Τα αντιψυχωσικά είναι μόνο μία κατηγορία φαρμάκων και ήδη γνωρίζουμε ότι έως και το 80 τοις εκατό των γυναικών χρησιμοποιούν τουλάχιστον ένα συνταγογραφούμενο φάρμακο κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Τις περισσότερες φορές, υπάρχουν ελάχιστες ή καθόλου οδηγίες για την ασφάλεια.” «Υπάρχουν τόσα αναπάντητα ερωτήματα που είναι αρκετά για μια ζωή έρευνας».

Τα αντιψυχωσικά – ένας κλάδος της φαρμακευτικής αγωγής που έχει σχεδιαστεί για τη θεραπεία της σχιζοφρένειας και της διπολικής διαταραχής – είναι σημαντικά εργαλεία για τη διαχείριση της φροντίδας ψυχικής υγείας. Λειτουργούν αναστέλλοντας την επίδραση της ντοπαμίνης, η οποία μπορεί να βοηθήσει στη μείωση των ψυχωτικών συμπτωμάτων όπως οι ψευδαισθήσεις ή οι αυταπάτες.

Αυτά τα ευέλικτα φάρμακα χρησιμοποιούνται επίσης ευρέως για άλλες παθήσεις ψυχικής υγείας και αναπτυξιακές διαταραχές, όπως το άγχος, η κατάθλιψη, η διαταραχή του φάσματος του αυτισμού και η αϋπνία. Ωστόσο, πολλές γυναίκες και έγκυοι που χρησιμοποιούν αυτά τα φάρμακα μπορεί να ανησυχούν για τους πιθανούς κινδύνους που ενέχουν για τα αγέννητα μωρά τους. Μια νέα διεθνής μελέτη με επικεφαλής το UNSW Sydney, που δημοσιεύτηκε στο eClinicalMedicine, παρακολούθησε τον μακροπρόθεσμο κίνδυνο να αναπτύξει ένα παιδί νευροαναπτυξιακές διαταραχές και μαθησιακές δυσκολίες μετά την έκθεση σε αντιψυχωσικά στη μήτρα. Τα ευρήματα δείχνουν ότι υπάρχει ελάχιστος έως καθόλου αυξημένος κίνδυνος έκθεσης που οδηγεί σε διανοητική αναπηρία, κακές ακαδημαϊκές επιδόσεις στα μαθηματικά και τη γλώσσα ή διαταραχές μάθησης, ομιλίας και γλώσσας. «Τα ευρήματα είναι πραγματικά καθησυχαστικά τόσο για τις γυναίκες που διαχειρίζονται αυτές τις ψυχιατρικές παθήσεις κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης όσο και για τους παρόχους τους», λέει η Δρ Claudia Bruno, φαρμακοεπιδημιολόγος με έδρα τη Σχολή Υγείας του Πληθυσμού του UNSW και επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης. «Δεν υπάρχει αυξημένος κίνδυνος κατά τη λήψη του φαρμάκου κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, όχι μόνο για τις συγκεκριμένες νευροαναπτυξιακές διαταραχές που εξετάσαμε αλλά και για τη ΔΕΠΥ και τον αυτισμό, όπως φαίνεται σε προηγούμενες μελέτες της ομάδας μας». Αυτή η έρευνα είναι η πιο ολοκληρωμένη μελέτη για τα αντιψυχωσικά και τα νευροαναπτυξιακά αποτελέσματα μέχρι σήμερα: συγκεντρώνει δεδομένα σε εθνικό επίπεδο από τη Δανία, τη Φινλανδία, την Ισλανδία, τη Νορβηγία και τη Σουηδία σε ένα μεγάλο δείγμα 213.302 παιδιών που γεννήθηκαν από μητέρες με διαγνωσμένη ψυχιατρική πάθηση, 5,5 τοις εκατό (11.626) εκ των οποίων εκτέθηκαν προγεννητικά σε αντιψυχωσικά. Αυτές οι πέντε σκανδιναβικές χώρες έχουν όλες παρόμοια συστήματα υγείας και εκπαίδευσης και διατηρούν λεπτομερή δεδομένα σχετικά με τα μητρώα γεννήσεων, τις συμπληρωμένες συνταγές και τις διαγνώσεις από την ειδική περίθαλψη εσωτερικού και εξωτερικού ιατρείου, καθώς και την προγεννητική φροντίδα. Οι ερευνητές συνδύασαν αυτά τα δεδομένα με τα αποτελέσματα από το πρώτο τυποποιημένο εθνικό σχολικό τεστ για παιδιά (παρόμοιο με το τεστ NAPLAN της Αυστραλίας), το οποίο συμβαίνει μεταξύ 8-10 ετών. «Είναι καθησυχαστικό ότι όλα δείχνουν την ίδια «καμία σημαντική ένδειξη» αυξημένων κινδύνων συνολικά», λέει η αναπληρώτρια καθηγήτρια Scientia Helga Zoega, ανώτερη συγγραφέας της μελέτης και φαρμακοεπιδημιολόγος, επίσης με έδρα τη Σχολή Υγείας του Πληθυσμού του UNSW. «Η μελέτη βασίζεται στην προηγούμενη εργασία της ομάδας μας που εξέτασε τα αποτελέσματα των τοκετών, συμπεριλαμβανομένων σοβαρών συγγενών δυσπλασιών, όπου έχουμε δει παρόμοια μηδενικά αποτελέσματα». “Πιστεύω ότι είναι σημαντικό να ενθουσιαζόμαστε με τα μηδενικά αποτελέσματα, επειδή αυτές είναι βασικές πληροφορίες για τη διαχείριση σοβαρών καταστάσεων ψυχικής υγείας στην εγκυμοσύνη. Είναι εξίσου σημαντικό με την εύρεση αυξημένου κινδύνου εκβάσεων.”

Ένα κενό που προσπαθούν να διορθώσουν τα μεγάλα δεδομένα υγείας

Ενώ αυτή η μελέτη αποτελεί μέρος ενός αυξανόμενου όγκου έρευνας σχετικά με την ασφάλεια των φαρμάκων στην εγκυμοσύνη, υπάρχουν ακόμη πολλά να ανακαλύψουμε σε αυτόν τον τομέα, λέει ο A/Prof. Ζωήγα. «Πρόκειται για μια εξαιρετικά υπομελετημένη περιοχή» λέει. «Δυστυχώς, γνωρίζουμε πολύ λίγα για την ασφάλεια των φαρμάκων κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης». Ένας από τους λόγους για τους οποίους είναι τόσο λίγα γνωστά για τα φάρμακα και την εγκυμοσύνη είναι ότι απλά δεν είναι εφικτό -ή σε πολλές περιπτώσεις, ηθικό- η διεξαγωγή τυχαιοποιημένων κλινικών δοκιμών σε έγκυες γυναίκες. Οι πιθανοί κίνδυνοι από τον έλεγχο ή την αναστολή της θεραπείας για το αγέννητο παιδί και τη μητέρα ή το έγκυο άτομο είναι συχνά πολύ μεγάλοι. Εκεί μπορεί να παρέμβει η αξιοποίηση μεγάλων δεδομένων — αν και η έρευνα δεν είναι τόσο απλή όσο η εξέταση μόνο των ακατέργαστων δεδομένων. Για παράδειγμα, οι γυναίκες που έλαβαν αντιψυχωσικά κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης είχαν περισσότερες πιθανότητες να καπνίσουν, να είχαν υψηλότερο ΔΜΣ, χαμηλότερα επίπεδα εκπαίδευσης, να είναι μεγαλύτερες (35 ετών ή περισσότερο) και να χρησιμοποιούσαν άλλα φάρμακα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης σε σύγκριση με γυναίκες που δεν έλαβαν αντιψυχωσικά κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης— Όλοι αυτοί είναι παράγοντες κινδύνου που μπορούν δυνητικά να επηρεάσουν τα αποτελέσματα της γέννησης. Αυτές οι περιστάσεις – που ονομάζονται «παράγοντες σύγχυσης» – λαμβάνονται υπόψη στην έρευνα παρατήρησης χρησιμοποιώντας προσεκτικό σχεδιασμό μελέτης και πολύπλοκα προσαρμοσμένα μοντέλα κινδύνου για να διασφαλιστεί ότι τα αποτελέσματα δείχνουν τον αντίκτυπο μόνο του φαρμάκου. «Αυτά τα είδη μελετών είναι μεθοδολογικά δύσκολα και μπορεί να χρειαστούν πολύ χρόνο για να γίνουν», λέει ο A/Prof. Ζωήγα. «Αυτή η μελέτη βρίσκεται σε εξέλιξη εδώ και σχεδόν 10 χρόνια. “Γνωρίζουμε ήδη ότι αυτές οι γυναίκες αντιμετωπίζουν ψυχιατρικές παθήσεις και λόγω γενετικής προεπιλογής, τα παιδιά τους θα έχουν περισσότερες πιθανότητες να έχουν ψυχιατρικά ή νευροαναπτυξιακά αποτελέσματα. Αλλά εστιάζουμε στους κινδύνους και τα οφέλη της φαρμακευτικής αγωγής στην εγκυμοσύνη, γι’ αυτό χρησιμοποιούμε μεθόδους για να γίνουν οι ομάδες σύγκρισης όσο το δυνατόν πιο παρόμοιες».

Οι ερευνητές ενίσχυσαν επίσης τα ευρήματά τους τεμαχίζοντας τα δεδομένα για να ρίξουν μια πιο προσεκτική ματιά στο εάν τα μεμονωμένα φάρμακα, τα τρίμηνα έκθεσης και τα αδέρφια είχαν υψηλότερα επίπεδα κινδύνου. Ενώ ένα αντιψυχωτικό, η χλωροπρομαζίνη, έδειξε πιθανές αυξημένες συνδέσεις με καθυστερήσεις στη γλώσσα και την ομιλία, αυτά τα ευρήματα βασίστηκαν σε μικρά μεγέθη δειγμάτων 8-15 παιδιών, επομένως απαιτείται περισσότερη έρευνα για τη διερεύνηση αυτής της πιθανής σχέσης. Εκτός από αυτήν την ανωμαλία, τα αποτελέσματα υποστήριξαν το εύρημα ότι υπήρχε ελάχιστος έως καθόλου αυξημένος κίνδυνος παιδιών που εκτέθηκαν προγεννητικά σε αντιψυχωσικά να αναπτύξουν νευροαναπτυξιακές διαταραχές ή μαθησιακές δυσκολίες.

Κοιτάω μπροστά

Ο Δρ. Bruno συμμετέχει επί του παρόντος σε δύο σχετικές μελέτες σχετικά με τη χρήση φαρμάκων προγεννητικής αγωγής και τα αποτελέσματα της εγκυμοσύνης. Το ένα διερευνά εάν υπάρχει σχέση μεταξύ της χρήσης αντισπασμωδικών φαρμάκων κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και της σχολικής επίδοσης του παιδιού και το άλλο εξετάζει εάν η λήψη φαρμάκων για τη ΔΕΠΥ και η διακοπή κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης επηρεάζουν τα αποτελέσματα της υγείας του παιδιού. Ωστόσο, βλέπει πολλές οδούς για μελλοντική έρευνα που θα βασιστεί σε αυτό το έργο, συμπεριλαμβανομένης της αξιοποίησης περισσότερων μεγάλων δεδομένων υγείας της Αυστραλίας. «Υπάρχουν τόσα πολλά να μάθουμε για την ασφάλεια των φαρμάκων στην εγκυμοσύνη», λέει ο Δρ Μπρούνο. «Αυτές οι γυναίκες συνήθως αποκλείονται από κλινικές δοκιμές, επομένως υπάρχει πραγματική έλλειψη δεδομένων ή στοιχείων. «Ενώ αυτά τα αποτελέσματα είναι εξαιρετικά γενικεύσιμα για τις γυναίκες στην Αυστραλία, έχουμε πλέον δεδομένα από την Αυστραλία συνδεδεμένα με τον πραγματικό κόσμο που μπορούν να αρχίσουν να συμβάλλουν σε μεγάλης κλίμακας διεθνείς μελέτες όπως αυτή, για τις οποίες είμαστε πολύ ενθουσιασμένοι». Α/Καθ. Η Zoega ηγείται μιας διεθνούς ερευνητικής συνεργασίας που ονομάζεται Διεθνής Μελέτη Ασφάλειας Φαρμάκων κατά την Εγκυμοσύνη International Pregnancy Drug Safety Study (InPreSS), η οποία διερευνά την ασφάλεια της φαρμακευτικής αγωγής στην εγκυμοσύνη. Λέει ότι υπάρχουν πολλά να κάνουμε σε αυτόν τον χώρο. “Τα αντιψυχωσικά είναι μόνο μία κατηγορία φαρμάκων και ήδη γνωρίζουμε ότι έως και το 80 τοις εκατό των γυναικών χρησιμοποιούν τουλάχιστον ένα συνταγογραφούμενο φάρμακο κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Τις περισσότερες φορές, υπάρχουν ελάχιστες ή καθόλου οδηγίες για την ασφάλεια.” «Υπάρχουν τόσα αναπάντητα ερωτήματα που είναι αρκετά για μια ζωή έρευνας».

Πηγη: https://www.healthweb.gr/

Πηγη: https://www.iatropedia.gr/

Κατόπιν ολοκλήρωσης της διαδικασίας διαπραγμάτευσης, κλείδωσε ο κλειστός προϋπολογισμός του ΕΟΠΥΥ για τα προϊόντα της θεραπευτικής κατηγορίας «Σκευάσματα χορηγούμενων από το στόμα για τον καρκίνο του προστάτη.

Η απόφαση αφορά το έτος 2023 και το πρώτο εξάμηνο του 2024 (διάρκεια συμφωνίας δεκαοκτώ (18) μηνών, αρχομένη από την 01.01.2023 έως και την 30.06.2024). 

Το ύψος του προϋπολογισμού προσδιορίζεται ως εξής:

-1.1.2023 – 31.12.2023: 8.800.000,00 ευρώ, για τις συνολικές ποσότητες σκευασμάτων χορηγουμένων από του στόματος για τον καρκίνο του προστάτη.

– 2024 (1.1.2024 – 30.6.2024): 6.100.000,00 ευρώ. 

Στοιχεία για τον καρκίνο του προστάτη

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία από την Ελληνική Ομοσπονδία Καρκίνου (ΕΛΛΟΚ), ο συγκεκριμένος τύπος καρκίνου προκαλείται από καρκινικά κύτταρα που βρίσκονται στο εσωτερικό του προστάτη, τα οποία διαιρούνται και πολλαπλασιάζονται μη φυσιολογικά σχηματίζοντας έναν κακοήθη όγκο. Η ακριβής αιτιολογία για τον καρκίνο του προστάτη δεν είναι γνωστή, ωστόσο υπάρχουν κάποιοι παράγοντες που ενδέχεται να αυξάνουν τον κίνδυνο. Μεταξύ των πιο σημαντικών παραγόντων κινδύνου είναι η ηλικία, με μέση ηλικία διάγνωσης τα 69 έτη, καθώς και η εθνικότητα και το οικογενειακό ιστορικό. Στην Ελλάδα, ο καρκίνος του προστάτη είναι ο δεύτερος πιο συχνά εμφανιζόμενος τύπος καρκίνου στους άντρες, μετά τον καρκίνο του πνεύμονα, αποτελώντας το 17% περίπου των νέων διαγνώσεων, ενώ ευθύνεται για το 5,5% των συνολικών θανάτων από καρκίνο και στα δύο φύλα.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Πηγη: https://www.dnews.gr/

Εγκύκλιο για την έκδοση ηλεκτρονικής γνωμάτευσης παροχών ΕΚΠΥ από τον θεράποντα ιατρό για την ιατρική αναγκαιότητα της χορήγησης αναπηρικού αμαξιδίου ελαφρού τύπου, εξέδωσε ο ΕΟΠΥΥ. Σύμφωνα με την εγκύκλιο,  για τη συγκεκριμένη παροχή πρόσθετης περίθαλψης εκδίδεται ηλεκτρονική γνωμάτευση παροχών ΕΚΠΥ από τον θεράποντα ιατρό, ειδικότητας ορθοπαιδικής ή νευρολογίας είτε φυσικής ιατρικής και αποκατάστασης, ο οποίος κρίνει την ιατρική αναγκαιότητα της παροχής. Τα ανωτέρω θα ισχύουν από 19/03/2024.

Οι κωδικοί νόσου κατά ICD, που δικαιολογούν τη χορήγηση της παροχής είναι:

G04.1 Τροπική σπαστική παραπληγία

G11.4 Κληρονομική σπαστική παραπληγία

G80.0 Σπαστική μορφή εγκεφαλικής παράλυσης

G82 Παραπληγία και τετραπληγία

G35 Πολλαπλή σκλήρυνση

G36 Άλλες οξείες διάχυτες απομυελινωτικές παθήσεις

G37 Άλλες απομυελινωτικές παθήσεις του κεντρικού νευρικού συστήματος

Προκειμένου να χορηγηθεί η παροχή και λόγω της φύσης της, οι δικαιούχοι θα πρέπει να έχουν επίπεδο συνείδησης και νοητικής λειτουργίας καθώς και δυνατότητα χρήσης των άνω άκρων, τέτοια που να επιτρέπουν την αυτόνομη μετακίνησή τους. Στο πλαίσιο αυτό ρυθμίζεται η διαδικασία παροχής των ειδών και αποζημίωσης μέσω του Ε.Ο.Π.Υ.Υ.  ως εξής:

Κατά την έκδοση ηλεκτρονικής γνωμάτευσης παροχών ΕΚΠΥ στον κωδικό υλικού 00054, οι συνταγογράφοι ιατροί οφείλουν να υποβάλλουν ηλεκτρονική ιατρική βεβαίωση, η οποία θα εκδίδεται μέσω του συστήματος ηλεκτρονικής συνταγογράφησης της Η.ΔΙ.Κ.Α., όπου θα βεβαιώνεται ότι

«ο πάσχοντας/ η πάσχουσα έχει την ικανότητα να χρησιμοποιεί τα άνω άκρα και δεν συνυπάρχουν παθήσεις που μειώνουν το επίπεδο συνείδησης και νοητικής λειτουργίας (π.χ. αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, άνοια, Alzheimer, κ.λ.π.) ».

Επισημαίνεται ότι οι ηλεκτρονικές γνωματεύσεις παροχών ΕΚΠΥ για τη χορήγηση του είδους «αναπηρικό αμαξίδιο ελαφρού τύπου» (κωδ. 00054) πλέον θα υποβάλλονται ηλεκτρονικά προς έλεγχο πραγματικού χρόνου (real time).

Τα ανωτέρω θα ισχύουν από 19/03/2024. Διευκρινίζεται ότι όσες γνωματεύσεις έχουν εκδοθεί κατά το χρονικό διάστημα πριν την ανωτέρω ημερομηνία, δύνανται να εκτελεστούν και να αποζημιωθούν στους παρόχους.

Πηγη: https://healthmag.gr/

Μηχανισμό ελέγχου, ώστε να αποφεύγεται η ανεξέλεγκτη συνταγογράφηση φαρμάκων, τα οποία δεν είναι εγκεκριμένα από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΜΑ), παρ’ όλα αυτά όμως υπάρχει μέχρι τώρα αυτή η δυνατότητα, θεσμοθετεί το υπουργείο Υγείας

Μια περίπτωση συνταγογράφησης φαρμάκου για βαριά νευρολογική ασθένεια, το οποίο δεν έλαβε τελικώς έγκριση κυκλοφορίας από τον ΕΜΑ και αποσύρθηκε, ωστόσο συνταγογραφούνταν ασταμάτητα με κόστος 20 εκατ. ευρώ για το ελληνικό Δημόσιο, το 2023 μέχρι σήμερα, έδωσε το έναυσμα για την σχετική τροπολογία που κατέθεσε το υπουργείο Υγείας και αναμένεται να ψηφιστεί απόψε στο νομοσχέδιο για την ενίσχυση της δικηγορικής ύλης.

Ο υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, ενημέρωσε την Ολομέλεια της Βουλής για την σχετική ρύθμιση, επισημαίνοντας πως είναι απόλυτη ευθύνη μας να διαχειριστούμε τα χρήματα που με κόπο μαζεύει ο ελληνικός λαός από την φαρμακευτική δαπάνη, με όσο το δυνατόν μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα και υπευθυνότητα. Διότι -όπως εξήγησε- ο πληθυσμός μας γηράσκει, η ανάγκη για φάρμακα διαρκώς μεγαλώνει, νέες καινοτόμες θεραπείες βρίσκονται διαρκώς (και ευτυχώς) κατά κανόνα εξαιρετικά κοστοβόρες και αν δεν βρούμε έναν τρόπο να μην γίνεται κατάχρηση όλων αυτών των νέων θεραπειών, πολύ γρήγορα δεν θα έχουμε να πληρώνουμε κανένα νέο φάρμακο.

Σημείωσε ότι τα προβλήματα ελλείψεως φαρμάκων, σε πολύ μεγάλο βαθμό οφείλονται στην μεγάλη εκτόξευση του λεγόμενου clawback, που οδηγεί πολλές εταιρείες να μην θέλουν να πουλάνε φάρμακα στην Ελλάδα ή να αποσύρουν εντελώς φάρμακα από την ελληνική αγορά για να αποφύγουν αυτή την μεγάλη επιβάρυνση.

Έτσι, συστήνεται πλέον μια μη αμειβόμενη επιτροπή ελέγχου των συγκεκριμένων φαρμάκων, η οποία απαρτίζεται από 15 μέλη -11 γιατρούς διαφόρων ειδικοτήτων, δύο φαρμακοποιούς του ΕΟΠΥΥ και δύο οικονομολόγους Υγείας- ώστε όταν ένας γιατρός συνταγογραφεί ένα φάρμακο, που δεν έχει έγκριση από τον ΕΜΑ και το συνταγογραφεί εκτός ενδείξεων, τότε η συνταγή αυτή να περνάει από την συγκεκριμένη Επιτροπή. Ο γιατρός, ο οποίος κάνει την συνταγογράφηση, οφείλει να αποδεικνύει στους συναδέλφους του γιατί πιστεύει ότι αυτό το φάρμακο πραγματικά πρέπει να χορηγηθεί στον συγκεκριμένο ασθενή κι εφόσον η Επιτροπή κρίνει ότι καλώς το έχει συνταγογραφήσει, τότε και μόνο να αποζημιώνεται από τον ΕΟΠΥΥ.

Η υπόθεση που κόστισε 20 εκατ. ευρώ

Για να γίνει κατανοητό το ζήτημα, όπως και ο λόγος για τον οποίο απαιτήθηκε η ρύθμιση, ο κ. Γεωργιάδης εξήγησε ότι οι γιατροί δύνανται μέσω του συστήματος της ηλεκτρονικής προώθησης των συνταγών να συνταγογραφούν ανεξέλεγκτα τα φάρμακα. Δηλαδή, μπορεί ένας γιατρός να κρίνει ότι ένα φάρμακο, που έχει έγκριση κυκλοφορίας από τον ΕΜΑ, συνταγογραφείται, μπορεί όμως να κρίνει ότι μπορεί να συνταγογραφείται κι ένα φάρμακο που δεν έχει έγκριση από τον ΕΜΑ αλλά έχει έγκριση πχ μόνο από τον αμερικανικό οργανισμό Φαρμάκων (FDA) ή να συνταγογραφείται ένα φάρμακο με έγκριση από τον ΕΜΑ που έχει κάποιες ενδείξεις εγκεκριμένες κι ο γιατρός να αποφασίζει («διότι είχε αυτή την ιδέα ή είχε διαβάσει κάποια κλινική μελέτη») ότι αυτό το φάρμακο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για κάποιες άλλες ενδείξεις, που δεν συμπεριλαμβάνονται στην άδεια κυκλοφορίας του φαρμάκου από τον ΕΜΑ.

«Αυτή η πολύ μεγάλη ελευθερία πλέον αρχίζει να ασκείται ιδιαίτερα καταχρηστικά» είπε ο υπουργός Υγείας και αναφέρθηκε στην υπόθεση η οποία τελικώς κόστισε στο Δημόσιο 20 εκατ. ευρώ, ως εξής:

«Έρχομαι να μιλήσω για μια ιστορία, που από την αρχή της θητείας μου είχαμε δει ότι υπάρχει μεγάλο πρόβλημα, αλλά έγινε ένα γεγονός πριν λίγες μέρες, που πυροδότησε την άμεση κατάθεση μιας τροπολογίας ώστε να μην χάσουμε καθόλου άλλο χρόνο. Όταν ανέλαβα, ένα από τα σημεία που είδα ότι είναι εντελώς εκτός ελέγχου είναι οι δαπάνες των φαρμάκων, που γίνονται μέσω του ΥΦΕΤ (του Οργανισμού δηλαδή που φτιάχτηκε για να μπορεί το κράτος να προμηθεύεται για επείγουσες ανάγκες φαρμακευτικά σκευάσματα) και η δαπάνη η οποία γίνεται μέσω αυτού του Οργανισμού, δεν υπόκειται σε ριμπέιτ ή clawback όπως τα υπόλοιπα φαρμακευτικά κανάλια. Ακριβώς διότι δεν εξασφαλίζεται ότι θα βρούμε το φάρμακο που χρειαζόμαστε, την ώρα που το χρειαζόμαστε, χωρίς εκείνη τη στιγμή, η τιμή του φαρμάκου να αποτελεί το κυρίως και βασικό κριτήριο διότι προέχει η ανθρώπινη ζωή. Μου είχε γίνει καταγγελία από τον πρόεδρο της Επιτροπής, κ. Τσιβγούλη, για μια ορισμένη σειρά φαρμάκων, τα οποία κατά τη γνώμη του, υπερσυνταγογραφούνται καίτοι δεν είχαν έγκριση από τον ΕΜΑ. Ένα από αυτά τα φάρμακα ήταν για μια πολύ βαριά ασθένεια (την νευρομυοπάθεια) και το οποίο κοστίζει για ατομική θεραπεία το χρόνο 100.000 ευρώ. Το προηγούμενο φάρμακο άξιζε 150 ευρώ. Ξαφνικά εδώ και ένα χρόνο, που το φάρμακο αυτό πήρε έγκριση φάσης 2 από τον FDA άρχισε να συνταγογραφείται ασταμάτητα από γιατρούς στην Ελλάδα κάνοντας δαπάνη περίπου 17 εκατ. για το 2023 και ήδη περίπου 4 εκατ. για το 2024. Καίτοι ο πρόεδρος της Εταιρείας Νευρολόγων είχε αρθρογραφήσει δημόσια ότι το φάρμακο αυτό, κακώς συνταγογραφείται, διότι δεν έχει καθόλου επαρκώς αποδείξει ότι έχει την οποιαδήποτε πραγματική θεραπευτική αξία. Για το φάρμακο αυτό η εταιρεία είχε προσπαθήσει να πάρει έγκριση από τον ΕΜΑ και είχε αποτύχει, είχε πάρει έγκριση από τον FDA, φάσης 2 ως πολλά υποσχόμενο φάρμακο με τον όρο ότι αν δεν περάσει την φάση 3 θα αποσυρθεί. Την περασμένη Παρασκευή το βράδυ, ανακοίνωσε η εταιρεία ότι δεν πέρασε τη φάση 3, το φάρμακο τελικά δεν λειτουργεί και ξεκινάει τις διαδικασίες απόσυρσής του από την αμερικανική αγορά. Ξεκαθαρίζω ότι είμαι ο πρώτος που θα ήθελα να λειτουργεί το φάρμακο και να σώζει ανθρώπινες ζωές. Δυστυχώς δεν λειτουργούσε, αλλά οι γιατροί το συνταγογραφούσαν ασταμάτητα και κόστισε στον Έλληνα φορολογούμενο ήδη πάνω από 20 εκατομμύρια ευρώ. Αυτό δεν μπορεί να συνεχιστεί. Υπάρχει μια σειρά περίπου 20 φαρμάκων τα οποία δεν έχουν έγκριση από τις ευρωπαϊκές αρχές παρά μόνο από τις αμερικάνικες και οι γιατροί μας τα γράφουν κατά κόρον και πολλές φορές εκτός ενδείξεων».

Πηγη: https://healthmag.gr/

Με την ανάπτυξη της τεχνολογίας και την αύξηση της ειδικότητας των μεθόδων διάγνωσης στον τομέα της Μοριακής Γενετικής, όλοι πια μπορούν να έχουν πρόσβαση στη Γενετική Συμβουλευτική.

Η Γενετική Συμβουλευτική είναι μια ειδική μορφή συμβουλευτικής που ασχολείται με τη μελέτη του γενετικού υλικού του ατόμου και την εκτίμηση του κινδύνου εμφάνισης γενετικών διαταραχών ή ασθενειών στο ίδιο το άτομο ή στα μέλη της οικογένειάς του.

Μιλώντας στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων για τη Γενετική Συμβουλευτική, η Μαρία Σάτρα, επίκουρη καθηγήτρια Μοριακής Γενετικής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και διευθύντρια του Εργαστηρίου Μοριακής Βιολογίας και Γενετικής του Τμήματος Δημόσιας και Ενιαίας Υγείας, αναφέρει ότι «ο Γενετικός Σύμβουλος είναι ο ειδικός επιστήμονας για τον προσδιορισμό των κατάλληλων διαγνωστικών γενετικών εξετάσεων και την ερμηνεία των αποτελεσμάτων της γενετικής ανάλυσης και αποτελεί τον συνδετικό κρίκο μεταξύ του ασθενούς, του θεράποντος ιατρού και του εργαστηρίου γενετικής».

Η Γενετική Συμβουλευτική περιλαμβάνει τη συλλογή και την αξιολόγηση του ατομικού και οικογενειακού ιστορικού υγείας, την δημιουργία του αντίστοιχου γενεαλογικού δέντρου, την επιλογή των κατάλληλων γενετικών εξετάσεων, την ερμηνεία και αξιολόγηση των αποτελεσμάτων, ενώ έχει ως τελικό στόχο, μέσω της συνεργασίας των διαφόρων ειδικοτήτων, τη σύνταξη ενός σχεδίου δράσης για τη διαχείριση του κινδύνου ή τη θεραπεία της ασθένειας.

Αναλυτικότερα, σε ειδικό Γενετικό Σύμβουλο, σύμφωνα με την ίδια είναι απαραίτητο να απευθυνθούν:

* Άτομα με ιστορικό καρκίνου (πχ μαστού, ωοθηκών, προστάτη, παγκρέατος, παχέος εντέρου κά) και συγγενείς αυτών.

Υπολογίζεται ότι μεταξύ 5-10% των καρκίνων σχετίζονται με κληρονομούμενες μεταλλάξεις. Το ποσοστό αυτό διαφέρει ανάλογα με τον τύπο καρκίνου που εξετάζεται. Το μεγαλύτερο ποσοστό καρκίνων αναπτύσσεται λόγω αλλαγών (μεταλλάξεων) στο γενετικό υλικό συγκεκριμένων κυττάρων του οργανισμού μας. Στην πλειοψηφία τους, αυτές οι αλλαγές συμβαίνουν τυχαία σε συγκεκριμένες περιοχές του γενετικού υλικού (δηλαδή στα γονίδια) και οδηγούν σε διαταραχή της λειτουργίας του κυττάρου.

Ο κίνδυνος ανάπτυξης καρκίνου αυξάνεται λόγω πολλών παραγόντων, συμπεριλαμβανομένου γονιδιακών, περιβαλλοντικών παραγόντων αλλά και των συνηθειών του κάθε ατόμου. Κάποια άτομα έχουν γενετική προδιάθεση να εμφανίσουν καρκίνο και αυτό σημαίνει πως κληρονομούν από τους γονείς τους τέτοιες μεταλλάξεις και άρα έχουν αυξημένη πιθανότητα να εμφανίσουν καρκίνο, σε σχέση με τον υπόλοιπο πληθυσμό.

Η ανεύρεση μιας τέτοιας μετάλλαξης μπορεί να οδηγήσει στην πρόληψη ορισμένων τύπων καρκίνου, στην έγκαιρη διάγνωση με εντατικοποιημένους προληπτικούς ελέγχους, προσαρμοσμένους στην κάθε περίπτωση, αλλά και στη μείωση του κινδύνου ανάπτυξης συγκεκριμένων τύπων καρκίνου με παρεμβατικές μεθόδους, ανάλογα με τη μετάλλαξη που έχει ανιχνευτεί. Επιπλέον, σε περίπτωση θετικού αποτελέσματος, καθοριστικής σημασίας είναι η ενημέρωση και η γενετική ανάλυση των υπόλοιπων μελών της οικογένειας.

* Άτομα που επιθυμούν να ελεγχθούν για τις συχνότερες γενετικές ασθένειες που εμφανίζονται στη χώρα μας (πχ μεσογειακή αναιμία, κυστική ίνωση) ή που έχουν παθολογικό καρυότυπο.

* Ζευγάρια με πρόβλημα υπογονιμότητας ή με ιστορικό καθ’ έξιν αποβολών ή με αποτυχημένες προσπάθειες εξωσωματικής γονιμοποίησης αλλά και έγκυες γυναίκες με υπερηχογραφικό ή άλλο διαγνωστικό εύρημα, ενδεικτικό πιθανού γενετικού προβλήματος ή ζευγάρια που έχουν ήδη αποκτήσει παιδί με γενετική διαταραχή ή νοητική υστέρηση.

* Άτομα με ιστορικό καρδιολογικής νόσου (πχ καρδιομυοπάθειες, αρρυθμιολογικά σύνδρομα κά) ή με ιστορικό νευρολογικής νόσου (πχ Alzheimer, Parkinson, άνοια κά) και συγγενείς αυτών.

Τέλος, η κ. Σάτρα εξηγεί ότι, ο Γενετικός Σύμβουλος διακρίνει αν μια κατάσταση ή ένα νόσημα σε ένα άτομο ή μια οικογένεια έχει γενετική βάση και ενημερώνει, συζητάει και προτείνει τις διαθέσιμες δυνατότητες διάγνωσης της γενετικής διαταραχής. Επιπλέον, εκτιμά την πιθανότητα εμφάνισης του γενετικού νοσήματος σε άλλα μέλη της οικογένειας, στην περίπτωση που υπάρχει ήδη κάποιος ασθενής στην οικογένεια με γενετικό νόσημα. Τέλος, ο Γενετικός Σύμβουλος, σε περίπτωση κληρονομικού γενετικού νοσήματος, πληροφορεί την οικογένεια για την πιθανότητα απόκτησης απογόνων με την υπό διερεύνηση διαταραχή, συνιστώντας τον κατάλληλο προγεννητικό ή προσυλληπτικό έλεγχο.

Πηγη: https://healthmag.gr/

Μια γενετικά τροποποιημένη αγελάδα παρήγαγε στο γάλα της πρωτεΐνες, που απαιτούνται για την ανθρώπινη ινσουλίνη και οι επιστήμονες πίσω από το πείραμα έχουν μεγάλες ελπίδες, ότι ένα κοπάδι από αυτά τα βοοειδή θα μπορούσε να λύσει παγκοσμίως τα προβλήματα παροχής ινσουλίνης.

Εάν ένα τέτοιο κοπάδι ήταν βιώσιμο -κάτι που προς το παρόν απέχει πολύ- οι ερευνητές πιστεύουν ότι θα μπορούσε να ξεπεράσει τις τρέχουσες μεθόδους παραγωγής ινσουλίνης, οι οποίες βασίζονται σε γενετικά τροποποιημένη μαγιά και βακτήρια.

Η ινσουλίνη –και ο ρόλος της στον διαβήτη– ανακαλύφθηκε για πρώτη φορά το 1921 και για πολλά χρόνια οι διαβητικοί λάμβαναν θεραπεία με ινσουλίνη που προερχόταν από το πάγκρεας των βοοειδών και των χοίρων.

Αν και η στροφή προς τις αγελάδες για την παροχή ανθρώπινης ινσουλίνης δεν είναι κάτι καινούργιο, μη αυτήν τη νέα μελέτη είναι η πρώτη φορά που επιτυγχάνεται παραγωγή “ανθρώπινης” ινσουλίνης σε γενετικά τροποποιημένα βοοειδή.

Πώς έγινε το πείραμα

Η ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής τον επιστήμονα Matt Wheeler από το πανεπιστήμιο Urbana-Champaign στο Ιλινόις των ΗΠΑ, εισήγαγε ένα συγκεκριμένο τμήμα ανθρώπινου DNA που κωδικοποιεί την προϊνσουλίνη (μια πρωτεΐνη που μετατρέπεται σε ινσουλίνη) στους κυτταρικούς πυρήνες 10 εμβρύων αγελάδας, τα οποία στη συνέχεια εισήγαγε στις μήτρες κανονικών αγελάδων.

Μόνο ένα από αυτά τα γενετικά τροποποιημένα έμβρυα εξελίχθηκε σε εγκυμοσύνη, οδηγώντας στη φυσική γέννηση ενός ζωντανού, διαγονιδιακού μοσχαριού.

Τελικά κατάφεραν να κάνουν την αγελάδα να παράγει γάλα μέσω ορμονικής επαγωγής, χρησιμοποιώντας μια άγνωστη μέθοδο που αποδίδεται στον τεχνολόγο αναπαραγωγής ζώων Pietro Baruselli από το πανεπιστήμιο του Σάο Πάολο.

Η αγελάδα δεν γαλουχούσε τόσο πολύ όσο θα έκανε κανονικά αν ήταν έγκυος, αλλά το λίγο γάλα που παρήγαγε σε διάστημα ενός μήνα αναλύθηκε για να αναζητηθούν συγκεκριμένες πρωτεΐνες.

Οι ερευνητές ανακάλυψαν δύο μέρη του γάλακτος με παρόμοια μοριακή μάζα με την ανθρώπινη προϊνσουλίνη και την ινσουλίνη, τα οποία δεν υπήρχαν στο κοινό γάλα μη-διαγονιδιακών αγελάδων. Ανίχνευσαν επίσης την παρουσία του C-πεπτιδίου που αφαιρείται από την ανθρώπινη προϊνσουλίνη κατά τη διαδικασία δημιουργίας ινσουλίνης, γεγονός που υποδηλώνει ότι τα ένζυμα στο γάλα της διαγονιδιακής αγελάδας μετέτρεψαν την “ανθρώπινη” προϊνσουλίνη σε ινσουλίνη.

Τι είπαν οι ερευνητές

“Ο στόχος μας ήταν να φτιάξουμε προϊνσουλίνη, να την εξαγνίσουμε σε ινσουλίνη και να δούμε πώς θα προχωρήσουμε από εκεί και πέρα. Αλλά η αγελάδα επί της ουσίας την επεξεργάστηκε μόνη της. Παράγει περίπου βιολογικά ενεργή ινσουλίνη σε προϊνσουλίνη σε αναλογία 3-προς-1“, είπε ο Wheeler.

Το 2014, ένα παρόμοιο είδος γενετικής τροποποίησης επιτεύχθηκε σε ποντίκια, το γάλα των οποίων περιείχε έως και 8,1 γραμμάρια ανά λίτρο ανθρώπινης προϊνσουλίνης. Συγκρίσιμες συγκεντρώσεις δεν αναφέρθηκαν σε αυτήν τη νέα μελέτη, αλλά αυτό δεν εμπόδισε τον δρ. Wheeler να αναλογιστεί την κλιμάκωση του νέου εγχειρήματος:

Μια τυπική μονάδα ινσουλίνης είναι 0,0347 χιλιοστόγραμμα, οπότε αν, όπως προτείνει ο Wheeler, κάθε αγελάδα μπορούσε να παράγει ένα γραμμάριο ινσουλίνης ανά λίτρο γάλακτος, αυτό είναι 28.818 μονάδες ινσουλίνης.

“Για κάτι τέτοιο θα χρειαζόμασταν εξειδικευμένες εγκαταστάσεις υψηλού επιπέδου υγείας για τα βοοειδή, αλλά δεν είναι κάτι το ασυνήθιστο για την καθιερωμένη γαλακτοκομική μας βιομηχανία. Θα μπορούσα να δω ένα μέλλον όπου ένα κοπάδι 100 αγελάδων θα μπορούσε να παράγει όλη την ινσουλίνη που χρειάζεται μια χώρα σαν τις ΗΠΑ. Και ένα μεγαλύτερο κοπάδι, θα μπορούσε να παράγει την ινσουλίνη που χρειαζόμαστε σε ολόκληρο τον κόσμο μέσα σε ένα χρόνο”!

Η έρευνα δημοσιεύτηκε στο Biotechnology Journal.

Πηγή: sciencealert.com

Πηγη: https://www.onmed.gr/

Δημιούργησαν αγελάδα που παράγει ανθρώπινη ινσουλίνη στο γάλα της

Πηγη: https://www.iatropedia.gr/y