Ψυχική υγεία και παθήσεις αμφιβληστροειδούς: Νέα διεθνή έρευνα δείχνει υψηλά επίπεδα άγχους, κατάθλιψης και αυτοκτονικού ιδεασμού

Η Πανελλήνια Ένωση Αμφιβληστροειδοπαθών (Π.Ε.Α.) παρουσιάζει τα πρώτα αποτελέσματα διεθνούς έρευνας σε 841 πάσχοντες με κληρονομικές εκφυλιστικές παθήσεις του αμφιβληστροειδούς, αναδεικνύοντας σημαντική επιβάρυνση στην ψυχική υγεία. Τα ευρήματα, που δημοσιοποιούνται με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Αμφιβληστροειδούς (26 Σεπτεμβρίου 2026),  επισημαίνουν την ανάγκη ενσωμάτωσης της ψυχολογικής υποστήριξης στη συνολική φροντίδα των πασχόντων.

Διεθνής έρευνα σε 841 άτομα: άγχος, κατάθλιψη και αυτοκτονικός ιδεασμός

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε στις αρχές του 2026, με συμμετοχή ατόμων από επτά αγγλόφωνες χώρες και ακόμη 28 χώρες διεθνώς. Τα πρώτα αποτελέσματα παρουσιάστηκαν στο Διεθνές Συνέδριο της Retina International στο Τέξας τον Ιούνιο 2026, ενώ η επίσημη δημοσίευση αναμένεται στις αρχές του 2027.

Σύμφωνα με τα ευρήματα:

• Οι πάσχοντες εμφανίζουν υψηλά επίπεδα άγχους και κατάθλιψης.
• Καταγράφεται αυτοκτονικός ιδεασμός σε μέρος του δείγματος.
• Η ψυχολογική επιβάρυνση δεν συνδέεται στενά με το επίπεδο όρασης.

Όπως σημειώνεται χαρακτηριστικά:«…η ψυχολογική ευεξία δεν φαίνεται να συνδέεται στενά με το αυτοπροσδιοριζόμενο επίπεδο όρασης…»Το εύρημα αυτό υποδηλώνει ότι η επίδραση της πάθησης στην ψυχική υγεία δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τον βαθμό απώλειας όρασης.

Κοινωνικοοικονομικοί παράγοντες: καθοριστικός ρόλος στην ψυχική υγεία

Η έρευνα αναδεικνύει ότι οι κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες επηρεάζουν σημαντικά την ψυχική υγεία των πασχόντων: Η ανεργία συνδέεται έντονα με άγχος και κατάθλιψη. Ο αυτοκτονικός ιδεασμός παρουσιάζει ισχυρή συσχέτιση με κοινωνικοοικονομικούς παράγοντες. Η καλύτερη ποιότητα ζωής λειτουργεί προστατευτικά. Επιπλέον, καταγράφεται διαφοροποίηση ανά ηλικία: στα άτομα άνω των 55 ετών η συσχέτιση με άγχος, κατάθλιψη και αυτοκτονικό ιδεασμό είναι χαμηλότερη.

Η απώλεια όρασης και οι επιπτώσεις στην καθημερινότητα

Η απώλεια όρασης επηρεάζει πολλαπλές πτυχές της ζωής: αυτονομία, εργασία, προσωπικές σχέσεις, κινητικότητα, κοινωνική συμμετοχή και συνολική ποιότητα ζωής. Η Π.Ε.Α. τονίζει ότι η φροντίδα της όρασης πρέπει να ενσωματώνει και την ψυχική διάσταση της υγείας.

Δεδομένα από την Ελλάδα: πρώτες ενδείξεις για τα Άτομα με Αναπηρία Όρασης

Παράλληλα, η Π.Ε.Α. επεξεργάζεται στοιχεία από την Έρευνα Υγείας της ΕΛΣΤΑΤ/Eurostat (2019–2020) για τα Άτομα με Αναπηρία Όρασης (ΑμΑΟ).
Τα πρώτα δεδομένα δείχνουν ότι μέρος των συμμετεχόντων αναφέρει συχνά συμπτώματα όπως: μελαγχολία ή κατάθλιψη, απώλεια ενδιαφέροντος, κόπωση, αισθήματα απογοήτευσης ή ενοχής, δυσκολίες συγκέντρωσης. Η Π.Ε.Α. επισημαίνει ότι: «…τα δεδομένα αυτά αποτελούν μια πρώτη ένδειξη που ενισχύει την ανάγκη για περαιτέρω έρευνα…» Λόγω του μικρού δείγματος, τα στοιχεία δεν μπορούν να θεωρηθούν αντιπροσωπευτικά, αλλά υπογραμμίζουν την ανάγκη συστηματικής καταγραφής των αναγκών ψυχικής υγείας.

Κεντρικά μηνύματα: όραση, ψυχική υγεία και ποιότητα ζωής

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Αμφιβληστροειδούς, η Retina International προτάσσει το μήνυμα: «Η ενσωμάτωση της υποστήριξης της ψυχικής υγείας στη φροντίδα για τις παθήσεις του αμφιβληστροειδούς». Η Π.Ε.Α. συμπληρώνει: «Η ψυχική ενδυνάμωση των πασχόντων συμβάλλει στην προαγωγή της υγιούς όρασης».

Ανάγκη για ολοκληρωμένες παρεμβάσεις

Η Π.Ε.Α.  επισημαίνει την ανάγκη ανάπτυξης παρεμβάσεων που θα συνδυάζουν: πρόληψη και έγκαιρη αναγνώριση προβλημάτων ψυχικής υγείας, ενημέρωση και υποστήριξη πασχόντων και οικογενειών, επιμόρφωση επαγγελματιών υγείας, εργαλεία έγκαιρου εντοπισμού, δράσεις κοινωνικής ένταξης και ενδυνάμωσης.

Οι κληρονομικές εκφυλιστικές παθήσεις του αμφιβληστροειδούς αποτελούν ένα ετερογενές σύνολο νοσημάτων, με πάνω από 300 γονίδια να έχουν συσχετιστεί με την εμφάνισή τους. Πολλές χαρακτηρίζονται ως σπάνιες και συνοδεύονται από σημαντικές ανεκπλήρωτες ιατρικές ανάγκες.

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Αμφιβληστροειδούς (26 Σεπτεμβρίου 2026), η Π.Ε.Α. τονίζει ότι η φροντίδα της όρασης δεν μπορεί να αποσυνδέεται από την ψυχική και κοινωνική ευεξία. Η ολοκληρωμένη προσέγγιση, η έγκαιρη αναγνώριση των αναγκών και η κατάλληλη υποστήριξη μπορούν να βελτιώσουν ουσιαστικά την ποιότητα ζωής των ανθρώπων που ζουν με απώλεια όρασης.

 

 

Πηγη: https://virus.com.gr/