Συντάκτης: grammateia

Τα νέας γενιάς φάρμακα κατά της παχυσαρκίας, που μέσα σε λίγα χρόνια έχουν γίνει πολύ δημοφιλή, «δεν είναι θαυματουργά και δεν πρέπει ποτέ να λαμβάνονται για αισθητικούς λόγους», προειδοποιεί η βραβευμένη χημικός Svetlana Mojsov, μία από τους επιστήμονες που συμμετείχαν στην έρευνα για την ανάπτυξή τους.

Μαζί με δύο ακόμη ερευνητές, τους Joel Habener και Lotte Bjerre Knudsen, τιμήθηκε προχθές, Πέμπτη 19 Σεπτεμβρίου, με το βραβείο Lasker, που θεωρείται ορισμένες φορές προάγγελος ενός Νόμπελ. Και οι τρεις με τις έρευνές τους δημιούργησαν επανάσταση στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, χρόνιας ασθένειας και μάστιγας της δημόσιας υγείας, συμβάλλοντας στην ανακάλυψη και την ανάπτυξη σκευασμάτων που επιτρέπουν την απώλεια μεγάλου βάρους.

Φάρμακα όπως το Ozempic, το Wegovy, το Mounjaro και το Zepbound… κατά της παχυσαρκίας ή του διαβήτη τύπου 2, έχουν δημιουργήσει μόδα και χρησιμοποιούνται ακόμη και για την απώλεια λίγων παραπανίσιων κιλών.

«Η μεγάλη επιτυχία είναι η δυνατότητα αντιμετώπισης της παχυσαρκίας και σε αυτό θα έπρεπε να έχουμε παραμείνει», λέει η Svetlana Mojsov, 76 ετών, υπενθυμίζοντας τις παρενέργειες, κυρίως γαστρεντερικού τύπου, των φαρμάκων αυτών.

Δεκαετίες ερευνών

Η ίδια και ο συνάδελφός της Joel Habener περιέγραψαν στο AFP (Γαλλικό Πρακτορείο) τις έρευνές τους που διήρκεσαν δεκαετίες για την ανάπτυξη των φαρμάκων αυτών.

«Οταν είσαι ερευνητής, είναι όνειρο να ανακαλύψεις κάτι που θα βοηθήσει τους ανθρώπους», δήλωσε ο Joel Habener προσθέτοντας ότι οι έρευνες αυτές συνέβαλαν στην συνειδητοποίηση ότι «η παχυσαρκία είναι νόσος του μεταβολισμού και όχι πρόβλημα έλλειψης θέλησης».

Η αποτελεσματικότητα των νέων αυτών φαρμάκων οφείλεται σε μία ανακάλυψη: μιμούνται μία ορμόνη που εκκρίνεται από τα κύτταρα του γαστρεντερικού σωλήνα και ονομάζεται GLP-1.

Ο Joel Habener, ενδοκρινολόγος του Massachusetts General Hospital, είναι ο πρώτος που ανίχνευσε την ύπαρξή της, αρχικά στα ψάρια, το 1982.

Η Svetlana Mojsov ταυτοποίησε από την πλευρά της την ενεργή ακολουθία της GLP-1, απέδειξε την παρουσία της στο εντερικό σύστημα και ανασύνθεσε την δομή της. Στην συνέχεια, απέδειξε, μαζί με άλλους ερευνητές, ότι η GLP-1 διεγείρει την έκκριση της ινσουλίνης στο πάγκρεας, επιτρέποντας την μείωση των επιπέδων της γλυκόζης στο αίμα.

Η άμεση βεβαιότητά της τότε ήταν ότι επρόκειτο για μία καλή αγωγή για τον διαβήτη, θυμάται.

Αλλά εκείνη την εποχή, κανείς δεν υποψιαζόταν την χρησιμότητα της ανακάλυψης στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας.

«Δεν είχαμε στο μυαλό μας την απώλεια βάρους», διότι η παχυσαρκία δεν αποτελούσε τόσο οξύ πρόβλημα εκείνη την εποχή, εξηγεί ο 87χρονος σήμερα Joel Habener.

Αλλωστε, την δεκαετία του ’80, «δεν υπάρχει καμία επιστημονική απόδειξη ότι οι ορμόνες ρυθμίζουν το βάρος», προσθέτει η Svetlana Mojsov, γεννημένη στην Γιουγκοσλαβία, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Rockefeller.

Και μόνο κατά τύχη, κατά την διεξαγωγή μεγάλων κλινικών δοκιμών, οι επιστήμονες αντιλαμβάνονται ότι οι ασθενείς αδυνατίζουν.

Ο ρόλος της GLP-1

Σιγά σιγά γίνεται κατανοητό ότι η GLP-1 επιβραδύνει την εκκένωση του στομάχου, αλλά δρα επίσης στον εγκέφαλο, επηρεάζοντας το αίσθημα του κορεσμού. Η ανακάλυψη είναι αποφασιστικής σημασίας.

Οι φαρμακευτικές εταιρείες παίρνουν γρήγορα το μήνυμα. Στην Novo Nordisk, η ερευνήτρια Lotte Bjerre Knudsen λύνει ένα σημαντικό πρόβλημα: στον οργανισμό, η GLP-1 εξαφανίζεται μέσα σε λίγα λεπτά.

Αναπτύσσει τεχνικές που επιτρέπουν την διατήρησή της για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα στον οργανισμό – αρχικά για μία ημέρα, στην συνέχεια για μία εβδομάδα.

Το πρώτο φάρμακο του δανέζικού ομίλου που περιέχει analogue της GLP-1 παίρνει για πρώτη φορά άδεια το 2010 στις ΗΠΑ κατά του διαβήτη τύπου 2, στην συνέχεια το 2014 κατά της παχυσαρκίας (υπό την επωνυμία Saxenda).

Τα άλλα φάρμακα ακολουθούν και γίνονται οι κότες με τα χρυσά αυγά για τις φαρμακευτικές εταιρείες.

Η αμερικανική Eli Lilly από την πλευρά της αναπτύσσει έναν παράγοντα που συνδέει την GLP-1 με μία άλλη ορμόνη του γαστρεντερικού συστήματος, γεγονός που μπορεί να περιορίσει τις περενέργειες, σύμφωνα με την Svetlana Mojsov .

«Είναι πιθανό ότι θα φθάσουμε σε μία νέα γενιά» που θα συνδυάζει διαφορετικές ορμόνες, λέει. «To Ozempic δεν είναι αναγκαστικά η οριστική λύση, αλλά άνοιξε τον δρόμο».

Ακόμη πιο ελπιδοφόρα για το μέλλον, το ενδεχόμενο η GLP-1 να είναι αποτελεσματική και σε άλλες ασθένειες. Ηδη ένα σκεύασμα έχει πάρει άδεια για την αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών επεισοδίων.

Αλλά οι ερευνητές επεκτείνονται και σε άλλα πεδία και οι μελέτες πέφτουν βροχή: υπνική άπνοια, εθισμός, νεφρικές, ηπατικές, νευροεκφυλιστικές νόσοι (Parkinson, Alzheimer)…

«Είναι εξαιρετικό», λέει ο Joel Habener αναφερόμενος ειδικά στην δράση της GLP-1 στον εγκέφαλο και στην πιθανή πλειάδα ωφελειών.

Για την Svetlana Mojsov, η GLP-1 ανοίγει τον δρόμο στην ιδέα ότι ένα φάρμακο δεν προορίζεται για μία μόνο ασθένεια.

«Μέχρι σήμερα λέγαμε ένα φάρμακο ανά νόσο. Σήμερα, διαπιστώνουμε ότι η GLP-1 ανοίγει ευρύ φάσμα ωφελειών για την υγεία».

Πηγη: https://www.news4health.gr/

Το μητρικό γάλα ρυθμίζει το μικροβίωμα του μωρού κατά τη διάρκεια του πρώτου έτους ζωής του και αυτό με τη σειρά του μειώνει τον κίνδυνο να αναπτύξει το παιδί άσθμα. Αυτό διαπιστώνει μελέτη, με επικεφαλής ερευνητές του NYU Langone Health και του Πανεπιστημίου της Μανιτόμπα στον Καναδά, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Cell.

Οι ερευνητές μελέτησαν δεδομένα από 3.500 παιδιά στον Καναδά, που συμμετείχαν στο μακροχρόνιο ερευνητικό πρόγραμμα «CHILD Cohort Study». Τα δεδομένα της μελέτης επέτρεψαν στους ερευνητές να αποσυνδέσουν την επίδραση του θηλασμού στο μικροβίωμα του βρέφους από μια σειρά άλλων περιβαλλοντικών παραγόντων, όπως η προγεννητική έκθεση σε καπνό, τα αντιβιοτικά και το ιστορικό άσθματος της μητέρας.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, ο θηλασμός για πάνω από τρεις μήνες υποστηρίζει τη σταδιακή ωρίμανση του μικροβιώματος στο πεπτικό σύστημα του βρέφους και στη ρινική κοιλότητα. Αντίθετα, η διακοπή του θηλασμού νωρίτερα διαταράσσει την σταδιακή ανάπτυξη του μικροβιώματος και συνδέθηκε με υψηλότερο κίνδυνο προσχολικού άσθματος.

Ορισμένα συστατικά του μητρικού γάλακτος, όπως οι ολιγοσακχαρίτες, μπορούν να διασπαστούν μόνο με τη βοήθεια ορισμένων μικροβίων. Αυτό παρέχει πλεονέκτημα στα μικρόβια που έχουν τη δυνατότητα να αφομοιώσουν αυτά τα σάκχαρα. Αντίθετα, τα βρέφη που σταματούν να θηλάζουν νωρίτερα από τους τρεις μήνες φιλοξενούν ένα διαφορετικό σύνολο μικροβίων, τα οποία θα βοηθήσουν το βρέφος να χωνέψει τα συστατικά της φόρμουλας. Ενώ πολλά από αυτά τα μικρόβια καταλήγουν τελικά σε όλα τα μωρά, οι ερευνητές εντόπισαν ότι η πρώιμη άφιξή τους συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο άσθματος. Επιπλέον, οι ερευνητές σημειώνουν ότι πέρα από την υποβοήθηση της πέψης, το μικροβίωμα ενός βρέφους διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο στην ανάπτυξη του ανοσοποιητικού του συστήματος.

«Ο θηλασμός και το ανθρώπινο γάλα ρυθμίζουν τον ρυθμό και την αλληλουχία του μικροβιακού αποικισμού στο έντερο και τη ρινική κοιλότητα του βρέφους διασφαλίζοντας ότι η διαδικασία αυτή γίνεται με ομαλό και έγκαιρο τρόπο. Η υγιής ανάπτυξη του μικροβιώματος δεν έχει να κάνει μόνο με την ύπαρξη των σωστών μικροβίων. Πρέπει επίσης να φτάνουν με τη σωστή σειρά και τη σωστή στιγμή», εξηγεί η Λιάτ Σενχάβ, κύρια ερευνήτρια της μελέτης και επίκουρη καθηγήτρια στην Ιατρική Σχολή NYU Grossman, στο Τμήμα Μικροβιολογίας της Σχολής.

Πηγη: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Σημαντική εξέλιξη στη διαχείριση μιας ανίατης νόσου αποτελεί η ανακάλυψη μιας μεθόδου ικανής να ανιχνεύσει πρώιμα τον κίνδυνο, δίνοντας τη δυνατότητα στους ασθενείς να πάρουν προληπτικά μέτρα

Ελπίδες για έγκαιρη διάγνωση της νόσου Πάρκινσον δίνει μια πρωτοποριακή μέθοδος, που αναπτύχθηκε στο Ισραήλ. Eρευνητές από το Πανεπιστήμιο του Τελ Αβίβ, σε συνεργασία με τρία μεγάλα ισραηλινά ιατρικά κέντρα, ανέπτυξαν την καινοτόμο τεχνική, που μπορεί να ανιχνεύσει δείκτες της νόσου Πάρκινσον έως και 20 χρόνια πριν την εμφάνιση των πρώτων κινητικών συμπτωμάτων. Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στο Frontiers in Molecular Neuroscience. Στην έρευνα πρωτοστάτησε μια ομάδα από τη Σχολή Νευροβιολογίας, Βιοχημείας και Βιοφυσικής του Πανεπιστημίου του Τελ Αβίβ, τη Σχολή Νευροεπιστημών Sagol και τη Σχολή Ιατρικών Επιστημών και Επιστημών Υγείας, με επικεφαλής τον καθηγητή Uri Ashery και τον υποψήφιο διδάκτορα Ofir Sade. Η μελέτη περιελάμβανε ευρεία συνεργασία με κορυφαίους νευρολόγους και ερευνητές, συμπεριλαμβανομένων ειδικών από τα Ιατρικά Κέντρα Tel Aviv Sourasky (Ichilov), Sheba και Meir.

Η νόσος Πάρκινσον χαρακτηρίζεται από τη συσσώρευση συσσωματώσεων της πρωτεΐνης α-συνουκλεΐνης, οι οποίες αρχίζουν να σχηματίζονται περίπου 15 χρόνια πριν από την εμφάνιση των συμπτωμάτων. Μέχρι να εμφανιστούν τα πρώτα κινητικά συμπτώματα, η διαδικασία εκφυλισμού των νευρικών κυττάρων έχει ήδη ξεκινήσει χρόνια πριν. «Τα κύτταρα αρχίζουν να πεθαίνουν 5-10 χρόνια πριν από τη διάγνωση που γίνεται με τα σημερινά εργαλεία», δήλωσε ο δρ. Ofir Sade. Η καινοτόμος προσέγγιση προσφέρει ελπίδες για θεραπεία ή ακόμη και πρόληψη μιας νόσου, η οποία επί του παρόντος είναι ανίατη και πλήττει εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως, καθιστώντας την έγκαιρη διάγνωση ζωτικής σημασίας για τη διαχείριση της ασθένειας, τόσο από τους ίδιους τους ασθενείς, όσο και από τους φροντιστές τους. «Αν μπορέσουμε να προλάβουμε τη διαδικασία συσσώρευσης όταν κάποιος είναι στα 30, 40 ή 50 του χρόνια, ίσως μπορέσουμε να αποτρέψουμε την περαιτέρω συσσώρευση πρωτεϊνών και τη βλάβη των νευρικών κυττάρων».

Η νέα μέθοδος βασίζεται σε έναν ισχυρό συνδυασμό μικροσκοπίας πολύ υψηλής ανάλυσης και υπολογιστικής ανάλυσης, επιτρέποντας στους επιστήμονες να ανιχνεύουν και να χαρτογραφούν τις πρωτεϊνικές συσσωματώσεις στα κύτταρα. Η μελέτη εξέτασε βιοψίες δέρματος από άτομα τόσο με, όσο και χωρίς τη νόσο Πάρκινσον, που ελήφθησαν από τα τρία συμμετέχοντα ισραηλινά ιατρικά κέντρα. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τη νεοαναπτυχθείσα τεχνική απεικόνισης υπερ-ανάλυσης για να μελετήσουν αυτά τα δείγματα, χαρτογραφώντας τις συσσωματώσεις της α-συνουκλεΐνης και αναλύοντας τη μοριακή κατανομή τους. «Όπως αναμενόταν, είδαμε περισσότερες συσσωματώσεις πρωτεΐνης σε άτομα με Πάρκινσον σε σύγκριση με εκείνα χωρίς τη νόσο», εξήγησε ο δρ. Sade. «Ανακαλύψαμε επίσης βλάβη των νευρικών κυττάρων σε περιοχές του δέρματος όπου βρέθηκαν υψηλές συγκεντρώσεις της παθολογικής πρωτεΐνης».

Αυτά τα πολλά υποσχόμενα πρώιμα αποτελέσματα ώθησαν τους ερευνητές να επεκτείνουν τη μελέτη τους, με την υποστήριξη του Ιδρύματος Michael J. Fox Foundation for Parkinson’s Research. Η επόμενη φάση θα περιλαμβάνει την ανάλυση ενός μεγαλύτερου μεγέθους δείγματος, με στόχο να εντοπιστεί το ακριβές σημείο κατά το οποίο οι συσσωματώσεις πρωτεϊνών μεταπίπτουν από φυσιολογικές σε παθολογικές. Παράλληλα με την επέκταση της έρευνας, η ομάδα θα συνεργαστεί με τον καθηγητή Lior Wolf από τη Σχολή Πληροφορικής του Πανεπιστημίου του Τελ Αβίβ για την ανάπτυξη ενός αλγορίθμου μηχανικής μάθησης. Αυτό το εργαλείο θα σχεδιαστεί για να συσχετίζει τα αποτελέσματα κινητικών και γνωστικών δοκιμασιών με τα ευρήματα, προβλέποντας ενδεχομένως την εξέλιξη και τη σοβαρότητα της νόσου. «Στόχος μας είναι να χρησιμοποιήσουμε τη μηχανική μάθηση για να προβλέψουμε ποιος μπορεί να αναπτύξει τη νόσο, ιδίως μεταξύ των ατόμων που έχουν γενετική προδιάθεση», δήλωσε ο καθηγητής Ashery. «Η κύρια εστίασή μας είναι σε άτομα με συγγενείς που πάσχουν από τη νόσο, ιδίως σε εκείνα που φέρουν μεταλλάξεις που είναι γνωστό ότι αυξάνουν τον κίνδυνο», πρόσθεσε.

Η χορήγηση μιας σειράς κλιμακούμενων δόσεων ενός εμβολίου για τον HIV σε διάστημα δύο εβδομάδων θα μπορούσε να βοηθήσει δημιουργώντας μεγαλύτερες ποσότητες εξουδετερωτικών αντισωμάτων.

Ένας σημαντικός λόγος για τον οποίο ήταν δύσκολο να αναπτυχθεί ένα αποτελεσματικό εμβόλιο για τον HIV είναι ότι ο ιός μεταλλάσσεται πολύ γρήγορα, επιτρέποντάς του να αποφύγει την απόκριση αντισωμάτων που δημιουργείται από τα εμβόλια. Πριν από αρκετά χρόνια, ερευνητές του MIT έδειξαν ότι η χορήγηση μιας σειράς κλιμακούμενων δόσεων ενός εμβολίου για τον HIV σε διάστημα δύο εβδομάδων θα μπορούσε να βοηθήσει να ξεπεραστεί ένα μέρος αυτής της πρόκλησης δημιουργώντας μεγαλύτερες ποσότητες εξουδετερωτικών αντισωμάτων.

Ωστόσο, ένα σχήμα πολλαπλών δόσεων εμβολίου που χορηγείται σε σύντομο χρονικό διάστημα δεν είναι πρακτικό για εκστρατείες μαζικού εμβολιασμού. Σε μια νέα μελέτη, οι ερευνητές ανακάλυψαν τώρα ότι μπορούν να επιτύχουν παρόμοια ανοσοαπόκριση με μόλις δύο δόσεις, με διαφορά μίας εβδομάδας. Η πρώτη δόση, η οποία είναι πολύ μικρότερη, προετοιμάζει το ανοσοποιητικό σύστημα να ανταποκριθεί πιο δυναμικά στη δεύτερη, μεγαλύτερη δόση.

Αυτή η μελέτη, η οποία διεξήχθη συνδυάζοντας υπολογιστικά μοντέλα και πειράματα σε ποντίκια, χρησιμοποίησε μια πρωτεΐνη φακέλου HIV ως εμβόλιο. Μια έκδοση μιας δόσης αυτού του εμβολίου βρίσκεται τώρα σε κλινικές δοκιμές και οι ερευνητές ελπίζουν να δημιουργήσουν μια άλλη ομάδα μελέτης που θα λάβει το εμβόλιο σε πρόγραμμα δύο δόσεων. «Συγκεντρώνοντας τις επιστήμες της φυσικής και της ζωής, ρίξαμε φως σε ορισμένα βασικά ανοσολογικά ερωτήματα που βοήθησαν να αναπτυχθεί αυτό το πρόγραμμα δύο δόσεων για να μιμηθεί το σχήμα πολλαπλών δόσεων», λέει ο Arup Chakraborty, καθηγητής του Ινστιτούτου John M. Deutch στο MIT.

Αυτή η προσέγγιση μπορεί επίσης να γενικευτεί σε εμβόλια για άλλες ασθένειες, σημειώνει ο Chakraborty. Ο Chakraborty και ο Darrell Irvine, πρώην καθηγητής βιολογικής μηχανικής και επιστήμης και μηχανικής υλικών στο MIT και μέλος του Koch Institute for Integrative Cancer Research, ο οποίος είναι τώρα καθηγητής ανοσολογίας και μικροβιολογίας στο Scripps Research Institute, είναι οι ανώτεροι συγγραφείς της μελέτης. Τα αποτελέσματα της έρευνας δημοσιεύονται στο Science Immunology. Οι κύριοι συγγραφείς της εργασίας είναι ο Sachin Bhagchandani Ph.D. ’23 και Leerang Yang Ph.D. ’24.

Εξουδετερωτικά αντισώματα

Κάθε χρόνο, ο HIV μολύνει περισσότερους από 1 εκατομμύριο ανθρώπους σε όλο τον κόσμο και μερικοί από αυτούς δεν έχουν πρόσβαση σε αντιιικά φάρμακα. Ένα αποτελεσματικό εμβόλιο θα μπορούσε να αποτρέψει πολλές από αυτές τις λοιμώξεις. Ένα πολλά υποσχόμενο εμβόλιο που βρίσκεται τώρα σε κλινικές δοκιμές αποτελείται από μια πρωτεΐνη HIV που ονομάζεται trimer φακέλου, μαζί με ένα νανοσωματίδιο που ονομάζεται SMNP. Το νανοσωματίδιο, που αναπτύχθηκε από το εργαστήριο του Irvine, δρα ως ανοσοενισχυτικό που βοηθά στη στρατολόγηση μιας ισχυρότερης απόκρισης των Β κυττάρων στο εμβόλιο.

Σε κλινικές δοκιμές, αυτό το εμβόλιο και άλλα πειραματικά εμβόλια έχουν χορηγηθεί ως μία μόνο δόση. Ωστόσο, υπάρχουν αυξανόμενες ενδείξεις ότι μια σειρά δόσεων είναι πιο αποτελεσματική στη δημιουργία αντισωμάτων γενικής εξουδετέρωσης. Το σχήμα των επτά δόσεων, πιστεύουν οι ερευνητές, λειτουργεί καλά επειδή μιμείται αυτό που συμβαίνει όταν το σώμα εκτίθεται σε έναν ιό: Το ανοσοποιητικό σύστημα δημιουργεί μια ισχυρή απόκριση καθώς περισσότερες ιικές πρωτεΐνες ή αντιγόνα συσσωρεύονται στο σώμα.

Στη νέα μελέτη, η ομάδα του MIT ερεύνησε πώς αναπτύσσεται αυτή η απόκριση και διερεύνησε εάν θα μπορούσαν να επιτύχουν το ίδιο αποτέλεσμα χρησιμοποιώντας μικρότερο αριθμό δόσεων εμβολίων. «Η χορήγηση επτά δόσεων απλώς δεν είναι εφικτή για μαζικό εμβολιασμό», λέει ο Bhagchandani. «Θέλαμε να εντοπίσουμε μερικά από τα κρίσιμα στοιχεία που είναι απαραίτητα για την επιτυχία αυτής της κλιμακούμενης δόσης και να διερευνήσουμε εάν αυτή η γνώση θα μπορούσε να μας επιτρέψει να μειώσουμε τον αριθμό των δόσεων».

Οι ερευνητές ξεκίνησαν συγκρίνοντας τα αποτελέσματα μιας, δύο, τριών, τεσσάρων, πέντε, έξι ή επτά δόσεων, όλες που χορηγήθηκαν σε μια περίοδο 12 ημερών. Αρχικά διαπίστωσαν ότι ενώ τρεις ή περισσότερες δόσεις δημιούργησαν ισχυρές αποκρίσεις αντισωμάτων, δύο δόσεις δεν το έκαναν. Ωστόσο, τροποποιώντας τα διαστήματα και τις αναλογίες δόσεων, οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι η χορήγηση του 20% του εμβολίου στην πρώτη δόση και του 80% σε μια δεύτερη δόση, επτά ημέρες αργότερα, πέτυχε εξίσου καλή ανταπόκριση με το πρόγραμμα των επτά δόσεων.

Πηγη: https://www.healthweb.gr/

«Η αντιμικροβιακή αντοχή είναι μια άμεση πρόκληση που οφείλουμε να αντιμετωπίσουμε από κοινού» τονίζει η επίτροπος υγείας και ασφάλειας τροφίμων, Στέλλα Κυριακίδου,

«Η αντιμικροβιακή αντοχή είναι μια άμεση πρόκληση που οφείλουμε να αντιμετωπίσουμε από κοινού», τονίζει η επίτροπος υγείας και ασφάλειας τροφίμων, Στέλλα Κυριακίδου, η οποία μεταβαίνει στη Νέα Υόρκη για να συμμετάσχει στην 79η σύνοδο της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών.

Όπως επισημαίνει, η αντιμικροβιακή αντοχή, «δεν γνωρίζει σύνορα και αποτελεί μία από τις τρεις μεγαλύτερες απειλές για την υγεία που αντιμετωπίζει η ΕΕ, καθώς και η υφήλιος. Η απειλή αυτή δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί από μια χώρα ή μια ήπειρο μεμονωμένα».

«Δουλεύοντας μέσω της Στρατηγικής της ΕΕ για την Παγκόσμια Υγεία με τους διεθνείς εταίρους μας, μπορούμε να αναλάβουμε φιλόδοξη και συντονισμένη δράση για την αντιμετώπιση της , την προστασία των πολιτών μας και την ενίσχυση των συστημάτων υγειονομικής περίθαλψης παγκοσμίως. Αυτός είναι ο δρόμος μας για τη διαφύλαξη της υγείας των πολιτών μας και την εξασφάλιση ενός βιώσιμου μέλλοντος» προσθέτει η Στέλλα Κυριακίδου.

Κύριος στόχος της επιτρόπου υγείας θα είναι η προώθηση της συνεργασίας μεταξύ της ΕΕ και των Ηνωμένων Εθνών καθώς και άλλων στρατηγικών εταίρων σε ένα ευρύ φάσμα θεμάτων που σχετίζονται με την υγεία, με σκοπό τη βελτίωση της παγκόσμιας υγειονομικής ασφάλειας, που αποτελούν αναπόσπαστες αρχές της Στρατηγικής της ΕΕ για την Παγκόσμια Υγεία.

Πηγη: https://www.healthweb.gr/

“Ημουν νια και γέρασα” και ακόμη ο ατομικός φάκελος ασθενή (που μετονομάστηκε σε ηλεκτρονικό φάκελο ασθενή)  είναι στα χαρτιά τη στιγμή που όλοι γνωρίζουν εντός ή εκτός από τον χώρο της υγείας ότι η ενεργοποίησή του θα μπλόκαρε παραβατικές συμπεριφορές και αυθαιρεσίες (έχοντας υπόψη και πρόσφατες απάτες).

Και αυτό είναι ένα μόνο παράδειγμα της καταστροφικής καθυστέρησης που επιβαρύνει όλο το σύστημα υγείας, για να μην επεκταθώ στα θεραπευτικά πρωτόκολλα που δεν εφαρμόζονται πλήρως ή αναμένεται επί μακρόν η ψηφιοποίησή τους, στους κόφτες που μπαίνουν αλλά δεν εφαρμόζονται εκμεταλλευόμενοι κάποιοι τους πλημμελείς ελέγχους, την ασυνεννοησία μεταξύ οργανισμών που ενώ θα έπρεπε να συνεργάζονται στενά για το καλό του συστήματος και του ασθενή ρίχνουν ο ένας στον άλλο το μπαλάκι των ευθυνών, όταν γίνεται η “στραβή” κ.λπ. κ.λπ.

Απόρροια των παραπάνω, ανέφερε στο Iatronet.gr γνωστό στέλεχος της αγοράς του φαρμάκου, είναι- από το 2000 και έπειτα- ότι η πολλή και αναίτια χρήση των υπηρεσιών υγείας και η κακή χρήση (μη ορθολογική) εξασθένησαν τον χώρο της Υγείας όσον αφορά  αντοχές, πόρους και προοπτική. 

Αυτό είναι το δεδομένο. Τι χρειάζεται λοιπόν; Πηγή, μας ανέφερε ότι πρέπει να τρέξει άμεσα προς πάσα κατεύθυνση η ψηφιοποίηση των πάντων οριζόντια και κάθετα και βεβαίως διασύνδεση όλων των παικτών σε ένα σύστημα, με το κράτος να έχει το πάνω χέρι αφενός και αφετέρου να γνωρίζει τους υπεύθυνους άμεσα όταν παραβιάζονται εντολές και επιταγές του. Κοινώς, να μάθει το κράτος τα του οίκου του. Μόνο έτσι μπορεί να δημιουργηθεί ένα βιώσιμο σύστημα υγείας, όπου το κράτος θα έχει συμμάχους και όχι επικριτές, οι οποίοι θέλοντας και μη εξελίχθηκαν με την πάροδο του χρόνου σε απαραίτητους “αιμοδότες” του συστήματος. Βεβαίως, σύμφωνα με την πηγή μας, δεν είναι όλα στραβά και όλα ίσιωμα, αναγνωρίζοντας την αποτελεσματικότητα του νυν υπουργού υγείας, ο οποίος με τις παρεμβάσεις που έχει κάνει στο σύστημα “σπάζοντας και αυγά και αδιαφορώντας για το όποιο πολιτικό κόστος αυτές έχουν”, προσπαθεί να φέρει βόλτα το χάος που υπάρχει κάμπτοντας παράνομα κεκτημένα και παρωχημένες-βλαπτικές αντιλήψεις του παρελθόντος.

Η μη ψηφιοποίηση κοστίζει και στο φάρμακο

Η μη ψηφιοποίηση πάντως έχει κοστίσει ακριβά στο φάρμακο. Μολονότι οι ανάγκες για την υγεία αυξάνονται κάθε χρόνο από 5 – 8% σε παγκόσμιο επίπεδο, η δημόσια χρηματοδότηση του συστήματος στην Ελλάδα δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες του πληθυσμού -αφού δεν υπάρχουν καταγεγραμμένα στοιχεία- με αποτέλεσμα αυτή να την επωμίζονται βιομηχανίες και ασθενείς. 

Αυτό επιβεβαιώνει και η τελευταία μελέτη του ΙΟΒΕ, όπου στον τομέα των δαπανών για φαρμακευτική κάλυψη, η συνολική φαρμακευτική δαπάνη (εξωνοσοκομειακή και νοσοκομειακή) για το 2022 διαμορφώθηκε στα 6,2 δισ.. ευρώ, σε σύγκριση με τα 6 δισεκ. ευρώ το 2021, ενώ εκτιμάται ότι το 2023 η δαπάνη ανήλθε στα 7,1 δισεκ. ευρώ. Η δημόσια δαπάνη για το 2022 ήταν στα 2,7 δισεκ. ευρώ., με εκτίμηση για 2,8 δισεκ. ευρώ το 2023, ενώ η συμμετοχή της φαρμακοβιομηχανίας στη φαρμακευτική δαπάνη αυξήθηκε για το 2022 στα 2,9 δισεκ., και στα 3,5 δισεκ. ευρώ το 2023. Την ίδια στιγμή, η συμμετοχή των ασθενών αυξήθηκε το 2022 στα 698 εκατ. ευρώ και στα 734 εκατ. ευρώ το 2023.  Επιπλέον, οι ‘Ελληνες ασθενείς απολαμβάνουν λιγότερη φαρμακευτική καινοτομία, καθώς από τα 167 νέα φάρμακα που εγκρίθηκαν κατά την περίοδο 2019–2022, μόλις τα 79 (47%) εισήχθησαν στην Ελλάδα, ενώ μόνο 43 από αυτά είναι σήμερα ευρέως διαθέσιμα στην ελληνική αγορά.

Ανεβαίνει η δαπάνη λοιπόν, ανεβαίνει και το clawback. Και πού οφείλεται αυτό;

1. Στην αύξηση των θεραπευτικών αναγκών (δημογραφικοί και επιδημιολογικοί λόγοι)
   Εκτιμάται ότι το α εξαμ. 2023 έναντι του α εξαμ. του 2022 : προστέθηκαν 300.000 νέα μοναδικά ΑΜΚΑ, ενώ η αύξηση συνταγών ήταν της τάξεως του 5%
   Η  εκτίμηση για το 2023 είναι ότι φτάσαμε τα 80 εκατ. συνταγές
2. Στην ουσιαστική απουσία φραγμών και ελέγχων κατά τη συνταγογράφηση και τη διακίνηση – διάθεση των φαρμάκων. Οι ασθενικοί ελεγκτικοί μηχανισμοί  επιφέρουν
   – Δυνατότητα παράκαμψης των πρωτοκόλλων
   – Συνταγογράφηση εκτός ενδείξεων
   – Παράκαμψη των διαδικασιών αποζημίωσης μέσω ΣΗΠ/ΙΦΕΤ.
3. Στο συνεχώς αυξανόμενο κόστος των νέων φαρμάκων

-Στην περίοδο 2014 – 2023 τιμολογήθηκαν περισσότερες από 290 νέες δραστικές.  που προκάλεσαν δαπάνη 1 δισ. € μόνο στον ΕΟΠΥΥ.

-Μέχρι το 2020, όλα τα νέα φάρμακα εντάσσονταν στο σύστημα αποζημίωσης χωρίς διαπραγμάτευση !

Πώς επέδρασαν οι νέες δραστικές στη φαρμακευτική δαπάνη του ΕΟΠΥΥ την περίοδο 2016 – 2021

4.Στην απουσία κωδικού πρόνοιας για τη χρηματοδότηση της κάλυψης των ανασφάλιστων (2023 : 330 εκατ. ευρώ)

5. Στην εισαγωγή πληθώρας νέων θεραπειών χωρίς ανάλογη πρόβλεψη για αύξηση του προϋπολογισμού

Τι θέλει η αγορά να γίνει:

• Να δημιουργηθεί ένα σταθερό πλαίσιο φαρμακευτικής πολιτικής.
• Να υπάρξει εξορθολογισμός της χρηματοδότησης και των υποχρεωτικών επιστροφών. Αυτό θα απελευθερώσει πόρους προς την κατεύθυνση της Ανάπτυξης οι οποίοι μέχρι σήμερα κατευθύνονται στο υπερβολικό clawback
• Να ενταθεί ο έλεγχος της κατανάλωσης
• Να υπάρξουν και άλλα μέτρα για τη μεγαλύτερη διείσδυση των γενοσήμων και των καταξιωμένων οικονομικών φαρμάκων.
• Να μονιμοποιηθούν και να αυξηθούν τα κίνητρα για επενδύσεις και έρευνα. (Το clawback offset κινητοποίησε πάνω από 1 δισ ευρώ επενδύσεων).

Η υλοποίηση των προαναφερθέντων αιτημάτων θα μπορούσε να οδηγήσει στη θωράκιση του συστήματος υγείας, στη βελτίωση της πρόσβασης των ασθενών στις θεραπείες και στον εμπλουτισμό των θεραπευτικών επιλογών που έχει στη φαρέτρα του ο επιστημονικός κόσμος της χώρας.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Η βορτιοξετίνη, που χρησιμοποιείται για τη θεραπεία της κατάθλιψης, φαίνεται να αποτελεί έναν από τους πιο αποτελεσματικούς παράγοντες κατά του γλοιοβλαστώματος.

Σε μιας μεγάλης κλίμακας έρευνα φαρμάκων εντοπίστηκε ότι ένα εγκεκριμένο φάρμακο, η βορτιοξετίνη, που χρησιμοποιείται για τη θεραπεία της κατάθλιψης, φαίνεται να αποτελεί έναν από τους πιο αποτελεσματικούς παράγοντες κατά του γλοιοβλαστώματος, ενός επιθετικού και θανατηφόρου τύπου καρκίνου του εγκεφάλου. Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Nature Medicine».

Είναι δύσκολο να βρεθούν αποτελεσματικά φάρμακα κατά των όγκων του εγκεφάλου, καθώς αυτά συχνά δεν μπορούν να διασχίσουν τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό για να φτάσουν στον εγκέφαλο. Οι ογκολόγοι αναζητούν εντατικά εδώ και καιρό καλύτερα φάρμακα που μπορούν να φτάσουν στον εγκέφαλο και να εξαλείψουν τον όγκο.

Στο γλοιοβλάστωμα, έναν ιδιαίτερα επιθετικό όγκο του εγκεφάλου, οι γιατροί μπορούν να παρατείνουν το προσδόκιμο ζωής των ασθενών μέσω επεμβάσεων, ακτινοβολίας και χημειοθεραπείας, ωστόσο οι μισοί ασθενείς πεθαίνουν μέσα σε δώδεκα μήνες από τη διάγνωση.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον καθηγητή του ETH Zurich, Μπέρεντ Σνάιντερ και συνεργάτες νευρολόγους από το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο της Ζυρίχης, εντόπισαν μια ουσία που στο εργαστήριο καταπολέμησε αποτελεσματικά τα γλοιοβλαστώματα, το αντικαταθλιπτικό βορτιοξετίνη.

Χρησιμοποιώντας τη φαρμακοσκόπηση, μια ειδική πλατφόρμα που οι ερευνητές του ETH Zurich έχουν αναπτύξει τα τελευταία χρόνια, οι ερευνητές μπόρεσαν να ελέγξουν ταυτόχρονα πολλές δραστικές ουσίες σε ζωντανά κύτταρα από ανθρώπινο καρκινικό ιστό. Η μελέτη τους επικεντρώθηκε κυρίως σε νευροδραστικές ουσίες που διασχίζουν τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό, όπως τα αντικαταθλιπτικά, τα φάρμακα για τη νόσο του Πάρκινσον και τα αντιψυχωσικά. Συνολικά, η ερευνητική ομάδα δοκίμασε έως και 130 διαφορετικούς παράγοντες σε καρκινικό ιστό από 40 ασθενείς, ενώ χρησιμοποίησε και ένα υπολογιστικό μοντέλο για να δοκιμάσει πάνω από ένα εκατομμύριο ουσίες για την αποτελεσματικότητά τους κατά των γλοιοβλαστωμάτων.

Στο τελευταίο βήμα, οι ερευνητές του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου της Ζυρίχης δοκίμασαν τη βορτιοξετίνη σε ποντίκια με γλοιοβλάστωμα. Το φάρμακο έδειξε επίσης καλή αποτελεσματικότητα σε αυτές τις δοκιμές, ιδίως σε συνδυασμό με την τρέχουσα καθιερωμένη θεραπεία. Η ομάδα ερευνητών προετοιμάζει τώρα δύο κλινικές δοκιμές. Στη μία ασθενείς με γλοιοβλάστωμα θα υποβληθούν σε θεραπεία με βορτιοξετίνη μαζί με τη συνήθη θεραπεία, ενώ στη δεύτερη οι ασθενείς θα λάβουν εξατομικευμένη επιλογή φαρμάκου, την οποία οι ερευνητές θα καθορίσουν για κάθε άτομο χρησιμοποιώντας την πλατφόρμα φαρμακοσκόπησης.

Πηγές:
ΑΠΕ

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Ερευνητές ελπίζουν να αναπτύξουν εκδοχή εφαρμογής στο κινητό για το σπίτι.

Ερευνητές του University of Michigan υποδεικνύουν ότι μελλοντικά μια εφαρμογή στο κινητό θα μπορούσε να εντοπίζει την εμφάνιση ηπατικής εγκεφαλοπάθειας σε ασθενείς ακούγοντάς τους μόνο να μιλούν.

Η ηπατική εγκεφαλοπάθεια επηρεάζει και την ομιλία.

Με την ελπίδα να δημιουργήσουν ένα πιο εύκολο τεστ, ερευνητές κατέγραψαν 200 ασθενείς με κίρρωση που εκτελούσαν εργασίες με ομιλία.

Στη συνέχεια οι ηχογραφήσεις αναλύθηκαν για εκατοντάδες παραμέτρους ομιλίας.

Οι αναλύσεις οδήγησαν στην ανάπτυξη μοντέλου που ονομάστηκε Hear-MHE, το οποίο συγκρίθηκε με ψυχομετρικά τεστ για να διαπιστωθεί η ικανότητά του να εντοπίζει μέτρια ηπατική εγκεφαλοπάθεια.

Tο εργαλείο έδειξε υποσχόμενο στην πρόβλεψη του χρόνου ως την ανάπτυξη εμφανούς ηπατικής εγκεφαλοπάθειας.

Οι εργασίες ομιλίας περιλάμβαναν το διάβασμα μιας παραγράφου, την περιγραφή μιας εικόνας και τεστ όπου έπρεπε ο συμμετέχων να ονομάσει ζώα.

Η ανάγνωση παραγράφων φάνηκε να είναι η πιο αποτελεσματική και η σχετική της ευκολία ωθεί τους ερευνητές να ελπίζουν ότι μελλοντικά τέτοιο τεστ θα μπορούσε να οδηγεί σε περισσότερες διαγνώσεις και καλύτερη αγωγή για αδύτους που προηγουμένως διαγνώστηκαν.

Το εργαλείο θα μπορούσε να παρακωλυθεί εξωνοσοκομειακά τον ασθενή μακροχρόνια για την εξέταση της προόδου ή τον εντοπισμό συμπτωμάτων υποτροπής.

Επόμενα βήματα για τους ερευνητές είναι η εξέταση του εργαλείου σε πιο μεγάλα και ποικίλα κλινικά πλαίσια για να επιβεβαιωθεί η αποτελεσματικοτητά του στον εντοπισμό της ηπατικής εγκεφαλοπάθειας.

Ελπίζουν επίσης να αναπτύξουν εκδοχή εφαρμογής στο κινητό για το σπίτι, που θα μπορεί να αποστέλλεται στους ασθενείς με γραπτό μήνυμα και ότι θα επιτρέπει έγκαιρη διάγνωση και βελτιωμένη αγωγή.

Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο Hepatology.

Πηγές:
Hepatology.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Νέο τρόπο υπολογισμού της συμμετοχής των ασθενών στο φάρμακο Xarelto, αποφάσισε ο υπουργός Υγείας, προκειμένου να αντιμετωπιστεί η στρέβλωση με τα γενόσημά του.

Σε σημερινή ανάρτηση, ο Άδωνις Γεωρδιάδης επισημαίνει τα εξής:

“Σχετικά με το σκεύασμα Xarelto, το υπουργείο Υγείας εντόπισε το πρόβλημα που δημιουργήθηκε εξαιτίας της απόσυρσης της κυκλοφορίας των γενοσήμων του (λόγω δικαστικής απόφασης), η πώληση των οποίων επέφερε την αύξηση της συμμετοχής των ασθενών, καθώς δεν υπάρχει πλέον εναλλακτικό σκεύασμα.

Μόλις υπέγραψα την τροποποίηση του τρόπου υπολογισμού της συμμετοχής των ασθενών, ώστε να αντιμετωπιστεί η εν λόγω στρέβλωση και να αποτραπούν αντίστοιχα φαινόμενα στο μέλλον με άμεση εφαρμογή τις επόμενες μέρες.

Η σχετική αύξηση της αποζημίωσης στο φάρμακο αυτό δεν σχετίζεται καθόλου με τις πρόσφατες αυξήσεις τιμών των φθηνών φαρμάκων, αλλά οφείλεται στην δικαστική διαμάχη δύο εταιριών που επηρέασε την ασφαλιστική τιμή αποζημίωσης του”.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Τι επισημαίνεται στην εβδομαδιαια επιδημιολογική έκθεση του Ευρωπαϊκού Κέντρου Ελέγχου Νοσημάτων.

Σε χαμηλά επίπεδα κινήθηκαν την περασμένη εβδομάδα οι λοιμώξεις του αναπνευστικού στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Αυτό επισημαίνεται, μεταξύ άλλων, στην εβδομαδιαία έκθεση του Ευρωπαϊκού Κέντρου Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC), η οποία δημοσιοποιήθηκε σήμερα.

Στην έκθεση αναφέρεται πως η δραστηριότητα της γρίπης και του συγκυτιακού αναπνευστικού ιού (RSV) παραμένει σε χαμηλά επίπεδα.

Στον αντίποδα και έπειτα από μία περίοδο πολύ χαμηλής δραστηριότητας, υπάρχουν ενδείξεις αυξημένης δραστηριότητας SARS-CoV-2 για ορισμένες χώρες, με τα άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω να διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρής νόσησης.

Οι νοσηλείες, ωστόσο, σε απλές κλίνες και σε ΜΕΘ και οι θάνατοι παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα.

Σύμφωνα με τους συντάκτες της έκθεσης, είναι σημαντικό να συνεχιστεί ο έλεγχος σε συμπτωματικά άτομα για SARS-CoV-2.

Ο εμβολιασμός παραμένει, επίσης, εξαιρετικά σημαντικός για την προστασία ατόμων με υψηλό κίνδυνο σοβαρών εκβάσεων, όπως άτομα μεγαλύτερης ηλικίας.

Ενώ ο εμβολιασμός κατά του COVID-19 συνεχίζει να προστατεύει από σοβαρές ασθένειες, η επίδρασή του εξασθενεί με την πάροδο του χρόνου και τα άτομα με υψηλότερο κίνδυνο θα πρέπει να εμβολιάζονται με βάση τις συστάσεις κάθε χώρας.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/