Συντάκτης: grammateia

Τον κώδωνα του κινδύνου κρούουν οι επιστήμονες για την έξαρση των νοσοκομειακών λοιμώξεων στα δημόσια νοσοκομεία. Οι επιστήμονες ζητούν τη θωράκισή τους με νέες τεχνολογίες, όπως είναι τα αντιμικροβιακά προϊόντα χαλκού.

Δυστυχώς η Ελλάδα ανήκει στις ευρωπαϊκές χώρες με τα υψηλότερα ποσοστά μικροβιακής αντοχής και τα ελληνικά νοσοκομεία πλήττονται από είδη μικροβίων, τα οποία είναι ανθεκτικά στα πλέον εξελιγμένα αντιβιοτικά, προκαλώντας σοβαρές νοσοκομειακές λοιμώξεις και πάνω από 1.000 θανάτους ετησίως. Μάλιστα, το ετήσιο κόστος, για την αντιμετώπισή τους ,ανέρχεται περίπου στο ένα δισεκατομμύριο ευρώ.

Ένα τέτοιο παράδειγμα πολυανθεκτικού παθογόνου είναι ο μύκητας Candida auris, ο οποίος εμφανίζεται σε αρκετά νοσοκομεία της χώρας, ιδιαίτερα σε μονάδες εντατικής θεραπείας και προκαλεί πολλούς θανάτους.

Αντιμικροβιακή θωράκιση με προϊόντα χαλκού

Η λύση που έχει προταθεί από τους επιστήμονες είναι η αντιμικροβιακή θωράκιση των νοσοκομείων .Σύμφωνα με τις τελευταίες επιστημονικές έρευνες, τα αντιμικροβιακά προϊόντα χαλκού, μειώνουν σε ποσοστό άνω του 99.9%, το φορτίο των μικροβίων από όλες τις επιφάνειες αφής, ανεξαρτήτως θερμοκρασίας και υγρασίας.

Η Υπηρεσία Προστασίας του Περιβάλλοντος των Η.Π.Α. ( Environmental Protection Agency-EPA), η Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων των Η.Π.Α. (Food and Drug Administration), -με βάση κλινικοεργαστηριακές μελέτες, οι οποίες έχουν πραγματοποιηθεί  σε χώρους υγειονομικής περίθαλψης – έχουν αποφανθεί υπέρ των αντιβακτηριδιακών, αντιϊκών και αντιμυκητιασικών ιδιοτήτων του χαλκού. Σχετικά, έχουν γνωμοδοτήσει και Επιτροπές Νοσοκομειακών Λοιμώξεων των νοσοκομείων της χώρας μας.

Για τους λόγους αυτούς, σύμφωνα με τους επιστήμονες είναι επιτακτική ανάγκη, η επένδυση κοινόχρηστων επιφανειών αφής με αντιμικροβιακό χαλκό στους χώρους παροχής Υπηρεσιών Υγείας, σε Δημόσιους Φορείς, Ιδιωτικές επιχειρήσεις και λοιπούς χώρους ως μέσο, για τον περιορισμό της μετάδοσης όλων των ιών, μυκήτων, όπως ο Candida Auris και παθογόνων βακτηρίων, συμπεριλαμβανομένου του ιού SARS-CoV-2 .

Παράλληλα, η εφαρμογή αντιμικροβιακών φίλτρων αέρα χαλκού στα κλιματιστικά είναι εξίσου σημαντική, καθώς έχει διαπιστωθεί, μέσω πρόσφατων μελετών και πιστοποιητικών αξιολόγησης αποτελεσματικότητας, ότι μειώνουν το μικροβιακό φορτίο στην επιφάνειά τους ,σε αξιοσημείωτα υψηλά ποσοστά, εναντίων των ιών, μυκήτων και άλλων παθογόνων μικροβίων.

Τα νοσοκομεία που έχουν ήδη επενδύσει στη νέα τεχνολογία

Πρέπει να επισημανθεί ότι αρκετά Ελληνικά Δημόσια Νοσοκομεία έχουν ήδη επενδύσει και εφαρμόσει κάποιες από τις νέες τεχνολογίες των αντιμικροβιακών προϊόντων χαλκού- σε ορισμένες Μονάδες λόγω οικονομικού προϋπολογισμού- με στόχο τον περιορισμό της μετάδοσης όλων των ιών, μυκήτων και παθογόνων βακτηρίων, συμπεριλαμβανομένου του μύκητα Candida Auris και του ιού SARS-CoV-2 COVID-19 ,αλλά και ως σημαντικό σύμμαχο κατά των ενδονοσοκομειακων λοιμώξεων.

Οι επιστήμονες τονίζουν ότι το Υπουργείο Υγείας ,οφείλει να λάβει μέτρα, για να θωρακίσει τα νοσοκομεία της χώρας ,απέναντι στις νοσοκομειακές λοιμώξεις, αξιοποιώντας τις δυνατότητες που δίνει η νέα αυτή τεχνολογία.

Τα νοσοκομεία που έχουν ήδη κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση είναι τα εξής :

Γ.Ν. Παίδων Η ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ

ΓΕΝ.ΝΟΣ.ΙΩΑΝΝ “ΧΑΤΖΗΚΩΣΤΑ.”

Γ.Ν.Α ΚΑΤ

Γ.Ν ΚΕΡΚΥΡΑΣ

Γ.Ν ΖΑΚΥΝΘΟΥ

Γ.Ν ΑΡΓΟΛΙΔΑΣ

Γ.Ν ΣΕΡΡΩΝ

ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΗΣΙΑΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΝΙΚΟΣ ΚΟΥΡΚΟΥΛΟΣ ΚΟΥΡΚΟΥΛΟΣ

Γ.Ν ΛΕΥΚΑΔΑΣ

Γ.Ν ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ (K.Ψ.Υ)

Γ.Ν ΠΤΟΛΕΜΑΙΔΑΣ

Γ.Ν ΠΕΛΛΑΣ

Γ.Ν ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ

Π.Γ.Ν ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

Π.Γ.Ν ΑΤΤΙΚΟΝ

Α.Ν.Θ ΘΕΑΓΕΝΕΙΟ

Γ.Ν ΚΟΡΓΙΑΛΕΝΕΙΟ

Γ.Ν.Θ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ

Γ.Ν ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ

Ε.Α.Ν.Π ΜΕΤΑΞΑ

Γ.Ν.Θ ΑΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

Γ.Ν.Θ ΓΕΝΝΗΜΑΤΑΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΥΓΕΙΑΣ ΟΙΝΟΦΥΤΩΝ

Γ.Ν. ΒΟΛΟΥ ΑΧΙΛΛΟΠΟΥΛΕΙΟ

Γ.Ν. ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟ ΒΟΥΛΑΣ

Γ.Ν. ΛΑΡΙΣΑΣ

Γ.Ν. ΠΥΡΓΟΥ

ΠΓΝ ΠΑΤΡΩΝ ΡΙΟΥ (ΕΝ ΑΝΑΜΟΝΗ)

Πηγη: https://www.oloygeia.gr/

Ίσως δεν υπάρχει οδυνηρότερη μορφή βίας από αυτήν που ασκείται σε παιδιά. Ευάλωτα και αδύναμα, ανήμπορα να αντιδράσουν στη βάναυση μεταχείριση, βυθίζονται σ’ ένα σκοτάδι χωρίς τέλος που αναπόφευκτα θα επηρεάσει την ενήλικη ζωή τους», είπε αρχικά στην ομιλία της η κυρία Κατερίνα Σακελλαροπούλου και συνέχισε ως εξής:

«Συχνά, ο πόνος, ψυχικός και σωματικός, που δοκιμάζουν, προκαλείται από οικεία πρόσωπα, γονείς, κηδεμόνες, συγγενείς, φίλους, τους ανθρώπους που οφείλουν να τα αγαπούν και να τα προστατεύουν. Και η σιωπή, η συγκάλυψη, η αδιαφορία απέναντι σε περιστατικά κακομεταχείρισης, παραμέλησης, εκμετάλλευσης ή κακοποίησης των παιδιών συντείνουν στον πολλαπλασιασμό τους. Δυστυχώς και στη χώρα μας. Οι αριθμοί που παραθέτουν οι ειδικοί είναι αποκαλυπτικοί. Η δραστηριότητα του Σωματείου “ΕΛΙΖΑ” από τη σύστασή του το 2008, με πρωτοβουλία της κ. Μαρίνας Καρέλλα και του συζύγου της Μιχαήλ, ήρθε να καλύψει ένα μεγάλο κενό στην αναγνώριση και διερεύνηση του φαινομένου. Σε συνεργασία με τα Παιδικά Xωριά SOS, ξεκίνησε τη λειτουργία του πρώτου ξενώνα θεραπείας και αποκατάστασης παραμελημένων και κακοποιημένων παιδιών, προσχολικής ηλικίας. Ακολούθησε η δημιουργία της 1ης Μονάδας για την Ασφάλεια των Παιδιών, στο Νοσοκομείο Παίδων Παναγιώτη και Αγλαΐας Κυριακού. Πριν από δύο χρόνια, εγκαινιάστηκε η 2η Μονάδα στο Νοσοκομείο Αττικόν, για τη φροντίδα βρεφών και παιδιών με υποψία κακοποίησης ή παραμέλησης και την εκπόνηση ερευνητικών και εκπαιδευτικών προγραμμάτων που θα συνδράμουν ουσιαστικά στην πρόληψη του ζοφερού αυτού φαινομένου. Και σήμερα εγκαινιάζουμε την 3η Μονάδα, στο Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Αλεξανδρούπολης, με στόχο τη διαχείριση και πρόληψη της παιδικής κακοποίησης. Μια εξαιρετική πρωτοβουλία για την προστασία των παιδιών και των ευάλωτων οικογενειών. “Μηδενική ανοχή στην παιδική κακοποίηση”, είναι το μήνυμα του Σωματείου ΕΛΙΖΑ, μήνυμα που μας καλεί όλους σε εγρήγορση. Μας παροτρύνει να μη διστάζουμε να αποκαλύπτουμε και να καταγγέλλουμε στις αρμόδιες αρχές περιστατικά κακοποίησης, να μην κλείνουμε τα μάτια μπροστά στην υποψία, έστω, ότι πίσω από κλειστές πόρτες ένα παιδάκι υποφέρει. Μας επισημαίνει μια σημαντική ευθύνη και υποχρέωση: να κάνουμε τον κόσμο μας πιο ασφαλή για τα παιδιά, να προφυλάξουμε την αθωότητά τους, να προασπίσουμε το δικαίωμά τους στην αγάπη και τη φροντίδα, σαν μια εγγύηση για το μέλλον. Θέλω να συγχαρώ θερμά τους δωρητές που βοήθησαν να δημιουργηθεί η μονάδα, τους εργαζόμενους σε αυτήν, και βέβαια τους ιδρυτές. Αν ο άνθρωπος είναι το προϊόν των τραυμάτων της παιδικής του ηλικίας, νιώθουμε ευγνωμοσύνη σε όσους συνεισφέρουν ώστε τα τραύματα αυτά να προλαμβάνονται ή να θεραπεύονται».

Την Πρόεδρο της Δημοκρατίας υποδέχθηκαν ο υφυπουργός Υγείας Δημήτρης Βαρτζόπουλος, ο διευθυντής της Παιδιατρικής Κλινικής Ελπιδοφόρος Μανταδάκης και η πρόεδρος του Σωματείου «ΕΛΙΖΑ» Μαρίνα Καρέλλα.

Στην ομιλία του ο κ. Βαρτζόπουλος τόνισε ότι «ήδη βρισκόμαστε σε διυπουργική διαβούλευση για την εκπόνηση και υλοποίηση του Εθνικού Σχεδίου για την διασφάλιση Ψυχικής Υγείας Παίδων και Εφήβων».

Επιπλέον ο υφυπουργός Υγείας είπε ότι η Μονάδα που εγκαινιάζεται στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Αλεξανδρούπολης αποτελεί πρωτοβουλία του Σωματείου «ΕΛΙΖΑ» και πρόκειται για την 3η Μονάδα, που ιδρύεται πανελλαδικά, καθώς ήδη λειτουργούν δύο αντίστοιχες, στο Νοσοκομείο Παίδων «Παναγιώτη και Αγλαΐα Κυριακού» και στο «Αττικόν»και πρόσθεσε: «Ασφαλώς είναι πολύ χρήσιμη, όχι μόνον για την επιτυγχανομένη μείωση του απαιτούμενου χρόνου νοσηλείας, αλλά και διότι με την διεπιστημονική της προσέγγιση αποτελεί σημείο αναφοράς και πρότυπο καλής πρακτικής φροντίδος παιδιών φερόμενης κακοποίησης ή παραμέλησης. Ενδεικτικές, όμως, προσπάθειες όπως αυτή αποκαλύπτουν τις γενικότερες ανάγκες υπάρξεως ευρύτατων δικτύων υπηρεσιών αντιμετωπίσεως παρόμοιων συμβαμάτων, δικτύων κοινωνικής μέριμνας και ψυχικής υγείας. Η κυβέρνηση πράττει τα δέοντα. Στο τελευταίο υπουργικό συμβούλιο εγκρίθηκε η κατάθεση νοσμοσχεδίου πλήρους αναδιοργανώσεως των υπηρεσιών ψυχικής υγείας της χώρας. Ήδη βρισκόμαστε σε διυπουργική διαβούλευση για την εκπόνηση και υλοποίηση του Εθνικού Σχεδίου για την διασφάλιση Ψυχικής Υγείας Παίδων και Εφήβων. Υπάρχει πολλή δουλειά για όλους. Και εδώ φυσικά, επί του πεδίου, και στα αρμόδια υπουργεία».

Πηγη: https://www.news4health.gr/

Το τετραήμερο 9-12 Δεκεμβρίου 2023 θα πραγματοποιηθεί το ετήσιο Συνέδριο της Αμερικανικής Αιματολογικής Εταιρείας στο San Diego των ΗΠΑ. Πρόκειται για την μεγαλύτερη και σημαντικότερη παγκόσμια συνάντηση περίπου 30.000 αιματολόγων και βασικών ερευνητών από όλες τις χώρες του κόσμου.

Είναι ιδιαίτερη τιμή και χαρά το γεγονός ότι η Μονάδα Πλασματοκυτταρικών Δυσκρασιών της Θεραπευτικής Κλινικής (Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, υπό τον Καθηγητή Θάνο Δημόπουλο, θα έχει και φέτος τη σημαντικότερη παρουσία από την Ελλάδα με 24 προφορικές και αναρτημένες ανακοινώσεις.

Συγκεκριμένα, τα στελέχη της Θεραπευτικής Κλινικής θα παρουσιάσουν τέσσερις προφορικές ανακοινώσεις που αφορούν στο ρόλο των κυκλοφορούντων καρκινικών κυττάρων σε νεοδιαγνωσθέντες ασθενείς με πολλαπλούν μυέλωμα (από τον Καθηγητή Ευάγγελο Τέρπο), τα αποτελέσματα κλινικής μελέτης φάσης 2 σχετικά με το ρόλο της δαρατουμουμάμπης σε ασθενείς με AL αμυλοείδωση υψηλού κινδύνου με προσβολή της καρδιάς (από τον Καθηγητή Ευστάθιο Καστρίτη), καθώς και τη συχνότητα της περιφερικής νευροπάθειας σε ασθενείς με μονοκλωνική γαμμαπάθεια (από τον Καθηγητή Ευστάθιο Καστρίτη και τον επ. Καθηγητή Παναγιώτη Ζη).

Η αξιολόγηση των κυκλοφορούντων μυελωματικών κυττάρων γίνεται σε συνεργασία με τη Μονάδα Κυτταρομετρίας Ροής του Τμήματος Βιολογίας (Καθηγήτρια Ουρανία Τσιτσιλώνη και Δρ. Ιωάννης Κωστόπουλος) και αποτελεί πρωτοποριακή εξέταση καθώς φαίνεται ότι τα προσεχή χρόνια θα αντικαταστήσει τη βιοψία μυελού των οστών στην παρακολούθηση του πολλαπλού μυελώματος. Ο κ. Δημόπουλος συμμετέχει επίσης στην προφορική παρουσίαση των αποτελεσμάτων της κλινικής μελέτης φάσης 3 ISKIA που αξιολογεί την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια του καινοτόμου συνδυασμού της ισατουξιμάμπης μαζί με καρφιλζομίμπη και λεναλιδομίδη σε νεοδιαγνωσθέντες ασθενείς με πολλαπλό μυέλωμα. Η εργασία αυτή έχει επιλεγεί ανάμεσα στις έξι πιο σημαντικές προφορικές ανακοινώσεις του Συνεδρίου.

Η ομάδα της Θεραπευτικής Κλινικής θα έχει επίσης 20 αναρτημένες ανακοινώσεις που αφορούν τη βιολογία και τη θεραπεία των πλασματοκυτταρικών νεοπλασμάτων. Πιο συγκεκριμένα, θα παρουσιαστούν 4 μελέτες που πραγματοποιήθηκαν αποκλειστικά στη Μονάδα Πλασματοκυτταρικών Δυσκρασιών της Θεραπευτικής Κλινικής του ΕΚΠΑ υπό τον Καθηγητή Δημόπουλο, σε συνεργασία με Καθηγητές από το Βιολογικό Τμήμα του ΕΚΠΑ (Καθηγήτρια Ουρανία Τσιτσιλώνη, Καθηγητής Ανδρέας Σκορίλας, Αν. Καθηγητής Μαργαρίτης Αυγέρης), 1 μελέτη της Θεραπευτικής Κλινικής σε συνεργασία με τη Βαλκανική Ομάδα Μελέτης του Πολλαπλού Μυελώματος, 1 μελέτη σε συνεργασία με την Ελληνική Ομάδα Μελέτης του Πολλαπλού Μυελώματος, 10 διεθνείς πολυκεντρικές μελέτες στις οποίες συμμετέχει ενεργά η Θεραπευτική Κλινική και που περιλαμβάνουν καινοτόμες θεραπείες και 4 κλινικο-εργαστηριακές μελέτες σε συνεργασία της Θεραπευτικής Κλινικής με διεθνώς αναγνωρισμένα κέντρα του εξωτερικού όπως η Mayo Clinic στις ΗΠΑ, το Πανεπιστήμιο Harvard και το Αντικαρκινικό Ινστιτούτο Dana-Farber στις ΗΠΑ, το Πανεπιστήμιο Columbia στις ΗΠΑ, το Πανεπιστήμιο Stanford στις ΗΠΑ, το Αντικαρκινικό Κέντρο Memorial Sloan Kettering στις ΗΠΑ, το Πανεπιστήμιο της Χαϊδελβέργης στη Γερμανία, το Πανεπιστήμιο της Σορβόννης στη Γαλλία και το Πανεπιστήμιο της Πάβια στην Ιταλία.

Πηγη: https://www.news4health.gr/

Η κατάθλιψη, το άγχος και το χρόνιο στρες αυξάνουν τον κίνδυνο για επιπλοκές στην υγεία της καρδιάς και του εγκεφάλου, σύμφωνα με δύο μελέτες που θα παρουσιαστούν στις επιστημονικές συνεδρίες της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας, στη Φιλαδέλφεια των ΗΠΑ.

Μπορεί να είναι γνωστό ότι οι καταστάσεις ψυχικής υγείας αυξάνουν τους κινδύνους για κακή υγεία της καρδιάς, όμως νέα έρευνα εξετάζει τον μηχανισμό με τον οποίο η ψυχική κατάσταση ενός ανθρώπου επηρεάζει την υγεία της καρδιάς του, ένας μηχανισμός που δεν είναι πλήρως γνωστός.

Κατά την έρευνα εξετάστηκαν δεδομένα για περισσότερους από 71.000 ενήλικες, με μέση ηλικία τα 49 έτη, από τον Δεκέμβριο του 2010 ως τον Δεκέμβριο του 2020. Οι επιστήμονες, με επικεφαλής τον Τζιοβάνι Σιβιέρι, ερευνητή στο Κέντρο Έρευνας Καρδιαγγειακής Απεικόνισης στο Γενικό Νοσοκομείο της Μασαχουσέτης και στην Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ, εντόπισαν ότι οι συμμετέχοντες στην έρευνα που είχαν διαγνωστεί προηγουμένως με άγχος ή κατάθλιψη ανέπτυξαν ένα νέο παράγοντα κινδύνου κατά μέσο όρο έξι μήνες νωρίτερα από εκείνους που δεν είχαν κατάθλιψη ή άγχος. Εντοπίστηκε ότι η κατάθλιψη και το άγχος αύξησαν τον κίνδυνο για ένα μείζον καρδιαγγειακό συμβάν, όπως καρδιακή προσβολή ή εγκεφαλικό επεισόδιο, κατά περίπου 35%. Επιπλέον, τα άτομα με υψηλότερη γενετική προδιάθεση για στρες ανέπτυξαν τον πρώτο παράγοντα καρδιαγγειακού κινδύνου κατά μέσο όρο ενάμιση χρόνο νωρίτερα από τα άτομα χωρίς τον γενετικό δείκτη.

Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι η κατάθλιψη και το άγχος μπορεί να προκαλούν εγκεφαλικές αλλαγές που πυροδοτούν επακόλουθες επιδράσεις στο σώμα, όπως αυξημένη φλεγμονή και εναπόθεση λίπους, και ενθαρρύνουν τα άτομα με κατάθλιψη ή άγχος να υποβάλλονται σε συχνότερο έλεγχο των καρδιαγγειακών παραγόντων κινδύνου, όπως η υψηλή αρτηριακή πίεση, η υψηλή χοληστερόλη και ο διαβήτης τύπου 2.

Σε δεύτερη έρευνα αξιολογήθηκαν δεδομένα για 2.685 ενήλικες χωρίς υφιστάμενη καρδιαγγειακή νόσο με μέση ηλικία τα 48 έτη. Οι συμμετέχοντες παρακολουθήθηκαν κατά μέσο όρο για 12,4 έτη. Διαπιστώθηκε ότι το συσσωρευμένο στρες σχετίζεται με 22% αυξημένο κίνδυνο αθηροσκλήρωσης, κατά την οποία πλάκα συσσωρεύεται στις αρτηρίες μειώνοντας την επαρκή ροή του αίματος. Επίσης, σχετίζεται με 20% αυξημένο κίνδυνο συνολικής καρδιαγγειακής νόσου, συμπεριλαμβανομένης της στεφανιαίας νόσου και της καρδιακής ανεπάρκειας.

Επιπλέον, εντοπίστηκε ότι το συσσωρευμένο στρες είναι υψηλότερο στις γυναίκες, στα άτομα ηλικίας 18-45 ετών, στα άτομα που αυτοπροσδιορίζονται ως μαύροι ή ισπανόφωνοι ενήλικες, στα άτομα με χαμηλότερο εισόδημα και μορφωτικό επίπεδο και σε όσους ανέφεραν φυλετικές/εθνοτικές διακρίσεις και έλλειψη ασφάλισης υγείας.

Το συνεχιζόμενο στρες, κατέδειξε η ανάλυση, αύξησε τον κίνδυνο κακής υγείας της καρδιάς και του εγκεφάλου με δύο τρόπους: επηρεάζοντας άμεσα τη σωματική ευεξία, αλλά και αυξάνοντας τις κακές συνήθειες στον τρόπο ζωής, όπως το κάπνισμα και η καθιστική ζωή, οι οποίες με τη σειρά τους οδηγούν σε μειωμένη καρδιαγγειακή υγεία.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Για τα σημαντικά πλεονεκτήματα του εμβολιασμού στην προστασία της δημόσιας υγείας και τον ρόλο του στην αντιμετώπιση των κρίσεων μίλησε η Μαρία Θεοδωρίδου, Ομότιμη Καθηγήτρια Παιδιατρικής Λοιμωξιολογίας της Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών, στο πλαίσιο της ημερίδας του ygeiamou.gr

«Η συνεχής επιστημονική ενημέρωση για θέματα που αφορούν στα εμβόλια συμβάλλει σημαντικά στην ισχυροποίηση της προσπάθειας για την οικοδόμηση της εμπιστοσύνης των πολιτών στους εμβολιασμούς», υποστήριξε η Μαρία Θεοδωρίδου, Ομότιμη Καθηγήτρια Παιδιατρικής Λοιμωξιολογίας της Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών, στο πλαίσιο της βιντεοσκοπημένης ομιλίας της στην ημερίδα του ygeiamou.gr.

Η κα Θεοδωρίδου επεσήμανε ιδιαίτερα ως επιτεύγματα του εμβολιασμού τη μείωση της θνητότητας, τη βελτίωση της υγείας του πληθυσμού, καθώς και την επιμήκυνση του χρόνου της επιβίωσης.

«Οι εμβολιασμοί αποτελούν την πιο αποτελεσματική και πιο ασφαλή ιατρική παρέμβαση στην κοινότητα. Με την εξέλιξη της βιοτεχνολογίας, από το δεύτερο μισό του 20ου αιώνα μέχρι και σήμερα, βλέπουμε να παρασκευάζονται ολοένα και περισσότερα εμβόλια και με επιταχυνόμενο ρυθμό, γεγονός που σημαίνει η προσπάθεια για την πρόληψη πολλών λοιμωδών νοσημάτων έχει διευρυνθεί, όπως έχει συμβεί και με τα όρια ηλικίας εντός των οποίων γίνονται οι εμβολιασμοί», ανέφερε χαρακτηριστικά η πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών, επισημαίνοντας ότι οι εμβολιασμοί δεν αφορούν πλέον μόνο στη βρεφική και παιδική ηλικία, αλλά έχουν επεκταθεί στην εφηβική ηλικία, στους ενηλίκους, αλλά και σε συγκεκριμένες ομάδες του πληθυσμού, που πάσχουν από υποκείμενο πρόβλημα που τους καθιστά ευάλωτους στις λοιμώξεις.

Εάν ρίξουμε μια ματιά στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών θα δούμε ότι περιλαμβάνει 19 εμβόλια τα οποία αντικατοπτρίζουν την εξέλιξη της βιοτεχνολογίας στην παρασκευή τους. Έχουμε εμβόλια πολυδύναμα, που διευκολύνουν τη συμμόρφωση για τον εμβολιασμό, εμβόλια συζευγμένα, με γενετικό ανασυνδυασμό ή με ανάστροφο γενετικό μηχανισμό, και συνεχώς νέα εμβόλια προστίθενται στον κατάλογο εκείνων που στοχεύουν στην πρόληψη των νοσημάτων.

Με την πανδημία κορωνοϊού ζήσαμε ένα πρωτόγνωρο φαινόμενο, καθώς σε χρόνο ρεκόρ παρασκευάστηκαν εμβόλια κατά του ιού, η χορήγηση των οποίων έσωσε πραγματικά εκατομμύρια ζωές σε όλο τον κόσμο από το πρώτο κιόλας έτος της εφαρμογής τους», συνέχισε η κα Θεοδωρίδου.

Η Καθηγήτρια Παιδιατρικής Λοιμωξιολογίας εξήρε ιδιαίτερα την ταχύτητα με την οποία παρασκευάστηκε το εμβόλιο, την οποία χαρακτήρισε «βασική μέθοδο που έδινε αυτή τη δυνατότητα, καθώς και η στενή συνεργασία της τεχνολογίας με την επιστήμη, όπως και όλων των επιστημονικών κέντρων μεταξύ τους. Αυτό αποτελεί και ένα από τα μεγάλα διδάγματα αυτής της περιόδου, ότι η συνεργασία ανάμεσα στην τεχνολογία και την επιστήμη μπορεί να αποδώσει θαυμάσια αποτελέσματα».

«Να αναφέρουμε επ’ ευκαιρία του mRNA εμβολίου που βοήθησε στην αντιμετώπιση της πανδημίας το γεγονός ότι οι άνθρωποι που μας προσέφεραν τη δυνατότητα παρασκευής του, ξεκλειδώνοντας τον μηχανισμό, τιμήθηκαν εφέτος με το βραβείο Νομπέλ, πρόκειται για την Καταλίν Καρικό και Ντριού Βάισμαν.

Τα εμβόλια είναι πολλά, και συνεχώς αυξάνονται και μάλιστα με γοργούς ρυθμούς, επίτευγμα σημαντικό. Ωστόσο, είναι εξίσου σημαντικό παράλληλα με την τόσο σημαντική παρασκευή των εμβολίων να προχωρούν και οι εμβολιασμοί. Δηλαδή κάθε χώρα πρέπει να επιτυγχάνει, με βάση τα επιδημιολογικά της δεδομένα, υψηλή εμβολιαστική κάλυψη για τα λοιμώδη νοσήματα που υπάρχουν. Η εμβολιαστική κάλυψη αποτελεί έναν δείκτη ευαίσθητο που αποτυπώνει σε κάθε χώρα την πολιτική που ακολουθείται σε ό,τι αφορά τους εμβολιασμούς και συνεπώς τη δημόσια υγεία.

Και επειδή αναφέρθηκα στο θέμα των εμβολιασμών, ότι πρέπει να γίνονται εμβολιασμοί, θα πρέπει να πούμε ότι το θέμα της διστακτικότητας αναδύθηκε κατά τη διάρκεια της πανδημίας, αποτελώντας μεγαλύτερο πρόβλημα από αυτό που νομίζαμε. Πλέον, είναι σαφές πως θα πρέπει να προσεγγιστεί με μεγαλύτερη προσοχή και με διαφορετική μεθοδολογία, στοχεύοντας στην ανίχνευση των αιτίων που προκαλούν τη διστακτικότητα και όχι στην προσπάθεια να πειστούν άτομα που διστάζουν.

Το μέλλον προδιαγράφεται λαμπρό. Διότι παγκοσμίως τα ερευνητικά κέντρα ασχολούνται με βελτιώσεις διαφόρων εμβολίων, με ανακαλύψεις άλλων που αφορούν το πεδίο αυτό, από την απλή και εύχρηστη μορφή τους, ώστε να μπορούν να γίνονται εύκολα, πχ χωρίς να χρειάζονται ενέσεις αλλά να δίνονται εμβόλια από το στόμα ή με διαδερμικά ένεση ή με εκνέφωμα. Αλλά και εμβόλια που να μην χρειάζονται ιδιαίτερες συνθήκες συντήρησης και να είναι πιο απλή η δυνατότητα να μεταφερθούν και σε μέρη όπου είναι δύσκολη η πρόσβαση.

Εκτός λοιπόν από τις προσπάθειες για τη δημιουργία αυτών των εμβολίων, από πλευράς χορήγησης και συντήρησης, υπάρχουν κλινικές μελέτες σε εξέλιξη και για την παρασκευή πολυδυνάμων εμβολίων και για την παρασκευή πολυεμβολίων, που θα καλύπτουν πολλά νοσήματα, αλλά και προσπάθειες παρασκευής εμβολίων και για χρόνια νοσήματα όπως η HIV λοίμωξη, η φυματίωση και η ελονοσία. Για την τελευταία, μάλιστα, πρόσφατα ο ΠΟΥ έδωσε το πράσινο φως για την κυκλοφορία του δεύτερου εμβολίου, το οποίο αποτελεί και μια μεγάλη ελπίδα για τον πληθυσμό της Αφρικής που υποφέρει. Τέλος, έχουμε μελέτες σε εξέλιξη για εμβόλια που είναι στοχευμένα, δεδομένου ότι όλη η επιστήμη στρέφεται στην Ιατρική Ακριβείας. Όπως και εμβόλια που δεν θα είναι μόνο προληπτικά, αλλά θα είναι και θεραπευτικά για καταστάσεις όπως ο καρκίνος, ο διαβήτης και άλλα.

Όλες αυτές οι θαυμάσιες εξελίξεις δεν πρέπει να αποτελούν προνόμιο ορισμένων χωρών που έχουν την οικονομική δυνατότητα να τα χορηγούν στους πολίτες τους. Θα πρέπει τα εμβόλια να φθάσουν, όσα παρασκευάζονται και όσα μπορούν να συντηρούνται, εκεί όπου χρειάζεται να καταπολεμήσουν λοιμώδη νοσήματα και να βελτιώσουν την υγεία των ανθρώπων σε κάθε γωνιά της γης. Όταν η ανισότητα ως παράγοντας διάθεσης των εμβολίων εκλείψει, τότε πραγματικά θα έχει επιτευχθεί ένας θαυμάσιος στόχος της παγκόσμιας κοινότητας για μία καλύτερη, ελεύθερη από λοιμώδεις παράγοντες εποχή», πρόσθεσε η κα Θεοδωρίδου.

Πηγη: https://www.ygeiamou.gr/

Ξεκίνησαν οι εργασίες της ημερίδας που διοργανώνουν το ygeiamou.gr και το ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ με θέμα «Εμβολιασμός και Δημόσια Υγεία: Προκλήσεις και Προοπτικές» στο ξενοδοχείο Electra Metropolis Athens (Αίθουσα Magnolia)

Το ygeiamou.gr και το ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ διοργανώνουν ημερίδα με θέμα «Εμβολιασμός και Δημόσια Υγεία: Προκλήσεις και Προοπτικές».

Παρακολουθήστε την ημερίδα live εδώ και στο protothema.gr:

Η εκδήλωση πραγματοποιείται στο ξενοδοχείο Electra Metropolis Athens (Αίθουσα Magnolia).

Οι θεματικοί άξονες είναι:

– Η Εθνική Στρατηγική για τη Δημόσια Υγεία και ο ρόλος της Ψηφιακής Μεταρρύθμισης
– Οι προκλήσεις του μέλλοντος και τα καινοτόμα εμβόλια
– Η εξάλειψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας στην Ελλάδα
– Στρατηγικές εμβολιασμού για το παρόν και μέλλον

Στην ημερίδα συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, ο υπουργός Υγείας, Μιχάλης Χρυσοχοϊδης, η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας, Ειρήνη Αγαπηδάκη, ο υφυπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Κωνσταντίνος Κυρανάκης, η πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών, Μαρία Θεοδωρίδου, ο πρόεδρος του ΕΟΔΥ, Χρήστος Χατζηχριστοδούλου, η πρόεδρος της ΗΔΙΚΑ, Νίκη Τσούμα, και διακεκριμένα μέλη της εγχώριας και διεθνούς επιστημονικής κοινότητας.

Πηγη: https://www.ygeiamou.gr/

Την καινοτομία των mRNA εμβολίων που αλλάζουν το πρόσωπο της ιατρικής και ανοίγουν το δρόμο για την ανάπτυξη εξατομικευμένης ανοσοθεραπείας στη μάχη κατά του καρκίνου παρουσίασε η κυρία Μαρία Γαζούλη, Καθηγήτρια Βιολογίας-Γενετικής-Νανοϊατρικής, Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ

Το ζωτικό ρόλο του ανοσοποιητικού συστήματος στη θωράκιση του οργανισμού από νόσους παρουσίασε η κυρία Μαρία Γαζούλη, Καθηγήτρια Βιολογίας-Γενετικής-Νανοϊατρικής, Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ στο πλαίσιο της ημερίδας για τον Εμβολιασμό και τη Δημόσια Υγεία του ygeiamou.gr.

Η κυρία Γαζούλη επιβεβαίωσε ότι ο εμβολιασμός είναι ο ακρωγονιαίος λίθος για την προστασία της Δημόσιας Υγείας.

«Για να αναπτύξουμε σωστά εμβόλια απαιτείται να γνωρίζουμε καλά το ανοσοποιητικό σύστημα» εξήγησε η κυρία Γαζούλη.

Η καθηγήτρια βιολογίας εξήγησε τους διαφορους τύπους εμβολίων που έχουμε έως τώρα στη διάθεσή μας με αποκορύφωμα τα τελευταίας τεχνολογίας mRNA εμβόλια για τον κορωνοϊό.

Εξήρε το ρόλο της Τεχνητής Νοημοσύνης στη δημιουργία ασφαλών και αποτελεσματικών εμβολίων. «Με την νανοτεχνολογία έχουμε πλεον στη διάθεσή μας mRNA εμβολία που αποτελούν τον οδηγό που εκπαιδεύει τα κύτταρά μας να συνθέσουν μια πρωτεϊνη» είπε.

Τα mRNA εμβόλια αποτελούν την καινοτομία σήμερα στον εμβολιασμό.  Στην ομιλία της η κα Γαζούλη «εκπαίδευσε» το κοινό σε όρους όπως λιπόσωμα, αντιγόνο, πρωτείνη.

«Το μέλλον ειναι η αλλαγή στον τρόπο προσέγγισης των εμβολίων ως θεραπευτικών εργαλείων. Με άλλα λόγια» όπως τόνισε η κυρία Γαζούλη «τα εμβόλια πλέον αποτελούν ένα θεραπευτικό εργαλείο στη φαρέτρα των ειδικών με στόχο την αντιμετώπιση του καρκίνου».

Αναφέρθηκε στη συνέχεια στις κλινικές μελέτες για την αποτελεσματικότητα των αναμενόμενων νέων εμβολίων σε περιπτώσεις καρκίνου όπως το μελάνωμα που είναι πολλές. Αυτή τη στιγμή γίνεται εντατική έρευνα ώστε να βρεθούν αποτελεσματικότεροι φορείς και τρόποι χορήγησης.

Για την κυρία Γαζούλη αναμφίβολα το μέλλον στη θεραπεία του καρκίνου ανήκει στα mRNA εμβόλια που επιτρέπουν εξατομικευμένη αντιμετώπιση και πολλά πλεονεκτήματα. Φυσικά και υπάρχουν μειονεκτήματα όπως σε κάθε θεραπεία αλλά το «όφελος είναι μεγαλύτερο από όλα τα μειονεκτήματα» όπως είπε.

Κλείνοντας η κυρία Γαζούλη δήλωσε ότι ανοίγεται ένας ορίζοντας καινοτομίας μπροστά μας. Παρά τον σκεπτικισμό και την καψυποψία που είναι στην ανθρώπινη φύση ο επόμενος αιώνας ανήκει στα επιτεύγματα της επιστήμης και της βιολογίας.

Σε ερώτηση που δέχθηκε για το χρονοδιάγραμμα που θα έχουμε στη διάθεσή μας το εμβόλιο mRNA για την καταπολέμηση του μελανώματος η κυρία Γαζούλη απάντησε ότι τρία ελληνικά νοσοκομεία πραγματοποιούν ήδη μελέτη σε αυτά και εκτιμά ότι θα είναι σύντομα διαθέσιμα για τις ανάγκες των ασθενών.

Αναλυτικά η ομιλία της:

«Το ανοσοποιητικό σύστημα έχει ζωτικό ρόλο. Μας προστατεύει από επιβλαβείς ουσίες, μικρόβια και κυτταρικές αλλαγές που θα μπορούσαν να μας κάνουν να αρρωστήσουμε» τόνισε στην έναρξη της ομιλίας της.

Η κυρία Γαζούλη τόνισε την μεγάλη αξία του εμβολιασμού στη δημιουργία συλλογικής ανοσίας. «Ο εμβολιασμός υπήρξε το κορυφαίο επίτευγμα της σύγχρονης προληπτικής ιατρικής, δημιουργώντας προστατευτική ανοσία στον πληθυσμό για την πρόληψη και, σε ορισμένες περιπτώσεις, την εξάλειψη μολυσματικών ασθενειών. Ο εμβολιασμός είναι ο ακρογωνιαίος λίθος της πολιτικής για τη δημόσια υγεία και είναι αποδεδειγμένα εξαιρετικά αποδοτικός όταν χρησιμοποιείται για την προστασία της δημόσιας υγείας».

Η δράση και οι τύποι των εμβολίων

Η καθηγήτρια Βιολογίας-Γενετικής-Νανοϊατρικής στο ΕΚΠΑ εξήγησε τον τρόπο δράσης των εμβολίων τα οποία προκαλούν την απόκριση του ανοσοποιητικού συστήματος σε έναν ιό ή ένα βακτήριο. «Με τον τρόπο αυτό δημιουργείται η «μνήμη» του ανοσοποιητικού συστήματος. Η ανοσολογική αυτή μνήμη βοηθά τον οργανισμό να «θυμάται» τον συγκεκριμένο ιό ή βακτήριο, ώστε να μπορεί να προστατεύεται από αυτά και να προλαμβάνει τις ασθένειες που προκαλούν.

Σε ό,τι αφορά τους διαφόρους τύπους των εμβολίων που έχουν αναπτυχθεί η κυρία Γαζούλη εξήγησε ότι διαχρονικά έχουν αναπτυχθεί διάφοροι τύποι εμβολίων όπως ζωντανά εξασθενισμένα μικρόβια, νεκροί μικροοργανισμοί, υπομονάδες μικροοργανισμών με αντιγονικές ιδιότητες, ιικοί φορείς μέχρι τα εμβόλια που βασίζονται στο γενετικό υλικό που έγιναν γνωστά με την ειπδημία της COVID.

Όπως είπε στην ομιλία της «για την ανάπτυξη των εμβολίων εχουν χρησιμοποιηθεί και αναπτύσσονται διάφορες τεχνολογικές πλατφόρμες που στοχεύουν στην αποτελεσματικότερη λειτουργία, το κατάλληλο φορέα ανάπτυξης και μεταφοράς, την ταχύτητα ανάπτυξης, την ασφάλεια κλπ. Και από τις πιο συχρονες και καινοτόμες μορφές εμβολίων που έρχονται να αλλάξουν τη σύγχρονη θεραπευτική είναι τα βασισμένα σε γενετικό υλικο εμβόλια κυρίως αυτά που βασίζονται στο mRNA, το μόριο που δίνει τις οδηγίες για τη σύνθεση των πρωτεινών. Επομένως τα εμβόλια mRNA περιέχουν οδηγίες για τα ανθρώπινα κύτταρα που τους υποδεικνύουν πώς να παράγουν μια πρωτεΐνη αντιγόνου και έτσι να εκπαιδεύσουν και να ενισχύσου το ανοσοποιητικό μας σύστημα».

Εμβόλια mRNA και νανοϊατρική

«Επειδή το mRNA είναι ασταθές μόριο και παρόλο που η τεχνολογία του είναι πολλά χρόνια γνωστή, συνδυάστηκε με τη νανοϊατρική, όπου εγινε εφικτή η ενθυλάκωσή του σε ένα λιποσωμα ώστε να εισαχθεί στον οργανισμό μας με ασφάλεια. Και το αποτέλεσμα αυτό είναι η μεγάλη καινοτομία σήμερα πάνω στην οποία έχουν αναπτυχθεί και θα αναπτυχθούν καινοτόμα θεραπευτικά, ιδέα η οποία έφερε το βραβείο Nobel στους δυο σημαντικούς ερευνητές φέτος. Πιστεύεται ότι το 1/3 όλων των πρόσφατα εγκεκριμένων φαρμάκων θα βασίζεται στο mRNA σε λίγα χρόνια» εξήγησε η διακεκριμένη επιστήμονας.

Για την κυρία Γαζούλη ειναι ξεκάθαρο ότι η σύγχρονη τεχνολογία ανοίγει νέους ορίζοντες για την ανάπτυξη θεραπευτικών εμβολιων κατά του καρκίνου και την δυνατότητα ύπαρξης εξατομικευμένης ανοσοθεραπείας. Όπως εξήγησε «Με τη σύγχρονη τεχνολογία μπορούμε γρήγορα πια να ανιχνευουμε τις παθογόνες μεταλλάξεις σε κάθε άτομο, και τα νεοαντιγονα σε κάθε μορφή καρκίνου. Τα νεοαντιγόνα είναι τα μόρια που απουσιάζουν εντελώς από το φυσιολογικό ανθρώπινο γονιδίωμα. Και σχετίζονται με τον έλεγχο του όγκου, καθώς η ποιότητα της δεξαμενής Τ κυττάρων που είναι διαθέσιμη για αυτά τα αντιγόνα δεν επηρεάζεται από την ανοχή των κεντρικών Τ κυττάρων. Και στη συνέχεια να σχεδιαστούν mRNA «εμβόλια» που να εκπαιδεύουν το ανοσοποιητικο μας σύστημα στην αναγνώριση και καταστροφή αυτών των κυττάρων που τα εκφράζουν δηλαδή των καρκινικών κυττάρων. Αναπτύσσοντας έτσι εξατομικευμένη ανοσοθεραπεία. Τα αποτελέσματα αυτής της τεχνολογίας είναι εδώ σήμερα ήδη εχει ξεκινήσει και στη χώρα μας η κλινική μελέτη φάσης 3 για το εμβόλιο για το μεταστατικό μελάνωμα σε συνδυασμό με ανοσοθεραπεία. Και βεβαια σε εξέλιξη βρίσκονται οι μελέτες και για άλλους καρκίνους. Αναζητώνται νεες πλατφόρμες λιποσωμάτων, πολυμερών, δενδριμερών, υβριδικων συστημάτων για την αποτελεσματικότερη μεταφορά των mRNA, την καλύτερη στοχευση, αλλά και αποτελεσματικοτεροι τρόποι χορήγησης» .

Τα οφέλη των mRNA εμβολίων

«Τα οφέλη από τη χρήση θεραπειών καρκίνου mRNA είναι ότι μπορούν να προσαρμοστούν ακριβώς στις ατομικές ανάγκες του ασθενούς, ενεργοποιώντας μια επιθυμητή απόκριση από το ανοσοποιητικό σύστημα των ασθενών για να επιτεθεί στα καρκινικά κύτταρα χωρίς τις επιβλαβείς παρενέργειες της παραδοσιακής χημειοθεραπείας» εξήγησε η κυρία Γαζούλη και συμπλήρωσε ότι «τα mRNA παρέχουν μεγαλύτερη διάρκεια έκφρασης της θεραπευτικής πρωτεΐνης και επομένως μεγαλύτερο κλινικό όφελος. Σιγουρα υπάρχουν πολύ περιορισμένες αρνητικές αντιδράσεις (πχ αναφυλαξία, υπερδιέγερση του ανοσοποιητικού σε προδιαθετιμένα άτομα) όπως υπάρχουν σε όλα τα εμβόλια και σε όλες τις θεραπείες, όμως το όφελος υπερτερεί σημαντικά. Ανοίγονται δρόμοι και για τη θεραπεία και άλλων νοσημάτων και καταστάσεων».

Σε ό,τι αφορά την καχυποψία με την οποία τείνουμε να υποδεχόμαστε τις καινοτομίες της ιατρικής επιστήμης η κυρία Γαζούλη εξήγησε ότι «είναι στη φύση μας να βλέπουμε καχύποπτα τις νέες τεχνολογίες, τις νέες προσεγγίσεις, όμως πρέπει να εχουμε εμπιστοσύνη στην επιστήμη, τα επιστημονικά επιτεύγματα έχουν αυξήσει σημαντικά το προσδόκιμο και την ποιότητα της ζωής μας, πολλά νοσήματα που τα προηγούμενα χρόνια ήταν θανατηφορα τωρα πια είναι χρόνια νοσήματα. Ο αναδυόμενος αιώνας έχει προαναγγελθεί ως η νέα εποχή της βιολογίας, αλλά μεγάλο μέρος της αναμενόμενης προόδου θα εξαρτηθεί από τη ρητή συγκατάθεση του κοινού για τις προσπάθειες που θα αναλάβει η επιστήμη. Χρειαζόμαστε στην εμπιστοσύνη στην επιστήμη».

Πηγη: https://www.ygeiamou.gr/

«Τα εμβόλια αποτελούν από τα μεγαλύτερα ιατρικά επιτεύγματα- Απαιτείται ενίσχυση της ΠΦΥ» τόνισε ο κ. Εμμανουήλ Σμυρνάκης, Γενικός Οικογενειακός Ιατρός, Αναπληρωτής Καθηγητής Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας – Ιατρικής Εκπαίδευσης στο Τμήμα Ιατρικής ΑΠΘ και Μέλος της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών στο πλαίσιο της ομιλίας του στην ημερίδα

Τις στρατηγικές πρόληψης στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας (ΠΦΥ) με στόχο την ενίσχυση της ανοσοποίησης και τη θωράκιση της υγείας των πολιτών ανέλυσε στην ομιλία του ο κ. Εμμανουήλ Σμυρνάκης, Γενικός Οικογενειακός Ιατρός, Αναπληρωτής Καθηγητής Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας – Ιατρικής Εκπαίδευσης στο Τμήμα Ιατρικής ΑΠΘ και Μέλος της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών.

Στη συνέχεια μίλησε για τους στόχους των εμβολίων με στόχο την επίτευξη της συλλογικής ανοσίας και τη διασφάλιση της ανοσίας της αγέλης.

«Τα εμβόλια είναι μια πετυχημένη ιστορία που συμβάλλουν στη μακροημέρευση» τόνισε ο κύριος Σμυρνάκης και εξήρε τον ρόλο της ΠΦΥ στην επίτευξη της εμβολιαστικής κάλυψης του πληθυσμού.

Κομβική η ΠΦΥ

Ο αναπληρωτής καθηγητής Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (ΠΦΥ) – Ιατρικής Εκπαίδευσης στο Τμήμα Ιατρικής ΑΠΘ τόνισε τη σημασία της ΠΦΥ: «Είναι σημαντικό στο σημείο αυτό να αναφέρουμε την αυτονόητη ανάγκη στροφής από την ευκαιριακή (opportunistic) και εξατομικευμένη προσέγγιση που ενέχει τον κίνδυνο να μείνει εκτός ένα πολύ μεγάλο μέρος του πληθυσμού, προς την ολοκληρωμένη και πληθυσμιακή μέσα από ένα καλά σχεδιασμένο πρόγραμμα ανοσοποίησης υπό το συντονισμό του Υπουργείου Υγείας. Για να πετύχουμε τα μέγιστα ατομικά και συλλογικά οφέλη από τα διαθέσιμα σήμερα εμβόλια απαιτείται ένα εθνικό σύστημα υγείας που στηρίζεται στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας μια Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας που αποτελεί το πρώτο επίπεδο επαφής του πληθυσμού με το Εθνικό Σύστημα Υγείας, καθότι φέρνει τη φροντίδα υγείας εκεί όπου ζει και εργάζεται ο πληθυσμός και διασφαλίζει τη συνέχειά της, είναι καθολικά διαθέσιμη σε άτομα και οικογένειες, με ουσιαστική συμμετοχή της κοινότητας στο σχεδιασμό της, και παρέχει πέραν από τις υπηρεσίες περίθαλψης, αποκατάστασης και επανένταξης, υπηρεσίες προάσπισης της υγείας και πρόληψης της αρρώστιας» (Διακήρυξη της Άλμα Άτα, 1978)».

Ο κύριος Σμυρνάκης εξήγησε ότι «τα εμβόλια αποτελούν το πιο σημαντικό μέτρο πρόληψης – ένα σημαντικό σύμμαχο για την υγεία καθόλη τη διάρκεια της ζωής μας. Σήμερα διαθέτουμε εμβόλια για την πρόληψη περισσότερων από 20 απειλητικών για τη ζωή ασθενειών, βοηθώντας τους ανθρώπους όλων των ηλικιών να ζήσουν περισσότερο και με καλύτερη υγεία». Παρέθεσε δε τη θέση του ΠΟΥ για τον εμβολιασμό σύμφωνα με την οποία: «Ο εμβολιασμός σώζει εκατομμύρια ζωές κάθε χρόνο. Ο εμβολιασμός είναι το θεμέλιο της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας και ένα αδιαμφισβήτητο ανθρώπινο δικαίωμα».

Στην ομιλία του ο κύριος Σμυρνάκης παρέθεσε τα βήματα για μία πιο αποτελεσματική ΠΦΥ με στόχο την πρόληψη σε πληθυσμιακό επίπεδο.

«Στόχος τα επόμενα χρόνια είναι να περάσουμε από το ατομικό επίπεδο στο συλλογικό. Ο κορωνοιός αποτέλεσε μια καλή άσκηση και εξάσκηση για την ενίσχυση της ΠΦΥ π.χ. μέσω από τον εμβολιασμό στα γηροκομεία» είπε ο καθηγητής.

Παράλληλα ανέλυσε τους στρατηγικούς στόχους του ΠΟΥ για την κάλυψη του παγκόσμιου πληθυσμού.

«Απαιτείται χρόνος για εκπαίδευση όχι μόνο των γιατρών αλλά και των νοσηλευτών ώστε να επιτευχθεί η ενίσχυση της ΠΦΥ. Είναι ένας στόχος που βρίσκεται πάντα ψηλά στην ατζέντα της δημόσιας υγείας και σε αυτή τη συζήτηση χρειάζεται η αρωγή και συμμετοχή όλων των επαγγελματιών υγείας και τη πολιτείας» κατέληξε ο κύριος Σμυρνάκης.

Η ανοσία της αγέλης

Τα εμβόλια εξασφαλίζουν την ανοσία της αγέλης, όπως εξήγησε ο κύριος Σμυρνάκης. H «ανοσία αγέλης» είναι μια μορφή έμμεσης προστασίας από μολυσματικές ασθένειες που συμβαίνει όταν ένα μεγάλο ποσοστό ενός πληθυσμού έχει γίνει άνοσο σε μια μόλυνση, είτε μέσω προηγούμενων μολύνσεων είτε μέσω εμβολιασμού, παρέχοντας έτσι έναν βαθμό προστασίας σε άτομα που δεν είναι άνοσα.

Τη διάκριση ανάμεσα σε δύο επίπεδα, το πληθυσμιακό και το ατομικό στο πλαίσιο των στρατηγικών πρόληψης διεθνώς έκανε ο κύριος Σμυρνάκης. «Η Πρωτοβάθμια Φροντίδας Υγείας εξ ορισμού είναι ταυτισμένη με την πρόληψη και την προαγωγή της υγείας και η ενεργητική ανοσοποίηση μέσα από τους εμβολιασμούς αποτελεί ένα από τα πιο κλασσικά παραδείγματα πρωτογενούς πρόληψης. Μιλώντας για στρατηγικές πρόληψης διεθνώς αναγνωρίζονται πρακτικές σε δυο επίπεδα, το «πληθυσμιακό» και το «ατομικό». Η ατομική προσέγγιση όπως και ο όρος περιγράφει διαφέρει σημαντικά ως προς τους στόχους, τα χαρακτηριστικά, τα πλεονεκτήματα και τους περιορισμούς σε σχέση με την πληθυσμιακή προσέγγιση».

Η ατομική προσέγγιση

Ο ειδικός σκιαγράφησε τις δύο προσεγγίσεις, την ατομική και την πληθυσμιακή στην ομιλία του. «Η ατομική προσέγγιση είναι η προσέγγιση ατόμων υψηλού κινδύνου και συνήθως λαμβάνει χώρα μεταξύ ιατρού – πολίτη/ασθενούς σε μια υπηρεσία υγείας – σε ένα ιατρείο. Πρόκειται για μια στοχευμένη προσπάθεια εντόπισης των ατόμων αυξημένου κινδύνου ή με παράγοντες κινδύνου, με στόχο τη μείωση του κινδύνου της ομάδας αυτής. Αποτελεί ένα κλασσικό παράδειγμα που εφαρμόζεται στη χώρα μας σε σχέση με τον εμβολιασμό παιδιών, εφήβων και ενηλίκων. Οι επαγγελματίες υγείας της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας κατά κύριο λόγο, συζητούν και με τους γονείς των παιδιών, σχεδιάζουν μαζί τους και εμβολιάζουν τα παιδιά ακολουθώντας το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών Παιδιών και Εφήβων σύμφωνα με τις Συστάσεις της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών. Αντιστοίχως, οι ενήλικες, κατά την επίσκεψη τους σε μια υπηρεσία Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, στον προσωπικό – οικογενειακό τους γιατρό, ενημερώνονται και εμβολιάζονται, ακολουθώντας το αντίστοιχο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών Ενηλίκων».

Η πληθυσμιακή προσέγγιση

Τη μεγάλη σημασία της πληθυσμιακής προσέγγισης μέσα από καλά σχεδιασμένα προγράμματα ενημέρωσης και εμβολιασμού, τόνισε ο κύριος Σμυρνάκης περιγράφοντας πώς αυτή η προσέγγιση στη χώρα μας βρήκε εφαρμογή στο πλαίσιο του εμβολιασμού για την Covid. «Πέρα από την ατομική προσέγγιση που περιγράφηκε παραπάνω, που συχνά είναι ευκαιριακή, δηλαδή απαντά στη ζήτηση του ατόμου από μια υπηρεσία υγείας ή στηρίζεται στην πρωτοβουλία επαγγελματιών υγείας την ώρα μιας επίσκεψης στο ιατρείο, είναι σημαντικό να γίνει αναφορά στην πληθυσμιακή προσέγγιση μέσα από καλά σχεδιασμένα προγράμματα ενημέρωσης και εμβολιασμού. Η πληθυσμιακή προσέγγιση διαφέρει από την ατομική και συχνά ευκαιριακή στον στόχο, αλλά και στην τρόπο εφαρμογής. Στην περίπτωση αυτή στόχος είναι το σύνολο ενός επιλεγμένου πληθυσμού, μέσα από δράσεις κυρίως εξωστρεφείς, εκτός των Δομών Υγείας). Στην περίπτωση των εμβολιασμών η πληθυσμιακή προσέγγιση έχει πολλαπλά οφέλη, όπως η κάλυψη μεγάλου μέρους του πληθυσμού χωρίς αποκλεισμούς, συμβάλλοντας στην μεγαλύτερη δυνατή εμβολιαστική κάλυψη και στην συλλογική ανοσία με το μικρότερο δυνατό κόστος για το σύστημα υγείας ανά άτομο» εξήγησε.

Το δίδαγμα της πανδημίας 

Ο εμβολιασμός για την COVID-19 έχει πολλά χαρακτηριστικά πληθυσμιακής προσέγγισης. «Η ενημέρωση των πολιτών για τα οφέλη των εμβολιασμών έγινε μέσα από κοινωνικά μηνύματα που προβλήθηκαν στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και ομάδες πληθυσμών εμβολιάστηκαν «μαζικά» με εξωστρεφείς καλά οργανωμένες παρεμβάσεις από το Υπουργείο Υγείας, τον ΕΟΔΥ και τις Υγειονομικές Περιφέρειες. Ας θυμηθούμε την επιχείρηση «Ελευθερία» που είχε στόχο τη θωράκιση των νησιών έναντι του κορωνοϊού με κινητά συνεργεία εμβολιασμού στην προσπάθεια καθολικού εμβολιασμού των κατοίκων των νησιών. Αντίστοιχα παραδείγματα αποτελούσαν οι μαζικοί εμβολιασμοί από κλιμάκια του ΕΟΔΥ μέσα σε δομές γηροκομείων. Τέλος, ο εμβολιασμός κατ’ οίκον ατόμων με δυσκολίες μετακίνησης αποτέλεσε ένα εξαιρετικό παράδειγμα καλά σχεδιασμένης δράσης στην κοινότητα για την κάλυψη της ευάλωτης αυτής ομάδας του πληθυσμού σε όλα τα μήκη και πλάτη της ελληνικής επικράτειας» εξήγησε ο ειδικός.

Leave No One Behind

Στην ομιλία του ο κύριος Σμυρνάκης αναφέρθηκε στον στόχο του ΠΟΥ για την ανοσοποίηση του πληθυσμού: «Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας με τη στρατηγική «Immunization Agenda 2030: A Global Strategy to Leave No One Behind» θέτει ως στόχο το 2030 να έχουμε έναν κόσμο όπου όλοι οι άνθρωποι, ανεξάρτητος ηλικίας, θα χαίρονται τα μέγιστα δυνατά οφέλη από τα εμβόλια για την καλύτερη υγεία. Για την επίτευξη του στόχου αυτού απαιτούνται αποτελεσματικές, αποδοτικές και ανθεκτικές υπηρεσίες εμβολιασμού, προσβάσιμες σε όλους τους ανθρώπους, ως ουσιαστικό μέρος της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας. Η ενίσχυση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας στη χώρα μας, στην κατεύθυνση που αναφέρθηκε παραπάνω, μπορεί να αποτελέσει εχέγγυο για να είναι η Ελλάδα μια χώρα που θα πετύχει τους στόχους ανοσοποίησης του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας. Πλέον έχουμε και τις γνώσεις και την εμπειρία για να το πετύχουμε, αλλά χρειάζεται συνεργασία όλων των ιθυνόντων συμπεριλαμβανομένων της ηγεσίας του Υπουργείου Υγείας, των Πανεπιστημιακών στην Πρωτοβάθμια Φροντίδας Υγεία και τη Δημόσια Υγεία, των Διοικήσεων των Υγειονομικών Περιφερειών, Επαγγελματιών Υγείας και Πολιτών, ώστε να διαμορφωθεί ένα στρατηγικό πλάνο δράσης με διαδικασίες συνεχούς παρατήρησης και αξιολόγησης και στοχευμένες παρεμβάσεις όπου κριθεί απαραίτητο».

Σύμφωνα με τον ΠΟΥ οι στόχοι που πρέπει να επιτευχθούν έως το 2030 περιλαμβάνουν:

-Επίτευξη κάλυψης 90% για βασικά εμβόλια που γίνονται στην παιδική και εφηβική ηλικία
-Μείωση κατά 50% του αριθμού των παιδιών που δεν έχουν πρόσβαση σε κανένα εμβόλιο
-Εισαγωγής 500 νέων ή ανεπαρκώς χρησιμοποιούμενων εμβολίων – όπως αυτά για την COVID-19, τον ροταϊό ή τον ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV) σε χώρες μέσου και χαμηλού εισοδήματος

WHO, Immunization Agenda 2030: A Global Strategy to Leave No One Behind

Το IA2030 (Immunization Agenda 2030) διατυπώνει ως πρώτη στρατηγική του προτεραιότητα το ρόλο των προγραμμάτων ανοσοποίησης με την υποστήριξη και ενσωμάτωσή τους σε υπηρεσίες ΠΦΥ για την Καθολική Κάλυψη Υγείας μέσω των ακόλουθων στόχων:

• Ενίσχυση και διατήρηση ισχυρής ηγεσίας, διαχείρισης και συντονισμού για προγράμματα ανοσοποίησης σε όλα τα επίπεδα.
• Διασφάλιση της διαθεσιμότητας επαρκούς, αποτελεσματικού και βιώσιμου ειδικευμένου και με κίνητρα εργατικού δυναμικού στον τομέα της υγείας.
• Δημιουργία και ενίσχυση της ολοκληρωμένης επιτήρησης ασθενειών που μπορούν να προληφθούν με εμβόλια ως στοιχείο των εθνικών συστημάτων επιτήρησης της δημόσιας υγείας, που υποστηρίζεται από ισχυρά και αξιόπιστα εργαστηριακά δίκτυα.
• Εξασφάλιση υψηλής ποιότητας αλυσίδων εφοδιασμού για εμβόλια και συναφή προϊόντα και διασφάλιση αποτελεσματικής διαχείρισης εμβολίων, εντός του συστήματος εφοδιαστικής αλυσίδας στην ΠΦΥ.
• Ενίσχυση των πληροφοριακών συστημάτων για τους εμβολιασμούς σε ένα ισχυρό σύστημα πληροφοριών υγείας και προώθηση της χρήσης δεδομένων υψηλής ποιότητας και κατάλληλων για το σκοπό για δράση σε όλα τα επίπεδα.
• Καθιέρωση και διατήρηση ενός σύστημα ασφάλειας εμβολίων που να λειτουργεί σωστά με τη συμμετοχή όλων των ενδιαφερομένων.

Πηγη: https://www.ygeiamou.gr/

Χαρακτηριστικό παράδειγμα ανεπαρκούς κάλυψης οι εμβολιασμοί έναντι του ιού των ανθρωπίνων θηλωάτων HPV, με κάλυψη 43% στα κορίτσια και μόλις 6% στα αγόρια

«Πέντε είναι οι βασικές έννοιες που έχουν σημασία: Ανισότητα, πρόληψη, ασφάλεια των πολιτών, ποιότητα των υπηρεσιών υγείας και ψηφιακή γραμματοσύνη», τόνισε ξεκινώντας την ομιλία του με θέμα «Ψηφιακά δεδομένα και δείκτες ποιότητας των υπηρεσιών δημόσιας υγείας» ο Eλευθέριος Θηραίος, Γενικός/Οικογενειακός Ιατρός, Διευθυντής ΕΣΥ, Προϊστάμενος Διεύθυνσης Βελτίωσης Ποιότητας Υπηρεσιών Υγείας ΟΔΙΠΥ, Γενικός Γραμματέας Ιατρικής Εταιρείας Αθηνών.

Ο ίδιος χαρακτήρισε τα προγράμματα δημόσιας υγείας μείζονες προκλήσεις για την πολιτική διαχείριση, αναδεικνύοντας ιδιαίτερα τα εμβολιαστικά προγράμματα, τα οποία, κατά τον ίδιο, απέδειξαν την αποτελεσματικότητά τους κατά τη διάρκεια της πανδημίας.

Σύμφωνα με τον κ. Θηραίο, το βασικό πρόβλημα σήμερα είναι ότι δεν επιτυγχάνεται ο βασικός στόχος της εμβολιαστικής κάλυψης, φέρνοντας ως χαρακτηριστικό παράδειγμα το εμβόλιο του HPV, στο οποίο η κάλυψη για τα κορίτσια αγγίζει το 43%, την ώρα που για τα αγόρια περιορίζεται μόλις στο 6%. Ο ίδιος επεσήμανε ότι σημειώνονται μεγάλες διαφορές, τόσο μεταξύ κρατών, όσο και μεταξύ διαφορετικών ηλικιακών και κοινωνικών ομάδων.

«Στην περίπτωση των παιδιών, έχουμε επιτύχει υψηλή εμβολιαστική κάλυψη για δύο λόγους: Πρώτον, επειδή τα παιδιά έχουν προσωπικό γιατρό και δεύτερον επειδή έχουν το ψηφιακό βιβλιάριο υγείας, δύο πράγματα που είναι προς το παρόν διαθέσιμα για τους ενήλικες», τόνισε ο κ Θηραίος, προσθέτοντας ότι «με βάση αυτά, ο ΠΟΥ πρέπει να αναπτύξει ανάλογες στρατηγικές για την ενίσχυση της εμβολιαστικής κάλυψης».

Κρίσιμη η σχέση ασθενούς-γιατρού

Ο κ Θηραίος χαρακτήρισε κρίσιμη τη σχέση του κάθε πολίτη με το γιατρό του, ιδιαίτερα σε μια εποχή που τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης συμβάλλουν στη διάδοση αρνητικών μηνυμάτων για τον εμβολιασμό σε ένα ποσοστό 70% – 30% (αρνητικά και θετικά μηνύματα αντίστοιχα).

«Τα ψηφιακά εργαλεία έρχονται να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση των προβλημάτων και η πανδημία έδειξε ότι όντως βοήθησαν, καθώς ακόμη και οι μεγαλύτεροι σε ηλικία άνθρωποι χρησιμοποίησαν, έστω και με βοήθεια, αυτά τα εργαλεία», σχολίασε ο κ. Θηραίος.

Εθνικό μητρώο εμβολιασμών και ΜyΗealthΑpp

Τέλος επεσήμανε τη σημασία δύο κυρίως εργαλείων: Του εθνικού μητρώου εμβολιασμών, που καταγράφει τις διαδικασίες του εμβολιασμού των πολιτών και παρέχει δεδομένα υγείας τόσο στο γιατρό όσο και στην πολιτεία, καθώς και την εφαρμογή myhealthapp, που συμπεριλαμβάνει σημαντικά δεδομένα υγείας, μεταξύ των οποίων και όλα τα εμβόλια που γίνονται από το 2012 και μετά.

Ο κ. Θηραίος τόνισε ότι η εμβολιαστική κάλυψη με όρους ποιότητας και η ασφάλεια των ασθενών είναι στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος της επιστημονικής κοινότητας και με αυτά τα δεδομένα θα πρέπει να χαραχτούν οι πολιτικές πρόληψης στο μέλλον. Κατά την

Καταληκτικά, κατά την απάντησή του σε σχετικό ερώτημα ο κ. Θηραίος τόνισε ιδιαίτερα τη σημασία της πρόληψης, σχολιάζοντας πως «αυτή τη στιγμή, ως γιατροί δε διαχειριζόμαστε νοσήματα, αλλά ασθενείς που πάσχουν από νοσήματα. Αποστολή της Πολιτείας, όμως, και ειδικότερα του Υπουργείου Υγείας, είναι η διατήρηση της υγείας του πληθυσμού και όχι μόνο η αντιμετώπιση της αρρώστιας. Επομένως, είναι εξαιρετικά σημαντική η επένδυση στην πρόληψη».

Πηγη: https://www.ygeiamou.gr/

Για τον κομβικό ρόλο του ΕΟΔΥ στην εμβολιαστική προστασία έναντι σοβαρών νοσημάτων μίλησε ο κ. Χατζηχριστοδούλου – Ανησυχητική η αρνητική στάση των πολιτών στους εμβολιασμούς έναντι της Covid-19