Συντάκτης: grammateia

H καταγραφή των αναγκών και η ουσιαστική συμβολή στον σχεδιασμό και την εφαρμογή πολιτικών Υγείας που θα βελτιώσουν τη φροντίδα των παιδιών, των εφήβων και των νεαρών ενηλίκων με καρκίνο και θα ενισχύσουν την υποστήριξη των οικογενειών τους.

Αυτός είναι ο στόχος ομάδας εργασίας, τη σύσταση της οποίας ανακοίνωσε η Ελληνική Ομοσπονδία Καρκίνου (ΕΛΛΟΚ) τον περασμένο Φεβρουάριο, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου της Παιδικής και Εφηβικής Ηλικίας.

Η κ. Μένια Κουκουγιάννη, υπεύθυνη της ομάδας εργασίας για τον Καρκίνο στα παιδιά, στους έφηβους και στους νεαρούς ενήλικες, περιγράφει αναλυτικά τους σκοπούς, η οποίοι συνοψίζονται στα ακόλουθα:

• Άμεση ενσωμάτωση ειδικής ενότητας για τον καρκίνο στα παιδιά, στους εφήβους και στους νέους στο Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τον Καρκίνο.
• Δημιουργία Δικτύου Μονάδων Παιδιατρικής Ογκολογίας διασυνδεμένων με τα κέντρα αναφοράς για τον Καρκίνο.
• Καθιέρωση πλαισίου παρακολούθησης επιβιωσάντων, σε εξειδικευμένες κλινικές και κατευθυντήριες οδηγίες σύμφωνα με τα Ευρωπαϊκά Πρότυπα.
• Ανάπτυξη προγραμμάτων ψυχολογικής και κοινωνικής στήριξης για την ιδιαίτερη αυτή ομάδα ασθενών και των άτυπων φροντιστών τους.
• Εκπαίδευση Επαγγελματιών Ψυχικής Υγείας για την υποστήριξη αυτής της ιδιαίτερης ομάδας.
• Ισότιμη πρόσβαση στην ολιστική φροντίδα.
• Αναγνώριση του «survivorship» ως παροχή εξειδικευμένης και μακροχρόνιας φροντίδας και θεσμική κατοχύρωση των δικαιωμάτων των «επιβιωσάντων».

Πρόκληση Δημόσιας Υγείας 

Ο καρκίνος στην παιδική και εφηβική ηλικία παραμένει μια μεγάλη πρόκληση, παρά την επιστημονική πρόοδο. Κάθε χρόνο, περίπου 15.000 παιδιά κάτω των 15 ετών διαγιγνώσκονται με καρκίνο στην Ευρώπη. Αν και περισσότερα από 400.000 παιδιά με εμπειρία καρκίνου στην Ευρώπη έχουν επιβιώσει, 2 στους 3 αντιμετωπίζουν μακροχρόνιες παρενέργειες εξαιτίας των επιθετικών θεραπειών.

Στο πλαίσιο αυτό, σημειώνει η υπεύθυνη της ομάδας, η ανάγκη για στοχευμένες και συντονισμένες παρεμβάσεις είναι πιο επιτακτική από ποτέ, ειδικά αν αναλογιστούμε ότι το 80% των παιδιών με καρκίνο στις ανεπτυγμένες χώρες θεραπεύεται, ενώ στις αναπτυσσόμενες χώρες το ποσοστό αυτό δεν ξεπερνά το 20%.

Ειδικότερα, δε, για τους εφήβους και νεαρούς ενήλικες, επισημαίνει η ίδια ότι “δυστυχώς δεν μπορούμε να μιλήσουμε με ακρίβεια. Ασθενείς από 17 ετών και άνω νοσηλεύονται σε νοσοκομεία ενηλίκων, και για εμάς είναι ‘ασθενείς φαντάσματα’, καθώς δεν μπορούμε να τους βρούμε, να τους στηρίξουμε, να είμαστε δίπλα τους”.

Με την ανακοίνωση του Εθνικού Μητρώου Καρκίνου, τα επόμενα χρόνια θα μπορέσουν να καταγραφούν και αυτά τα περιστατικά καρκίνου και να έχουμε ολοκληρωμένη εικόνα για τα παιδιά, τους εφήβους και τους νεαρούς ενήλικες που νοσούν με καρκίνο στην χώρα μας.

Στην Ελλάδα, καταγράφονται περίπου 350 περιστατικά παιδιών και εφήβων με καρκίνο ετησίως. Από τον Ιούνιο του 2021, είναι σε λειτουργία το Εθνικό Μητρώο Παιδιών και Εφήβων με Καρκίνο και ελπίζουμε σύντομα να λυθούν τα όποια προβλήματα στις καταγραφές ώστε τα στοιχεία να είναι ακριβή και πλήρη.

Ψυχολογική και κοινωνική υποστήριξη

Η ολοκληρωμένη φροντίδα δεν περιορίζεται στη θεραπεία της νόσου. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται:

Στην παροχή ψυχολογικής υποστήριξης σε αυτή την ιδιαίτερη ομάδα ασθενών του καρκίνου και τις οικογένειές τους.

Στην ανακουφιστική φροντίδα για περιπτώσεις με αυξημένες ανάγκες και επίπονες διαδικασίες.

Στην αντιμετώπιση των γεωγραφικών ανισοτήτων, εξαιτίας του ιδιαίτερου τοπίου της χώρας μας (νησιά, απομακρυσμένες περιοχές, ορεινές περιοχές) με στόχο την ισότιμη πρόσβαση όλων των ασθενών σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας.

Η μετάβαση στην ενηλικίωση

Όπως αναδείχθηκε και στο φετινό ετήσιο συνέδριο της ΕΛΛΟΚ, αναφέρει η κ. Μ. Κουκουγιάννη, σημαντικό ζήτημα αποτελεί η μετάβαση των παιδιών με καρκίνο στην εφηβεία και την ενήλικη ζωή. Σήμερα, αυτή η μετάβαση δεν πραγματοποιείται με δομημένο τρόπο, αφήνοντας ένα επικίνδυνο κενό στη συνέχεια της φροντίδας. Αρα, η δημιουργία εξειδικευμένων μονάδων παρακολούθησης, διασυνδεδεμένων με τις παιδιατρικές ογκολογικές κλινικές, θεωρείται απαραίτητη.

Το “Δικαίωμα στη Λήθη” 

Ένα σημαντικό βήμα έγινε με την υπογραφή Κώδικα Δεοντολογίας για το “Δικαίωμα στη Λήθη”, μια πρωτοβουλία της ΕΛΛΟΚ σε συνεργασία με το υπουργείο Οικονομικών και την Ένωση Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδος. Η ρύθμιση αυτή αποσκοπεί στην άρση των οικονομικών διακρίσεων εις βάρος επιζώντων παιδιών και νέων από καρκίνο.

Το επόμενο καθοριστικό βήμα είναι η ψήφιση σχετικού νομοσχεδίου, που θα κατοχυρώνει το δικαίωμα αυτό θεσμικά. Στοχεύοντας στην πρόληψη και την υγιή ανάπτυξη των παιδιών Η Ομάδα Εργασίας δεν θα περιοριστεί μόνο στα θέματα θεραπείας. Θα επεκτείνει τη δράση της στην:

Πρόληψη του καρκίνου, μέσω του εμβολιασμού κατά του HPV.

Καταπολέμηση της παιδικής παχυσαρκίας.

Προώθηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής, με στόχο τη μακροχρόνια υγεία των παιδιών.

Συμπερασματικά αναφέρει η αντιμετώπιση του καρκίνου απαιτεί συνεργασία, σχεδιασμό και ανθρωποκεντρικές πολιτικές. Η φροντίδα των παιδιών, των εφήβων και των νέων με καρκίνο απαιτεί στοχευμένη συνεργασία των υπουργείων Υγείας, Παιδείας, Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Εργασίας και την ενεργό συμμετοχή της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Η Ελληνική Ομοσπονδία Καρκίνου, ως το δευτεροβάθμιο “Όργανο των Συλλόγων Ασθενών με καρκίνο στη χώρα μας” και ο “Εθνικός Κόμβος της Αποστολής για τον Καρκίνο (National Cancer Mission Hub)”, απευθύνει πρόσκληση σε δράση προς την Πολιτεία, την Επιστημονική κοινότητα, τις Οργανώσεις των ασθενών και γονέων παιδιών με καρκίνο και κάθε εμπλεκόμενο φορέα, να ενώσουν τις δυνάμεις για να γίνει πραγματικότητα ένα κοινό όραμα: Όλα τα παιδιά, οι έφηβοι και οι νέοι που διαγιγνώσκονται με καρκίνο να έχουν ισότιμη πρόσβαση σε θεραπεία, βέλτιστη φροντίδα και υψηλής ποιότητας ζωή σε βάθος χρόνου μετά την θεραπεία τους.

Μέλη της Ομάδας με αλφαβητική σειρά :

• Αλεξανδρίδου Αθηνά (VHL).
• Βασιλειάδης Γιώργος (ΠΑΣΜΜΟ).
• Γιαννακοπούλου Καρολίνα (Καρκινάκι).
• Ευστρατίου Μαρία (Ηλιαχτίδα).
• Καπετανάκης Γιώργος (ΕΛΛΟΚ).
• Καραμήτσιου Ράνια (Αγία Αικατερίνη – Σ.Κ. Πιερίας).
• Κυριάκου Ματίνα (Αλέξανδρος Ήλιος – Θα ξαναβγεί ο ήλιος Αλέξανδρος).
• Μιχαλοπούλου Παρασκευή (ΕΛΛΟΚ).
• Παλαιολόγου Χριστίνα (Συνεχίζω – Αλεξανδρούπολη).
• Ρούσσου Φλώρα (Σ.Κ. Κυκλάδων).
• Στεφάνου Γρηγόρης (Μαζί σου – Καστοριά).
• Τσίγγα Κλαίρη (Sarcoma Fighters).
• Φιλαρέτου Παναγιώτα (Νίκος Χαλκιάς – Ένας Ήρωας για Πολλούς).
• Φουντουκίδου Αλεξάνδρα (ΠΑΣΜΜΟ).
• Χρήστου Αντώνιος (Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας).

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Οι ερευνητές διερεύνησαν πώς ο δείκτης μάζας σώματος (ΔΜΣ) των γονέων και τα σχετικά γονίδια επηρεάζουν το βάρος και τη διατροφή των παιδιών τους από τη γέννηση έως την ηλικία των 17 ετών.

Η γενετική προδιάθεση της μητέρας μπορεί να παίζει μεγαλύτερο ρόλο στο εάν ένα παιδί θα γίνει υπέρβαρο από ό,τι ενός πατέρα, ως αποτέλεσμα μιας έννοιας γνωστής ως γενετική ανατροφή, σύμφωνα με νέα μελέτη με επικεφαλής ερευνητές του UCL.

Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο PLOS Genetics, ανέλυσε γενετικά και υγειονομικά δεδομένα από 2.621 οικογένειες στο Ηνωμένο Βασίλειο, σε άτομα που γεννήθηκαν το 2001/02.

Οι ερευνητές διερεύνησαν πώς ο δείκτης μάζας σώματος (ΔΜΣ) των γονέων και τα σχετικά γονίδια επηρεάζουν το βάρος και τη διατροφή των παιδιών τους από τη γέννηση έως την ηλικία των 17 ετών.

Για να το πετύχουν αυτό, εξέτασαν τη σχέση μεταξύ του ΔΜΣ των γονέων και του βάρους γέννησης του παιδιού, του ΔΜΣ και της διατροφής σε έξι βασικά σημεία κατά την παιδική ηλικία και την εφηβεία, ηλικίες 3, 5, 7, 11, 14 και 17 ετών. Η διατροφή των παιδιών αξιολογήθηκε μέσω αυτοαναφερόμενων αρχείων για το πόσο συχνά και πόσο κατανάλωναν διαφορετικές ομάδες τροφίμων, συμπεριλαμβανομένων φρούτων, λαχανικών, fast food και ζαχαρούχων ποτών.

Μετρώντας τα γονίδια τόσο των παιδιών όσο και των γονέων τους, οι ερευνητές μπόρεσαν να διαχωρίσουν τις άμεσες επιπτώσεις των κληρονομικών γονιδίων από την έμμεση επίδραση των γονιδίων που δεν κληρονομήθηκαν. Τα μη κληρονομικά γονίδια μπορούν να επηρεάσουν τα αποτελέσματα των παιδιών επηρεάζοντας το αναπτυξιακό περιβάλλον – όπως οι συνθήκες στη μήτρα και οι πρακτικές γονικής μέριμνας – καθώς αυτά διαμορφώνονται από τη γενετική των γονέων.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι ενώ ο ΔΜΣ και των δύο γονέων συνδεόταν με τον ΔΜΣ του παιδιού τους, η επιρροή του πατέρα θα μπορούσε να εξηγηθεί σχεδόν εξ ολοκλήρου από την άμεση γενετική κληρονομικότητα. Αντίθετα, ο ΔΜΣ της μητέρας συνέχισε να επηρεάζει το βάρος του παιδιού ακόμη και μετά την άμεση γενετική κληρονομικότητα.

Αυτό υποδηλώνει, λένε οι ερευνητές, ότι η γενετική ανατροφή – όπου τα γονίδια ενός γονέα διαμορφώνουν το περιβάλλον που δημιουργούν για το παιδί τους – μπορεί να παίζει ρόλο. Για παράδειγμα, τα γονίδια μιας μητέρας μπορεί να επηρεάσουν το βάρος, τις διατροφικές συνήθειες ή τις συμπεριφορές της κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, τα οποία με τη σειρά τους επηρεάζουν την ανάπτυξη και τη μακροπρόθεσμη υγεία του παιδιού της.

Η γενετική των μητέρων φαίνεται να παίζει σημαντικό ρόλο στην επίδραση του βάρους του παιδιού τους πέρα από τη γενετική του παιδιού.

Ο Δρ. Λίαμ Ράιτ δήλωσε ότι εκτός από τα γονίδια που μεταδίδουν άμεσα οι μητέρες, τα ευρήματά μας υποδηλώνουν ότι η μητρική γενετική παίζει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση του περιβάλλοντος στο οποίο αναπτύσσεται το παιδί, επηρεάζοντας έμμεσα και τον ΔΜΣ του παιδιού.

Οι ερευνητές αναγνώρισαν ότι ο ΔΜΣ είναι ένα ατελές μέτρο της συσσώρευσης σωματικού λίπους, ιδιαίτερα μεταξύ των παιδιών, και έτσι συμπλήρωσαν την ανάλυσή τους με αρκετές άλλες μετρήσεις  συμπεριλαμβανομένης της λιπώδους μάζας.

«Οι στοχευμένες παρεμβάσεις για τη μείωση του ΔΜΣ της μητέρας, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, θα μπορούσαν να μειώσουν τις διαγενεακές επιπτώσεις της παχυσαρκίας».

Πηγές:
PLOS Genetics,

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Αν νομίζαμε ότι το αίσθημα πως γεράσαμε μέσα σε λίγους μήνες, ήταν απλώς ψυχολογικό, μια νέα μελέτη για τις επιπτώσεις της πανδημίας του κορονοϊού έρχεται να το διαψεύσει.

Πιο αναλυτικά, επιστήμονες διαπίστωσαν ότι η πανδημία του κορονοϊού άφησε μετρήσιμα σημάδια πρόωρης γήρανσης στον ανθρώπινο εγκέφαλο — ακόμη και σε ανθρώπους που δεν νόσησαν ποτέ από Covid-19.

Τα ευρήματα δημοσιεύονται στο Nature Communications και βασίζονται σε ανάλυση πάνω από 15.000 εγκεφαλικών απεικονίσεων στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Η μελέτη αξιοποίησε τεχνητή νοημοσύνη για να συγκρίνει μαγνητικές τομογραφίες εγκεφάλου πριν και μετά την πανδημία.
Η πρόωρη γήρανση του εγκεφάλου ως απόρροια των lockdown

Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε δύο ομάδες: μία που είχε κάνει δύο τομογραφίες πριν το 2020 και μία που είχε υποβληθεί σε εξέταση πριν και μετά το ξέσπασμα της πανδημίας.

Η ανάλυση έδειξε εμφανή σημάδια πρόωρης γήρανσης στον εγκέφαλο όσων έζησαν τις συνθήκες των lockdown, ακόμα και αν δεν μολύνθηκαν από τον ιό.

Οι αλλαγές δεν σχετίζονται άμεσα με τον ίδιο τον ιό, αλλά με τις επιπτώσεις της πανδημίας στην καθημερινότητα: απομόνωση, στρες, φόβος και αβεβαιότητα.

Οι διαφορές καταγράφηκαν κυρίως στη φαιά και τη λευκή ουσία — περιοχές που σχετίζονται με τη μνήμη, τη συγκέντρωση και τη γνωστική λειτουργία.

Κατά μέσο όρο, οι ερευνητές υπολογίζουν ότι ο εγκέφαλος έδειχνε σημάδια γήρανσης περίπου κατά πέντε μήνες. Δεν πρόκειται για καταστροφική επίπτωση, αλλά για μια μετρήσιμη και πιθανώς αναστρέψιμη μεταβολή, σύμφωνα με τους επιστήμονες.
Κορονοϊός: Εντονότερες επιπτώσεις σε όσους μολύνθηκαν

Όσοι μολύνθηκαν από τον ιό παρουσίασαν επιπλέον γνωστικές δυσκολίες, όπως χαμηλότερη ταχύτητα επεξεργασίας πληροφοριών. Το εύρημα ενισχύει την υπόθεση ότι ο SARS-CoV-2 μπορεί να επηρεάζει άμεσα τον εγκέφαλο, όπως έχει ήδη καταδειχθεί σε παλαιότερες μελέτες.

Αν και δεν είναι βέβαιο ότι όλοι οι «μη νοσήσαντες» δεν είχαν ποτέ εκτεθεί στον ιό — καθώς πολλές περιπτώσεις ενδέχεται να ήταν ασυμπτωματικές — η μελέτη επισημαίνει με σαφήνεια ότι και μόνο η εμπειρία της πανδημίας είχε σημαντική επίδραση στη λειτουργία του εγκεφάλου.

Το πιο σημαντικό συμπέρασμα από τη μελέτη είναι ίσως ότι δεν χρειάζεται να αρρωστήσει κάποιος για να υποστεί νευρολογικές επιπτώσεις. Η κοινωνική απομόνωση, το παρατεταμένο στρες και η αίσθηση απώλειας ελέγχου είναι παράγοντες που, όπως φαίνεται, επηρεάζουν τον εγκέφαλο εξίσου σημαντικά.

Οι επιστήμονες ζητούν περαιτέρω έρευνα για να διαπιστωθεί αν οι αλλαγές είναι παροδικές ή μακροχρόνιες.

Σε κάθε περίπτωση, η μελέτη αναδεικνύει την ανάγκη να ληφθούν σοβαρά υπόψη οι ψυχοκοινωνικές συνέπειες τέτοιων παγκόσμιων κρίσεων και να ενσωματωθούν στη δημόσια υγεία όχι μόνο τα σωματικά αλλά και τα νευρογνωστικά δεδομένα.

Πηγη: https://www.healthreport.gr

Σε ένα ορόσημο για την Ογκολογία και την εξατομικευμένη ιατρική, το Εθνικό Κέντρο Έρευνας Επιδημιολογίας και Μικροβιολογίας Gamaleya της Ρωσίας – οι δημιουργοί του εμβολίου Sputnik V κατά της COVID-19 – ανακοίνωσαν ότι θα ξεκινήσει φέτος κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους του πρώτου παγκοσμίως εξατομικευμένου εμβολίου για το μελάνωμα που βασίζεται σε mRNA μέσα στους επόμενους μήνες.

Ο Αλεξάντερ Γκίντσμπουργκ, διευθυντής του Κέντρου Γκαμαλέγια, επιβεβαίωσε ότι αυτό το πρωτοποριακό εμβόλιο, προσαρμοσμένο ειδικά στο γενετικό προφίλ των όγκων των μεμονωμένων ασθενών, θα ξεκινήσει πειραματική χορήγηση ήδη από τον Σεπτέμβριο – Οκτώβριο του 2025 σε συνεργασία με κορυφαία ρωσικά ογκολογικά ιδρύματα.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Ερευνητές του UCSF ανακάλυψαν ότι η ενδομητρίωση συχνά συνυπάρχει με παθήσεις όπως ο καρκίνος, η νόσος του Crohn και η ημικρανία.

Η έρευνα θα μπορούσε να βελτιώσει τον τρόπο διάγνωσης της ενδομητρίωσης και τελικά την αντιμετώπισή της.

Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο Cell Reports Medicine, χρησιμοποίησε υπολογιστικές μεθόδους που αναπτύχθηκαν στο UCSF για να αναλύσει ιατρικούς φακέλους ασθενών.

Η ενδομητρίωση προκαλεί χρόνιο πόνο και υπογονιμότητα και υπολογίζεται ότι σχεδόν 200 εκατομμύρια γυναίκες παγκοσμίως υποφέρουν από την πάθηση.

Η Linda Giudice, δήλωσε ότι η επίπτωση στη ζωή των ασθενών είναι τεράστια- από τις διαπροσωπικές τους σχέσεις έως τη διατήρηση της εργασίας τους, τη δημιουργία οικογένειας και την ευεξία. Η νόσος μπορεί να έχει ευρεία ποικιλία μεταξύ των γυναικών.

Η ερευνητική ομάδα είχε τη σπάνια ευκαιρία να αξιολογήσει το πώς εμφανίζεται η πάθηση στις ασθενείς του UCSF και στη συνέχεια να αναρωτηθεί αν οι παρατηρήσεις ίσχυαν σε ασθενείς σε άλλα ιατρικά κέντρα UC.

Με αλγόριθμους, ερεύνησε σχέσεις που συνδέουν την ενδομητρίωση με το ιατρικό ιστορικό κάθε ασθενούς.

Οι ερυενητές συνέκριναν αθσνείς με ενδομητρίωση με αθσβείς πουβ δεν έπασχαν από ατηξκν και τις κατηγοριοπιοξησν σε ομαδες με βάση τα κοινά τοπςυ ξατριφκά ιστορικά

Χαρτογράφησαν τα ευρήματα από τα στοιχεία του UCSF έναντι των υπολοίπων για να διαπιστωθεί αν ίσχυαν σε όλη την Καλιφόρνια.

Οι ερευνητές ανακάλψυαν πάνω από 600 συσχετισμού μεταξύ ενδομητρίωσης και άλλων παθήσεων. Αυτοί εκτείνονταν από τις γνωστές παθήσεις ή αυτές τις οιποίες είκαζαν οι ειδικοί, όπως υπογονιμότητα, αυτοάνοσες νόσοι και ΓΟΠ, έως μη αναμενόμενες, όπως ορισμένοι καρκίνοι, άσθμα και οφθαλμικές παθήσεις. Ορισμένες ασθενείς είχαν ημικρανίες.

Η μελέτη στηρίζει την αυξανόμενη κατανόηση ότι η ενδομητρίωση είναι διαταραχή που επηρεάζει πολλά συστήματα του οργανισμού.

Πηγές:
Cell Reports Medicine,

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Έκκληση στις κυβερνήσεις και τους ανεξάρτητους φορείς υγείας, προκειμένου να αναλάβουν δράση για να μειωθούν τα περιστατικά ιογενούς ηπατίτιδας διεθνώς, τα οποία ευθύνονται κατά κύριο λόγο για το δυσβάσταχτο φορτίο νοσηρότητας και θνητότητας του καρκίνου του ήπατος, απηύθυνε ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ηπατίτιδας στις 28 Ιουλίου.

Όπως υπογραμμίζει ο Γενικός Διευθυντής του ΠΟΥ, Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus, κάθε 30 λεπτά, κάπου στον κόσμο, ένας ασθενής πεθαίνει από καρκίνο του ήπατος, κίρρωση του ήπατος ή ηπατική ανεπάρκεια που προκλήθηκαν από ιογενή ηπατίτιδα. Οι ιογενείς ηπατίτιδες προκαλούνται από τους ιούς A, B, C, D και E οι οποίοι οδηγούν σε οξεία λοίμωξη του ήπατος. Μεταξύ των διαφορετικών αυτών τύπων ιών, μόνοι οι ηπατίτιδες Β, C και D μπορούν να αυξήσουν κατακόρυφα τον κίνδυνο ηπατικής κίρρωσης, ηπατικής ανεπάρκειας και καρκίνου του ήπατος.

Υποδιαγνωσμένες νόσοι οι ιογενείς ηπατίτιδες

Το μεγαλύτερο πρόβλημα με τις ηπατίτιδες η υποδιάγνωσή τους. Η πλειονότητα των ασθενών (ποσοστό άνω του 80%) δεν γνωρίζουν ότι έχουν μολυνθεί και νοσούν από χρόνια λοίμωξη και το ποσοστό αυτό ισχύει και για την Ελλάδα. Οι ιοί της ηπατίτιδας B, C και D πλήττουν περισσότερους από 300 εκατομμύρια ανθρώπους διεθνώς και προκαλούν περισσότερους από 1,3 εκατ. θανάτους ετησίως, με τους θανάτους να οφείλονται κυρίως σε δύο αιτίες, τον ηπατικό καρκίνο και την ηπατική κίρρωση.

Η ηπατίτιδα D κατατάσσεται (και αυτή) ως καρκινογόνο

Στους ήδη γνωστούς για την καρκινογόνο δράση τους ιούς της ηπατίτιδας Β και C, κατατάσσεται πλέον και η λιγότερο γνωστή στο ευρύ κοινό ηπατίτιδα D. Η ηπατίτιδα D πλήττει μόνο ασθενείς που έχουν ήδη μολυνθεί με τον ιό της ηπατίτιδας B και συνδέεται με έως και 6πλάσιο κίνδυνο ηπατικού καρκίνου σε σύγκριση με την λοίμωξη μόνο από ηπατίτιδα Β. Οι ασθενείς που έχουν μολυνθεί από ηπατίτιδα Β και μολύνονται και από ηπατίτιδα D, έχουν σύμφωνα με μελέτες από 2πλάσιο έως και 6πλάσιο κίνδυνο να εμφανίσουν ηπατικό καρκίνο που είναι ιδιαίτερα δύσκολος στην αντιμετώπισή του. Στο σημείο αυτό πρέπει να επισημάνουμε ότι οι πληθυσμοί που είναι περισσότερο ευάλωτοι στη μόλυνση με τους ιούς της ηπατίτιδας περιλαμβάνουν ανθρώπους που κάνουν χρήση ενδοφλέβιων ναρκωτικών, άτομα που ζουν σε συνθήκες αστεγίας και παρουσιάζουν και πολλές συννοσηρότητες όπως λοίμωξη με τον ιό HIV/AIDS και άλλες χρόνιες λοιμώξεις.

Η ένταξη της ηπατίτιδας D στη λίστα του ΠΟΥ με τα γνωστά και αποδεδειγμένα καρκινογόνα αναμένεται να επιταχύνει τις διαδικασίες για την ανάπτυξη θεραπειών και τον περιορισμό των χρόνιων λοιμώξεων.

Άλλωστε ο ΠΟΥ εξέδωσε νέες κατευθυντήριες οδηγίες μέσα στο 2024 αναφορικά με τις διαγνωστικές εξετάσεις, το street testing και τη διάγνωση της ηπατίτιδας D, όπως επισημαίνει η Dr. Meg Doherty, νέα Διευθύντρια του Τομέα της Επιστήμης της Υγείας στον ΠΟΥ.

Επανάσταση στη θεραπεία της ηπατίτιδας C

Τα τελευταία χρόνια έχει συντελεστεί επανάσταση στη θεραπεία της ηπατίτιδας C, με νέα σχήματα που επιτυγχάνουν εκρίζωση του ιού HCV σε διάστημα 2-3 μηνών. Παράλληλα αναπτύχθηκαν αποτελεσματικές θεραπείες που προκαλούν μακροχρόνια ύφεση στην ηπατίτιδα B. Την ίδια ώρα καταγράφεται πρόοδος σε θεραπευτικές προσεγγίσεις για την ηπατίτιδα D. Ωστόσο για να καταγραφεί αληθινό όφελος στην μείωση του φορτίου της ηπατικής κίρρωσης και του ηπατικού καρκίνου, θα πρέπει να εκπονηθούν Εθνικά Σχέδια Δράσης, συμπεριλαμβάνοντας τον προφυλακτικό εμβολιασμό, το συχνό testing στις ομάδες υψηλού κινδύνου, την εφαρμογή πολιτικών μείωσης της βλάβης και την ανεμπόδιστη πρόσβαση όλων των ασθενών στη θεραπεία. Όλα τα μέτρα θα πρέπει να συμπεριληφθούν στα Εθνικά Συστήματα Υγείας με συντονισμό των δράσεων ώστε να αυξηθεί η έγκαιρη διάγνωση και η ισότιμη πρόσβαση στη θεραπεία.

Η εικόνα στην Ελλάδα

Οι περισσότεροι άνθρωποι με ηπατίτιδα C δεν εμφανίζουν συμπτώματα, παρά μόνο όταν έχει προχωρήσει η ίνωση στο ήπαρ (οπότε είναι πλέον και πολύ αργά) και μέχρι τότε αγνοούν ότι έχουν μολυνθεί από τον ιό. Υπολογίζεται ότι περίπου το 1,5-2% του Ελληνικού πληθυσμού είναι φορείς του ιού HCV. Με άλλα λόγια, στην Ελλάδα εκτιμάται ότι περισσότερα από 135.000 άτομα πάσχουν από ηπατίτιδα C, εκ των οποίων μόλις 30.000 έχουν διαγνωσθεί με τη νόσο, ενώ οι υπόλοιποι το αγνοούν. Από τους διαγνωσμένους ασθενείς μόνο το 30-40% είχαν λάβει θεραπεία (περίπου 13.000 άτομα) έως το 2016. Τα τελευταία χρόνια συντελείται στην πατρίδα μας πρόοδος σε ομάδες ευάλωτων ανθρώπων στον ιό HCV, όπως είναι στα εξαρτημένα από ενδοφλέβια ναρκωτικά άτομα, στους κρατούμενους στις φυλακές, σε ομάδες προσφύγων και μεταναστών, όπου γίνονται στοχευμένες δράσεις για την διάγνωση της ηπατίτιδας C, ώστε να ξεκινήσει η λήψη της θεραπείας. Οι ασθενείς με ηπατίτιδα C έχουν όπως έχει αναφερθεί συννοσηρότητες που περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων τον ιό HIV/AIDS, την ηπατίτιδα D και την αιμορροφιλία και οι πολιτικές υγείας που πρέπει να εφαρμοστούν προκειμένου να αντιμετωπιστούν ολιστικά αυτές οι απειλές για τη δημόσια υγεία πρέπει να περιλαμβάνουν πολλές στοχευμένες δράσεις, με ομάδες εργασίας δρόμου (street working) καθώς ένα ποσοστό των ασθενών ζει σε συνθήκες αστεγίας.

Η πρόοδος σε αριθμούς

Η πρόοδος που έχει συντελεστεί τα τελευταία χρόνια καταγράφεται στα ακόλουθα αριθμητικά στοιχεία:
• Το 2025 οι χώρες που εκπόνησαν Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις ηπατίτιδες αυξήθηκαν από 59 σε 123!

• Από την έναρξη του 2025, συνολικά 129 χώρες υιοθέτησαν πολιτικές έγκαιρης διάγνωσης και παρέμβασης για την ηπατίτιδα Β στον πληθυσμό των εγκύων γυναικών. Πρόκειται για μεγάλη αύξηση καθώς το 2024 ο αντίστοιχος αριθμός ήταν 106 χώρες.

• Επίσης μέσα στο 2025, 147 χώρες πλέον έχουν συμπεριλάβει τον εμβολιασμό των νεογνών έναντι της ηπατίτιδας Β, με μια δόση αμέσως μετά τη γέννησή τους. Πρόκειται για ακόμα μια σημαντική αύξηση καθώς το 2022, αυτό ίσχυε για 138 χώρες.

Τα υφιστάμενα κενά, που πρέπει να καλυφθούν

Ωστόσο παραμένουν κενά και ελλείψεις που πρέπει να καλυφθούν με περαιτέρω δράσεις. Σύμφωνα με την Παγκόσμια Έκθεση για την ηπατίτιδα του 2024:
• Το testing και η πρόσβαση στη θεραπεία παραμένουν σε κρίσιμα χαμηλό επίπεδο: Μόλις το 13% των ασθενών με ηπατίτιδα B και μόλις το 36% των ασθενών με ηπατίτιδα C είχαν διαγνωστεί μέχρι το 2022.
• Τα ποσοστά για την λήψη θεραπείας ήταν ακόμα χαμηλότερα το 2022: Το 3% των ασθενών με ηπατίτιδα B και το 20% των ασθενών με ηπατίτιδα C είχαν πρόσβαση στα φάρμακα, προ 3ετίας. Τα ποσοστά αυτά είναι απογοητευτικά και πολύ χαμηλότερα των στόχων του ΠΟΥ, που για το 2025 διαμορφώνονται ως εξής: Το 60% των ασθενών με ηπατίτιδες να διαγνωστούν και το 50% να λάβουν θεραπεία.
• Η ένταξη των υπηρεσιών υγείας για την ηπατίτιδα στα κατά τόπους ΕΣΥ των κρατών παρουσιάζει μεγάλες ανισότητες: Μόνο 80 χώρες διαθέτουν υπηρεσίες υγείας για την πρόληψη της ηπατίτιδας στις Δομές Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, 128 χώρες έχουν εντάξει αυτές τις υπηρεσίες στα υφιστάμενα προγράμματά τους για το HIV/AIDS και μόλις 27 χώρες έχουν συμπεριλάβει υπηρεσίες για την ηπατίτιδα C μέσα σε κέντρα μείωσης της βλάβης.

Αν ληφθούν περισσότερα μέτρα και επιτευχθούν οι στόχοι του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας μέχρι το 2030, θα σωθούν επιπλέον 2,8 εκατ. ζωές και θα αποφευχθούν 9,8 εκατ. νέες λοιμώξεις με τους ιούς της ηπατίτιδας.

Σημαντική η αποστιγματοποίηση

Η φετινή εκστρατεία του Παγκοσμίου Οργανισμού Υγείας για την Παγκόσμια Ημέρα Ηπατίτιδας έχει τίτλο: «Ηπατίτιδα, ας την κατανοήσουμε» ή «Ηπατίτιδα ας την σπάσουμε», ανάλογα με το ποια ερμηνεία επιλέγουμε να δώσουμε κατά την μετάφραση. Προφανώς ο όρος «ας την σπάσουμε» αναφέρεται σε έναν κύκλο όπου συμπεριλαμβάνει και το στίγμα. Στις ηπατίτιδες, όπως ισχύει και για το HIV/AIDS το στίγμα είναι συνήθως βαρύτερο και από την ίδια τη νόσο και δύσκολα αντιμετωπίζεται. Η ισότιμη πρόσβαση στην έγκαιρη διάγνωση και τη θεραπεία περνά μέσα από την ενίσχυση της χρηματοδότησης των προγραμμάτων που στοχεύουν στην εξάλειψη της ιογενούς ηπατίτιδας και από την καταπολέμηση του στίγματος, που συχνά εγκλωβίζει τους ασθενείς στο περιθώριο και τους οδηγεί στον κοινωνικό αποκλεισμό, ανατροφοδοτώντας ένα φαύλο κύκλο, από τον οποίο είναι δύσκολο να ξεφύγουν.

Πηγη: https://www.insider.gr/

Μια καινοτόμο μέθοδο για την απεικόνιση, τη διάγνωση και τη θεραπεία του καρκίνου, ανέπτυξαν στο πλαίσιο μελέτης που διερευνά μια μη επεμβατική μέθοδο για την παρακολούθηση των κυττάρων του ανοσοποιητικού συστήματος σε πραγματικό χρόνο με τη χρήση υπερήχων, ομάδα ερευνητών των Πανεπιστημίων Georgia Tech και Emory στις ΗΠΑ με επικεφαλής τον αναπληρωτή καθηγητή Κώστα Αρβανίτη.

Ειδικότερα και όπως αναφέρουν οι ερευνητές σε σχετική ανακοίνωσή τους, ανέπτυξαν μια τεχνική για την επισήμανση των μακροφάγων κυττάρων με εγκεκριμένες από τον FDA (Οργανισμός Ελέγχου Φαρμάκων και Τροφίμων στις ΗΠΑ) μικροφυσαλίδες που είναι φτιαγμένες από κέλυφος λιπιδίων. Μόλις επισημανθούν αυτά τα κύτταρα, μπορούν να απεικονιστούν βαθιά μέσα στους ιστούς χρησιμοποιώντας εξειδικευμένες τεχνικές απεικόνισης υπερήχων. Αυτό επιτρέπει στους ερευνητές να παρακολουθούν πώς αυτά τα κύτταρα κινούνται μέσα στο σώμα και συσσωρεύονται σε όγκους χωρίς να θέτουν σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα ή τη λειτουργία τους.

«Τα ευρήματα αυτής της έρευνας θα μπορούσαν να αποτελέσουν σημαντική εξέλιξη στη διάγνωση, την πρόγνωση και τη θεραπεία του καρκίνου», δήλωσε ο Κ. Αρβανίτης, υπογραμμίζοντας ότι «επιτρέποντας την υψηλής ανάλυσης απεικόνιση της κυκλοφορίας μακροφάγων σε πραγματικό χρόνο, η τεχνολογία αυτή προσφέρει ένα νέο, ισχυρό εργαλείο για τη μελέτη του ανοσοποιητικού μικροπεριβάλλοντος του όγκου, ενός βασικού παράγοντα στην εξέλιξη του καρκίνου και την ανταπόκριση στη θεραπεία».

«Η έννοια της ενέσιμης διάγνωσης με χρήση κυττάρων του ανοσοποιητικού συστήματος έρχεται σε έντονη αντίθεση με τις τρέχουσες, παθητικές, διαγνωστικές μεθόδους, οι οποίες βασίζονται στη χορήγηση μικρών μορίων που δεν έχουν την ικανότητα να ξεπεράσουν τα βιολογικά εμπόδια και να διαπεράσουν τους ιστούς με την ίδια ευχέρεια, παρέχοντας έτσι μια ριζική αλλαγή στον τρόπο διάγνωσης», τόνισε ο Κ. Αρβανίτης. Καταλήγοντας η ομάδα των ερευνητών αναφέρει τα εξής:

«Η έρευνα αυτή ανοίγει επίσης τις πόρτες για κλινικές εφαρμογές στη θεραπεία. Για παράδειγμα, η εν λόγω μέθοδος μπορεί να οδηγήσει σε απεικόνιση, εντός των όγκων, της συσσώρευσης κυτταρικών θεραπειών π.χ. μέσω υποδοχέα αντιγόνου χιμαιρικών μακροφάγων προκειμένου να βελτιστοποιηθεί η θεραπευτική τους δράση. Ενέχονται επίσης πολλά υποσχόμενες δυνατότητες για την παροχή φαρμάκων, όπου τα μακροφάγα θα μπορούσαν να μεταφέρουν τα φάρμακα στους όγκους και να τα απελευθερώσουν άμεσα και στοχευμένα μέσω υπερήχων. Παράλληλα, η τεχνική αυτή μπορεί να βοηθήσει στην αξιολόγηση της επιθετικότητας του όγκου, στην ανίχνευση μικρομεταστάσεων και στην υποστήριξη νέων μικροχειρουργικών παρεμβάσεων.

Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ

Πηγη: https://www.insider.gr/

Μία από τις μεγαλύτερες κλινικές μελέτες, παγκόσμιας κλίμακας, που έχει πραγματοποιηθεί με ελληνική συμμετοχή, και αφορά τον καρκίνο του πνεύμονα, παρουσιάστηκε τον περασμένο μήνα στο Αμερικανικό Συνέδριο Ογκολογίας. Ταυτόχρονα τα αποτελέσματά της δημοσιεύτηκαν στο σημαντικό ιατρικό περιοδικό «The New England Journal of Medicine».

Πολλά ελληνικά κέντρα συμμετείχαν στην κλινική μελέτη, υπό τον συντονισμό του Διευθυντή της Δ’ Ογκολογικής Κλινικής και Μονάδας Κλινικών Μελετών του Ερρίκος Ντυνάν, Ιωάννη Μούντζιου, ο οποίος είναι ο πρώτος συγγραφέας και κεντρικός ερευνητής.

Τα ευρήματα ανοίγουν νέους θεραπευτικούς δρόμους απέναντι στον μικροκυτταρικό καρκίνο που αποτελεί μια επιθετική μορφή καρκίνου του πνεύμονα, η οποία ευθύνεται για το 15-20% των νέων διαγνώσεων στη χώρα μας και παγκόσμια.

«Μια νέα κατηγορία φαρμάκων που δημιουργήθηκε με τη βοήθεια της βιοτεχνολογίας και στην οποία εστίασε η κλινική έρευνα με σημαντικό αριθμό ασθενών στο «Ερρίκος Ντυνάν» και άλλα ελληνικά κέντρα, κατέγραψε μείωση έως 40% του σχετικού κινδύνου θανάτου από τη νόσο, ενισχύοντας το ανοσοποιητικό σύστημα. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι επίσης ότι η νέα θεραπεία φάνηκε να είναι καλύτερα ανεκτή από τη χημειοθεραπεία και να μειώνει σημαντικά τα ποσοστά εμφάνισης ιδιαίτερα επιβαρυντικών συμπτωμάτων των ασθενών, όπως η δύσπνοια, ο βήχας και το θωρακικό άλγος», αναφέρεται σε ανακοίνωση του νοσοκομείου «Ερρίκος Ντυνάν».

Σημειώνεται ότι η νέα θεραπευτική μέθοδος έχει ήδη λάβει εγκρίσεις για ευρεία εφαρμογή. Ειδικότερα, τα αποτελέσματα της νέας θεραπευτικής προσέγγισης οδήγησαν στην ταχύτατη (breakthrough) έγκριση του φαρμάκου που χρησιμοποιήθηκε (της κατηγορίας φαρμάκων «T-cell engagers») στις ΗΠΑ και σε άλλες χώρες (Καναδάς, Βραζιλία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ιαπωνία, Αυστραλία), ενώ η έγκριση του φαρμάκου στην Ευρώπη και στη χώρα μας αναμένεται εντός του 2026.

Με αφορμή και την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου του Πνεύμονα (1η Αυγούστου), από το Ερρίκος Ντυνάν και τον κ. Μούντζιο ανοίγει ένας ενημερωτικός κύκλος για παθολόγους – ογκολόγους και άλλες ειδικότητες σχετικά με τα αποτελέσματα της παγκόσμιας κλινικής μελέτης και της καινοτόμου ανοσοθεραπείας. «Η χώρα μας πρωτοστάτησε σε αυτή τη σημαντικότατη επιστημονική εξέλιξη. Πολλά ελληνικά κέντρα συμμετείχαν στην κλινική μελέτη, με το νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν να βρίσκεται στην πρώτη θέση παγκοσμίως σε αριθμό ένταξης ασθενών, μπροστά από φημισμένα νοσοκομεία, όπως το Memorial Cancer Center της Νέας Υόρκης και το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο της Σαγκάης. Η διεθνής αναγνώριση του έργου μας αποδεικνύει περίτρανα τη δυναμική των ελληνικών ερευνητικών κέντρων που δεν έχουν τίποτε να ζηλέψουν σε δυνατότητες, υποδομή και κυρίως σε πρόσβαση σε καινοτόμα φάρμακα σε σχέση με τα καλύτερα κέντρα του εξωτερικού και σηματοδοτεί έναν πρωταγωνιστικό ρόλο για την ελληνική ογκολογία», επισημαίνει ο κ. Μούντζιος.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ