Συντάκτης: grammateia

Πηγη: https://www.dikaiologitika.gr/

Περισσότεροι από τους μισούς θανάτους από καρκίνο παγκοσμίως προκαλούνται από παράγοντες κινδύνου που είναι τροποποιήσιμοι.  Αυτοί οι παράγοντες, όπως είναι κάπνισμα, η χρήση αλκοόλ και ο υψηλός δείκτης μάζας σώματος, ενδεικτικός παχυσαρκίας μπορούν να ελεγχθούν και να αποφευχθεί ο κίνδυνος.

Σύμφωνα με τα στοιχεία θα μπορούσε να έχει αποφευχθεί ο θάνατος για σχεδόν 4,5 εκατομμύρια  ανθρώπους από καρκίνο το 2019. Το ποσοστό αντιπροσωπεύει περισσότερο από 44% των παγκόσμιων θανάτων από καρκίνο εκείνο το έτος. Η εν λόγω έρευνα δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο έγκριτο διεθνές επιστημονικό περιοδικό Nature κεντρικό άρθρο (editorial), στο οποίο αναλύονται στοιχεία για τους θανάτους από καρκίνο που θα μπορούσαν να αποφευχθούν. Τα στοιχεία παρουσιάζουν περιληπτικά οι Καθηγητές της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου (Καθηγήτρια Θεραπευτικής-Επιδημιολογίας-Προληπτικής Ιατρικής), Λίνα Πάσχου (Επίκουρη Καθηγήτρια Ενδοκρινολογίας), Ηλίας Κοττέας (Αναπληρωτής Καθηγητής Παθολογίας-Ογκολογίας), Μιχάλης Λιόντος (Επίκουρος Καθηγητής Θεραπευτικής-Ογκολογίας), Φλώρα Ζαγουρή (Καθηγήτρια Θεραπευτικής-Ογκολογίας), Ευάγγελος Τέρπος (Καθηγητής Αιματολογίας) και Θάνος Δημόπουλος (Καθηγητής Θεραπευτικής-Αιματολογίας-Ογκολογίας και Πρύτανης ΕΚΠΑ).

Οι ερευνητές εστίασαν σε 350 ασθένειες και τραυματισμούς σε 204 χώρες και εκτίμησαν την επίδραση 34 παραγόντων κινδύνου στην κακή υγεία και στους θανάτους από 23 τύπους καρκίνου. Οι επιστήμονες διαπίστωσαν πως το 50% των θανάτων των ανδρών από καρκίνο και περισσότεροι από το ένα τρίτο στις γυναίκες οφείλονταν σε παράγοντες κινδύνου που μπορούσαν να προληφθούν, όπως η χρήση καπνού και αλκοόλ, η ανθυγιεινή διατροφή, οι μη ασφαλείς σεξουαλικές συνήθειες και η έκθεση στο χώρο εργασίας σε επιβλαβή προϊόντα, όπως είναι ο αμίαντος. Από το 2010 έως το 2019, οι παγκόσμιοι θάνατοι από καρκίνο που προκαλούνται από τέτοιους παράγοντες κινδύνου αυξήθηκαν κατά περίπου 20%, με την παχυσαρκία να αντιπροσωπεύει το μεγαλύτερο ποσοστό αύξησης. Προς αντιστάθμιση αυτών θεωρείται ότι η χάραξη πολιτικής υγείας βάζει φρένο στον καρκίνο, π.χ. αυξημένοι φόροι στον καπνό και οι απαγορεύσεις διαφήμισης  αλλά και η χρήση αλκοόλ.

Ανάχωμα αποτέλεσε στον έγκαιρο εντοπισμό του καρκίνου, σύμφωνα με άλλη μελέτη για το 2020 η πανδημία. Σε αυτή την περίπτωση υπολογίστηκε ότι μέχρι το 2025 θα έχουν προκληθεί περισσότεροι από 3.000 θάνατοι από καρκίνο που θα μπορούσαν να αποφευχθούν στην Αγγλία ως αποτέλεσμα διαγνωστικών καθυστερήσεων. Σε κάποιες περιοχές, η πανδημία μπορεί επίσης να έχει αλλάξει την έκθεση των ανθρώπων σε συγκεκριμένους παράγοντες κινδύνου. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι οι αλλαγές που έφερε η πανδημία και ιδιαίτερα στην επίπτωση του καρκίνου θα χρειαστούν πιθανότατα πολλά χρόνια για να κατανοηθούν πλήρως.

Πηγη: https://virus.com.gr/

Μελέτη που διεξήχθη στη Πορτογαλία κατέδειξε ότι η προηγούμενη λοίμωξη από SARS–CoV-2 παρείχε προστασία έναντι της νόσησης από την υποπαραλλαγή BA.5, ιδιαίτερα όταν είχε μολυνθεί από τις υποπαραλλαγές BA.1 και ΒA.2.  Ωστόσο, άνω του 98% του πληθυσμού στην Πορτογαλία είναι πλήρως εμβολιασμένο ήδη πριν από το 2022 και άρα έχει υβριδική ανοσία.

 Αξιοσημείωτο είναι πως τα προσαρμοσμένα εμβόλια που είναι υπό κλινικές δοκιμές βασίζονται στο υποστέλεχος BA.1. Τα σχετικά δεδομένα της πρόσφατης δημοσίευσης του João Malato και συνεργατών στην έγκριτη επιστημονική επιθεώρηση Τhe New England journal of Medicine (10.1056/NEJMc2209479) συνοψίζουν οι Ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, Ροδάνθη Ελένη Συρίγου, Γιάννης Ντάνασης και Θάνος Δημόπουλος (Πρύτανης ΕΚΠΑ).

Τα στοιχεία προέρχονται από το εθνικό μητρώο Covid-19 (SINAVE) υπολογίστηκε ο κίνδυνος μόλυνσης από το υποστέλεχος BA.5 μεταξύ των ατόμων που είχαν ήδη νοσήσει με κάποιο προηγούμενο υποστέλεχος, συμπεριλαμβανομένων των BA.1 και BA.2. Η γενετική επιτήρηση του SARS-CoV-2 εντόπισε περιόδους κατά τις οποίες διαφορετικά υποστελέχη αντιπροσώπευαν περισσότερο από το 90% των λοιμώξεων Covid-19.  Οι ερευνητές υπολόγισαν όλα τα άτομα που είχαν νοσήσει για πρώτη φορά στις περιόδους επικράτησης της κάθε παραλλαγής, για να υπολογιστεί ο αντίστοιχος κίνδυνος νόσησης από την παραλλαγή BA.5 την περίοδο κυριαρχίας της. Τα δεδομένα των υποπαραλλαγών BA.1 και BA.2 αθροίστηκαν λόγω της αργής μετάβασης μεταξύ των δύο στον πληθυσμό. Τέλος, υπολογίστηκε ο κίνδυνος μόλυνσης από την υποπαραλλαγή BA.5 για τον πληθυσμό που δεν είχε καμία τεκμηριωμένη νόσηση πριν την κυριαρχία της υποπαραλλαγής BΑ.5 (1^η Ιουνίου 2022).

Οι επιστήμονες κατέληξαν ότι η προηγούμενη λοίμωξη από SARS–CoV-2  παρείχε προστασία έναντι της νόσησης από την υποπαραλλαγή BA.5 και αυτή η προστασία ήταν μέγιστη εάν η νόσηση ήταν από τις υποπαραλλαγές BA.1 και ΒA.2. Τα δεδομένα αυτά θα πρέπει να ληφθούν υπόψη στο πλαίσιο των λοιμώξεων COVID-19 μεταξύ εμβολιασμένων έναντι του SARS-CoV-2, καθώς άνω του 98% του πληθυσμού στην Πορτογαλία είναι πλήρως εμβολιασμένο ήδη πριν από το 2022.

Ωστόσο η μελέτη ενέχει συγχυτικούς παράγοντες ,με βασικό περιορισμό την πιθανή επίδραση της εξασθένησης του ανοσοποιητικού σε ένα πληθυσμό με υβριδική ανοσία (προηγούμενη νόσηση ή εμβολιασμός). Επιπλέον, διαπιστώθηκε ότι η λοίμωξη από τις υποπαραλλαγές BA.1 και BA.2 σε εμβολιασμένα άτομα, παρείχε υψηλότερη προστασία έναντι του BA.5 συγκριτικά από τη νόσηση από στελέχη του SARS–CoV-2 πριν από το Όμικρον.

Αξιοσημείωτο είναι πως οι υποπαραλλαγές BA.1 και ΒΑ.2 εμφανίστηκαν πιο κοντά στο διάστημα κυριαρχίας της υποπαραλλαγής BA.5 συγκριτικά με τα προηγούμενα στελέχη. Η  αντίληψη που κυριαρχεί είναι ότι η προστασία που παρέχεται από τις υποπαραλλαγές BA.1 και BA.2 είναι πολύ χαμηλή, λόγω του υψηλού αριθμού λοιμώξεων από την BA.5. Η μελέτη ανατρέπει αυτή τη θεώρηση  αποσαφηνίζοντας πως αυτή η αντίληψη είναι συνέπεια του  πλήθους λοιμώξεων από αυτές τις υποπαραλλαγές σε σχέση με τις υπόλοιπες παραλλαγές του ιού.

Πηγη: https://virus.com.gr/

Η πολλά υποσχόμενη τεχνική της επανατοποθέτησης φαρμάκων έχει αρχίσει και διαδίδεται ολοένα και περισσότερο στον χώρο της φαρμακοβιομηχανίας. Πρόκειται για μια τεχνική που εκτός του ότι μειώνει σημαντικά το κόστος και τον χρόνο ανάπτυξης ενός φαρμάκου, μειώνει και το ρίσκο αποτυχίας κατά την διαδικασία ανάπτυξης φαρμάκων για ασθένειες όπως ο καρκίνος και άλλες σπάνιες ασθένειες.
Οι παραδοσιακές μεθοδολογίες για την ανάπτυξη φαρμάκων είναι αρκετά κοστοβόρες και περιλαμβάνουν αρκετά ενδιάμεσα στάδια, τα οποία μπορούν να κρατήσουν μέχρι και χρόνια έως ότου ένα νέο φάρμακο να πάρει έγκριση από τους διεθνείς οργανισμούς φαρμάκων. Επιπλέον, ενέχουν και κινδύνους αποτυχίας, αρκεί να σκεφτεί κανείς ότι περίπου ένα 10% νέων φαρμάκων παίρνουν έγκριση για κυκλοφορία στην αγορά. Σε σύγκριση με τις κλασσικές μεθόδους ανάπτυξης φαρμάκων, ένα 30% φαρμάκων που έχουν προκύψει από την επανατοποθέτηση φαρμάκων έχουν πάρει έγκριση, δίνοντας κίνητρο στις φαρμακευτικές εταιρείες να επαναστοχεύσουν υπάρχοντα προϊόντα. Μειώνοντας το χρονικό πλαίσιο και το ποσοστό αποτυχίας της διαδικασίας της ανακάλυψης φαρμάκων, η επανατοποθέτηση φαρμάκων γίνεται μία ολοένα και περισσότερο ελκυστική και παραγωγική τεχνική στο να προσδιορίσει νέες θεραπευτικές χρήσεις ήδη υπαρχόντων φαρμάκων.
Η επανατοποθέτηση φαρμάκων, που συχνά αναφέρεται και ως επαναστόχευση φαρμάκων, προσδιορίζει νέες ενδείξεις για εγκεκριμένα ή κλινικά αποτυχημένα/υπό διερεύνηση φάρμακα που δεν έχουν εγκριθεί. Οι εγκεκριμένες ή αποτυχημένες ενώσεις αναπτύσσονται στην συνέχεια για εναλλακτικές θεραπευτικές χρήσεις.

Προσεγγίσεις για την επανατοποθέτηση φαρμάκων

Υπάρχουν τρεις κύριες προσεγγίσεις για την επανατοποθέτηση φαρμάκων: α) με βάση την ασθένεια, β) με βάση την πρωτεΐνη-στόχο και γ) με βάση το φάρμακο. Στην προσέγγιση με βάση τη ασθένεια προσδιορίζονται οι σχέσεις μεταξύ μιας νέας και μιας παλαιότερης ένδειξης. Με την προσέγγιση με βάση την πρωτεΐνη-στόχο γίνεται η συσχέτιση γνωστών φαρμακευτικών στόχων και των καθιερωμένων φαρμάκων τους με νέες ενδείξεις. Τέλος, σε μία προσέγγιση με βάση το φάρμακο γίνεται η σύνδεση ενός γνωστού φαρμάκου με έναν νέο φαρμακευτικό στόχο και τη σχετική ένδειξη.

Οι προσεγγίσεις που βασίζονται σε δεδομένα μεγιστοποιούν την αξία των υπαρχόντων φαρμάκων

Η τεχνητή νοημοσύνη (ΑΙ) ενισχύει τον τομέα της ανακάλυψης φαρμάκων με το να εντοπίζει και να εξάγει μοτίβα και στοιχεία από βιοϊατρικά δεδομένα. Οι καινοτόμες τεχνικές τεχνητής νοημοσύνης (ΑΙ) και μηχανικής μάθησης (ML) αξιοποιούνται στην επανατοποθέτηση φαρμάκων για να συσχετίσουν υπάρχοντα φάρμακα με συγκεκριμένες ενδείξεις ή για να συνδυάσουν φάρμακα, ώστε να αντιμετωπιστούν επείγουσες ιατρικές ανάγκες. Η χρήση μεθόδων AI/ML επιταχύνει την διαδικασία ανάπτυξης νέων φαρμάκων και δίνει μια δεύτερη ευκαιρία σε φάρμακα που έχουν αποσυρθεί ή αποτύχει για κάποιες ενδείξεις, να επαναχρησιμοποιηθούν με επιτυχία σε νέες ενδείξεις.
Οι προσεγγίσεις τεχνητής νοημοσύνης έχουν ένα ευρύ φάσμα εφαρμογών που ξεκινάει από αλληλεπιδράσεις σε μοριακό επίπεδο μεταξύ φαρμάκου και πρωτεΐνης, μέχρι το ενδελεχές φιλτράρισμα εκατομμυρίων αρχείων για την εύρεση φαρμάκων που χρησιμοποιούνται για την θεραπεία άλλων παθήσεων. Επίσης, μπορούν να περιλαμβάνουν εξαγωγή βιβλιογραφίας, μηχανική μάθηση σε γονιδιωματικά δεδομένα και σε δεδομένα βιοπληροφορικής, καθώς και εξόρυξη δεδομένων (data mining) από ηλεκτρονικά ιατρικά αρχεία (EMR).
Με την βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης ελέγχονται τεράστιες ποσότητες δεδομένων, ώστε να εντοπιστούν φάρμακα που χρησιμοποιούνται ήδη για την αντιμετώπιση κάποιων παθήσεων, με σκοπό την ανάπτυξη θεραπειών για κάποια συγκεκριμένη ένδειξη ή για ασθένειες για τις οποίες δεν υπάρχει ακόμα κάποια φαρμακευτική αγωγή. Δεδομένου ότι η ασφάλεια των φαρμάκων που κυκλοφορούν στην αγορά έχει ελεγχθεί σε κλινικές δοκιμές, η επανατοποθέτηση γνωστών φαρμάκων δύναται να δώσει την φαρμακευτική αγωγή στον ασθενή αρκετά γρηγορότερα και με σημαντικά μειωμένο κόστος από το να αναπτυχθεί εξ αρχής ένα νέο φάρμακο.
Επιπλέον, η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την βελτιστοποίηση κλασσικών υπολογιστικών μεθόδων, όπως είναι η μοριακή πρόσδεση (molecular docking). Η μέθοδος της μοριακής πρόσδεσης είναι μια τεχνική μοριακής μοντελοποίησης με την οποία διερευνώνται σε τρισδιάστατο επίπεδο οι σχέσεις χημικών ενώσεων (ή φαρμάκων) με πρωτεΐνες, οι οποίες αποτελούν απαραίτητα δομικά στοιχεία για κάθε ζωντανό οργανισμό. Η τεχνική αυτή είναι ευρέως διαδεδομένη και χρησιμοποιείται εδώ και αρκετά χρόνια από την επιστημονική κοινότητα, αλλά και από φαρμακοβιομηχανίες για τον σχεδιασμό φαρμάκων. Ωστόσο, παρά το υψηλό ποσοστό θετικών αποτελεσμάτων, υπάρχουν περιπτώσεις όπου η συγκεκριμένη τεχνική δίνει ψευδώς αληθή αποτελέσματα, τα οποία δεν είναι αντιπροσωπευτικά. Με την χρήση αλγορίθμων τεχνητής νοημοσύνης μπορούν να εντοπιστούν αυτά τα λανθασμένα αποτελέσματα και να χρησιμοποιηθούν για την βελτιστοποίηση της μεθοδολογίας της μοριακής πρόσδεσης, ώστε να παρέχονται ακόμα πιο ακριβή αποτελέσματα. Με αυτόν τον τρόπο η διαδικασία του σχεδιασμού νέων φαρμάκων μπορεί να γίνει ακόμα γρηγορότερη με μεγαλύτερο ποσοστό σιγουριάς για τα αποτελέσματά της.

Δυσκολίες της επανατοποθέτησης φαρμάκων

Με τις κλασσικές τεχνικές ανάπτυξης φαρμάκων, η γνώση των αποτυχημένων δοκιμών και πειραμάτων είναι περιορισμένη και συχνά δεν βλέπει το φως της δημοσιότητας, εμποδίζοντας έτσι να γίνουν γνωστές οι πληροφορίες που χρειάζονται ώστε να εντοπιστούν επιτυχημένοι φαρμακευτικοί στόχοι. Παρά όλα τα πλεονεκτήματα, η επανατοποθέτηση φαρμάκων έχει μια σειρά από ζητήματα/περιορισμούς που πρέπει να ληφθούν υπόψη. Μερικές φορές είναι αδύνατο να ληφθούν όλα τα απαραίτητα δεδομένα για την κατάλληλη ανάλυση παλαιότερων φαρμάκων, καθώς σε πολλές δοκιμές δεν επιτυγχάνεται η βελτιστοποίηση των κλινικών οφελών του φαρμάκου σε βιολογικό επίπεδο. Επιπλέον, μερικές κλινικές δοκιμές έχουν μικρό αριθμό συμμετεχόντων, με αποτέλεσμα να μην επαρκούν τα διαθέσιμα στατιστικά στοιχεία.
Ωστόσο, η τεχνική της επανατοποθέτησης φαρμάκων γίνεται ολοένα και πιο δημοφιλής, καθώς η προηγμένη τεχνητή νοημοσύνη (ΑΙ) ανοίγει την πόρτα σε νέες γνώσεις αναφορικά με τους φαρμακευτικούς στόχους για ασθένειες και αυξάνει τις πιθανότητες επιτυχίας των κλινικών δοκιμών ανάπτυξης νέων φαρμάκων. Εν κατακλείδι, αυτή η διαδικασία θα επιτρέψει στους ασθενείς να έχουν ταχύτερη πρόσβαση σε νέες θεραπείες, προσφέροντας απαντήσεις για συμπτώματα σπάνιων ασθενειών και ενδεχομένως σώζοντας ζωές.

Η πλατφόρμα Cloudscreen®

Η νεοφυής εταιρεία Cloudpharm, σε συνεργασία με το εργαστήριο βιοδεικτών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών, αναπτύσσουν την πλατφόρμα Cloudscreen, η οποία θα αποτελέσει χρήσιμο ερευνητικό εργαλείο στο πεδίο της επανατοποθέτησης φαρμάκων (drug repositioning). Με την χρήση αλγορίθμων Μηχανικής Μάθησης και τεχνητής νοημοσύνης, η πλατφόρμα αξιοποιεί ψηφιοποιημένη επιστημονική πληροφορία από έναν μεγάλο όγκο δεδομένων, η οποία σε συνδυασμό με πειραματική επαλήθευση των προβλέψεων έχει ως στόχο να προτείνει νέες ενδείξεις για εμπορικά διαθέσιμα ή υπό εξέταση φαρμακευτικά προϊόντα και για συγκεκριμένες κατηγορίες πληθυσμού, με εκτίμηση τοξικότητας. Με αυτόν το τρόπο, μπορούν να προβλεφθούν νέες θεραπευτικές λύσεις για νέες παθήσεις.
“Η παρούσα έρευνα υποστηρίζεται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης και εθνικούς πόρους μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος Ανταγωνιστικότητα, Επιχειρηματικότητα και Καινοτομία, στο πλαίσιο της πρόσκλησης ΕΡΕΥΝΩ—ΔΗΜΙΟΥΡΓΩ— ΚΑΙΝΟΤΟΜΩ (κωδικός έργου: T2ΕΔΚ-03153)”

Βιβλιογραφία
www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5694537/
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7500917/
https://www.iqvia.com/blogs/2022/05/drug-repurposing-basics

του Βασίλη Παναγιωτόπουλου,

υποψήφιος διδάκτορας τμήμα Μηχανικών Βιοϊατρικής Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής

Πηγη: https://virus.com.gr/

Έναρξη: 14/10/2022, Εργαστήριο Ιατρικής Γενετικής,ΕΚΠΑ

https://healthgenetics.cce.uoa.gr

https://site.cce.uoa.gr/courses-detailed/1036

e-mail:

[email protected]

Οι Persuaders αναζητούν οφθαλμίατρους για να στελεχώσουν ιδιωτική κλινική στην περιοχή île-de-France. Προσφέρεται συμβόλαιο Αορίστου Χρόνου με απολαβές 17.000 χιλιάδες ευρώ το μήνα καθαρά.

Δίνεται η δυνατότητα ο γιατρός να χειρουργεί σε γειτονική ιδιωτική κλινική και να πραγματοποιεί χειρουργεία καταρράκτη, βλεφαροπλαστικής και πτερύγιο.

Ο ιατρός θα πραγματοποιεί τις ιατρικές επισκέψεις με τη βοήθεια 2 οπτομετρων καθώς η γραμματεία θα ελέγχει την ομαλή ροή των ραντεβού.

Βιογραφικά χωρίς μεγάλη εμπειρία γίνονται αποδεκτά.

Η κλινική παραδίδει δωρεάν μαθήματα γαλλικών για τη βελτίωση της γλώσσας, στέγη για τους πρώτους μήνες της εγκατάστασής τους στην χώρα καθως και ασφάλεια υγείας για τους ίδιους τους γιατρούς και την οικογένεια τους.

Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να αποστείλουν τα βιογραφικά τους στο [email protected]

ή να τηλεφωνήσουν στο +30 21 11 99 16 51 για να συνομιλήσουν με τους συμβούλους μας και να λάβετε περισσότερες πληροφορίες.

Η εταιρεία EUROMOTION MEDICAL αναζητά οφθαλμίατρους για εργασία σε ιδιωτικό κέντρο που βρίσκεται στη Γαλλία (Ωβέρνη-Ρον-Αλπ).

Μισθός: μέχρι 10.000€ /μήνα, ανάλογα με την προϋπηρεσία του γιατρού 

Περιγραφή:

– ιδιωτικό ιατρικό κέντρο

– γενική οφθαλμολογική δραστηριότητα

– έμμισθο συμβόλαιο

Οφέλη:

– Όμορφη τουριστική περιοχή

– κέντρο που βρίσκεται στα σύνορα με την Ελβετία, μία ώρα από το διεθνές αεροδρόμιο της Γενεύης

– Άριστες συνθήκες εργασίας

Απαιτήσεις: Β1 επίπεδο γαλλικών και πτυχίο και ειδικότητα που αποκτήθηκαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Για περισσότερες πληροφορίες και άλλες θέσεις, επικοινωνήστε μαζί μας: 

0033 09 80 80 14 18, 

[email protected]

Με εκτίμηση,
Bianca Ciucur

Ο καρκίνος του πνεύμονα, στις αρχές του 20ου αιώνα, ήταν μια σπάνια νόσος, αλλά η έκθεση σε καρκινογόνους παράγοντες και ο σύγχρονος τρόπος ζωής έχουν καταστήσει τον καρκίνο του πνεύμονα σε πανδημία τον 20ο και τον 21ο αιώνα. Πρόκειται για μία νόσο που κατά κύριο λόγο οφείλεται στο κάπνισμα σε ποσοστό 80-90%. Ο καπνός του τσιγάρου περιέχει περισσότερες από 7.000 χημικές ουσίες εκ των οποίων τουλάχιστον 70 είναι γνωστές για την καρκινογόνο δράση τους. Οι καπνιστές έχουν 15-30 φορές περισσότερες πιθανότητες να διαγνωστούν με καρκίνο του πνεύμονα ή και να καταλήξουν εξαιτίας αυτού, και οι πιθανότητες αυξάνονται όσο αυξάνεται ο αριθμός των τσιγάρων και η διάρκεια της καπνιστικής συμπεριφοράς.

Παρ’ ότι οι θεραπευτικές προσεγγίσεις βελτιώνονται συνεχώς, ο καρκίνος του πνεύμονα αποτελεί την κύρια αιτία θανάτου από καρκίνο, σε άνδρες και γυναίκες, στις αναπτυγμένες χώρες, ξεπερνώντας τα ποσοστά του καρκίνου του προστάτη και του μαστού, ενώ στις αναπτυσσόμενες χώρες  ο αριθμός των ατόμων που καπνίζουν αυξάνεται συνεχώς. Ο συνολικός αριθμός νέων ασθενών με κακοήθεια πνεύμονα στην Ελλάδα είναι περίπου 8.900 ανά έτος ενώ αναφέρονται περίπου 7.600 θάνατοι ανά έτος λόγω κακοήθειας πνεύμονα, σύμφωνα με πρόσφατα επιδημιολογικά δεδομένα. Η επιβίωση των ασθενών φαίνεται ότι επηρεάζεται σε σημαντικό βαθμό από το στάδιο στο οποίο γίνεται η διάγνωση. Αυτό που προκύπτει είναι ότι η πενταετής επιβίωση μπορεί να φτάσει το 90% εάν η διάγνωση γίνει σε πρώιμο στάδιο, ενώ μειώνεται δραματικά όσο πιο προχωρημένο είναι το στάδιο της νόσου κατά τη διάγνωση. Φαίνεται, λοιπόν, ότι ο προσυμπτωματικός έλεγχος σε ασθενείς υψηλού κινδύνου θα μπορούσε να βοηθήσει στην αύξηση της επιβίωσης ατόμων με καρκίνο του πνεύμονα.

Σύμφωνα με τα διεθνή επιστημονικά δεδομένα ο προσυμπτωματικός έλεγχος του καρκίνου πνεύμονα αναφέρεται σε συγκεκριμένες πληθυσμιακές ομάδες καπνιστών και αφού επιλεχθούν οι κατάλληλοι-υποψήφιοι, με συγκεκριμένα κριτήρια ένταξης τότε εντάσσονται σε οργανωμένο πρόγραμμα προσυμπτωματικού ελέγχου καρκίνου πνεύμονα. Το κύριο μεθοδολογικό εργαλείο που χρησιμοποιείται σε ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα είναι η αξονική τομογραφία θώρακα χαμηλής δόσης, ενώ υπάρχουν συγκεκριμένα επιστημονικά κριτήρια αξιολόγησης των ευρημάτων και διαχείριση τους κατά την διάρκεια παρακολούθησης του υποψηφίου στο πρόγραμμα προσυμπτωματικού ελέγχου. Παράλληλα, συμπεριλαμβάνεται και πρόγραμμα διακοπής καπνίσματος. Το άτομο που συμμετέχει στο πρόγραμμα έχει αρχικά ενημερωθεί για τα οφέλη και τους ενδεχόμενους κινδύνους που διατρέχει, πχ εάν η δόση ακτινοβολίας που λαμβάνει ανά έτος ενέχει κινδύνους ανάπτυξης κακοήθειας, και έχει υπογράψει την συγκατάθεσή του για τη συμμετοχή του στο πρόγραμμα.

Η διεθνής εμπειρία ανέδειξε ότι παρατηρήθηκε μείωση θανάτων από καρκίνο πνεύμονα σε άτομα που συμπεριλήφθηκαν σε πρόγραμμα προσυμπτωματικού ελέγχου σε χώρες του εξωτερικού καθώς διαπιστώθηκε νωρίς η κακοήθεια και αντιμετωπίσθηκε ριζικά με συνέπεια την ίαση της ασθένειας. Στην Ελλάδα γίνονται προσπάθειες ενημέρωσης του κοινού για αυτά τα δεδομένα με καμπάνιες από διάφορους φορείς, με μια από αυτές να διενεργείται από την Φαρμακευτική Εταιρεία AstraZeneca με την επωνυμία «Μην Περιμένεις» (www.minperimeneis.gr) και υπό την σκέπη της διεθνούς συμμαχίας “ The Lung Ambition Alliance” (https://www.lungambitionalliance.com/ ). Παράλληλα, καταβάλλεται επιστημονική προσπάθεια από την Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία να καταρτιστούν εθνικές οδηγίες ενός προγράμματος προσυμπτωματικού ελέγχου καρκίνου πνεύμονα με διεθνείς προδιαγραφές αλλά και με βάση εθνικά δεδομένα ώστε ο Έλληνας πολίτης, που ανήκει σε συγκεκριμένη ομάδα υψηλού κινδύνου, να μπορεί να προλάβει την κακοήθεια πνεύμονα.

Γκιόζος Ιωάννης, MD, PhD, FCCP
Πνευμονολόγος
Ακαδημαικός Υπότροφος Ε.Κ.Π.Α.
Ογκολογική Μονάδα, Γ’ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική
Γ.Ν.Α. “Η Σωτηρία”
Υπεύθυνος Ομάδας Εργασίας Καρκίνου Πνεύμονα
Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία

Πηγη: https://www.amna.gr/

Συχνά συνδέουμε τις κακές μας συνήθειες με την υπέρμετρη αύξηση του σωματικού βάρους, νεότερη μελέτη όμως φωτίζει μια μέχρι πρότινος λιγότερο γνωστή παράμετρο και συγκεκριμένα την παραγωγή της ινσουλίνης

Μια μη ισορροπημένη διατροφή, η καθιστική ζωή και το μεγαλύτερο νούμερο στη ζυγαριά είναι παράγοντες του τρόπου ζωής που συμβάλλουν στην εμφάνιση του σακχαρώδους διαβήτη. Η σχέση όμως μπορεί και να είναι αμφίδρομη σύμφωνα με νεότερη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Nature Communications. Ειδικότερα, εάν η παραγωγή ινσουλίνης είναι χαμηλότερη, όπως συμβαίνει στα αρχικά στάδια του διαβήτη τύπου 2, αυτό μπορεί να οδηγήσει στην υπερβολική αύξηση του βάρους.

Η έρευνα της επιστημονικής ομάδας με επικεφαλής τον Δρ. Daniel Zeman-Meier από το Τμήμα Βιοϊατρικής του Πανεπιστημίου της Βασιλείας και του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου της ελβετικής πόλης επικεντρώθηκε στο ένζυμο PC1/3, που παίζει βασικό ρόλο στη μετατροπή διαφόρων ορμονών. Αν όμως υπολειτουργεί, μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές ενδοκρινικές διαταραχές, όπως το αίσθημα της ανεξέλεγκτης πείνας και την πρόσληψη υπερβολικού βάρους.

«Μέχρι τώρα υποθέταμε ότι αυτή η δυσλειτουργία προκαλείται από την έλλειψη ενεργοποίησης των ορμονών του κορεσμού. Όταν όμως απενεργοποιήσαμε το ένζυμο PC1/3 στους εγκεφάλους των ποντικών, το σωματικό βάρος των ζώων δεν μεταβλήθηκε σημαντικά» εξηγεί ο δρ. Daniel Zeman-Meier. Έτσι, οι επιστήμονες συμπέραναν πως υπήρχε ένας άλλος παράγοντας που επηρέαζε το βάρος.

Στο επόμενο στάδιο της μελέτης τους, εξέτασαν αν το περιττό βάρος θα μπορούσε να συσσωρευτεί από λανθασμένη ενεργοποίηση άλλων ορμονών. Το ένζυμο PC1/3 ενεργοποιεί, μεταξύ άλλων, την ινσουλίνη, ορμόνη η οποία παίζει βασικό ρόλο στη ρύθμιση του σακχάρου στο αίμα και του μεταβολισμού του λίπους. «Η συσχέτιση του ρόλου της παραγωγής ινσουλίνης ως παράγοντα που επηρεάζει το βάρος ήταν προφανής» επισημαίνει ο Δρ. Zeman-Meier.

Οι ερευνητές απενεργοποίησαν το ένζυμο PC1/3 ειδικά στα β-κύτταρα του παγκρέατος των ποντικιών που παράγουν την ινσουλίνη. Τα πειραματόζωα κατανάλωναν περισσότερες θερμίδες και και σύντομα έγιναν υπέρβαρα και διαβητικά.

Τι συμβαίνει στον άνθρωπο;

«Τα αποτελέσματά μας είναι ενδιαφέροντα, διότι το ένζυμο PC1/3 παρουσιάζει χαμηλές τιμές στο πάγκρεας των ασθενών με προδιαβήτη» αναφέρει σχετικά ο καθηγητής Marc Donath, επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας και τελικός συγγραφέας της μελέτης. Αυτό αποδεικνύει ότι η λανθασμένη ενεργοποίηση της ινσουλίνης θα μπορούσε να είναι όχι μόνο συνέπεια, αλλά και αιτία του υπέρμετρου βάρους.

Οι ερευνητές όμως κατάφεραν να αποδείξουν ότι η γονιδιακή έκφραση του PC1/3 στο πάγκρεας συσχετίζεται αρνητικά με το σωματικό βάρος στο γενικό πληθυσμό – πράγμα που σημαίνει ότι η επαρκής ποσότητα του PC1/3 συντελεί σε ένα υγιές σωματικό βάρος.

Πηγη: https://www.ygeiamou.gr/