Ροή

Μια νέα μελέτη σε επιστημονικό περιοδικό φυσιολογίας της καρδιάς δείχνει ότι όσοι ατμίζουν ή καπνίζουν έχουν σχεδόν 50% περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν αυξημένη αρτηριακή πίεση σε σύγκριση με άτομα που δεν χρησιμοποιούν προϊόντα νικοτίνης. Τα ευρήματα αναζωπυρώνουν τη συζήτηση για τους μακροπρόθεσμους κινδύνους του vaping.

Όταν τα ηλεκτρονικά τσιγάρα εμφανίστηκαν γύρω στο 2010, πολλοί τα χαρακτήρισαν σημαντική καινοτομία: έναν τρόπο πρόσληψης νικοτίνης χωρίς την πίσσα και τα προϊόντα καύσης των συμβατικών τσιγάρων. Ορισμένοι οργανισμοί δημόσιας υγείας τα υποστήριξαν με επιφυλάξεις ως εργαλείο διακοπής καπνίσματος για ενήλικες καπνιστές.

Συχνά αναφερόταν τότε ότι το άτμισμα θα μπορούσε να είναι έως και 95% λιγότερο επιβλαβές από το κάπνισμα. Πάνω από μία δεκαετία αργότερα, με εκατομμύρια ανθρώπους να χρησιμοποιούν ηλεκτρονικά τσιγάρα, η εικόνα αποδεικνύεται πιο περίπλοκη.

Σύνδεση με αυξημένη αρτηριακή πίεση

Μια πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό American Journal of Physiology – Heart and Circulatory Physiology διαπίστωσε ότι άτομα που ατμίζουν ή καπνίζουν έχουν σχεδόν 50% μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν αυξημένη αρτηριακή πίεση σε σχέση με όσους δεν χρησιμοποιούν προϊόντα νικοτίνης.

Η μελέτη δεν αποδεικνύει ότι το άτμισμα προκαλεί άμεσα υπέρταση. Παράγοντες όπως η διατροφή, η φυσική δραστηριότητα ή άλλες συνήθειες μπορεί επίσης να επηρεάζουν τα αποτελέσματα. Ωστόσο, τα δεδομένα προστίθενται σε ένα αυξανόμενο σώμα ερευνών που εξετάζουν πιο αυστηρά τους κινδύνους του vaping.

Πώς επηρεάζει το vaping το καρδιαγγειακό σύστημα

Η βιολογική εξήγηση φαίνεται σχετικά σαφής. Η νικοτίνη που περιέχεται στους ατμούς των ηλεκτρονικών τσιγάρων μπορεί να προκαλέσει άμεση αύξηση του καρδιακού ρυθμού και της αρτηριακής πίεσης.

Παράλληλα, ορισμένες χημικές ουσίες και αρωματικές ενώσεις φαίνεται να επηρεάζουν το ενδοθήλιο, δηλαδή το εσωτερικό στρώμα των αιμοφόρων αγγείων που ρυθμίζει τη ροή του αίματος και εμποδίζει τον σχηματισμό θρόμβων.

Ανασκοπήσεις μελετών έχουν επίσης καταγράψει υψηλότερα ποσοστά εμφράγματος σε χρήστες ηλεκτρονικών τσιγάρων, ιδιαίτερα σε όσους συνεχίζουν παράλληλα να καπνίζουν συμβατικά τσιγάρα.

Επιπτώσεις στους πνεύμονες

Παρόμοια ευρήματα έχουν αναφερθεί και για το αναπνευστικό σύστημα. Μελέτη του 2022 που συνέκρινε ατμιστές, καπνιστές και άτομα που δεν χρησιμοποιούν νικοτίνη διαπίστωσε ότι οι χρήστες ηλεκτρονικών τσιγάρων παρουσίαζαν μειωμένη πνευμονική λειτουργία, ακόμη και όταν είχε ληφθεί υπόψη το ιστορικό καπνίσματος.

Παράλληλα, καταγράφηκαν αυξημένα ποσοστά συριγμού, βήχα και συμπτωμάτων που μοιάζουν με βρογχίτιδα.

Νεότερες έρευνες από την περίοδο 2023–2025 έχουν συνδέσει το άτμισμα με αυξημένη αντίσταση στους αεραγωγούς και με επιδείνωση κρίσεων άσθματος, ενώ ορισμένες επιδράσεις φαίνεται να διαρκούν αρκετές ώρες μετά από μια συνεδρία vaping.

Ανησυχία για τη χρήση από νέους

Ίσως η μεγαλύτερη ανησυχία αφορά τη χρήση ηλεκτρονικών τσιγάρων από νέους ανθρώπους.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) χαρακτηρίζει πλέον τα ηλεκτρονικά τσιγάρα «επιβλαβή και μη ασφαλή», προειδοποιώντας ότι δημιουργείται μια νέα γενιά εθισμένη στη νικοτίνη.

Σύμφωνα με στοιχεία του οργανισμού, οι έφηβοι που χρησιμοποιούν ηλεκτρονικά τσιγάρα έχουν τρεις φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να ξεκινήσουν συμβατικό κάπνισμα.

Μεγάλες επιδημιολογικές έρευνες έχουν επίσης συνδέσει τη συχνή χρήση vaping στους νέους με αυξημένα ποσοστά κατάθλιψης, άγχους και αυτοκτονικών σκέψεων, πιθανότατα λόγω των επιδράσεων της νικοτίνης στον αναπτυσσόμενο εγκέφαλο.

Ο ρόλος του vaping στη διακοπή καπνίσματος

Οι υποστηρικτές των ηλεκτρονικών τσιγάρων υποστηρίζουν ότι οι κίνδυνοι τους είναι αποδεκτοί εφόσον βοηθούν τους καπνιστές να διακόψουν το κάπνισμα.

Πράγματι, μια ανασκόπηση του 2024 από το Health Research Board της Ιρλανδίας διαπίστωσε ότι τα ηλεκτρονικά τσιγάρα μπορούν να βοηθήσουν ορισμένους ενήλικες καπνιστές να σταματήσουν το κάπνισμα, ιδιαίτερα όταν συνδυάζονται με συμβουλευτική υποστήριξη.

Ωστόσο, πολλοί χρήστες καταλήγουν να κάνουν διπλή χρήση, δηλαδή να καπνίζουν και να ατμίζουν παράλληλα. Σε αυτή την περίπτωση εξακολουθούν να εκτίθενται στις πιο επικίνδυνες ουσίες του καπνού.

Τα παραδοσιακά υποκατάστατα νικοτίνης, όπως έμπλαστρα και τσίχλες νικοτίνης, διαθέτουν ακόμη ισχυρότερη επιστημονική τεκμηρίωση μετά από δεκαετίες κλινικών δοκιμών.

Τι γνωρίζουμε για τον κίνδυνο καρκίνου

Μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν σαφή στοιχεία σε ανθρώπους που να αποδεικνύουν ότι το vaping προκαλεί καρκίνο. Αυτό όμως οφείλεται κυρίως στο ότι η χρήση ηλεκτρονικών τσιγάρων είναι σχετικά πρόσφατη.

Εργαστηριακές μελέτες έχουν δείξει ότι ο ατμός των ηλεκτρονικών τσιγάρων μπορεί να προκαλέσει βλάβες στο DNA και κυτταρικό θάνατο, μηχανισμούς που θυμίζουν τα πρώτα ευρήματα της έρευνας για τον καπνό δεκαετίες πριν αποδειχθεί η σχέση του με τον καρκίνο.

«Πιο ασφαλές» δεν σημαίνει ασφαλές

Το βασικό μήνυμα των πρώτων χρόνων ήταν ότι το vaping είναι πολύ λιγότερο επικίνδυνο από το κάπνισμα. Οι ειδικοί επισημαίνουν πλέον ότι αυτή η διατύπωση μπορεί να παρερμηνευθεί.

Το γεγονός ότι κάτι είναι λιγότερο επιβλαβές από το κάπνισμα δεν σημαίνει ότι είναι ασφαλές, ιδιαίτερα όταν οι έφηβοι το αντιλαμβάνονται ως ένδειξη ότι μπορούν να ξεκινήσουν τη χρήση.

Οι ειδικοί συγκρίνουν την κατάσταση με άλλες τεχνολογικές λύσεις που αντιμετωπίζουν ένα πρόβλημα αλλά δημιουργούν νέες προκλήσεις στο μέλλον. Στην περίπτωση των ηλεκτρονικών τσιγάρων, τα προειδοποιητικά σημάδια για καρδιαγγειακή επιβάρυνση, πνευμονικό ερεθισμό και εθισμό στη νικοτίνη εμφανίζονται ήδη.

Το συμπέρασμα που διατυπώνεται από πολλούς επιστήμονες είναι σχετικά απλό:
όσοι δεν καπνίζουν δεν έχουν λόγο να ξεκινήσουν το άτμισμα, ενώ οι καπνιστές που θέλουν να διακόψουν το κάπνισμα θα πρέπει να αναζητούν τεκμηριωμένες θεραπείες και υποστήριξη.

Πηγη: https://healthpharma.gr

Η τεχνητή νοημοσύνη εισέρχεται δυναμικά στην ακτινολογία και μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την ταχύτητα διάγνωσης, την οργάνωση των εξετάσεων και τη συνολική λειτουργία των νοσοκομείων.

Νέα έρευνα στο επιστημονικό περιοδικό Journal of the American College of Radiology δείχνει ότι όταν η τεχνολογία ενσωματώνεται σωστά στις καθημερινές διαδικασίες, μπορεί να ενισχύσει την αποτελεσματικότητα των γιατρών και να αναβαθμίσει τη φροντίδα των ασθενών.

Η τεχνητή νοημοσύνη αναμένεται να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στο μέλλον της ακτινολογίας, επηρεάζοντας όχι μόνο την ανάλυση ιατρικών εικόνων αλλά και τον τρόπο με τον οποίο οργανώνονται οι διαδικασίες στα νοσοκομεία.

Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα νέας ερευνητικής σειράς δημοσιεύσεων στο Journal of the American College of Radiology (JACR), η οποία εξετάζει πώς η AI μπορεί να βελτιστοποιήσει τη ροή εργασίας στα ακτινολογικά τμήματα και να ενισχύσει την ποιότητα της παρεχόμενης υγειονομικής φροντίδας.

Οι επιστήμονες τονίζουν ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν προορίζεται να αντικαταστήσει τους γιατρούς, αλλά να λειτουργήσει συμπληρωματικά στη γνώση και την εμπειρία τους.

Όπως εξηγεί η Gelareh Sadigh, αναπληρώτρια επιμελήτρια του περιοδικού για θέματα υπηρεσιών υγείας, «όταν εφαρμόζεται με σωστό σχεδιασμό, η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να ενισχύσει την ανθρώπινη εμπειρογνωμοσύνη και να βελτιώσει τόσο την αποδοτικότητα όσο και τη φροντίδα των ασθενών».

Η βελτιστοποίηση της ροής εργασίας είναι το «κλειδί»

Η έρευνα δείχνει ότι η επιτυχία των συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης στην ακτινολογία δεν εξαρτάται μόνο από την ακρίβεια των αλγορίθμων, αλλά κυρίως από το πόσο καλά ενσωματώνονται στις καθημερινές διαδικασίες των νοσοκομείων.

Η έννοια της «βελτιστοποίησης ροής εργασίας» (workflow optimization) αποτελεί πλέον βασικό παράγοντα αξιολόγησης των νέων τεχνολογιών.

Στην πράξη, η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να βοηθήσει σε πολλά επίπεδα:

• στην προτεραιοποίηση επειγόντων περιστατικών

• στην ταχύτερη ανάλυση απεικονιστικών εξετάσεων

• στην αυτοματοποίηση διοικητικών διαδικασιών

• στη μείωση του φόρτου εργασίας των ακτινολόγων

Με αυτόν τον τρόπο οι γιατροί μπορούν να αφιερώσουν περισσότερο χρόνο στην κλινική αξιολόγηση των ασθενών και λιγότερο σε επαναλαμβανόμενες εργασίες.

Οι προκλήσεις για τα νοσοκομεία

Παρά τις σημαντικές δυνατότητες της τεχνολογίας, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η εφαρμογή της τεχνητής νοημοσύνης στην ακτινολογία συνοδεύεται και από σημαντικές προκλήσεις.

Μεταξύ των βασικών εμποδίων που εντοπίζουν οι ερευνητές είναι:

• ανεπαρκείς ψηφιακές υποδομές

• αυστηροί κανονισμοί στα νοσοκομεία

• έλλειψη αποζημίωσης από ασφαλιστικά συστήματα

• δυσκολίες ενσωμάτωσης σε υπάρχοντα πληροφοριακά συστήματα

Όταν η τεχνολογία εισάγεται χωρίς σωστό σχεδιασμό, μπορεί να δημιουργήσει περισσότερα προβλήματα από όσα λύνει.

Η κακή ενσωμάτωση της AI, όπως σημειώνουν οι ερευνητές, μπορεί να επιβαρύνει τις διαδικασίες, να μειώσει την ικανοποίηση του προσωπικού και ακόμη και να επηρεάσει την ασφάλεια των ασθενών.

Ο κίνδυνος της μεροληψίας στους αλγόριθμους

Ένα ακόμη ζήτημα που απασχολεί τους επιστήμονες είναι η πιθανότητα ενίσχυσης των ανισοτήτων στην υγεία μέσω των αλγορίθμων.

Εάν τα δεδομένα που χρησιμοποιούνται για την εκπαίδευση των συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης δεν είναι αντιπροσωπευτικά, υπάρχει ο κίνδυνος να δημιουργηθούν μεροληπτικά μοντέλα διάγνωσης.

Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε λιγότερο ακριβείς εκτιμήσεις για συγκεκριμένες ομάδες ασθενών.

Για τον λόγο αυτό, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η ανάπτυξη και η αξιολόγηση των συστημάτων AI πρέπει να γίνεται με αυστηρά επιστημονικά κριτήρια.

Η ακτινολογία αλλάζει ραγδαία

Η ειδική έκδοση του JACR αποτυπώνει μια ευρύτερη μετατόπιση στον τρόπο με τον οποίο η ακτινολογία αντιλαμβάνεται την τεχνητή νοημοσύνη.

Η τεχνολογία δεν θεωρείται πλέον απλώς ένα εργαλείο που βοηθά στην ανάλυση εικόνων. Αντίθετα, επηρεάζει ολόκληρο το οικοσύστημα των υπηρεσιών υγείας.

Η Ruth C. Carlos, αρχισυντάκτρια του περιοδικού, τονίζει ότι τα νέα δεδομένα αποτελούν «σημαντικούς οδηγούς για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της τεχνητής νοημοσύνης σε μια περίοδο ταχύτατων αλλαγών».

Το μέλλον της ιατρικής απεικόνισης

Οι ερευνητές συμφωνούν ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα συνεχίσει να αναπτύσσεται και να ενσωματώνεται όλο και περισσότερο στις κλινικές διαδικασίες.

Το κρίσιμο ζητούμενο δεν είναι αν θα χρησιμοποιηθεί, αλλά πώς θα χρησιμοποιηθεί.

Η σωστή εφαρμογή της μπορεί να συμβάλει σε:

• ταχύτερη διάγνωση

• πιο αποτελεσματική διαχείριση των εξετάσεων

• καλύτερη αξιοποίηση των πόρων των νοσοκομείων

• βελτιωμένη εμπειρία για τους ασθενείς

Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, η τεχνητή νοημοσύνη δεν αποτελεί υποκατάστατο του γιατρού. Αντίθετα, λειτουργεί ως ένα ισχυρό εργαλείο που μπορεί να ενισχύσει την ιατρική κρίση και να μεταμορφώσει την καθημερινή λειτουργία των υπηρεσιών υγείας.

Πηγη: https://healthpharma.gr/

Νέα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι μια βαριά λοίμωξη Covid-19 ή γρίπης μπορεί να αφήσει μακροχρόνιο «αποτύπωμα» στους πνεύμονες, δημιουργώντας συνθήκες που ευνοούν την ανάπτυξη καρκίνου. Οι ερευνητές προτείνουν στενότερη παρακολούθηση των ασθενών που νοσηλεύτηκαν.

Ο καρκίνος του πνεύμονα παραμένει η συχνότερη αιτία θανάτου από καρκίνο στις ΗΠΑ, με σχεδόν 125.000 θανάτους να αναμένονται μέσα στο 2026. Νέα επιστημονική μελέτη έρχεται να προσθέσει έναν ακόμη πιθανό παράγοντα κινδύνου: τις σοβαρές ιογενείς λοιμώξεις του αναπνευστικού.

Ερευνητές από το University of Virginia School of Medicine διαπίστωσαν ότι ασθενείς που είχαν νοσηλευτεί στο παρελθόν με σοβαρή Covid-19 εμφάνιζαν αυξημένη πιθανότητα ανάπτυξης καρκίνου του πνεύμονα σε μεταγενέστερο χρόνο.

Η μελέτη πραγματοποιήθηκε τόσο σε πειραματόζωα όσο και σε ανθρώπους και αποκάλυψε ότι η σοβαρή λοίμωξη μπορεί να προκαλέσει μακροχρόνιες αλλαγές στο ανοσοποιητικό περιβάλλον των πνευμόνων.

Αύξηση περιστατικών καρκίνου μετά από σοβαρή Covid

Τα δεδομένα έδειξαν ότι τα άτομα που είχαν νοσηλευτεί με Covid-19 παρουσίασαν 1,24 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου του πνεύμονα, ανεξάρτητα από το αν ήταν καπνιστές ή είχαν άλλους παράγοντες κινδύνου.

Οι επιστήμονες εντόπισαν σημαντικές μεταβολές σε κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος που προστατεύουν τους πνεύμονες, κυρίως:

• ουδετερόφιλα (neutrophils)

• μακροφάγα (macrophages)

Οι αλλαγές αυτές φαίνεται να δημιουργούν ένα «προ-ογκογόνο μικροπεριβάλλον», δηλαδή συνθήκες που ευνοούν την ανάπτυξη όγκων.

Παράλληλα, παρατηρήθηκαν μεταβολές στα επιθηλιακά κύτταρα των πνευμόνων και των κυψελίδων, τα οποία επιτρέπουν την ανταλλαγή οξυγόνου κατά την αναπνοή.

Ο ερευνητής και γιατρός Dr. Jeffrey Sturek τόνισε ότι τα ευρήματα έχουν άμεση κλινική σημασία.

«Γνωρίζουμε εδώ και δεκαετίες ότι παράγοντες όπως το κάπνισμα αυξάνουν τον κίνδυνο καρκίνου του πνεύμονα. Τα αποτελέσματα αυτής της μελέτης δείχνουν ότι ίσως πρέπει να εξετάζουμε με παρόμοιο τρόπο και τις σοβαρές ιογενείς λοιμώξεις του αναπνευστικού», δήλωσε.

Η μακροχρόνια φλεγμονή στους πνεύμονες

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι μια βαριά λοίμωξη Covid-19 ή γρίπης μπορεί να αφήσει τους πνεύμονες σε παρατεταμένη φλεγμονώδη κατάσταση, η οποία διευκολύνει την ανάπτυξη καρκινικών κυττάρων.

Ο ερευνητής Jie Sun, από το School of Medicine του University of Virginia, εξήγησε ότι το φαινόμενο αυτό μοιάζει με ένα περιβάλλον που «προετοιμάζει το έδαφος» για την εμφάνιση όγκων.

Όπως ανέφερε, «μια σοβαρή λοίμωξη Covid ή γρίπης μπορεί να αφήσει τους πνεύμονες σε κατάσταση χρόνιας φλεγμονής, κάτι που επιτρέπει στον καρκίνο να εγκατασταθεί ευκολότερα».

Αντίθετα, τα άτομα που είχαν περάσει ήπια Covid-19 εμφάνισαν ελαφρώς μειωμένο κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του πνεύμονα.

Ο ρόλος του εμβολιασμού

Η μελέτη δείχνει ότι ο εμβολιασμός κατά της Covid-19 μπορεί να προστατεύει από τις κυτταρικές αλλαγές που οδηγούν σε καρκινογένεση στους πνεύμονες.

Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι τα εμβόλια φαίνεται να αποτρέπουν τη δημιουργία των φλεγμονωδών μεταβολών που σχετίζονται με την ανάπτυξη όγκων.

Προηγούμενη έρευνα είχε δείξει επίσης ότι τα εμβόλια Covid μπορούν να ενεργοποιήσουν ανοσολογικές αντιδράσεις που βοηθούν τον οργανισμό να καταπολεμήσει καρκινικά κύτταρα.

«Ξύπνημα» αδρανών καρκινικών κυττάρων

Άλλες μελέτες έχουν υποδείξει ότι οι λοιμώξεις Covid-19 ενδέχεται να ενεργοποιούν αδρανή καρκινικά κύτταρα που βρίσκονται ήδη στον οργανισμό.

Ο Dr. James DeGregori από το University of Colorado Anschutz Medical Campus παρομοίασε το φαινόμενο με μια φωτιά που σιγοκαίει.

«Τα αδρανή καρκινικά κύτταρα μοιάζουν με κάρβουνα που απομένουν σε μια σβηστή φωτιά. Οι αναπνευστικοί ιοί λειτουργούν σαν δυνατός άνεμος που μπορεί να τα αναζωπυρώσει», εξήγησε.

Πιθανή αλλαγή στη μελλοντική παρακολούθηση ασθενών

Με βάση τα ευρήματα, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι οι γιατροί ίσως χρειαστεί να παρακολουθούν πιο στενά τους ασθενείς που είχαν σοβαρή πνευμονία από ιούς.

Μια πιθανή στρατηγική θα μπορούσε να περιλαμβάνει προληπτικό έλεγχο με αξονική τομογραφία (CT) των πνευμόνων, ώστε να εντοπίζονται έγκαιρα πιθανές κακοήθειες.

Παράλληλα, η ομάδα ελπίζει ότι η κατανόηση των μηχανισμών που συνδέουν τις λοιμώξεις με τον καρκίνο θα οδηγήσει σε νέες θεραπείες και στρατηγικές πρόληψης για άτομα με ιστορικό σοβαρής πνευμονίας.

Πηγη: https://healthpharma.gr

Η ιλαρά εξακολουθεί να κυκλοφορεί στην Ευρώπη, με τη μεγάλη πλειονότητα των κρουσμάτων να αφορά ανεμβολίαστα ή ατελώς εμβολιασμένα άτομα.

Παρότι ο αριθμός των περιστατικών το 2025 ήταν σημαντικά μειωμένος σε σχέση με το 2024, η νόσος παραμένει ενεργή και συνεχίζει να προκαλεί σοβαρές επιπλοκές και θανάτους.

Δεδομένου ότι η ιλαρά παρουσιάζει εποχική αύξηση στα τέλη του χειμώνα και στις αρχές της άνοιξης, το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC) και ο ΕΟΔΥ συστήνουν σε όλους τους πολίτες να ελέγξουν εγκαίρως την εμβολιαστική τους κατάσταση και να διασφαλίσουν ότι είναι πλήρως προστατευμένοι.

Ιδιαίτερα ευάλωτα παραμένουν τα βρέφη και τα μικρά παιδιά, τα οποία δεν έχουν ακόμη ολοκληρώσει τον εμβολιασμό τους. Η διατήρηση υψηλής εμβολιαστικής κάλυψης στον πληθυσμό, με δύο δόσεις του εμβολίου MMR, αποτελεί το βασικό μέτρο για την πρόληψη νέων εξάρσεων και την προστασία των ευάλωτων ομάδων, αναφέρει ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ).
Ιλαρά: Κρούσματα σε 30 χώρες της Ευρώπης

Σύμφωνα με την πρόσφατη μηνιαία έκθεση του ECDC, κατά το έτος 2025 καταγράφηκαν 7.655 περιστατικά ιλαράς σε 30 χώρες της Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένων οκτώ θανάτων (τέσσερις στη Γαλλία, τρεις στη Ρουμανία και έναν στην Ολλανδία). Αν και ο αριθμός των περιστατικών είναι σημαντικά μειωμένος σε σχέση με το έτος 2024, οπότε δηλώθηκαν περισσότερα από 35.000 κρούσματα με 23 θανάτους, παραμένει σχεδόν διπλάσιος από τον αριθμό που καταγράφηκε το έτος 2023.

Όπως και το έτος 2024, η πλειονότητα των νοσούντων — περίπου οκτώ στους δέκα — ήταν ανεμβολίαστοι, αναδεικνύοντας τον κρίσιμο ρόλο του εμβολιασμού των επίνοσων με δύο δόσεις εμβολίου MMR για την πρόληψη νόσησης με ιλαρά, και την υψηλή εμβολιαστική κάλυψη του πληθυσμού με ≥95% δύο δόσεων του εμβολίου, για την πρόληψη μετάδοσης του νοσήματος (ανοσία της αγέλης).
Ιδιαίτερα ευάλωτα τα βρέφη

Ο ΕΟΔΥ σημειώνει ότι περίπου το 30% των νοσούντων με ιλαρά εμφανίζει μία ή περισσότερες επιπλοκές κατά τη διάρκεια της λοίμωξης, ενώ τουλάχιστον ένας στους τέσσερις χρειάζεται νοσηλεία. Ιδιαίτερα ευάλωτα παραμένουν τα βρέφη και τα μικρά παιδιά, με τα παιδιά κάτω των πέντε ετών να αποτελούν περίπου το 40% των περιστατικών για το 2025. Τα βρέφη κάτω του ενός έτους δεν είναι ακόμη σε ηλικία που να μπορούν να εμβολιαστούν και αποτελούν την ομάδα με τη μεγαλύτερη ευαλωτότητα στην ιλαρά και τις επιπλοκές της.

Η ιλαρά, ωστόσο, επηρεάζει όλες τις ηλικιακές ομάδες. Σύμφωνα με τα δεδομένα του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC) για τον Δεκέμβριο 2025, η κατανομή των περιστατικών ανά ηλικία δείχνει ότι το 4% αφορά βρέφη κάτω του ενός έτους, το 22% παιδιά ηλικίας 1-4 ετών, το 7% παιδιά 5-9 ετών, το 5% παιδιά 10-14 ετών, το 4% εφήβους 15-19 ετών, το 26% ενήλικες 20-29 ετών και το 32% ενήλικες άνω των 30 ετών.
Δεδομένα για την Ελλάδα

Στην Ελλάδα, κατά το έτος 2024, δηλώθηκαν 38 κρούσματα ιλαράς και κανένας θάνατος. Στη πλειοψηφία τους (72%) τα δηλωθέντα κρούσματα ιλαράς ήταν επίνοσα άτομα Ελληνικής υπηκοότητας, με συχνότερη την ηλικιακή ομάδα των 45-64 ετών (13 κρούσματα), ακολουθούμενη από την ηλικιακή ομάδα των 25-44 ετών (11 κρούσματα), ενώ το 25% των κρουσμάτων ήταν παιδιά και έφηβοι. Στα δηλωθέντα κρούσματα ιλαράς συμπεριλαμβάνονται 30% εργαζόμενοι σε μονάδες υγείας, ανεμβολίαστοι ή ατελώς εμβολιασμένοι και 19% Ρομά.

Το 50% των κρουσμάτων ήταν ενδημικά και τα υπόλοιπα ήταν εισαγόμενα ή επαφές με εισαγόμενο κρούσμα. Κατά το έτος 2025 δηλώθηκαν τέσσερα κρούσματα ιλαράς και κανένας θάνατος.

Τα περιστατικά αφορούσαν άτομα ηλικίας 25 έως 45 ετών. Ένα κρούσμα ήταν εισαγόμενο, ενώ τα υπόλοιπα τρία ήταν άγνωστης προέλευσης και αφορούσαν άτομα ελληνικής υπηκοότητας. Από τα τέσσερα κρούσματα, τα τρία ήταν επίνοσα, καθώς δεν διέθεταν πλήρη εμβολιαστική κάλυψη, ενώ το τέταρτο αφορούσε ανοσοκατεσταλμένο ασθενή με χρόνιο υποκείμενο νόσημα. Επιπλέον, ένα από τα περιστατικά καταγράφηκε σε εργαζόμενο σε μονάδα φροντίδας υγείας, γεγονός που αναδεικνύει εκ νέου την ιδιαίτερη σημασία του εμβολιασμού για τους επαγγελματίες υγείας.
Οδηγός εμβολιασμού

Σύμφωνα με το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών, συνιστώνται δύο δόσεις του εμβολίου MMR μετά την ηλικία των 12 μηνών. Η δεύτερη δόση συστήνεται μεταξύ 24 και 35 μηνών, αλλά μπορεί να χορηγηθεί και νωρίτερα, αρκεί να έχουν περάσει τουλάχιστον τέσσερις εβδομάδες από την πρώτη.

Παιδιά και έφηβοι που δεν έχουν λάβει τη δεύτερη δόση θα πρέπει να την αναπληρώσουν το ταχύτερο δυνατόν. Τα άτομα που έχουν γεννηθεί πριν από το 1970 θεωρούνται άνοσα, ενώ όσοι έχουν γεννηθεί μετά το 1970 θα πρέπει να έχουν λάβει δύο δόσεις MMR, εκτός εάν υπάρχει αντένδειξη ή ιστορικό νόσησης.

Σε περιόδους επιδημίας, και ειδικά πριν από ταξίδι σε χώρα όπου ενδημεί η ιλαρά, συστήνεται μία δόση MMR σε βρέφη ηλικίας 6 έως 11 μηνών, με επανεμβολιασμό με δύο δόσεις μετά τον 12ο μήνα, σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα. Επειδή μετά τη χορήγηση εμβολίου απαιτούνται μέχρι και δύο εβδομάδες για αποτελεσματική προστασία, συνιστάται να γίνεται έλεγχος της εμβολιαστικής κάλυψης αρκετό χρόνο πριν από κάθε ταξίδι.

Ομάδες πληθυσμού με αυξημένο κίνδυνο, όπως εργαζόμενοι σε υπηρεσίες υγείας, εκπαιδευτικοί, φοιτητές και σπουδαστές, ενήλικες που πρόκειται να ταξιδέψουν στο εξωτερικό και μέλη οικογενειών ατόμων με ανοσοκαταστολή, καλούνται να είναι πλήρως εμβολιασμένοι, εκτός αντενδείξεων.

ΠΗΓΗ: ΕΟΔΥ

 

Πηγη: https://www.healthreport.gr

Ο Εθνικός Οργανισμός Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (ΕΟΠΥΥ) ανακοίνωσε την έναρξη της διαδικασίας διαπραγμάτευσης για σύμβαση παροχής υπηρεσιών μεταμόσχευσης κερατοειδούς από αυτοτελείς Μονάδες Ημερήσιας Νοσηλείας (ΜΗΝ) ειδικότητας Οφθαλμολογίας.

Η πρόσκληση του Οργανισμού απευθύνεται σε ΜΗΝ που διαθέτουν άδεια Μονάδων Εφαρμογής Οφθαλμικών Μοσχευμάτων και μπορούν να πραγματοποιήσουν τις επεμβάσεις.
Οι αιτήσεις

Οι ενδιαφερόμενοι καλούνται να υποβάλουν αίτηση συμμετοχής έως τις 27 Μαρτίου 2026 στην ηλεκτρονική διεύθυνση [email protected], δηλώνοντας τον νόμιμο εκπρόσωπο ή τους εκπροσώπους που θα συμμετάσχουν στη διαπραγμάτευση.

Επισημαίνεται ότι η συμμετοχή στη διαδικασία προϋποθέτει την καταβολή τέλους διαπραγμάτευσης, όπως ορίζεται στην Υπουργική Απόφαση ΕΑΛΕ/Γ.Π. οικ. 38196/2024 (ΦΕΚ Β’/5379).

Μετά την καταληκτική ημερομηνία, ο Συντονιστής της Υποεπιτροπής Κλινικών θα ενημερώσει τις Μονάδες για τον τόπο, την ημερομηνία και τον τρόπο διεξαγωγής της διαπραγμάτευσης.

Δείτε την πρόσκληση του ΕΟΠΥΥ

εοπυυ προσκληση

 

 

Πηγη: https://www.healthreport.gr

Ακόμη και μία μόνο θεραπεία με αντιβιοτικά μπορεί να επηρεάζει τη σύνθεση του εντερικού μικροβιώματος έως και οκτώ χρόνια μετά, σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Medicine.

Ακόμη και μία μόνο θεραπεία με αντιβιοτικά μπορεί να αφήσει αποτύπωμα στο μικροβίωμα του εντέρου για πολλά χρόνια, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature Medicine. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η χρήση ορισμένων αντιβιοτικών μπορεί να επηρεάζει τη σύνθεση των βακτηρίων του εντέρου ακόμη και οκτώ χρόνια μετά τη χορήγησή τους.

Η διεθνής ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής επιστήμονες από το Uppsala University, εντόπισε ισχυρή συσχέτιση μεταξύ του ιστορικού χρήσης αντιβιοτικών και της σημερινής σύνθεσης του εντερικού μικροβιώματος.

Τα αντιβιοτικά αφήνουν «ίχνη» για χρόνια

Ο πρώτος συγγραφέας της μελέτης, Gabriel Baldanzi, εξηγεί ότι τα δεδομένα δείχνουν μια εντυπωσιακή χρονική διάρκεια της επίδρασης.

«Μπορούμε να δούμε ότι η χρήση αντιβιοτικών ακόμη και πριν από τέσσερα έως οκτώ χρόνια συνδέεται με τη σημερινή σύνθεση του εντερικού μικροβιώματος ενός ατόμου. Ακόμη και μία μόνο αγωγή με ορισμένους τύπους αντιβιοτικών αφήνει ίχνη», σημειώνει.

Ανάλυση σε σχεδόν 15.000 άτομα

Οι επιστήμονες ανέλυσαν στοιχεία από το εθνικό μητρώο συνταγογραφούμενων φαρμάκων της Σουηδίας και συνέκριναν τη σύνθεση του μικροβιώματος σε σχεδόν 15.000 ενήλικες.

Συγκεκριμένα:

• εξετάστηκε το ιστορικό χρήσης αντιβιοτικών των τελευταίων οκτώ ετών

• χαρτογραφήθηκε η ποικιλομορφία των βακτηρίων στο έντερο

• συγκρίθηκαν άτομα που είχαν λάβει διαφορετικά αντιβιοτικά με όσους δεν είχαν λάβει καθόλου

Τα αποτελέσματα έδειξαν σημαντικές διαφορές στη βακτηριακή σύνθεση ανάλογα με το είδος του αντιβιοτικού.

Ποια αντιβιοτικά επηρεάζουν περισσότερο το μικροβίωμα

Οι ισχυρότερες επιδράσεις στο εντερικό μικροβίωμα καταγράφηκαν για:

• κλινδαμυκίνη

• φθοριοκινολόνες

• φλουκλοξακιλλίνη

Αντίθετα, η πενικιλίνη V — το πιο συχνά συνταγογραφούμενο αντιβιοτικό για λοιμώξεις εκτός νοσοκομείου στη Σουηδία — συνδέθηκε με μικρότερες και βραχυπρόθεσμες αλλαγές στη σύνθεση του μικροβιώματος.

Απρόσμενα ευρήματα για τη φλουκλοξακιλλίνη

Η επικεφαλής της μελέτης, Tove Fall, καθηγήτρια Μοριακής Επιδημιολογίας στο Uppsala University, χαρακτήρισε την ισχυρή συσχέτιση της φλουκλοξακιλλίνης με το μικροβίωμα «απροσδόκητη».

Όπως σημείωσε, τα ευρήματα της μελέτης ενδέχεται να συμβάλουν στη διαμόρφωση μελλοντικών κατευθυντήριων οδηγιών για τη χρήση αντιβιοτικών.

«Όταν πρέπει να επιλεγεί μεταξύ δύο εξίσου αποτελεσματικών φαρμάκων, ίσως προτιμηθεί εκείνο που επηρεάζει λιγότερο το μικροβίωμα», εξηγεί.

Χρειάζονται περισσότερες μακροχρόνιες μελέτες

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η μελέτη καλύπτει μόνο τις συνταγογραφήσεις των τελευταίων οκτώ ετών, γεγονός που περιορίζει την πλήρη κατανόηση των μακροχρόνιων επιδράσεων.

Επιπλέον, το μικροβίωμα εξετάστηκε μόνο μία φορά για κάθε συμμετέχοντα. Στο επόμενο στάδιο της έρευνας συλλέγονται νέα δείγματα από περίπου τους μισούς συμμετέχοντες, ώστε να διαπιστωθεί πόσο χρόνο χρειάζεται το μικροβίωμα για να αποκατασταθεί μετά τη χρήση αντιβιοτικών.

Πηγη: https://healthpharma.gr

Νέο Δ.Σ θα πρέπει να έχει το πολύ σε δύο μήνες ο Πανελλήνιος Ιατρικός Σύλλογος έπειτα από σχετική απόφαση του υπουργείου υγείας.

Συγκεκριμένα ο υπουργός υγείας Άδωνις Γεωργιάδης αλλά και ο υφυπουργός Μάριος Θεμιστοκλέους με σημερινή απόφασή τους, που δημοσιεύτηκε στη διαύγεια, γνωστοποίησαν στον κλάδο, ότι θα πρέπει να πραγματοποιηθούν αρχαιρεσίες έως τις 3 Μαΐου προκειμένου να αναδειχθεί νέο Διοικητικό Συμβούλιο στον ΠΙΣ.

Τις εκλογές θα διεξάγει το Διοικητικό Συμβούλιο, που είχε προκύψει πριν από τις εκλογές του Δεκεμβρίου του 2022, καθώς η νεότερη σύνθεση θεωρείται έκπτωτη μετά από απόφαση του ΣτΕ στο οποίο είχαν προσφύγει μέλη του ΔΣ.

Το ΣτΕ έκρινε ότι οι τελευταίες εκλογές ήταν άκυρες, καθώς συμμετείχαν και Ιατρικοί Σύλλογοι οι οποίοι δεν είχαν διεκπεραιώσει τις οικονομικές τους εκκρεμότητες κάτι που απαγορεύεται από το νόμο.

Να υπενθυμιστεί εδώ ότι το τελευταίο διάστημα είχε προηγηθεί αλλαγή στην προεδρία του Συλλόγου, μετά την παραίτηση του Αθανάσιου Εξαδάκτυλου.

Χαρακτηριστικά η υπουργική απόφαση αναφέρει:

ΑΠΟΦΑΣΙΖΟΥΜΕ
Α. Την αναβίωση των οργάνων διοίκησης του Πανελληνίου Ιατρικού Συλλόγου και ειδικότερα του Διοικητικού Συμβουλίου, της Εξελεγκτικής Επιτροπής και του Ανώτατου Πειθαρχικού Συμβουλίου Ιατρών που είχαν νόμιμη συγκρότηση πριν τις αρχαιρεσίες της 18ης Δεκεμβρίου 2022.

Β. Την άμεση προκήρυξη αρχαιρεσιών για ανάδειξη των οργάνων διοίκησης του Πανελληνίου Ιατρικού Συλλόγου, σε διάστημα όχι μεγαλύτερο των δύο (2) μηνών αρχομένου από την 03 – 03 -2026, αναλογικά εφαρμοζόμενης της παρ. 16 του άρθρου 306 του ν. 4512/2018 (Α’ 5) και λαμβάνοντας υπόψη το σκεπτικό της υπ’ αριθμ. 2402/2025 απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας για τους εκλέκτορες των Ιατρικών Συλλόγων που έχουν νόμιμο δικαίωμα συμμετοχής και ψήφου, εξαιρουμένων των Ιατρικών Συλλόγων που αναφέρονται στην ως άνω απόφαση ως μη νομίμως συμμετεχόντων στην εκλογική διαδικασία.

Γ. Τα όργανα διοίκησης που αναβιώνουν, προβαίνουν μόνο στις πράξεις συνήθους διοίκησης που είναι απαραίτητες για την εύρυθμη λειτουργία του Συλλόγου και των μελών του.

 

 

Πηγη: https://www.healthreport.gr/

Από τα Κέντρα Αναφοράς
Με απόφαση της αν. Υπουργού Υγείας Ειρήνης Αγαπηδάκη καθορίζεται το
ύψος της αποζημίωσης ανά εργαστήριο, καθώς και του αριθμού δειγμάτων
ανά είδος εξέτασης για τη διενέργεια των εργαστηριακών εξετάσεων από
τα Κέντρα Αναφοράς του ιού HIV (AIDS, HIV, Ρετροϊών).

Ειδικότερα, η αποζημίωση για την ανίχνευση
Αντιγόνου p24/Αντισωμάτων HIV ½ ανέρχεται στα 9,00 € ανά εξέταση. Η
αποζημίωση για την Επιβεβαιωτική Μέθοδο HIV ½ ανέρχεται στα 20,00
€ ανά εξέταση. Η αποζημίωση για την Μοριακή Διάγνωση HIV – HIV-1 RNA
ιικό φορτίο ανέρχεται στα 90,00 € ανά εξέταση και η αποζημίωση για τον
Έλεγχο Γονοτυπικής Αντοχής ανέρχεται στα 280,00 € ανά εξέταση.

Τα Κέντρα Αναφοράς του ιού HIV (AIDS, HIV,
Ρετροϊών), τα οποία έχουν επιφορτιστεί με την εργαστηριακή παρακολούθηση
των ασθενών με HIV λοίμωξη, αποζημιώνονται με προϋπολογισμό
που ορίζεται στην παρούσα ανά έτος, από τον προϋπολογισμό του ΕΟΔΥ.
Η προβλεπόμενη δαπάνη για τη χρηματοδότηση των Κέντρων Αναφοράς
ανά έτος ανέρχεται στο ποσό του ενός εκατομμυρίου εξακοσίων χιλιάδων
(1.600.000) ευρώ, καλύπτεται από τις πιστώσεις του προϋπολογισμού
του ΕΟΔΥ και είναι εντός των ορίων του προϋπολογισμού που έχουν τεθεί
στο ισχύον Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής.

 

 

Πηγη:HealthDaily

Αναξιοποίητη παραμένει και η μονάδα στην Παιανία
Η Ελληνική Εταιρεία Θεραπείας Πόνου και Παρηγορικής Φροντίδας (ΠΑΡΗΣΥΑ)
καταγράφει αύξηση κατά 50% των ωφελούμενων από τις δωρεάν υπηρεσίες κατ’
οίκον φροντίδας, με 924 ασθενείς το 2024 και 1.486 το 2025, επεκτείνοντας τη
δράση της πέραν της Αττικής, σε Βόρεια Ελλάδα, Κρήτη και Ήπειρο. Σύμφωνα
με τα διαθέσιμα στοιχεία, στην Ελλάδα λειτουργούν 67 Ιατρεία Πόνου και
Παρηγορικής Φροντίδας εντός νοσοκομείων του ΕΣΥ, τα οποία όμως δεν είναι
ενταγμένα στα οργανογράμματα των νοσοκομείων, στελεχώνονται κυρίως
με εθελοντική συνεισφορά εξειδικευμένων αναισθησιολόγων και λοιπών
επαγγελματιών υγείας και λειτουργούν περιορισμένα, αδυνατώντας να καλύψουν
τις ανάγκες περίπου τριών εκατομμυρίων συμπολιτών μας που πάσχουν από
χρόνιο πόνο. Παράλληλα, η Ελληνική Αντικαρκινική Εταιρεία και η ΠΑΡΗΣΥΑ
υπέγραψαν μνημόνιο συνεργασίας για την ενίσχυση της ποιότητας ζωής
ασθενών με καρκίνο και την παροχή παρηγορικής φροντίδας, που περιλαμβάνει
δράσεις όπως η «Τράπεζα Ανθρωπιάς», εκπαιδευτικά προγράμματα και
ψυχοκοινωνική στήριξη. Ιδιαίτερη σημασία έχει ο Ξενώνας της Αντικαρκινικής
στην Παιανία, δυναμικότητας 50 κλινών, έτοιμος από το 2010, ο οποίος διαθέτει
τις προδιαγραφές λειτουργίας ως Hospice, πλην όμως παραμένει αναξιοποίητος,
παρά τις κατά καιρούς προτάσεις παραχώρησής του προς το ΕΣΥ και το Υπουργείο
Υγείας. Το ερώτημα κατατέθηκε και στη Βουλή και ο υπουργός Υγείας ερωτάται
εάν θα εντάξει θεσμικά τα Ιατρεία Πόνου και Παρηγορικής Φροντίδας στο ΕΣΥ.

 

 

Πηγη:HealthDaily

Αποτελέσματα ανάλυσης στοιχείων
Σύμφωνα με μια μεγάλη ανάλυση στοιχείων, σε άτομα με ΣΔ τύπου 2, ενώ
οι θάνατοι από καρδιαγγειακά νοσήματα,μειώνονται, η θνησιμότητα από άνοια
αυξάνεται. Τα νεότερα φάρμακα για τον διαβήτη, συμπεριλαμβανομένων των
αγωνιστών GLP-1 και των αναστολέων SGLT-2, παρέχουν προστασία της
καρδιάς μαζί με έλεγχο του σακχάρου στο αίμα, ανέφεραν οι ερευνητές στο
The Lancet Diabetes and Endocrinology. 
Αναλύοντας δεδομένα από 10 πλούσιες χώρες σχετικά με 2,7 εκατ.θανάτους
ασθενών με ΣΔ 2 μεταξύ 2000 και 2023, οι ερευνητές παρατήρησαν
συνολική μείωση των ποσοστών θνησιμότητας από καρδιαγγειακές
παθήσεις, καρκίνο και διαβήτη αλλά αυξήσεις στα ποσοστά θνησιμότητας
από άνοια και άλλες αιτίες. «Εάν η βελτίωση της καρδιαγγειακής υγείας
ήταν το ζητούμενο μέχρι σήμερα στη φροντίδα των διαβητικών, η διατήρηση
της γνωστικής υγείας θα πρέπει να καθορίσει την επόμενη φάση»,
δήλωσαν οι ερευνητές.

 

 

Πηγη:HealthDaily