Ροή

Τι ανακάλυψαν οι ερευνητές για συγκεκριμένη πρωτεϊνη
Για δεκαετίες, οι ερευνητές έχουν παρατηρήσει ότι ο καρκίνος και η νόσος Αλτσχάιμερ σπάνια συνυπάρχουν στο ίδιο άτομο, γεγονός που τροφοδοτεί τις εικασίες ότι η μία πάθηση μπορεί να προσφέρει κάποιο βαθμό προστασίας από την άλλη. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Nature, πρόσφατα, μια μελέτη σε ποντίκια έδωσε μια πιθανή απάντηση στο ιατρικό μυστήριο: μια πρωτεΐνη που παράγεται από καρκινικά κύτταρα φαίνεται να διεισδύει στον εγκέφαλο, όπου βοηθά στη διάσπαση συστάδων λανθασμένα διπλωμένων πρωτεϊνών που συχνά σχετίζονται με τη νόσο Αλτσχάιμερ. Η μελέτη, η οποία διήρκεσε 15 χρόνια, δημοσιεύθηκε στις 22 Ιανουαρίου στο Cell και θα μπορούσε να βοηθήσει τους ερευνητές να σχεδιάσουν φάρμακα για τη θεραπεία της νόσου Αλτσχάιμερ. «Έχουν ένα κομμάτι του παζλ», λέει ο Donald Weaver, νευρολόγος και χημικός στο Ινστιτούτο Ερευνών Krembil στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο στον Καναδά, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη. «Δεν έχουμε την πλήρη εικόνα σε καμιά περίπτωση. Αλλά έχουμε ένα ενδιαφέρον κομμάτι». Ο Donald Weaver ασχολήθηκε με το εν λόγω ζήτημα από τότε που ξεκίνησε την ιατρική του εκπαίδευση, όταν ένας ανώτερος παθολόγος έκανε ένα σχόλιο: «Αν παρατηρήσετε, κανένας ασθενής με νόσο Αλτσχάιμερ, δεν είχε ποτέ καρκίνο». Ποτέ δεν ξέχασε αυτό το σχόλιο ο Donald Weaver, καθώς διέγνωσε χιλιάδες ανθρώπους με νόσο Αλτσχάιμερ. «Δεν θυμάμαι ούτε έναν που να είχε καρκίνο», λέει. Τα επιδημιολογικά δεδομένα δεν είναι τόσο ξεκάθαρα, αλλά μια μετα-ανάλυση του 2020 σε δεδομένα από περισσότερα από 9,6 εκατομμύρια άτομα διαπίστωσε ότι η διάγνωση του καρκίνου συσχετίστηκε με 11% μειωμένη συχνότητα εμφάνισης της νόσου Αλτσχάιμερ. Ήταν μια δύσκολη σχέση για να την αποσαφηνίσει κανείς: οι ερευνητές πρέπει να ελέγχουν μια ποικιλία εξωτερικών παραγόντων. Για παράδειγμα, οι άνθρωποι μπορεί να πεθάνουν από καρκίνο πριν φτάσουν σε ηλικία που να μπορούν να εμφανίσουν συμπτώματα της νόσου Αλτσχάιμερ, και ορισμένες θεραπείες για τον καρκίνο μπορεί να προκαλέσουν γνωστικές δυσκολίες, οι οποίες θα μπορούσαν να επισκιάσουν τη διάγνωση της νόσου Αλτσχάιμερ. Με την πάροδο των ετών, ωστόσο, τα δεδομένα συγκλίνουν αρκετά ώστε να πείσουν ερευνητές, να εξετάσουν πιο προσεκτικά τη βιολογία που κρύβεται πίσω από αυτή την τάση.

Πηγη:HealthDaily

Πρόωρη εμμηνόπαυση και μεταβολικό σύνδρομο

Όψιμη έναρξη εμμηνόπαυσης και καρδιαγγειακός κίνδυνος

Πώς η εμμηνόπαυση επηρεάζει και την υγεία των μυών

Πηγη: https://www.news4health.gr/

Μέχρι στις αρχές του 2028 θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί η δημιουργία πιστοποιημένων κέντρων μαστού σε 6 δημόσια νοσοκομεία της χώρας.

Συγκεκριμένα, θα λειτουργήσουν στο Αντικαρκινικό Ογκολογικό Νοσοκομείο Αθηνών “Ο Άγιος Σάββας”, στο Γενικό Ογκολογικό Νοσοκομείο Κηφισιάς Οι Άγιοι Ανάργυροι, στο Νοσοκομείο Θεαγένειο Θεσσαλονίκης, στο Γενικό Αντικαρκινικό Νοσοκομείο Πειραιά “Μεταξά”, στο Γενικό Νοσοκομείο “Έλενα Βενιζέλου – Αλεξάνδρα” και στο  Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης “Ιπποκράτειο” .

Η υλοποίηση του ενιαίου δικτύου κέντρων μαστού έλαβε έγκριση μέσα στο Δεκέμβριο και πρέπει να έχει ολοκληρωθεί εντός του πρώτου τριμήνου του 2028. Η συνολική επένδυση θα ξεπεράσει τα 4,6 εκατ. ευρώ.

Ο καρκίνος του μαστού είναι η συχνότερη μορφή καρκίνου στις γυναίκες και σημαντική αιτία θανάτου. Το 2022 στην Ελλάδα καταγράφηκαν 8.987 νέα περιστατικά και 2.431 θάνατοι, ενώ έως το 2050 οι θάνατοι αναμένεται να φτάσουν τους 3.000 ετησίως. Η νόσος προκαλεί υψηλό ιατρικό, ψυχολογικό και οικονομικό βάρος, με κόστος άνω των 20 δισ. ευρώ ετησίως στην Ε.Ε. και περίπου 90 εκατ. ευρώ στην Ελλάδα.

Η έγκαιρη διάγνωση, η πρόσβαση σε στοχευμένες θεραπείες και η ολιστική φροντίδα αναμένεται να βελτιώσουν την ποιότητα της παρεχόμενης φροντίδας αυξάνοντας τα ποσοστά επιβίωσης από τη νόσο. Η υιοθέτηση των προτύπων της EUSOMA και η εφαρμογή του συστήματος πιστοποίησης BCC θα ενισχύσουν τη δομημένη, τεκμηριωμένη και ποιοτικά ελεγχόμενη φροντίδα, συμβάλλοντας έτσι στη μείωση των ανισοτήτων και στη βιωσιμότητα του συστήματος υγείας.

Ειδικότερα, οι στόχοι του έργου είναι: 

• Δημιουργία Δικτύου Κέντρων Μαστού με κοινό πλαίσιο λειτουργίας και διακυβέρνησης. 
• Διαλειτουργικότητα και διασύνδεση μεταξύ των κέντρων (ροές παραπομπών, ανταλλαγή δεδομένων, αξιολόγηση επιδόσεων, ανάλυση καλών πρακτικών).
• Καθιέρωση μηχανισμού παραπομπής και ροών ασθενών εντός του Δικτύου.
• Πιστοποίηση των νοσοκομείων του Δικτύου ως Κέντρα Μαστού σύμφωνα με τις κατευθύνσεις της EUSOMA.
• Καθιέρωση ενιαίων θεραπευτικών διαδρομών από τη διάγνωση έως τη θεραπεία, την αποκατάσταση, την παρακολούθηση και τη φροντίδα των επιζώντων.
• Ευθυγράμμιση με τις κατευθυντήριες οδηγίες (εθνικές – ευρωπαϊκές) και διαδικασία περιοδικής αναθεώρησης.
• Καθιέρωση δεικτών ποιότητας (διαγνωστικοί χρόνοι, χρόνος έναρξης θεραπείας, ποσοστά επαναεπεμβάσεων, συμμόρφωση σε MDT, επιπλοκές, εμπειρία ασθενούς) και μηχανισμών παρακολούθησής τους.
• Στοχευμένη ενίσχυση του ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού για τη βελτίωση της διάγνωσης και της θεραπείας.
• Εκπαίδευση και επιμόρφωση του προσωπικού στις βέλτιστες πρακτικές και στις απαιτήσεις της πιστοποίησης.
• Βελτίωση της πρόσβασης και της ισότητας στη φροντίδα.
• Διάχυση αποτελεσμάτων και ενημέρωση του κοινού, για την ενίσχυση της διαφάνειας και της εμπιστοσύνης.
• Βιωσιμότητα δικτύου με θεσμοθέτηση μηχανισμών ποιότητας, ετήσιων αναφορών συμμόρφωσης και συνεχούς βελτίωσης μετά τη λήξη της πράξης.

Η φιλοδοξία υλοποίησης της συγκεκριμένης πράξης είναι να συσταθεί για πρώτη φορά στη χώρα ένα ενιαίο δίκτυο φροντίδας για τον καρκίνο του μαστού, εξασφαλίζοντας ασθενοκεντρική, υψηλής ποιότητας και ισότιμη φροντίδα, δημιουργώντας σταθερή βάση για συνεχή βελτίωση σε εθνικό επίπεδο.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Η υπέρταση και ο ΔΜΣ ενδεχομένως μπορεί να συνδέονται άμεσα με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης αγγειακής άνοιας, αναφέρει νέα έρευνα στο Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism.

Πρόκειται για τις ισχυρότερες ενδείξεις ως σήμερα που δείχνουν άμεση σχέση μεταξύ ΔΜΣ και αυξημένου κινδύνου για αγγειακή άνοια, παράγοντα που επηρεάζεται σημαντικά από την υπέρταση, αναφέρει η μελέτη.

Tα ευρήματα δείχνουν ότι το να είναι κάποιος υπέρβαρος και να έχει υπέρταση είναι άμεσα αίτια αυξημένου κινδύνου για αγγειακή άνοια, δήλωσε η ερευνήτρια Dr. Ruth Frikke-Schmidt, του Copenhagen University Hospital — Rigshospitalet .

Οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία μεγάλων ευρωπαϊκών πληθυσμών στην Κοπεγχάγη και τη Βρετανία. Ανακάλυψαν ότι καθώς ο ΔΜΣ αυξανόταν κατά περίπου 4,5 μονάδες ο κίνδυνος αγγειακής άνοιας αυξανόταν σε όλους τους ΔΜΣ, συνδέοντας τον ΔΜΣ με αυξημένο κίνδυνο αγγειακής άνοιας.

Περαιτέρω ανάλυση έδειξε ότι η υπέρταση σε συνδυασμό με τον ΔΜΣ συνέβαλλε απευθείας στον κίνδυνο άνοιας.

Αυτό που είναι καλό για την καρδιά, είναι για τον εγκέφαλο, δήλωσε η Frikke-Schmidt.

Πηγές:
Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Ερευνητές του Helmholtz Munich και του Technical University of Munich (TUM) ανέπτυξαν την “fast-RSOM,” νέα τεχνολογία απεικόνισης, που μπορεί να δώσει λεπτομερείς εικόνες των μικρότερων αγγείων απευθείας μέσω του δέρματος, χωρίς να χρειάζονται επεμβατικές πράξεις.

Η τεχνολογία, αποκαλύπτοντας αρχικά σημάδια καρδιαγγειακού κινδύνου, θα μπορούσε να επιτρέπει στους γιατρούς την έγκαιρη παρέμβαση, να καθοδηγεί εξατομικευμένες θεραπείες και να βελτιώνει τη μακροπρόθεσμη υγεία της καρδιάς.

Με το fast-RSOM, θα μπορούν για πρώτη φορά, μη επεμβατικά, γιατροί να αξιολογήσουν την ενδοθηλιακή δυσλειτουργία με ανάλυση τριχοειδών αγγείων και δερματικής στιβάδας στους ανθρώπους, δήλωσε ο Dr. Hailong He. Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο Light: Science & Applications.

Ο ερευνητής δρ. Αγγελος Κάρλας, του TUM University Hospital, πρόσθεσε ότι η καινοτόμος μέθοδος προσφέρει  εικόνα χωρίς προηγούμενο του πώς η καρδιαγγειακή νόσος εμφανίζεται σε μικροαγγειακό επίπεδο.

Το Fast-RSOM παρέχει υψηλής ευκρίνειας δυναμικούς MiVED βιοδείκτες περιγράφοντας ανεπαίσθητες βλάβες στη λειτουργία των αγγείων, που γενικά είναι παρούσες πριν εμφανιστούν κλινικά συμπτώματα ή μετρήσιμα μακροσκοπικά χαρακτηριστικά νόσου.

Αυτές οι αρχικές αλλαγές συχνά συνδέονται με παράγοντες κινδύνου, όπως κάπνισμα, υπέρταση ή παχυσαρκία.

Το fast-RSOM μπορεί να εντοπίσει ποσοτικά τις αλλαγές που έχουν προκαλέσει αυτά στο μικροααγγειακό σύστημα πολύ πριν εμφανιστούν σημαντικές επιπλοκές.

Εντοπίζοντας αυτά τα πρώιμα σημάδια, το fast-RSOM ανοίγει νέες δυνατότητες για έγκαιρο εντοπισμό, πρόληψη και πιο ακριβή παρακολούθηση της καρδιαγγειακής υγείας. Η τεχνολογία θα μπορούσε να συμβάλλει στον εντοπισμό ανθρώπων με υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών νόσων με μεγαλύτερη ακρίβεια.

Οι ερευνητές τώρα στοχεύουν να επικυρώσουν το fast-RSOM σε μεγαλύτερες ομάδες ασθενών.

Επειδή η συσκευή είναι φορητή, γρήγορη και μη επεμβατική, θα μπορούσε μελλοντικά να χρησιμοποιείται σε εξωτερικά ιατρεία για την αξιολόγηση του καρδιαγγειακού κινδύνου ως εξέταση ρουτίνας.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Η Ελληνική Εταιρεία Επείγουσας Ιατρικής εκφράζει έντονη ανησυχία για πρόσφατες διαδικασίες επιλογής προσωρινών υπευθύνων στα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών. Η ΕΕΕΙ προειδοποιεί ότι η παράκαμψη της εξειδίκευσης στην Επείγουσα Ιατρική υπονομεύει την ασφάλεια των ασθενών και τη θεσμική συνέπεια του Εθνικού Συστήματος Υγείας.

Τη Θεσμική δυσαρέσκεια για τις πρόσφατες τοποθετήσεις αναφέρει η Ελληνική Εταιρεία Επείγουσας Ιατρικής, που είναι υπό την προεδρεία  Γεωργίου Χαραλάμπους, πρόεδρο του ΕΚΑΒ. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, σε ορισμένα νοσοκομεία παρατηρούνται διαδικασίες επιλογής προσωρινών Επιστημονικών και Διοικητικών υπευθύνων ΤΕΠ που δεν διαθέτουν τον προβλεπόμενο τίτλο εξειδίκευσης στην Επείγουσα Ιατρική. Η ΕΕΕΙ τονίζει ότι η πρακτική αυτή έρχεται σε αντίθεση με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο και δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα για τη συμμόρφωση των διοικήσεων με τη νομοθεσία.

Η Επείγουσα Ιατρική αποτελεί αναγνωρισμένη εξειδίκευση με σαφώς καθορισμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα, απαιτητική κλινική εκπαίδευση και συγκεκριμένα επαγγελματικά δικαιώματα. Ο ρόλος του διευθυντή ΤΕΠ θεωρείται κρίσιμος για την εύρυθμη λειτουργία των νοσοκομείων, την οργάνωση της επείγουσας φροντίδας και την προστασία της ασφάλειας των ασθενών.

Το νομοθετικό πλαίσιο και οι υποχρεώσεις των νοσοκομείων

Η ΕΕΕΙ υπενθυμίζει ότι το άρθρο 12 του Ν. 4999/2022 καθορίζει ρητά πως η στελέχωση των ΤΕΠ, και ιδιαίτερα η επιλογή των επικεφαλής τους, πρέπει να γίνεται αποκλειστικά με βάση την κατοχή των προβλεπόμενων τίτλων και προσόντων. Η τήρηση του πλαισίου αυτού δεν αποτελεί τυπική διαδικασία, αλλά βασική προϋπόθεση για τη διασφάλιση της ποιότητας της επείγουσας φροντίδας και της θεσμικής συνέπειας του ΕΣΥ.
Η παράκαμψη της εξειδίκευσης στην Επείγουσα Ιατρική, σύμφωνα με την Εταιρεία, υπονομεύει τον θεσμό των ΤΕΠ, αποθαρρύνει τους εξειδικευμένους ιατρούς που έχουν επενδύσει χρόνια εκπαίδευσης και εγείρει ζητήματα ασφάλειας για τον πολίτη. Παράλληλα, η ΕΕΕΙ διευκρινίζει ότι δεν αμφισβητεί την επιστημονική επάρκεια άλλων ειδικοτήτων, αλλά επιμένει ότι η ηγεσία των ΤΕΠ πρέπει να ασκείται από ιατρούς με την κατάλληλη εξειδίκευση, όπως ισχύει διεθνώς.

Κάλεσμα για άμεση συμμόρφωση και ενίσχυση του θεσμού

Η ΕΕΕΙ καλεί τις διοικήσεις των νοσοκομείων να προχωρήσουν άμεσα στις προβλεπόμενες προκηρύξεις θέσεων Διευθυντών ΤΕΠ σε βαθμό συντονιστή διευθυντή, όπου δεν υπάρχει ήδη ιατρός με κρίση και κατοχή τίτλου εξειδίκευσης. Παράλληλα, ζητά από το Υπουργείο Υγείας να διασφαλίσει την πλήρη εφαρμογή της νομοθεσίας, να ενισχύσει τον θεσμό της εξειδίκευσης στην Επείγουσα Ιατρική και να επιλέγει στελέχη που θωρακίζουν το σύστημα επείγουσας φροντίδας.

Η Εταιρεία υπενθυμίζει ότι έχει ήδη καταθέσει προτάσεις για τον εκσυγχρονισμό του κανονιστικού πλαισίου λειτουργίας των ΤΕΠ, οι οποίες είναι διαθέσιμες στον ιστότοπό της, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για ένα σύγχρονο, ασφαλές και αποτελεσματικό σύστημα επείγουσας φροντίδας.

Πηγη: https://virus.com.gr/

Έπειτα από πολύμηνη αναμονή, δημοσιεύθηκε η κοινή υπουργική απόφαση, που αφορά την απλούστευση των διαδικασιών για τη διενέργεια κλινικών μελετών φαρμάκων, ιατροτεχνολογικών προϊόντων κλπ. Ανάμεσα στα άλλα, θεσπίζεται πρότυπο σύμβασης μεταξύ των φορέων, ώστε να μη ζητά κάθε νοσοκομείο ή ΔΥΠΕ τα δικά του…

Ειδικότερα, προβλέπονται συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα για την έγκριση των μελετών, ώστε να μη χάνεται πολύτιμος χρόνος. Για παράδειγμα, όπως προβλέπει η απόφαση “ο νόμιμος εκπρόσωπος του κέντρου διεξαγωγής υπογράφει τη σύμβαση, εντός 5 εργάσιμων ημερών από την υποβολή της απόφασης έγκρισης της κλινικής δοκιμής”. 

Επίσης, δεν θα απαιτείται απόφαση του Διοικητικού και του Επιστημονικού Συμβουλίου του κέντρου διεξαγωγής της κλινικής δοκιμής, πριν από την υπογραφή της σύμβασης από τον νόμιμο εκπρόσωπό του. Σημαντικό είναι επίσης ότι “η κατάθεση των εγγράφων και των δικαιολογητικών δύναται να γίνεται σε ηλεκτρονική μορφή από τους χορηγούς, σε ηλεκτρονική διεύθυνση που δημιουργείται προς τούτο και είναι προσβάσιμη σε όλους τους υπεύθυνους για τη διαχείριση των κλινικών ερευνών φορείς και υπηρεσίες”.

Να σημειωθεί ότι η καθυστέρηση στις εγκρίσεις από νοσοκομεία και ΔΥΠΕ είναι σήμερα τα κύρια προβλήματα, που καθιστούν την Ελλάδα μη ελκυστική για τη διενέργεια κλινικών μελετών. Σε ετήσια βάση εκτιμάται ότι η χώρα μας προσελκύει περίπου 80-100 εκατ. ευρώ σε κλινικές μελέτες – κυρίως φαρμάκων – αν και ακριβή δεδομένα δεν υπάρχουν διαθέσιμα!

Πάντως, οι ειδικοί εκτιμούν ότι η Ελλάδα με βάση τον πληθυσμό της και την ποιότητα του ιατρικού της δυναμικού θα ήταν δυνατόν να προσελκύσει επενδύσεις ύψους έως και 500 εκατ. ευρώ ετησίως!

Το θέμα δεν είναι μόνο οικονομικό. Όσο περισσότερες κλινικές μελέτες γίνονται, τόσο περισσότεροι ασθενείς αποκτούν πρόσβαση (και μάλιστα τελείως δωρεάν) σε νέες, καινοτόμες θεραπείες. Παράλληλα, το ιατρικό δυναμικό και οι επαγγελματίες υγείας της χώρας αποκτά πολύτιμη τεχνογνωσία, αξιοποιώντας την εμπειρία και τις γνώσεις τους.

Το μείζον βέβαια είναι η νέα ρύθμιση να εφαρμοστεί και να αποδώσει. Διότι ρυθμίσεις με παρόμοια στόχευση είχαν περάσει και παλαιότερα, αλλά η εφαρμογή τους συνάντησε αρκετά εμπόδια, όπως η έλλειψη κουλτούρας και κινήτρων για την προώθηση των κλινικών μελετών.

Πάντως, η συγκυρία δεν δείχνει να ευνοεί την Ελλάδα, ακόμη και αν το νέο πλαίσιο τεθεί σε εφαρμογή και αποδειχθεί λειτουργικότερο από ότι ίσχυε μέχρι σήμερα. Δυστυχώς, αργήσαμε. Η Ευρώπη δείχνει να χάνει έδαφος στις κλινικές μελέτες, ενώ αντιθέτως κερδίζει η Κίνα και μάλιστα με γοργό ρυθμό. Και φυσικά, το γεγονός ότι οι πολυεθνικές φαρμακευτικές υποχρεώνονται να επιστρέφουν σχεδόν το 70% σε εκπτώσεις και clawback είναι ανυπέρβλητο εμπόδιο για την προσέλκυση επενδύσεων…

ΦΕΚ ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ

Πηγη: https://virus.com.gr/

Η Ελληνίδα καθηγήτρια του Columbia Ελίζα Κονοφάγου ηγείται μιας παγκόσμιας ερευνητικής προσπάθειας που αξιοποιεί τους υπερήχους όχι μόνο για διάγνωση, αλλά και για θεραπεία. Ένα όραμα που φέρνει την ιατρική πιο κοντά στον ασθενή.

Στην αίθουσα του κτιρίου Διοίκησης του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, νέοι ερευνητές ετοιμάζονται να παρουσιάσουν ιδέες που γεννήθηκαν μέσα στα εργαστήρια, αλλά φιλοδοξούν να ξεπεράσουν τα όρια της ακαδημαϊκής έρευνας και να φτάσουν στην αγορά.

Ανάμεσά τους βρίσκεται η Ελίζα Κονοφάγου, η διεθνώς αναγνωρισμένη Ελληνίδα καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Columbia, η οποία τα τελευταία χρόνια πρωτοστατεί παγκοσμίως στην ανάπτυξη καινοτόμων τεχνολογιών υπερήχων για τη διάγνωση και τη θεραπεία σοβαρών ασθενειών. Με άμεσο λόγο και χωρίς αποστάσεις, μιλά στους νέους επιστήμονες για το κοινό νήμα που διαπερνά τη δική της πορεία: την επιμονή.

Όπως εξηγεί, η ερευνητική διαδρομή σπάνια είναι γραμμική. Η αναζήτηση χρηματοδότησης, η συγκρότηση ισχυρών διεπιστημονικών ομάδων και η επιλογή πρότζεκτ που τελικά αποδίδουν αποτελούν διαρκείς προκλήσεις. «Στην επιστήμη πολλά ξεκινούν διαφορετικά απ’ ό,τι εξελίσσονται. Χρειάζεται γνώση, τύχη και κυρίως αντοχή», σημειώνει σε συνέντευξή της στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.

Η κουλτούρα της αντοχής στην απόρριψη

Στους φοιτητές της μεταφέρει μια ρεαλιστική αλλά και απαιτητική φιλοσοφία. Η απόρριψη, όπως λέει, είναι συχνότερη από την αποδοχή στον κόσμο της επιστήμης. Κάθε αποτέλεσμα πρέπει να τεκμηριώνεται εξ αρχής, με επαναλήψεις, δεδομένα και σαφή αιτιολόγηση. Την ίδια στιγμή, όταν ένα ερευνητικό εύρημα είναι πραγματικά καινοτόμο, απαιτεί πίστη στον ίδιο τον εαυτό. Η ποιότητα της δουλειάς, υπογραμμίζει, είναι το μοναδικό στοιχείο που δεν μπορεί να αφαιρεθεί από έναν επιστήμονα.

Καθηγήτρια Βιοϊατρικής Μηχανικής, Ακτινολογίας και Νευροεπιστημών, η Ελίζα Κονοφάγου ηγείται ερευνητικής ομάδας που αναπτύσσει τεχνολογίες βασισμένες σε υπερήχους. Τα ηχητικά κύματα αξιοποιούνται τόσο για απεικόνιση παθολογιών όσο και για στοχευμένη χορήγηση φαρμάκων, αλλά και για μη επεμβατικές θεραπείες σε καρκίνους και νευρολογικές παθήσεις.

Ανατρέχοντας στη διαδρομή της, περιγράφει την απρόβλεπτη φύση της έρευνας. Συχνά τα πειράματα δεν οδηγούν εκεί που αρχικά σχεδιάστηκαν. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις, τα αποτελέσματα ξεπερνούν τις αρχικές προσδοκίες — και αυτό είναι που τη διατηρεί σε συνεχή κίνηση.

Ανακαλύψεις που άνοιξαν νέους δρόμους

Μια τέτοια στιγμή ήρθε όταν η ομάδα της κατάφερε να ανιχνεύσει, μέσω υπερήχων, εξαιρετικά μικρές μετατοπίσεις στο τοίχωμα του μυοκαρδίου, οι οποίες μπορούν να λειτουργήσουν ως πρώιμο σημάδι εμφράγματος. Παράλληλα, κατέγραψε για πρώτη φορά το ηλεκτρομηχανικό κύμα της καρδιάς με ανάλυση έως και χίλιες φορές ανώτερη από τα συμβατικά όρια του υπερήχου, ανοίγοντας νέες προοπτικές στη διάγνωση καρδιακών αρρυθμιών.

Η θεραπευτική δύναμη του υπερήχου

Ιδιαίτερη σημασία στο έργο της κατέχει το άνοιγμα του αιματοεγκεφαλικού φραγμού — ενός φυσικού μηχανισμού άμυνας του εγκεφάλου που, εκτός από παθογόνους οργανισμούς, εμποδίζει και την είσοδο θεραπευτικών φαρμάκων. Με τη χρήση υπερήχων και ενδοφλέβιας χορήγησης μικροσκοπικών φυσαλίδων, ο φραγμός μπορεί να ανοίξει παροδικά, επιτρέποντας στα φάρμακα να φτάσουν στον εγκέφαλο.

Σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Science Translational Medicine, σε συνεργασία με τον παιδογκολόγο και αναπληρωτή καθηγητή του Columbia Στέργιο Ζαχαρούλη, η τεχνική εφαρμόστηκε σε τρία παιδιά με διάχυτα γλοιώματα της γέφυρας. Δύο από τους ασθενείς παρουσίασαν σημαντική κλινική βελτίωση, προσφέροντας ελπίδα σε μια από τις πλέον δύσκολες νεοπλασίες της παιδικής ηλικίας.

Παράλληλα, η έρευνα αποκάλυψε ένα απρόσμενο όφελος: ο υπέρηχος φαίνεται να ενεργοποιεί το ανοσοποιητικό σύστημα του εγκεφάλου. Μετά το άνοιγμα του αιματοεγκεφαλικού φραγμού, μικρογλοία και μακροφάγα εισέρχονται στον εγκεφαλικό ιστό και συμβάλλουν στην απομάκρυνση παθολογικών πρωτεϊνών. Παρατηρήθηκε μείωση του β-αμυλοειδούς και της πρωτεΐνης ταυ, ακόμη και χωρίς φαρμακευτική αγωγή, γεγονός που δημιουργεί νέα ερευνητικά ερωτήματα για τη νόσο Αλτσχάιμερ.

Η επόμενη φάση, όπως εξηγεί, αφορά τη διερεύνηση επαναλαμβανόμενων ανοιγμάτων σε μεγαλύτερες περιοχές του εγκεφάλου, ώστε να αξιολογηθεί η επίδραση στη μνήμη και στη γνωστική λειτουργία.

Εφαρμογές και στην ογκολογία

Εξίσου ενθαρρυντικά είναι τα δεδομένα από τη χρήση εστιασμένου θεραπευτικού υπερήχου σε όγκους του μαστού. Η τεχνική επιτρέπει τον καυτηριασμό καλοηθών όγκων, ενώ στις μελέτες για κακοήθεις νεοπλασίες έχει διαπιστωθεί ότι ο καυτηριασμός ενεργοποιεί συνολικά το ανοσοποιητικό σύστημα, περιορίζοντας την εμφάνιση μεταστάσεων.

Σε εξέλιξη βρίσκεται και νέα μελέτη, εμπνευσμένη από την έρευνα στον εγκέφαλο, με στόχο τη διεύρυνση των αγγείων του όγκου ώστε τα φάρμακα να φτάνουν πιο αποτελεσματικά στον στόχο τους.

Παράλληλα, η ομάδα της αξιοποιεί τους υπερήχους ως πρώιμο βιοδείκτη ανταπόκρισης στη χημειοθεραπεία. Μετρώντας την ελαστικότητα των όγκων ήδη από την πρώτη εβδομάδα θεραπείας, κλινική μελέτη σε 20 ασθενείς έδειξε ότι μπορεί να προβλεφθεί με ακρίβεια σχεδόν 96% αν η αγωγή θα αποδώσει έπειτα από τρεις μήνες.

«Στόχος μου η κλινική εφαρμογή»

Μέλος της Εθνικής Ακαδημίας Ιατρικής και της Εθνικής Ακαδημίας Εφευρετών των ΗΠΑ, η Ελίζα Κονοφάγου έχει αφιερώσει πάνω από είκοσι χρόνια στη μελέτη των εστιασμένων υπερήχων. Το 2024 τιμήθηκε με το Visionary Award από το Focused Ultrasound Foundation, ενώ τον Μάρτιο του 2025 το Πανεπιστήμιο Columbia αναγνωρίστηκε ως Κέντρο Αριστείας στον συγκεκριμένο τομέα.

Το μεγάλο της όραμα, όπως λέει, είναι η καθιέρωση της θεραπείας υπερήχων στην καθημερινή κλινική πράξη. Παρότι η τεχνολογία είναι γνωστή εδώ και έναν αιώνα —με εφαρμογές όπως η λιθοτριψία, η θεραπεία ινομυωμάτων, ο καρκίνος του προστάτη και ο ιδιοπαθής τρόμος— η ευρύτερη χρήση της απαιτεί ακόμη χρόνο.

Κομβικό στοιχείο της φιλοσοφίας της είναι η μετακίνηση της τεχνολογίας προς τον ασθενή. Για τον λόγο αυτό, η ομάδα της έχει αναπτύξει φορητή συσκευή εστιασμένων υπερήχων, με στόχο τη μεγαλύτερη προσβασιμότητα και τη μείωση της εξάρτησης από ακριβό εξοπλισμό.

Το «Lab to Market» και η σύνδεση με την Ελλάδα

Στο πρόγραμμα «Lab to Market» του Columbia, του Columbia Global Center in Athens και του ΕΜΠ, καθηγητές, μέντορες της Endeavor Greece και μέλη του Hellenic Institute of Advanced Studies συνεργάζονται ώστε ερευνητικές ιδέες να αποκτήσουν επιχειρηματική προοπτική. Στο διοικητικό συμβούλιο του HIAS συμμετέχει και η ίδια.

Έχοντας ιδρύσει πριν από μία δεκαετία τη δική της εταιρεία στον χώρο των υπερήχων, επιδιώκει να μεταφέρει στους νέους ερευνητές την εμπειρία της επιχειρηματικής διαδρομής: από την επικοινωνία με επενδυτές έως τη μετάφραση σύνθετων επιστημονικών εννοιών σε απλό και κατανοητό λόγο.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνει στη διεπιστημονική συνεργασία — μια κουλτούρα που, όπως τονίζει, θέλει να ενισχυθεί και στο ΕΜΠ.

Τέλος, καθοριστικό ρόλο στη συμμετοχή της παίζει και η ελληνική της καταγωγή. Μεγαλωμένη στην Αθήνα και απόφοιτη της Βαρβακείου Σχολής, θεωρεί χρέος της να στηρίξει τα ελληνικά μυαλά. Όπως λέει, όταν ζεις για χρόνια στο εξωτερικό, γεννιέται μέσα σου η ανάγκη να επιστρέψεις κάτι ουσιαστικό στη χώρα σου.

Πηγη: https://healthpharma.gr

Ανεξέλεγκτες διαστάσεις φαίνεται να λαμβάνει η βία στα δημόσια νοσοκομεία με γιατρούς και νοσηλευτές να βρίσκονται ολοένα και συχνότερα αντιμέτωποι με επιθετικές συμπεριφορές από ασθενείς και συνοδούς.

Το τελευταίο διάστημα τα περιστατικά βίας καταγράφουν αύξηση, γεγονός που προκαλεί έντονη ανησυχία στους υγειονομικούς ενώ αναδεικνύουν και τις σοβαρές ελλείψεις στην ασφάλεια των δομών υγείας.

Σύμφωνα με τις καταγγελίες των εργαζομένων, σχεδόν κάθε εβδομάδα σημειώνεται κάποιο νέο επεισόδιο, κυρίως στα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών (ΤΕΠ), όπου η πίεση είναι αυξημένη λόγω υποστελέχωσης και μεγάλων χρόνων αναμονής.

Το τεταμένο κλίμα συχνά οδηγεί σε λεκτικές επιθέσεις, απειλές και, σε ορισμένες περιπτώσεις, σε σωματική βία κατά του προσωπικού, το οποίο καλείται να διαχειριστεί δύσκολες καταστάσεις χωρίς επαρκή υποστήριξη και φύλαξη.

Πριν τρεις ημέρες ένα ακόμη σοβαρό περιστατικό σημειώθηκε πρόσφατα στο Νοσοκομείο «Ερυθρός Σταυρός», όπου ασθενής που μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο του ΕΚΑΒ επιτέθηκε σε γιατρούς και νοσηλευτές στα Επείγοντα.

Όπως ανέφερε ο πρόεδρος των εργαζομένων στα δημόσια νοσοκομεία Μιχάλης Γιαννάκος, ο ασθενής, αφού εξετάστηκε, παρουσίασε ανεξέλεγκτη συμπεριφορά, εξυβρίζοντας το προσωπικό, αφαιρώντας τον ορό του προκαλώντας αιμορραγία, καταγράφοντας με το κινητό του και εκσφενδονίζοντας υγρά στον χώρο. Η κατάσταση κλιμακώθηκε σε τέτοιο βαθμό, ώστε κρίθηκε αναγκαία η παρέμβαση της αστυνομίας.

Μάλιστα δεν λείπουν και εκείνες οι περιπτώσεις όπου οι εργαζόμενοι καταλήγουν να βρίσκονται εκτεθειμένοι νομικά, παρότι είναι τα θύματα των επιθέσεων.

Ασπίδα προστασίας ζητούν γιατροί και εργαζόμενοι απέναντι στη βία

Την ίδια ώρα, ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών εκφράζει τη βαθιά ανησυχία του για την κλιμακούμενη βία στα νοσοκομεία και τα Κέντρα Υγείας, επισημαίνοντας ότι πληθαίνουν οι καταγγελίες για λεκτικές και σωματικές επιθέσεις σε βάρος γιατρών και υγειονομικών. Ιδιαίτερα στα μεγάλα εφημερεύοντα νοσοκομεία, το εργασιακό περιβάλλον χαρακτηρίζεται πλέον από ανασφάλεια, με επιπτώσεις τόσο για τους επαγγελματίες υγείας όσο και για τους ίδιους τους ασθενείς.

Ο πρόεδρος του ΙΣΑ Γιώργος Πατούλης τονίζει ότι η Πολιτεία οφείλει να στείλει ξεκάθαρο μήνυμα μηδενικής ανοχής στη βία και να διασφαλίσει συνθήκες αξιοπρεπούς και ασφαλούς εργασίας για το προσωπικό. Παρά το γεγονός ότι πρόσφατα αυστηροποιήθηκε το θεσμικό πλαίσιο και αυξήθηκαν οι προβλεπόμενες ποινές για επιθέσεις σε υγειονομικούς, τα περιστατικά συνεχίζονται, γεγονός που αποδεικνύει ότι απαιτούνται επιπλέον πρακτικά μέτρα εφαρμογής και επιτήρησης.

Στο ίδιο μήκος κύματος και η ΠΟΕΔΗΝ η οποία ζητά την άμεση επανασύσταση ειδικού σώματος ασφαλείας με εκπαιδευμένο προσωπικό, καθώς και την ενίσχυση της φύλαξης στις υγειονομικές μονάδες. Παράλληλα, προτείνεται οι διοικήσεις των νοσοκομείων να αναλαμβάνουν οι ίδιες τη νομική διαδικασία κατά των δραστών, ώστε να αποφεύγεται η στοχοποίηση και η οικονομική επιβάρυνση των εργαζομένων.

Πηγη: https://www.healthreport.gr/