κινδύνους, υψηλή LDL χοληστερόλη, κάπνισμα, υψηλό Δείκτη Μάζας Σώματος (BMI), επαγγελματικούς κινδύνους, υψηλή κατανάλωση αλκοόλ και άλλους παράγοντες, συμπεριλαμβανομένης της χαμηλής φυσικής δραστηριότητας. Αντίστοιχα, η θνησιμότητα απο κακοήθεις νεοπλασίες αποδόθηκε – κατά ιεραρχική σειρά επίδρασης- στο κάπνισμα, διατροφικούς βλαπτικούς παράγοντες, επαγγελματικούς βλαπτικούς παράγοντες, υψηλό Δείκτη Μάζας Σώματος και υψηλή κατανάλωση αλκοόλ.

Οι χώρες που κατάφεραν να διατηρήσουν  τα υψηλά επίπεδα στο προσδόκιμο ζωής μετά το 2011 (Νορβηγία, Ισλανδία, Βέλγιο, Δανία και Σουηδία) το πέτυχαν χάρη στη σταθερή μείωση της θνησιμότητας από καρδιαγγειακά νοσήματα και νεοπλάσματα, που υποστηρίχθηκε από μειωμένη έκθεση σε σημαντικούς βλαπτικούς παράγοντες στο πλαίσιο εφαρμογής κατάλληλων  κυβερνητικών πολιτικών πρόληψης. Η συνεχιζόμενη αύξηση στο προσδόκιμο ζωής σε πέντε χώρες κατά την περίοδο 2019–21 αναδεικνύουν, ότι αυτές οι χώρες, πιθανόν, ήταν καλύτερα προετοιμασμένες να αντιμετωπίσουν την πανδημία COVID-19. Αντίθετα, οι χώρες που παρουσίασαν τη μεγαλύτερη επιβράδυνση στo ρυθμό αύξησης του προσδόκιμου ζωής μετά το 2011 συνέχισαν να καταγράφουν τις μεγαλύτερες μειώσεις στο προσδόκιμο ζωής την περίοδο 2019–2021. Αυτά τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι οι κυβερνητικές πολιτικές που βελτιώνουν την υγεία του πληθυσμού ενισχύουν επίσης την ανθεκτικότητα των πληθυσμών και των χωρών σε μελλοντικές πιθανές κρίσεις δημόσιας υγείας. Τέτοιες πολιτικές περιλαμβάνουν τη μείωση της έκθεσης του πληθυσμού σε σημαντικούς βλαπτικούς παράγοντες για καρδιαγγειακά νοσήματα και νεοπλάσματα, όπως τoυ  καπνίσματος, της επιβλαβούς διατροφής, της χαμηλής σωματικής δραστηριότητας. Παράλληλα καθοριστικό παράγοντα αποτελεί και η εξασφάλιση πρόσβασης σε υπηρεσίες υγείας.

Σχετικά με την Ελλάδα, η μελέτη κατέγραψε μείωση του προσδόκιμου ζωής στην περίοδο 2019-2021 λόγω αυξημένης επίδρασης των λοιμώξεων του αναπνευστικού συστήματος που σχετίζονται με την λοίμωξη COVID19 εκβάσεων, αλλά και λόγω έλλειψης προόδου στην πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων και των κακοήθων νεοπλασιών. Επιβεβαιώνεται έτσι η αναγκαιότητα του εφαρμοσθέντος για πρώτη φορά στην Ελλάδα προγράμματος δευτερογενούς πρόληψης/προσυμπτωματικού ελέγχου κακόηθων νεοπλασιών και καρδιαγγειακών νοσημάτων ενώ παράλληλα προκύπτει η επιτακτική αναγκαιότητα της διασύνδεσής του με μια εντατικοποιημένη πρωτοβουλία, που θα στοχεύει στην πρωτοβάθμια πρόληψη. Σχετικά με το φορτίο της έκθεσης σε παράγοντες κινδύνου, αξίζει να επισημανθεί ότι η μελέτη κατέδειξε υψηλά επίπεδα έκθεσης στο κάπνισμα. Το εύρημα  αυτό θα πρέπει να συνεκτιμηθεί και με τα αποτελέσματα πρόσφατης πανελλαδικής μελέτης του ΕΟΔΥ που ανέδειξε υψηλή συχνότητα καπνίσματος (39-40%) του Ελληνικού πληθυσμού, οριοθετώντας κατά συνέπεια την πρόληψη και έλεγχο του καπνίσματος ως μείζονα προτεραιότητα δημόσιας  υγείας.

 

 

Πηγη: https://healthmag.gr/

Ξεκίνησαν οι αιτήσεις για το επίδομα βαρηκοΐας/κώφωσης

Τέλος σε μια μακροχρόνια αδικία εις βάρος των κωφών και βαρήκοων συμπολιτών μας βάζει Κοινή Υπουργική Απόφαση που δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Πλέον το επίδομα βαρηκοΐας/κώφωσης, ύψους 391 ευρώ μηνιαίως, θα καταβάλλεται και σε άτομα ηλικίας από 18 έως 65 ετών, τα οποία μέχρι σήμερα δεν το λάμβαναν. Στο εξής, όλοι οι πολίτες με κώφωση/βαρηκοΐα με ποσοστό αναπηρίας από 67% και άνω, ανεξαρτήτως ηλικίας, θα μπορούν να το λαμβάνουν.

Η υποβολή των αιτήσεων ξεκίνησε και όσοι υποβάλουν αίτηση έως τις 31 Οκτωβρίου 2025, θα λάβουν το επίδομα αναδρομικά από την 1η Μαΐου 2025. Οι δικαιούχοι θα μπορούν να υποβάλλουν αίτηση: στα Κέντρα Κοινότητας της περιοχής τους ή στις Περιφερειακές Διευθύνσεις του ΟΠΕΚΑ.

Εκτιμάται ότι η νέα ρύθμιση θα ωφελήσει περισσότερους από 1.200 συμπολίτες μας που έως σήμερα έμεναν εκτός. Με την αλλαγή αυτή:

Διασφαλίζεται ίση πρόσβαση στην οικονομική στήριξη για όλους τους πολίτες με προβλήματα ακοής.

Όλοι οι δικαιούχοι με αναπηρία 67% και άνω λαμβάνουν πλέον το επίδομα των 391 ευρώ μηνιαίως.

Η ρύθμιση εντάσσεται στην Εθνική Στρατηγική για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία και ικανοποιεί χρόνιο αίτημα της Ομοσπονδίας Κωφών Ελλάδος.

Έχουν προβλεφθεί 1,060 εκατ. ευρώ στον κρατικό προϋπολογισμό, με ετήσια επιβάρυνση 5,5 εκατ. ευρώ, χωρίς επιπτώσεις σε άλλες παροχές.

Καταργούνται παλαιές ΚΥΑ των ετών 1973, 1982 και 2013, που διαιώνιζαν διακρίσεις και γραφειοκρατία.

Πρόσθετα μέτρα και υπηρεσίες στήριξης

Η νέα ρύθμιση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλέγμα δράσεων του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας για καθολική προσβασιμότητα και κοινωνική ένταξη των ατόμων με αναπηρία. Ενδεικτικά:

Το πρόγραμμα «Relay» εξυπηρετεί ήδη 12.000 χρήστες με δωρεάν απομακρυσμένη διερμηνεία.

Σε 28 δημόσιους χώρους λειτουργούν σταθμοί εξυπηρέτησης με tablets για άμεση διερμηνεία.

Τα Κέντρα Έγκαιρης Παρέμβασης στηρίζουν παιδιά με απώλεια ακοής και τους γονείς τους.

Επέκταση των δράσεων για Προσωπικό Βοηθό, διερμηνείς νοηματικής και ειδικές υπηρεσίες σε δημόσιες δομές.

Με αφορμή την ενεργοποίηση της νέας ρύθμισης, η Υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου, δήλωσε: «Δεν αφήνουμε κανέναν πίσω, βάζουμε τέλος στις ηλικιακές διακρίσεις για τα άτομα με προβλήματα ακοής. Με τη ρύθμιση αυτή, αποκαθιστούμε μια χρόνια αδικία απέναντι σε εκατοντάδες ανθρώπους που δεν λάμβαναν το επίδομα μόνο λόγω ηλικίας. Από σήμερα, το επίδομα θα το λαμβάνουν όλοι, χωρίς εξαιρέσεις.»

 

 

Πηγη: https://healthmag.gr/

Ελληνική Εταιρεία Παχυσαρκίας: Προβληματισμοί & προτάσεις με αφορμή τις δηλώσεις της Αγαπηδάκη

Τις τελευταίες ημέρες, τα μέσα μαζικής ενημέρωσης κατακλύστηκαν από τις δηλώσεις της Αναπληρώτριας Υπουργού Υγείας, κας Ειρήνης Αγαπηδάκη. Σύμφωνα με τις εξαγγελίες της, τα άτομα με παχυσαρκία 2ου βαθμού (Δείκτης Μάζας Σώματος ≥35 kg/m²) και συννοσηρότητα, ή 3ου βαθμού (ΔΜΣ ≥40 kg/m²), θα έχουν τη δυνατότητα δωρεάν εξέτασης από ενδοκρινολόγους και πρόσβασης σε δωρεάν φαρμακευτική αγωγή, εφόσον παρακολουθούνται επίσης δωρεάν από διαιτολόγο.

Η απόφαση αυτή φανερώνει το αυξανόμενο ενδιαφέρον της Πολιτείας και του Υπουργείου Υγείας για την παχυσαρκία, μια μάστιγα της σύγχρονης κοινωνίας και κρίσιμο ζήτημα δημόσιας υγείας. Ωστόσο, παρά τις αγαθές προθέσεις, η υλοποίηση αυτών των μέτρων εγείρει σοβαρά ερωτήματα και πρακτικούς προβληματισμούς.

Πρακτικές Δυσκολίες στην Εφαρμογή των Μέτρων

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα επιδημιολογικά στοιχεία, τα άτομα που πληρούν τα κριτήρια των παραπάνω κατηγοριών παχυσαρκίας αποτελούν σχεδόν το 10% του ελληνικού πληθυσμού, δηλαδή περίπου 1.000.000 πολίτες. Παράλληλα, τα νέα φάρμακα για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, που κυκλοφορούν τα τελευταία χρόνια, έχουν ιδιαίτερα υψηλό κόστος, γεγονός που επιβαρύνει επιπλέον το σύστημα υγείας.

Πέραν του οικονομικού σκέλους, υπάρχει και η σοβαρή επιχειρησιακή πρόκληση: οι δημόσιες δομές υγείας ήδη λειτουργούν στα όρια των δυνατοτήτων τους, και δεν είναι σαφές πού και πώς θα υλοποιηθούν οι δωρεάν εξετάσεις από ενδοκρινολόγους και διαιτολόγους. Επιπλέον, η πρόβλεψη για αποκλειστική εξέταση από ενδοκρινολόγους δεν είναι ρεαλιστική, καθώς ο αριθμός τους είναι περιορισμένος και δεν επαρκεί για την εξυπηρέτηση του συνολικού πληθυσμού που αφορά το μέτρο.

Ασυνέπειες με την Υφιστάμενη Νομοθεσία

Είναι αξιοσημείωτο ότι η ίδια η Πολιτεία, με την πρόσφατη Υπουργική Απόφαση (Γ2α/οικ.43538/14.08.2024, ΦΕΚ 5371/Β’/25.09.2024), ορίζει ότι η παχυσαρκία μπορεί να αντιμετωπίζεται και σε Διαβητολογικά Ιατρεία και Κέντρα, τα οποία λειτουργούν με Ενδοκρινολόγο ή με ιατρό με εξειδίκευση στο σακχαρώδη διαβήτη (Παθολόγο ή Παιδίατρο). Στην πράξη, τα περισσότερα από αυτά τα κέντρα στελεχώνονται και διευθύνονται από Παθολόγους με εξειδίκευση στο διαβήτη.

Επιπλέον, οι πολίτες, για οποιοδήποτε πρόβλημα υγείας –συμπεριλαμβανομένης της παχυσαρκίας– συνήθως απευθύνονται σε γιατρούς πρώτης γραμμής: Παθολόγους, Γενικούς/Οικογενειακούς γιατρούς ή Παιδιάτρους, οι οποίοι έχουν άμεση γνώση της κατάστασης του ασθενούς και μπορούν να διαχειριστούν πολλά περιστατικά χωρίς την ανάγκη εξειδικευμένης παραπομπής.

Ο Κίνδυνος Ανισοτήτων και Συμφόρησης

Η εφαρμογή της εξαγγελίας, όπως διατυπώθηκε, είναι πιθανό να οδηγήσει σε τεράστια συμφόρηση των υπηρεσιών υγείας και να εντείνει την ανισότητα πρόσβασης. Πολλές περιοχές της χώρας, κυρίως ηπειρωτικές ή νησιωτικές, στερούνται ενδοκρινολόγων. Κατά συνέπεια, οι κάτοικοι αυτών των περιοχών κινδυνεύουν να αποκλειστούν από την παροχή της συγκεκριμένης υπηρεσίας, δημιουργώντας, πρακτικά, πολίτες δύο ταχυτήτων.

Είναι επομένως προφανές ότι η αρχική αξιολόγηση και διαχείριση της παχυσαρκίας πρέπει να γίνεται από Παθολόγους, Παιδιάτρους, Γενικούς/Οικογενειακούς γιατρούς και, όπου κρίνεται αναγκαίο, από Ενδοκρινολόγους ή γιατρούς με εξειδίκευση στο σακχαρώδη διαβήτη, σε συμφωνία με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο.

Ο Ρόλος της Ελληνικής Ιατρικής Εταιρείας Παχυσαρκίας

Η Ελληνική Ιατρική Εταιρεία Παχυσαρκίας (ΕΙΕΠ), από την ίδρυσή της το 1991, έχει διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στην επιστημονική, εκπαιδευτική και ενημερωτική προσέγγιση του προβλήματος της παχυσαρκίας. Με σημαντικές δράσεις, όπως πανελλήνια και πανευρωπαϊκά συνέδρια, ημερίδες και καμπάνιες ευαισθητοποίησης (μεταξύ των οποίων και συνεργασία με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας), έχει καταξιωθεί ως ένας ισχυρός θεσμικός εταίρος στον τομέα.

Τα μέλη της ΕΙΕΠ διαθέτουν τεκμηριωμένη γνώση και εμπειρία σε θέματα πρόληψης, θεραπείας, εκπαίδευσης και ευαισθητοποίησης του κοινού και των επαγγελματιών υγείας, και είναι έτοιμα να συνδράμουν την Πολιτεία σε κάθε πρωτοβουλία για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας.

Πηγη: https://healthmag.gr/

Ελληνική Ιατρική Εταιρεία Παχυσαρκίας: Οι ενδοκρινολόγοι δεν επαρκούν

Προβλήματα θα προκύψουν από την απόφαση του Υπουργείου Υγείας οι παχύσαρκοι πολίτες να εξετάζονται δωρεάν μόνο από ενδοκρινολόγους προειδοποιεί η Ελληνική Ιατρική Εταιρεία Παχυσαρκίας. Οι ενδοκρινολόγοι δεν επαρκούν, ενώ ήδη παθολόγοι με εμπειρία υπηρετούν σε Διαβητολογικά Κέντρα. 

Με αφορμή τις δηλώσεις της αναπληρώτριας Υπουργού Υγείας η Ελληνική Ιατρική Εταιρεία Παχυσαρκίας επισημαίνει πως δεν είναι δυνατόν τα άτομα με παχυσαρκία 2ου βαθμού (Δείκτης Μάζας Σώματος ≥35kg/m2) και συννοσηρότητά της ή 3ου βαθμού (Δείκτης Μάζας Σώματος ≥40kg/m2), θα εξετάζονται απευθείας από ενδοκρινολόγους. Ήδη στην χώρα μας ο αριθμός των ατόμων με τους αναφερθέντες βαθμούς παχυσαρκίας φαίνεται να πλησιάζει το 10% του γενικού πληθυσμού της Ελλάδας, δηλαδή  οι εξαγγελίες αφορούν περίπου 1.000.000 πολίτες. Η Εταιρεία υποστηρίζει πως η αποκλειστική εξέταση από ενδοκρινολόγους σύμφωνα με την εξαγγελία πρακτικά είναι ανεφάρμοστη αφού ο μικρός αριθμός των ενδοκρινολόγων δεν μπορεί να καλύψει την εξέταση και παρακολούθηση αυτών των ατόμων.

Ακόμη, οι δημόσιες δομές υπηρεσιών υγείας είναι υπερκορεσμένες, οπότε εύλογο είναι το ερώτημα από ποιους φορείς θα λαμβάνουν χώρα οι δωρεάν εξετάσεις από γιατρούς και διαιτολόγους. Σε ότι αφορά την δωρεάν φαρμακευτική αγωγή,  επισημαίνεται πως τα νεότερα εγκεκριμένα φάρμακα για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας που κυκλοφορούν σήμερα έχουν υψηλό κόστος.

Αναγνωρίζεται ήδη ο ρόλος του παθολόγου

Προς επίρρωση των επιχειρημάτων η Εταιρεία σημειώνει ότι η ίδια η Πολιτεία με όλως πρόσφατη Υπουργική Απόφαση (ΥΑ Γ2α/οικ.43538/14.08.2024 (ΦΕΚ 5371/Β’/25.09.2024), με θέμα «Προϋποθέσεις σύστασης και λειτουργίας Εξωτερικών Διαβητολογικών Ιατρείων, Ιατρείων Παχυσαρκίας Παίδων και Διαβητολογικών Κέντρων» θέσπισε ότι η παχυσαρκία θα αντιμετωπίζεται στα Διαβητολογικά Ιατρεία και Διαβητολογικά Κέντρα που θα λειτουργούνται από: “Έναν (1) Ενδοκρινολόγο ή ιατρό με εξειδίκευση στο Σακχαρώδη Διαβήτη (ΠαθολόγοήΠαιδίατρο)”. Εππιπλέον,  στην πλειονότητα τους σήμερα τα Εξωτερικά Διαβητολογικά Ιατρεία και Διαβητολογικά Κέντρα, σήμερα διευθύνονται και λειτουργούν με παθολόγους με εξειδίκευση στο Σακχαρώδη Διαβήτη.

Ακόμη και από άποψη νοοτροπίας, οι πολίτες για οποιοδήποτε πρόβλημα υγείας, όπως είναι και η παχυσαρκία, απευθύνονται συνήθως στους γιατρούς πρώτης γραμμής, δηλαδή σε Παθολόγους και οι Γενικούς/Οικογενειακούς γιατρούς. Καταλήγοντας η  Εταιρεία σημειώνει ότι πρακτικά είναι ανεφάρμοστη η εξαγγελία, προξενώντας  τεράστια συμφόρηση στις υπηρεσίες υγείας που ήδη ‘δεινοπαθούν’. Σε  πάρα πολλές περιοχές δε στερούνται ενδοκρινολόγων, οπότε θα υπάρξει αποκλεισμός τους από αυτή την παροχή υγείας και δημιουργία πολιτών δύο κατηγοριών. Η Εταιρεία υπογραμμίζει στην ανακοίνωση ότι το εγχείρημα χρειάζεται τη βοήθεια από Παθολόγους, Παιδιάτρους, Γενικούς/Οικογενειακούς γιατρούς και Ενδοκρινολόγους. Σε πιο ειδικές καταστάσεις που απαιτείται περισσότερη εξειδικευμένη γνώση,  χρειάζεται παρέμβαση από Παθολόγους και Παιδιάτρους με εξειδίκευση στο Σακχαρώδη Διαβήτη και Ενδοκρινολόγους, σε εναρμόνιση με την ΥΑ Γ2α/οικ.43538/14.08.2024.

Η Ελληνική Ιατρική Εταιρεία Παχυσαρκίας,  με βάση την εμπειρία των μελών της στην διαχείριση του ζητήματος – πρόληψη, αντιμετώπιση, εκπαίδευση, ευαισθητοποίηση, ενημέρωση τόσο των επαγγελματιών υγείας όσο και των πολιτών – δηλώνει ότι είναι σε θέση να βοηθήσει την Πολιτεία και να στηρίξουν το Υπουργείο Υγείας στις σχεδιαζόμενες πολιτειακές δράσεις για την παχυσαρκία ανά πάσα στιγμή.

 

 

Πηγη: https://virus.com.gr/