Τι αποκαλύπτει νέα μελέτη
Νέα μεγάλη μελέτη έρχεται να στρέψει τα φώτα σε μια κατηγορία φαρμάκων για
τη μείωση κινδύνου εμφάνισης του καρκίνου παχέος εντέρου, που μέχρι σήμερα
συνδέαμε κυρίως με τον διαβήτη και την απώλεια βάρους: τους αγωνιστές του
υποδοχέα GLP-1. Η έρευνα, που παρουσιάστηκε στο ASCO Gastrointestinal
Cancers Symposium 2026, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα άτομα που λάμβαναν
GLP-1 είχαν 36% μικρότερη πιθανότητα να εμφανίσουν καρκίνο παχέος εντέρου
σε σύγκριση με εκείνα που λάμβαναν ασπιρίνη. Ακόμη πιο έντονο φάνηκε το
όφελος σε ανθρώπους με αυξημένο κίνδυνο λόγω προσωπικού ή οικογενειακού
ιστορικού, όπου η μείωση του κινδύνου έφτασε σχεδόν το 42%. Για πολλά
χρόνια, η ασπιρίνη είχε εξεταστεί ως πιθανό «όπλο» πρόληψης για τον καρκίνο
του παχέος εντέρου. Ωστόσο, το πιθανό όφελος συνοδεύεται από σημαντικούς
κινδύνους, κυρίως αιμορραγίες και γαστρεντερικές επιπλοκές.
Γι’ αυτό και η ασπιρίνη δεν θεωρείται πλέον μια γενική, ασφαλής στρατηγική
πρόληψης για όλους. Αντίθετα, τα GLP-1RAs έχουν ήδη αποκτήσει ευρεία
χρήση στη θεραπεία του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 και, πιο πρόσφατα,
της παχυσαρκίας. Προκλινικά δεδομένα έχουν δείξει ότι ίσως ασκούν
αντιφλεγμονώδη και αντιπολλαπλασιαστική επίδραση σε καρκινικά κύτταρα
του παχέος εντέρου, επηρεάζοντας βιολογικές οδούς που σχετίζονται με την
ανάπτυξη όγκων. Η νέα μελέτη βασίστηκε σε απο-προσωποποιημένα δεδομένα
από 281.656 άτομα, μέσω της διεθνούς βάσης TriNetX. Οι ερευνητές συνέκριναν
δύο ομάδες ίδιου μεγέθους: 140.828 χρήστες GLP-1RAs και 140.828 χρήστες
ασπιρίνης, με παρόμοια δημογραφικά χαρακτηριστικά.
Δεν πρόκειται για ένα «μαγικό χάπι» πρόληψης, αλλά για μια πιθανή
πρόσθετη ωφέλεια
Η σχετική μείωση του κινδύνου ήταν σημαντική, όμως το απόλυτο όφελος
για κάθε μεμονωμένο άνθρωπο ήταν μικρό. Οι ερευνητές υπολόγισαν ότι
περισσότεροι από 2.000 άνθρωποι θα έπρεπε να λάβουν ένα GLP-1 ώστε να
προληφθεί ένα περιστατικό καρκίνου του παχέος εντέρου. Αυτό σημαίνει ότι δεν
μιλάμε για ένα «μαγικό χάπι» πρόληψης, αλλά για μια πιθανή πρόσθετη ωφέλεια,
ιδιαίτερα σημαντική σε επίπεδο δημόσιας υγείας, επειδή τα φάρμακα αυτά
χρησιμοποιούνται ήδη από εκατομμύρια ανθρώπους.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει επίσης το γεγονός ότι το όφελος φάνηκε
ανεξάρτητα από το αν οι συμμετέχοντες είχαν παχυσαρκία ή διαβήτη. Παράλληλα,
παρατηρήθηκε μείωση του κινδύνου και σε όσους ξεκίνησαν τη θεραπεία πριν
από την ηλικία των 45 ετών. Ωστόσο, το ίδιο προστατευτικό αποτέλεσμα δεν
καταγράφηκε σε άτομα που κάπνιζαν ή είχαν αθηροσκλήρωση.
Δεν έδειξαν όλα τα φάρμακα της κατηγορίας το ίδιο αποτέλεσμα
Αξίζει ακόμη να σημειωθεί ότι δεν έδειξαν όλα τα φάρμακα της κατηγορίας το
ίδιο αποτέλεσμα. Όταν οι ερευνητές εξέτασαν τα GLP-1RAs ξεχωριστά, στατιστικά
σημαντική μείωση του κινδύνου παρατηρήθηκε μόνο με τη σεμαγλουτίδη, τη
λιραγλουτίδη και τη ντουλαγλουτίδη. Αντίθετα, η τιρζεπατίδη και η εξενατίδη
δεν έδειξαν την ίδια στατιστική σημασία στη συγκεκριμένη ανάλυση. Αυτό
υπογραμμίζει ότι δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται όλα τα φάρμακα της ίδιας
κατηγορίας ως απολύτως ισοδύναμα.
Πηγη:HealthDaily