Ναρκωτικά: Ο νεοσύστατος οργανισμός που αλλάζει το τοπίο για τις εξαρτήσεις στην Ευρώπη
Ο Αθανάσιος Θεοχάρης, Πρόεδρος του ΔΣ του ΟΚΑΝΑ, μιλά για τον νεοσύστατο Οργανισμό της ΕΕ για τα Ναρκωτικά EUDA (European Union Drug Agency), το νέο τοπίο για τις εξαρτήσεις στην Ευρώπη και στην Ελλάδα
Tα ηνία του ως τώρα Ευρωπαϊκού Κέντρου Παρακολούθησης Ναρκωτικών και Τοξικομανίας (European Monitoring Center for Drugs and Addictions – EMCDDA), ανέλαβε ο νεοσύστατος Οργανισμός της ΕΕ για τα Ναρκωτικά EUDA (European Union Drug Agency). Με νέα διευρυμένη αποστολή, σκοπό και λειτουργία, ο EUDA αναλαμβάνει την ενίσχυση της ικανότητας της ΕΕ να αντιμετωπίζει τις προκλήσεις στο πολύπλοκο και πολυδιάστατο πεδίο των εξαρτήσεων.
Έγκαιρη προειδοποίηση, αξιολόγηση απειλών και άμεση αντίδραση
Με νέους μηχανισμούς που εστιάζουν στην πρόληψη, την έγκαιρη προειδοποίηση, αλλά και την αντιμετώπιση του φαινομένου των ναρκωτικών στην Ευρώπη, καθώς και την άμεση συνεργασία με τα κράτη μέλη, ο νέος φορέας στοχεύει να καλύψει το ζήτημα των ναρκωτικών με ολιστική προσέγγιση. Η προετοιμασία και η αντίδραση της ΕΕ σε αναδυόμενες και νέες πιθανές απειλές ενισχύονται. Τα κράτη μέλη και οι φορείς απεξάρτησης θα υποστηρίζονται με πλήθος νέων διαθέσιμων υπηρεσιών, ώστε να μπορούν να αντιμετωπίζουν και να προλαμβάνουν με πλέον βέλτιστο τρόπο το πρόβλημα των ναρκωτικών.
Στους νέους μηχανισμούς συμπεριλαμβάνονται το Ευρωπαϊκό Σύστημα Προειδοποίησης για Ναρκωτικά, το οποίο εκδίδει ειδοποιήσεις όταν εμφανίζονται σοβαροί κίνδυνοι που σχετίζονται με ναρκωτικά στην αγορά, καθώς και το Ευρωπαϊκό Σύστημα Αξιολόγησης Απειλών για την ενίσχυση της προετοιμασίας της ΕΕ και της αντίδρασής της σε αναδυόμενες ή πιθανές απειλές για την υγεία και την ασφάλεια που σχετίζονται με τα ναρκωτικά.
Για 1η φορά Δίκτυο Τοξικολογικών Εργαστηρίων πανευρωπαϊκά
Ο EUDA με τη δημιουργία ενός δικτύου εθνικών σημείων επαφής, και για 1η φορά ενός Ευρωπαϊκού Δικτύου Τοξικολογικών Εργαστηρίων, θα παρέχει πλέον τη δυνατότητα υποστήριξης στα κράτη μέλη και τους φορείς των εξαρτήσεων με την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με τις νέες τάσεις στο πεδίο, αλλά και στην έγκαιρη και άμεση ανάλυση των ουσιών ανά χώρα, αλλά και συνολικά. Στο Δίκτυο αυτό των Τοξικολογικών Εργαστηρίων θα συμμετέχουν και Εργαστήρια της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης.
Πριν από λίγες ημέρες ψηφίστηκε στην Βουλή ο νόμος 5129/2024 με τον οποίο δημιουργείται ένας ενιαίος Οργανισμός στη χώρα μας για την πρόληψη και την αντιμετώπιση των εξαρτήσεων, εντάσσοντας όλους τους υπάρχοντες φορείς απεξάρτησης. Είναι η 1η φορά που πλέον γίνεται αναφορά στην έννοια των εξαρτήσεων, και όχι μόνο σε ναρκωτικά ή ουσίες, δίνοντας τη δικαιοδοσία στον ΕΟΠΑΕ να ασχοληθεί με όλες τις εξαρτήσεις, εξαρτητικές συμπεριφορές και τους εθισμούς.
Ολιστική προσέγγιση και ενιαία παροχή υπηρεσιών
Ο ΕΟΠΑΕ έρχεται να διασυνδέσει όλες τις κατακερματισμένες παρεχόμενες υπηρεσίες, να αξιοποιήσει βέλτιστα τους πόρους, ανθρώπινους και οικονομικούς, να εξαλείψει την αλληλοεπικάλυψη των υπηρεσιών και να παρέχει υπηρεσίες στους ωφελούμενους και τους οικείους τους ολιστικά και ανθρωποκεντρικά από την πρόληψη της χρήσης και της εμφάνισης εξαρτητικών συμπεριφορών, τη σωματική αποτοξίνωση, τη θεραπεία σε πρόγραμμα με υποκατάστατο ή στεγνό, τη μείωση της βλάβης, τη ψυχοκοινωνική φροντίδα και την υποστήριξη, ολοκληρωμένη φροντίδα και κάλυψη αναγκών που συνδέονται με την εξάρτηση, την ανάπτυξη δεξιοτήτων, την επαγγελματική κατάρτιση, ενδυνάμωση και επανένταξη. Όλα αυτά με τρόπο ενιαίο, έτσι ώστε κανένας άνθρωπος που αντιμετωπίζει πρόβλημα εξάρτησης να μην μένει εκτός συστήματος υποστήριξης και φροντίδας.
Θα υπάρχει κάθε θεραπευτική επιλογή σε κάθε περιοχή
Όλα τα θεραπευτικά προγράμματα συνεχίζουν κανονικά τη λειτουργία τους, όπως γινόταν μέχρι σήμερα, με τη μόνη διαφορά ότι θα διασυνδέονται και θα συνεργάζονται πιο άμεσα, πιο συντονισμένα και πιο λειτουργικά. Στη πράξη αυτό σημαίνει ότι ο ωφελούμενος θα έχει κάθε θεραπευτική επιλογή για τις ανάγκες του διαθέσιμη, στην περιοχή του.
Δωρεάν υπηρεσίες χωρίς να «χάνεται» ο ωφελούμενος στην διαφορετική αντιμετώπιση του κάθε φορέα
Όλα αυτά θα υλοποιούνται σε ένα πλαίσιο δωρεάν παροχής υπηρεσιών, καθώς ο ΕΟΠΑΕ θα είναι ένας δημόσιος φορέας, χρηματοδοτούμενος από το κράτος, όπως ήταν και ως τώρα ο ΟΚΑΝΑ, το ΚΕΘΕΑ, το 18ΑΝΩ, ο ΙΑΝΟΣ, το ΑΡΓΩ, ο Διάπλους και το Πολυδύναμο του Χατζηκώστα. Όλοι αυτοί οι φορείς θα λειτουργούν υπό ενιαία διοίκηση, με συντονισμό και εποπτεία για την απρόσκοπτη παροχή των υπηρεσιών τους σε κάθε περιοχή. Τα θεραπευτικά προγράμματα θα λειτουργούν ως θεραπευτικές επιλογές. Ο ωφελούμενος θα επιλέγει ποια θεραπευτική επιλογή επιθυμεί να ακολουθήσει, και θα προχωρά στο επόμενο θεραπευτικό βήμα, χωρίς να «χάνεται» στο κατακερματισμένο σύστημα που λειτουργούσε μέχρι σήμερα. Αν στην πορεία, ο ωφελούμενος αντιμετωπίσει κάποια δυσκολία με την θεραπευτική του επιλογή, θα έχει εκ νέου τη δυνατότητα θεραπευτικής επιλογής που επιθυμεί να συνεχίσει. Έτσι, δεν θα «χάνεται» ο εξαρτημένος άνθρωπος στο κυκεώνα της γραφειοκρατίας και της διαφορετικής αντιμετώπισης του κάθε φορέα, όπως γινόταν μέχρι σήμερα. Θα υπάρχει η δυνατότητα άμεσης διασύνδεσης με όποια θεραπευτική επιλογή ανταποκρίνεται στις ανάγκες του ωφελούμενου. Ένα μοντέλο πλήρως ανθρωποκεντρικό.
Πηγη: https://www.ygeiamou.gr/
Εξαρτήσεις – Ναρκωτικά: Ο νέος οργανισμός που αλλάζει το τοπίο της θεραπείας
Καθολική αντιμετώπιση όλων των εξαρτήσεων επιχειρεί το Υπουργείο Υγείας, εντάσσοντας επιμέρους φορείς και προγράμματα κάτω από την «ομπρέλα» ενός Οργανισμού
Μια συνολική αντιμετώπιση των εξαρτήσεων επιδιώκει το Υπουργείο Υγείας, οργανώνοντας το συγκεκριμένο πεδίο. Το νομοσχέδιο για την ολοκλήρωση της Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης που έχει τεθεί προς δημόσια διαβούλευση έως και τις 18 Ιουλίου, προβλέπει τη δημιουργία ενός νομικού προσώπου ιδιωτικού δικαίου μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα με την επωνυμία «Εθνικός Οργανισμός Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων» (Ε.Ο.Π.Α.Ε.).
Σε αυτόν εντάσσονται:
α) το σύνολο των δομών, μονάδων, υπηρεσιών και προγραμμάτων του ΟΚΑΝΑ,
γ) από το νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου με την επωνυμία «Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής»,
γβ) η Μονάδα Απεξάρτησης από το Αλκοόλ,
δ) από την αποκεντρωμένη οργανική μονάδα, κατά την έννοια του άρθρου 2 του ν. 4052/2012 (Α’ 41), «Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης του Ενιαίου Γενικού Νοσοκομείου «Γ. Παπανικολάου»,
δα) το «Πρόγραμμα Εναλλακτικής Θεραπείας Εξαρτημένων Ατόμων «ΑΡΓΩ»,
δβ) το Τμήμα Αποκατάστασης Τοξικοεξαρτημένων «ΙΑΝΟΣ» και
δγ) η Μονάδα Απεξάρτησης από Αλκοόλ, Φάρμακα και Τυχερά Παιχνίδια,
ε) από το Γενικό Νοσοκομείο Ιωαννίνων «Χατζηκώστα», η αποκεντρωμένη οργανική μονάδα «Πολυδύναμο Κέντρο αντιμετώπισης της κρίσης των χρηστών Ναρκωτικών και Αλκοολισμού»,
στ) από το Γενικό Νοσοκομείο Κέρκυρας «Αγ. Ειρήνη», η Μονάδα Απεξάρτησης «Διάπλους».
Στις αρμοδιότητες του νέου Οργανισμού για την αντιμετώπιση των εξαρτήσεων είναι:
α) η συμβολή στον σχεδιασμό, την προώθηση και την υλοποίηση της εθνικής πολιτικής για την ολιστική αντιμετώπιση του προβλήματος των εν γένει εξαρτήσεων, εξαρτητικών συμπεριφορών και εθισμών, τη μείωση της ζήτησης και προσφοράς εξαρτησιογόνων ουσιών και τον περιορισμό των κινδύνων και επιβλαβών συνεπειών αυτών,
β) η εφαρμογή της Εθνικής Στρατηγικής για την Αντιμετώπιση των Εξαρτήσεων και η υλοποίηση του Εθνικού Σχεδίου Δράσης κατά των Εξαρτήσεων,
γ) η πρόληψη της χρήσης και της διάδοσης των εξαρτησιογόνων ουσιών, παράνομων ή νόμιμων, καθώς και η πρόληψη της εμφάνισης εξαρτητικών συμπεριφορών και εθισμών, μέσα από τις ενδεδειγμένες κατά περίπτωση δράσεις,
δ) η σωματική αποτοξίνωση, η θεραπεία, ο απεθισμός, η απεξάρτηση και η μείωση της βλάβης, καθώς και η ψυχοκοινωνική υποστήριξη και φροντίδα των ατόμων που αντιμετωπίζουν προβλήματα εξαρτήσεων, εξαρτητικών συμπεριφορών και εθισμών, βάσει επιστημονικών, θεραπευτικών και κλινικά ορθών πρακτικών,
ε) η διασφάλιση της άμεσης πρόσβασης των εξαρτημένων ατόμων στις αναγκαίες υπηρεσίες και η παροχή συνεχούς και ολοκληρωμένης φροντίδας, μέσω της διαλειτουργικότητας των υπηρεσιών σε όλα τα επίπεδα,
στ) η ανάπτυξη δεξιοτήτων, η επαγγελματική κατάρτιση, η ενδυνάμωση και η κοινωνική επανένταξη των ωφελουμένων,
ζ) η εκπαίδευση και επιμόρφωση του προσωπικού του, του προσωπικού άλλων φορέων, των εθελοντών και των μελών της οικογένειας των ωφελουμένων,
η) η επιστημονικά τεκμηριωμένη ενημέρωση και ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης για τις συνέπειες και τους κινδύνους από τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών και την ανάπτυξη εξαρτητικών συμπεριφορών και εθισμών,
θ) η ενθάρρυνση και ο συντονισμός κάθε ιδιωτικής πρωτοβουλίας που έχει σκοπό τη συμμετοχή στην αντιμετώπιση του προβλήματος των εν γένει εξαρτήσεων, εξαρτητικών συμπεριφορών και εθισμών,
ι) η μελέτη και η παρακολούθηση του προβλήματος των εν γένει εξαρτήσεων, εξαρτητικών συμπεριφορών και εθισμών και των εκθέσεων για την εξέλιξή του σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, η συλλογή και επεξεργασία στοιχείων για όλες τις εξαρτήσεις, η ανάλυση και αξιολόγηση σχετικών επιστημονικών μελετών και δεδομένων, η υλοποίηση εθνικών ερευνών, καθώς και η υποβολή προτάσεων και σχεδίων και η εισήγηση μέτρων προς το Υπουργείο Υγείας.
2. Για την υλοποίηση του σκοπού του ο Ε.Ο.Π.Α.Ε. δύναται:
α) να συνεργάζεται με δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς της χώρας, ιδίως Υπουργεία, Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.), πανεπιστημιακά ιδρύματα και νοσοκομεία, καθώς και με ενωσιακούς και διεθνείς οργανισμούς και μη κερδοσκοπικούς φορείς, για τον σχεδιασμό, την εφαρμογή και την υλοποίηση της εθνικής πολιτικής για τις εν γένει εξαρτήσεις, εξαρτητικές συμπεριφορές και εθισμούς,
β) να συμμετέχει σε συναντήσεις, συνέδρια, σεμινάρια και κάθε είδους συναφείς εκδηλώσεις με στόχο την ανταλλαγή πληροφοριών, πρακτικών και τεχνογνωσίας, την υποβολή προτάσεων και την εισήγηση μέτρων για την εναρμόνιση, την επικαιροποίηση και την προσαρμογή της εθνικής πολιτικής προς εκείνη των ενωσιακών και διεθνών φορέων,
γ) να συνάπτει προγραμματικές συμβάσεις και μνημόνια συνεργασίας με τους δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς της περ. α). Οι συμβάσεις του πρώτου εδαφίου περιλαμβάνουν το αντικείμενο συνεργασίας, τις εκατέρωθεν υποχρεώσεις κάθε φορέα ως προς την υλοποίηση, το χρονοδιάγραμμα, τη χρηματοδότηση, εφόσον απαιτείται, την αξιοποίηση των αποτελεσμάτων και τους ειδικότερους όρους συνεργασίας για την παρακολούθηση και επίτευξη των αποτελεσμάτων της,
δ) να ιδρύει και να αναπτύσσει δομές, μονάδες, υπηρεσίες και προγράμματα που άπτονται του αντικειμένου του και αφορούν στην πρόληψη, στη μείωση της βλάβης, στη θεραπεία και στην αντιμετώπιση των εν γένει εξαρτήσεων, εξαρτητικών συμπεριφορών και εθισμών, καθώς και στην κοινωνική επανένταξη των εξαρτημένων ατόμων, είτε αυτοτελώς, είτε σε συνεργασία με φορείς του Εθνικού Δικτύου Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας (Ε.Δ.Υ.Ψ.Υ.), είτε με λοιπούς δημόσιους φορείς παροχής υπηρεσιών υγείας,
ε) να σχεδιάζει και να υλοποιεί προγράμματα επιμόρφωσης και εκπαίδευσης του προσωπικού του, του προσωπικού άλλων φορέων, των εθελοντών, των ωφελουμένων και των μελών της οικογένειάς τους και
στ) να συνεργάζεται με τη Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης (Δ.ΥΠ.Α.) για:
(στα) την υλοποίηση δράσεων και προγραμμάτων ενδυνάμωσης, συμβουλευτικής, επαγγελματικού προσανατολισμού, επιχειρηματικότητας, απόκτησης και αναβάθμισης επαγγελματικών δεξιοτήτων και απασχόλησης, που στοχεύουν στην κάλυψη των αναγκών των απεξαρτημένων ή υπό εξάρτηση ατόμων, στη διευκόλυνση της ένταξής τους στην αγορά εργασίας και στην παροχή ψυχοκοινωνικής υποστήριξης και συμβουλευτικής προς τα άτομα αυτά κατά τη διάρκεια της ένταξης/επανένταξής τους στο εργασιακό περιβάλλον,
(στβ) την προετοιμασία και υποστήριξή τους με στόχο την κοινωνική τους επανένταξη και
(στγ) την υλοποίηση κοινών δράσεων επικοινωνίας και προβολής με σκοπό την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση της κοινωνίας και των επιχειρήσεων.
Πηγη: https://www.ygeiamou.gr/