Κατηγορία: Ενημέρωση

Με το πράσινο φως του Μεγάρου Μαξίμου εκδίδονται εντός των επόμενων ημερών οι υπουργικές αποφάσεις από το υπουργείο Υγείας που αφορούν στο ιδιωτικό έργο των γιατρών του ΕΣΥ αλλά και στα απογευματινά χειρουργεία.

Μετά και τη σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε στο Μαξίμου, η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Υγείας αναμένεται να εκδώσει τις επόμενες ημέρες τις υπουργικές αποφάσεις με όλες τις λεπτομέρειες.

Σε ό,τι αφορά στα ιδιωτικά ιατρεία των γιατρών του ΕΣΥ αλλά και στη δυνατότητα τους να χειρουργούν σε ιδιωτικές κλινικές ή να είναι σύμβουλοι σε ιδιωτικές επιχειρήσεις, οι υπουργικές αποφάσεις θα προβλέπουν τους όρους και τις προϋποθέσεις προκειμένου να απασχολούνται στον ιδιωτικό τομέα μετά το ωράριο τους.

Όπως είχε αποκαλύψει το HealthReport.gr οι γιατροί του ΕΣΥ θα μπορούν να εργάζονται όποτε το επιθυμούν, αρκεί να έχουν ολοκληρώσει τις υποχρεώσεις του στο νοσοκομείο τους.

Ωστόσο θα οριστούν κάποιες δικλείδες ασφαλείας ώστε να μην υποβαθμιστούν τα πρωινά δωρεάν ιατρεία αλλά και οι υπηρεσίες υγείας στο ΕΣΥ.
Άγνωστο βέβαια πώς θα ελέγχονται οι γιατροί του ΕΣΥ εάν εντέχνως θα προωθούν τους ασθενείς στον ιδιωτικό τομέα με το επιχείρημα ότι στα νοσοκομεία υπάρχει αναμονή.

Τα απογευματινά χειρουργεία
Ταυτόχρονα αναμένεται να εκδοθούν και οι διευκρινιστικές υπουργικές αποφάσεις για τα απογευματινά χειρουργεία στο ΕΣΥ επί πληρωμή.
Θα δίνονται λεπτομέρειες και διευκρινίσεις για τον τρόπο λειτουργίας των απογευματινών χειρουργείων μέσα στα δημόσια νοσοκομεία, οι χρεώσεις στους ασθενείς αλλά και οι αμοιβές των υγειονομικών.

Στη διάρκεια της σύσκεψης που έγινε στο Μέγαρο Μαξίμου με τους στενούς συνεργάτες του πρωθυπουργού, τους απασχόλησε έντονα το πώς θα πληρώνουν οι ασθενείς και πως θα προκύπτουν οι χρεώσεις.

Άλλωστε υπάρχουν φωνές ακόμη και μέσα στο Μέγαρο Μαξίμου – λένε υψηλόβαθμες πηγές του HealthReport.gr – που υποστηρίζουν ότι δεν θα πρέπει να υπάρχουν υπερχρεώσεις ή ακόμη και μυστικές χρεώσεις, καθώς κάτι τέτοιο καταρρίπτει πλήρως το επιχείρημα για δωρεάν δημόσια υγεία.

Ταυτόχρονα το ήδη πληγωμένο επικοινωνιακό προφίλ της κυβέρνησης λόγω της ακρίβειας, θα πλήττονταν ακόμη περισσότερο με μία επιπλέον χρέωση στους ασθενείς, με βάση τις ίδιες πηγές.

Να σημειωθεί ότι από 1η Φεβρουαρίου μπαίνει σε εφαρμογή και η ενιαία λίστα χειρουργείων από όπου θα ελέγχονται οι επεμβάσεις κεντρικά από το υπουργείο Υγείας.

Πηγη: https://www.healthreport.gr/

Ο Ίλον Μασκ ανακοίνωσε χθες, Δευτέρα, πως η νεοφυής εταιρεία Neuralink, της οποίας είναι συνιδρυτής, τοποθέτησε την Κυριακή σε ασθενή το πρώτο εγκεφαλικό εμφύτευμά της, μια επέμβαση η οποία έχει ήδη πραγματοποιηθεί επανειλημμένα από άλλες εταιρείες και ερευνητές.

Η Neuralink, με έδρα το Φρίμοντ (Καλιφόρνια), προάστιο του Σαν Φρανσίσκο, είχε πάρει το Μάιο το πράσινο φως της FDA, της αμερικανικής ρυθμιστικής αρχής για τα φάρμακα και τις ιατρικές συσκευές.

Το εμφύτευμά της, μεγέθους ενός νομίσματος, είχε ήδη τοποθετηθεί στον εγκέφαλο ενός πίθηκου μακάκου, ο οποίος κατάφερε να παίξει το βιντεοπαιγνίδι «Pong» χωρίς χειριστήριο ούτε πληκτρολόγιο.

«Τα πρώτα αποτελέσματα δείχνουν μια υποσχόμενη δραστηριότητα νευρώνων», έγραψε ο Ίλον Μασκ στην πλατφόρμα X για το εμφύτευμα σε ασθενή.

Η Neuralink, η οποία ιδρύθηκε το 2016, δεν είναι επ’ ουδενί η πρώτη που τοποθετεί εγκεφαλικό εμφύτευμα σε άνθρωπο.

Το Σεπτέμβριο, η ολλανδική εταιρεία Onward είχε ανακοινώσει πως δοκιμάζει τη σύνδεση ενός εγκεφαλικού εμφυτεύματος με ένα άλλο το οποίο διεγείρει τον νωτιαίο μυελό, με στόχο να μπορέσει ένας τετραπληγικός ασθενής να ανακτήσει κινητικότητα.

Από το 2019, ερευνητές του ινστιτούτου Clinatec της Γκρενόμπλ είχαν παρουσιάσει ένα εμφύτευμα που, αφού τοποθετηθεί, επιτρέπει σε ένα τετραπληγικό άτομο να κινεί έναν εξωσκελετό, καθώς και να κινεί τα χέρια ή να μετακινείται.

Η Neuralink συγκέντρωσε πρόσφατα 323 εκατομμύρια δολάρια από επενδυτές σε δύο δόσεις, τον Αύγουστο και το Νοέμβριο.

Η Neuralink λέει πως θέλει κι αυτή να κάνει παράλυτους ασθενείς να περπατήσουν ξανά, αλλά επίσης να αποκαταστήσει την όραση σε τυφλούς, ακόμη και να γιατρέψει ψυχιατρικές ασθένειες όπως η κατάθλιψη.

Ο Ίλον Μασκ φιλοδοξεί επίσης να προσφέρει το εμφύτευμά του σε όλους, ώστε να επιτρέψει την καλύτερη επικοινωνία με τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές και να περιορίσει, σύμφωνα με τον ίδιο, τον «κίνδυνο για τον πολιτισμό μας» που δημιουργείται από την τεχνητή νοημοσύνη.

Πηγη: https://www.healthview.gr/

Μικροβιακή αντοχή είναι η ιδιαίτερη ικανότητα των μικροοργανισμών να επιβιώνουν και να αναπτύσσονται, παρά την έκθεσή τους σε αντιμικροβιακές ουσίες που στόχο έχουν να σκοτώνουν τους εν λόγω μικροοργανισμούς ή να αναστέλλουν την ανάπτυξή τους. Η μικροβιακή αντοχή ευθύνεται για μεγάλο αριθμό θανάτων κάθε χρόνο σε παγκόσμιο επίπεδο, με αποτέλεσμα να καθίσταται μια σοβαρή και επείγουσα παγκόσμια απειλή για τη δημόσια υγεία.

Βασικά στοιχεία για τη μικροβιακή αντοχή

• Η μικροβιακή αντοχή (antimicrobial resistance) είναι μια παγκόσμια απειλή για την υγεία και την ανάπτυξη. Απαιτεί επείγουσα πολυτομεακή δράση προκειμένου να επιτευχθούν οι Στόχοι της Βιώσιμης Ανάπτυξης (Sustainable Development Goals) του Οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ).
• Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΫ) έχει δηλώσει ότι η μικροβιακή αντοχή είναι μία από τις 10 κορυφαίες παγκόσμιες απειλές για τη δημόσια υγεία που αντιμετωπίζει η ανθρωπότητα.
• Η μη ορθολογική και η υπερβολική χρήση αντιμικροβιακών ουσιών είναι οι κύριοι συντελεστές της ανάπτυξης ανθεκτικών στα φάρμακα παθογόνων.
• Η έλλειψη καθαρού νερού και αποχέτευσης και η ανεπάρκεια στην πρόληψη και τον έλεγχο των λοιμώξεων προάγουν την εξάπλωση μικροβίων, μερικά από τα οποία μπορεί να είναι ανθεκτικά στην αντιμικροβιακή θεραπεία.
• Το κόστος της μικροβιακής αντοχής για την οικονομία είναι σημαντικό. Εκτός από τον θάνατο και την αναπηρία, η παρατεταμένη ασθένεια έχει ως αποτέλεσμα τη μεγαλύτερη παραμονή στο νοσοκομείο, την ανάγκη για ακριβότερα φάρμακα και τις αυξημένες οικονομικές προκλήσεις των ατόμων που νοσούν με ανθεκτικά μικρόβια.
• Χωρίς την ύπαρξη αποτελεσματικών αντιμικροβιακών, η επιτυχία της σύγχρονης ιατρικής στη θεραπεία των λοιμώξεων, συμπεριλαμβανομένων αυτών που συμβαίνουν κατά τις μεγάλες χειρουργικές επεμβάσεις και στη χημειοθεραπεία του καρκίνου, θα ήταν αμφίβολη.

Η μικροβιακή αντοχή εμφανίζεται όταν μικροοργανισμοί όπως βακτήρια, μύκητες, παράσιτα και ιοί αναπτύσσουν την ικανότητα να νικούν τα φάρμακα που έχουν σχεδιαστεί για να τους θανατώνουν.

Αυτό σημαίνει ότι τα αντιβιοτικά, τα αντιικά, τα αντιμυκητιασικά και τα αντιπαρασιτικά φάρμακα δεν καταφέρνουν να εξαλείψουν τους μικροοργανισμούς και αυτοί συνεχίζουν να αναπτύσσονται. Οι ανθεκτικές λοιμώξεις μπορεί να είναι δύσκολο, και μερικές φορές αδύνατο, να αντιμετωπιστούν.

Αυτό το γεγονός καθιστά τη μικροβιακή αντοχή μια επείγουσα παγκόσμια απειλή για τη δημόσια υγεία και οι αριθμοί επιβεβαιώνουν την κρισιμότητα της κατάστασης: το έτος 2019, τουλάχιστον 1,27 εκατομμύρια άνθρωποι πέθαναν παγκοσμίως εξαιτίας της μικροβιακής αντοχής και επιπλέον σχεδόν 5 εκατομμύρια θάνατοι σχετίστηκαν με αυτή.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής (ΗΠΑ), κάθε χρόνο συμβαίνουν περισσότερες από 2,8 εκατομμύρια λοιμώξεις οι οποίες είναι ανθεκτικές στα αντιμικροβιακά, και ως αποτέλεσμα αυτών, περισσότεροι από 35.000 άνθρωποι πεθαίνουν.

Εάν προστεθούν σε αυτούς τους αριθμούς και οι περιπτώσεις λοιμώξεων με το βακτήριο Clostridioides difficile, το οποίο δεν είναι τυπικά ανθεκτικό αλλά μπορεί να προκαλέσει θανατηφόρα διάρροια η οποία σχετίζεται με τη χρήση των αντιμικροβιακών, ο απολογισμός όλων των ανθεκτικών μικροβιακών απειλών στις ΗΠΑ υπερβαίνει τις 3 εκατομμύρια λοιμώξεις και τους 48.000 θανάτους.

Σχήμα 1. Οποιοδήποτε αντιβιοτικό μπορεί να οδηγήσει στη μικροβιακή ανθεκτικότητα. Αν και τα αντιβιοτικά σκοτώνουν τα μικρόβια, όπως τα βακτήρια και τους μύκητες, κάποια ανθεκτικά στα αντιβιοτικά μικρόβια επιβιώνουν ένεκα κάποιων χαρακτηριστικών που μπορούν να κληρονομηθούν από γενιά σε γενιά ή να μεταφερθούν απευθείας από μικρόβιο σε μικρόβιο ως κινητά γενετικά στοιχεία μέσω των διαδικασιών της μεταγωγής, της σύζευξης ή του μετασχηματισμού.

Η μικροβιακή αντοχή έχει τη δυνατότητα να επηρεάσει τους ανθρώπους σε οποιοδήποτε στάδιο της ζωής τους, καθώς και τις βιομηχανίες υγείας, κτηνιατρικής και γεωργίας. Αυτοί οι λόγοι καθιστούν τη μικροβιακή αντοχή ένα από τα πιο επείγοντα προβλήματα δημόσιας υγείας στον κόσμο. Τα βακτήρια και οι μύκητες δεν χρειάζεται να είναι ανθεκτικά σε κάθε αντιβιοτικό ή αντιμυκητιακό για να είναι επικίνδυνα. Η αντοχή ακόμη και σε ένα αντιβιοτικό μπορεί να σημαίνει σοβαρά προβλήματα. Για παράδειγμα:

• Οι ανθεκτικές στα αντιμικροβιακά λοιμώξεις που απαιτούν τη χρήση θεραπειών δεύτερης και τρίτης γραμμής μπορούν να βλάψουν τα νοσούντα άτομα προκαλώντας σοβαρές παρενέργειες, όπως ανεπάρκεια οργάνων, και παρατείνοντας τη φροντίδα και την ανάρρωσή τους, μερικές φορές για μήνες.
• Πολλές ιατρικές πρόοδοι εξαρτώνται από την ικανότητα καταπολέμησης λοιμώξεων χρησιμοποιώντας αντιβιοτικά, συμπεριλαμβανομένων αντικαταστάσεων αρθρώσεων, μεταμοσχεύσεων οργάνων, αντικαρκινικών θεραπειών και θεραπειών χρόνιων ασθενειών όπως ο διαβήτης, το άσθμα και η ρευματοειδής αρθρίτιδα.
• Σε ορισμένες περιπτώσεις, δεν υπάρχουν εναλλακτικές θεραπευτικές επιλογές για τις ανθεκτικές λοιμώξεις.

Γιατί η μικροβιακή αντοχή αποτελεί παγκόσμια ανησυχία;
Η εμφάνιση και η εξάπλωση ανθεκτικών στα φάρμακα παθογόνων που έχουν αποκτήσει νέους μηχανισμούς ανθεκτικότητας, οδηγώντας σε μικροβιακή αντοχή, αποτελεί μια συνεχή απειλή στην ικανότητα θεραπείας των κοινών λοιμώξεων. Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η ταχεία παγκόσμια εξάπλωση πολυανθεκτικών και πανανθεκτικών βακτηρίων (γνωστά και ως «υπερβακτήρια») που προκαλούν λοιμώξεις που δεν αντιμετωπίζονται με υπάρχοντα αντιμικροβιακά φάρμακα, όπως τα αντιβιοτικά.

Δυστυχώς, ο αριθμός των υπό ανάπτυξη νέων αντιμικροβιακών δεν αφήνει χώρο για αισιοδοξία, μιας και το 2019 ο ΠΟΫ εντόπισε 32 αντιβιοτικά σε κλινική ανάπτυξη που αντιμετωπίζουν τα παθογόνα προτεραιότητας του καταλόγου του ΠΟΫ, από τα οποία μόνο έξι ταξινομήθηκαν ως καινοτόμα.

Επιπλέον, μείζον ζήτημα παραμένει η έλλειψη πρόσβασης σε ποιοτικά αντιμικροβιακά, ενώ οι ελλείψεις αντιβιοτικών επηρεάζουν χώρες όλων των επιπέδων ανάπτυξης και ιδιαίτερα τα συστήματα υγείας.

Τα αντιβιοτικά γίνονται ολοένα και πιο αναποτελεσματικά καθώς η ανθεκτικότητα στα φάρμακα εξαπλώνεται παγκοσμίως, οδηγώντας σε δυσκολότερη θεραπεία λοιμώξεων και θάνατο των ασθενών. Απαιτούνται επειγόντως νέα αντιβακτηριδιακά φάρμακα – για παράδειγμα, για τη θεραπεία ανθεκτικών στην καρβαπενέμη (carbapenem) αρνητικών κατά Gram βακτηριακών λοιμώξεων, όπως προσδιορίζονται στον κατάλογο παθογόνων προτεραιότητας του ΠΟΫ. Ωστόσο, εάν ο τρόπος χρήσης των αντιβιοτικών δεν αλλάξει άμεσα, τα νέα αντιβιοτικά θα έχουν την ίδια μοίρα με τα σημερινά και θα καταστούν σύντομα αναποτελεσματικά.

Το κόστος της μικροβιακής αντοχής για τις εθνικές οικονομίες και τα συστήματα υγείας τους είναι σημαντικό καθώς επηρεάζει την παραγωγικότητα των ασθενών ή των φροντιστών τους μέσω της παρατεταμένης παραμονής στο νοσοκομείο και της ανάγκης για πιο δαπανηρή και εντατική θεραπεία.

Χωρίς αποτελεσματικά εργαλεία για την πρόληψη και επαρκή θεραπεία λοιμώξεων ανθεκτικών στα φάρμακα και βελτιωμένη πρόσβαση σε υπάρχοντα και νέα αντιμικροβιακά διασφαλισμένης ποιότητας, ο αριθμός των ατόμων για τα οποία η θεραπεία αποτυγχάνει ή που πεθαίνουν από λοιμώξεις θα αυξηθεί. Οι ιατρικές διαδικασίες, όπως οι χειρουργικές επεμβάσεις συμπεριλαμβανομένων καισαρικών τομών ή αντικαταστάσεων ισχίου, χημειοθεραπείας καρκίνου και μεταμόσχευσης οργάνων, θα γίνουν πιο επικίνδυνες.

Σχήμα 2. Σχηματική απεικόνιση των μηχανισμών ανθεκτικότητας που τα μικρόβια επιστρατεύονται για να επιβιώσουν της μικροβιοκτόνου δράσης των αντιβιοτικών. Μόνο τα μικρόβια, και όχι οι άνθρωποι, μπορούν να αναπτύξουν ανθεκτικότητα στα αντιβιοτικά.

Τι επιταχύνει την εμφάνιση και εξάπλωση της μικροβιακής αντοχής;
Η μικροβιακή αντοχή εμφανίζεται φυσικά με την πάροδο του χρόνου, συνήθως μέσω γενετικών μεταλλαγών. Οι ανθεκτικοί στα αντιμικροβιακά φάρμακα οργανισμοί βρίσκονται σε ανθρώπους, ζώα, τρόφιμα, φυτά και στο περιβάλλον (στο νερό, το έδαφος και τον αέρα). Μπορούν να εξαπλωθούν από άτομο σε άτομο ή μεταξύ ανθρώπων και ζώων, μεταξύ άλλων μέσω τροφίμων ζωικής προέλευσης. Οι κύριοι παράγοντες που «καθοδηγούν» την ανάπτυξη της μικροβιακής αντοχής περιλαμβάνουν:

• την κακή και υπερβολική χρήση αντιμικροβιακών
• την έλλειψη πρόσβασης σε καθαρό νερό (για ανθρώπους και ζώα) και εγκαταστάσεις υγιεινής καθώς και την γενικότερη έλλειψη υγιεινής
• την αναποτελεσματική πρόληψη και τον ελλιπή έλεγχο λοιμώξεων και ασθενειών σε εγκαταστάσεις υγειονομικής περίθαλψης και αγροκτήματα
• την φτωχή πρόσβαση σε ποιοτικά, οικονομικά προσιτά φάρμακα, εμβόλια και διαγνωστικά
• την έλλειψη συνειδητοποίησης και γνώσης της σοβαρότητας του θέματος της μικροβιακής αντοχής, και
• την ελλιπή επιβολή της νομοθεσίας.

Από την ανακάλυψη της πενικιλίνης πριν από περισσότερο από 90 χρόνια, τα μικρόβια συνεχίζουν να αναπτύσσουν νέους μηχανισμούς ανθεκτικότητας ενάντια ακόμα και στα πιο ισχυρά φάρμακα. Ενώ η ανάπτυξη των αντιβιοτικών φαρμάκων έχει επιβραδυνθεί, δεν ισχύει το ίδιο για τη μικροβιακή αντοχή. Ο ακόλουθος πίνακας (Πίνακας 2) δείχνει την ταχύτητα της εξάπλωσης σημαντικών τύπων ανθεκτικότητας κατόπιν της έγκρισης και κυκλοφορίας νέων αντιβιοτικών φαρμάκων, συμπεριλαμβανομένων των αντιμυκητιασικών.

Η παρούσα κατάσταση της μικροβιακής αντοχής σε παγκόσμιο επίπεδο ανά κατηγορία μικροοργανισμών
Φαρμακευτική αντοχή των βακτηρίων
Υψηλά ποσοστά ανθεκτικότητας στα αντιβιοτικά έχουν παρατηρηθεί παγκοσμίως κατά τη θεραπεία κοινών βακτηριακών λοιμώξεων, συμπεριλαμβανομένων των ουρολοιμώξεων, της σήψης, των σεξουαλικά μεταδιδόμενων λοιμώξεων και ορισμένων μορφών διάρροιας, υποδεικνύοντας ότι εξαντλούνται τα αποτελεσματικά αντιβιοτικά. Για παράδειγμα, το ποσοστό αντοχής στη σιπροφλοξασίνη (ciprofloxacin), ένα αντιβιοτικό που χρησιμοποιείται συνήθως για τη θεραπεία λοιμώξεων του ουροποιητικού συστήματος, κυμαίνεται από 8,4% έως 92,9% για το βακτήριο Escherichia coli και από 4,1% έως 79,4% για το βακτήριο Klebsiella pneumoniae σε χώρες που αναφέρουν τα δεδομένα τους στο σύστημα επιτήρησης της μικροβιακής αντοχής GLASS (Global Antimicrobial Resistance and Use Surveillance System) που έθεσε σε λειτουργία ο ΠΟΫ τον Οκτώβριο του 2015.

Τα βακτήρια K. pneumoniae είναι κοινά εντερικά βακτήρια που μπορούν να προκαλέσουν απειλητικές για τη ζωή λοιμώξεις. Η ανθεκτικότητα του K. pneumoniae στην θεραπεία τελευταίας λύσης (αντιβιοτικά καρβαπενέμης) έχει εξαπλωθεί σε όλες τις περιοχές του κόσμου. Τα βακτήρια K. pneumoniae αποτελούν μία κύρια αιτία νοσοκομειακών λοιμώξεων όπως είναι η πνευμονία, οι λοιμώξεις της κυκλοφορίας του αίματος και οι λοιμώξεις σε νεογέννητα και νοσούντα άτομα σε μονάδες εντατικής θεραπείας. Σε ορισμένες χώρες, τα αντιβιοτικά καρβαπενέμης δεν λειτουργούν πλέον σε περισσότερα από τα μισά νοσούντα άτομα που λαμβάνουν θεραπεία για λοιμώξεις από K. pneumoniae εξαιτίας της ανθεκτικότητας των βακτηρίων.

Στο βακτήριο E. coli, η ανθεκτικότητα στα αντιβιοτικά φθοριοκινολόνης (fluocinolone), τα οποία χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία λοιμώξεων του ουροποιητικού συστήματος, είναι ευρέως διαδεδομένη και υπάρχουν χώρες σε πολλές περιοχές του πλανήτη όπου αυτή η θεραπεία είναι πλέον αναποτελεσματική σε περισσότερα από τα μισά νοσούντα άτομα.

H κολιστίνη (colistin) είναι η μόνη θεραπεία έσχατης λύσης για απειλητικές για τη ζωή λοιμώξεις που προκαλούνται από ανθεκτικά στην καρβαπενέμη βακτήρια της οικογένειας των Enterobacteriaceae (E. coli, Klebsiella, κα.). Ωστόσο, βακτήρια που είναι ανθεκτικά στην κολιστίνη έχουν επίσης ανιχνευθεί σε αρκετές χώρες και περιοχές, προκαλώντας λοιμώξεις για τις οποίες δεν υπάρχει αποτελεσματική αντιβιοτική θεραπεία επί του παρόντος.

Ένα άλλο βακτήριο, το Staphylococcus aureus είναι μέρος της χλωρίδας του δέρματός μας και αποτελεί επίσης μια κοινή αιτία λοιμώξεων τόσο στην κοινότητα όσο και σε εγκαταστάσεις υγειονομικής περίθαλψης. Τα άτομα με λοιμώξεις από ανθεκτικό στη μεθικιλλίνη (methicillin) S. aureus έχουν 64% περισσότερες πιθανότητες να πεθάνουν συγκριτικά με τα άτομα που νοσούν με λοιμώξεις βακτηρίων S. aureus που είναι ευαίσθητα στα φάρμακα.

Το 2019, ένας νέος δείκτης μικροβιακής αντοχής συμπεριλήφθηκε στο πλαίσιο παρακολούθησης των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ. Αυτός ο δείκτης παρακολουθεί τη συχνότητα των λοιμώξεων της κυκλοφορίας του αίματος λόγω δύο συγκεκριμένων παθογόνων που επιδεικνύουν ανθεκτικότητα στα φάρμακα: του ανθεκτικού στη μεθικιλλίνη S. aureus και του ανθεκτικού στις κεφαλοσπορίνες τρίτης γενιάς E. coli. Βάσει των δεδομένων που παρείχαν το 2019 στο σύστημα επιτήρησης GLASS 25 χώρες, εδάφη και περιοχές για το βακτήριο S. aureus και 49 χώρες για το βακτήριο E. coli, το διάμεσο ποσοστό που παρατηρήθηκε για το ανθεκτικό στη μεθικιλλίνη S. aureus ήταν 12,11% (διατεταρτημοριακό εύρος 6,4–26,4) και για το ανθεκτικό στις κεφαλοσπορίνες τρίτης γενιάς E. coli ήταν 36,0% (διατεταρτημοριακό εύρος 15,2–63,0).

Επιπρόσθετα, η ευρεία ανθεκτικότητα σε πολύ μεταβλητά στελέχη του βακτηρίου Neisseria gonorrhoeae έχει θέσει σε κίνδυνο τη διαχείριση και τον έλεγχο της γονόρροιας. Η μικροβιακή αντοχή του N. gonorrhoeae έχει εμφανιστεί γρήγορα σε σουλφοναμίδες (sulfonamides), πενικιλίνες (penicillins), τετρακυκλίνες (tetracyclines), μακρολίδες (macrolides), φθοροκινολόνες (fluoroquinolones) και κεφαλοσπορίνες (cephalosporins) πρώιμων γενιών (πρώτης, δεύτερης). Επί του παρόντος, στις περισσότερες χώρες, η ενέσιμη κεφαλοσπορίνη εκτεταμένου φάσματος κεφτριαξόνη (ceftriaxone) είναι η μόνη εναπομείνασα εμπειρική μονοθεραπεία για τη γονόρροια.

Φαρμακευτική αντοχή του μυκοβακτηριδίου της φυματίωσης
Τα στελέχη του μυκοβακτηριδίου Mycobacterium tuberculosis που είναι ανθεκτικά στα φάρμακα απειλούν την πρόοδο στην προσπάθεια περιορισμού της παγκόσμιας επιδημίας φυματίωσης. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΠΟΫ, το 2018 εντοπίστηκαν παγκοσμίως περίπου μισό εκατομμύριο νέες περιπτώσεις φυματίωσης ανθεκτικής στη ριφαμπικίνη (rifampicin), εκ των οποίων η συντριπτική πλειονότητα παρουσίαζε φυματίωση ανθεκτική σε πολλά φάρμακα (πολυανθεκτική φυματίωση [multidrug resistant tuberculosis]), η οποία είναι μία μορφή φυματίωσης που είναι ανθεκτική στα δύο πιο ισχυρά αντιφυματικά φάρμακα. Μόνο το ένα τρίτο των περίπου μισού εκατομμυρίου ανθρώπων που παρουσίασαν μία από τις δύο προαναφερθείσες μορφές ανθεκτικής φυματίωσης το 2018 εντοπίστηκαν και αναφέρθηκαν. Η πολυανθεκτική φυματίωση απαιτεί σχήματα θεραπείας που είναι μεγαλύτερα σε διάρκεια, λιγότερο αποτελεσματικά και πολύ πιο ακριβά από αυτά για τη μη ανθεκτική φυματίωση, ενώ λιγότερο από το 60% όσων υποβάλλονται σε θεραπεία για τη πολυανθεκτική φυματίωση θεραπεύονται επιτυχώς.
Το 2018, εκτιμάται ότι το 3,4% των νέων περιπτώσεων φυματίωσης και το 18% των περιπτώσεων που είχαν υποβληθεί σε θεραπεία προηγουμένως παρουσίαζαν πολυανθεκτική ή ανθεκτική στη ριφαμπικίνη φυματίωση. Κρίσιμα, η ανάπτυξη αντοχής του μυκοβακτηριδίου σε νέα φάρμακα φυματίωσης «έσχατης ανάγκης» αποτελεί μία σημαντική απειλή για τη θεραπεία της ανθεκτικής φυματίωσης.

Φαρμακευτική αντοχή των ιών
Η ανθεκτικότητα στα αντιικά φάρμακα αποτελεί μια αυξανόμενη ανησυχία για τους ανοσοκατεσταλμένους πληθυσμούς ασθενών, όπου η συνεχιζόμενη αντιγραφή του ιού και η παρατεταμένη έκθεση στο φάρμακο οδηγούν στην επιλογή και ανάπτυξη ανθεκτικών στελεχών. Σήμερα, έχει αναπτυχθεί ανθεκτικότητα στα περισσότερα αντιικά, συμπεριλαμβανομένων και των αντιρετροϊκών φαρμάκων.

Όλα τα αντιρετροϊκά φάρμακα, ακόμα και αυτά των νεότερων κατηγοριών, κινδυνεύουν να καταστούν μερικώς ή πλήρως ανενεργά λόγω της εμφάνισης του ανθεκτικού στα φάρμακα ιού HIV (drug resistant HIV). Η ανθεκτικότητα στα αντιρετροϊκά φάρμακα μπορεί να συμβεί με δύο τρόπους, είτε μέσω της εμφάνισης ανθεκτικότητας του ιού HIV σε άτομα που ήδη λαμβάνουν αντιρετροϊκή θεραπεία είτε μέσω της μόλυνσης ενός ατόμου με στέλεχος του ιού HIV που είναι ήδη ανθεκτικός στα φάρμακα.

Σε ενήλικα άτομα που ξεκίνησαν θεραπεία πρώτης γραμμής, τα επίπεδα του ιού HIV που παρουσίαζε προϋπάρχουσα ανθεκτικότητα σε μη νουκλεοσιδικούς αναστολείς ανάστροφης μεταγραφάσης πριν από την έναρξη θεραπείας (pretreatment drug-resistant HIV) ξεπέρασαν το 10% στην πλειονότητα των υπό παρακολούθηση χωρών στην Αφρική, την Ασία και τη Λατινική Αμερική. Ο επιπολασμός του ιού HIV με προϋπάρχουσα προθεραπευτική (πριν από την έναρξη θεραπείας) αντοχή στα βρέφη είναι ανησυχητικά υψηλός. Για παράδειγμα, στην υποσαχάρια Αφρική, πάνω από το 50% των βρεφών που διαγνώστηκαν πρόσφατα με μόλυνση HIV φέρουν έναν ιό που είναι ανθεκτικός στους μη νουκλεοσιδικούς αναστολείς ανάστροφης μεταγραφάσης.

Με βάση αυτά τα ευρήματα, οι πιο πρόσφατες κατευθυντήριες οδηγίες του ΠΟΫ για την αντιρετροϊκή θεραπεία συνιστούν πλέον την υιοθέτηση ενός νέου φαρμάκου, της ντολουτεγκραβίρης (dolutegravir), ως της προτιμώμενης θεραπείας πρώτης γραμμής για ενήλικα άτομα και παιδιά. Η χρήση αυτού του φαρμάκου είναι ιδιαίτερα επείγουσα για την αποτροπή των αρνητικών επιπτώσεων της αντοχής στους μη νουκλεοσιδικούς αναστολείς ανάστροφης μεταγραφάσης. Τα αυξανόμενα επίπεδα αντοχής έχουν μεταξύ άλλων και σημαντικές οικονομικές επιπτώσεις, καθώς τα σχήματα δεύτερης και τρίτης γραμμής είναι πολύ πιο ακριβά από ότι τα φάρμακα πρώτης γραμμής. Επιτηρώντας την κατάσταση, το πρόγραμμα του ΠΟΫ για την φαρμακευτική αντοχή του ιού HIV παρακολουθεί τη μετάδοση του ιού και την εμφάνιση ανθεκτικότητας σε παλαιότερα και νεότερα αντιρετροϊκά φάρμακα σε όλο τον κόσμο.

Φαρμακευτική αντοχή των παρασίτων της ελονοσίας
Η εμφάνιση παρασίτων που είναι ανθεκτικά στα φάρμακα αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες απειλές για τον έλεγχο της ελονοσίας και οδηγεί σε αυξημένη νοσηρότητα και θνησιμότητα από τη λοίμωξη με τα πρωτόζωα Plasmodium. Οι συνδυαστικές θεραπείες με βάση την αρτεμισινίνη (artemisinin) μαζί με κάποιο άλλο φάρμακο είναι η συνιστώμενη θεραπεία πρώτης γραμμής για τη μη επιπλεγμένη ελονοσία από το Plasmodium falciparum και αυτές χρησιμοποιούνται στις περισσότερες χώρες όπου η ελονοσία είναι ενδημική. Στην περιοχές του ΠΟΫ του Δυτικού Ειρηνικού και της Νοτιοανατολικής Ασίας, μερική αντοχή στην αρτεμισινίνη και αντοχή σε ορισμένα από τα συνδυαστικά φάρμακα έχουν επιβεβαιωθεί στην Καμπότζη, τη Λαϊκή Δημοκρατία του Λάος, τη Μιανμάρ, την Ταϊλάνδη και το Βιετνάμ μέσω μελετών που διεξήχθησαν μεταξύ 2001 και 2019. Αυτό το γεγονός καθιστά την επιλογή της σωστής θεραπείας πιο δύσκολη και απαιτεί στενή παρακολούθηση.

Στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου του ΠΟΫ, η αντοχή του P. falciparum στη σουλφαδοξίνη (sulfadoxine)-πυριμεθαμίνη (pyrimethamine) οδήγησε σε αποτυχίες του σχήματος αρτεσουνικού-σουλφαδοξίνης-πυριμεθαμίνης σε ορισμένες χώρες, καθιστώντας αναγκαία την αλλαγή σε άλλη συνδυαστική θεραπεία με βάση την αρτεμισινίνη.

Στην Αφρική, πρόσφατα δημοσιεύθηκαν στοιχεία που δείχνουν την εμφάνιση μεταλλάξεων που συνδέονται με τη μερική ανθεκτικότητα στην αρτεμισινίνη στη Ρουάντα. Μέχρι στιγμής, οι συνδυαστικές θεραπείες με βάση την αρτεμισινίνη που έχουν δοκιμαστεί εξακολουθούν να επιφέρουν εξαιρετικά αποτελεσματικά. Ωστόσο, η περαιτέρω εξάπλωση της ανθεκτικότητας στην αρτεμισινίνη και των συνδυαστικών της φαρμάκων θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντική πρόκληση για τη δημόσια υγεία και να θέσει σε κίνδυνο σημαντικά οφέλη που σχετίζονται με τον έλεγχο της ελονοσίας.

Φαρμακευτική αντοχή στους μύκητες
Ο επιπολασμός των ανθεκτικών στα φάρμακα μυκητιασικών λοιμώξεων αυξάνεται και κλονίζει περαιτέρω την ήδη δύσκολη θεραπευτική κατάσταση. Για πολλές μυκητιασικές λοιμώξεις υπάρχουν τρέχοντα ζητήματα θεραπευτικής αγωγής, όπως τοξικότητα, ειδικά για ασθενή άτομα με άλλες υποκείμενες λοιμώξεις (πχ., με HIV).

Ο ανθεκτικός στα φάρμακα μύκητας Candida auris, μια από τις πιο κοινές διηθητικές μυκητιασικές λοιμώξεις, είναι ήδη ευρέως διαδεδομένος με αυξανόμενη ανθεκτικότητα, σύμφωνα με τις αναφορές, στη φλουκοναζόλη (fluconazole), την αμφοτερικίνη Β (amphotericin Β) και τη βορικοναζόλη (voriconazole), καθώς και με αναδυόμενη αντοχή στην κασποφουνγκίνη (caspofungin).

Αυτή η εξέλιξη οδηγεί σε δυσκολότερη αντιμετώπιση μυκητιασικών λοιμώξεων, αποτυχίες θεραπείας, μεγαλύτερη παραμονή στο νοσοκομείο και πολύ πιο ακριβές θεραπευτικές επιλογές.

Συντονισμένες δράσεις κατά της μικροβιακής αντοχής
Η μικροβιακή αντοχή είναι ένα σύνθετο πρόβλημα που απαιτεί μια ενιαία πολυτομεακή προσέγγιση. Η προσέγγιση ‘One Health’ του ΠΟΫ συγκεντρώνει και κινητοποιεί πολλούς τομείς και ενδιαφερόμενους φορείς που ασχολούνται με την υγεία των ανθρώπων, χερσαίων και υδρόβιων ζώων και φυτών, την παραγωγή τροφίμων και ζωοτροφών και το περιβάλλον για να επικοινωνήσουν και να εργαστούν μαζί στον σχεδιασμό και την εφαρμογή προγραμμάτων, πολιτικών, νομοθεσίας και έρευνας για την επίτευξη καλύτερων αποτελεσμάτων δημόσιας υγείας.
Παράλληλα, απαιτείται μεγαλύτερη καινοτομία και επενδύσεις στην επιχειρησιακή έρευνα και στην έρευνα και ανάπτυξη νέων αντιμικροβιακών φαρμάκων, εμβολίων και διαγνωστικών εργαλείων, ιδίως εκείνων που στοχεύουν τα κρίσιμα αρνητικά κατά Gram βακτήρια όπως τα ανθεκτικά στις καρβαπενέμες Enterobacteriaceae και το Acinetobacter baumannii.

Η εκκίνηση των ταμείων ‘Antimicrobial Resistance Multi Partner Trust Fund’ και ‘Antimicrobial Resistance Action Fund’, του σχεδίου ‘Global Antibiotic Research & Development Partnership’, καθώς και άλλων δράσεων και ταμείων, θα μπορούσαν να καλύψουν ένα σημαντικό χρηματοδοτικό κενό, ενώ διάφορες κυβερνήσεις εφαρμόζουν πιλοτικά μοντέλα αποζημίωσης, όπως η Σουηδία, η Γερμανία, οι ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο.

Άλλες παγκόσμιες/διεθνείς δράσεις που έχουν ως σκοπό την αντιμετώπιση της μικροβιακής ανθεκτικότητας περιλαμβάνουν:

• το Παγκόσμιο Σχέδιο Δράσης για τη μικροβιακή ανθεκτικότητα (Global Action Plan on Antimicrobial Resistance), σύμφωνα με το οποίο τα Έθνη δεσμεύτηκαν κατά τη διάρκεια της Παγκόσμιας Συνέλευσης Υγείας του 2015 για την ανάπτυξη και εφαρμογή πολυτομεακών εθνικών σχεδίων δράσης.
• την Τριμερή Κοινή Γραμματεία για τη μικροβιακή ανθεκτικότητα (Tripartite Joint Secretariat on Antimicrobial Resistance), η οποία ιδρύθηκε το 2012 μεταξύ του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (Food and Agriculture Organization of the United Nations), του Παγκόσμιου Οργανισμού για την Υγεία των Ζώων (World Organisation for Animal Health) και του ΠΟΫ.
• την Εβδομάδα Παγκόσμιας Ευαισθητοποίησης κατά των Μικροβίων (World Antimicrobial Awareness Week), η οποία διεξάγεται ετησίως μεταξύ 18 έως 24 Νοεμβρίου, με πρώτη χρονιά δράσης το 2015 (μέχρι το 2020 ονομαζόταν «Παγκόσμια Εβδομάδα Ευαισθητοποίησης για τα Αντιβιοτικά»). Ο σκοπός της συγκεκριμένης δράσης είναι να ευαισθητοποιήσει το κοινό σχετικά με τη μικροβιακή αντοχή παγκοσμίως και να ενθαρρύνει τις βέλτιστες πρακτικές του ευρύτερου κοινού, των εργαζομένων στον τομέα της υγείας και των πολιτικών για την επιβράδυνση της ανάπτυξης και της εξάπλωσης ανθεκτικών στα φάρμακα λοιμώξεων.
• το Παγκόσμιο Σύστημα Παρακολούθησης Μικροβιακής Αντοχής και Χρήσης των αντιμικροβιακών φαρμάκων (Global Antimicrobial Resistance and Use Surveillance System), το οποίο εγκαινιάστηκε από τον ΠΟΫ το 2015, με στόχο τη σταδιακή ενσωμάτωση δεδομένων από την παρακολούθηση της μικροβιακής ανθεκτικότητας στον άνθρωπο και την επιτήρηση της χρήσης αντιμικροβιακών φαρμάκων και της μικροβιακής αντοχής στην τροφική αλυσίδα και στο περιβάλλον.
• την Παγκόσμια Ερευνητική Ατζέντα για τη μικροβιακή αντοχή στην ανθρώπινη υγεία (‘Global Research Agenda for antimicrobial resistance in human health’), η οποία εστιάζει σε 40 ερευνητικά θέματα γύρω από την πρόληψη, τη διάγνωση και τη θεραπεία και φροντίδα κρίσιμων βακτηριακών και μυκητιασικών λοιμώξεων και την ανθεκτική στα φάρμακα φυματίωση. Ο στόχος του προγράμματος είναι να καθοδηγήσει τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, τους ερευνητές, τους χρηματοδότες, τους εταίρους υλοποίησης, τη βιομηχανία και την κοινωνία των πολιτών στη δημιουργία νέων στοιχείων ώστε να ενημερωθούν οι πολιτικές και οι παρεμβάσεις για τη μικροβιακή αντοχή έως το 2030, ειδικά σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος.
• την Παγκόσμια Συνεργασία Έρευνας και Ανάπτυξης για τα Αντιβιοτικά (Global Antibiotic Research and Development Partnership), η οποία είναι μία μη κερδοσκοπική παγκόσμια συνεργασία που αναπτύσσει θεραπείες για ανθεκτικές στα φάρμακα λοιμώξεις.

Κατηγοριοποίηση κατά ΠΟΫ των ανθεκτικών μικροβίων
Ο ΠΟΫ έχει ταξινομήσει τα ανθεκτικά στα αντιβιοτικά βακτήρια σε κατηγορίες προτεραιότητας. Αυτά που κατατάχθηκαν ως παθογόνα κρίσιμης προτεραιότητας για την έρευνα και την ανάπτυξη νέων αντιβιοτικών ήταν όλα αρνητικά κατά Gram βακτήρια (Εικόνα 3). Σε αυτά περιλαμβάνονται τα ανθεκτικά στις καρβαπενέμες Acinetobacter baumannii και Pseudomonas aeruginosa και τα ανθεκτικά στις καρβαπενέμες και τρίτης γενιάς (εκτεταμένου φάσματος) κεφαλοσπορίνες βακτήρια της τάξης Enterobacterales. Ομοίως, τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (Centers for Disease Control and Prevention) των ΗΠΑ θεωρούν τo ανθεκτικό στις καρβαπενέμες Acinetobacter baumannii και τα ανθεκτικά στην καρβαπενέμη βακτήρια της τάξης Enterobacterales ως επείγουσες απειλές.

Νέες θεραπείες κατά των κρίσιμων ανθεκτικών αρνητικών κατά Gram βακτηρίων
Τα πολυανθεκτικά αρνητικά κατά Gram βακτήρια αποτελούν κρίσιμη απειλή για την παγκόσμια υγειονομική περίθαλψη, επιδεινώνοντας τα θεραπευτικά αποτελέσματα και αυξάνοντας τη θνησιμότητα μεταξύ των μολυσμένων ασθενών. Η ανθεκτικότητα των επικίνδυνων πολυανθεκτικών βακτηρίων επιτυγχάνεται μέσω των βακτηριακών ενζύμων των καρβαπενεμασών και των β-λακταμασών εκτεταμένου φάσματος, τα οποία αποικοδομούν τις καρβαπενέμες και τις β-λακτάμες (κεφαλοσπορίνες), αντίστοιχα.

Νέα αντιβιοτικά και φαρμακευτικοί συνδυασμοί έχουν αναπτυχθεί για την αντιμετώπιση αυτών των πολυανθεκτικών αρνητικών κατά Gram βακτηρίων, με τα ευρήματα κλινικών δοκιμών να υποστηρίζουν αρκετούς συνδυασμούς, συμπεριλαμβανομένων των ακόλουθων:

• κεφταζιδίμη (ceftazidime) – αβιβακτάμη (avibactam), συνδυάζοντας την ευρέος φάσματος αντιβιοτική δράση της κεφαλοσπορίνης 3ης γενιάς κεφταζιδίμης με την ανασταλτική δράση της αβιβακτάμης κατά των β-λακταμασών τάξης Α και τάξης C και κάποιων β-λακταμασών τάξης D,
• μεροπενέμη (meropenem) – βαμπορβακτάμη (vaborbactam), συνδυάζοντας τη βακτηριοκτόνο δράση της μεροπενέμης με την ανασταλτική δράση της βαμπορβακτάμης κατά των β-λακταμασών τάξης A και τάξης C,
• ιμιπενέμη (imipenem) – ρελεμπακτάμη (relebactam), συνδυάζοντας την αντιβιοτική δράση της ιμιπενέμης με την ανασταλτική δράση της ρελεμπακτάμης κατά των β-λακταμασών,
• κεφτολοζάνη (ceftolozane) – ταζομπακτάμη (tazobactam), συνδυάζοντας την αντιβιοτική δράση της κεφτολοζάνης με την ανασταλτική δράση της ταζομπακτάμης κατά των β-λακταμασών τάξης Α, και
• κεφιντεροκόλη (cefiderocol), η οποία είναι η πρώτη στο είδος της σιδηροφόρος κεφαλοσπορίνη, με δομή που της προσδίδει ενισχυμένη σταθερότητα έναντι της υδρόλυσης από πολλές β-λακταμάσες.

Μέχρι σήμερα, δυστυχώς δεν υπάρχει κανένας μεμονωμένος συνδυασμός αντιβιοτικού β-λακτάμης με αναστολέα β-λακταμασών με φάσμα που να καλύπτει όλα τα πολυανθεκτικά κατά Gram βακτήρια. Ενώ η κεφιντεροκόλη παρέχει ευρεία κάλυψη, απαιτούνται περαιτέρω μελέτες για την πλήρη κατανόηση της αποτελεσματικότητάς της έναντι ορισμένων πολυανθεκτικών αρνητικών κατά Gram παθογόνων, όπως το Acinetobacter spp. και το δύσκολα θεραπεύσιμο Pseudomonas aeruginosa. Η διαθεσιμότητα νέων αντιβιοτικών και η χρήση νέων συνδυασμών, όπως των προαναφερόμενων παραπάνω, παρέχουν ελπίδα για την επιτυχή διαχείριση λοιμώξεων με διάφορα παθογόνα σε διαφορετικά σημεία μόλυνσης στο ανθρώπινο σώμα. Σε συνδυασμό με τις συνεχιζόμενες ερευνητικές προσπάθειες ανακάλυψης νέων, πιο δραστικών αντιβιοτικών, οι αποτελεσματικές και καλά διαχειριζόμενες πολιτικές χρήσης των υπάρχοντων αντιμικροβιακών παραγόντων είναι απαραίτητες για τη διασφάλιση της ορθής χρήσης τους και, επομένως, για τη διασφάλιση της διατήρησης της ισχύς τους και της συμβολής τους στον περιορισμό ή στην επιβράδυνση της ανάπτυξης μικροβιακής αντοχής.

Η καθηγήτρια Μένη Μαλλιώρη μιλά σπανίως στον Τύπο και μόνο όταν συντρέχει σοβαρός λόγος. Είναι εκλεγμένη για 2η συνεχή θητεία εκπρόσωπος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Διοικητικό Συμβούλιο του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου για τα Ναρκωτικά και την Τοξικομανία και διατέλεσε πρόεδρος του ΟΚΑΝΑ επί σειρά ετών.

Μιλώντας στο Virus για τις εξελίξεις στον τομέα των εξαρτήσεων τονίζει ότι τα δεδομένα είναι ανησυχητικά και επιβάλλουν περισσότερο παρά ποτέ, επαναπροσδιορισμό και επικαιροποίηση της ασκούμενης πολιτικής στον τομέα των εξαρτήσεων. Σύμφωνα με μελέτες ανάλυσης λυμάτων, υπάρχει σημαντική αύξηση της κοκαΐνης, κατά κύριο λόγο στην Αττική. Δυστυχώς, όμως, το ίδιο συμβαίνει σε όλη την Ελλάδα και σε πολλές νησιωτικές περιοχές, όπου το έλλειμα, σχετικών με τις εξαρτήσεις, υπηρεσιών, καθιστά το πρόβλημα δυσκολότερο για τα άτομα και τις οικογένειές τους.

Όσον αφορά το νομοσχέδιο που προωθεί η κυβέρνηση, σημειώνει ότι είναι λάθος η κατάργηση του ανεξάρτητου Εθνικού Συντονιστή, που περιλαμβάνουν τα προσχέδια, που έχουν διαρρεύσει. Όπως επισημαίνει, η ανάθεση όλων των αρμοδιοτήτων σε ένα και μόνον πρόσωπο, αυτό του προέδρου του Εθνικού Οργανισμού Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων δημιουργεί σύγκρουση αρμοδιοτήτων.

Ακόμη εκφράζει την ανησυχία της για το γεγονός ότι το νομοσχέδιο δεν κάνει αναφορά σε 2 κρίσιμους φορείς:

• τα 75 Κέντρα Πρόληψης, θεσμός που έχει αγκαλιαστεί από τις τοπικές κοινωνίες.
• το Ερευνητικό Κέντρο Τεκμηρίωσης και Πληροφόρησης για τα Ναρκωτικά-ΕΚΤΕΠΝ, φορέας με Ευρωπαϊκή χρηματοδότηση και αξιοθαύμαστη διαδρομή εδώ και 30 χρόνια.

Κρίσιμο είναι και το ζήτημα της εξάπλωσης του τζόγου και δη του ηλεκτρονικού ειδικά μεταξύ των νέων. Όπως αποκαλύπτει μάλιστα σε μία πανευρωπαϊκή έρευνα, που αφορά σε δείγμα 16χρονων μαθητών από 35 ευρωπαϊκές χώρες, οι Έλληνες έφηβοι καταλαμβάνουν την πρώτη θέση στην συχνότητα στοιχηματισμού! Γι’ αυτό, απευθύνει έκκληση να υπάρξει πρόσθετο κανονιστικό πλαίσιο για τη διαφήμιση κυρίως από την τηλεόραση.

Συνέντευξη στον Αιμίλιο Νεγκή

• Είστε εκπρόσωπος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Διοικητικό Συμβούλιο του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου για τα Ναρκωτικά και την Τοξικομανία και υπήρξατε πρόεδρος του ΟΚΑΝΑ επί σειρά ετών. Πώς διαμορφώνεται η χρήση ψυχοδραστικών ουσιών στην Ευρώπη; Ποιες είναι οι διεθνείς τάσεις; Επεκτείνονται και στην Ελλάδα;

Πράγματι, η Επιτροπή Ελευθεριών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου με τιμά διαχρονικά, κατόπιν ψηφοφορίας μεταξύ άλλων υποψηφίων από τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η εκπροσώπηση αυτή μου επιτρέπει να έχω μια έγκαιρη και αξιόπιστη ενημέρωση στα θέματα των εξαρτήσεων. Είναι γεγονός ότι οι παγκόσμιες αιφνίδιες απειλές, όπως η οικονομική, η υγειονομική, η περιβαλλοντική και άλλες, έπληξαν ασύμμετρα όλους τους πολίτες. Οι ευάλωτοι πληθυσμοί,  οι οικονομικά ασθενέστεροι, οι άστεγοι, οι πρόσφυγες και τα άτομα που κάνουν χρήση ψυχοδραστικών ουσιών, βίωσαν όσο ποτέ άλλοτε ανισότητες, στίγμα, περιθωριοποίηση, αποκλεισμό, εγκατάλειψη.

Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου για τα Ναρκωτικά, ακόμα και την περίοδο της πανδημίας με τα περιοριστικά μέτρα, ο καθένας εύρισκε σε οποιοδήποτε μέρος οτιδήποτε ήθελε (όλοι, όλα, παντού). Αυξήθηκε σημαντικά η χρήση όλων των ουσιών, νόμιμων και παράνομων, καθώς επίσης και ο διαδικτυακός τζόγος. Οι πολίτες έχουν πολύ εύκολη και γρήγορη, ηλεκτρονική κυρίως, πρόσβαση σε ένα ευρύ φάσμα παράνομων ουσιών υψηλής δραστικότητας, καθαρότητας και επικινδυνότητας χωρίς να γνωρίζουν, συνήθως, τι καταναλώνουν. Στην Ευρώπη, 22,6 εκατ. ατόμων ηλικίας 15-64 ετών έκαναν χρήση κάνναβης τον τελευταίο χρόνο, 97.000 άτομα ζήτησαν θεραπευτική βοήθεια για την χρήση της και η ελάχιστη εκτιμώμενη αξία διακίνησης είναι 11,4 δισ. ευρώ. Επίσης, 3,7 εκατ. ενηλίκων έκαναν χρήση κοκαΐνης τον τελευταίο χρόνο, μία διεγερτική ουσία που σχετίστηκε, το 2021, με πολλά περιστατικά οξείας δηλητηρίασης στα επείγοντα περιστατικά των Νοσοκομείων και η ελάχιστα εκτιμώμενη αξία της αγοράς της ανέρχεται σε 10,5 δισ. ευρώ. Η μείωση στη διαθεσιμότητα ηρωίνης αύξησε επίσης δραματικά την χρήση συνθετικών οπιοειδών, γεγονός που στην Αμερική οδήγησε σε ρεκόρ θανάτων το 2022, πάνω από 150.000 άτομα.

Στην Ελλάδα, οι τρεις βασικές εξωτερικές αιτίες θανάτου των εφήβων μας είναι τα τροχαία ατυχήματα, συνήθως λόγω χρήσης αλκοόλ, τα ναρκωτικά και οι αυτοκτονίες. Τα ανησυχητικά αυτά δεδομένα επιβάλουν περισσότερο παρά ποτέ, τον επαναπροσδιορισμό και την επικαιροποίηση της ασκούμενης πολιτικής στον τομέα των εξαρτήσεων. Σύμφωνα με μελέτες ανάλυσης λυμάτων, έχει ήδη επισημανθεί η σημαντική αύξηση της κοκαΐνης, αλλά αυτό αφορά μόνο στην Αττική. Δυστυχώς, όμως, το ίδιο συμβαίνει σε όλη την Ελλάδα και σε πολλές νησιωτικές περιοχές όπου το έλλειμα, σχετικών με τις εξαρτήσεις, υπηρεσιών, καθιστά το πρόβλημα δυσκολότερο για τα άτομα και τις οικογένειές τους.

• Με δημόσιες παρεμβάσεις σας έχετε αναδείξει την εξάρτηση από το τζόγο ως μείζον πρόβλημα και στη χώρα μας. Πώς ακριβώς έχει η κατάσταση και ποιες κινήσεις πρέπει να κάνει η Πολιτεία;

Σύμφωνα με την Επιτροπή Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων-ΕΕΕΠ, το πρώτο οκτάμηνο του 2023 οι Έλληνες πόνταραν στα νόμιμα τυχερά παιχνίδια 22,7 δισ. ευρώ, ποσό που αποτελεί ρεκόρ συγκριτικά με τα προηγούμενα χρόνια. Τα διαδικτυακά παιχνίδια υπερτερούν σημαντικά έναντι άλλων μορφών τζόγου και είναι ελκυστικά, κυρίως στις νεαρές ηλικίες. Στην έρευνα ESPAD, που αφορά σε δείγμα 16χρονων μαθητών από 35 ευρωπαϊκές χώρες, οι Έλληνες έφηβοι καταλαμβάνουν την πρώτη θέση στην συχνότητα στοιχηματισμού. Και πώς να μην συμβεί αυτό όταν, μεταξύ άλλων, η συχνότητα της διαφήμισης, κυρίως από την τηλεόραση, ξεπερνά σε 24ωρη βάση κάθε προηγούμενο; Πρέπει άραγε να συμβεί ό,τι και με την διαφήμιση των τσιγάρων και του αλκοόλ; Δηλαδή, πρώτα να θρηνήσουμε θύματα και μετά να λάβουμε προληπτικά μέτρα σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο; Απευθύνω έκκληση να υπάρξει κανονιστικό πλαίσιο πέραν του ισχύοντος εφόσον στην πράξη δεν φαίνεται αποτελεσματικό δεδομένου ότι τα περιστατικά των εξαρτημένων τζογαδόρων αυξάνονται αλματωδώς. Οι επιστήμονες και οι πολιτικοί στο θέμα των εξαρτήσεων, και όχι μόνο, σκόπιμο είναι να λειτουργούν προληπτικά και όχι πυροσβεστικά…..

• Η κυβέρνηση έχει εξαγγείλει έναν νέο νόμο για την ψυχιατρική μεταρρύθμιση, όπου μεταξύ άλλων περιλαμβάνεται η σύσταση ενός ενιαίου φορέα για τις εξαρτήσεις. Υπάρχουν ήδη αντιδράσεις από όλους σχεδόν τους φορείς του χώρου. Πώς κρίνετε το εγχείρημα; Είναι αναγκαία η συγχώνευση ΟΚΑΚΑ-ΚΕΘΕΑ;

Δεν έχουμε ακόμα το τελικό κείμενο του Νόμου στα χέρια μας αλλά, από τα σχέδια που έχουν κυκλοφορήσει, η προσωπική μου εκτίμηση είναι ότι υπάρχουν θετικά όπως και αρνητικά σημεία, εφόσον βέβαια παραμείνουν ως έχουν στην τελική, προς ψήφιση, μορφή του. Στα θετικά, συγκαταλέγονται η δωρεάν και δημόσια παροχή υπηρεσιών σε όλα τα επίπεδα, πρόληψη, θεραπεία, μείωση βλάβης, επανένταξη, και ο πλουραλισμός των θεραπευτικών προσεγγίσεων, ανάλογα με τις ατομικές ανάγκες και την επιστημονική αξιολόγηση κάθε εξυπηρετούμενου αλλά και την φιλοσοφία λειτουργίας των επιμέρους φορέων. Ευελπιστώ ότι οι βασικές αυτές αρχές θα διατηρηθούν απόλυτα, έστω και αν προτείνεται ο συντονισμός όλων των σχετικών με τις εξαρτήσεις δράσεων, υπό τον «Εθνικό Οργανισμό Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων-Ε.Ο.Π.Α.Ε.».

Οι  αρχές αυτές κατακτήθηκαν μέσα από διαχρονικούς και δύσκολους αγώνες όλων των εργαζομένων. Να υπενθυμίσω, στο σημείο αυτό, ότι δόθηκαν μάχες μεταξύ επιστημόνων, πολιτικών και πολιτών για την έναρξη λειτουργίας της πρώτης, πριν 40 χρόνια, θεραπευτικής κοινότητας του ΚΕΘΕΑ στην Σίνδο, για τη χορήγηση υποκαταστάτων σε χρήστες, για τη διανομή υγειονομικού υλικού, για τη λειτουργία του χώρου εποπτευόμενης χρήσης το 2013, για τη δημιουργία των 75 Κέντρων Πρόληψης στους νομούς της χώρας, για την εγκατάσταση των Μονάδων του ΟΚΑΝΑ σε όλα σχεδόν τα Νοσοκομεία της χώρας. Επίσης, για την υλοποίηση προγραμμάτων σε φυλακισμένους χρήστες, μιας και οι κρατούμενοι το μόνο που πρέπει να στερούνται είναι το δικαίωμα στην ελευθερία και ΟΧΙ το δικαίωμα στην υγεία. Ό,τι υπάρχει στην κοινότητα πρέπει να υπάρχει και στις φυλακές.

Μερικά από τα αδύναμα σημεία είναι η μη έγκριση, μέχρι σήμερα, της Εθνικής μας Στρατηγικής, όπωςπροβλέπεται από σχετικό Νόμο του 2013 και η ένταξη της στις πολιτικές Δημόσιας Υγείας, όπως συμβαίνει σε όλα τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, καθοριστικός κρίνεται ο ανεξάρτητος ρόλος του Εθνικού Συντονιστή για τη σύνταξη και την αξιολόγηση της Εθνικής Στρατηγικής, που όμως καταργείται στο προτεινόμενο  σχέδιο Νόμου δεδομένου ότι ενσωματώνεται στην αρμοδιότητα του Προέδρου του Ε.Ο.Π.Α.Ε. Η ανάθεση όλων των αρμοδιοτήτων, σύνταξης, υλοποίησης, εποπτείας και αξιολόγησης της Εθνικής Στρατηγικής στον Ε.Ο.Π.Α.Ε., για να μην πω σε ένα και μόνον πρόσωπο, δημιουργεί, κατά την άποψη μου, σύγκρουση αρμοδιοτήτων, μια άποψη που ασπάζονται όλα σχεδόν τα κράτη μέλη εφόσον έχουν ανεξάρτητους Εθνικούς Συντονιστές.

Εντύπωση, επίσης, προκαλεί η έλλειψη ειδικής αναφοράς για τα 75 Κέντρα Πρόληψης, θεσμός που έχει αγκαλιαστεί από τις τοπικές κοινωνίες και έχει ουσιαστικά καλύψει το σημαντικό έλλειμμα ειδικών υπηρεσιών σε πολλές περιοχές της χώρας.

Πανόμοια έλλειψη ειδικής αναφοράς παρατηρείται και για το Ερευνητικό Κέντρο Τεκμηρίωσης και Πληροφόρησης για τα Ναρκωτικά-ΕΚΤΕΠΝ, φορέας με Ευρωπαϊκή χρηματοδότηση και αξιοθαύμαστη διαδρομή εδώ και 30 χρόνια.

• Το τελευταίο διάστημα, παρατηρείται μία πρωτοφανής κλιμάκωση της βίας και της εγκληματικότητας στους εφήβους. Προφανώς, το φαινόμενο σχετίζεται και με τη χρήση ναρκωτικών ουσιών. Πώς αξιολογείτε την κατάσταση και ποιοι χειρισμοί πρέπει να γίνουν από την Πολιτεία;

Σύμφωνα με την Europol, η χρήση βίας που σχετίζεται με το εμπόριο ναρκωτικών, ιδίως κοκαΐνης και κάνναβης, έχει κλιμακωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια και η διαθεσιμότητα όπλων αποτελεί βασικό παράγοντα της εν λόγω βίας. Σύμφωνα με δημοσίευση, τον Μάρτιο του 2022, το λιμάνι του Πειραιά αναγνωρίζεται ως ένα από τα κύρια εισαγωγικά ή διαμετακομιστικά σημεία στην Ευρώπη, συμβάλλοντας ολοένα και περισσότερο σε διάφορες μορφές οργανωμένου εγκλήματος. Η κοκαΐνη καθώς και άλλες διεγερτικές ουσίες σχετίζονται σημαντικά με την βία, όπως άλλωστε συμβαίνει και με το αλκοόλ σε περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας και όχι μόνο. Δεν μπορούμε να ακούμε καθημερινά από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης όλες τις κακές ειδήσεις, που βλάπτουν σοβαρά την υγεία μας, και να μην ακούμε κάτι για τα μέτρα που επιβάλλεται να ληφθούν για τον περιορισμό τους. Και δυστυχώς, η βία δεν έχει μόνο σημαντικά αυξηθεί, αλλά εκδηλώνεται από ομάδες εφήβων που με την μορφή «συμμοριών» σπέρνουν βία και, μερικές φορές, θάνατο για ασήμαντη αφορμή! Και στο σημείο αυτό, σεβόμενοι την ελευθερία του τύπου, υπάρχει ο κατάλληλος τρόπος, ώστε το περιεχόμενο της είδησης, η εικόνα και ο ήχος που την συνοδεύουν να λειτουργεί ενημερωτικά και όχι τραυματικά και τρομολαγνικά.

Πηγη: https://virus.com.gr/

Η ακουσία απώλεια βάρους μπορεί να είναι ένδειξη ότι ο ανθρώπινος οργανισμός είναι αντιμέτωπος με προχωρημένο καρκίνο. Ακόμη δεν είναι σαφές τι συμβαίνει στα πρώιμα στάδια, αλλά μπορεί να σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο διάγνωσης καρκίνου μέσα στον επόμενο χρόνο.

Τα στοιχεία προκύπτουν από μελέτη που δημοσιεύτηκε στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό JAMA. Τα πορίσματα παρουσιάζουν περιληπτικά οι καθηγητές της Θεραπευτικής Κλινικής (Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Σταυρούλα (Λίνα) Πάσχου (Επίκουρη Καθηγήτρια Ενδοκρινολογίας), Θεοδώρα Ψαλτοπούλου (Παθολόγος, Καθηγήτρια Επιδημιολογίας-Προληπτικής Ιατρικής) και Θάνος Δημόπουλος (τ. Πρύτανης ΕΚΠΑ, Καθηγητής Ογκολογίας-Αιματολογίας και Διευθυντής της Θεραπευτικής Κλινικής).

Η επιστημονική ομάδα αξιολόγησε στοιχεία από 157.474 άτομα από τις ΗΠΑ που συμμετείχαν σε δύο μεγάλες διαχρονικές μελέτες: τη Nurses’ Health Study, η οποία ενέγραψε νοσηλευτές ηλικίας 30 έως 55 ετών από το 1976 και τη Health Professionals Follow-Up Study, η οποία ενέγραψε άνδρες επαγγελματίες υγείας ηλικίας 40 ετών ως 75 ξεκινώντας το 1986. Οι συμμετέχοντες παρακολουθήθηκαν μέχρι το 2016.

Ειδικότερα, οι συμμετέχοντες κατέγραψαν  το σωματικό τους βάρος κάθε δυο έτη σε ένα ερωτηματολόγιο που περιλάμβανε επίσης ερωτήσεις σχετικά με τη σωματική δραστηριότητα και τις διατροφικές αλλαγές. Οι ερευνητές μπόρεσαν στη συνέχεια να αναλύσουν το ποσοστό απώλειας βάρους κάθε συμμετέχοντος ταξινομημένο ανάλογα και με τις διατροφικές βελτιώσεις και τις αυξήσεις στη σωματική δραστηριότητα.

Μεταξύ 157.474 επαγγελματιών υγείας που παρακολουθήθηκαν κατά μέσο όρο για 28 έτη, πρόσφατη απώλεια σωματικού βάρους μεγαλύτερη από 10% συσχετίστηκε με αυξημένο ποσοστό καρκίνου κατά τους επόμενους 12 μήνες σε σύγκριση με αυτούς που δεν είχαν πρόσφατη απώλεια βάρους  δηλαδή 1.362 περιπτώσεις καρκίνου/100.000 ανθρωποέτη έναντι 869 περιπτώσεις καρκίνου/100.000 ανθρωποέτη, αντίστοιχα, διαφορά μεταξύ ομάδων, 493 περιπτώσεις/100.000 ανθρωποέτη.

Συγκεκριμένα, είχαν σημαντικά αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξουν τύπους καρκίνου:

• ανώτερου πεπτικού (οισοφάγου, γαστρικού, ηπατικού, χοληφόρου και παγκρέατος),
• αιματολογικών κακοηθειών (λέμφωμα μη Hodgkin, πολλαπλούν μυέλωμα και λευχαιμία),
• παχέος εντέρου και
• του πνεύμονα.

Ωστόσο, η πρόσφατη απώλεια βάρους δεν βρέθηκε να σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο για άλλους τύπους καρκίνου όπως  είναι  ο καρκίνος του μαστού, ο καρκίνος του ουρογεννητικού συστήματος, οι όγκοι του εγκεφάλου ή το μελάνωμα.

Οι επιστήμονες κατέληξαν πως η πρόσφατη ακούσια απώλεια βάρους συσχετίστηκε με υψηλότερο ποσοστό καρκίνου κατά τους επόμενους 12 μήνες σε σύγκριση με άτομα χωρίς πρόσφατη απώλεια βάρους. Μια τέτοια απώλεια να λειτουργήσει ως προειδοποιητικό σημάδι ανάπτυξης όγκου και είναι πιθανό να βοηθήσει τους γιατρούς να διαγνώσουν τον καρκίνο σε πρώιμο στάδιο, οπότε και οι θεραπείες είναι συνήθως πιο αποτελεσματικές.

Πηγη: https://virus.com.gr/

Την έντονη αντίδρασή του για την ΚΥΑ περί Ενιαίας Λίστας Χειρουργείων εκφράζει το Ενωτικό Κίνημα για την Ανατροπή καταγγέλλοντας ότι πρόκειται για ψευδεπίγραφο τίτλο καθώς δεν θα αναφέρονται τα χειρουργεία ούτε ανά νοσοκομείο ούτε ανά χειρουργική ειδικότητα. Ασαφή σημεία εντοπίζονται με προβλήματα λειτουργικότητας λόγω γραφειοκρατικής επιφόρτησης του γιατρού σε επείγοντα περιστατικά, καθώς  με παράκαμψη της υποχρεωτικής εξέτασης στα  τακτικά ιατρεία για την ένταξη στη λίστα και άλλες προβληματικές προβλέψεις της ρύθμισης.

Η πλατφόρμα μέσω της ΗΔΙΚΑ που απλά θα «καθαρογράψει» τις ήδη υπάρχουσες ανά νοσοκομείο πλατφόρμες δεν θα επιφέρει μείωση της αναμονής, ισχύρίζεται το Ενωτικό Κίνημα για την Ανατροπή. Με αναφορά στο ΦΕΚ (152, τ. 2ο) ΚΥΑ (Γ2α/οικ.2043) που τιτλοφορείται «Σύσταση και λειτουργία της Ενιαίας Λίστας Χειρουργείων» το Ενωτικό Κίνημα για την Ανατροπή  υποστηρίζει ότι υποδαυλίζεται η προσπάθεια ψηφιοποίησης από ασαφείς αναφορές: «στο άρθρο 2 συγχέονται με επικίνδυνο και αντιεπιστημονικό τρόπο οι τακτικές με τις επείγουσες χειρουργικές επεμβάσεις. Μάλιστα το συγκεκριμένο άρθρο είναι τελείως αντιφατικό αφού στην παρ. 2 υπάρχει αυτή η απαράδεκτη σύγχυση ενώ στην παρ. 3 αναδιατυπώνεται πιο αναλυτικά (σε σχέση με την προηγούμενη ΚΥΑ του 2017) η κατηγοριοποίηση των τακτικών επεμβάσεων με κριτήριο την βαρύτητα (κατηγορία 1 βαρύτητας όταν ο μέγιστος χρόνος αναμονής είναι ως 2 εβδομάδες). Άρα η ίδια η παρ. 3 του άρθρου 2 αναιρεί την παρ. 2 του ίδιου άρθρου που λέει (ούτε λίγο ούτε πολύ) πως ο χειρουργός θα πρέπει μέσα στην γενική εφημερία να αφιερώσει πολύ χρόνο σε μια περιττή γραφειοκρατία προκειμένου να οδηγήσει στο χειρουργείο ένα επείγον περιστατικό με π.χ. τραυματική ρήξη σπληνός, οξύ επισκληρίδιο αιμάτωμα ή οξεία κοιλία». Επίσης καυτηριάζεται η αναφορά πως η κλινική εκτίμηση του επείγοντος περιστατικού γίνεται «κατά την πρωινή ή την ολοήμερη λειτουργία του νοσοκομείου». Το Κίνημα υποστηρίζει πως είναι εφικτό «μόνο στην ΕΦΗΜΕΡΙΑ του νοσοκομείου και όχι στην τακτική του λειτουργία, είτε πρωινή (δωρεάν) ή «ολοήμερη» (δηλαδή «απογευματινή» πληρωτική). Κάθε αναφορά περί επειγουσών επεμβάσεων σε διάταξη που αφορά τακτικές επεμβάσεις πρέπει να απαλοιφθεί. Ο έλεγχος για το αν μια επέμβαση τακτική «βαφτίζεται» δήθεν επείγουσα είναι ΑΛΛΗ διαδικασία. Όλα τα υπόλοιπα είναι εκ του πονηρού».

Άλλα αρνητικά σημεία

Ακόμη τονίζεται πως πουθενά δεν αναφέρεται  ότι είναι «απαραίτητη προϋπόθεση για να ενταχθεί ασθενής στην λίστα θα πρέπει πρώτα να έχει εξεταστεί στα τακτικά ιατρεία του νοσοκομείου. Αντίθετα δίνεται η δυνατότητα στον κάθε χειρουργό να μπαίνει ανεξέλεγκτα στην πλατφόρμα οποιαδήποτε στιγμή (προφανώς με username και password όπως προβλέπεται στην παρ. 1 του άρθρου 8) καταχωρώντας όποιον ασθενή θέλει άσχετα αν έχει εξεταστεί ο ασθενής ή όχι στα τακτικά ιατρεία».

Προβληματική είναι και η καταχώρηση από τον χειρουργός στην ψηφιακή πλατφόρμα «για την ταυτοποίηση των προσωπικών στοιχείων του ασθενούς δεν αναφέρεται πουθενά συνευθύνη της διοικητικής υπηρεσίας και η ευθύνη αυτή επιφορτώνεται αποκλειστικά στον γιατρό. Όμως στα νοσοκομεία εκείνα όπου τα τακτικά ιατρεία λειτουργούν στοιχειωδώς σωστά, ήδη εδώ και χρόνια η λίστα των ραντεβού στα τακτικά ιατρεία είναι ευθύνη των διοικητών αρμοδίων που παραδίνουν στους γιατρούς σε καθημερινή βάση πριν ξεκινήσει το τακτικό ιατρείο την λίστα των ραντεβού. Κάθε ασθενής πριν προσέλθει στο αντίστοιχο τακτικό ιατρείο περνάει πρώτα από την γραμματεία των τακτικών ιατρείων όπου ταυτοποιούνται τα προσωπικά του στοιχεία και μάλιστα εκδίδεται από την διοικητική υπηρεσία Αριθμός Μητρώου που συνοδεύει τον ασθενή και κατά την εξέταση στα τακτικά ιατρεία και κατά την νοσηλεία του όταν έλθει η σειρά του να χειρουργηθεί».

Δυσκολία θα δημιουργηθεί από την αναγραφή άλλης ημερομηνίας «κλινικής εκτίμησης» και άλλης ημερομηνίας «καταγραφής στην Ενιαία Λίστα Χειρουργείων».  Σε αυτό το σημείο τονίζεται πως η ημερομηνία πρέπει να είναι μόνο μια «κατά την οποία ο ασθενής εξετάζεται στο τακτικό ιατρείο με την επίσημη λίστα των ραντεβού όπως αυτή διαμορφώνεται με συνευθύνη της διοικητικής υπηρεσίας του νοσοκομείου». Διαφορετικά ο ιατρός καθίσταται ληξίαρχος  και υπάρχει περίπτωση ανισοτιμίας

Στο άρθρο 5 σημειώνεται πως η αρχειοθέτηση των πρακτικών χειρουργείου είναι ευθύνη της Επιτροπής Χειρουργείου. Σχολιάζεται ως αντιδεοντολογικό και αντιεπιστημονικό, αφού «η σύνταξη και καταχώρηση του πρακτικού χειρουργείου είναι σοβαρή επί της ουσίας ιατρική πράξη και αυτονόητα η ευθύνη της ανήκει στον ειδικευμένο χειρουργό και στον επιστημονικό υπεύθυνο του αντίστοιχου τμήματος».

Καταλήγοντας αίτημα του Ενωτικού Κινήματος για την Ανατροπή αποτελεί η στελέχωση των  χειρουργείων με το αναγκαίο ιατρικό (αναισθησιολόγους) και νοσηλευτικό προσωπικό και  ζητά να ανακληθεί η εφαρμογή της ΚΥΑ  ώστε να υπάρξει διάλογος με την ΟΕΝΓΕ και τις Ενώσεις των νοσοκομειακών γιατρών.

Πηγη: https://virus.com.gr/

Καθήκοντα προϊσταμένης Γενικής Διεύθυνσης Οργάνωσης και Σχεδιασμού Αγοράς Υπηρεσιών Υγείας του ΕΟΠΠΥ ανέλαβε η κα Π. Λίτσα, μετά την παραίτηση του κ. Γ. Αγγούρη από τα καθήκοντά του Γενικού Διευθυντή. Ο κ. Αγγούρης αναλαμβάνει προϊστάμενος Περιφερειακής Διεύθυνσης στην Αθήνα.

Σε ανακοίνωση του ΕΟΠΥΥ η Διοίκηση του Οργανισμού εκφράζει τις ευχαριστίες της στον κ. Γ. Αγγούρη για το έργο και τις υπηρεσίες που προσέφερε κατά το διάστημα που ασκούσε καθήκοντα Γενικού Διευθυντή. Στον κ. Αγγούρη αναγνωρίστηκε η εξαιρετική συνεργασία και ο συντονισμός όλων των Διευθύνσεων του Οργανισμού. Η διοίκηση του εύχεται καλή επιτυχία στα νέα του καθήκοντα καθώς και στην κα Π. Λίτσα στα νέα της καθήκοντα ως Γενικής Διευθύντριας, η οποία έχει υπηρετήσει σε καίριες θέσεις ευθύνης στον Οργανισμό επί σειρά ετών.

Πηγη: https://virus.com.gr/

Στόχος της συνάντησης ήταν η χαρτογράφηση των προκλήσεων που αντιμετωπίζουν οι ασθενείς και του τρόπου με τον οποίο η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να συμβάλλει στην αντιμετώπισή τους

Το Κέντρο Ψηφιακής Καινοτομίας της Pfizer και η Ένωση Ασθενών Ελλάδος πραγματοποίησαν συνάντηση εργασίας και συν-δημιουργίας (Co-Creation Workshop) με θέμα τη βέλτιστη αξιοποίηση της της Ψηφιακής Υγείας και της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ) στους ασθενείς. Η διήμερη συνάντηση πραγματοποιήθηκε στο Κέντρο Ψηφιακής Καινοτομίας της Pfizer στη Θεσσαλονίκη και συμμετείχαν 10 μέλη της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας, εκπροσωπώντας Συλλόγους Ασθενών από 7 διαφορετικές θεραπευτικές κατηγορίες, καθώς και ειδικοί στον χώρο της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ) και της Ψηφιακής Υγείας από το Κέντρο Ψηφιακής Καινοτομίας.

Στόχος της συνάντησης ήταν η από κοινού χαρτογράφηση των προκλήσεων που αντιμετωπίζουν οι ασθενείς σε συγκεκριμένες θεραπευτικές περιοχές και του τρόπου με τον οποίο η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να συμβάλλει στην αντιμετώπισή τους. Το workshop βασίστηκε σε μια καινοτόμο μεθοδολογία συν-δημιουργίας (co-creation process), η οποία στοχεύει στην συλλογική δημιουργία συγκεκριμένων προτάσεων με βάση τις πραγματικές προκλήσεις και τις προτεραιότητες που θέτουν οι συμμετέχοντες. Τα κύρια ευρήματα της συνάντησης συνοψίζονται σε 8 κοινές προκλήσεις για όλες τις υπό συζήτηση θεραπευτικές περιοχές. Παράλληλα, οι εκπρόσωποι των Ασθενών μαζί με ειδικούς στην Τεχνητή Νοημοσύνη του Κέντρου Ψηφιακής Καινοτομίας συζήτησαν πιθανές λύσεις με τη βοήθεια της Ψηφιακής Τεχνολογίας.

Οι 8 κοινές προκλήσεις συνοψίζονται ως εξής:

1. Παραπληροφόρηση στο πλαίσιο της πρόληψης
2. Έλλειψη ενημέρωσης στο ευρύ κοινό για τα νοσήματα και τους παράγοντες κινδύνου για την αναγνώριση των πρώιμων συμπτωμάτων στο πλαίσιο της πρόληψης
3. Προβλήματα διάγνωσης και εξειδίκευσης στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας
4. Πολυμορφία συμπτωμάτων στην ίδια ασθένεια ή και το αντίθετο στο πλαίσιο διάγνωσης
5. Έλλειψη διεπιστημονικής ομάδας στο πλαίσιο της θεραπείας
6. Μη συμμόρφωση των ασθενών στις θεραπείες στο πλαίσιο της θεραπείας
7. Συννοσηρότητες στο πλαίσιο της φροντίδας
8. Έλλειψη ψυχοκοινωνικής στήριξης στο πλαίσιο της φροντίδας των ασθενών

«Η Pfizer, με την επένδυσή της στη Θεσσαλονίκη, έχει συμβάλλει καθοριστικά στην ανάπτυξη της καινοτομίας στη χώρα μας. Συμμετείχαμε, ως Ένωση Ασθενών Ελλάδας, σε μια διήμερη συνάντηση εργασίας που πραγματοποιήθηκε στο CDI της Pfizer στη Θεσσαλονίκη, με σκοπό τη διερεύνηση της ψηφιακής υγείας και της τεχνητής νοημοσύνης στον τομέα της Υγείας, λαμβάνοντας υπόψιν τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι ασθενείς. Τέτοιες πρωτοβουλίες, που δίνουν ειδική βαρύτητα στην οπτική των ασθενών, θα μας βρίσκουν πάντα συμμέτοχους και
συνδιαμορφωτές της επόμενης ημέρας για την Υγεία, με τον ασθενή πάντα στο επίκεντρο. Στόχος παραμένει η βελτίωση της ζωής και της υγείας των ασθενών, μέσα από καινοτόμες και πρωτοποριακές προτάσεις και λύσεις. Μέσα από τέτοιες δράσεις, προσδοκούμε να εξερευνήσουμε περαιτέρω νέες δυνατότητες και ανάπτυξη της συνεργασίας μεταξύ όλων των εμπλεκομένων», δήλωσε η Βάσω Ραφαέλα Βακουφτσή, Πρόεδρος Δ.Σ., Ένωσης Ασθενών Ελλάδας.

«Η καινοτομία και η συνδημιουργία αναπτύσσεται μέσω της συνεργασίας και της εφευρετικότητας, αλλά και της συγκέντρωσης και ανταλλαγής διαφορετικών απόψεων για τη διευρεύνηση πρωτοποριακών λύσεων. To CDI Collab αξιοποίησε τη συλλογική νοημοσύνη των ατόμων, δίνοντας προτεραιότητα στις απόψεις των ασθενών, ώστε να μπορέσουμε πραγματικά να κατανοήσουμε τις ανάγκες τους, όταν πρόκειται για χρήση νέων τεχνολογιών και εργαλείων. Εξάλλου, κανείς δεν καταλαβαίνει καλύτερα ένα θέμα υγείας από το ίδιο το άτομο που το βιώνει.
Μέσω τέτοιων συναντήσεων φιλοδοξούμε να ξεκλειδώσουμε νέες δυνατότητες και να οδηγηθούμε σε αποτελέσματα που αντανακλούν ένα συνδυασμό δυνάμεων όλων των εμπλεκόμενων συντελεστών και που διατηρούν την ασθενοκεντρικότητα στον πυρήνα όλων όσων κάνουμε», δήλωσε ο VP και Επικεφαλής της Pfizer στη Θεσσαλονίκη, Nico Gariboldi.

Η διήμερη αυτή συνάντηση εργασίας πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της στρατηγικής του Κέντρου Ψηφιακής Καινοτομίας και της Pfizer για πρωτοβουλίες που θέτουν στο επίκεντρο τις
ανάγκες των ασθενών, όπως αυτές αποτυπώνονται από τους ίδιους τους ασθενείς. Πρόκειται για την πρώτη δράση που σηματοδοτεί την έναρξη του προγράμματος CDI Collab του Κέντρου Ψηφιακής Καινοτομίας, το οποίο επικεντρώνεται στην προώθηση της καινοτομίας και των δυνατοτήτων συν-δημιουργίας της Pfizer με ασθενείς και άλλους σημαντικούς εταίρους από την ευρύτερη κοινότητα της Υγείας.

Πηγη: https://www.ygeiamou.gr/

Οι βέλτιστες πρακτικές για εξάλειψη των βιομηχανικά παραγόμενων τρανς λιπαρών αναμένεται να σώσουν περίπου 183.000 ζωές ετησίως

Για πρώτη φορά, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) επιβραβεύει πέντε χώρες που κατέγραψαν πρόοδο στην εξάλειψη των βιομηχανικά παραγόμενων τρανς λιπαρών. Όπως ανακοίνωσε ο ΠΟΥ, η Δανία, η Λιθουανία, η Πολωνία, η Σαουδική Αραβία και η Ταϊλάνδη απέδειξαν ότι η καθεμία από αυτές εφαρμόζει μια πολιτική βέλτιστης πρακτικής για την εξάλειψη των βιομηχανικά παραγόμενων τρανς λιπαρών οξέων (iTFA), η οποία υποστηρίζεται από κατάλληλα συστήματα παρακολούθησης και επιβολής.

Την ίδια στιγμή, ο ΠΟΥ έδωσε στη δημοσιότητα τα αποτελέσματα των πρώτων πέντε ετών της πρωτοβουλίας REPLACE για την εξάλειψη των iTFA. Παρόλο που ο φιλόδοξος στόχος που έθεσε ο ΠΟΥ το 2018 – πλήρης εξάλειψη των iTFA από την παγκόσμια προσφορά τροφίμων έως το τέλος του 2023 – δεν επιτεύχθηκε, υπήρξε αξιοσημείωτη πρόοδος προς την επίτευξη του στόχου αυτού σε κάθε περιοχή του κόσμου. Μόνο το 2023, νέες πολιτικές βέλτιστης πρακτικής τέθηκαν σε ισχύ σε επτά χώρες (Αίγυπτος, Μεξικό, Μολδαβία, Νιγηρία, Βόρεια Μακεδονία, Φιλιππίνες και Ουκρανία).

Ποια είναι τα τρανς λιπαρά

«Τα τρανς λιπαρά δεν έχουν κανένα γνωστό όφελος για την υγεία, αλλά τεράστιους κινδύνους», δήλωσε ο Δρ Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους, Γενικός Διευθυντής του ΠΟΥ. «Είμαστε πολύ ικανοποιημένοι που τόσες πολλές χώρες έχουν θεσπίσει πολιτικές απαγόρευσης ή περιορισμού των τρανς λιπαρών στα τρόφιμα. Όμως η εισαγωγή μιας πολιτικής είναι ένα πράγμα, η εφαρμογή της είναι ένα άλλο πράγμα. Συγχαίρω τη Δανία, τη Λιθουανία, την Πολωνία, τη Σαουδική Αραβία και την Ταϊλάνδη, οι οποίες ηγούνται παγκοσμίως στην παρακολούθηση και την επιβολή των πολιτικών τους για τα τρανς λιπαρά. Προτρέπουμε και άλλες χώρες να ακολουθήσουν το παράδειγμά τους», πρόσθεσε.

Η επιτάχυνση των προσπαθειών για την επίτευξη πολιτικών βέλτιστης πρακτικής σε μόλις οκτώ χώρες με τις μεγαλύτερες ανάγκες θα εξαλείψει το 90% της παγκόσμιας επιβάρυνσης από τα iTFA, αποτελώντας μια μοναδική ευκαιρία για έναν κόσμο απαλλαγμένο από θανάτους που οφείλονται στα iTFA, σύμφωνα με τον ΠΟΥ.

Οι βέλτιστες πρακτικές στις πολιτικές εξάλειψης των iTFA ακολουθούν τα κριτήρια του ΠΟΥ και περιορίζουν τη χρήση τους. Υπάρχουν δύο επιλογές πολιτικής βέλτιστης πρακτικής: 1) υποχρεωτικό εθνικό όριο 2 γραμμαρίων iTFA ανά 100 γραμμάρια συνολικού λίπους σε όλα τα τρόφιμα και 2) υποχρεωτική εθνική απαγόρευση της παραγωγής ή χρήσης μερικώς υδρογονωμένων ελαίων (κύρια πηγή τρανς λιπαρών) ως συστατικό σε όλα τα τρόφιμα.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας προτείνει έναν αναθεωρημένο νέο στόχο για την εικονική εξάλειψη των iTFA σε παγκόσμιο επίπεδο έως το 2025. Ο στόχος περιλαμβάνει:

• Να περάσουν πολιτικές εξάλειψης βέλτιστων πρακτικών σε χώρες που αντιπροσωπεύουν τουλάχιστον το 90% της συνολικής παγκόσμιας επιβάρυνσης από iTFA.
• Οι πολιτικές βέλτιστης πρακτικής ψηφίζονται σε χώρες που αντιπροσωπεύουν τουλάχιστον το 70% της συνολικής επιβάρυνσης εντός των περιφερειών.

Πηγη: https://www.ygeiamou.gr/

Πηγη: https://www.healthstat.gr/