Αναρτήθηκε προς διαβούλευση Αναρτήθηκε προς διαβούλευση το Σχέδιο Νόμου του Υπουργείου Υγείας με αντικείμενο την ολοκλήρωση της Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης, που ξεκίνησε εδώ και 30 χρόνια με τον Ν.2716/1999. Η ψυχιατρική μεταρρύθμιση ολοκληρώνεται με την ανάπτυξη του Εθνικού Δικτύου Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας (ΕΔΥΨΥ), στο οποίο εντάσσεται το σύνολο των υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας του ΕΣΥ και το οποίο διαρθρώνεται σε Περιφερειακά Δίκτυα υπαγόμενα στις Διοικήσεις των Υγειονομικών Περιφερειών υπό ενιαία υπηρεσιακή, ιατρική και νοσηλευτική Διεύθυνση. Ταυτόχρονα δημιουργείται ο Εθνικός Οργανισμός Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων (ΕΟΠΑΕ), στον οποίο εντάσσονται και λειτουργούν από κοινού, όλοι οι εγκεκριμένοι οργανισμοί και φορείς θεραπείας των εξαρτήσεων του δημοσίου τομέα, σε ένα ενιαίο και ολιστικό πλαίσιο οργάνωσης των παρεχόμενων υπηρεσιών.Νομοθετείται επί πλέον η δημιουργία ενός Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Θεραπευτικής Διαχείρισης των Ψυχικών Διαταραχών, το οποίο θα διευκολύνει την έγκαιρη πρόληψη και την ορθή πλοήγηση των ασθενών στις κατάλληλες υπηρεσίες. Το νέο νομοθετικό πλαίσιο επιδιώκει την βελτίωση και προαγωγή της ψυχικής υγείας των πολιτών και την απρόσκοπτη και ισότιμη πρόσβασή τους σε όλες τις αναγκαίες υπηρεσίες.
Οι ασθενείς με μακροχρόνια συμπτώματα Covid (Long Covid) μπορεί να εμφανίζουν σημάδια μη φυσιολογικής ενεργοποίησης των ανοσοποιητικών κυττάρων σε πολλά όργανα και ιστούς, καθώς και υπολείμματα του ιού SARS-CoV-2 στο έντερο για χρόνια μετά τη μόλυνση, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύεται στο περιοδικό «Science Translational Medicine».
Ο Long Covid αναφέρεται σε μια μεγάλη ομάδα συμπτωμάτων που επιμένουν σε άτομα τα οποία έχουν αναρρώσει από Covid-19. Τα συμπτώματα αυτά κυμαίνονται από νευρολογικά προβλήματα και εγκεφαλική ομίχλη έως καρδιακές παθήσεις. Υπολογίζεται ότι έως και 18 εκατομμύρια άνθρωποι μπορεί να ζουν με τη διαταραχή αυτή στις ΗΠΑ. Ωστόσο, μέχρι σήμερα η αιτία του Long Covid παραμένει μυστήριο.
Στη συγκεκριμένη έρευνα συμμετείχαν 24 άτομα που υποβλήθηκαν σε τομογραφία PET σε όλο το σώμα τους. Οι συμμετέχοντες είχαν νοσήσει με Covid-19 από 27 έως 910 ημέρες πριν από την έρευνα. Όπως διαπιστώθηκε, οι ασθενείς που ανάρρωσαν παρουσίαζαν έντονα σημάδια ενεργοποιημένων Τ κυττάρων στο εγκεφαλικό στέλεχος, τον νωτιαίο μυελό, τους ιστούς της καρδιάς και των πνευμόνων και πολλά άλλα σημεία του σώματος. Επιπλέον, αυτή η ενεργοποίηση των κυττάρων συσχετίστηκε με τα μακροχρόνια συμπτώματα Covid. Για παράδειγμα, τα άτομα που ανέφεραν επίμονα προβλήματα στους πνεύμονες παρουσίαζαν ισχυρότερα σημάδια ανοσολογικής ενεργοποίησης στους πνεύμονες.
Τέλος, οι ερευνητές εξέτασαν δείγματα ιστού του παχέος εντέρου από πέντε άτομα με μακροχρόνια συμπτώματα Covid και παρατήρησαν υπολείμματα του ιού εντός των κυττάρων του εντέρου ακόμα και για δύο χρόνια.
«Συνολικά, οι παρατηρήσεις αυτές αμφισβητούν τη θεώρηση ότι ο Covid-19 είναι μια παροδική οξεία λοίμωξη», σημειώνει η ερευνητική ομάδα, από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Σαν Φρανσίσκο.
Σύνδεσμος για την επιστημονική δημοσίευση:
www.science.org/doi/10.1126/scitranslmed.adk3295
Μ.Κουζινοπούλου
Σ.Σ. Επισυνάπτεται φωτογραφία με την απεικόνιση του ανοσοποιητικού συστήματος μέσω PET, η οποία δείχνει αυξημένη ενεργοποίηση των Τ κυττάρων σε διάφορους ιστούς σε όλο το σώμα, έπειτα από μόλυνση με Covid-19. Credit: Henrich Laboratory, UCSF Division of Experimental Medicine
Η Κοινή Δράση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα Δίκτυα Εμπειρογνωμοσύνης για τον καρκίνο (JANE – EU Joint Action in Networks of Expertise on Cancer) βρίσκεται στο τελευταίο εξάμηνο των εργασιών της και στο πλαίσιο αυτό συντάσσεται η Πράσινη Βίβλος που αναμένεται να παραδοθεί στο τέλος Σεπτεμβρίου 2024.
Η Βίβλος θα περιγράφει διεξοδικά το πλαίσιο των δικτύων που πρόκειται να αναπτυχθούν, ενώ θα αναλύει τα κύρια ζητήματα που αφορούν την ολοκλήρωση της δικτύωσης μεταξύ της ΕΕ και των κρατών μελών, τη βιωσιμότητα της δικτύωσης, την αλληλεπίδραση της υγειονομικής περίθαλψης με την έρευνα, τη λειτουργική διασύνδεση της πληροφορικής με την τεχνητή νοημοσύνη και την εμπλοκή ασθενών.
Πρόσφατα, τα επιτεύγματα του προγράμματος JANE παρουσιάστηκαν σε μια ημερίδα του Health and Digital Executive Agency (HaDEA) στην Αθήνα στις 14 Μαΐου 2024, όπου δόθηκε έμφαση στις συνέργειες μεταξύ των Cluster 1 (Health) του Horizon Europe, EU4Health, Cancer Mission και αντίστοιχων προγραμμάτων, που στοχεύουν στη βελτίωση της καθημερινής ζωής των Ευρωπαίων πολιτών. Επιπλέον στις 3 Απριλίου 2024 πραγματοποιήθηκε διαδικτυακή συνάντηση των ελληνικών φορέων που συμμετέχουν στο JANE με σκοπό τον συντονισμό των εργασιών σε εθνικό επίπεδο και την εναρμόνισή τους με τους στόχους του προγράμματος.
Με βάση την εμπειρία και τα επιτεύγματα του προγράμματος JANE μέχρι στιγμής, εγκρίθηκε η συνέχεια της πρότασης (JANE-2) που θα ενσωματώσει και εδραιώσει περαιτέρω όλες τις τρέχουσες δραστηριότητες του JANE. Η πρόταση, που συντονίζεται επίσης από το Fondazione IRCCS, αναμένεται να ξεκινήσει τον Οκτώβριο του 2024, θα διαρκέσει τέσσερα χρόνια και θα περιλαμβάνει μια διευρυμένη κοινοπραξία 121 εταίρων από 30 χώρες σε όλη την Ευρώπη.
Τα «δίκτυα εμπειρογνωμοσύνης»
Το JANE-2 στοχεύει στην λειτουργία επτά «Δικτύων Εμπειρογνωμοσύνης» (NoEs) που έχουν ήδη ξεκινήσει στο πλαίσιο του τρέχοντος JANE και συγκεκριμένα αφορούν: καρκίνους με δυσμενή πρόγνωση, εξατομικευμένη πρωτογενή πρόληψη, επιβίωση, παρηγορητική φροντίδα, ομικές τεχνολογίες αιχμής, ιατρικούς πόρους υψηλής τεχνολογίας, καρκίνο σε εφήβους και νεαρούς ενήλικες. Αυτά τα δίκτυα θα πρέπει να παρέχουν υπηρεσίες στην ευρωπαϊκή ογκολογική κοινότητα, οι οποίες μπορεί να περιλαμβάνουν, αλλά δεν θα περιορίζονται, στα εξής:
οδηγίες κλινικής πράξης και γενικές συστάσεις για επαγγελματίες υγείας, ασθενείς, κοινό,
δράσεις ευαισθητοποίησης του κοινού και υποστήριξης των δικτύων,
μοντέλα οργάνωσης υγειονομικής περίθαλψης,
εκπαιδευτικές πρωτοβουλίες/εργαλεία για επαγγελματίες υγείας, ασθενείς, κοινό,
προσπάθειες για την προώθηση της έρευνας,
κριτήρια ποιότητας για μηχανισμούς διαπίστευσης και έγκρισης, και
εμπλοκή ασθενών.
Η απευθείας προσέγγιση των ασθενών
Η Πράσινη Βίβλος του JANE, συζητήθηκε και οριστικοποιήθηκε κατά τη διάρκεια συνάντησης στις 1-2 Ιουλίου στο Μιλάνο, και έθεσε τη βάση για την επιτυχή εφαρμογή του JANE-2. Τα δίκτυα εμπειρογνωμοσύνης θα πρέπει να είναι σε θέση να παρέχουν υπηρεσίες κυρίως σε παρόχους υγειονομικής περίθαλψης προσεγγίζοντας απευθείας τους ασθενείς. Αυτό σημαίνει επίσης ότι πρέπει να ενσωματώσουν επιπλέον, επιστημονικές και επαγγελματικές εταιρείες, ομάδες υποστήριξης ασθενών, ερευνητικά ινστιτούτα που ασχολούνται με τομείς που σχετίζονται με τον καρκίνο, όπως η αιτιολογία, η πρόληψη, η διάγνωση και η θεραπεία, τα οικονομικά της υγείας κ.λπ.
Το ευρύ φάσμα των πεδίων που θα αποτελέσουν το αντικείμενο των δικτύων εμπειρογνωμοσύνης (NoEs) στοχεύει σε συνέργειες με αντίστοιχα δίκτυα της ΕΕ όπως τα Comprehensive Cancer Infrastructure Networks (CCINs) και European Reference Networks (ERNs), όπως και επιστημονικές-επαγγελματικές εταιρείες σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο. Τα NoEs είναι μια προσπάθεια δημιουργίας ενός νέου είδους λειτουργικών δικτύων και η συμβολή τους στη διεύρυνση της δικτύωσης είναι μεγάλης σημασίας για την ευρωπαϊκή υγειονομική περίθαλψη και πολιτική. Το JANE σχεδίασε αυτά τα δίκτυα, το JANE-2 καλείται να τα οικοδομήσει!
Αυξήθηκαν κατά 50% τα κρούσματα αλλεργικών αντιδράσεων τα τελευταία 30 χρόνια στην Ελλάδα. Ένας στους τρεις θα αναπτύξει κάποιου είδους αλλεργία στη ζωή του.
Η Παγκόσμια Ημέρα Αλλεργίας γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 8 Ιουλίου από το 2005, με πρωτοβουλία του Παγκόσμιου Οργανισμού Αλλεργιολογίας, με στόχο την ευαισθητοποίηση του κοινού σχετικά με τις συνέπειες των αλλεργιών στην ανθρώπινη υγεία.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του Ιπποκράτειου Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης, το 22% του πληθυσμού σε παγκόσμιο επίπεδο πάσχει από κάποια μορφή αλλεργίας, ενώ οι αλλεργίες ευθύνονται άμεσα ή έμμεσα για τον θάνατο 180.000 ατόμων κάθε χρόνο, παγκοσμίως.
Τα στατιστικά στοιχεία για την Ελλάδα δείχνουν ότι:
Τα κρούσματα αλλεργικών αντιδράσεων αυξήθηκαν κατά 50% τα τελευταία 30 χρόνια
Ένας στους τρεις θα αναπτύξει κάποιου είδους αλλεργία κατά τη διάρκεια της ζωής του.
Αλλεργία είναι μια υπέρμετρη αντίδραση του ανοσοποιητικού μας συστήματος (αντίδραση υπερευαισθησίας) σε ουσία (αλλεργιογόνο που δεν προκαλεί αντίδραση στην πλειονότητα των ανθρώπων. Προϋποθέτει την ύπαρξη προγενέστερης έκθεσης (ευαισθητοποίηση) στο ίδιο αντιγόνο, που έχει επιφέρει την ανάπτυξη αντισωμάτων έναντι του συγκεκριμένου αλλεργιογόνου.
Υπάρχον ενδείξεις ότι παιδιά που έχουν θηλάσει, όπως και αυτά που έχουν μεγαλώσει σε μη «στείρο» περιβάλλον (μη υπερβολικής καθαριότητας) αναπτύσσουν λιγότερες υπερευαισθησίες τύπου I και IV. Κατά συνέπεια, μια μητέρα μπορεί να ωφελήσει το παιδί της με το να επιδιώξει τον θηλασμό του, την εξασφάλιση οικογενειακού περιβάλλοντος χωρίς καταχρήσεις απολυμαντικών και αποφυγής του κατ’ οίκον περιορισμού του.
Η Γ’ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ του Ιπποκράτειου Γ. Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης λειτουργεί ΠαιδοΑλλεργιολογική Μονάδα και ειδικό Εξωτερικό Ιατρείο αντιμετώπισης παιδιών με προβλήματα αλλεργίας.
Ραντεβού με τα τακτικά εξωτερικά ιατρεία της κλινικής ηλεκτρονικά https://irantevou.ippokratio.gr/ ή τηλεφωνικά στο τηλ. 2310-892435.
Επικοινωνία με την Κλινική στο τηλ 231331-2485 και στον ιστότοπο https://pd3.gr.
Ο καταλυτικός ρόλος της τεχνολογικής καινοτομίας και η πρόκληση για την Ελλάδα
Μια σειρά τεχνολογικών εξελίξεων μετασχηματίζει διεθνώς τον τρόπο με τον οποίο παρέχεται η υγειονομική περίθαλψη. Αλλάζει ο ρόλος και το οργανωσιακό μοντέλο των νοσοκομείων, μέσω της εκτεταμένης χρήσης της ψηφιακής τεχνολογίας και της διαλειτουργικότητας των δεδομένων. Στα νοσοκομεία, στο πολύ σύντομο μέλλον, θα συντελεστεί αυτό που ο Thomas Kuhn ονόμαζε «αλλαγή παραδείγματος», με τον στρατηγικό σχεδιασμό τους να στοχεύει συνδυαστικά στον ανθρωποκεντρικό χαρακτήρα και στην ενσωμάτωση της τεχνολογικής καινοτομίας: ασφάλεια στη διαχείριση δεδομένων υγείας (Blockchain/Αλυσίδα Συστοιχιών), εκτύπωση εξατομικευμένων εμφυτευμάτων και τεχνητών μελών (3D Printing/Τρισδιάστατη Εκτύπωση), εικονικές αναπαραστάσεις του ανθρώπινου σώματος για την πρόβλεψη και κατανόηση του θεραπευτικού αποτελέσματος (Digital Twins/Ψηφιακά Δίδυμα, με χρήση των Artificial Intelligence/Τεχνητής Νοημοσύνης, Industrial Internet of Things/Βιομηχανικού Διαδικτύου των Πραγμάτων και Machine Learning/Μηχανικής Μάθησης), παροχή τεκμηριωμένης πληροφορίας σε ιατρούς και ασθενείς (Virtual Assistants/Ψηφιακοί Βοηθοί), εικονικοί νοσοκομειακοί θάλαμοι (Telemedicine/Τηλεϊατρική), εστίαση στο γονιδιωματικό προφίλ (Personalized Medicines/ Εξατομικευμένα Φάρμακα), επιδιόρθωση των ανθρώπινων ιστών και των οργάνων (Regenerative Medicines/Αναγεννητικά Φάρμακα), συνεχής παρακολούθηση της ατομικής κατάστασης υγείας (Wearable Devices/Φορετές ή/και Εμφυτεύσιμες Συσκευές).
Οι μη υψηλής εξειδίκευσης υπηρεσίες φροντίδας υγείας που παρέχονταν σε νοσοκομειακό περιβάλλον, μεταφέρονται στην κοινότητα (σχολεία, εργασία, κοινοτικές εγκαταστάσεις, κατ’ οίκον).
Κι ενώ η τεχνολογία οδηγεί τις εξελίξεις, οι ελλείψεις σε εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό αποτελούν, ίσως, τη μεγαλύτερη πρόκληση για τα συστήματα υγείας. Εκτός των παραδοσιακών ελλείψεων σε νοσηλευτικό προσωπικό, καταγράφεται υψηλή ζήτηση (και στη χώρα μας) στις ιατρικές ειδικότητες: αναισθησιολογίας, ακτινοδιαγνωστικής, εντατικολογίας, παθολογίας, νεφρολογίας, παιδιατρικής.
Ταυτόχρονα, οι νέοι επιστήμονες που σήμερα εισέρχονται στην αγορά εργασίας, ανήκουν στη γενιά Ζ (digital natives), έχουν διαφορετική αντίληψη για την απασχόληση (απεχθάνονται το 8ωρο και τα περισσότερα χρήματα δεν είναι προτεραιότητα) και διαφορετικές δεξιότητες που είναι αναγκαίες για το νοσοκομείο του μέλλοντος (διαχείριση/ανάλυση/οπτικοποίηση δεδομένων, ερμηνεία της ανθρώπινης δραστηριότητας ως αλληλεπίδραση με άλλους ανθρώπους και περιβάλλον).
Για τη διατήρηση και προσέλκυση εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού στα νοσοκομεία εφαρμόζονται ήδη, σε όλο τον αναπτυγμένο κόσμο, κυβερνητικές ρυθμίσεις και πολιτικές παροχής κινήτρων.
Τα ελληνικά κρατικά νοσοκομεία, για να ακολουθήσουν αυτή την πορεία στο μέλλον με όρους βιωσιμότητας, ποιότητας και ασφάλειας, θα πρέπει να αλλάξουν νομική μορφή (από ΝΠΔΔ σε ΝΠΙΔ), προκειμένου να αποκτήσουν αυτονομία, ευελιξία και να δημιουργήσουν ίδια έσοδα. Η επιχειρησιακή τους λειτουργία οφείλει να στοχεύει στη διαχείριση του ολοένα αυξανόμενου κόστους στην υγεία για τη διασφάλιση της προσβασιμότητας στην περίθαλψη και των επενδύσεων στην καινοτομία, στη βελτίωση του εργασιακού περιβάλλοντος, στην παροχή ευέλικτων μορφών εργασίας, οικονομικών κινήτρων και δίκαιης αμοιβής, στη μείωση της ιεραρχικής κλίμακας στην οργάνωση και στη δημιουργία ομάδων εργασίας, στον έλεγχο του περιβαλλοντικού τους αποτυπώματος.
Γεωργία Οικονομοπούλου
Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Management Υπηρεσιών Υγείας (ΕΕΜΥΥ), Board Member at the European Association of Hospital Managers (EAHM)
Καθηγητές του Πανεπιστημίου της Αθήνας αναφέρονται στη βράβευση της μεταδιδακτορικής ερευνήτριας δρ Τίνα Μπαγκρατούνι.
Η δρ Τίνα Μπαγκρατούνι, μεταδιδακτορική ερευνήτρια στο Εργαστήριο της Θεραπευτικής Κλινικής (Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, τιμήθηκε με το επιστημονικό βραβείο Robert A. Kyle Career Development Award.
Το βραβείο χορηγείται από τον οργανισμό International Waldenstrom’s Macroglobulinemia Foundation (IWMF) ώστε να ενθαρρύνει και να χρηματοδοτήσει την έρευνα από νέους επιστήμονες στο πεδίο της Μακροσφαιριναιμίας Waldenstrom, με στόχο τη δημιουργία της επόμενης γενιάς ερευνητών στην νόσο.
Η δρ Τίνα Μπαγκρατούνι επιλέχθηκε να λάβει το βραβείο για την επιστημονική έρευνα με τίτλο “Tracking the Evolution of Ibrutinib Resistant Proteome in WM” με σκοπό τον χαρακτηρισμό του πρωτεώματος μιας ομάδας ασθενών που εμφανίζουν αντοχή/αντίσταση στην θεραπεία με τον αναστολέα της BTK ιμπρουτινίμπη, μια εγκεκριμένη και ευρέως χορηγούμενη θεραπεία για ασθενείς με μακροσφαιριναιμία.
Η ερευνητική αυτή προσπάθεια συμπληρώνει μια άλλη έρευνα η οποία έχει ήδη ξεκινήσει και χρηματοδοτείται από το International Waldenstrom’s Macroglobulinemia Foundation (IWMF) η οποία στοχεύει στον γενετικό και μοριακά χαρακτηρισμό ασθενών με Μακροσφαιριναιμία, για την ολοκληρωμένη κατανόηση της παθοφυσιολογίας της νόσου και των διαδοχικών μοριακών, μεταγραφικών και γενετικών συμβάντων που μεσολαβούν στον πολλαπλασιασμό των καρκινικών κυττάρων, την επιβίωση τους και την ανάπτυξη αντοχής στην θεραπεία.
Τα παραπάνω ερευνητικά έργα αποτελούν συνέχεια μια πολύχρονης και συντονισμένης προσπάθειας για τον πληρέστερο κλινικό, εργαστηριακό, μοριακό και γενετικό χαρακτηρισμό της νόσου που περιλαμβάνει την συνεργατική προσπάθεια κλινικών γιατρών και ερευνητών σε μεταφραστικό επίπεδο. Στην Θεραπευτική Κλινική διεξάγεται πρωτοποριακή κλινική έρευνα πάνω στην Μακροσφαιριναιμία Waldenstrom για περισσότερο από 30 χρόνια.
Αποτέλεσμα αυτής της μακρά ερευνητικής προσπάθειας είναι η δημοσίευση περισσότερων από 120 άρθρων σε διεθνή περιοδικά υψηλού κύρους που αφορούν στην κλινική και μεταφραστική έρευνα, καθώς και διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες. Αποτέλεσμα της κλινικής έρευνας και κλινικών μελετών υπό την καθοδήγηση του καθηγητή και διευθυντή της Θεραπευτικής Κλινικής κου Θάνου Δημόπουλου (τ. πρύτανη ΕΚΠΑ) σε συνεργασία με τον καθηγητή Στάθη Καστρίτη και την αναπληρώτρια καθηγήτρια Μαρία Γαβριατοπούλου και άλλους συνεργάτες είναι η ανάπτυξη θεραπευτικών συνδυασμών που αποτελούν σήμερα τις καθιερωμένες θεραπευτικές επιλογές για την Μακροσφαιριναιμία Waldenstrom, όπως τα σχήματα Dexamethasone, Rituximab, Cyclofosfamide (DRC), το σχήμα Bortezomib, Dexamethasone, Rituximab (BDR), οι συνδυασμοί ibrutinib με ή χωρίς rituximab, του zanubrutinib κ.α. Η κλινική έρευνα συνεχίζεται εντατικά και μέσω του European Consortium for Waldenstrom Macroglobulinemia, του οποίου η Θεραπευτική Κλινική είναι ιδρυτικό μέλος και κύριος συμμέτοχος, με την διεξαγωγή πλήθους κλινικών μελετών.
Η διατήρηση και ανάπτυξη προοπτικής βάσης δεδομένων ασθενών με μακροσφαιριναιμία Waldenstrom επέτρεψε την μελέτη των προγνωστικών παραγόντων της νόσου, την αναθεώρηση του διεθνούς προγνωστικού συστήματος για την αξιολόγηση της νόσου, την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των νεότερων θεραπειών και της σχετιζόμενης με την νόσο θνητότητας.
Στο πεδίο της μεταφραστικής έρευνας, που διεξάγεται στο εργαστήριο της Θεραπευτικής Κλινικής, έχουν δημοσιευθεί δεδομένα που αφορούν στην αξιολόγηση νέων βιοδεικτών, στην ανάπτυξη τεχνικών για την αξιολόγηση συγκεκριμένων γενετικών μεταλλάξεων στο περιφερικό αίμα αντί στον μυελό των οστών, στην ανάλυση του μεταγραφώματος των κυττάρων της νόσου σε επίπεδο μοναδιαίου κυττάρου ενώ συνεχίζεται με την περαιτέρω γενετική, μεταγραφωμική και πρωτεωμική ανάλυση των κυττάρων της νόσου.
Η αναγνώριση της Θεραπευτική Κλινικής και των γιατρών της στο πεδίο της μακροσφαιριναιμίας Waldenstrom είναι διεθνής και αντικατοπτρίζεται στην συμμετοχή τους σαν συντονιστές στην διαμόρφωση των διεθνών κατευθυντήριων οδηγιών για την θεραπεία της νόσου της European Society of Hematology, της European Society of Medical Oncology και των οδηγιών που προκύπτουν μετά το International Waldenström Macroglobulinemia Workshop και αφορούν την διάγνωση, θεραπεία και παρακολούθηση και την αντιμετώπιση ειδικών επιπλοκών της νόσου.
Έδειξε βελτίωση της πνευμονικής λειτουργίας σε κλινικές δοκιμές.
Ορισμένοι άνθρωποι με σοβαρή χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) μπορούν να αναμένουν σημαντική βελτίωση των θεραπευτικών επιλογών. Αυτό περιλαμβάνει και την αύξηση της πνευμονικής λειτουργίας. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (EMA) συνέστησε τώρα την έγκριση ενός μονοκλωνικού αντισώματος για ασθενείς με την κλασική νόσο του καπνίσματος και ανεπαρκή έλεγχο των συμπτωμάτων.
Το εν λόγω φάρμακο είναι το μονοκλωνικό αντίσωμα dupilumab, το οποίο έχει ήδη εγκριθεί σε περισσότερες από 60 χώρες σε όλο τον κόσμο για χρόνια φλεγμονώδη νοσήματα όπως η ατοπική δερματίτιδα, το άσθμα κ.λπ.
Το φάρμακο μπλοκάρει ένα ορισμένο ποσοστό των υποδοχέων της ανοσολογικής αγγελιοφόρου ουσίας ιντερλευκίνη-4 στα λευκά αιμοσφαίρια (Β και Τ κύτταρα) και έτσι αναστέλλει την προφλεγμονώδη δράση της ιντερλευκίνης-4 και της ιντερλευκίνης-13. Το φάρμακο δεν αποδυναμώνει την ανοσολογική άμυνα.
Η επίδραση στη ΧΑΠ έχει αποδειχθεί σε δύο μεγάλες κλινικές μελέτες σχετικά με την αποτελεσματικότητα και την ανεκτικότητα. Μόλις πριν από λίγες εβδομάδες, η μία από αυτές δημοσιεύθηκε στο “New England Journal of Medicine”. Περίπου το 5%των ανθρώπων πάσχουν από αυτή τη χρόνια νόσο, η οποία συνδέεται με επιταχυνόμενη μείωση της πνευμονικής λειτουργίας.
Στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων, είναι συνέπεια του καπνίσματος. Στις περισσότερες περιπτώσεις, η νόσος διαγιγνώσκεται μόνο σε προχωρημένο στάδιο. Η φαρμακευτική θεραπεία βασίζεται σήμερα κυρίως σε αντιφλεγμονώδη φάρμακα μακράς δράσης (κορτιζόνη) και βρογχοδιασταλτικά (β-αγωνιστές, αντιχολινεργικά) με τη μορφή εισπνεόμενων σπρέι.
Αυτό δεν είναι σε καμία περίπτωση πάντα επιτυχές. “Περίπου οι μισοί ασθενείς με ΧΑΠ συνεχίζουν να εμφανίζουν αιφνίδιες παροξύνσεις παρά τη μέγιστη δυνατή θεραπεία με τριπλή εισπνεόμενη θεραπεία “, έγραψε η διεθνής ομάδα συγγραφέων, μεταξύ των οποίων και ο Γερμανός πνευμονολόγος Klaus Rabe (Lungenclinic Großhansdorf κοντά στο Αμβούργο), στο New England Journal of Medicine.
Το dupilumab θα μπορούσε να αποτελέσει επιλογή για ασθενείς με ΧΑΠ με συγκεκριμένη φλεγμονώδη αντίδραση (τύπος 2- ηωσινοφιλία).
Στη μελέτη συμμετείχαν 935 ασθενείς. Οι μισοί έλαβαν το μονοκλωνικό αντίσωμα και οι άλλοι μισοί εικονικό φάρμακο. Μετά από ένα έτος, αναλύθηκαν τα δεδομένα από 721 συμμετέχοντες στη μελέτη.
Συνολικά, οι ασθενείς με ΧΑΠ που έλαβαν dupilumab επιπλέον της άλλης φαρμακευτικής τους αγωγής είχαν κατά ένα τρίτο λιγότερες οξείες παροξύνσεις, οι οποίες συχνά συνδέονται με νοσηλεία και τεχνητή αναπνοή, σε σύγκριση με την ομάδα του εικονικού φαρμάκου.
Τέτοιες παροξύνσεις οδηγούν συχνά σε μόνιμη επιδείνωση της πνευμονικής λειτουργίας. Αντίθετα, η πνευμονική λειτουργία των ατόμων που έλαβαν θεραπεία με dupilumab βελτιώθηκε σημαντικά στη μελέτη.
“Το dupilumab είναι η πρώτη νέα θεραπευτική προσέγγιση για τη ΧΑΠ εδώ και περισσότερο από μια δεκαετία. Στην ΕΕ, αυτό σημαίνει μια νέα θεραπευτική επιλογή για περίπου 220.000 ενήλικες με τη νόσο”, αναφέρεται σε ανακοίνωση της φαρμακευτικής εταιρείας Sanofi.
Στις ΗΠΑ, το φάρμακο βρίσκεται ακόμη υπό εξέταση από τον Αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA). Η απόφαση αναμένεται εκεί τον ερχόμενο Σεπτέμβριο.
Ωστόσο, ένα άλλο νέο φάρμακο για τη ΧΑΠ για εισπνοή εγκρίθηκε εκεί πριν από λίγες ημέρες.
Πρόκειται για τη δραστική ουσία Ensifentrin, η οποία είναι αναστολέας δύο ενζύμων (PDE3 και PDE4) και προορίζεται τόσο για τη διαστολή των βρόγχων όσο και για τη μείωση της φλεγμονής στη χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια.
Σε κλινικές μελέτες έχει αποδειχθεί ότι η θεραπεία αυτή μειώνει τη συχνότητα των παροξύνσεων κατά 40% και βελτιώνει τη λειτουργία των πνευμόνων.
Ντοπαμίνη όσο και βαθιά εγκεφαλική διέγερση μειώνουν σημαντικά τις καθυστερήσεις μεταξύ της κινητικής πρόθεσης και της κινητικής εκτέλεσης.
Η ικανότητα εκκίνησης εκούσιας δράσης είναι θεμελιώδης για την ανθρώπινη συμπεριφορά. Η απώλεια ντοπαμινεργικών νευρώνων στη νόσο του Πάρκινσον σχετίζεται με μειωμένη έναρξη δράσης, που ονομάζεται επίσης ακινησία.
Τόσο η ντοπαμίνη όσο και η υποθαλαμική βαθιά εγκεφαλική διέγερση (DBS) μπορούν να ανακουφίσουν από την ακινησία, αλλά οι υποκείμενοι μηχανισμοί είναι άγνωστοι.
Ένα σημαντικό ερώτημα είναι αν η ντοπαμίνη και η DBS διευκολύνουν τη de novo δημιουργία νευρωνικής δυναμικής για την εκτέλεση της κίνησης ή επιταχύνουν τα υπάρχοντα φλοιώδη σήματα έναρξης κίνησης μέσω κοινών επιδράσεων του διαμορφωτικού κυκλώματος.
Η απάντηση σε αυτά τα ερωτήματα μπορεί να αποτελέσει τη βάση για νέες νευροθεραπείες κλειστού βρόχου με προσαρμοστικό DBS, αλλά η αντικειμενοποίηση των καθυστερήσεων νευρωνικής επεξεργασίας πριν από την εκτέλεση της εκούσιας δράσης παραμένει μια σημαντική πρόκληση.
Για να ξεπεραστεί αυτή η πρόκληση, ερευνητές μελέτησαν τα δυναμικά ετοιμότητας και εκπαίδευσαν αποκωδικοποιητές εγκεφαλικών σημάτων σε επεμβατικά νευροφυσιολογικά σήματα σε 25 ασθενείς με DBS (12 γυναίκες) με νόσο του Πάρκινσον κατά τη διάρκεια της εκτέλεσης κινήσεων που ξεκινούν από μόνοι τους.
Συνδυασμένες καταγραφές ηλεκτροκορτικογραφίας του αισθητικοκινητικού φλοιού (ECoG) και υποθαλαμικού δυναμικού τοπικού πεδίου (LFP) πραγματοποιήθηκαν εκτός θεραπείας (N = 22), υπό ντοπαμινεργική φαρμακευτική αγωγή (N = 18) και υπό υποθαλαμική βαθιά εγκεφαλική διέγερση (N = 8).
Αυτό επέτρεψε στους ερευνητές να συγκρίνουν τις θεραπευτικές τους επιδράσεις στις νευρικές λανθάνουσες περιόδους μεταξύ της πρωιμότερης φλοιώδους αναπαράστασης της πρόθεσης κίνησης, όπως αποκωδικοποιείται από ταξινομητές γραμμικής διακριτικής ανάλυσης, και της έναρξης της μυϊκής ενεργοποίησης που καταγράφηκε με ηλεκτρομυογραφία (EMG).
Στην υποδοπαμινεργική κατάσταση OFF, παρατήρησαν μεγάλες καθυστερήσεις μεταξύ της κινητικής πρόθεσης και της κινητικής εκτέλεσης για τα δυναμικά ετοιμότητας και τις ταξινομήσεις μηχανικής μάθησης.
Τόσο η ντοπαμίνη όσο και η DBS μείωσαν σημαντικά αυτές τις καθυστερήσεις, υποδηλώνοντας έναν κοινό θεραπευτικό μηχανισμό για την ανακούφιση της ακινησίας.
Για να το διερευνήσουν αυτό περαιτέρω, ανέλυσαν την κατευθυνόμενη επικοινωνία φλοιού-υποθαλαμικού ταλαντωτή με πολυμεταβλητή αιτιότητα Granger. Εντυπωσιακά, διαπίστωσαν ότι και οι δύο θεραπείες μετατόπισαν ανεξάρτητα τη ροή πληροφοριών της κορτικο-υποθαλαμικής ταλάντωσης από τους αντικινητικούς βήτα (13-35 Hz) στους προκινητικούς θήτα (4-10 Hz) ρυθμούς, γεγονός που συσχετίστηκε με τις καθυστερήσεις στην εκτέλεση της κίνησης.
Η μελέτη αποκαλύπτει ένα κοινό μοτίβο διαμόρφωσης του εγκεφαλικού δικτύου της ντοπαμίνης και της DBS που μπορεί να κρύβεται πίσω από την επιτάχυνση της νευρωνικής δυναμικής για την αύξηση της έναρξης της κίνησης στη νόσο του Πάρκινσον.
Αντί να παράγουν ή να αυξάνουν τα προπαρασκευαστικά εγκεφαλικά σήματα, και οι δύο θεραπείες διαμορφώνουν την ταλαντωτική επικοινωνία.
Αυτές οι γνώσεις παρέχουν μια σύνδεση μεταξύ της παθοφυσιολογίας της ακινησίας και της θεραπευτικής ανακούφισής της με τις μεταβολές των ταλαντωτικών δικτύων σε άλλους μη κινητικούς και κινητικούς τομείς, π.χ. που σχετίζονται με την υπερκινησία ή την αντίληψη της προσπάθειας και της ανταμοιβής.
Στο μέλλον, η μελέτη μπορεί να εμπνεύσει την ανάπτυξη κλινικών διεπαφών εγκεφάλου-υπολογιστή που βασίζονται σε αποκωδικοποιητές εγκεφαλικών σημάτων για την παροχή χρονικά ακριβούς υποστήριξης για την έναρξη δράσης σε ασθενείς με εγκεφαλικές διαταραχές.
Ο Ansgar Hebborn, Ηead Access Policy Affairs Europe της Roche, στοπάνελ “Paving the Way to Innovation in Care”, στο28th Annual Economist Government Roundtable.
Η αξία της επένδυσης στην υγεία και τις καινοτόμες τεχνολογίες υγείας που καλύπτουν θεραπείες αλλά και λύσεις υγειονομικής περίθαλψης, ήταν το κύριο θέμα του πάνελ «Paving the Way to Innovation in Care», που πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 4 Ιουλίου 2024, στο πλαίσιο του 28th Annual Economist Government Roundtable. Οι ομιλητές αναφέρθηκαν επίσης στα εμπόδια της υιοθέτησης της καινοτομίας στην υγεία στην Ελλάδα και πρότειναν βιώσιμες λύσεις μέσω της καινοτόμου παροχής υπηρεσιών υγείας.
Ο κ. Daniel Franklin, Executive Editor και Senior Editor του Economist στις Η.Π.Α., συντόνισε τη συζήτηση με ομιλητές τους: Μάριο Θεμιστοκλέους, Υφυπουργό Υγείας, Νίκο Μανιαδάκη, Καθηγητή Οικονομικών της Υγείας στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής και Ansgar Hebborn, Ηead Access Policy Affairs Europe της Roche.
• Daniel Franklin, Executive Editor και Senior Editor του Economist στις Η.Π.Α.
• Μάριος Θεμιστοκλέους, Υφυπουργός Υγείας
• Ansgar Hebborn, Ηead Access Policy Affairs Europe της Roche
• Νίκος Μανιαδάκης, Καθηγητής Οικονομικών της Υγείας στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής
Στην ομιλία του, ο Ansgar Hebborn, Head Access Policy Affairs Europe τηςRoche, τόνισε πως οι επενδύσεις σε καινοτόμα φάρμακα και λύσεις στον τομέα της υγείας οδηγούν σε καλύτερες εκβάσεις για τους ασθενείς, καθώς και σε ευρύτερα κοινωνικά και οικονομικά οφέλη. Μίλησε επίσης για τη συνεχιζόμενη πρόοδο της υγειονομικής περίθαλψης, σημειώνοντας ότι: «Ζούμε σε αυτό που οι New York Times αποκαλούν ‘‘χρυσή εποχή για την ιατρική’’, με την τεχνολογία mRNA, τις εξατομικευμένες κυτταρικές και γονιδιακές θεραπείες και τις θεραπείες που βασίζονται στο μικροβίωμα, ως τα επόμενα όπλα στη φαρέτρα της φαρμακευτικής βιομηχανίας και των επαγγελματιών υγείας. Ταυτόχρονα, ανατρεπτικές τεχνολογίες, όπως η γενετική τεχνητή νοημοσύνη, η τεχνολογία blockchain και τα ψηφιακά εργαλεία για τη συμμόρφωση των ασθενών, αλλάζουν τον τρόπο με τον οποίο αναπτύσσεται και παρέχεται η καινοτομία στον τομέα της υγείας».
Αναφέρθηκε στις αναδυόμενες προκλήσεις της υγειονομικής περίθαλψης, συμπεριλαμβανομένων των δημογραφικών αλλαγών, της γήρανσης του πληθυσμού με συννοσηρότητες, και του αυξανόμενου κόστους υγειονομικής περίθαλψης. Ο Ansgar Hebborn τόνισε την ανάγκη μετασχηματισμού του συστήματος υγείας, ώστε αυτό να εστιάζει στην ευεξία, την πρόληψη και τις διάφορες μορφές συμπερίληψης των ασθενών. Ανέφερε ως παράδειγμα επιτυχημένης συνεργασίας δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, το πιλοτικό πρόγραμμα «ΟΙΚΟΘΕΝ», του Γενικού Αντικαρκινικού-Ογκολογικού Νοσοκομείου Αθηνών, Άγιος Σάββας, όπου πάνω από 100 ασθενείς έχουν λάβει κατ’ οίκον τις ογκολογικές θεραπείες τους.
Όσον αφορά στην Ελλάδα, ο κ.Hebborn τόνισε τη σημασία της επαρκούς χρηματοδότησης για την αξιοποίηση της καινοτομίας στον τομέα της υγείας και των οφελών που δημιουργούνται από αυτή. Επίσης, σημείωσε την υστέρηση της Ελλάδας στη χρηματοδότηση της υγείας σε σχέση με τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία οδηγεί σε μη βιώσιμα επίπεδα clawback και rebates, ενώ παράλληλα έκανε έκκληση για υψηλότερες επενδύσεις και διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που θα βελτιώσουν την αποδοτικότητα του συστήματος, ώστε να διασφαλιστεί ότι οι ασθενείς λαμβάνουν τις κατάλληλες θεραπείες.
Ο AnsgarHebborn αναφέρθηκε επίσης στο πλαίσιο Αξιολόγησης Τεχνολογιών Υγείας (Health Technology Assessment – HTA) στην Ελλάδα, τονίζοντας ότι: «Ο μηχανισμός Αξιολόγησης Τεχνολογιών Υγείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα δώσει στην Ελλάδα τη δυνατότητα να λαμβάνει αποφάσεις σχετικά με την πρόσβαση των ασθενών σε καινοτόμα φάρμακα το συντομότερο δυνατό. Αλλά για να επωφεληθεί από αυτή τη νέα διαδικασία, η Ελλάδα πρέπει να επανεξετάσει σοβαρά κανόνες όπως το ‘’5/11’’ που επιβραδύνουν σημαντικά την είσοδο καινοτόμων φαρμάκων στη χώρα. Ταυτόχρονα, οι διαπραγματεύσεις για τις νέες θεραπείες βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στο επίπεδο του clawback του περασμένου έτους και όχι στην αξία που προσφέρει ένα νέο φάρμακο στους ασθενείς και την κοινωνία. Αυτό δημιουργεί ένα περιβάλλον που δεν είναι ελκυστικό για την καινοτομία, επιβραδύνει την είσοδό της και στέλνει παραπλανητικά μηνύματα για όσους αναζητούν την καινοτομία του αύριο. Η Ελλάδα πρέπει να επανεξετάσει τη διαδικασία πρόσβασης στην καινοτομία (από το horizon scanning έως την διαδικασία αξιολόγησης της επιτροπής ΗΤΑ και τις αποφάσεις αποζημίωσης) για να διασφαλίσει ότι η καινοτομία εισέρχεται γρήγορα στη χώρα και με βιώσιμο τρόπο. Αυτό θα πρέπει επίσης να περιλαμβάνει πρόσθετη εστίαση στην έγκαιρη διαθεσιμότητα συμπληρωματικών υπηρεσιών που απαιτούνται για την κατάλληλη χρήση ενός νέου φαρμάκου όπως π.χ. η πρόσβαση σε εξετάσεις ανίχνευσης βιοδεικτών, ώστε να διασφαλίζεται ότι ο σωστός ασθενής λαμβάνει τη σωστή θεραπεία, την κατάλληλη στιγμή.»
Κλείνοντας, ο Ansgar Hebborn σκιαγράφησε τη συμβολή της Roche στο οικοσύστημα υγείας της Ελλάδας, μέσω καινοτόμων λύσεων και ως εταίρου στη δημιουργία ενός συστήματος υγείας που βασίζεται στην αξία. Τόνισε την ανάγκη για αυξημένη εστίαση στην παροχή υγειονομικής φροντίδας, συμπεριλαμβανομένης της ταχύτερης πρόσβασης των ασθενών σε καινοτόμα υποδόρια σκευάσματα που βελτιώνουν την εμπειρία των ασθενών και των φροντιστών τους, μειώνοντας τόσο τον χρόνο παραμονής τους στο νοσοκομείο όσο και την επιβάρυνση των πόρων υγειονομικής περίθαλψης.
Το πάνελ κατέληξε στην έκκληση για μετασχηματισμό του εθνικού συστήματος υγείας με στόχο την προώθηση της καινοτομίας και τη βιωσιμότητα του ίδιου του συστήματος, προς όφελος τόσο των ασθενών όσο και της ελληνικής κοινωνίας και οικονομίας. Αυτός ο μετασχηματισμός απαιτεί δημιουργική συνεργασία μεταξύ των αρχών, του ιδιωτικού τομέα και των επαγγελματιών υγείας.
Στο εξώφυλλο απεικονίζεται ο κ. Ansgar Hebborn, Ηead Access Policy Affairs Europe της Roche
