Ο Υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης συμμετείχε σήμερα, Τρίτη 12 Μαρτίου, στο 4ο Ετήσιο Συνέδριο του Economist, με θέμα «Η Αποφασιστικότητα της Ελλάδας στην Καταπολέμηση του Καρκίνου -Τα επιτεύγματα, τα εμπόδια και η ευρωπαϊκή πραγματικότητα».
Ο κ. Γεωργιάδης, μεταξύ άλλων, ανέφερε και τα εξής:
«Είναι η δεύτερή μου θητεία στο Υπουργείο Υγείας. Θυμάμαι αρκετά πράγματα. Όμως ένα εξ αυτών που με έχει εκπλήξει, είναι η πρόοδος που έχει καταγράψει η επιστήμη στην αντιμετώπιση του καρκίνου τα τελευταία 10 χρόνια. Πριν από 10 χρόνια οι ασθενείς ήταν καταδικασμένοι να καταλήξουν. Τώρα, με τα νέα φάρμακα από κορυφαίες εταιρείες, οι οποίες κατάφεραν να παράξουν θεραπείες πραγματικά καινοτόμες, καταφέρνουν να δώσουν όχι μόνο ελπίδα στους ασθενείς, αλλά και μια πολύ καλή ποιότητα ζωής για μία σειρά ετών. Αυτό είναι κάτι εκπληκτικό, διότι για πρώτη φορά η ανθρωπότητα μπορεί να πει ότι αντιμετωπίζουμε και καταπολεμούμε τον καρκίνο κι αυτό είναι κάτι υπέροχο.
Όμως ως Υπουργός Υγείας έχω να αντιμετωπίσω την πρόκληση που συνοδεύει αυτές τις πολύ καλές ειδήσεις… Οι δημοσιονομικές προκλήσεις είναι αυτές που συνοδεύουν τις καινοτόμες θεραπείες και η πρόκληση αυτή δεν αφορά μόνο τον προϋπολογισμό της Ελλάδος, αλλά θα είναι μεγαλύτερη πρόκληση για το σύνολο των συστημάτων δημόσιας υγείας σε όλο τον κόσμο.
Πρέπει να αντιμετωπίσουμε λοιπόν την πραγματικότητα, η οποία λέει ότι ο πληθυσμός γηράσκει, άρα η ανάγκη για θεραπεία είναι πιο μεγάλη. Οι νέες θεραπείες έρχονται με ταχύτητα, αλλά συνοδεύονται από υψηλό κόστος, και οι κρατικοί προϋπολογισμοί είναι πάντα μέσα σε συγκεκριμένα όρια. Αυτή, λοιπόν, είναι η πρόκληση που αντιμετωπίζουμε σήμερα επί της θητείας μου και προσπαθούμε να τα καταφέρουμε.
Θέλω να συγχαρώ την Ένωση των Ογκολόγων, την κα Σαριδάκη-Ζώρα, αλλά και όλους τους συνεργάτες της Ένωσης, διότι από τη στιγμή που πήγα στο Υπουργείο δεν μου μίλησαν μόνο για την ανάγκη των νέων θεραπειών που τις υποστηρίζουν πάρα πολύ και τις παρέχουν στους ασθενείς τους κατά τον τρόπο που πρέπει, αλλά μας παρουσίασαν και συγκεκριμένες προτάσεις για το πώς η χρήση αυτών των νέων φαρμάκων θα γίνεται με υπεύθυνο τρόπο. Μιλήσαμε και για την ανάγκη να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις του προϋπολογισμού πάνω στις θεραπείες αυτές.
Είναι πολύ κρίσιμο για να εξασφαλίσουμε την καλή υγεία περισσοτέρων ανθρώπων να πετύχουμε και το δεύτερο. Διότι εάν οι υπερβάσεις του προϋπολογισμού μας λόγω αλόγιστης χρήσης καινοτόμων φαρμάκων κατά βάση ξεπερνούν κατά πολύ ένα μέτρο, είναι πάρα πολύ λογικό οι μεγάλες εταιρείες να αποφεύγουν να δίνουν τέτοια φάρμακα στην Ελλάδα. Και άρα όταν κάποιος πράγματι χρειαστεί ένα τέτοιο φάρμακο, δεν θα μπορεί να το βρει. Και αυτό είναι αποτυχία δική μας, 100% δική μας…
Δεν θα μπορέσει η ελληνική πολιτεία να λύσει αυτό το γρίφο χωρίς την εργασία των γιατρών. Το λέω διότι, εχθές είχα μια επείγουσα σύσκεψη στο Υπουργείο Υγείας με την Ένωση των Νευρολόγων για την υπόθεση του Relyvrio που δεν είναι ογκολογικό φάρμακο, είναι για τη νευρομυοπάθεια. Αυτό το φάρμακο γραφόταν στην πατρίδα μας ασταμάτητα και σωρηδόν, μια πάρα πολύ ακριβή θεραπεία. Πέρυσι, κόστισε στο σύστημα 15 εκατομμύρια ευρώ. Μόνο φέτος τους πρώτους δύο μήνες του ’24 έχει κοστίσει πάνω από 3 εκατομμύρια ευρώ. Προχθές το φάρμακο αυτό το οποίο δεν είχε έγκριση ΕΜΑ, είχε έγκριση μόνο FDA φάση 2, ούτε καν φάση 3, και παρόλα αυτά το έγραφαν, απεσύρθη από την εταιρεία ως αποτυχόν να περάσει τη φάση 3 και άρα ως φάρμακο τελικά δεν δουλεύει. Αλλά ανακαλύψαμε ότι δεν δουλεύει αφού έχουμε ξοδέψει δεκάδες εκατομμύρια. Αυτό είναι μια αποτυχία όχι των υπουργών, αυτό είναι μια αποτυχία των γιατρών. … Έχω δει τώρα ποιοι το έγραφαν με ονοματεπώνυμα, οι περισσότεροι δεν το έγραφαν. Θέλω να ξεκαθαρίσω ότι πρέπει να θεσπίσουμε πολύ αυστηρούς κανόνες από εδώ και μπρος για το πώς αυτά τα φάρμακα θα χορηγούνται και θα συνταγογραφούνται. Διότι εδώ οι θεραπείες δεν κοστίζουν όπως το Relyvrio, 75.000 ευρώ, αλλά κοστίζουν 700.000 ευρώ. Και, άρα, αν ακολουθήσουμε το ίδιο μοντέλο, δεν θα έχουμε να πάρουμε ούτε ασπιρίνη…».
Ακολούθως, ο Υπουργός Υγείας απάντησε σε ερωτήσεις που του τέθηκαν σχετικά με τον θέμα του καρκίνου:
Συντονιστής: Για εσάς και για το Υπουργείο σας, σε ποιο βαθμό είναι προτεραιότητα ο καρκίνος σε σχέση με όλα τα άλλα που έχετε να αντιμετωπίσετε;
Άδωνις Γεωργιάδης: Για εμάς ο καρκίνος είναι κορυφαία προτεραιότητα, όπως και για όλα τα δημόσια συστήματα υγείας. Είναι η μεγαλύτερη πρόκληση αναμφίβολα.
Για πολλά χρόνια στην Ελλάδα δεν λέγαμε καν τον καρκίνο «καρκίνο», τον λέγαμε διαφορετικά, ο «έξω από εδώ» ή «η παλιοαρρώστια». Πλέον, όλο και λιγότεροι μιλούν για τον καρκίνο με αυτό τον τρόπο. Είναι μια βαριά ασθένεια, αλλά, σας ξαναλέω, για πρώτη φορά στην ανθρώπινη ιστορία, υπάρχουν πλέον πολλές ελπίδες ότι ο ασθενής θα μάθει ότι πάσχει, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι θα πεθάνει. Είναι πολύ σημαντικό.
…Το εθνικό μητρώο για τον καρκίνο το είχα εξαγγείλει ως Υπουργός Υγείας το 2013. Εντυπωσιάστηκα, ερχόμενος το 2024 και αντιλαμβανόμενος ότι δεν είχε γίνει ακόμα. Για αυτό και ξεκινήσαμε αμέσως και ήταν μια από τις πρώτες υπουργικές αποφάσεις που υπέγραψα το 2024. Για να γίνει, χρειάζεται η συνεργασία των γιατρών και νομίζω ότι οι προτάσεις που κάνει η Ογκολογική Εταιρεία για κάποιου είδους κίνητρα, θα υιοθετηθούν. Εμάς μας ενδιαφέρει να γίνει το μητρώο, όχι να βγει η υπουργική απόφαση που βγήκε. Μας ενδιαφέρει να γίνει στα αλήθεια, διότι το μητρώο θα είναι τεράστιο εργαλείο στα χέρια της πολιτείας, αλλά και της ιατρικής κοινότητας.
…Δεν μπορεί να γίνει εθνικό σχέδιο δράσης για τον καρκίνο χωρίς τους γιατρούς. Το εθνικό σχέδιο δράσης για τον καρκίνο δεν είναι του Υπουργείου Υγείας. Το εθνικό σχέδιο δράσης είναι ολιστικό πράγμα, χρειάζεται πολλά συναρμόδια Υπουργεία. Το Υπουργείο Υγείας θα έχει προφανώς την ηγεσία και έχει το ενδιαφέρον να γίνει, αλλά αυτά που χρειάζεται να συμπεριληφθούν σε ένα σχέδιο αφορούν θέματα φορολογικά, αφορούν θέματα άλλου τύπου, τα οποία πρέπει να συμπεριληφθούν. Η Ελλάδα έχει μείνει πίσω σε αυτό. Δεσμεύομαι ότι η θητεία μου θα συνδεθεί με το εθνικό σχέδιο δράσης για τον καρκίνο.
Δεν μου αρέσει να καθυστερώ. Σήμερα γίνονται τα πρώτα απογευματινά χειρουργεία, τα οποία πολεμάμε να τα κάνουμε στην Ελλάδα από το 1992. Όταν έφτασα ξανά στο Υπουργείο Υγείας είπα ότι θέλω να γίνουν αμέσως. Και γίνονται πρακτικά. Δύο μήνες είμαι Υπουργός. Διότι δεν έχουμε χρόνο για χάσιμο, και ειδικά στην υγεία ο χρόνος είναι ανθρώπινες ζωές. Δεν είναι κάτι θεωρητικό.
…Τέλος, για την πρόληψη. Κοιτάξτε είμαι πολύ ευτυχής ως Υπουργός Υγείας Ελλάδος σήμερα… Εγώ πάντα το λέω, μεγαλύτερη ευλογία για την Ελλάδα από τη συμμετοχή μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν υπάρχει.
Ένα από τα πολύ μεγάλα δώρα που η συμμετοχή μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση μας έχει δώσει, είναι το εξαιρετικό Πρόγραμμα Σπύρος Δοξιάδης, μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης, που το χειρίζεται η Αναπληρώτρια Υπουργός η κα Αγαπηδάκη. Σε αυτό το πρόγραμμα έχουμε για πρώτη φορά στην Ελλάδα τους πόρους για να μπορούμε να κάνουμε screening όλου του πληθυσμού και για τον καρκίνο του μαστού με το Πρόγραμμα «Φώφη Γεννηματά», και με το πρόγραμμα που ξεκίνησε για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας. Θέλω να συμπεριλάβουμε και τον καρκίνο του προστάτη.
Και γενικά για πρώτη φορά θα μπορέσουμε, χάρη στους πόρους που μας δίνει το Ταμείο Ανάκαμψης, να δούμε τη γενική εικόνα του πληθυσμού μας, Και όσο γρηγορότερα εντοπίσεις έναν καρκίνο, τόσο μεγαλώνεις την πιθανότητα ή να τον θεραπεύσεις εντελώς ή, εν πάση περιπτώσει, να παράσχεις στον ασθενή πολλά περισσότερα χρόνια καλής ποιότητας ζωής.
Και ταυτόχρονα να ξοδέψεις και λιγότερα χρήματα, διότι είναι διαφορετικό να ξεκινήσεις τη θεραπεία με τα πρώτα φάρμακα από την αρχή, όταν ο ασθενής είναι στο σημείο μηδέν, και πολύ διαφορετικό όταν πια θα έχει υποστεί πολλαπλές ζημιές στον οργανισμό του.
Άρα από όποια σκοπιά κι αν το δει κανείς, το Πρόγραμμα Σπύρος Δοξιάδης είναι ίσως ο πιο κρίσιμος κρίκος στην προσπάθεια να πετύχουμε αυτόν το μεγάλο στόχο.
Επαναλαμβάνω, όμως, ότι δεν μπορεί να γίνει χωρίς τη συμμαχία των γιατρών. Στην πραγματικότητα, οι πρωταγωνιστές σε αυτή τη μάχη είναι οι γιατροί, αυτοί θα μας υποδεικνύουν τι πρέπει ακριβώς να κάνουμε και πώς κι εμείς θα πρέπει να βρίσκουμε τους τρόπους για να μπορεί αυτό να υλοποιείται.
Ασφαλώς τα ογκολογικά συμβούλια θα ενεργοποιηθούν. Στα θεραπευτικά πρωτόκολλα πιστεύω πάρα πολύ, και πρέπει να το πούμε καθαρά ότι η μη σπατάλη των πόρων δεν γίνεται για λόγους τσιγκουνιάς.
Συντονιστής: Πώς η εμπειρία της πανδημίας επηρέασε το πεδίο της έρευνας στον καρκίνο και της θεραπείας του καρκίνου;
Άδωνις Γεωργιάδης: Η πανδημία, άλλαξε τις ζωές μας σε πολύ μεγάλο βαθμό. Άλλαξε πιστεύω σε επίπεδο ευρωπαϊκό, αλλά και εθνικό, τελείως την εικόνα που είχαμε για την παροχή υπηρεσιών υγείας. Όλο το πρόγραμμα HERA, το οποίο δημιούργησε η Ευρωπαϊκή Ένωση, έγινε ακριβώς για να αντιμετωπίσουμε μια πραγματικότητα που δεν μας άρεσε καθόλου: ότι όλες οι γραμμές παραγωγής των φαρμάκων, και κυρίως των πρώτων υλών αυτών, ήταν πολύ μακριά από το ευρωπαϊκό έδαφος και κινδυνεύσαμε ξαφνικά να μείνουμε χωρίς φάρμακα. Πιστεύω ότι αυτό ήταν ένα σοκ για τις ευρωπαϊκές ηγεσίες. Από εκείνη τη στιγμή και έπειτα, άρχισε η συζήτηση για το πώς θα κινητροδοτήσουμε τη μεταφορά γραμμών παραγωγής κυρίως πρώτων υλών μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και έχουν ξεκινήσει τέτοια προγράμματα με γενναία επιδότηση από τις ευρωπαϊκές αρχές.
Στην έρευνα όχι μόνο για τον καρκίνο, αλλά και γενικά, η Ευρώπη έχει μείνει λίγο πίσω. Δεν είναι εκεί που ήταν πριν από μερικά χρόνια. Αισθάνομαι ότι και η συζήτηση για την πατέντα κατά τον τρόπο που εξελίσσεται βλάπτει παρά ωφελεί την πρόοδο της έρευνας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Ελλάδα θα συνδράμει εποικοδομητικά σε αυτή τη συζήτηση. Μας ενδιαφέρει η Ευρωπαϊκή Ένωση να συνεχίσει να πρωτοπορεί στις καινοτόμες ανακαλύψεις ιδιαίτερα για τον καρκίνο, αλλά όχι μόνο. Και νομίζω ότι τελικά η πανδημία μας έκανε σοφότερους.
