Ροή

ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗ ΜΕΡΥΠ ΔΥΓ

ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗ 29 ΙΑΝ 2026 ΓΕΣ ΔΥΓ

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΣΑΣ

—

Με εκτίμηση,

ΑΝΧΗΣ (ΥΦ) ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΠΟΥΛΙΟΠΟΥΛΟΣ

ΜΕΡΥΠ/ΔΥΓ/ΕΔΥΠ/Τμήμα Συμβάσεων

Τηλ.: 2310025330

Σύμφωνα με τα τελευταία δεδομένα του ΟΟΣΑ (OECD/EU Country Cancer Profile 2025), στην Ελλάδα καταγράφονται από 63.000 έως 67.000 νέα περιστατικά καρκίνου ετησίως. Ο καρκίνος αποτελεί μία από τις κύριες αιτίες θανάτου στη χώρα, με περίπου 35.000 θανάτους ετησίως. Καταγράφονται περίπου 30.000 νέα περιστατικά σε γυναίκες και 33.000 – 35.000 νέα περιστατικά στους άνδρες.

Πρώτος σε συχνότητα έρχεται ο καρκίνος του πνεύμονα με 8.960 νέα περιστατικά ετησίως και δεύτερος ο καρκίνος του μαστού με περίπου 7.770 νέα περιστατικά ετησίως. Ακολουθούν, ο καρκίνος του παχέος εντέρου που αντιστοιχεί στο 12% των νέων διαγνώσεων και ο καρκίνος του προστάτη που αντιστοιχεί στο 20% των νέων διαγνώσεων στο ανδρικό φύλο.

Ο πρόεδρος της Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρίας, Ευάγγελος Φιλόπουλος καταγράφει την ιατρική πρόοδο, τους καρκινογόνους παράγοντες, τον ρόλο της κλιματικής αλλαγής, τις ανισότητες στην πρόσβαση, την έλλειψη δομών τελικού σταδίου και ό,τι πρέπει να γνωρίζουμε για τον καρκίνο.

Συνέντευξη στην Αλεξία Σβώλου

– Ποιοι είναι οι παράγοντες που πρέπει να μας απασχολούν περισσότερο ως δυνητικά καρκινογόνοι, ώστε να τους αποφεύγουμε;

Γνωρίζουμε πλέον με επιστημονική εγκυρότητα το ποιοι είναι οι 8 βασικοί παράγοντες που ευνοούν την καρκινογένεση, πέρα από τις περιπτώσεις τυχαίων βλαβών ή ιδιομορφιών του γενετικού κώδικα των κυττάρων του οργανισμού. Οι εξωτερικοί παράγοντες που επηρεάζονται από την ανθρώπινη συμπεριφορά και με την κατάλληλη ατομική συμμόρφωση και τις κοινωνικές πολιτικές μπορεί να οδηγήσουν στην μείωση της συχνότητας εμφάνισης του καρκίνου είναι:

2) η μη σωστή διατροφή, που περιλαμβάνει την αποφυγή των λιπαρών, των επεξεργασμένων, των με υψηλή περιεκτικότητα σε σάκχαρα τροφών, την συχνή κρεατοφαγία, την κατανάλωση αλκοολούχων ποτών,

6) η έλλειψη καθαρού περιβάλλοντος (εσωτερικού – εντός των οικιών- και εξωτερικού , π.χ. ρύπανση αέρα, υδάτων κ.λ.π),

7) η έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία για πολλές ώρες ή η χρήση σε solarium για μαύρισμα και

– Ποιες μορφές καρκίνου καταγράφουν αύξηση ειδικότερα σε νεαρές ηλικίες, προκαλώντας προβληματισμό στους ειδικούς;

Η συχνότητα εμφάνισης καρκίνου αυξάνεται παγκοσμίως και αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην γήρανση του πληθυσμού. Συνήθως ο καρκίνος είναι ασθένεια που απαντάται συχνότερα σε μεγαλύτερης ηλικίας άτομα. Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μία αύξηση των καρκίνων και σε νεαρότερες ηλικίες. Ορισμένοι απ’ αυτούς τους καρκίνους δεν αυξάνονται μόνο στις νεαρότερες ηλικίες, αλλά συχνά αυτή αφορά και τις μεγαλύτερες ηλικίες ( π.χ. ο καρκίνος του μαστού). ‘Όμως η εμφάνιση αυξημένων ποσοστών καρκίνου του παχέος εντέρου ή του προστάτη ή της μήτρας ή του θυρεοειδούς αποτελεί γεγονός που έλκει την προσοχή της επιστημονικής κοινότητας η οποία αναζητεί την αιτιολογία του φαινομένου. Η παχυσαρκία, το μικροβίωμα του εντέρου, τα μικροπλαστικά ή τα PFAS ανήκουν στους παράγοντες που ενοχοποιούνται γι΄αυτή την εξέλιξη. Από την άλλη είναι ενθαρρυντικό το γεγονός πως η πρόγνωση αυτών των καρκίνων δεν είναι χειρότερη από την αντίστοιχη όταν αυτοί εμφανίζονται σε μεγαλύτερη ηλικία.

– Ποιος είναι στο βαθμό που το γνωρίζουμε ο ρόλος της κλιματικής αλλαγής στην εμφάνιση του καρκίνου;

Η κλιματική αλλαγή αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό σε ανθρωπογενείς δραστηριότητες, όπως η μόλυνση της ατμόσφαιρας, των υδάτων, η αστικοποίηση, ο υπερπληθυσμός, η εντατική εκτροφή μεγάλων ζώων κ.α. Επομένως, οι αιτίες της κλιματικής αλλαγής είναι σε μεγάλο βαθμό συνέπεια των ίδιων παραγόντων που επιδρούν στην εμφάνιση του καρκίνου. Αλλά και η αλλαγή προς το δυσμενέστερο στις συνθήκες διαβίωσης περιοχών του πλανήτη οδηγεί στη φτώχια και στην έλλειψη αγωγής υγείας και υγειονομικής φροντίδας.

– Η επιστημονική πρόοδος έχει οδηγήσει στο να γίνουν ιάσιμοι πολλοί καρκίνοι. Πόσο όμως αυτονόητο είναι (ή δεν είναι) το ότι οι ασθενείς θα έχουν ισότιμη πρόσβαση στα επιστημονικά επιτεύγματα;

Από στοιχεία των Η.Π.Α. και άλλων προηγμένων σε καταγραφή υγειονομικών δεδομένων τα τελευταία 30 χρόνια σημειώθηκε μία εξαιρετικά σημαντική πρόοδος στην θεραπεία της νόσου. Σήμερα 7 στους 10 ασθενείς επιζούν της 5ετίας (χρονικός περιορισμός που καθιστά πιο εύκολο την παρακολούθηση των ασθενών). Πολλοί καρκίνοι μπορούν να ιαθούν πλήρως, όπως π.χ. του θυρεοειδούς, το μελάνωμα, ενώ άλλοι έχουν μακροχρόνια επιβίωση. Επιπρόσθετα, οι θεραπευτικές παρεμβάσεις έχουν πάψει πλέον να είναι επώδυνες ή δύσκολες για τους ασθενείς και έτσι η ποιότητα ζωής ακόμα και στην οξεία φάση της νόσου να είναι πολύ καλύτερη.

Το πρόβλημα της ισότιμης πρόσβασης στα διαγνωστικά και θεραπευτικά σύγχρονα επιτεύγματα είναι ένα δύσκολο θέμα γιατί άπτεται οικονομικών και πολιτικών δυνατοτήτων και προτεραιοτήτων. Η Ελλάδα δεν είναι από τις χώρες με πολύ κακή πρόσβαση στο υγειονομικό σύστημα, αλλά σταδιακά τείνει να διευρυνθεί το χάσμα ανάμεσα σε τμήματα του πληθυσμού που είτε δεν έχουν εύκολη πρόσβαση λόγω γεωγραφικών εμποδίων, είτε γιατί κοινωνικο- οικονομικά υστερούν. Υποχρέωση της Πολιτείας είναι να παρέχει σε όλους ανεξαιρέτους τους πολίτες ισότιμη έγκυρη και έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία. Χωρίς ένα ισχυρό δημόσιο σύστημα υγείας κάτι τέτοιο δεν είναι εφικτό για τη χώρα μας και δεν πρέπει να γίνει ανεκτό από όλους μας. Μέσα στις δύσκολες οικονομικές συνθήκες της εποχής μόνο οι έξυπνες λύσεις που θα εξοικονομήσουν πόρους από την σπατάλη στον τομέα υγείας θα εξασφαλίσουν οικονομικά μέσα για κάλυψη των ακριβών σύγχρονων διαγνωστικών και θεραπευτικών μέσων. Απλές ευχές και συζητήσεις σε πάνελ δεν πρόκειται να οδηγήσουν στα προσδοκώμενα αποτελέσματα.

– Στην Ελλάδα σ’ αυτόν τον τομέα ποια είναι τα κύρια προβλήματα που αντιμετωπίζουμε;

Ανάφερα προηγουμένως τόσο τις γεωγραφικές ανισότητές όσο και τις διαρκώς αυξανόμενες οικονομικές δυσκολίες πολλών συμπολιτών μας. Και ενώ υπάρχει μία τάση να συζητάμε για κτιριακές ανακαινίσεις (καλή πρακτική) ή τεχνολογική ανανέωση (επίσης καλή πρακτική) αλλά από την άλλη το Δημόσιο αδυνατεί να διατηρήσει επαρκές υγειονομικό προσωπικό και να το ανανεώσει. Η συνεργασία κράτους και κοινωνίας των πολιτών που μπορούσε να βοηθήσει σε ορισμένες πτυχές της φροντίδας του καρκίνου αυτοπαγιδεύεται από την εκλεκτική συνεργασία με συγκεκριμένους μόνο φορείς στο πλαίσιο της πολιτικής αληλοεξυπηρέτησης.

Τέλος να τονιστεί ότι η φροντίδα του καρκίνου δεν είναι μόνο οι καινοτόμες θεραπείες αλλά και η αξιοπρεπής, ανώδυνη και ειρηνική πορεία προς το τέλος. Η φροντίδα τελικού σταδίου είναι στη χώρα μας ο πλέον παραμελημένος τομέας υπηρεσιών προς τον πάσχοντα συνάνθρωπο.

– Αν φτιάχναμε ένα εγχειρίδιο που μας κρατάει μακριά από τον καρκίνο με λίγες συμβουλές ποιές είναι αυτές;

Μην καπνίζετε, γυμναστείτε, τρώτε υγιεινά, προσέξτε το βάρος σας, αποφύγετε τις βλαβερές ουσίες που αναφέρθηκαν προηγουμένως, προσοχή στον ήλιο και στο οινόπνευμα. Εμβολιάστε τα παιδιά για τον HPV και την ηπατίτιδα Β. Ακολουθήστε ένα σταθερό πρόγραμμα προληπτικών ελέγχων για τη έγκαιρη διάγνωση της νόσου. Μην ακούτε παραδοξότητες ή συμβουλές για μαγικά τρόφιμα, ποτά ή βότανα που προλαμβάνουν ή θεραπεύουν τον καρκίνο. Ζητάτε δεύτερη γνώμη σε περίπτωση που σας συστηθεί θεραπεία για καρκίνο.

– Ποιοι είναι οι πιο διαδεδομένοι μύθοι που ακόμα «αντέχουν» και οδηγούν σε καθυστερημένη διάγνωση και κατά συνέπεια σε χειρότερη έκβαση;

Η πεποίθηση ότι είμαστε άτρωτοι. Η εκτίμηση πως σε εμάς δεν πρόκειται να συμβεί κάτι τέτοιο. Η ψυχολογική διαδικασία απώθησης ενός τέτοιου ενδεχόμενου. Ιδίως στους άνδρες είναι πιο έντονες αυτές οι προσεγγίσεις, ενώ αντίθετα στις γυναίκες, που είναι πιο γήινες, οι τακτικές προληπτικές εξετάσεις είναι πιο αποδεκτές.

Τέλος, ακόμα και όταν υπάρχουν συμπτώματα αρκετοί άνθρωποι προσπαθούν να απωθήσουν την πιθανότητα να πρόκειται περί καρκίνου, αυτό αποτελεί μία γνωστή ψυχολογική αντίδραση. Όταν ο γιατρός βρεθεί ενώπιον μιας τέτοιας κατάστασης είναι απαράδεκτο να επιτιμήσει τον ή την ασθενή. Ούτε τη θεραπεία βοηθά, ούτε κανείς τον όρισε δικαστή που κρίνει τον κάθε άνθρωπο.

Πηγη: https://www.insider.gr/

Με τις εμπορικές σχέσεις σε παγκόσμιο επίπεδο να είναι εύθραυστες, τις γεωπολιτικές εξελίξεις να καθιστούν ακόμα πιο αβέβαιο το τοπίο και τον πρόεδρο Τραμπ κατά καιρούς να απειλεί με δασμούς στα φάρμακα, κάτι που θα αυξήσει τις τιμές των φαρμάκων σε ολόκληρη τη «γηραιά» ήπειρο, η Ευρωπαΐκή Ένωση υπογραμμίζει την ανάγκη κάθε χώρα να ενισχύσει την αυτονομία της στη συλλογή πλάσματος. Μόνο έτσι, όπως εξηγεί ο Καναδός καθηγητής Πίτερ Γιαβόρσκι (Peter Yavorsky) από το πανεπιστήμιο Τζόρτζταουν (Georgetown) της Ουάσιγκτον στις ΗΠΑ, μπορεί να διασφαλιστεί η υγεία των ασθενών, που χρειάζονται φάρμακα «φτιαγμένα» από πλάσμα, όπως είναι οι ασθενείς με αιμορροφιλία, ανοσοανεπάρκειες, νόσο Kawasaki, κληρονομικό αγγειοοίδημα, σύνδρομο Guillain-Barre αλλά και οι τραυματίες και όσοι πρόκειται να υποβληθούν σε χειρουργική επέμβαση.

«Την ώρα που η φαρμακευτική αγορά κλυδωνίζεται από τις γεωπολιτικές πιέσεις και τις αναθεωρητικές τάσεις τρίτων χωρών, οι ΗΠΑ συλλέγουν ένα μεγάλο μέρος του παγκόσμιου αποθέματος πλάσματος, διαθέτοντας 1247 πιστοποιημένα Κέντρα Συλλογής, ενώ έχουν και πολλές φαρμακευτικές εταιρίες που παρασκευάζουν φάρμακα από πλάσμα όπως είναι οι γ-ανοσοσφαιρίνες, με συνέπεια να καλύπτουν το 68% των αναγκών της παγκόσμιας αγοράς σε πλάσμα. Η Ευρώπη παρασκευάζει το 60% των φαρμάκων από πλάσμα που χρειάζονται σε ετήσια βάση οι περίπου 300.000 ασθενείς με τις προαναφερθείσες παθήσεις, οπότε για το υπόλοιπο 40% εξαρτάται από την Αμερική» προσθέτει ο Πίτερ Γιαβόρσκι.

Κρατικό και συνεργατικό μοντέλο συλλογής πλάσματος

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός που ασχολείται με την συλλογή πλάσματος ονομάζεται PPTA (Σύνδεσμος Θεραπευτικής Πρωτεΐνης Πλάσματος). Όπως εξηγεί η Ελληνίδα αντιπρόεδρος του Συνδέσμου PPTA και υπεύθυνη Δημοσίων Σχέσεων και Επιχειρήσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, Μαριλένα Βράνα, το πλάσμα είναι ένα παράγωγο του αίματος με θολό κίτρινο χρώμα που περιέχει 92% νερό, 7% πρωτεϊνες και 1% αιμοπετάλια και χρησιμοποιείται ως πρώτη ύλη σε φαρμακευτικές ανά τον κόσμο για την ανάπτυξη βιολογικών φαρμάκων που δεν μπορούν να συντεθούν χημικά στο εργαστήριο. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση υπάρχουν δύο μοντέλα συλλογής πλάσματος: Το πρώτο είναι κρατικό μονοπώλιο (που ισχύει και στην Ελλάδα με το Εθνικό Κέντρο Αιμοδοσίας-ΕΚΕΑ), αλλά και στην Γαλλία, την Ιταλία και την Ισπανία, με κοινό παρανομαστή το γεγονός πως όλες αυτές οι χώρες δεν μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες τους σε πλάσμα οπότε εξαρτώνται από τρίτες χώρες. Στον αντίποδα αυτού του μοντέλου, υπάρχει το συνεργατικό μοντέλο στο οποίο οι φορείς που ασχολούνται με τη συλλογή πλάσματος είναι και κρατικοί και ιδιωτικοί. Αυτή τη συνεργατική μορφή έχουν επιλέξει 4 χώρες, η Γερμανία, η Αυστρία, η Τσεχία και η Ουγγαρία που καταφέρνουν και να καλύψουν τις δικές τους ανάγκες και ταυτόχρονα να παράσχουν το 50% του πλάσματος που χρειάζεται η ΕΕ σε ετήσια βάση. Είναι λοιπόν ξεκάθαρο πως μόνο το συνεργατικό μοντέλο οδηγεί μια χώρα στην αυτονομία.

Έλλειψη πιστοποιημένων φορέων στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα βέβαια έχουμε ακόμα μεγαλύτερο πρόβλημα εξάρτησης από τρίτες χώρες γιατί τα Κέντρα συλλογής πλάσματος που διαθέτουμε (περίπου 10 στην επικράτεια) δεν είναι πιστοποιημένα σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό κανονισμό (ο Κανονισμός SoHo θα ισχύει υποχρεωτικά από 1/1/2027) και συνεπώς ό,τι πλάσμα συλλέγουμε είτε μέσω της αιμοδοσίας και μετά με διαχωρισμό, είτε απευθείας με πλασμαφαίρεση, όσο δεν χρησιμοποιείται άμεσα σε χειρουργικές επεμβάσεις ή για την απομόνωση αιμοπεταλίων για τη θεραπεία ογκολογικών ασθενών, πηγαίνει στους καταψύκτες του ΕΚΕΑ και όταν λήξει πετιέται, παρότι πρόκειται για ανεκτίμητο βιολογικό υλικό. Όμως χωρίς την πιστοποίηση δεν μπορεί να δοθεί (να πουληθεί δηλαδή) σε φαρμακοβιομηχανίες που παράγουν φάρμακα από πλάσμα, με τέτοιες Μονάδες να λειτουργούν στην Γερμανία, την Αυστρία, την Ελβετία και αλλού.

Για να πάρουμε μία ιδέα πόσο πλάσμα μπορεί να χρειάζεται ένας ασθενής που νοσεί από μία τέτοια ασθένεια, για έναν ασθενή με αιμορροφιλία και για την κάλυψη του για ένα έτος χρειαζόμαστε 1200 δωρεές πλάσματος, ενώ για τις ανοσοανεπάρκειες όπου είναι μικρότερες οι ανάγκες χρειαζόμαστε 130 δωρεές πλάσματος, για να καλυφθεί ένας ασθενής για ένα έτος. Σε αυτά τα στοιχεία πρέπει να προστεθεί το γεγονός ότι οι παγκόσμιες ανάγκες για πλάσμα αυξάνονται κατά 8% κάθε χρόνο. Το πλάσμα χρησιμοποιείται επίσης σε χειρουργεία, χορηγείται σε καρκινοπαθείς, στις μεταμοσχεύσεις, σε ανθρώπους που έχουν υποστεί δαγκώματα ζώων, σε ασθενείς με ηπατίτιδες, στην πρόληψη λοιμώξεων σε παιδιά προσβεβλημένα με τον ιό HIV ή όταν υπάρχει ασυμβατότητα ρέζους από τη μητέρα στο έμβρυο.

Τι ισχύει για την κατ’ αποκοπή αποζημίωση στη δωρεά πλάσματος

Η δημιουργία των φαρμάκων από πλάσμα γίνεται σε ειδικές μονάδες παραγωγής που υπάρχουν σε διάφορες χώρες και όλη η διαδικασία ξεκινά από τους εθελοντές δότες μέσω της αιμοδοσίας και τους δότες για πλάσμα ενώ σε πολλές χώρες ισχύει η κατ’ αποκοπή αποζημίωση είτε με χρήματα είτε με μία άλλη μορφή (γεύματα, χυμοί μπλουζάκια, καπελάκια, αξεσουάρ). Στις χώρες που εφαρμόζεται κατ’ αποκοπή αποζημίωση, ο εθελοντής λαμβάνει από 20-50 ευρώ τη φορά ή επιβραβεύεται με δωρεάν φαγητό και χυμό, δωρεάν ιατρικό τσεκ-απ και ενίοτε με ένα point system που οι δότες μαζεύουν πόντους και τους εξαργυρώνουν με voucher για την αγορά προϊόντων.

Μήπως η δωρεά πλάσματος μειώσει την δωρεά αίματος που είναι δωρεάν;

Πρόσφατα άνοιξε μία μεγάλη κουβέντα για την κατ’ αποκοπή αποζημίωση, κατά πόσο είναι αμοιβή και κατά πόσο θα οδηγήσει τους εθελοντές να δίνουν πλάσμα αντί να πηγαίνουν στην απλή αιμοδοσία για αίμα που είναι δωρεάν. Η συζήτηση αυτή προκάλεσε μεγάλο ντόρο και διάχυτες ανησυχίες που δεν επαληθεύονται, καθώς στις χώρες που υλοποιήθηκαν καμπάνιες για την ανάγκη συλλογής πλάσματος αυξήθηκε παράλληλα και η αιμοδοσία. Στη Γερμανία για παράδειγμα αυξήθηκε κατά 2,6% η αιμοδοσία από την ενημέρωση του κοινού για τη συλλογή πλάσματος. Η δημιουργία φαρμάκων από πλάσμα δεν είναι μία απλή διαδικασία: Από την δωρεά μέχρι το τελικό προϊόν χρειαζόμαστε την πάροδο 12 μηνών όταν ένα φάρμακο που δημιουργείται από χημικά μόρια στο εργαστήριο χρειάζεται περίπου ένα μήνα.

Γι’ αυτό άλλωστε οι ελλείψεις σε πλάσμα και σε φάρμακα από πλάσμα δεν μπορούν να καλυφθούν σε μια νύχτα! Κάθε καλοκαίρι που σταματούν την αιμοδοσία οι εθελοντές αιμοδότες μειώνεται πολύ το απόθεμα (με τις ελλείψεις να κρατούν όλο το φθινόπωρο), ενώ στην πανδημία του κορονοϊού είχε μειωθεί το απόθεμα σε αίμα και πλάσμα κατά σχεδόν 20%. Το πλάσμα συλλέγεται κατευθείαν μετά από πλασμαφαίρεση (σε ειδικό μηχάνημα) ή μέσα από την κλασική αιμοδοσία, μετά από διαχωρισμό και διοχετεύεται στην παγκόσμια φαρμακευτική αγορά για την παρασκευή φαρμάκων μόνο αν είναι πιστοποιημένη η διαδικασία συλλογής (κάτι που όπως ειπώθηκε δεν ισχύει στην πατρίδα μας). Η Ευρώπη χρειάζεται ετησίως 9.300.000 λίτρα πλάσματος και το 50% αυτής της ποσότητας προέρχεται από τις τέσσερις χώρες (Αυστρία, Τσεχία, Ουγγαρία και Γερμανία) που έχουν υιοθετήσει το συνεργατικό μοντέλο αναφορικά με τους φορείς συλλογής.

Πλασμαφαίρεση ή αιμοδοσία;

Επί της διαδικασίας τώρα, αν η λήψη της πρώτης ύλης (πλάσμα) γίνει με πλασμαφαίρεση σε ειδικό μηχάνημα η διαδικασία για τον εθελοντή δότη-πολίτη διαρκεί 90 λεπτά και λαμβάνονται 650-880 ml ανά δωρεά, ενώ η δωρεά κατ’ άτομο μπορεί να γίνεται έως και 60 φορές ετησίως. Από την αιμοδοσία η διαδικασία διαρκεί μόλις 15 λεπτά αλλά έχει πολύ χαμηλότερη απόδοση σε πλάσμα καθώς ανά δωρεά προκύπτουν 250-300 ml και αίμα μπορούμε να δώσουμε 3 φορές τον χρόνο. Αν δηλαδή μια χώρα θέλει να διασφαλίσει αυτονομία, είναι προτιμότερη η πλασμαφαίρεση που έχει μεγαλύτερη απόδοση (3πλάσια) ανά δωρεά.

Έως 4 εκατ. ευρώ η επένδυση στην Ελλάδα για 1 πιστοποιημένο κέντρο

Μελέτη που έγινε στην πατρίδα μας δείχνει ότι για να κατασκευαστεί ένα πιστοποιημένο κέντρο συλλογής πλάσματος την Ελλάδα το ύψος της επένδυσης κυμαίνεται από 1 εκατ. ευρώ έως 4 εκατ. ευρώ.

Τα φάρμακα που φτιάχνονται από πλάσμα καλύπτονται από τον ΕΟΠΠΥ. Δεν υπάρχει συμμετοχή για τους έλληνες ασθενείς δεδομένου ότι είναι φάρμακα για σοβαρά νοσήματα όπως τα ογκολογικά. Είναι ευνόητο πως όταν μια χώρα διαθέτει απόθεμα πλάσματος (πιστοποιημένο) που μπορεί να το πουλήσει στις φαρμακοβιομηχανίες οι οποίες παρασκευάζουν τα φάρμακα, διαθέτει ένα πλεονέκτημα και μπορεί να κλείσει καλύτερες συμφωνίες (πιο συμφέρουσες) για τα φάρμακα τα οποία χρειάζεται και θα αγοράσει.

Πηγη: https://www.insider.gr/

Πηγη: https://www.healthweb.gr/

Υποβλήθηκαν 2.398 αιτήσεις χορήγησης άδειας στο β΄ εξάμηνο του 2025, ενώ 71 ιδιώτες ζήτησαν συμβάσεις συνεργασίας με νοσοκομεία

Το διεθνές πρόγραμμα CHAMPS του ΟΗΕ αρχίζει επίσημα στη χώρα, με στόχο την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των παιδιών και των εφήβων σε κρίσιμους κινδύνους. Πρόκειται για ένα διεθνές πρότυπο πρόληψης με επίκεντρο το παιδί.

Το πρόγραμμα CHAMPS (Children Amplified Prevention Services), που υλοποιείται υπό την αιγίδα του UNODC και με συντονιστή φορέα τον ΕΟΠΑΕ, αποτελεί μια καινοτόμο διεθνή πρωτοβουλία συστημικών παρεμβάσεων πρόληψης. Στόχος του είναι η ενίσχυση επιστημονικά τεκμηριωμένων δράσεων για παιδιά και εφήβους από τη γέννηση έως την ενηλικίωση, μέσα από ολιστική προσέγγιση και διατομεακή συνεργασία.

Το μοντέλο καλύπτει όλα τα περιβάλλοντα ανάπτυξης του παιδιού – οικογένεια, σχολείο, κοινότητα και πολιτεία – ενισχύοντας προστατευτικούς παράγοντες και μειώνοντας κινδύνους όπως χρήση ουσιών, παραβατικότητα, σχολική διαρροή, κοινωνικός αποκλεισμός και επιπτώσεις στην ψυχική υγεία.

Ενίσχυση συνεργασιών και εφαρμογή διεθνών προτύπων

Το CHAMPS προωθεί τη συνεργασία μεταξύ κρατικών φορέων, τοπικής αυτοδιοίκησης, ΜΚΟ, ερευνητικών και εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, εφαρμόζοντας διεθνώς αναγνωρισμένα πρότυπα του UNODC και του ΠΟΥ. Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις πρώτες δέκα χώρες παγκοσμίως που συμμετέχουν, επιβεβαιώνοντας τη δέσμευσή της σε μια σύγχρονη πολιτική πρόληψης με επίκεντρο τα παιδιά και τους νέους.

Η πρώτη συνάντηση της Εθνικής Οργανωτικής Επιτροπής

Στις 26 Ιανουαρίου πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα η πρώτη συνάντηση της Εθνικής Οργανωτικής Επιτροπής, παρουσία του υφυπουργού Υγείας Δημήτρη Βαρτζόπουλου. Ο υφυπουργός υπογράμμισε στα λεγόμενά του τη σημασία της ενιαίας και θεσμικής πρόληψης ως βασικού πυλώνα δημόσιας υγείας, αναδεικνύοντας τον ρόλο του ΕΟΠΑΕ ως κεντρικού φορέα υλοποίησης. Κεντρικός ομιλητής ήταν ο Dr. Wadih Maalouf, Παγκόσμιος Συντονιστής Προγραμμάτων Πρόληψης του UNODC, ο οποίος παρουσίασε τη φιλοσοφία και τη στρατηγική σημασία του προγράμματος.

«Τα παιδιά ως αυριανοί CHAMPS» – Το μήνυμα του ΕΟΠΑΕ

Ο πρόεδρος του ΕΟΠΑΕ και εθνικός συντονιστής για την Αντιμετώπιση των Εξαρτήσεων, Αθανάσιος Θεοχάρης, τόνισε ότι το CHAMPS αποτελεί «ουσιαστική αλλαγή του προτύπου πρόληψης» και όχι απλώς ένα ακόμη πρόγραμμα. Στόχος είναι η ενίσχυση της ψυχικής, κοινωνικής και συναισθηματικής ανθεκτικότητας των παιδιών, με τα ίδια να συμμετέχουν ενεργά ως «αυριανοί πρωταθλητές».

Τεχνική συνάντηση στην Πάτρα και συμμετοχή τοπικών φορέων

Στις 27–28 Ιανουαρίου πραγματοποιήθηκε στην Πάτρα Τεχνική Συνάντηση για την εφαρμογή του CHAMPS στην τοπική κοινότητα. Συγκεκριμένα,  συμμετείχαν εκπρόσωποι από το Πρωτοδικείο Αχαΐας, την 6η ΥΠΕ, το Πανεπιστήμιο Πατρών, την Αστυνομία, το «Σπίτι του Παιδιού», την Υπηρεσία Επιμελητών Ανηλίκων, τις τοπικές υπηρεσίες του ΕΟΠΑΕ, την ΚΟΔΗΠ, την Ομοσπονδία Γονέων ΠΔΕ, το «Χαμόγελο του Παιδιού» και τον Ιστιοπλοϊκό Όμιλο Πατρών.
Ιδιαίτερα τιμητική ήταν η παρουσία του αναπληρωτή περιφερειάρχη κ. Μπονάνου και των Αντιπεριφερειαρχών κ. Μαστοράκου και κ. Ντάτσικα.

Πηγη: https://virus.com.gr/

Η Ελλάδα παρουσίασε το νέο στρατηγικό της πλαίσιο για την ψυχική υγεία στη Διάσκεψη Υψηλού Επιπέδου που πραγματοποιήθηκε στη Λευκωσία. Ο υφυπουργός Υγείας Δημήτρης Βαρτζόπουλος τόνισε ότι η χώρα υλοποιεί μια μεταρρύθμιση που ενισχύει τη συνοχή της κοινωνίας και επαναφέρει την αξιοπρέπεια των πιο ευάλωτων πολιτών.

Ο υφυπουργός Υγείας Δημήτρης Βαρτζόπουλος εκπροσώπησε την Ελλάδα και τον υπουργό Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη στη Διάσκεψη Υψηλού Επιπέδου για την Ψυχική Υγεία και τη Συμπερίληψη, η οποία πραγματοποιήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2026 στη Λευκωσία, στο πλαίσιο της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ. Στη συνάντηση συμμετείχαν ο Κύπριος υπουργός Υγείας Νεόφυτος Χαραλαμπίδης, ο περιφερειακός διευθυντής Ευρώπης του ΠΟΥ Hans Henri P. Kluge, η υπουργός Υγείας του Λουξεμβούργου Martine Deprez, καθώς και εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών.

Το νέο στρατηγικό πλαίσιο για την ψυχική υγεία

Στην κεντρική του παρέμβαση με τίτλο «Υποστήριξη, Φροντίδα και Ένταξη», ο υφυπουργός παρουσίασε τη μετάβαση της Ελλάδας σε ένα σύγχρονο, κοινοτικά βασισμένο σύστημα ψυχικής φροντίδας. Ο κ. Βαρτζόπουλος έδωσε έμφαση στη δημόσια ψυχική υγεία, στα ανθρώπινα δικαιώματα και στην κοινωνική ένταξη, υπογραμμίζοντας στα λεγόμενά του ότι η νέα πολιτική προσεγγίζει την ψυχική υγεία ολιστικά, διασυνδέοντας την υγεία με την εκπαίδευση, την εργασία και την κοινωνική προστασία.

Ο υφυπουργός αναφέρθηκε στο Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Ψυχική Υγεία, στον νόμο 5129/2024 για την ολοκλήρωση της Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης, στη μακροχρόνια φροντίδα ψυχικής υγείας, στην ενίσχυση της υποστηριζόμενης απασχόλησης και των ΚοιΣΠΕ, καθώς και στις πρωτοβουλίες για την ψυχική υγεία παιδιών και εφήβων στο πλαίσιο της στρατηγικής «Mental Health in All Policies».

Το νέο μοντέλο κοινοτικής φροντίδας

Ο Δημήτρης Βαρτζόπουλος τόνισε ότι η Ελλάδα υλοποιεί μια βαθιά μεταρρύθμιση που αποκαθιστά την αξιοπρέπεια των πολιτών και ενισχύει τη συνοχή της κοινωνίας, με επίκεντρο την κοινοτική φροντίδα και τη συμπερίληψη. Ο υφυπουργός επεσήμανε  ότι η ψυχική υγεία αποτελεί πεδίο δημόσιας πολιτικής που διατρέχει πολλούς τομείς, από την υγεία και την εκπαίδευση έως την εργασία και τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο περιφερειακός διευθυντής Ευρώπης του ΠΟΥ Hans Kluge, ο οποίος συνεχάρη τον υφυπουργό για τη νομοθετική πρωτοβουλία που οδήγησε στο κλείσιμο των τελευταίων ψυχιατρικών ασύλων στην Ελλάδα. Όπως σημείωσε, η εξέλιξη αυτή ολοκλήρωσε μια μεταρρυθμιστική προσπάθεια 40 ετών και αποκατέστησε την ελπίδα και την αξιοπρέπεια στους πιο ευάλωτους πολίτες.

Πηγη: https://virus.com.gr/

Τα τελευταία χρόνια, φάρμακα όπως η σεμαγλουτίδη και η λιραγλουτίδη έχουν μπει δυναμικά στη ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων για τη ρύθμιση του σακχάρου και την απώλεια βάρους. Όμως, νέα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι τα οφέλη τους ίσως δεν σταματούν εκεί. Σύμφωνα με μια μεγάλη διεθνή μελέτη πραγματικών δεδομένων, τα φάρμακα αυτά ενδέχεται να σχετίζονται με καλύτερη επιβίωση και μικρότερο κίνδυνο εξέλιξης μιας προκαρκινικής αιματολογικής κατάστασης που ονομάζεται μονοκλωνική γαμμαπάθεια αδιευκρίνιστης σημασίας (MGUS).

Η MGUS είναι μια σχετικά συχνή αλλά σιωπηλή διαταραχή του αίματος. Εμφανίζεται κυρίως σε άτομα άνω των 50 ετών και χαρακτηρίζεται από την παρουσία μιας ανώμαλης πρωτεΐνης στο αίμα, χωρίς όμως συμπτώματα. Αν και στις περισσότερες περιπτώσεις παραμένει σταθερή, ένα μικρό ποσοστό ασθενών εξελίσσεται με την πάροδο του χρόνου σε πολλαπλούν μυέλωμα. Μέχρι σήμερα, δεν υπάρχει καθιερωμένη θεραπεία για την πρόληψη αυτής της εξέλιξης – οι ασθενείς απλώς παρακολουθούνται.

Την ίδια στιγμή, είναι γνωστό ότι ο σακχαρώδης διαβήτης, η παχυσαρκία και το αυξημένο σωματικό βάρος συνδέονται τόσο με την εμφάνιση της MGUS όσο και με την πιθανότητα εξέλιξής της σε μυέλωμα. Αυτή η στενή σχέση μεταξύ μεταβολικών διαταραχών και καρκίνου έχει οδηγήσει τους επιστήμονες να αναρωτηθούν: θα μπορούσαν φάρμακα που βελτιώνουν τον μεταβολισμό να επηρεάζουν και την πορεία τέτοιων νοσημάτων;

Σε αυτό το ερώτημα προσπάθησε να απαντήσει η νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο περιοδικό Eurοpean Journal of Clinical Investigation (Tentolouris A, Ntanasis–Stathopoulos I, Filippatos C, Terpos E, Kastritis E, Duque ER, Dimopoulos MA, Gavriatopoulou M, Briasoulis A. GLP-1 receptor agonists in patients with MGUS: A real–world propensity–matched study. Eur J Clin Invest. 2026 Jan;56(1):e70140. doi: 10.1111/eci.70140.), η οποία βασίστηκε σε δεδομένα από τη διεθνή βάση TriNetX και περιέλαβε δεκάδες χιλιάδες ασθενείς με MGUS και ταυτόχρονα διαβήτη ή παχυσαρκία. Οι ερευνητές συνέκριναν άτομα που λάμβαναν αγωνιστές του υποδοχέα GLP-1 –μια κατηγορία φαρμάκων που χρησιμοποιείται ευρέως για τον διαβήτη και την απώλεια βάρους– με παρόμοια άτομα που έπαιρναν άλλες θεραπείες.

Η Καθηγήτρια Θεραπευτικής – Επιδημιολογίας – Προληπτικής Ιατρικής, Παθολόγος (Θεραπευτική Κλινική Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, η Αλεξάνδρα Σταυροπούλου (Βιολόγος) και ο Θάνος Δημόπουλος (Καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, Διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής, τ. Πρύτανης ΕΚΠΑ ) αναφέρουν πως το βασικό εύρημα ήταν ότι όσοι λάμβαναν GLP-1 αγωνιστές είχαν σημαντικά καλύτερη πορεία στον χρόνο. Συγκεκριμένα, ζούσαν περισσότερο χωρίς να εμφανίσουν συμπτωματικό μυέλωμα ή να καταλήξουν, σε σύγκριση με όσους δεν έπαιρναν αυτά τα φάρμακα. Η συνολική επιβίωση ήταν επίσης σαφώς καλύτερη στην ομάδα των GLP-1 αγωνιστών, ενώ παρατηρήθηκε και μικρότερος κίνδυνος εξέλιξης της MGUS σε πολλαπλούν μυέλωμα.

Δηλαδή, τα άτομα που έπαιρναν αυτά τα φάρμακα φάνηκε να «κερδίζουν» αρκετά χρόνια ζωής χωρίς επιδείνωση της νόσου τους. Μάλιστα, η πιθανότητα να παραμείνουν ζωντανοί και χωρίς συμπτώματα ήταν σχεδόν διπλάσια σε σχέση με την ομάδα σύγκρισης στο τέλος της περιόδου παρακολούθησης.

Οι επιστήμονες δεν μπορούν ακόμη να πουν με βεβαιότητα γιατί συμβαίνει αυτό. Πιθανότατα, τα οφέλη δεν οφείλονται μόνο στη μείωση του σακχάρου ή του βάρους. Οι GLP-1 αγωνιστές φαίνεται ότι έχουν και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες, ενώ εργαστηριακά δεδομένα δείχνουν ότι μπορεί να επηρεάζουν μηχανισμούς που σχετίζονται με τον πολλαπλασιασμό των καρκινικών κυττάρων. Με απλά λόγια, ίσως δρουν πιο «βαθιά» στον οργανισμό απ’ όσο πιστεύαμε μέχρι σήμερα.

Η μελέτη εξέτασε και τα καρδιαγγειακά επεισόδια, όπως το έμφραγμα και η καρδιακή ανεπάρκεια. Αν και συνολικά καταγράφηκαν λιγότερα τέτοια επεισόδια στους ασθενείς που έπαιρναν GLP-1 αγωνιστές, όταν οι ερευνητές ανέλυσαν τον χρόνο εμφάνισής τους, οι διαφορές δεν ήταν πάντα στατιστικά ισχυρές. Αυτό υποδηλώνει ότι το όφελος στην επιβίωση δεν εξηγείται αποκλειστικά από την καρδιαγγειακή προστασία, αλλά πιθανόν σχετίζεται άμεσα και με την πορεία της αιματολογικής νόσου.

Φυσικά, πρόκειται για μια παρατηρητική μελέτη και όχι για κλινική δοκιμή. Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορεί να αποδείξει απόλυτα σχέση αιτίας-αποτελέσματος. Ωστόσο, το μεγάλο μέγεθος του δείγματος, η προσεκτική σύγκριση παρόμοιων ασθενών και η συνέπεια των αποτελεσμάτων την καθιστούν ιδιαίτερα αξιόπιστη.

Αν τα ευρήματα επιβεβαιωθούν με τυχαιοποιημένες κλινικές μελέτες, ίσως ανοίγει ο δρόμος για μια εντελώς νέα προσέγγιση στη διαχείριση της MGUS. Για πρώτη φορά, θα μπορούσε να υπάρξει μια θεραπευτική στρατηγική που όχι μόνο ρυθμίζει τον μεταβολισμό, αλλά ενδεχομένως καθυστερεί ή αποτρέπει την εξέλιξη σε καρκίνο. Σε ένα τέτοιο σενάριο, ακόμη και ο προληπτικός έλεγχος για MGUS σε άτομα υψηλού κινδύνου –όπως όσοι έχουν παχυσαρκία ή διαβήτη– θα αποκτούσε νέο νόημα.

Προς το παρόν, οι ειδικοί τονίζουν ότι δεν αλλάζουν οι υπάρχουσες συστάσεις και κανείς δεν πρέπει να λαμβάνει τέτοια φάρμακα με στόχο την πρόληψη του καρκίνου. Όμως, η επιστήμη φαίνεται να μας υπενθυμίζει για άλλη μια φορά ότι τα φάρμακα συχνά κρύβουν δυνατότητες πέρα από τον αρχικό τους σκοπό.

Πηγη: https://healthmag.gr/

Η Ελληνική Δερματολογική και Αφροδισιολογική Εταιρεία εγκαινιάζει τη φετινή ενημερωτική της δράση με μια πανελλαδική καμπάνια αφιερωμένη στην ακμή, επιδιώκοντας να ευαισθητοποιήσει το κοινό και να αναδείξει τη σοβαρότητα της συγκεκριμένης δερματολογικής πάθησης. Κεντρικό μήνυμα της καμπάνιας είναι η φράση «Λύση για την ακμή σου έχει μόνο ο δερματολόγος – οι άλλοι έχουν ιδέες», ένα σύνθημα άμεσο και ξεκάθαρο, που συνοδεύεται από οπτικό υλικό το οποίο αναδεικνύει τις συχνές, αλλά αναποτελεσματικές, «συμβουλές» που δέχονται όσοι αντιμετωπίζουν ακμή.

Η ΕΔΑΕ επισημαίνει ότι η ακμή δεν αποτελεί απλώς ένα αισθητικό ζήτημα, αλλά μια δερματολογική πάθηση με σημαντικές ψυχολογικές επιπτώσεις, η οποία εμφανίζεται τόσο σε εφήβους όσο και σε ενήλικες. Η αποτελεσματική αντιμετώπισή της απαιτεί επιστημονική γνώση και εξατομικευμένη προσέγγιση, στοιχεία που μπορεί να προσφέρει αποκλειστικά ο ειδικός δερματολόγος. Η καμπάνια στοχεύει να αποθαρρύνει την προσφυγή σε μη τεκμηριωμένες πρακτικές, όπως συμβουλές από φίλους, influencers, αισθητικούς ή διαδικτυακά «γιατροσόφια», τα οποία όχι μόνο δεν προσφέρουν λύση, αλλά συχνά επιδεινώνουν την κατάσταση ή προκαλούν μόνιμες βλάβες, όπως βαθιές ουλές.

Η ΕΔΑΕ υπογραμμίζει ότι ο δερματολόγος, ως εξειδικευμένος επιστήμονας, διαθέτει την απαραίτητη γνώση για να αξιολογήσει τη βαρύτητα της ακμής και να προτείνει θεραπευτικές επιλογές με μακροπρόθεσμο αποτέλεσμα. Η καμπάνια απευθύνεται σε εφήβους, αλλά και σε ενήλικες γυναίκες και άνδρες που αναζητούν αξιόπιστη λύση για την αντιμετώπιση του προβλήματος.
Η δράση έχει ήδη αρχίσει από τις 25 Ιανουαρίου, με προβολή στο μετρό της Αθήνας μέσω εσωτερικού ντυσίματος συρμού, καθώς και σε λεωφορεία της Θεσσαλονίκης. Παράλληλα, η καμπάνια αναπτύσσεται ψηφιακά σε όλη τη χώρα μέσω social media, όπως Facebook, Instagram και TikTok, ενώ προγραμματίζονται και σχετικές συνεντεύξεις σε μέσα ενημέρωσης. Η διάρκειά της θα ξεπεράσει τον έναν μήνα.

Πηγη: https://virus.com.gr/

Ανησυχία αλλά και νέα ερωτήματα εγείρει η εκρηκτική άνοδος στη χορήγηση φαρμάκων για ADHD στους ενήλικες, σύμφωνα με πανευρωπαϊκή ανάλυση δεδομένων. Οι ειδικοί μιλούν για αυξημένη αναγνώριση της διαταραχής, αλλά και για ανάγκη στενότερης παρακολούθησης των ασθενών.

Σημαντική αύξηση στη χρήση φαρμάκων για τη διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας (ADHD) καταγράφεται σε ολόκληρη την Ευρώπη, σύμφωνα με νέα πολυεθνική μελέτη υπό την καθοδήγηση επιστημόνων του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης.

Οι ερευνητές ανέλυσαν ηλεκτρονικούς ιατρικούς φακέλους περισσότερων από 198.000 ασθενών σε πέντε ευρωπαϊκές χώρες – Βέλγιο, Γερμανία, Ολλανδία, Ισπανία και Ηνωμένο Βασίλειο – για την περίοδο 2010 έως 2023.

Τα ευρήματα δείχνουν ότι η χρήση φαρμάκων για ADHD υπερτριπλασιάστηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο, ενώ στην Ολλανδία υπερδιπλασιάστηκε την ίδια περίοδο.

Ενήλικες και γυναίκες στο επίκεντρο

Η πιο εντυπωσιακή μεταβολή αφορά τους ενήλικες ηλικίας άνω των 25 ετών. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η συχνότητα χορήγησης φαρμάκων αυξήθηκε:

• περισσότερο από 20 φορές στις γυναίκες

• περίπου 15 φορές στους άνδρες

Παράλληλα, το χάσμα μεταξύ των φύλων μειώνεται σταθερά, γεγονός που αποδίδεται σε καλύτερη αναγνώριση της ΔΕΠΥ στις γυναίκες, οι οποίες παραδοσιακά υποδιαγιγνώσκονταν.

Η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, καθηγήτρια Xintong Li, επισημαίνει ότι η αύξηση πιθανότατα αντανακλά τη μεγαλύτερη επιστημονική κατανόηση της ΔΕΠΥ ως διά βίου νευροαναπτυξιακής διαταραχής και όχι ως πρόβλημα αποκλειστικά της παιδικής ηλικίας.

Τι δείχνουν τα δεδομένα για τη θεραπεία

Το πιο συχνά χορηγούμενο φάρμακο σε όλες τις χώρες παρέμεινε η μεθυλφαινιδάτη (γνωστή από εμπορικές ονομασίες όπως Ritalin και Concerta), ενώ σταδιακή αύξηση παρουσίασαν και νεότερα διεγερτικά, όπως η λισδεξαμφεταμίνη, μετά την έγκρισή τους.

Ωστόσο, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι, παρά την αύξηση στην έναρξη θεραπείας, η μακροχρόνια συνέχιση της φαρμακευτικής αγωγής παραμένει σχετικά χαμηλή, στοιχείο που δημιουργεί ερωτήματα για την επάρκεια της παρακολούθησης και της υποστήριξης των ασθενών.

Συννοσηρότητα με κατάθλιψη και άγχος

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα στοιχεία για τις συνυπάρχουσες παθήσεις. Σε μεγάλο ποσοστό, οι ενήλικες που λάμβαναν φαρμακευτική αγωγή για ADHD είχαν επίσης ιστορικό:

• κατάθλιψης

• αγχώδους διαταραχής

• χρήσης αντικαταθλιπτικών ή ψυχοληπτικών φαρμάκων

Στις γυναίκες, τα ποσοστά κατάθλιψης και άγχους ήταν περίπου διπλάσια σε σύγκριση με τους άνδρες, ενώ στους άνδρες παρατηρήθηκε υψηλότερη συνύπαρξη με διαταραχές αυτιστικού φάσματος.

Ο ρόλος των κοινωνικών και ψηφιακών παραγόντων

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η εκρηκτική αύξηση δεν οφείλεται μόνο σε ιατρικούς λόγους. Παράγοντες όπως:

• η αυξημένη προβολή της ΔΕΠΥ στα κοινωνικά δίκτυα

• η πανδημία και οι επιπτώσεις της στη συγκέντρωση και την ψυχική ανθεκτικότητα

• η μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση των επαγγελματιών υγείας

φαίνεται ότι συνέβαλαν καθοριστικά στη ζήτηση διαγνώσεων και θεραπείας.

Ανησυχίες για το σύστημα υγείας

Οι συγγραφείς της μελέτης τονίζουν ότι η παρακολούθηση των τάσεων είναι κρίσιμη για τον σχεδιασμό των συστημάτων υγείας, ιδιαίτερα ενόψει των ελλείψεων φαρμάκων για ADHD που καταγράφονται από το 2023 λόγω αυξημένης ζήτησης και παραγωγικών δυσκολιών.

Όπως σημειώνει ο καθηγητής Daniel Prieto-Alhambra, η κατανόηση της πραγματικής χρήσης των φαρμάκων είναι απαραίτητη τόσο για την πρόληψη ελλείψεων όσο και για την ασφαλή μακροχρόνια φροντίδα των ασθενών.

Πόσοι επηρεάζονται σήμερα

Σε παγκόσμιο επίπεδο, η ΔΕΠΥ εκτιμάται ότι αφορά περίπου:

• 8% των παιδιών και εφήβων

• 3% των ενηλίκων

Στην Αγγλία, σύμφωνα με στοιχεία του NHS Digital, έως και 2,5 εκατομμύρια άνθρωποι εκτιμάται ότι ζουν με ΔΕΠΥ, συμπεριλαμβανομένων και όσων δεν έχουν επίσημη διάγνωση.

Ένα νέο τοπίο στην ψυχική υγεία

Τα δεδομένα δείχνουν ότι η ΔΕΠΥ δεν αποτελεί πλέον περιθωριακή διάγνωση, αλλά αναδεικνύεται σε βασικό ζήτημα δημόσιας υγείας για τους ενήλικες, με ιδιαίτερη έμφαση στις γυναίκες.

Οι ειδικοί συμφωνούν ότι η πρόκληση πλέον δεν είναι μόνο η διάγνωση, αλλά η ολιστική και μακροχρόνια φροντίδα, ώστε η φαρμακευτική αγωγή να εντάσσεται σε ένα συνολικό πλαίσιο υποστήριξης.

Πηγη: https://healthpharma.gr