Την εκτίμηση ότι υπάρχουν τα μέσα για να βελτιωθεί η κατάσταση στα νοσοκομεία, εξέφρασε η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη, συμπληρώνοντας πως σε εξέλιξη βρίσκεται διαδικασία για αναδόμηση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας ώστε να μειωθεί η πίεση σε αυτά.

«Υπάρχουν τα εργαλεία για να βελτιωθεί η κατάσταση», είπε απευθυνόμενη στους διοικητές των νοσοκομείων και των Υγειονομικών Περιφερειών. «Το Ταμείο Ανάκαμψης μας δίνει την δυνατότητα να λύσουμε αρκετά προβλήματα… Είναι ξεκάθαρη η ευθύνη των διοικήσεων σε πολλές περιπτώσεις».

Η κυρία Αγαπηδάκη έκανε τις επισημάνσεις αυτές σε ημερίδα του Υπουργείου Υγείας, που διεξάγεται στην Εθνική Πινακοθήκη Αθηνών.  Όπως είπε, τα προβλήματα στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας δημιουργούν πίεση στα νοσοκομεία. Γι’ αυτό τον λόγο βρίσκεται σε εξέλιξη διαδικασία αναδόμηση της ΠΦΥ. Έως ότου, όμως, ολοκληρωθεί το νέο μοντέλο, «ο ρόλος των διοικητών είναι σημαντικός», υπογράμμισε.

Πρόσθεσε επίσης πως «o ασθενής πρέπει να κατανοεί το επίπεδο των υπηρεσιών που προσφέρονται. Αν αυτό δεν συμβαίνει έχουμε αποτύχει».

Ομαδική δουλειά

Από την πλευρά του, ο υφυπουργός υγείας Μ. Θεμιστοκλέους είπε πως «η συντριπτική πλειονότητα των διοικητών που βρίσκεστε εδώ σήμερα ήταν τιμή και μεγάλη πρόκληση να θητεύσετε στα νοσοκομεία την περίοδο της πανδημίας».

Το αποτέλεσμα στην Υγεία έρχεται με ομαδική δουλειά και μεγάλη προσοχή στην λεπτομέρεια, επισήμανε. Έκανε επίσης λόγο για «συγκεκριμένες και μεγάλες αλλαγές που έρχονται στο σύστημα υγείας».

«Θα κληθείτε να κάνετε αλλαγές στα νοσοκομεία σας και να σκεφτείτε ότι είμαστε… καταδικασμένοι να πετύχουμε», τόνισε χαρακτηριστικά.

Ο υφυπουργός Υγείας Δ. Βαρτζόπουλος επισήμανε πως είναι «μοναδικό φαινόμενο για τη χώρα να έχουμε εντός των 10 πρώτων ημερών του έτους προϋπολογισμούς στα νοσοκομεία». Αναφερόμενος στις προμήθειες είπε ότι πλέον γίνονται βάσει των αναλώσεων της προηγούμενη χρονιάς και πρόσθεσε πως η δημιουργία της κεντρικής αρχής προμηθειών είναι σημαντική, γιατί μπορούν πλέον να υλοποιούνται μέσα από αυτήν.

Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ

Το πρόσφατο περιστατικό με τον 18χρονο φοιτητή από την Πάτρα που νοσηλεύεται με μηνιγγίτιδα στη ΜΕΘ του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου της Πάτρας στο Ρίο, επαναφέρει το θέμα της ανάγκης ανοσοποίησης του παιδιατρικού πληθυσμού αλλά και των νεαρών εφήβων, με το εμβόλιο κατά της μηνιγγίτιδας.

Ο εμβολιασμός μάλιστα κατά του του μηνιγγιτιδόκοκκου τύπου Β -που είναι πιο σπάνιος αλλά και πιο θανατηφόρος- θεωρείται από τους γιατρούς επιβεβλημένος, όμως, δεν είναι ενταγμένος στο πρόγραμμα υποχρεωτικών εμβολιασμών και δεν καλύπτεται από το κράτος.

Αν και το κόστος για τους γονείς είναι σχεδόν απαγορευτικό, καθώς το εμβόλιο κοστολογείται στη λιανική από 80 έως 100 ευρώ ανά δόση και απαιτούνται από 2 έως 3 δόσεις ανάλογα με την ηλικία, το 40% του παιδικού πληθυσμού έχει καλυφθεί από ιδιωτική δαπάνη.

Αυτό υποστηρίζει μιλώντας στο iatropedia.gr η παιδίατρος και αντιπρόεδρος της Ένωσης Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής, Άννα Παρδάλη.

“Στην Ελλάδα τα θανατηφόρα περιστατικά είναι λίγα και οι εκτιμήσεις λένε ότι το περίπου 40% του παιδικού πληθυσμού έχει καλυφθεί με ιδιωτική δαπάνη και πρωτοβουλία των γονιών κι έτσι έχει δημιουργηθεί ένα τείχος ανοσίας. Αυτό βελτιώνει ακόμα παραπάνω τα επιδημιολογικά χαρακτηριστικά και το κράτος κρίνει -γιατί έτσι χαράσσονται οι πολιτικές υγείας- ότι τα περιστατικά των θανάτων των παιδιών που θα νοσηλευτούν είναι λίγα και δεν μπορεί να το υποστηρίξει οικονομικά”, τονίζει η παιδίατρος και σημειώνει πως από την άλλη, οι ζωές των παιδιών δεν θα πρέπει να μετριούνται με αριθμούς:

“Φυσικά προτείνουμε και πιέζουμε κάθε φορά το κράτος τα συγκρίσιμα μεγέθη να μην είναι αυστηρώς οικονομικά, καθώς μιλάμε για την απώλεια της ζωής ενός παιδιού, κι είναι ακόμη πιο θλιβερό όχι μόνο για τους γονείς, αλλά για την κοινωνία ολόκληρη. Το κράτος, όμως, έχει τη δική του λογική”, σημειώνει.

Ο κίνδυνος από τη Μηνιγγίτιδα Β

Η ιογενής μηνιγγίτιδα, που είναι η περισσότερο συνηθισμένη και προκαλείται από εντεροϊό και ερπητοϊό, είναι πολύ κοινή και είναι μέτριας έντασης.

Η βακτηριακή ή μικροβιακή μηνιγγίτιδα, όμως, που προκαλείται από διάφορα μικρόβια (μηνιγγιτιδόκοκκο, πνευμονιόκοκκο, στρεπτόκοκκο και από αιμόφιλο ινφλουέντζας τύπου Β) θεωρείται από τα πιο επείγοντα ιατρικά περιστατικά, ενώ στην οξεία φάση της μπορεί να φέρει κεραυνοβόλα εξέλιξη συμπτωμάτων και να οδηγήσει στον θάνατο, μέσα σε λίγες ώρες.

Αν μάλιστα πρόκειται για μηνιγγιτιδόκοκκο, οι ηλικίες από 16 έως 25 ετών, όπως και τα δύο πρώτα χρόνια της ζωής είναι αυτές με τη μεγαλύτερη έξαρση. Γιατί στις ηλικίες αυτές;

“Στις ηλικίες 16 έως 25 ετών υπάρχει μεγαλύτερο ποσοστό φορείας, δηλαδή ο ένας στους 10 εφήβους το έχει στο λαιμό του και εκδηλώνεται όταν εκτίθεται σε συνθήκες εξάντλησης. Τώρα ένα 18 χρονών παιδί και φοιτητής καταλαβαίνετε πως δεν κοιμάται καλά, δεν σιτίζεται καλά και ενδεχομένως επειδή είναι και σε εξεταστική περίοδο να έχει και στρες. Συγχρωτίζονται, επίσης, συχνά οι φοιτητές. Άρα μπορεί λοιπόν σε συνθήκες ανοσοκαταστολής να προκύψει νόσος”, τονίζει και εξηγεί η παιδίατρος πως αυτό δεν παρατηρείται σε μεγάλη συχνότητα στα παιδιά των άλλων ηλικιών.

“Δεν πεθαίνουν βέβαια όλα τα παιδιά αλλά μένουν αναπηρίες και όλη αυτή η ταλαιπωρία της Εντατικής και το στρες αφήνει πολλά προβλήματα”.

Συμπτώματα μηνιγγίτιδας: Ακαμψία αυχένα και φωτοφοβία

Η μηνιγγιτιδοκοκκική νόσος ξεκινά με υψηλό πυρετό, κακουχία πολύ επηρρεασμένη γενική κατάσταση, εμέτους, φωτοφοβία, ενώ στην πορεία μπορεί να εμφανιστεί εξάνθημα.

Η κεφαλαλγία, η φωτοφοβία και ο υψηλός πυρετός -ίσως και οι έμετοι- είναι τα πρώιμα σύμπτώματα που πρέπει να ευαισθητοποιήσουν τον γονιό να επισκεφθεί άμεσα παιδίατρο ή νοσοκομείο.

Σε πιο προχωρημένη κατάσταση, λέει η γιατρός, “μπορεί το παιδί να αρχίσει να κάνει σηψαιμία -γιατί αυτή είναι η κατάληξη- και να έχει πολυοργανική προσβολή, η οποία σημαίνει “εκδηλώσεις από το καρδιαγγειακό, από το αναπνευστικό, τους νεφρούς από όλα τα συστήματα”.

Τα συμπτώματα εξελίσσονται ραγδαία, ενώ η γνωστή σε όλους ακαμψία του αυχένα δεν είναι σύμπτωμα αλλά κλινική διάγνωση, λέει η κα. Παρδάλη και εξηγεί:

“Μπορεί το παιδί που έχει πονοκέφαλο να πει ότι πονάει στη βάση του κεφαλιού και να διαπιστώνουμε στην εξέταση ότι δεν μπορεί να κάμψει το κεφάλι του προς το στήθος, πονάει. Αυτό είναι σημείο της εξέτασης”.

Στην Ελλάδα το εμβόλιο καλύπτεται από ορισμένα ταμεία

Σε χώρες, όπως είναι η Βρετανία όπου υπάρχει μεγαλύτερη επίπτωση της μηνιγγίτιδας Β οι αρμόδιες αρχές κρίνουν πως το κόστος-όφελος είναι τέτοιο που το εμβόλιο πρέπει να αποζημιώνεται. Το ίδιο ισχύει και σε πολλές ακόμη χώρες στις Ευρώπης.

Και στην Ελλάδα, υπάρχουν ελάχιστα ασφαλιστικά ταμεία, τα οποία έχουν συμπεριλάβει την παροχή αποζημίωσης του εμβολίου προς τους ασφαλισμένους τους, ενώ χορηγείται, επίσης, δωρεάν σε κάποιες πολύ λίγες ομάδες υψηλού κινδύνου. Όμως, αυτό αφορά πολύ μικρό αριθμό παιδιών.

“Η γνώμη μου ως παιδίατρος και ως αντιπρόεδρος της Ένωσης Παιδιάτρων Αττικής -μέσω της οποία έχουμε εκπονήσει με τους συναδέλφους παιδιάτρους και μια έρευνα – δημοσκόπηση- έχουμε διαπιστώσει πως οι γονείς είναι αρκετά δεκτικοί στο εμβόλιο και οι παιδίατροι θεωρούν ότι έχει ένδειξη να γίνεται. Παρ’ όλα αυτά τα κράτη και οι κρατικές δομές που χρηματοδοτούν τα συστήματα Υγείας κρίνουν με κριτήρια της οικονομίας της Υγείας και της επιδημιολογίας. Είναι μια πραγματικότητα δυστυχώς την οποία ακολουθούν όλα τα κράτη του κόσμου με δομημένα συστήματα υγείας. Τα οικονομικά της υγείας καθορίζουν τις αποφάσεις”, καταλήγει η κα. Παρδάλη.

Η υγεία του εγκεφάλου είναι πολύ πιθανό να επηρεάζεται έπειτα από νοσηλεία για την COVID-19. Ωστόσο, έως πρότινος δεν υπήρχαν μακροχρόνιες μελέτες με τις αντίστοιχες συγκρίσεις (ομάδες ελέγχου).

Προσφάτως δημοσιεύθηκε στην ιατρική επιθεώρηση JAMA Network Open μία μελέτη, η οποία διερεύνησε εάν οι μακροπρόθεσμες γνωστικές, νευρολογικές ή ψυχιατρικές διαταραχές στους ασθενείς που νοσηλεύτηκαν για COVID-19 διαφέρουν από εκείνες:

• Σε νοσηλευόμενους ασθενείς με άλλες, εξίσου σοβαρές παθήσεις
• Σε υγιείς ανθρώπους

Η μελέτη διεξήχθη σε δύο ακαδημαϊκά νοσοκομεία της Κοπεγχάγης, στην Δανία. Όλοι οι ασθενείς είχαν νοσηλευθεί μεταξύ 2020 και 2021. Η περίοδος παρακολούθησης ήταν 18 μήνες. Οι συμμετέχοντες αξιολογήθηκαν μεταξύ 1ης Νοεμβρίου 2021 και 28ης Φεβρουαρίου 2023.

Ο πρωταρχικός στόχος ήταν η αξιολόγηση της συνολικής γνωστικής λειτουργίας. Αυτή διεξήχθη με μία ευρέως κοινή διαγνωστική κλίμακα μεταξύ των ψυχιάτρων (SCIP) καθώς και με ένα παρόμοιας φύσης διαγνωστικό τεστ (MoCA). Τα δευτερεύοντα αποτελέσματα αφορούσαν:

• Την εκτελεστική λειτουργία
• Το άγχος
• Τα καταθλιπτικά συμπτώματα
• Τα νευρολογικά ελλείμματα

Η μελέτη συμπεριέλαβε συνολικώς 345 άτομα, εκ των οποίων:

• 120 ήταν ασθενείς που είχαν περάσει COVID-19 (η μέση ηλικία τους ήταν σχεδόν 61 ετών, οι 70 ήσαν άνδρες)
• 125 είχαν περάσει πνευμονία, έμφραγμα ή άλλη πάθηση για την οποία χρειάσθηκαν νοσηλεία στην εντατική. Η μέση ηλικία τους ήταν σχεδόν 63 ετών. Οι 73 ήταν άνδρες.
• 100 υγιείς εθελοντές (μέση ηλικία σχεδόν 63 ετών, οι 46 άνδρες)

Τα ευρήματα

Όπως έδειξαν οι επιδόσεις των συμμετεχόντων στα τεστ, οι ασθενείς με COVID-19 είχαν χειρότερη γνωστική κατάσταση απ’ ό,τι οι υγιείς εθελοντές. Η εκτιμώμενη μέση βαθμολογία SCIP ήταν 59,0 έναντι 68,8, αντίστοιχα. Επιπλέον, η εκτιμώμενη μέση βαθμολογία MoCA ήταν 26,5 έναντι 28,2.

Ωστόσο οι ασθενείς που είχαν περάσει κορωνοϊό δεν είχαν χειρότερη γνωστική κατάσταση από τους λοιπούς πάσχοντες. Η μέση βαθμολογία SCIP ήταν 61,6 και η μέση βαθμολογία MoCA ήταν 27,2.

Οι ασθενείς με COVID-19 είχαν επίσης χειρότερες επιδόσεις από τα υγιή άτομα σε όλες τις άλλες ψυχιατρικές και νευρολογικές αξιολογήσεις. Ωστόσο, εκτός από την εκτελεστική δυσλειτουργία, η υγεία του εγκεφάλου τους δεν ήταν περισσότερο διαταραγμένη, σε σύγκριση με τους άλλους ασθενείς. Αυτά τα αποτελέσματα παρέμειναν σταθερά σε μεγάλου εύρους ευαισθησίας αξιολογήσεις.

Τα ευρήματα αυτά υποδηλώνουν ότι η υγεία του εγκεφάλου μετά την COVID-19 διαταράσσεται. Όχι όμως περισσότερο απ’ ό,τι με άλλες εξίσου σοβαρές παθήσεις. Οι μακροχρόνιες συσχετίσεις με την υγεία του εγκεφάλου μπορεί να μην είναι ειδικές για την COVID-19, αλλά σχετίζονται με τη συνολική σοβαρότητα της νόσου και τη νοσηλεία.

Τα ευρήματα της μελέτης συνόψισαν η καθηγήτρια Επιδημιολογίας & Προληπτικής Ιατρικής της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, η νιολόγος Παναγιώτα Ζαχαράκη και ο ιατρός Γιάννης Ντάνασης.

Πειράματα με έναν μεταλλαγμένο ιό, συγγενικό του κορωνοϊού SARS-CoV-2, ο οποίος σκότωσε όλα τα τρωκτικά που εκτέθηκαν σε αυτόν, κάνουν επιστήμονες στην Κίνα, παρά τις ανησυχίες ότι τέτοιου είδους έρευνες θα μπορούσαν να προκαλέσουν νέα πανδημία.

Αυτό καταγγέλλουν επιστήμονες σε ΗΠΑ και Βρετανία, με αφορμή την προδημοσίευση έρευνας γι’ αυτόν τον ιό, ο οποίος προέρχεται από τους παγκολίνους.

Ο ιός λέγεται GX_P2V και τον μελετούν επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο Χημικής Τεχνολογίας του Πεκίνου. Οι επιστήμονες τον κλωνοποίησαν και ύστερα μόλυναν με αυτόν οκτώ ποντίκια. Τα ποντίκια ήταν γενετικά τροποποιημένα, ώστε να εκφράζουν μία πρωτεΐνη που φυσιολογικά ανευρίσκεται στους ανθρώπους. Στόχος της έρευνας ήταν να διαπιστωθεί εάν ο εν λόγω ιός θα μπορούσε να μολύνει ανθρώπους.

Όλα τα τρωκτικά που εκτέθηκαν στον ιό ήταν νεκρά μέσα σε 8 ημέρες, χρονικό διάστημα που περιγράφηκε ως «εκπληκτικά» σύντομο από τους ερευνητές. Η έρευνα έδειξε επίσης υψηλά επίπεδα ιϊκού φορτίου στον εγκέφαλο και τα μάτια των ζώων. Αυτό υποδηλώνει ότι ο ιός, παρότι είναι συγγενής με τον κορωνοϊό, πολλαπλασιάζεται και εξαπλώνεται με μοναδικό τρόπο.

Οι ερευνητές σημειώνουν στο άρθρο τους ότι τα ευρήματά τους «υπογραμμίζουν την πιθανότητα διασποράς του GX_P2V σε ανθρώπους». Η έρευνα δεν έχει ακόμα δημοσιευθεί σε κάποια ιατρική επιθεώρηση, μετά από ανεξάρτητη επιστημονική αξιολόγηση. Ωστόσο αναρτήθηκε στον διακομιστή βιολογικών ερευνών BioRXiv.

«Πολλά θα μπορούσαν να πάνε λάθος»

Η ανάρτησή της προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στην επιστημονική κοινότητα. «Είναι μια φρικτή μελέτη, επιστημονικά είναι εντελώς άσκοπη», έγραψε στο Χ (πρώην Twitter) ο καθηγητής Dr. Francois Balloux, ειδικός στα λοιμώδη νοσήματα από το University College του Λονδίνου (UCL).

«Δεν μπορώ να δω τίποτα, έστω και ελαχίστου ενδιαφέροντος, που θα μπορούσαμε να μάθουμε από την εξαναγκαστική μόλυνση μιας παράδοξης ράτσας εξανθρωπισμένων ποντικιών με έναν τυχαίο ιό. Αντιθέτως, μπορώ να δω πολλά που θα μπορούσαν να πάνε λάθος».

Μαζί του συμφώνησε ο Dr. Richard Ebright, καθηγητής Χημείας & Χημικής Βιολογίας στο Πανεπιστήμιο Rutgers. «Η ανάρτηση δεν εξειδικεύει το επίπεδο και τις προβλέψεις βιοασφάλειας που ελήφθησαν κατά την έρευνα», δήλωσε στη Daily Mail.

«Η απουσία αυτών των πληροφοριών εγείρει την ανησυχητική πιθανότητα ότι τμήμα ή ολόκληρη η έρευνα διενεργήθηκε αλόγιστα, χωρίς τις ελάχιστες προδιαγραφές και πρακτικές ασφαλείας που απαιτούνται για τη μελέτη δυνητικών πανδημικών παθογόνων. Κάτι ανάλογο έγινε και με την έρευνα στην Wuhan την περίοδο 2016-2019, από την οποία ενδέχεται να προκλήθηκε η πανδημία της COVID-19».

Και στις ΗΠΑ

Δεν είναι γνωστό πότε διεξήχθη η έρευνα των επιστημόνων από το Πεκίνο. Το μόνο βέβαιο είναι ότι απομόνωσαν τον ιό από παγκολίνους της Μαλαισίας το 2017. Ο μεταλλαγμένος ιός που χρησιμοποιήθηκε στα πειράματα εισέβαλλε στον οργανισμό των τρωκτικών από τη μύτη, αλλά σύντομα εξαπλώθηκε στον εγκέφαλό τους.

Οι κινέζοι επιστήμονες πιστεύουν ότι η σοβαρή λοίμωξη του εγκεφάλου είναι η πιθανότερη αιτία θανάτου των τρωκτικών. Ωστόσο και το πρώτο στέλεχος του κορωνοϊού που προκάλεσε την πανδημία της COVID-19 είχε θνησιμότητα 100% στα τρωκτικά. Ευτυχώς, όμως, όχι και στους ανθρώπους.

«Η τρέλα αυτή πρέπει να σταματήσει πριν να είναι πολύ αργά», έγραψε στα social media ο Dr. Gennadi V. Glinsky, πρώην καθηγητής Γενετικής στο Πανεπιστήμιο Stanford.

Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας ανιχνεύεται κάθε χρόνο σε χιλιάδες γυναίκες στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ), ενώ κοστίζει πρόωρα τη ζωή πολλών άλλων, αναφέρει το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου & Προλήψεως των Ασθενειών (ECDC).

Σύμφωνα με στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα, ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας είναι ο δεύτερος συχνότερος στις γυναίκες (πρώτος είναι ο καρκίνος του μαστού) ηλικίας έως και 44 ετών.

Σε ετήσια βάση διαγιγνώσκεται σε 33.000 γυναίκες στην ΕΕ. Επιπλέον, προκαλεί 15.000 θανάτους. Μεταξύ αυτών συμπεριλαμβάνονται σχεδόν 700 Ελληνίδες, οι οποίες μαθαίνουν ετησίως ότι πάσχουν από τη νόσο. Το 2020, εξ άλλου, 282 γυναίκες στη χώρα μας έχασαν τη ζωή τους εξαιτίας του.

Σε παγκόσμια κλίμακα, ο καρκίνος του τραχήλου προσβάλλει περισσότερες από 604.000 γυναίκες, αναφέρει η Διεθνής Υπηρεσίας Έρευνας του Καρκίνου (IARC) που υπάγεται στον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ). Οι, δε, θάνατοι φθάνουν τις 342.000. Τα περισσότερα περιστατικά και θάνατοι (το σχεδόν 90%) καταγράφονται σε χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος χώρες.

Ωστόσο ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας σχεδόν πάντοτε οφείλεται σε μόλυνση από ορισμένα στελέχη του ιού των ανθρωπίνων θηλωμάτων (HPV). Εναντίον αυτών των στελεχών κυκλοφορούν εδώ και δεκαετίες αποτελεσματικά εμβόλια, που συνιστώνται σε κορίτσια και σε αγόρια. Αν όλα εμβολιάζονταν, σε λίγα χρόνια ο καρκίνος αυτός (και ορισμένοι όλοι) θα μπορούσε να εξαλειφθεί.

Το ECDC και το IARC έδωσαν στη δημοσιότητα τα προαναφερθέντα στοιχεία με αφορμή τον Ιανουάριο, που είναι μήνας ενημέρωσης για τον καρκίνο του τραχήλου.

Με αφορμή το γεγονός αυτό, το ECDC δημοσίευσε τις απαντήσεις σε βασικά ερωτήματα που όλοι πρέπει να γνωρίζουμε για τον ιό HPV και την προστασία από αυτόν.

Τι είναι ο ιός HPV;

Είναι ένας ιός που μεταδίδεται κυρίως με την σεξουαλική επαφή. Η λοίμωξη από αυτόν αποτελεί το συχνότερο σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα.

Υπάρχουν περισσότεροι από 100 διαφορετικοί τύποι (στελέχη) του ιού. Σχεδόν οι 40 μολύνουν τα γεννητικά όργανα. Τουλάχιστον 14 στελέχη είναι υψηλού κινδύνου, διότι μπορεί να προκαλέσουν κακοήθη νεοπλάσματα, όπως ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας. Μπορεί όμως να προκαλέσουν και άλλους καρκίνους σε άνδρες και γυναίκες (π.χ. του πρωκτού, του στόματος, του κόλπου, του πέους κ.λπ.).

Υπάρχουν επίσης ορισμένα στελέχη του ιού HPV που είναι χαμηλού κινδύνου για καρκίνο. Αυτά τα στελέχη μπορεί να προκαλέσουν κονδυλώματα.

Τι συμπτώματα προκαλεί η λοίμωξη;

Στις περισσότερες περιπτώσεις η μόλυνση από έναν ιό HPV υποχωρεί μόνη της, χωρίς να προκαλέσει συμπτώματα. Σε σπάνιες επιμένει και μετά από χρόνια μπορεί να έχει επιπλοκές.

Ποιες είναι οι πιθανές επιπλοκές της μόλυνσης από τον ιό HPV;

Εάν ο ιός HPV δεν αποβληθεί από τον οργανισμό και αναλόγως με το στέλεχος που έχει μολύνει ένα άτομο, μπορεί να προκαλέσει:

• Διάφορες μορφές καρκίνου, όπως ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας
• Οξυτενή κονδυλώματα και κονδυλώματα του πρωκτού

Ποιοι κινδυνεύουν να μολυνθούν;

Όλοι όσοι είναι σεξουαλικώς ενεργοί και αλλάζουν ερωτικό/ερωτική σύντροφο μπορεί να μολυνθούν.

Πώς μπορεί να προστατευθεί κάποιος από τον ιό;

Ο καλύτερος τρόπος προστασίας είναι ο εμβολιασμός αγοριών και κοριτσιών εναντίον του HPV. Μπορεί να αποτρέψει τα νοσήματα που προκαλεί ο ιός και στα δύο φύλα. Ο εμβολιασμός συνήθως συνιστάται στις ηλικίες 9-14 ετών, αναλόγως με το εθνικό πρόγραμμα εμβολιασμού σε κάθε χώρα της ΕΕ.

Η χρήση προφυλακτικού δεν είναι 100% αποτελεσματική. Και αυτό διότι μερικές φορές ο ιός HPV μολύνει το γύρω δέρμα, που δεν προστατεύεται από το προφυλακτικό.

Πώς θεραπεύεται η λοίμωξη από τον ιό HPV;

Δεν υπάρχει θεραπεία για τον ιό καθ’ εαυτό. Οι υπάρχουσες θεραπείες στοχεύουν τα προβλήματα υγείας που προκαλεί.

Τα κονδυλώματα μπορεί να αντιμετωπιστούν με φάρμακα ή με χειρουργική επέμβαση. Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας και οι προκαρκινικές αλλοιώσεις που συνήθως αναπτύσσονται πριν από αυτόν, αντιμετωπίζεται κατά περίπτωση. Ωστόσο μπορούν να γίνουν εγκαίρως αντιληπτοί με τακτικές προληπτικές εξετάσεις. Για τους υπόλοιπους καρκίνους που προκαλούν τα υψηλού κινδύνου (ογκογόνα) στελέχη του HPV δεν υπάρχει ειδικό πρόγραμμα προσυμπτωματικού (προληπτικού) ελέγχου.

Εκτός ελέγχου τείνει να βγει η ιλαρά στη Βρετανία, όπου η μείωση των εμβολιασμών των παιδιών είναι τόσο μεγάλη ώστε η χώρα έχει πλέον τη χαμηλότερη εμβολιαστική κάλυψη της τελευταίας 10ετίας.

Εν όψει ενός χειμώνα που αναμένεται εξαιρετικά δύσκολος, οι ειδικοί ανησυχούν για τις συνέπειες στο ήδη πληγωμένο σύστημα υγείας τους, το NHS. Και σε μία πρωτοφανή κίνηση, οι δύο μεγαλύτερες ενώσεις παιδιάτρων και γενικών ιατρών της χώρας εξέδωσαν κατευθυντήριες οδηγίες προς τους γιατρούς του NHS για τη διαχείριση των ύποπτων περιστατικών.

Οι οδηγίες εκδίδονται σε μία στιγμή που ήδη έχουν ξεσπάσει επιδημίες σε περιοχές όπως το Λονδίνο, το Κάρντιφ, το Λέστερ και το Σέφιλντ.

Η ιλαρά είναι η πιο μεταδοτική γνωστή νόσος και εύκολα μπορεί να προκαλέσει μεγάλες επιδημίες. Ο ιός που την προκαλεί μεταδίδεται με τον βήχα, το φτάρνισμα και την αναπνοή. Αιωρείται στον αέρα επί έως και δύο ώρες, ενώ σε μερικές περιπτώσεις απειλεί τη ζωή.

Ο μόνος τρόπος προστασίας του πληθυσμού είναι με τους εμβολιασμούς. Απαιτούνται δύο δόσεις του εμβολίου ιλαράς-παρωτίτιδας-ερυθράς (MMR), που γίνονται στην παιδική ηλικία. Εκατοντάδες εκατομμύρια άνθρωποι είναι εμβολιασμένοι εναντίον της και έως πρότινος η νόσος προκαλούσε σποραδικά κρούσματα.

Χαμηλή εμβολιαστική κάλυψη

Από την πανδημία και μετά, όμως, πολλοί γονείς έχουν ξεχάσει τους εμβολιασμούς των παιδιών τους. Έτσι, στη Βρετανία η εμβολιαστική κάλυψη στις ηλικίες κάτω των 5 ετών είναι πλέον μόνο 85% (έπρεπε να είναι 95% για να αποφευχθούν οι επιδημίες).

Αυτός όμως είναι ο μέσος όρος. Υπάρχουν περιοχές που είναι πολύ χαμηλότερη. Στο Λονδίνο, λ.χ., είναι 74%, με ορισμένες γειτονιές του να είναι εντελώς ακάλυπτες. Στο Κάμντεν, λ.χ., μόλις το 37% των μικρών παιδιών έχουν κάνει και τις δύο δόσεις από το εμβόλιο. Συνολικά στην Αγγλία η εμβολιαστική κάλυψη για την ιλαρά είναι η χαμηλότερη από το 2010-11.

Δεν έχουν ξαναδεί περιστατικό

Μπροστά σε αυτή την κατάσταση, το Βασιλικό Κολλέγιο Παιδιατρικής & Υγείας του Παιδιού (RCPCH) και το Βασιλικό Κολλέγιο Γενικών Ιατρών (RCGP) εξέδωσαν για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες κατευθυντήριες οδηγίες για την αντιμετώπιση της νόσου.

Το RCPCH τονίζει ότι πολλοί παιδίατροι δεν έχουν δει ασθενή με ιλαρά, επομένως δεν έχει πείρα στην διαχείριση των περιστατικών.

«Το γεγονός ότι χρειάσθηκε να εκδώσουμε εθνικές οδηγίες για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες είναι απογοητευτικό, αλλά αναγκαίο», δήλωσε η πρόεδρος του RCPCH Dr. Camilla Kingdon. «Η εμβολιαστική κάλυψη των παιδιών κάτω των 5 ετών είναι η χαμηλότερη της τελευταίας δεκαετίας. Ήδη βλέπουμε τις συνέπειες, με εστίες ιλαράς να ξεσπούν στο Λονδίνο, την Ουαλία, το Λέστερ και αλλού».

Πολλοί παιδίατροι φοβούνται ότι θα δουν μεγάλες εξάρσεις τον χειμώνα, πρόσθεσε. Ωστόσο αυτός ούτως ή άλλως θα είναι δύσκολος με την αύξηση άλλων ιογενών λοιμώξεων, όπως η γρίπη, η COVID-19 και ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός (RSV). Χώρια οι λοιμώξεις από βακτήρια, όπως ο στρεπτόκοκκος της ομάδας Α.

«Το να προστεθεί μια ιδιαίτερα μεταδοτική νόσος, όπως η ιλαρά, σε αυτό το ήδη εκρηκτικό μίγμα θα ήταν καταστροφικό», τόνισε η Dr. Kingdon. «Μπορεί να γονατίσει το ήδη εύθραυστο σύστημα Υγείας μας».

«Σκέψου την ιλαρά»

Στις νέες οδηγίες, το RCPCH και το RCGP επισημαίνουν ότι «το Ηνωμένο Βασίλειο αντιμετωπίζει καταστροφική επανεμφάνιση σχεδόν εκριζωμένων, απειλητικών για τη ζωή ασθενειών όπως η ιλαρά. Τα υπάρχοντα δεδομένα υποδηλώνουν επίσης ότι η χαμηλή κοινωνικοοικονομική κατάσταση σχετίζεται με χαμηλότερη εμβολιαστική κάλυψη».

Τα βασικά βήματα διαχείρισης των ύποπτων κρουσμάτων έχουν συμπτυχθεί σε μία αφίσα με τίτλο «Σκέψου την ιλαρά» (Think measles), που δημιούργησαν το RCPCH και το RCGP για να αναρτηθεί σε όλα τα ιατρεία.

Σε αυτήν, ενημερώνονται γιατροί και νοσηλευτές ότι τα κρούσματα της ιλαράς αυξάνονται. Συνιστάται, λοιπόν, να ελέγχουν κατ’ αρχάς εάν οι ασθενείς είναι εμβολιασμένοι για τη νόσο. Πρέπει επίσης να έχουν το νου τους για ύποπτα συμπτώματα στα παιδιά, τους νέους ανθρώπους και όσους προέρχονται από λιγότερο ευνοημένο περιβάλλον. Τα συμπτώματα συμπεριλαμβάνουν:

• Πόνους στο σώμα και αίσθημα κακουχίας
• Υψηλό πυρετό
• Εξάνθημα, που μερικές φορές αρχίζει πίσω από τα αυτιά
• Επώδυνα, κόκκινα μάτια
• Βήχα
• Συνάχι

Όποιος ασθενής εμφανίζει τέτοιου είδους συμπτώματα πρέπει να απομονώνεται αμέσως. Τα θετικά κρούσματα πρέπει να αναφέρονται στις αρμόδιες υπηρεσίες.

Οι γιατροί πρέπει επίσης να προσφέρουν το εμβόλιο MMR σε όποιο παιδάκι δεν έχει κάνει και τις δύο δόσεις, προσθέτουν.