Με τρεις σαφείς παραδοχές για το παρόν και το μέλλον της Υγείας, ο Άδωνις Γεωργιάδης τοποθετείται ανοιχτά για το clawback, την ανάγκη αύξησης των δημόσιων δαπανών και τις ανισότητες πρόσβασης στο σύστημα. Η συνέντευξή του στα “Παραπολιτικά” σηματοδοτεί μια πιο καθαρή αποτύπωση των ορίων, αλλά και των επόμενων προτεραιοτήτων στην πολιτική Υγείας.
Η συζήτηση για το μέλλον της Υγείας αποκτά πιο καθαρά πολιτικά και δημοσιονομικά χαρακτηριστικά μετά τις τελευταίες τοποθετήσεις του υπουργού Υγείας, ο οποίος εμφανίζεται να κλείνει το ενδεχόμενο κατάργησης του clawback, να αναγνωρίζει ότι η χώρα χρειάζεται υψηλότερες δημόσιες δαπάνες Υγείας και να παραδέχεται ότι το σύστημα εξακολουθεί να παράγει σοβαρές ανισότητες στην πρόσβαση των πολιτών.
Η τριπλή αυτή παραδοχή έχει ξεχωριστή σημασία, καθώς αγγίζει τρία από τα πιο ευαίσθητα μέτωπα της δημόσιας συζήτησης: τη διαρκή πίεση που ασκεί το clawback στους παρόχους, το όριο αντοχής του κρατικού προϋπολογισμού για την Υγεία και το ζήτημα της άνισης πρόσβασης ανάλογα με το εισόδημα, το φύλο, την ηλικία και τη γεωγραφική θέση.
Το clawback παραμένει σταθερός μηχανισμός ελέγχου
Η πιο κατηγορηματική τοποθέτηση αφορά το clawback. Ο Άδωνις Γεωργιάδης ξεκαθαρίζει ότι ο μηχανισμός του κλειστού προϋπολογισμού δεν πρόκειται να καταργηθεί και ότι η βασική του λογική θα συνοδεύει διαρκώς το σύστημα Υγείας, ακόμη κι αν στο μέλλον αλλάξει όνομα ή μορφή.
Η θέση αυτή κλείνει ουσιαστικά ένα από τα βασικά αιτήματα ιδιωτών παρόχων, γιατρών και φαρμακευτικών εταιρειών, που ζητούν εδώ και χρόνια την κατάργηση ή τη ριζική αποδυνάμωση του μέτρου. Από κυβερνητικής πλευράς, όμως, το μήνυμα είναι σαφές: το κράτος δεν πρόκειται να παραιτηθεί από τον εκ των προτέρων έλεγχο του ύψους της δαπάνης ανά κωδικό.
Με αυτή την παραδοχή, η συζήτηση μετατοπίζεται πια από το αν θα καταργηθεί το clawback στο πώς θα εφαρμόζεται, σε ποια έκταση και με ποιους μηχανισμούς εξισορρόπησης για να μην οδηγεί σε ασφυξία μεγάλους τομείς της αγοράς Υγείας.
Αναγνώριση ότι οι δημόσιες δαπάνες Υγείας πρέπει να αυξηθούν
Εξίσου σημαντική είναι η παραδοχή ότι η χώρα χρειάζεται αύξηση των δημόσιων δαπανών Υγείας. Ο υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, δεν περιορίζεται στη γνωστή γραμμή περί εξορθολογισμού, αλλά αναγνωρίζει ανοιχτά ότι, παρά τις δυνατότητες περιορισμού της σπατάλης, η συνολική δαπάνη πρέπει να ενισχυθεί.
Η τοποθέτηση αυτή έχει ιδιαίτερο βάρος, επειδή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η πίεση στο σύστημα μεγαλώνει λόγω της γήρανσης του πληθυσμού, της αυξανόμενης νοσηρότητας, των υψηλών τεχνολογικών απαιτήσεων και της ανάγκης για περισσότερες υπηρεσίες αποκατάστασης και χρόνιας φροντίδας.
Την ίδια στιγμή, ο υπουργός επιμένει ότι εξακολουθεί να υπάρχει «λίπος» που μπορεί να κοπεί, κυρίως μέσω καλύτερης διαχείρισης υλικών και ελέγχου της αλόγιστης χρήσης. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσει και τον ρόλο των Ηλεκτρονικών Μητρώων της ΕΚΑΠΥ, τα οποία παρουσιάζονται ως εργαλείο για πιο στοχευμένο έλεγχο των δαπανών.
Το πολιτικό μήνυμα είναι διπλό. Από τη μία πλευρά, το υπουργείο δεν εγκαταλείπει τη λογική του δημοσιονομικού ελέγχου. Από την άλλη, παραδέχεται ότι ο έλεγχος από μόνος του δεν επαρκεί πια και ότι απαιτείται επιπλέον χρηματοδοτική ενίσχυση.
Οι ανισότητες στην πρόσβαση μπαίνουν πλέον επίσημα στην ατζέντα
Μία από τις πιο ουσιαστικές μετατοπίσεις αφορά την παραδοχή ότι το σύστημα Υγείας παράγει και αναπαράγει ανισότητες. Ο Άδωνις Γεωργιάδης αναγνωρίζει ότι δεν πρόκειται μόνο για γεωγραφικές αποκλίσεις από Υγειονομική Περιφέρεια σε Υγειονομική Περιφέρεια, αλλά και για ανισότητες φύλου, εισοδήματος και ηλικίας.
Η παραδοχή αυτή έχει βαρύτητα γιατί δίνει πιο καθαρή πολιτική υπόσταση σε ένα πρόβλημα που μέχρι πρόσφατα εμφανιζόταν είτε υποβαθμισμένο είτε περιφερειακό στη δημόσια συζήτηση. Πλέον το υπουργείο παρουσιάζει την αντιμετώπιση αυτών των ανισοτήτων ως το επόμενο μεγάλο στοίχημα της πολιτικής Υγείας.
Καθοριστικό ρόλο σε αυτή τη νέα προσέγγιση αποδίδει ο υπουργός στην πλατφόρμα Health-IQ, μέσω της οποίας, όπως αναφέρει, μπορεί πλέον να υπάρχει παρακολούθηση σε πραγματικό χρόνο των αποκλίσεων μέσα στο σύστημα. Αυτό δείχνει ότι το υπουργείο επιχειρεί να συνδέσει την πολιτική παρέμβαση με νέες δυνατότητες μέτρησης και εποπτείας.
Καμία συζήτηση για αδιέξοδο στο ΕΣΥ, αλλά επιμονή σε σταδιακή βελτίωση
Παρά τις διαπιστώσεις για ελλείψεις και ανισότητες, ο υπουργός απορρίπτει την εικόνα αδιεξόδου για το ΕΣΥ και την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας. Υποστηρίζει ότι υπάρχουν ήδη ορατές βελτιώσεις στους χρόνους αναμονής και λιγότερη ταλαιπωρία για τους πολίτες, ενώ εκτιμά ότι το σύστημα βρίσκεται σε θετική τροχιά.
Στην ίδια γραμμή, απορρίπτει την ιδέα ότι οι υπάρχουσες δομές έχουν φτάσει στα όριά τους επειδή σχεδιάστηκαν για έναν νεότερο και λιγότερο επιβαρυμένο πληθυσμό. Η θέση του είναι ότι το σύστημα προσαρμόζεται και ότι δεν βρίσκεται μπροστά σε δομικό αδιέξοδο, παρότι αναγνωρίζει την ανάγκη συνεχών παρεμβάσεων.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η τοποθέτησή του για το gatekeeping. Παραδέχεται ουσιαστικά ότι ένας αυστηρότερος μηχανισμός ελέγχου πρόσβασης στα Τμήματα Επειγόντων θα μπορούσε να μειώσει την πίεση, όμως ξεκαθαρίζει ότι μια τέτοια επιλογή θα μπορούσε να πλήξει την εμπιστοσύνη των πολιτών, οι οποίοι έχουν μάθει να προσφεύγουν απευθείας στο νοσοκομείο. Έτσι, η κυβέρνηση φαίνεται να προτιμά μια πιο ήπια προσαρμογή αντί για απότομους περιορισμούς.
Η γήρανση του πληθυσμού πιέζει το μοντέλο χρηματοδότησης
Η συνέντευξη στα “Παραπολιτικά” φωτίζει και ένα βαθύτερο πρόβλημα: Το ότι η γήρανση του πληθυσμού θα αυξάνει σταθερά τις ανάγκες για δημόσιες δαπάνες Υγείας τα επόμενα χρόνια. Ο Άδωνις Γεωργιάδης αναγνωρίζει εμμέσως αυτή την πίεση, αλλά ταυτόχρονα επιμένει ότι κανένα κράτος δεν μπορεί να αφήσει ανεξέλεγκτη τη δαπάνη Υγείας, ακόμη και αν είναι πολύ πλούσιο.
Η θέση αυτή επιχειρεί να συνδέσει την ελληνική εμπειρία με ένα διεθνές επιχείρημα περί δημοσιονομικών ορίων. Ωστόσο, το ερώτημα που παραμένει ανοιχτό είναι αν το μείγμα διαρκούς ελέγχου και μερικής αύξησης δαπάνης αρκεί για να καλύψει τις ανάγκες μιας κοινωνίας που γερνά, νοσεί περισσότερο και ζητά πυκνότερη πρόσβαση σε υπηρεσίες.
Τα 250 νέα ασθενοφόρα και το χρονοδιάγραμμα μέχρι το 2027
Στο πεδίο των υποδομών, ο Άδωνις Γεωργιάδης αναφέρεται και στην προμήθεια 250 νέων ασθενοφόρων για το ΕΚΑΒ, διευκρινίζοντας ότι πρόκειται για πρόγραμμα του υπουργείου Πολιτικής Προστασίας και ότι οι παραδόσεις αναμένονται μέχρι τα μέσα του 2027.
Η αναφορά αυτή εντάσσεται στην προσπάθεια να παρουσιαστεί συγκεκριμένο αποτύπωμα ενίσχυσης του συστήματος, με παρεμβάσεις που δεν αφορούν μόνο τη χρηματοδότηση και τις μεταρρυθμίσεις, αλλά και τον εξοπλισμό πρώτης γραμμής. Το χρονοδιάγραμμα, πάντως, παραπέμπει σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα και όχι σε άμεση ανακούφιση των σημερινών πιέσεων.
Το μήνυμα για το μέλλον της Υγείας
Το βασικό συμπέρασμα από τις νέες τοποθετήσεις του Άδωνι Γεωργιάδη είναι ότι η πολιτική Υγείας μπαίνει σε φάση μεγαλύτερου ρεαλισμού. Το clawback εμφανίζεται ως μόνιμο εργαλείο ελέγχου. Η ανάγκη για περισσότερα χρήματα παραδέχεταιται ανοιχτά. Οι ανισότητες αναγνωρίζονται ως κεντρικό πρόβλημα. Και το ΕΣΥ παρουσιάζεται ως σύστημα που δεν βρίσκεται σε κατάρρευση, αλλά χρειάζεται συνεχή διορθωτική πίεση.
Αυτό το τρίπτυχο δείχνει ότι η επόμενη περίοδος στην Υγεία δεν θα κριθεί μόνο από τις μεταρρυθμίσεις ή μόνο από τις χρηματοδοτήσεις. Θα κριθεί από το αν μπορεί να υπάρξει νέα ισορροπία ανάμεσα στη δημοσιονομική πειθαρχία, στη βιωσιμότητα του συστήματος και στη δίκαιη πρόσβαση των πολιτών.
Πηγη: https://healthpharma.gr