Συντάκτης: grammateia

Η νέκρωση μπορεί να είναι ο βασικός παράγοντας που προκαλεί ασθένειες όπως καρκίνος, καρδιακή προσβολή, νεφρική νόσο και ακόμη και γήρανση, όπως υποστηρίζει νέα μελέτη.

Η νέκρωση αποτελεί μια ανεξέλεγκτη μορφή κυτταρικού θανάτου, κατά την οποία απελευθερώνονται τοξικές ουσίες και προκαλείται εκτεταμένη βλάβη στους ιστούς. Οι ερευνητές πλέον πιστεύουν πως αποτελεί βασική αιτία — και όχι απλώς σύμπτωμα — της γήρανσης αλλά και πολλών χρόνιων ασθενειών. Εάν βρισκόταν τρόπος να ελεγχθεί η νέκρωση των κυττάρων, αυτό θα μπορούσε να μεταμορφώσει ριζικά την προσέγγιση στη θεραπεία της γήρανσης και των ασθενειών, εκτιμούν οι επιστήμονες.

Μια νέα μελέτη υποστηρίζει ότι η νέκρωση μπορεί να είναι ο βασικός παράγοντας που προκαλεί ασθένειες όπως καρκίνος, καρδιακή προσβολή, νεφρική νόσο και ακόμη και γήρανση. Το σώμα μας σκοτώνει συνεχώς παλιά, κατεστραμμένα ή μολυσμένα κύτταρα μέσω μιας ελεγχόμενης διαδικασίας που ονομάζεται απόπτωση. Όλα γίνονται με ακρίβεια, ώστε να απομακρύνονται τα κυτταρικά υπολείμματα χωρίς να βλάπτονται οι γύρω ιστοί.

Κυτταρικό χάος

Σε αντίθεση με αυτή την οργανωμένη διαδικασία, η νέκρωση είναι ουσιαστικά κυτταρικό χάος: οι ρήξεις μεμβρανών απελευθερώνουν ένζυμα, θραύσματα DNA και σήματα φλεγμονής στους κοντινούς ιστούς. Αυτά λειτουργούν σαν συναγερμός που προσελκύει τα κύτταρα του ανοσοποιητικού και προκαλεί μεγαλύτερη φλεγμονή.

«Η νέκρωση είναι ανεξέλεγκτος κυτταρικός θάνατος που σηματοδοτεί το μη αναστρέψιμο όριο της βιολογικής εκφύλισης», γράφουν οι συγγραφείς στην ανασκόπησή τους, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Oncogene». Αν οι επιστήμονες μάθουν πώς να περιορίσουν αυτό το χάος, οι θεραπείες θα μπορούσαν μπορεί να στραφούν από την αντιμετώπιση των συνεπειών στην προληπτική καταστολή της αιτίας.

Όταν ο «καλός» κυτταρικός θάνατος γίνεται «κακός»

Αυτό το πρώτο κύμα νέκρωσης μπορεί να πυροδοτήσει αυτό που οι ερευνητές αποκαλούν «θετικούς βρόχους ανάδρασης», δηλαδή νέα κύτταρα σπάνε, η φλεγμονή βαθαίνει και οι ιστοί αρχίζουν να δημιουργούν ουλές. Η μελέτη εντόπισε αυτά τα μοτίβα σε καρκίνους, καρδιακές προσβολές, νεφρική βλάβη και νευροεκφυλισμό.

Η νέκρωση εμφανίζεται πιο έντονα σε γρήγορα αναπτυσσόμενους όγκους. Οι ερευνητές σημειώνουν ότι η νέκρωση είναι «ένα διαδεδομένο χαρακτηριστικό πολλών επιθετικών όγκων που αναπτύσσονται γρήγορα», όπως του μαστού, των νεφρών, του προστάτη και του ενδομητρίου. Όταν οι όγκοι δεν αιματώνονται, ο πυρήνας τους νεκρώνει, δημιουργώντας υποξικά, γεμάτα υπολείμματα κενά. Αυτά όχι μόνο δεν βοηθούν, αλλά προάγουν τη δημιουργία νέων αιμοφόρων αγγείων, τη γενετική αστάθεια και τη δυσλειτουργία του ανοσοποιητικού– παράγοντες που επιτρέπουν τη μετάσταση του καρκίνου.

Οι υποξικές περιοχές μειώνουν επίσης την αποτελεσματικότητα πολλών θεραπειών. Οι συγγραφείς αναφέρονται σε έρευνες για καρκίνους κεφαλής και τραχήλου μήτρας που δείχνουν πως η υποξία στους όγκους επιφέρει μειωμένη αποτελεσματικότητα της ακτινοθεραπείας. Επιπλέον, η χημειοθεραπεία γίνεται λιγότερο αποτελεσματική, καθώς ορισμένα κοινά φάρμακα χάνουν τη δραστικότητά τους σε ιστούς με χαμηλά επίπεδα οξυγόνου.

Ένα σώμα που καταρρέει

Ο καρκίνος είναι μόνο η αρχή, λένε οι ερευνητές, οι οποίοι εντοπίζουν την καταστροφική πορεία της νέκρωσης σε σχεδόν κάθε μεγάλη νόσο που σχετίζεται με τη γήρανση. Στους νεφρούς, η νέκρωση των σωληναριακών κυττάρων προκαλεί τόσο την οξεία νεφρική βλάβη όσο και την αργή πρόοδο προς τη χρόνια νεφρική νόσο, που πλήττει περίπου το 50% των ανθρώπων μέχρι τα 75.

Η νέκρωση ευθύνεται επίσης για τη βλάβη στην καρδιά και τον εγκέφαλο. Όταν η ροή του αίματος διακόπτεται και έπειτα αποκαθίσταται — μια διαδικασία που ονομάζεται ισχαιμική επαναιμάτωση — οι κυτταρικές βλάβες και η νέκρωση που προκύπτουν μπορούν να είναι πιο επιβλαβείς από το αρχικό μπλοκάρισμα.

Ο εγκέφαλος αποτελεί ίσως το πιο ανησυχητικό παράδειγμα. Στις νόσους Αλτσχάιμερ και Πάρκινσον, οι συσσωρεύσεις πρωτεϊνών και το οξειδωτικό στρες ωθούν τους νευρώνες προς τη νέκρωση, τροφοδοτώντας φλεγμονή που επιταχύνει την απώλεια κυττάρων.

Οι ερευνητές εκτιμούν πως η νέκρωση είναι ο κύριος παράγοντας που ευθύνεται για τη γήρανση. Η χαμηλού επιπέδου νέκρωση συσσωρεύεται με το χρόνο, προκαλώντας προβλήματα που συνδέουμε με τη γήρανση: γενετική αστάθεια, χρόνια φλεγμονή και δυσλειτουργία ιστών. Καθώς γερνάμε, τα κύτταρά μας παρουσιάζουν αυξημένη ευαισθησία στη νέκρωση, ενώ παράλληλα μειώνεται η ικανότητά μας να επιδιορθώνουμε τις βλάβες. Αυτό συμβάλλει στην επιταχυνόμενη πορεία της γήρανσης.

Αντιφλεγμονώδη φάρμακα

Ωστόσο, εάν η νέκρωση είναι ένας τόσο σημαντικός στόχος, γιατί δεν την έχουμε αντιμετωπίσει ακόμη; Οι ερευνητές παραδέχονται ότι υπάρχουν δυσκολίες. Σε αντίθεση με τον προγραμματισμένο κυτταρικό θάνατο, ο οποίος μπορεί να εμποδιστεί μέσω συγκεκριμένων γονιδίων και πρωτεϊνών, η νέκρωση δεν ρυθμίζεται γενετικά. Οι τρέχουσες προσεγγίσεις επικεντρώνονται είτε στον αποκλεισμό των εκλυτικών παραγόντων της νέκρωσης είτε στην προσπάθεια πρόληψης των επακόλουθων βλαβών. Και οι δύο στρατηγικές έχουν σοβαρούς περιορισμούς. Τα αντιφλεγμονώδη φάρμακα μπορεί να καταστήσουν τους ασθενείς ευάλωτους σε λοιμώξεις, ενώ η προσπάθεια αποκλεισμού συγκεκριμένων καταστροφικών ενζύμων είναι εξαιρετικά δύσκολη.

«Η νέκρωση κρυβόταν μπροστά στα μάτια μας. Όμως, τα αυξανόμενα στοιχεία δείχνουν ότι είναι κάτι παραπάνω από ένα απλό τέλος», εξηγεί η Δρ. Καρίνα Κερν, κύρια συγγραφέας της μελέτης και διευθύνουσα σύμβουλος της LinkGevity, μιας βιοτεχνολογικής εταιρείας με έδρα το Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ.

Συστηματική εκφύλιση

«Είναι ένας κεντρικός μηχανισμός μέσω του οποίου η συστηματική εκφύλιση όχι μόνο ξεκινά αλλά και εξαπλώνεται. Αυτό την καθιστά κρίσιμο σημείο σύγκλισης πολλών ασθενειών» συμπληρώνει.

Η πιο υποσχόμενη στρατηγική φαίνεται να είναι η παρέμβαση στην απώλεια της ισορροπίας του ασβεστίου, η οποία λειτουργεί ως βασικός μηχανισμός ενεργοποίησης της νέκρωσης. Όταν τα κύτταρα χάνουν τον έλεγχο των επιπέδων ασβεστίου τους, ενεργοποιείται ένας καταρράκτης καταστροφικών διεργασιών. Ωστόσο, οι πρώτες προσπάθειες αποκλεισμού των διαύλων ασβεστίου σε ασθένειες όπως το εγκεφαλικό επεισόδιο απέτυχαν σε μεγάλο βαθμό στις κλινικές δοκιμές.

Οι ερευνητές αναγνωρίζουν ότι παραμένει αβέβαιο το κατά πόσο είναι εφικτή μια ουσιαστική παρέμβαση στη διαδικασία της νέκρωσης. Ωστόσο, τονίζουν πως τα πιθανά οφέλη είναι τόσο σημαντικά, ώστε αξίζει να αποτελέσει η νέκρωση βασικό πεδίο εστίασης της ιατρικής έρευνας.

Πηγη: https://healthpharma.gr/

Είναι ευρέως γνωστό ότι το κάπνισμα μπορεί να προκαλέσει καρκίνο του πνεύμονα ή ότι ο αθεράπευτος σακχαρώδης διαβήτης ενδέχεται να οδηγήσει σε απώλεια όρασης. Αυτές οι περιπτώσεις αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα αιτιακής σχέσης μεταξύ ασθενειών, κάτι που μέχρι πρόσφατα ήταν δύσκολο να αποτυπώσει και να τεκμηριώσει με ακρίβεια η επιστημονική κοινότητα.

Τώρα, μια νέα διεθνής μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Bioinformatics», αλλάζει τα δεδομένα. Επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ στη Βρετανία ανέπτυξαν μια αυτοματοποιημένη τεχνική για την ανίχνευση αιτιακών σχέσεων μεταξύ ασθενειών και δημιούργησαν έναν «χάρτη» που αποτυπώνει πώς μία πάθηση μπορεί να οδηγήσει σε μια άλλη. Οι πληροφορίες αυτές βελτιώνουν τους γενετικούς δείκτες κινδύνου, δηλαδή τις προβλέψεις για το ποιες ασθένειες μπορεί να εμφανίσει κάποιος με βάση το DNA του.

Οι ερευνητές εντόπισαν περισσότερες από 8.000 αιτιακές σχέσεις μεταξύ ασθενειών, αναλύοντας επιστημονική βιβλιογραφία και επιβεβαιώνοντάς τις με πραγματικά δεδομένα ασθενών από την UK Biobank. Αυτές οι σχέσεις χρησιμοποιήθηκαν για τη δημιουργία ενός κατευθυνόμενου άκυκλου γράφου (DAG) ο οποίος βελτιώνει τις προβλέψεις κινδύνου, ιδιαίτερα για ασθένειες που δεν διαθέτουν δικά τους γενετικά δεδομένα. Η νέα αυτή προσέγγιση θα μπορούσε να βοηθήσει τους γιατρούς να προβλέπουν επιπλοκές, να βελτιώνουν δείκτες κινδύνου και ακόμη και να επαναπροσδιορίζουν θεραπείες, κατανοώντας πώς μία ασθένεια μπορεί να οδηγήσει σε μια άλλη.

Το «ντόμινο» των ασθενειών

Οι περισσότεροι άνθρωποι γνωρίζουν ότι ο διαβήτης τύπου 2μπορεί να οδηγήσει σε επιπλοκές. Ωστόσο, η λεπτομερής αλυσίδα — από τον διαβήτη που οδηγεί σε υπεργλυκαιμία, στη συνέχεια σε μικροαγγειακή βλάβη και τελικά σε διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια — αναδεικνύει το φαινόμενο ντόμινο που μπορεί να προκαλέσει μια ασθένεια. Η κατανόηση αυτών των σχέσεων βοηθά τους γιατρούς να προβλέπουν τα προβλήματα πριν αυτά αναπτυχθούν και ενδεχομένως να παρεμβαίνουν νωρίτερα.

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν προηγμένες τεχνικές εξόρυξης κειμένου για να αναλύσουν χιλιάδες ιατρικά άρθρα. Δεν αναζήτησαν απλώς ασθένειες που εμφανίζονται συχνά μαζί (συννοσηρότητες), αλλά συγκεκριμένες αποδείξεις οι οποίες δείχνουν ότι η μία προκαλεί την άλλη. Τελικά, κατέγραψαν 8.191 μοναδικές αιτιακές σχέσεις μεταξύ 1.860 διαφορετικών κατηγοριών ασθενειών.

Για να επιβεβαιώσουν τα ευρήματά τους, τα συνέκριναν με δεδομένα ασθενών από την UK Biobank —μια τεράστια βάση που περιλαμβάνει στοιχεία από πάνω από 500.000 άτομα. Εξέτασαν αν οι υποτιθέμενες αιτιακές σχέσεις επαληθεύονται στατιστικά στην πραγματικότητα και αν η χρονολογική σειρά (το αίτιο προηγείται του αποτελέσματος) επιβεβαιώνεται.

Καλύτερη πρόβλεψη κινδύνου

Στη συνέχεια, οι ερευνητές μετέτρεψαν τα ευρήματά τους σε μια μαθηματική δομή που ονομάζεται κατευθυνόμενος ακυκλικός γράφος (Directed Acyclic Graph, DAG). Αυτό τους επέτρεψε να εκτελέσουν αιτιώδη συμπερασμό– μια εξελιγμένη μορφή ανάλυσης που υπερβαίνει την απλή συσχέτιση-προκειμένου να κατανοήσουν τις πραγματικές σχέσεις αιτίου-αποτελέσματος.

Όταν οι ερευνητές ενσωμάτωσαν αυτόν τον χάρτη στις γενετικές προβλέψεις κινδύνου, διαπίστωσαν ότι η ακρίβεια των προβλέψεων βελτιώθηκε σημαντικά. Για παράδειγμα, συνδυάζοντας δείκτες για σχετιζόμενες παθήσεις, όπως οι καρδιοπάθειες και οι επιπλοκές τους, κατάφεραν να εντοπίσουν τους ασθενείς που ήταν πιθανό να εμφανίσουν προβλήματα.

Η ομάδα αναφέρει ότι η προσέγγισή της συμβάλλει στην κατανόηση του φαινομένου της πλειοτροπίας — όταν ένα μόνο γονίδιο φαίνεται να σχετίζεται με πολλές διαφορετικές και φαινομενικά άσχετες παθήσεις. Πολλές γενετικές μεταλλάξεις, που έως τώρα θεωρούνταν ότι δρουν ανεξάρτητα σε διάφορες ασθένειες, αποδεικνύεται ότι συμμετέχουν σε διαδοχικές αιτιακές αλυσίδες. Έτσι, θα μπορούσαν να αναπτυχθούν πιο στοχευμένες θεραπείες που αντιμετωπίζουν την αρχική αιτία και όχι μόνο τα συμπτώματα.

Οι ασθένειες συνδέονται στενά μεταξύ τους. Χάρη στη χαρτογράφηση των αιτιακών τους σχέσεων, οι επιστήμονες απέκτησαν ένα νέο, ισχυρό εργαλείο για τη βελτίωση των προβλέψεων, την κατανόηση των «αλυσίδων» ασθενειών και τη δημιουργία πιο αποτελεσματικών θεραπειών που στοχεύουν στη ρίζα του προβλήματος.

Πηγη: https://healthpharma.gr

Το γάλα αποτελεί βασικό στοιχείο της διατροφής για πολλά νοικοκυριά, γνωστό κυρίως για την περιεκτικότητά του σε ασβέστιο και βιταμίνη D.

Ωστόσο, όπως διαβάζουμε στον επιστημονικό ιστότοπο «MDPI», νέα επιστημονικά δεδομένα υποδεικνύουν ότι προσφέρει και ένα λιγότερο γνωστό όφελος: θετική επίδραση στο μικροβίωμα του εντέρου.

Η έρευνα, υπό την καθοδήγηση της Δρ Li Jiao από το Baylor College of Medicine, αποκαλύπτει πως η κατανάλωση γάλακτος σχετίζεται με αύξηση φιλικών βακτηρίων στο έντερο, ενώ το τυρί φαίνεται να μειώνει ορισμένους μικροοργανισμούς που θεωρούνται σημαντικοί για τη διατήρηση της εντερικής ισορροπίας.

Πώς επηρεάζουν τα γαλακτοκομικά το έντερο

Οι ειδικοί εξηγούν ότι τα γαλακτοκομικά αλληλεπιδρούν με το μικροβίωμα – το σύνολο των μικροοργανισμών που βοηθούν στην πέψη και την απορρόφηση θρεπτικών ουσιών. Το γάλα φαίνεται να ενισχύει την ποικιλία αυτών των μικροβίων, κάτι που θεωρείται ένδειξη πιο υγιούς και ανθεκτικού πεπτικού συστήματος.

Επιστημονικές ενδείξεις δείχνουν ότι το γάλα μπορεί να ευνοεί βακτήρια που μειώνουν τη φλεγμονή και ενισχύουν το εντερικό φραγμό. Αν και ο ρόλος των υδατανθράκων του γάλακτος εξετάζεται ακόμη, ενδέχεται να αποτελούν σημαντικό παράγοντα.

Ποια βακτήρια ξεχωρίζουν

Δύο βασικά βακτήρια που συνδέονται με την κατανάλωση γάλακτος είναι το Faecalibacterium –γνωστό για την αντιφλεγμονώδη δράση του– και το Akkermansia, που σχετίζεται με τον έλεγχο του σωματικού βάρους και των επιπέδων σακχάρου στο αίμα. Η παρουσία τους αυξάνεται όταν καταναλώνεται περισσότερο γάλα.

Αντίθετα, το τυρί φαίνεται να μειώνει την παρουσία Bacteroides και Subdoligranulum, μικρόβια που σχετίζονται με την εντερική και μεταβολική υγεία. Παράλληλα, παρατηρήθηκε πιθανή αύξηση των Bifidobacterium, γνωστών προβιοτικών.

Τι δεν έδειξε το γιαούρτι

Παρόλο που το γιαούρτι θεωρείται πηγή προβιοτικών, η μελέτη δεν διαπίστωσε σημαντικές συσχετίσεις με αλλαγές στο μικροβίωμα. Αυτό πιθανότατα οφείλεται στη χαμηλή κατανάλωση γιαουρτιού από τους συμμετέχοντες, περιορίζοντας την αξιολόγηση της επίδρασής του.

Μελλοντικές έρευνες με περισσότερη και συστηματικότερη κατανάλωση γιαουρτιού ίσως αποκαλύψουν αν διαφέρει ως προς την επίδρασή του από το γάλα ή το τυρί.

Διατροφικές οδηγίες και περιορισμοί

Το γάλα περιέχει περισσότερη λακτόζη σε σύγκριση με το τυρί, κάτι που ενδεχομένως ευνοεί συγκεκριμένα «καλά» βακτήρια. Αντίθετα, το τυρί, ως προϊόν ζύμωσης, έχει άλλες ιδιότητες, που επηρεάζουν διαφορετικά το μικροβίωμα.

Οι διατροφολόγοι τονίζουν ότι οι ανάγκες σε γαλακτοκομικά διαφέρουν ανάλογα με την ηλικία, την κατάσταση υγείας και τον τρόπο ζωής. Για παράδειγμα, άτομα με δυσανεξία στη λακτόζη ίσως χρειάζεται να είναι πιο επιλεκτικά στην κατανάλωση τέτοιων τροφών.

Περιορισμοί της έρευνας

Η μελέτη περιλάμβανε μόνο 34 άτομα, κυρίως ηλικιωμένους άνδρες, καθιστώντας δύσκολη την εξαγωγή γενικευμένων συμπερασμάτων. Επίσης, η χρήση ερωτηματολογίων για τις διατροφικές συνήθειες βασίζεται στη μνήμη των συμμετεχόντων, κάτι που ενδέχεται να μειώνει την ακρίβεια των δεδομένων.

Το μέλλον της διατροφικής καθοδήγησης

Τα αποτελέσματα, αν και προκαταρκτικά, ενισχύουν την άποψη ότι η ποιότητα των γαλακτοκομικών που καταναλώνουμε –και όχι απλώς η ποσότητά τους– παίζει ρόλο στην υγεία του εντέρου.

Όπως δήλωσε και η Δρ Jiao, «η κατανάλωση γαλακτοκομικών μπορεί να επηρεάσει την υγεία του οργανισμού μέσω μεταβολών στο μικροβίωμα του παχέος εντέρου».

Οι ερευνητές σχεδιάζουν πιο εκτεταμένες μελέτες σε διαφορετικές πληθυσμιακές ομάδες για να αναλύσουν περαιτέρω πώς κάθε είδος γαλακτοκομικού επιδρά στον μικροβιακό πληθυσμό και πώς θρεπτικά συστατικά όπως το ασβέστιο και οι πρωτεΐνες συνεργάζονται με τα μικρόβια για να στηρίξουν τη διαδικασία της πέψης.

Πηγη: https://healthpharma.gr/

Ο Οργανισμός της ΕΕ για τα Ναρκωτικά επισημαίνει τον κίνδυνο από την κατανάλωση νέων ψυχότροπων συνθετικών ουσιών, των οποίων οι πιθανές επιπτώσεις στην υγεία δεν είναι ακόμα γνωστές.

Στην Ουγγαρία, τον Ιούνιο του 2024, 30 άνθρωποι αρρώστησαν βαριά αφού είχαν καταναλώσει ημισυνθετικά παράγωγα κάνναβης που η μορφή τους παρέπεμπε σε ζελεδάκια.

Σε άλλα σημεία της Ευρώπης, οι ειδοποιήσεις αφορούσαν υπερβολικές δόσεις από καθινόνες και συνθετικά οπιοειδή, καθώς και την ευρεία διανομή κοκαΐνης υψηλής καθαρότητας. Όλα αυτά μαζί σκιαγραφούν το περίγραμμα ενός «μεταβαλλόμενου τοπίου ναρκωτικών», όπως αναφέρεται στην ετήσια έκθεση του Οργανισμού Ναρκωτικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUDA).

Αυτό το έγγραφο, που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη 5 Ιουνίου, μοιάζει με ένα «σήμα κινδύνου», γράφει η γαλλική Le Monde. Αντιμετωπίζει τα ναρκωτικά πρωτίστως όχι ως δραστηριότητα του οργανωμένου εγκλήματος αλλά ως σημαντικό κίνδυνο για τη δημόσια υγεία.

«Σε ένα πλαίσιο (…) ταχέως εξελισσόμενων τάσεων στον τομέα των ναρκωτικών, η Ευρώπη αντιμετωπίζει πολλαπλές προκλήσεις που θέτουν τους πολίτες της σε κίνδυνο» λέει ο Αλεξίς Γκοσντέλ, εκτελεστικός διευθυντής της EUDA. «Η άνοδος των εξαιρετικά ισχυρών ουσιών και η αυξανόμενη πολυπλοκότητα των προτύπων κατανάλωσης ασκούν σοβαρή πίεση στα συστήματα υγείας και ασφάλισης».

Οι ευρωπαϊκές αρχές πρέπει να μελετούν συστηματικότερα τα νέα ναρκωτικά

Η αγορά των ναρκωτικών, όπως αποκαλύπτεται στην έκθεση της EUDA, είναι ιδιαίτερα ασταθής. Προσαρμόζεται συνεχώς, σύμφωνα με τις αλλαγές στο γεωπολιτικό επίπεδο, τις νομοθετικές εξελίξεις και τις επιστημονικές καινοτομίες. Πρόκειται για την αποτύπωση μιας μεταβαλλόμενης πραγματικότητας και περιγράφει λεπτομερώς την εξάπλωση νέων ουσιών που πωλούνται, αντικαθιστώντας παλιότερα προϊόντα, σε καταναλωτές οι οποίοι, προφανώς, δεν γνωρίζουν την ισχύ τους.

«Δεδομένης της διαθεσιμότητας στην Ευρωπαϊκή Ένωση νέων, ισχυρών συνθετικών οπιοειδών, όπως οι νιταζένες, και των σοβαρών κινδύνων που ενέχουν για την υγεία, είναι απαραίτητο να βελτιωθεί η ικανότητα της Ευρώπης να εντοπίζει νέες ουσίες, να προσδιορίζει την καθαρότητά τους και να διεξάγει φαρμακολογική ανάλυση, προκειμένου να γίνεται γνωστή η σύνθεση των ουσιών που κυκλοφορούν στην αγορά» εξηγεί η έκθεση, η οποία προκρίνει μια καλύτερη προσέγγιση του ζητήματος από τα κράτη-μέλη.

Νέες ουσίες εισαγωγής, αλλά και… «made in EU»

Με βάση πρόσφατες γαλλικές μελέτες που καταδεικνύουν την αύξηση της χρήσης παράνομων διεγερτικών, το έγγραφο προειδοποιεί για την αυξανόμενη διαθεσιμότητα συνθετικών καθινονών. Πρόκειται για ομάδα ψυχότροπων ουσιών που κυκλοφορούν στην αγορά των ναρκωτικών μεταξύ άλλων με την ονομασία «άλατα μπάνιου», χωρίς προφανώς να έχουν την ίδια χημική σύσταση με τα προϊόντα περιποίησης. Η έκθεση κάνει επίσης λόγο για πρωτοφανή στατιστικά εισαγωγών και κατασχέσεων από τις διωκτικές αρχές.

Τριάντα επτά τόνοι αυτών των διεγερτικών (συμπεριλαμβανομένης της 3-MMC) κατασχέθηκαν στην Ευρώπη το 2023, έναντι 4,5 τόνων το 2021. Η «οικογένεια» αυτών των ναρκωτικών έχει διευρυνθεί κατά επτά νέα μέλη, που εντοπίστηκαν από το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Ταχείας Ανίχνευσης, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό των καθινονών που έχουν εξεταστεί σε 178.

Και μπορεί στην πλειονότητά τους οι ποσότητες αυτών των ναρκωτικών να εισάγονται συχνά από την Ινδία, όμως αυτός δεν είναι ο μόνος δρόμος μέσα από τον οποίο φτάνουν στους Ευρωπαίους χρήστες. Το 2023 εντοπίστηκαν και διαλύθηκαν στην Ευρώπη 53 μονάδες παραγωγής, κυρίως στην Πολωνία.

Νέα χημικά ναρκωτικά με τη μορφή ψευτο-φαρμάκων

Στις ΗΠΑ έχουν καταγραφεί εκτενώς οι συνέπειες της φαιντανύλης, με περισσότερους από 100.000 θανάτους από υπερβολική δόση το 2022. Στην ίδια ευρύτερη οικογένεια των συνθετικών οπιοειδών εντάσσονται και οι νιταζένες που σύμφωνα με την έκθεση αποτελούν τη βασική πηγή κινδύνου για τη δημόσια υγεία στην Ευρώπη.

Το 2024, όλα τα νέα συνθετικά οπιοειδή που κοινοποιήθηκαν από το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Ταχείας Ανίχνευσης ανήκαν σε αυτήν την οικογένεια φαρμάκων υψηλής ισχύος. Η EUDA ανησυχεί για την αυξανόμενη διαθεσιμότητα αυτών των ουσιών, ιδίως με τη μορφή ψευτο-φαρμάκων. «Αυτό εγείρει ανησυχίες σχετικά με τη δυνατότητα χρήσης αυτών των προϊόντων από ένα ευρύτερο κοινό καταναλωτών, μεταξύ αυτών και των ανθρώπων μικρότερης ηλικίας», σημειώνεται.

Στο παραπάνω διάγραμμα αποτυπώνεται ο μέσος όρος ηλικίας των ατόμων όταν κάνουν πρώτη φορά χρήση (ανοιχτό μπεζ χρώμα) και όταν λαμβάνουν πρώτη φορά θεραπεία (ανοιχτό καφέ χρώμα) κατά σειρά για αμφεταμίνες, μεταμφεταμίνες και συνθετικές καθινόνες.

Βάζουν την κάνναβη στα εργαστήρια και πολλαπλασιάζουν την ισχύ της

Στην έκθεση αναφέρεται πως οι διακινητές χρησιμοποιούν ακόμα και την κάνναβη για την παρασκευή συνθετικών ψυχότροπων ουσιών. Το πλέον ευρείας κατανάλωσης ναρκωτικό στην Ευρώπη -24.000.000 ενήλικες το κάπνισαν το 2024- πωλείται πλέον σε ιδιαίτερα επικίνδυνες, «ενισχυμένες» εκδόσεις.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της EUDA, η μέση περιεκτικότητα σε THC της ρητίνης κάνναβης έχει διπλασιαστεί την τελευταία δεκαετία, φτάνοντας πλέον το 23%.

«Η αξιολόγηση των προβλημάτων υγείας που σχετίζονται με την κάνναβη σήμερα καθίσταται πιο περίπλοκη από το ευρύτερο φάσμα των διαθέσιμων προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων των εξαιρετικά ισχυρών εκχυλισμάτων και των βρώσιμων», εξηγεί η έκθεση. «Ορισμένα προϊόντα (…) ενδέχεται να τροποποιηθούν με νέα συνθετικά κανναβινοειδή, εν αγνοία των καταναλωτών».

Εδώ φαίνεται η αύξηση στις κατασχέσεις χημικών ναρκωτικών ουσιών μέσα σε μια δεκαετία, με τους αριθμούς να αναφέρονται σε τόνους. Η αύξηση στις καθινόνες είναι αλματώδης, καθώς πρόκειται για ουσία που βγήκε στην αγορά πρόσφατα, ενώ σημαντική είναι η αύξηση και στις μεταμφεταμίνες σε Τουρκία και Νορβηγία (μπλε σκούρα γραμμή). Στις αμφεταμίνες το 2023, το 1/4 των ποσοτήτων που κατασχέθηκαν ήταν στην Τουρκία.

Η κοκαΐνη παραμένει νούμερο 1 πηγή κινδύνων για την υγεία

Αν και η έκθεση εστιάζει στα νέα χημικά ναρκωτικά που διακινούνται και εγκυμονούν κινδύνους, ωστόσο υπογραμμίζει τις σοβαρές επιπτώσεις που παρατηρούνται από την χρήση της κοκαΐνης. Με 4,6 εκατ. χρήστες το 2024, είναι η πλέον διαδομένη διεγερτική ουσία στην Ευρώπη, ενώ περισσότεροι από 419 τόνους κατασχέθηκαν το 2023.

Τα δεδομένα που συλλέχθηκαν μέσω του συστήματος Euro-DEN Plus sentinel το 2023 καταδεικνύουν ότι η κοκαΐνη είναι επίσης η ουσία που εμπλέκεται συχνότερα στις εισαγωγές στα επείγοντα, υπεύθυνη για το 25% των περιπτώσεων σοβαρής δηλητηρίασης από ναρκωτικά και φάρμακα.

Πηγη: https://healthpharma.gr

Στην Βρετανία έχουν αναφερθεί 40 εγκυμοσύνες που προέκυψαν σε γυναίκες που έκαναν ενέσεις για την απώλεια βάρους ενώ παράλληλα έπαιρναν από στόματος αντισυλληπτικά.

Οι γυναίκες που χρησιμοποιούν φάρμακα για την απώλεια βάρους πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικές σε ό,τι αφορά τα θέματα αντισύλληψης καθώς στην Βρετανία έχουν καταγραφεί δεκάδες αναφορές για ανεπιθύμητες εγκυμοσύνες παρά τη λήψη αντισυλληπτικών χαπιών.

Η Υπηρεσία Ρύθμισης Φαρμάκων και Προϊόντων Υγείας (MHRA) εξέδωσε την πρώτη προειδοποίηση προς το κοινό του Ηνωμένου Βασιλείου σχετικά με την αντισύλληψη και τα φάρμακα για την απώλεια βάρους, μετά από συγκεκριμένα 40 αναφορές.

Κάποια από τα ενέσιμα φάρμακα απώλειας βάρους περιέχουν σεμαγλουτίδη και λειτουργούν μιμούμενα μια ορμόνη που ονομάζεται GLP-1, η οποία προκαλεί αύξηση της παραγωγής ινσουλίνης, επιβραδύνει τον ρυθμό με τον οποίο τα τρόφιμα χωνεύονται στο στομάχι και μειώνει την όρεξη.

Κάποιο άλλο περιέχει τη δραστική ουσία τιρζεπατίδη η οποία δρα σε μια δεύτερη ορμόνη που εμπλέκεται στον έλεγχο της όρεξης και του σακχάρου στο αίμα.

Η MHRA δήλωσε ότι η τιρζεπατίδη μπορεί να μειώσει την αποτελεσματικότητα των από του στόματος αντισυλληπτικών σε άτομα με υπερβολικό βάρος, και ότι οι γυναίκες που λαμβάνουν το φάρμακο πρέπει να χρησιμοποιούν αντισυλληπτικά φραγμού, όπως προφυλακτικά. Ανέφερε ότι είχε λάβει 26 αναφορές σχετικές με εγκυμοσύνη για τη συγκεκριμένη ενεργή ουσία.

Πέρυσι, η εφημερίδα Guardian ανέφερε ότι η δημοτικότητα των φαρμάκων για την απώλεια βάρους είχε οδηγήσει σε ένα απροσδόκητο baby boom.

Η MHRA ανέφερε ότι υπήρξαν οκτώ αναφορές σχετικά με εγκυμοσύνη σε γυναίκες που έλαβαν σεμαγλουτίδη και εννέα αναφορές για λιραγλουτίδη, η οποία βρίσκεται σε ένα άλλο φάρμακο για την απώλεια βάρους.

Αντισύλληψη φραγμού και για δύο χρόνια μήνες μετά

Η εποπτική αρχή ανέφερε επίσης ότι τα φάρμακα αυτά δεν πρέπει να λαμβάνονται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, κατά την προσπάθεια σύλληψης ή κατά τη διάρκεια του θηλασμού, καθώς «δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα ασφάλειας για να γνωρίζουμε εάν η λήψη του φαρμάκου μπορεί να προκαλέσει βλάβη στο μωρό».

Ανέφερε ότι σε ορισμένες περιπτώσεις οι γυναίκες πρέπει να συνεχίσουν να χρησιμοποιούν αντισυλληπτικά για έως και δύο μήνες μεταξύ της διακοπής του φαρμάκου και της προσπάθειας σύλληψης.

Ο Δρ Channa Jayasena, σύμβουλος αναπαραγωγικής ενδοκρινολογίας και ανδρολογίας στο Imperial College Healthcare NHS Trust, δήλωσε: «Τα φάρμακα GLP-1 αντιγράφουν τις φυσικές ορμόνες που παράγονται στο έντερο και σας κάνουν να αισθάνεστε χορτάτοι. Αυτό τα καθιστά ισχυρές θεραπείες για να βοηθήσουν τις γυναίκες να χάσουν βάρος.

«Η παχυσαρκία μειώνει τη γονιμότητα στις γυναίκες. Επομένως, οι γυναίκες με παχυσαρκία που λαμβάνουν φάρμακα GLP-1 έχουν περισσότερες πιθανότητες να μείνουν έγκυες από ό,τι πριν χάσουν βάρος.

«Επιπλέον, πιστεύουμε ότι η απορρόφηση των αντισυλληπτικών χαπιών μπορεί να μειωθεί με τα φάρμακα GLP-1, τα οποία επιβραδύνουν την κένωση του στομάχου, αν και απαιτούνται περισσότερες έρευνες για να επιβεβαιωθεί αυτό.

«Οι οδηγίες που εκδόθηκαν από την MHRA είναι λογικές, καθώς επισημαίνουν ότι οι γυναίκες ενδέχεται να μείνουν τυχαία έγκυες κατά τη λήψη φαρμάκων GLP-1.

«Δεν γνωρίζουμε πόσο επιβλαβή είναι τα φάρμακα GLP-1 κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Ωστόσο, γνωρίζουμε ότι άλλες μέθοδοι απώλειας βάρους, όπως η χειρουργική επέμβαση απώλειας βάρους, μπορούν να αυξήσουν τις πιθανότητες αποβολής. Συνεπώς, συνιστάται στις γυναίκες να κάνουν ό,τι μπορούν για να αποτρέψουν την εγκυμοσύνη κατά τη λήψη φαρμάκων GLP-1».

Πηγη: https://healthpharma.gr

Η Λιστερίωση παρουσιάζει ανησυχητική αύξηση στην Ευρώπη γεγονός που έχει θέσει σε αυξημένη επιφυλακή τις υγειονομικές αρχές.

Τα τελευταία επιδημιολογικά στοιχεία του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC) για το 2023 αποκαλύπτουν ανησυχητική αύξηση τροφιμογενών λοιμώξεων στην ΕΕ και τον ΕΟΧ, με τα κρούσματα λιστερίωσης και λοιμώξεων από κολοβακτηρίδια STEC να φτάνουν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα. Οι εξελίξεις αυτές φέρνουν στο προσκήνιο τη ζωτική σημασία της σωστής υγιεινής των χεριών και της ασφαλούς παρασκευής των τροφίμων.
Λιστερίωση: Κρούσματα ρεκόρ στην Ευρώπη

Παράλληλα, τα επιβεβαιωμένα περιστατικά λιστερίωσης έφτασαν τα 2.993, με 340 θανάτους. Η ασθένεια πλήττει κυρίως ηλικιωμένους, εγκύους, νεογνά και ανοσοκατεσταλμένα άτομα. Η κατανάλωση έτοιμων προς κατανάλωση τροφίμων, όπως αλλαντικά ή καπνιστά ψάρια, φαίνεται να παίζει καθοριστικό ρόλο στη μετάδοση.

Η λιστερίωση, αν και σπάνια στους υγιείς ενήλικες, μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές στις ευπαθείς ομάδες, όπως μηνιγγίτιδα, εγκεφαλικές λοιμώξεις και σηψαιμία.

Αύξηση κρουσμάτων STEC

Το 2023 καταγράφηκαν 10.901 επιβεβαιωμένα κρούσματα λοίμωξης από κολοβακτηρίδια που παράγουν Shiga-τοξίνη (STEC), σημειώνοντας αύξηση 22% σε σχέση με το 2022. Η νόσος μεταδίδεται κυρίως μέσω μολυσμένων τροφίμων ή νερού και μπορεί να προκαλέσει αιμορραγική διάρροια, ακόμη και αιμολυτικό-ουραιμικό σύνδρομο (HUS), με τα παιδιά κάτω των 5 ετών να αποτελούν την πιο ευάλωτη ομάδα.

Μέτρα πρόληψης και προστασίας

Το ECDC επισημαίνει ότι η αποφυγή τέτοιων λοιμώξεων εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ατομική ευθύνη και την τήρηση βασικών κανόνων υγιεινής:

Τακτικό και σχολαστικό πλύσιμο των χεριών, ιδιαίτερα πριν το φαγητό και μετά την επαφή με ζώα ή ωμά τρόφιμα.

Καλή προετοιμασία τροφίμων, που περιλαμβάνει σωστό πλύσιμο φρούτων και λαχανικών, επαρκές μαγείρεμα κρεάτων και αποφυγή κατανάλωσης μη παστεριωμένων γαλακτοκομικών.

Αποφυγή τροφίμων υψηλού κινδύνου από ευάλωτες ομάδες, όπως οι έγκυες γυναίκες και οι ηλικιωμένοι.

Ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού για τους τρόπους μετάδοσης και τους πιθανούς κινδύνους.
Η πρόληψη ως βασικό όπλο

Καθώς τα συστήματα υγείας προσπαθούν να παρακολουθήσουν τις μεταλλάξεις και την εξάπλωση των παθογόνων, η προσωπική υγιεινή και η ασφάλεια τροφίμων παραμένουν η πρώτη γραμμή άμυνας. Η προσοχή σε καθημερινές συνήθειες –όπως το πλύσιμο χεριών και η σωστή θερμική επεξεργασία του φαγητού– μπορεί να αποτρέψει σοβαρές ασθένειες και να προστατεύσει τους πιο ευάλωτους ανάμεσά μας.

ΠΗΓΗ: https://www.ecdc.europa.eu/en

Πηγη: https://www.healthreport.gr

επισυναπτόμενες προκηρύξεις θέσεων Ιατρικών Λειτουργών για τον ΟΚΥπΥ

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 1 ΚΕΝΗΣ ΘΕΣΗΣ ΙΑΤΡΙΚΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥ….

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3 ΚΕΝΩΝ ΘΕΣΕΩΝ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΩΝ…

..

Μετά την παγκόσμια επιδημία του καπνίσματος και του παθητικού καπνίσματος που θέτει σε κίνδυνο την υγεία των παιδιών, βρισκόμαστε προ των πυλών μιας νέας απειλής για την υγεία. Πρόκειται για το άτμισμα, το οποίο πλήττει παιδιά από την ηλικία των 11 ετών και απασχολεί ολοένα και περισσότερο τις υγειονομικές αρχές των περισσότερων χωρών.

Στην εκδήλωση που συνδιοργάνωσε ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας, με την Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία, την Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία και η Ελληνική Εταιρία Λοιμώξεων, για τις επιπτώσεις του καπνίσματος, του ατμίσματος και της κλιματικής αλλαγής στην υγεία, η αναπληρώτρια καθηγήτρια πνευμονολογίας ΕΚΠΑ, Παρασκευή (Βίκυ) Κατσαούνου τόνισε πως η Αυστραλία και η Νέα Ζηλανδία έχουν κάνει το επόμενο βήμα και λαμβάνουν μέτρα για τον περιορισμό του ατμίσματος, καθώς έρευνες δείχνουν πως τα παιδιά από την ηλικία των 11 ετών δοκιμάζουν εναλλακτικά προϊόντα καπνού και κυρίως ηλεκτρονικά τσιγάρα και πως τα προϊόντα αυτά αρχίζουν να γίνονται εξαιρετικά δημοφιλή από τις ηλικίες των 13 έως 15 ετών, λόγω των γεύσεων φράουλας ή τσιχλόφουσκας, στις οποίες κυκλοφορούν, με αποτέλεσμα να τίθεται σε κίνδυνο η υγεία μίας ολόκληρης γενιάς.

Κίνδυνος για βρογχικό άσθμα

Ένα παιδί που εισπνέει παθητικά καπνό έχει πενταπλάσιο κίνδυνο να πάθει άσθμα και ο καπνός μαζί με την κλιματική επιβάρυνση ευθύνονται για μια σημαντική αύξηση κατά 35% στις εισαγωγές ασθενών στα νοσοκομεία, όπως υπογραμμίζει η αν. καθηγήτρια Βίκυ Κατσαούνου.

Έτερο μεγάλο θέμα για την μόλυνση του περιβάλλοντος αποτελούν οι γόπες του τσιγάρου που αντιστοιχούν το 40% των απορριμμάτων που βρίσκονται σε παραλίες, διεθνώς. Έχει εκτιμηθεί ότι στην Ελλάδα «παράγουμε» περίπου 22 δισεκατομμύρια αποτσίγαρα ή 3.500 τόνους, που τα περισσότερα καταλήγουν στις ακτές και στη θάλασσα.

Πάρκα και παραλίες ελεύθερα καπνού

Η Βίκυ Κατσαούνου επισημαίνει πως πολλές χώρες λαμβάνουν πλέον ξεκάθαρα μέτρα για την αντιμετώπιση του ατμίσματος και υπογραμμίζει ότι δεν πρέπει να κοροϊδευόμαστε.

Μετά την Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία που προβαίνουν σε σχετικές πρωτοβουλίες, λαμβάνει μέτρα και η Γαλλία απαγορεύοντας το κάπνισμα σε παραλίες και δημόσιους χώρους όπου υπάρχουν παιδιά, όπως πάρκα κι αλλού (από 1η Ιουλίου), ενώ δράσεις υλοποιούνται και την Ταϊβάν στην οποία δημιουργούνται πάρκα ελεύθερα καπνού και στο Λουξεμβούργο στο οποίο έξω από το αεροδρόμιο του απαγορεύεται το κάπνισμα στον εξωτερικό χώρο γενικά και υπάρχει μία κόκκινη διαγραμμισμένη περιοχή όπου μόνο εκεί επιτρέπεται το κάπνισμα.

Επίσης στην Ιταλία υιοθετείται μια άλλη προσέγγιση –αντί να αναγράφεται πού απαγορεύεται το κάπνισμα, υπάρχουν επιγραφές μόνο εκεί που επιτρέπεται, όπως επισημαίνει ο πρόεδρος του ΕΟΔΥ καθηγητής Χριστάκης Χατζηχριστοδούλου, προσθέτοντας ότι το κάπνισμα και το άτμισμα θα έπρεπε να απαγορεύονται σε χώρους όπως οι στάσεις λεωφορείου που συγκεντρώνεται πολύς κόσμος.

Έχουμε δρόμο μέχρι να φτάσουμε τον μέσο ευρωπαίο στη μείωση του καπνίσματος

Στην Ελλάδα οι καπνιστές αντιστοιχούν στο 36% του πληθυσμού ενώ το μέσο όρο των καπνιστών στην Ευρωπαϊκή Ένωση αγγίζει μόλις το 24%. Ο στόχος που έχει θέσει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας είναι οι καπνιστές να μειωθούν στο 5%.

Οι επιστήμονες της πατρίδας μας ελπίζουν πως έως το έτος 2030 θα φτάσουμε τουλάχιστον στο μέσο όρο της Ευρώπης – κάτι που από μόνο του φαντάζει με άθλο καθώς από το 2018 έως το 2024 η αύξηση των εναλλακτικών προϊόντων καπνού ξεπέρασε εντός των συνόρων το 23%. Συγκεκριμένα η αγορά τους εκτινάχθηκε από το 32% στο 55%.

Η αύξηση αυτή δυστυχώς δεν αφορά μόνο τους αμετανόητους καπνιστές αλλά εμπεριέχει και νέους χρήστες προϊόντων καπνού. Όπως υπογραμμίζει η Βίκυ Κατσαούνου, πανελλαδικά έχουμε 45 Ιατρεία διακοπής καπνίσματος, που δεν επαρκούν για τους καπνιστές οι οποίοι θέλουν να το κόψουν. Επίσης είναι οξύμωρο να μην αποζημιώνονται οι θεραπείες για την απεξάρτηση από την νικοτίνη, δηλαδή τα φάρμακα για την διακοπή του καπνίσματος γιατί οι άνθρωποι χρειάζονται φαρμακευτική αγωγή και ολιστική υποστήριξη.

5 εκατ. ευρώ κονδύλι από ΕΣΠΑ για εργαλεία για τους νέους

Ένας στους πέντε θάνατος από καρδιαγγειακά αίτια οφείλονται στο τσιγάρο, όπως επισημαίνει ο Αθανάσιος Τρίκας, αναπληρωτής καθηγητής Καρδιολογίας και Συντονιστής Διευθυντής του Καρδιολογικού Τμήματος του Ευαγγελισμού.

Για τη νέα τηλεφωνική γραμμή του ΕΟΔΥ για την διακοπή του καπνίσματος (1135) ο πρόεδρος του Οργανισμού επισημαίνει πως ξεκίνησε να λειτουργεί 9.00πμ-16.00μμ τις καθημερινές κι έχει λάβει πολλά τηλεφωνήματα, αλλά διαφαίνεται η ανάγκη του κόσμου για την διεύρυνση του ωραρίου της, μέχρι τις 21.00 μμ και το Σάββατο.

Επίσης ο καθηγητής Χριστάκης Χατζηχριστοδούλου επισημαίνει ότι έχει εξασφαλιστεί ένα κονδύλι 5 εκατομμυρίων € από το ΕΣΠΑ ώστε να δημιουργηθούν «εργαλεία» για την αντιμετώπιση του καπνίσματος στους νέους.

Όπως ο ίδιος λέει «Αν πεις σε έναν έφηβο ”σταμάτα να καπνίζεις γιατί σε 30 χρόνια θα πάθεις καρκίνο του πνεύμονα”, δεν πρόκειται να σε ακούσει γιατί οι έφηβοι ζουν το τώρα, οπότε χρειάζεται άλλη προσέγγιση.

«Οι γιατροί και τα δημόσια πρόσωπα που καπνίζουν, που είναι αντιεμβολιαστές κάνουν τεράστια ζημιά στην κοινωνία, υπογραμμίζει ο πρόεδρος του ΕΟΔΥ.

Πηγη:https://www.insider.gr/

Στην Φιλαδέλφεια των ΗΠΑ, ομάδα επιστημόνων κατάφερε να διορθώσει με γονιδιακή τροποποίηση το ελαττωματικό γονίδιο βρέφους, το οποίο γεννήθηκε με μια σπάνια γονιδιακή νόσο. Πρόκειται για ένα πρωτοποριακό επίτευγμα, που θυμίζει σενάρια ταινιών επιστημονικής φαντασίας και κάνει πράξη το όραμα δεκαετιών, για την ανάπτυξη εξατομικευμένων γονιδιακών θεραπειών.

Η παγκόσμια επιστημονική κοινότητα χαρακτήρισε το επίτευγμα «ορόσημο» για την πρόοδο της ιατρικής, που κατέστη δυνατό με την βοήθεια της μεθόδου γονιδιακής τροποποίησης, με την τεχνική CRISPR. Ο λιλιπούτειος ασθενής με τα αρχικά KJ είναι το πρώτο βρέφος στον κόσμο που έλαβε εξατομικευμένη γονιδιακή θεραπεία. Ο KJ γεννήθηκε με ένα εξαιρετικά σπάνιο γενετικό νόσημα το οποίο προκαλεί τον θάνατο του 50% των πασχόντων, προτού προλάβουν να κλείσουν το πρώτο έτος ζωής τους. Πρόκειται για μια βαριάς μορφής ανεπάρκεια CPS1, ενός σπάνιου νοσήματος που επηρεάζει τον κύκλο μεταβολισμού της ουρίας.

Εξατομικευμένη γονιδιακή θεραπεία σε 3 δόσεις

Η ομάδα των επιστημόνων που ανέλαβε να υλοποιήσει αυτόν τον άθλο, στο νοσοκομείο Children’s Hospital της Φιλαδέλφειας, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνιας (University of Pennsylvania) ξεκίνησε την έρευνα για την ανάπτυξη της γονιδιακής θεραπείας αμέσως μετά την διάγνωση της ασθένειας του αγοριού και την ολοκλήρωσε εντός έξι μηνών.

Ο KJ πέρασε τους πρώτους μήνες της ζωής του νοσηλευόμενος στο νοσοκομείο, τρεφόμενος με ορό με μια εξαιρετικά αυστηρή δίαιτα χαμηλή σε πρωτεΐνη, ώστε να αποφευχθούν οι βλάβες στα ζωτικά του όργανα. Από την ώρα που υποβλήθηκε στην εξατομικευμένη γονιδιακή θεραπεία, οι γιατροί κατάφεραν να αυξήσουν σταδιακά την ποσότητα της πρωτεΐνης στην τροφή του και να μειώσουν την χρήση των φαρμάκων που χορηγούσαν, προκειμένου να αποβληθεί η περίσσεια του αζώτου από το σώμα του. Οι λεπτομέρειες της πρωτοποριακής εξατομικευμένης γονιδιακής θεραπείας παρουσιάστηκαν στην Ετήσια Συνάντηση της Αμερικανικής Εταιρίας για τις Γονιδιακές και τις Κυτταρικές Θεραπείες (American Society of Gene and Cell Therapy), στη Νέα Ορλεάνη.

Η τεχνική CRISPR

Στην δημοσίευση τους στο «The New England Journal of Medicine», την πιο έγκυρη επιστημονική επιθεώρηση διεθνώς, οι γιατροί που συμμετείχαν στην ανάπτυξη της γονιδιακής θεραπείας περιέγραψαν πόσο δύσκολη ήταν η ταυτοποίηση των μεταλλάξεων που οδήγησαν στο σπάνιο νόσημα του μικρού αγοριού και πόσο σύνθετη ήταν η διαδικασία επιδιόρθωσης των μεταλλάξεων αυτών μέσω λιπαρών νανοσωματιδίων που μετέφεραν την γονιδιακή τροποποίηση στο ήπαρ. Η θεραπεία χρησιμοποιεί την τεχνική CRISPR κατά την οποία μπορούν να διορθωθούν λάθη στον κώδικα του DNA με την αλληλουχία των αζωτούχων βάσεων, αλλάζοντας ένα γράμμα τη φορά.

Πώς γίνεται η γονιδιακή τροποποίηση στο εργαστήριο

Η θεραπεία CRISPR μπορεί να επεξεργαστεί το DNA των ανθρώπινων κυττάρων με τον ίδιο τρόπο που μπορεί ένα εξαιρετικά ακριβές και εύχρηστο ψαλίδι. Το CRISPR επεξεργάζεται γονίδια κόβοντας προσεκτικά το DNA και στη συνέχεια το «ενημερώνει» ώστε να επιδιορθωθεί. Η τεχνική γονιδιακής τροποποίησης ή γονιδιακής διόρθωσης CRISPR περιλαμβάνει δύο βασικά στοιχεία, ένα RNA-οδηγό και ένα ένζυμο που κόβει το DNA-για αυτόν τον ρόλο συνήθως επιλέγεται το Cas9. Για να χρησιμοποιηθεί το γενετικό ψαλίδι CRISPR για την αλλαγή ενός γονιδιώματος, πρέπει πρώτα να εντοπιστεί η αλληλουχία DNA που πρόκειται να τροποποιηθεί. Μόλις εντοπιστεί η σχετική αλληλουχία DNA, ένα απλό οδηγό RNA (sgRNA) την αναγνωρίζει και συνδέεται με αυτή. Στη συνέχεια η αλληλουχία RNA-οδηγού συνδέεται με την αλληλουχία DNA-στόχου. Τότε, το ένζυμο Cas9 (η πρωτεΐνη του μοριακού ψαλιδιού) συνδέεται με το RNA και καθοδηγεί το ψαλίδι στο ακριβές σημείο του γονιδιώματος, που πρέπει να γίνει η κοπή. Αυτή η διαδικασία επιδιόρθωσης μπορεί να τροποποιήσει το DNA στο συγκεκριμένο σημείο του γονιδιώματος. Μπορεί δηλαδή να εξαλείψει ένα γονίδιο ή να επιδιορθώσει τυχόν σφάλματα στην αλληλουχία του.

Πηγη: https://www.insider.gr/

Στην πατρίδα μας, σε σχέση με τα χρόνια που οι γεννήσεις ισοσκέλιζαν τους θανάτους, είμαστε μείον 60.000 γεννήσεις κατ’ έτος. Χάνουμε δηλαδή κάθε χρόνο μια πόλη σαν την Κατερίνη –που με βάση την τελευταία απογραφή είχε πληθυσμό 59.189 άτομα. Το δημογραφικό συμπαρασύρει με την μείωση των γεννήσεων και την ταχεία γήρανση του πληθυσμού –γεγονός που οδηγεί σε απο-επένδυση σε ορισμένες περιοχές, καθώς οδεύουμε στο να έχουμε την πλήρη αντιστροφή της ηλικιακής πυραμίδας με το 32% του ελληνικού πληθυσμού να βρίσκεται σε ηλικίες άνω των 65 ετών. Όλα αυτά για να αντιμετωπιστούν πρέπει πρώτα να καταγραφούν, γιατί ο Σχεδιασμός Εθνικών Σχεδίων Δράσης προϋποθέτει την ύπαρξη συμπαγών δεδομένων που θα αποτελέσουν σημείο εκκίνησης των πρωτοβουλιών. Όπως υπογραμμίζει ο Κώστας Αθανασάκης, Οικονομολόγος με ειδίκευση στην Υγεία, Επίκουρος Καθηγητής Οικονομικών της Υγείας και Οικονομικής Αξιολόγησης των Τεχνολογιών Υγείας, στο Τμήμα Πολιτικών Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, για να αντιμετωπίσεις κάτι πρέπει προηγουμένως να το μετρήσεις.

Δυσοίωνη πρόβλεψη για 6,5 δισ. πληθυσμό το 2100

Τα λίγα μέχρι τώρα υπάρχοντα δεδομένα για την έκταση και τις αιτίες του Δημογραφικού, έχουν προκύψει κυρίως μέσα από την έρευνα που πραγματοποίησε το Πανεπιστήμιο Πειραιώς σε συνεργασία με την οργάνωση HOPEgenesis, τα οποία δείχνουν μεταξύ άλλων, ότι ο πληθυσμός της Ελλάδας θα συρρικνωθεί στα 8,5 εκατομμύρια άτομα το έτος 2050 και θα έχουμε περαιτέρω συρρικνωθεί στα 6,5 εκατομμύρια το έτος 2100.

Επειδή όμως το δημογραφικό είναι ένα πολυπαραγοντικό φαινόμενο, απαιτούνται πρόσθετες έρευνες για να διερευνηθούν χωριστά τα αίτια που το προκαλούν στις αστικές περιοχές, στην περιφέρεια και στη νησιωτική και ακριτική Ελλάδα, η πρωτοπόρος γυναικολογική και μαιευτική πανεπιστημιακή κλινική του νοσοκομείου Αλεξάνδρα, μια από τις πιο εμβληματικές πανεπιστημιακές κλινικές του ΕΣΥ, υπέγραψε μνημόνιο συνεργασίας με την ΑΜΚΕ HOPEgenesis για περαιτέρω συνεργασία στο ερευνητικό επίπεδο. Παράλληλα η συνεργασία αφορά και την κλινική πράξη καθώς το υγειονομικό προσωπικό της Πανεπιστημιακής Κλινικής θα προσφέρει δωρεάν υπηρεσίες υγείας στις γυναίκες που επιθυμούν να γίνουν μητέρες, συμβάλλοντας έτσι στην αύξηση των γεννήσεων και στην κάλυψη των αναγκών των γυναικών κατά την κύηση και τον τοκετό.

Δίκτυο για την έρευνα και την κλινική πράξη

Η συνεργασία με την πανεπιστημιακή Γυναικολογική-μαιευτική κλινική του νοσοκομείου έρχεται σε συνέχεια μιας πληθώρας άλλων συνεργασιών, που προηγήθηκαν με ανεξάρτητους Οργανισμούς όπως είναι τα Ιδρύματα Ωνάση, Λάτση και Νιάρχος. Επίσης η HOPEgenesis συνεργάζεται καθώς και με ιδιωτικές κλινικές, με δεκάδες γιατρούς μαιευτήρες-γυναικολόγους, δημιουργώντας ένα συμπαγές δίκτυο σε ολόκληρη την Ελλάδα για την κάλυψη των αναγκών του τοπικού πληθυσμού.

Οι λίγες έρευνες που έγιναν μέχρι τώρα και που αποτελούν σταγόνα στον ωκεανό των αναγκών ανέδειξαν πως το δημογραφικό δε λύνεται μόνο με την αύξηση των γεννήσεων. Χρειάζεται και οικονομική και κοινωνική υποστήριξη η οικογένεια για να κάνει παιδιά και ένα μεγάλο ζήτημα αφορά την επιστροφή της μητέρας στην αγορά εργασίας. Έτσι λοιπόν πρωτοβουλίες όπως ο θεσμός της «νταντάς της γειτονιάς» είναι ιδιαίτερα σημαντικός καθώς βοηθά τις γυναίκες που έχουν αποκτήσει παιδί να επιστρέψουν στον επαγγελματικό στίβο. Όπως επισημαίνει ο καθηγητής Πολιτικής Υγείας Κυριάκος Σουλιώτης, Κοσμήτωρ της Σχολής Πολιτικών και Κοινωνικών Επιστημών του πανεπιστημίου Πελοποννήσου η χώρα μας για πολλά χρόνια έκανε το λάθος (λόγω αντιλήψεων, έλλειψης δομών, παρωχημένης νοοτροπίας κτλ) να χάνει ένα σημαντικό ποσοστό του εργατικού της δυναμικού «παρκάροντας» στο σπίτι τις γυναίκες μέχρι να μεγαλώσουν τα παιδιά. Κατ’ αυτόν τον τρόπο οι γυναίκες εγκλωβίζονταν κι έμεναν εκτός επαγγελματικού στίβου στα πιο παραγωγικά τους χρόνια, με συνέπεια αυτό να έχει αρνητικό αποτύπωμα στο ΑΕΠ.

Γι’ αυτό είναι πολύ σημαντική η πρωτοβουλία του ιδρυτή και προέδρου της HOPEgenesis Στέφανου Χανδακά να δημιουργηθούν παιδικοί σταθμοί στις περιοχές που η Οργάνωση υιοθετεί στηρίζοντας την δημιουργία οικογένειας. «Αφού συνειδητοποιήσαμε ότι ο «δωρεάν» τοκετός (μαζί με την κύηση) κόστιζε στις νησσιώτισσες από 8.000 € έως 10.000 € ανά παιδί που γεννιόταν και σχεδιάσαμε μια δράση που καλύπτει αυτή τη δαπάνη για περισσότερες από 400 περιοχές της επικράτειας (νησιωτικές και ηπειρωτικές) βρεθήκαμε αντιμέτωποι με ένα δεύτερο πρόβλημα και συγκεκριμένα με το ποιος φροντίζει αυτά τα παιδιά, ώστε να δουλέψουν οι γονείς, επισημαίνει ο Στέφανος Χανδακάς. Έτσι σχεδιάστηκε η δημιουργία 12 παιδικών σταθμών σε μέρη που δεν υπήρχαν τέτοιες δομές, όπως είναι τα απομακρυσμένα νησιά και τα ορεινά χωριά. Ήδη λειτουργούν οι πρώτοι 5 σε νησιά όπως η Πάτμος, οι Λειψοί, το Καστελόριζο και η Χάλκη και βρίσκονται στα σκαριά νέοι παιδικοί σταθμοί στην Τήλο, την Κάσο, την Σίκινο, τη Νίσυρο, το Κουφονήσι τη Σύμη κι αλλού.

Πηγη: https://www.insider.gr/