Παρά τις αυξήσεις δαπανών τα τελευταία χρόνια, το ΕΣΥ δεν έχει επανέλθει στα προ κρίσεων επίπεδα, δείχνει νέα επιστημονική μελέτη.
Σε κρίσιμο σημείο αντοχής βρίσκεται το Εθνικό Σύστημα Υγείας, σύμφωνα με νέα μελέτη του Κέντρου Έρευνας και Εκπαίδευσης στη Δημόσια Υγεία, την Πολιτική Υγείας και την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας (ΚΕΠΥ) και του Ινστιτούτου ETERON για την Έρευνα και την Κοινωνική Αλλαγή.
Η μελέτη αποτυπώνει τη διαχρονική πορεία βασικών δεικτών του ΕΣΥ την περίοδο 2009–2024, εξετάζοντας τις συνέπειες τόσο της οικονομικής κρίσης όσο και της υγειονομικής κρίσης της πανδημίας, και καταλήγει σε ένα σαφές συμπέρασμα: παρά τις επιμέρους αυξήσεις δαπανών τα τελευταία χρόνια, το σύστημα δεν έχει επανέλθει στα προ κρίσεων επίπεδα.
Τα ευρήματα παρουσιάζονται σήμερα σε ειδική εκδήλωση στην αίθουσα της ΕΣΗΕΜ-Θ, σε συνεργασία με την Ένωση Νοσοκομειακών Ιατρών Θεσσαλονίκης.
Ο προϋπολογισμός του 2026 και η πίεση στο κοινωνικό κράτος
Στο φόντο των ευρημάτων της μελέτης, έντονη ανησυχία προκαλεί και ο σχεδιασμός του προϋπολογισμού του 2026, ο οποίος – σύμφωνα με τις εκτιμήσεις – οδηγεί σε περαιτέρω συρρίκνωση του κοινωνικού κράτους.
Περικοπές σε επιδόματα και περιορισμός πόρων σε κρίσιμους τομείς της καθημερινότητας, όπως η Υγεία, η Παιδεία και οι δημόσιες μεταφορές, δημιουργούν ένα περιβάλλον αυξημένης επισφάλειας για τους πολίτες, την ώρα που το δημόσιο σύστημα υγείας εξακολουθεί να λειτουργεί υπό συνθήκες έντονης πίεσης.
Η δεκαετία της οικονομικής κρίσης: δραματική συρρίκνωση
Σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης, την περίοδο 2009–2019, δηλαδή κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης, το ΕΣΥ υπέστη βαθιά αποδυνάμωση σε όλα τα βασικά του μεγέθη.
Συγκεκριμένα:
-
η δημόσια δαπάνη υγείας μειώθηκε κατά 43,3%
-
η χρηματοδότηση των νοσοκομείων του ΕΣΥ υποχώρησε κατά 36,3%
-
το σύστημα απώλεσε 13,6% των νοσοκομείων
-
μειώθηκαν κατά 23,5% οι νοσοκομειακές κλίνες
-
χάθηκε 12,9% του προσωπικού στα νοσοκομεία
-
μειώθηκε κατά 11,2% το προσωπικό στα Κέντρα Υγείας
Οι απώλειες αυτές δεν περιορίστηκαν σε διοικητικά μεγέθη, αλλά μεταφράστηκαν άμεσα σε δυσκολία πρόσβασης των πολιτών στις υπηρεσίες υγείας.
Κατά την ίδια περίοδο, οι ανικανοποίητες ιατρικές ανάγκες αυξήθηκαν κατά 28,2%, δείκτης που καταγράφει την αδυναμία των πολιτών να λάβουν την απαιτούμενη φροντίδα όταν τη χρειάζονται.
Η πανδημία αποκάλυψε τα όρια του συστήματος
Η περίοδος της πανδημίας (2020–2024) ανέδειξε με ακόμη πιο έντονο τρόπο τις διαρθρωτικές αδυναμίες του ΕΣΥ.
Παρότι η συνολική δημόσια δαπάνη υγείας αυξήθηκε κατά 9,7%, η χρηματοδότηση των νοσοκομείων του ΕΣΥ μειώθηκε κατά 2,6%, γεγονός που υπογραμμίζει τη δυσανάλογη κατανομή των πόρων.
Παράλληλα, καταγράφηκαν σοβαρές απώλειες στην παροχή υπηρεσιών υγείας:
-
πάνω από 350.000 χειρουργικές επεμβάσεις δεν πραγματοποιήθηκαν
-
χάθηκαν περισσότερες από 9,5 εκατομμύρια επισκέψεις στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας
Οι επιπτώσεις αυτές αποτυπώθηκαν και στους δείκτες πρόσβασης, καθώς οι ανικανοποίητες ιατρικές ανάγκες αυξήθηκαν κατά 48,4%, καταγράφοντας μία από τις υψηλότερες επιβαρύνσεις των τελευταίων δεκαετιών.
Το 2024: μακριά ακόμη από τα προ κρίσεων επίπεδα
Παρά τις παρεμβάσεις που έχουν πραγματοποιηθεί τα τελευταία χρόνια, η μελέτη καταλήγει ότι το 2024:
-
οι δείκτες χρηματοδότησης
-
τα επίπεδα στελέχωσης
-
η συνολική δραστηριότητα του ΕΣΥ
παραμένουν χαμηλότερα σε σύγκριση με την περίοδο πριν από τις διαδοχικές κρίσεις.
Το συμπέρασμα των ερευνητών είναι σαφές: χωρίς στοχευμένες, μακροπρόθεσμες και βιώσιμες πολιτικές υγείας, το σύστημα κινδυνεύει να παραμείνει σε μόνιμη κατάσταση διαχείρισης κρίσης.
Παρουσίαση και επιστημονικός διάλογος
Τη μελέτη παρουσιάζει ο αναπληρωτής καθηγητής Πολιτικής Υγείας του ΑΠΘ, κ. Ηλίας Κονδύλης, ενώ ακολουθεί επιστημονικός σχολιασμός από διακεκριμένους πανεπιστημιακούς του χώρου της υγείας και της οικονομίας.
Στον σχολιασμό συμμετέχουν:
-
Χαράλαμπος Οικονόμου, Καθηγητής Κοινωνιολογίας και Πολιτικής Υγείας, Πάντειο Πανεπιστήμιο
-
Μαρία Πεμπετζόγλου, Καθηγήτρια Δημόσιας Οικονομικής, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης
-
Αλέξης Μπένος, Ομότιμος Καθηγητής Κοινωνικής Ιατρικής ΑΠΘ και Διευθυντής ΚΕΠΥ
Θα ακολουθήσουν παρεμβάσεις από την Ένωση Νοσοκομειακών Ιατρών Θεσσαλονίκης, ενισχύοντας τον διάλογο από την πλευρά των ανθρώπων πρώτης γραμμής.
Ένα σαφές μήνυμα πολιτικής υγείας
Η μελέτη ΚΕΠΥ–ETERON λειτουργεί ως τεκμηριωμένο καμπανάκι για τη δημόσια υγεία. Οι αριθμοί δεν αφήνουν περιθώρια εφησυχασμού, ενώ η διαχρονική ανάλυση καταδεικνύει ότι οι κρίσεις δεν προστέθηκαν απλώς στο σύστημα, αλλά λειτούργησαν σωρευτικά, επιτείνοντας προϋπάρχουσες ανισορροπίες.
Το ερώτημα που τίθεται πλέον δεν αφορά μόνο το ύψος των δαπανών, αλλά τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζεται και υλοποιείται μια συνεκτική εθνική πολιτική υγείας με ανθεκτικότητα στον χρόνο.
Πηγη: https://healthpharma.gr