Συντάκτης: grammateia

 

https://www.youtube.com/watch?v=rOdIrYWT6CI

 

 

πρόσκληση ενδιαφέροντος από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Κρήτης

και το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών

για την εισαγωγή μεταπτυχιακών φοιτητών

στο Διιδρυματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών στην “Ογκολογία:

Από την Ογκογένεση έως τη Θεραπεία”

για το ακαδημαϊκό έτος 2026-27.

 

2η ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΔΠΜΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ 2026-27

 

Εκ μέρους του Διευθυντή του ΠΜΣ

Αναπληρωτή Καθηγητή Χειρουργικής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης

κ. Κωνσταντίνου Λασιθιωτάκη

 

Με εκτίμηση,

—
Μηνάς Μεσσαριτάκης
BSc, MSc, MBA
Γραμματεία ΔΠΜΣ “Ογκολογία: Από την Ογκογένεση έως τη Θεραπεία”
Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήμιο Κρήτης- Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών
————————————————————–
2810394860

4667b-26 φεκ

 

 

..

Το υπουργείο Υγείας ξεκινά ένα νέο πιλοτικό επιχειρησιακό σχέδιο το οποίο προβλέπει χειρουργικές ομάδες να μετακινούνται προς τις απομακρυσμένες περιοχές αντί να μεταφέρονται οι ασθενείς στα μεγάλα νοσοκομεία.

Η αρχή θα γίνει στις 17 Αυγούστου, όταν η χειρουργική ομάδα της Ορθοπεδικής Κλινικής του Νοσοκομείου Ρόδου θα μεταβεί στην Κάλυμνο, όπου θα πραγματοποιήσει συνολικά 20 επεμβάσεις ολικής αρθροπλαστικής ισχίου και γόνατος σε ασθενείς που βρίσκονται στη λίστα αναμονής.

Βέβαια η επιλογή της Καλύμνου δεν είναι καθόλου τυχαία. Το συγκεκριμένο μοντέλο είχε εφαρμοστεί και στο παρελθόν με θετικά αποτελέσματα, καθώς πολλοί ασθενείς του νησιού περίμεναν για μεγάλο χρονικό διάστημα να χειρουργηθούν ή έπρεπε να ταξιδέψουν στη Ρόδο, με σημαντική οικονομική επιβάρυνση και πολυήμερη απουσία από την εργασία και την οικογένειά τους.

Υπό το πρίσμα αυτό η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Υγείας σκοπεύει να μειωθούν οι αναμονές για χειρουργικές επεμβάσεις και να περιοριστεί η ταλαιπωρία των κατοίκων των νησιωτικών και απομακρυσμένων περιοχών, οι οποίοι μέχρι σήμερα αναγκάζονταν να ταξιδεύουν σε μεγαλύτερα νοσοκομεία, επιβαρυνόμενοι με έξοδα διαμονής.

Όπως έχει αναφέρει σχετικά ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης, αυτή η δράση αποτελεί μια νέα προσέγγιση στη λειτουργία του ΕΣΥ, με βασική φιλοσοφία ότι οι υπηρεσίες υγείας πρέπει να φτάνουν στον πολίτη και όχι ο πολίτης να αναγκάζεται να μετακινείται για να τις λάβει.

Εφόσον το πιλοτικό πρόγραμμα αποδώσει τα αναμενόμενα αποτελέσματα, από τον Σεπτέμβριο σχεδιάζεται η επέκτασή του και σε άλλες περιοχές της χώρας όπου υπάρχουν αυξημένες ανάγκες.
Υπουργείο Υγείας: Ψηφιακή παρακολούθηση του ΕΣΥ

Καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη του νέου εγχειρήματος αναμένεται να διαδραματίσει και το νέο ψηφιακό σύστημα διαχείρισης του ΕΣΥ.

Μέσω της νέας πλατφόρμας, το υπουργείο Υγείας θα μπορεί να παρακολουθεί σε πραγματικό χρόνο κρίσιμα στοιχεία, όπως τη διαθεσιμότητα προσωπικού, τις λίστες αναμονής για χειρουργεία, τις κενές νοσοκομειακές κλίνες και τη συνολική λειτουργία των δημόσιων νοσοκομείων, διευκολύνοντας τον προγραμματισμό αντίστοιχων αποστολών.

 

 

Πηγη: https://www.healthreport.gr/

Η εμπειρική παρατήρηση πως η ενασχόληση με τις τέχνες βοηθάει στην ψυχική υγεία και μπορεί να δράσει «επουλωτικά» στα άτομα που έχουν προβλήματα ψυχικής υγείας είναι γνωστή εδώ και αιώνες και στην εποχή μας μπόρεσε να καταστεί επίσημη θεραπευτική παρέμβαση του κράτους, μέσα από την πρακτική της πολιτιστικής συνταγογράφησης.

Τι ισχύει στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα, η πολιτιστική συνταγογράφηση έχει θεσμοθετηθεί επίσημα με Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) από τον Μάρτιο του 2026, αποτελώντας πλέον μια εγκεκριμένη συμπληρωματική αγωγή στον τομέα της ψυχικής υγείας, Το πρόγραμμα εντάσσεται στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0», που χρηματοδοτήθηκε με πόρους από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της ΕΕ, στο πλαίσιο του εργαλείου NextGenerationEU, με τη συνεργασία του Υπουργείου Πολιτισμού και του Υπουργείου Υγείας.

Στην πράξη, υλοποιείται με την συνταγογράφηση ψυχιάτρων και παιδοψυχιάτρων, οι οποίοι παραπέμπουν τους ασθενείς σε πολιτιστικές δραστηριότητες. Η παρέμβαση απευθύνεται σε άτομα με διαγνωσμένες ψυχικές παθήσεις, κατάθλιψη, άγχος ή άτομα που αντιμετωπίζουν έντονη ψυχολογική επιβάρυνση και κοινωνική απομόνωση.

Η πολιτιστική συνταγογράφηση περιλαμβάνει δωρεάν πρόσβαση με voucher σε ειδικά σχεδιασμένες δράσεις τέχνης και πολιτισμού, όπως θεατρικά εργαστήρια και παραστάσεις (π.χ. στο Εθνικό Θέατρο). μουσικά προγράμματα (π.χ. στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών) εικαστικές ξεναγήσεις και εκπαιδευτικά προγράμματα σε μουσεία (όπως στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης), στοχεύοντας στη μείωση του ψυχικού φορτίου, την κοινωνική επανένταξη και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ωφελούμενων μέσω της δημιουργικής έκφρασης.

Τι δείχνουν τα ευρήματα βρετανικής μελέτης για την παρέμβαση

Η κοινωνική συνταγογράφηση, η οποία συνδέει τους ανθρώπους με τις τέχνες και με δραστηριότητες άσκησης, μπορεί να βοηθήσει τους εφήβους που περιμένουν εξειδικευμένες υπηρεσίες ψυχικής υγείας βελτιώνοντας την ανθεκτικότητά τους, τη συμπεριφορά τους και τις σχέσεις τους με τους άλλους κατά την περίοδο αναμονής σύμφωνα με νέα ευρήματα. Ειδικότερα βελτιώνει τουλάχιστον κατά 20% την γενική ευεξία, ενώ χτίζει ανθεκτικότητα και αυτοεκτίμηση, κάνοντας τις νέους πιο κοινωνικούς.

Η σχετική μελέτη, που εκπονήθηκε από επιστήμονες του Βρετανικού Πανεπιστημίου University College London και δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό «European Child & Adolescent Psychiatry», περιελάμβανε πάνω από 550 εφήβους ηλικίας 11 έως 18 ετών που είχαν παραπεμφθεί σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας παιδιών και εφήβων (CAMHS) στην Αγγλία, συγκρίνοντας εκείνους που έλαβαν παραπομπές κοινωνικής συνταγογράφησης κατά παραγγελία εν αναμονή θεραπείας με εκείνους που δεν έλαβαν. Επίσης, περιλάμβανε δεδομένα εκατομμυρίων ενηλίκων ατόμων από αγγλική βάση δεδομένων.

Η ερευνητική ομάδα διαπίστωσε ότι οι νέες και οι νέοι που έλαβαν κοινωνική συνταγογράφηση ανέφεραν βελτιώσεις στη συμπεριφορά τους (συμπεριλαμβανομένης της μείωσης των δυσκολιών συμπεριφοράς), ενισχυμένες σχέσεις με τους άλλους και αυξημένη ανθεκτικότητα, συμπεριλαμβανομένης της μεγαλύτερης αυτοπεποίθησης στην επίλυση προβλημάτων και της υψηλότερης αυτοεκτίμησης.

Η αξία της παρέμβασης είναι μεγάλη καθώς στην παροχή υπηρεσιών ψυχικής υγείας υπάρχει αναμονή η οποία μπορεί να είναι μεγάλη σε πολλές χώρες, όπως ισχύει σε πληθώρα ιατρικών υπηρεσιών και πράξεων. Συχνά μάλιστα, αυτές οι αναμονές μπορεί να ξεπερνούν κατά πολύ τις αναμονές για μία προγραμματισμένη χειρουργική επέμβαση- αυτό που λέμε «ψυχρό χειρουργείο».

8 μήνες η αναμονή για τη λήψη ψυχικής φροντίδας στη Μ. Βρετανία

Μέχρι τα τέλη του 2024, περισσότερα από 350.000 παιδιά και νέοι περίμεναν εξειδικευμένη φροντίδα ψυχικής υγείας στην Αγγλία, με μέσο χρόνο αναμονής οκτώ μήνες.

Ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης Δρ. Ντάνιελ Χέις (Daniel Hayes) από το Τμήμα Συμπεριφορικής Επιστήμης και Υγείας του UCL επεσήμανε: «Προηγούμενη έρευνα της ομάδας μας έχει δείξει ότι πολλοί νέοι και οι οικογένειες τους δυσκολεύονται να περιμένουν για την παροχή υπηρεσιών ψυχικής υγείας και συχνά αισθάνονται ότι δεν έχουν υποστήριξη κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου. Η νέα μας μελέτη υποδηλώνει ότι η κοινωνική συνταγογράφηση μπορεί να παρέχει μια πολύτιμη πηγή υποστήριξης, ενώ οι νέοι περιμένουν, βοηθώντας τους να ενισχύσουν τις σχέσεις τους, να οικοδομήσουν ανθεκτικότητα και να βελτιώσουν την καθημερινή τους λειτουργικότητα».

Οι διαφωτιστικές μαρτυρίες των ασθενών

Ένας από τους νέους που έλαβε κοινωνική συνταγογράφηση στη μελέτη είπε: «Νομίζω ότι ένα από τα πράγματα που έχουν αλλάξει είναι ότι αν η μητέρα μου ή κάποιος στο σχολείο, όπως ένας δάσκαλος, με ρωτούσε για το πώς αισθάνομαι, νομίζω ότι είμαι πολύ πιο ανοιχτός στο να το συζητήσω. Δεν ήμουν τόσο πολύ πριν [την κοινωνική συνταγογράφηση]».
Ένας άλλος συμμετέχων είπε ότι ο σύνδεσμός τους «με βοήθησε πραγματικά να επιστρέψω σε κοινωνικές ομάδες και κοινωνικά περιβάλλοντα, οπότε ένιωθα πιο άνετα με τους ανθρώπους». Ένας τρίτος νέος είπε: «Ένιωθα σαν κάποιος να άκουγε και [ο κοινωνικός μου συνταγογράφος] πάντα εμφανιζόταν και νοιαζόταν πραγματικά».

Οι δραστηριότητες και οι πόροι με τους οποίους οι νέοι στη μελέτη συνδέθηκαν μέσω των link workers περιλάμβαναν λέσχες καράτε, μαθήματα τέχνης, τουρνουά Pokemon, λέσχες βιβλίου και λέσχες περιπλάνησης στη φύση. Οι link workers βοήθησαν επίσης τους νέους να σχεδιάσουν ημέρες με φίλους και να περάσουν δημιουργικά την ημέρα τους κάνοντας παρέα με ανθρώπους με τους οποίους είχαν κάτι να συζητήσουν.

Ενισχυτικό μιας ισορροπημένης καθημερινής ρουτίνας, λένε οι ειδικοί για την πολιτιστική συνταφογράφηση

Η μια άλλη συγγραφέας, της μελέτης, η καθηγήτρια Ντέιζι Φάνκουρ (Daisy Fancourt), επίσης από το τμήμα συμπεριφορικής επιστήμης και υγείας του UCL επεσήμανε ότι η μελέτη δεν βρήκε στοιχεία για αλλαγές στα συμπτώματα κατάθλιψης, άγχους ή στρες κατά την εξάμηνη περίοδο παρακολούθησης, αν και αυτό είναι εν μέρει αναμενόμενο. «Η κοινωνική συνταγογράφηση δεν πρέπει να θεωρείται υποκατάστατο των ψυχολογικών θεραπειών που βασίζονται σε τεκμηριωμένα στοιχεία. Αντίθετα, τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι η αξία της για τους νέους που βρίσκονται σε λίστες αναμονής για υπηρεσίες ψυχικής υγείας έγκειται στην υποστήριξη της καθημερινής λειτουργίας και στην ενίσχυση των προστατευτικών παραγόντων κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου αναμονής υψηλού κινδύνου. Αντί απλώς να «αναμένουν», οι νέοι και οι οικογένειές τους μπορούν να συμμετάσχουν σε δραστηριότητες που μπορεί να τους βοηθήσουν να είναι πιο «έτοιμοι για θεραπεία» όταν φτάσουν στο τέλος της λίστας αναμονής».

Η Αμάντας Τόμσον (Amanda Thompson), Υπεύθυνη Σύνδεσης Παιδιών και Νέων στην Υπηρεσία Συμβουλευτικής του Sunderland, δήλωσε: «Μία από τις πτυχές που εκτιμώ περισσότερο στο μοντέλο της κοινωνικής συνταγογράφησης είναι η προσέγγισή του με επίκεντρο το άτομο. Εστιάζει σε ό,τι είναι σημαντικό και ουσιαστικό για τη νέα ή το νέο, τοποθετώντας την/τον στην καρδιά της διαδικασίας. Έχω δει από πρώτο χέρι πώς αυτή η προσέγγιση δίνει στους νέους την ευκαιρία να αναλάβουν την ευθύνη του δικού τους ταξιδιού, αναγνωρίζοντας και γιορτάζοντας παράλληλα τα επιτεύγματα που σημειώνουν στην πορεία. Επεκτείνεται επίσης πέρα από το άτομο, συχνά έχοντας θετικό αντίκτυπο στην ευρύτερη οικογένεια, μειώνοντας τις πιέσεις, ενισχύοντας τις σχέσεις και δημιουργώντας ένα πιο υποστηρικτικό οικογενειακό περιβάλλον. Το να βλέπεις ένα νέο άτομο που μπορεί στο παρελθόν να αντιμετώπιζε κοινωνικά προβλήματα να αρχίζει να συμμετέχει σε συλλόγους ή δραστηριότητες, να αναπτύσσει χόμπι, να μαθαίνει νέες δεξιότητες, να χτίζει φιλίες και να αποκτά αυτοπεποίθηση είναι απίστευτα ικανοποιητικό. Αυτό που μπορεί να φαίνεται σαν μικρά βήματα σε άλλους μπορεί να αντιπροσωπεύει σημαντικά επιτεύγματα και προσωπική πρόοδο για ένα νέο άτομο- και αποτελεί πηγή μεγάλης ικανοποίησης για τον εμπλεκόμενο επαγγελματία υγείας.

20% βελτίωση της ευεξίας και πρόσθετα οφέλη σε αυτοεκτίμηση και κοινωνικότητα

Η νέα μελέτη έρχεται σε συνέχεια έρευνας που πραγματοποίησαν νωρίτερα φέτος μέλη της ίδιας ομάδας, η οποία δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Nature Health», η οποία διαπίστωσε ότι οι ενήλικες που παραπέμπονται για κοινωνική συνταγογράφηση σημείωσαν «σημαντικές» βελτιώσεις στην ευεξία τους μήνες μετά την αρχική παραπομπή.

Η έρευνα αυτή εξέτασε δεδομένα από 19.627 άτομα στο Ηνωμένο Βασίλειο που είχαν πρόσβαση σε κοινωνική συνταγογράφηση (είτε μέσω γενικού γενικού είτε μέσω κοινοτικών παραπομπών) και τα οποία είχαν απαντήσει σε ερωτήσεις σχετικά με την ευημερία τους. Η ομάδα διαπίστωσε σταθερές βελτιώσεις σε όλα τα μέτρα που αξιολόγησε, συμπεριλαμβανομένης μιας βελτίωσης κατά 20% στη γενική ψυχική ευεξία, παράλληλα με πρόσθετες βελτιώσεις στην ευτυχία, την ικανοποίηση από τη ζωή, τα επίπεδα άγχους και την αίσθηση ότι η ζωή αξίζει τον κόπο.
Το 2023, περισσότεροι από ένα εκατομμύριο άνθρωποι μόνο στην Αγγλία παραπέμφθηκαν για υπηρεσίες κοινωνικής συνταγογράφησης από τον γενικό ιατρό τους. Η τελευταία μελέτη «Wellbeing While Waiting» (Ευζωία κατά την αναμονή) διεξήχθη σε συνεργασία με 11 ιδρύματα ψυχικής υγείας παιδιών και εφήβων του βρετανικού ΕΣΥ (NHS). Η εργασία χρηματοδοτήθηκε από το κοινωφελές Ταμείο «Prudence Trust», με πρόσθετη υποστήριξη από τον Οργανισμό «Wellcome» και το Συμβούλιο Οικονομικής και Κοινωνικής Έρευνας (ESRC). Η αντίστοιχη μελέτη κοινωνικής συνταγογράφησης σε ενήλικες χρηματοδοτήθηκε από το ESRC και υποστηρίχθηκε από την Εθνική Ακαδημία Κοινωνικής Συνταγογράφησης (NASP), ενώ χρησιμοποίησε ανώνυμα δεδομένα ασθενών από την «Access Elemental», έναν πάροχο λογισμικού κοινωνικής συνταγογράφησης.

 

 

Πηγη: https://www.insider.gr/

Το Κάπα3 – Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών, ως εταίρος του ευρωπαϊκού προγράμματος MELODIC (Mental Health Support for Young Adults with Cancer), υλοποιεί στην Ελλάδα μία καινοτόμο ερευνητική παρέμβαση που στοχεύει στην ενίσχυση της ψυχικής υγείας και της ευεξίας νέων ογκολογικών ασθενών μέσω δραστηριοτήτων σε φυσικό περιβάλλον και της αξιοποίησης της προσέγγισης του social prescribing (κοινωνική συνταγογράφηση).

Το πρόγραμμα υλοποιείται από 13 εταίρους σε 6 ευρωπαϊκές χώρες και συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα το έργο θα διαρκέσει μέχρι 30/8/2027 και η χρηματοδότησή του είναι 1.800.000 ευρώ. 

Στο πλαίσιο της έναρξης της ελληνικής παρέμβασης τον Σεπτέμβριο 2026, ήδη έχει ξεκινήσει η αναζήτηση νέων ογκολογικών ασθενών που επιθυμούν να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα, καθώς και τα κοντινά τους πρόσωπα (φροντιστές), τα οποία θα συμμετάσχουν σε ξεχωριστές ομάδες.

Το πρόγραμμα απευθύνεται σε:

• νέους ογκολογικούς ασθενείς ηλικίας 18–35 ετών,
• με διάγνωση ογκολογικής νόσου εντός των τελευταίων 24 μηνών,
• καθώς και στους φροντιστές ή στα σημαντικά πρόσωπα υποστήριξης τους.

Η παρέμβαση έχει συνολική διάρκεια 12 εβδομάδων και περιλαμβάνει οργανωμένους ομαδικούς περιπάτους σε φυσικό περιβάλλον, οι οποίοι πραγματοποιούνται μία φορά την εβδομάδα, σε χώρους πρασίνου και παραθαλάσσιες διαδρομές. Οι περίπατοι διεξάγονται σε ήπιο ρυθμό και προσαρμόζονται στις δυνατότητες και τις ανάγκες των συμμετεχόντων. Επιπλέον, οι συμμετέχοντες θα έχουν πρόσβαση σε εκπαιδευτικό ηλεκτρονικό υλικό και σε σχετικές ασκήσεις ψυχικής ευεξίας, τις οποίες θα παρακολουθούν και θα αξιοποιούν καθ’ όλη τη διάρκεια της παρέμβασης. Το υλικό αυτό έχει σχεδιαστεί για να ενισχύσει τη φροντίδα της ψυχικής υγείας, να υποστηρίξει την υιοθέτηση στρατηγικών αυτοφροντίδας και να συμπληρώσει τη βιωματική εμπειρία των ομαδικών περιπάτων.

Η παρέμβαση θα αξιολογηθεί με ερωτηματολόγια πριν από την έναρξη του προγράμματος, μετά την ολοκλήρωσή του και τρεις μήνες αργότερα, συμβάλλοντας στο έπακρο στην υιοθέτηση της καινοτόμου αυτής ευρωπαϊκής παρέμβασης ψυχοκοινωνικής υποστήριξης. Σκοπός του έργου MELODIC είναι να αναπτύξει και να αξιολογήσει νέες πρακτικές που θα ενισχύσουν την ψυχική υγεία και την ποιότητα ζωής των νέων ανθρώπων που βιώνουν την εμπειρία της ογκολογικής νόσου και των οικογενειών τους.

Η συμμετοχή στο πρόγραμμα είναι απολύτως εθελοντική, χωρίς οικονομική επιβάρυνση. Με την ολοκλήρωση της παρέμβασης θα χορηγηθεί βεβαίωση συμμετοχής, ενώ θα πραγματοποιηθεί και τελική εκδήλωση ολοκλήρωσης (MELODIC Closing Event), με στόχο την ανάδειξη της εμπειρίας και της κοινότητας που θα δημιουργηθεί κατά τη διάρκεια του προγράμματος. Στην παρέμβαση θα συμμετέχουν επαγγελματίες υγείας (Νοσηλευτής, κοινωνικός επιστήμονας, ψυχολόγος, ειδικοί φυσική αγωγής κά ) που θα υποστηρίξουν τους συμμετέχοντες σε κάθε στάδιο.

 

 

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Μετρήσιμες αλλαγές στο ανοσοποιητικό σύστημα μόλις τρεις εβδομάδες μετά την έναρξη της θεραπείας με μεθοτρεξάτη, σύμφωνα με μελέτη του Ιατρικού Πανεπιστημίου της Βιέννης.

 

Η μεθοτρεξάτη η οποία αποτελεί εδώ και δεκαετίες τη βασική θεραπεία για τη ρευματοειδή αρθρίτιδα, προκαλεί σημαντικές αλλαγές στο ανοσοποιητικό σύστημα ήδη από τις πρώτες εβδομάδες της χορήγησής της. Αυτό αποκαλύπτει νέα μελέτη του Ιατρικού Πανεπιστημίου της Βιέννης, τα αποτελέσματα της οποίας δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό “Annals of the Rheumatic Diseases”.

Οι ερευνητές εντόπισαν πρώιμες κυτταρικές και μοριακές “υπογραφές” που μπορούν να υποδείξουν εάν ένας ασθενής θα ανταποκριθεί ικανοποιητικά στη θεραπεία ή όχι. Για τον σκοπό αυτό συνδύασαν προηγμένες τεχνικές μονοκυτταρικής αλληλούχισης RNA (Single-Cell RNA Sequencing) και ανοσοφαινοτυπικής ανάλυσης, παρακολουθώντας τις μεταβολές των ανοσοκυττάρων και των μοριακών μηχανισμών κατά τη διάρκεια της θεραπείας.

Η μελέτη πραγματοποιήθηκε από τις ερευνήτριες Teresa Preglej και Anela Tosevska της Κλινικής Ρευματολογίας του Ιατρικού Πανεπιστημίου της Βιέννης, σε συνεργασία με ανοσολόγους, βιοπληροφορικούς και επιστημονικές ομάδες από τη Σουηδία και τη Γερμανία.

“Παρότι η μεθοτρεξάτη χρησιμοποιείται με επιτυχία εδώ και δεκαετίες, πολλές πτυχές του τρόπου δράσης της παρέμεναν μέχρι σήμερα ελάχιστα κατανοητές. Παρακολουθώντας τους ασθενείς από την πρώτη ημέρα της θεραπείας, μπορέσαμε να καταγράψουμε αλλαγές στο ανοσοποιητικό σύστημα πολύ πριν εμφανιστεί κλινικά μετρήσιμη βελτίωση”, δήλωσε η πρώτη συγγραφέας της μελέτης Teresa Preglej.

Οι επιστήμονες παρακολούθησαν ασθενείς που δεν είχαν λάβει προηγούμενη θεραπεία για διάστημα δώδεκα εβδομάδων μετά την έναρξη της αγωγής με μεθοτρεξάτη.

Ήδη μετά από τρεις εβδομάδες καταγράφηκαν σημαντικές αλλαγές στο ανοσοποιητικό σύστημα, σε μια χρονική στιγμή κατά την οποία οι κλινικές βελτιώσεις ήταν ακόμη περιορισμένες. Οι ασθενείς που ανταποκρίθηκαν στη θεραπεία παρουσίασαν αισθητή μείωση των θυλακικών βοηθητικών Τ-λεμφοκυττάρων (Tfh) και των πλασμαβλαστών, δηλαδή εξειδικευμένων Β-λεμφοκυττάρων που παράγουν αντισώματα. Αντίθετα, στους ασθενείς που δεν ανταποκρίθηκαν επαρκώς, οι ίδιες μεταβολές ήταν πολύ λιγότερο έντονες.

“Ένα από τα πιο εντυπωσιακά ευρήματα ήταν ότι κρίσιμοι πληθυσμοί ανοσοκυττάρων μεταβάλλονται ήδη μέσα στις πρώτες εβδομάδες της θεραπείας“, επισήμανε ο συν-επικεφαλής της μελέτης Michael Bonelli. Σύμφωνα με την επίσης συν-επικεφαλής Lisa Göschl, οι πρώιμοι αυτοί βιολογικοί δείκτες θα μπορούσαν στο μέλλον να επιτρέψουν την πολύ πιο έγκαιρη πρόβλεψη της αποτελεσματικότητας της θεραπείας.

Πέρα από τις αλλαγές στους πληθυσμούς των ανοσοκυττάρων, η μελέτη αποκάλυψε εκτεταμένο μοριακό επαναπρογραμματισμό του ανοσοποιητικού συστήματος και ανέδειξε μέχρι σήμερα άγνωστες οδούς σηματοδότησης που σχετίζονται με τη δράση της μεθοτρεξάτης. Εργαστηριακά πειράματα επιβεβαίωσαν επίσης ότι το φάρμακο ασκεί άμεση επίδραση στην ανάπτυξη των πλασμαβλαστών.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι πρόκειται για μία από τις πιο ολοκληρωμένες μέχρι σήμερα αναλύσεις του βιολογικού μηχανισμού δράσης της μεθοτρεξάτης, προσφέροντας πολύτιμη βάση για μελλοντικές έρευνες.

Παρότι η μεθοτρεξάτη εξακολουθεί να αποτελεί τη θεραπεία πρώτης γραμμής για τη ρευματοειδή αρθρίτιδα, σημαντικό ποσοστό ασθενών δεν ανταποκρίνεται επαρκώς.

Η δυνατότητα έγκαιρης αναγνώρισης βιολογικών δεικτών που προβλέπουν την αποτελεσματικότητα της θεραπείας θα μπορούσε στο μέλλον να επιτρέψει την ταχύτερη προσαρμογή της θεραπευτικής στρατηγικής και την έγκαιρη μετάβαση σε εναλλακτικές θεραπευτικές επιλογές για όσους δεν ωφελούνται από τη μεθοτρεξάτη

 

 

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Οι περίοδοι καύσωνα αποτελούν σημαντική πρόκληση για τον ανθρώπινο οργανισμό, καθώς η παρατεταμένη έκθεση σε υψηλές θερμοκρασίες αυξάνει τις απώλειες υγρών και ηλεκτρολυτών μέσω της εφίδρωσης, επιβαρύνει τους μηχανισμούς θερμορρύθμισης και μπορεί να οδηγήσει σε αφυδάτωση, υπόταση και οξεία νεφρική βλάβη. Τα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη, αλλά και όσοι λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, χρειάζεται να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί, καθώς τόσο η ίδια η νόσος όσο και ορισμένες θεραπευτικές κατηγορίες μπορεί να επηρεάσουν την ισορροπία των υγρών και τον μεταβολισμό.

Η αφυδάτωση μπορεί να προκαλέσει επιδείνωση της γλυκαιμικής ρύθμισης, καθώς η μείωση του ενδαγγειακού όγκου οδηγεί σε αύξηση της συγκέντρωσης της γλυκόζης στο αίμα. Παράλληλα, η μειωμένη νεφρική αιμάτωση μπορεί να επηρεάσει τη νεφρική λειτουργία, ενώ η μειωμένη πρόσληψη τροφής, που συχνά συνοδεύει τις ημέρες έντονης ζέστης, αυξάνει τον κίνδυνο υπογλυκαιμίας σε άτομα που λαμβάνουν ινσουλίνη ή άλλα υπογλυκαιμικά φάρμακα.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται σε ασθενείς που λαμβάνουν αναστολείς του συμμεταφορέα νατρίου-γλυκόζης τύπου 2 (SGLT-2), καθώς τα φάρμακα αυτά αυξάνουν την αποβολή γλυκόζης και νερού από τους νεφρούς. Παρότι έχουν αποδεδειγμένα καρδιοπροστατευτικά και νεφροπροστατευτικά οφέλη, κατά τη διάρκεια έντονου καύσωνα, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχουν μειωμένη πρόσληψη υγρών, διάρροια ή έμετοι, μπορεί να αυξηθεί ο κίνδυνος αφυδάτωσης, ορθοστατικής υπότασης και οξείας νεφρικής βλάβης. Σε καταστάσεις οξείας νόσου ή σοβαρής αφυδάτωσης, ο θεράπων ιατρός μπορεί να συστήσει την προσωρινή διακοπή συγκεκριμένων φαρμάκων, σύμφωνα με τις διεθνείς οδηγίες για τη διαχείριση των ασθενών κατά τις ημέρες οξείας νόσησης (sick day rules).

Ανάλογη προσοχή απαιτείται και στις ενέσιμες θεραπείες για τον σακχαρώδη διαβήτη και την παχυσαρκία. Οι μονοί αγωνιστές του υποδοχέα GLP-1 και οι νεότεροι διπλοί αγωνιστές των υποδοχέων GIP/GLP-1 έχουν αλλάξει σημαντικά τη θεραπευτική αντιμετώπιση των δύο αυτών νοσημάτων, καθώς επιτυγχάνουν αποτελεσματικό γλυκαιμικό έλεγχο, σημαντική απώλεια σωματικού βάρους και καρδιομεταβολικά οφέλη σε κατάλληλα επιλεγμένους ασθενείς.

Οι θεραπείες αυτές δεν αυξάνουν άμεσα τον κίνδυνο θερμοπληξίας. Ωστόσο, ιδιαίτερα κατά την έναρξη της θεραπείας ή μετά από αύξηση της δόσης, μπορεί να εμφανιστούν γαστρεντερικές ανεπιθύμητες ενέργειες, όπως ναυτία, έμετοι, διάρροια ή έντονο αίσθημα πρώιμου κορεσμού, με αποτέλεσμα τη μειωμένη πρόσληψη τροφής και υγρών. Κατά τη διάρκεια ενός καύσωνα, ο συνδυασμός μειωμένης πρόσληψης υγρών και αυξημένων απωλειών μέσω της εφίδρωσης μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική αφυδάτωση, αυξάνοντας τον κίνδυνο υπότασης, διαταραχών των ηλεκτρολυτών και οξείας νεφρικής δυσλειτουργίας. Για τον λόγο αυτό, είναι ιδιαίτερα σημαντικό οι ασθενείς να διατηρούν επαρκή ενυδάτωση και να επικοινωνούν με τον θεράποντα ενδοκρινολόγο τους εάν εμφανίσουν επίμονους εμέτους, έντονη διάρροια ή αδυναμία λήψης υγρών.

Οι ασθενείς που λαμβάνουν ινσουλίνη θα πρέπει να παρακολουθούν συχνότερα τα επίπεδα της γλυκόζης, ιδιαίτερα όταν η όρεξη ή η φυσική δραστηριότητα μεταβάλλονται λόγω της ζέστης. Αντίστοιχα, όσοι λαμβάνουν φάρμακα που μπορεί να προκαλέσουν υπογλυκαιμία, όπως οι σουλφονυλουρίες, θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί όταν καταναλώνουν μικρότερες ποσότητες τροφής.

Εξίσου σημαντική είναι η σωστή φύλαξη των φαρμάκων. Η ινσουλίνη, καθώς και οι ενέσιμες θεραπείες με αγωνιστές GLP-1 και GIP/GLP-1, πρέπει να διατηρούνται στις συνθήκες θερμοκρασίας που προβλέπονται από τον κατασκευαστή, καθώς η έκθεσή τους σε υψηλές θερμοκρασίες ή στην άμεση ηλιακή ακτινοβολία μπορεί να μειώσει τη σταθερότητα και τη θεραπευτική τους αποτελεσματικότητα. Δεν θα πρέπει να παραμένουν σε σταθμευμένα αυτοκίνητα, παραλίες ή σε άλλους χώρους όπου αναπτύσσονται πολύ υψηλές θερμοκρασίες.

Το σημαντικότερο μήνυμα είναι ότι οι ασθενείς δεν πρέπει να διακόπτουν μόνοι τους την αντιδιαβητική ή την αντιπαχυσαρκική θεραπεία τους. Η πρόληψη της αφυδάτωσης, η επαρκής πρόσληψη υγρών, η τακτική αυτοπαρακολούθηση της γλυκόζης όπου ενδείκνυται, η σωστή φύλαξη των φαρμάκων και η έγκαιρη επικοινωνία με τον θεράποντα ενδοκρινολόγο σε περίπτωση συμπτωμάτων αποτελούν τα βασικά μέτρα για την ασφαλή αντιμετώπιση των περιόδων ακραίας ζέστης.

 

 

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Η Ελλάδα καταγράφει για ακόμη μία χρονιά την υψηλότερη κατανάλωση αντιβιοτικών στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία του ECDC. Η εικόνα συνοδεύεται από εξαιρετικά υψηλά ποσοστά μικροβιακής αντοχής, που καθιστούν τις λοιμώξεις δυσκολότερες στη θεραπεία και αυξάνουν τους κινδύνους για ασθενείς και συστήματα υγείας.

Το 2024 η Ελλάδα κατέγραψε 30 δόσεις αντιβιοτικών ανά 1.000 κατοίκους την ημέρα, όταν ο διάμεσος της ΕΕ ήταν 20,8. Η χώρα καταναλώνει περίπου 44% περισσότερα αντιβιοτικά από τον μέσο όρο της Ευρώπης, διατηρώντας την πρώτη θέση σχεδόν κάθε χρόνο από το 2003.
Η κατανάλωση κορυφώθηκε το 2008 με 40 δόσεις, μειώθηκε στα χρόνια της οικονομικής κρίσης, έπεσε απότομα στην πανδημία (24 δόσεις το 2021) και επανήλθε στα επίπεδα των 30 δόσεων το 2024. Στην υπόλοιπη Ευρώπη οι τιμές παραμένουν σταθερές μεταξύ 19 και 21 δόσεων.
Η Ελλάδα καταναλώνει περίπου τριπλάσια ποσότητα αντιβιοτικών από την Ολλανδία, η οποία έχει τη χαμηλότερη κατανάλωση στην ΕΕ (9,8 δόσεις).

Τι σημαίνουν οι δείκτες κατανάλωσης και αντοχής

Το ECDC συλλέγει δεδομένα μέσω δύο δικτύων:
• Το ESAC-Net καταγράφει την κατανάλωση αντιβιοτικών.
• Το EARS-Net καταγράφει την αντοχή των βακτηρίων στα αντιβιοτικά.
Η κατανάλωση μετριέται σε ημερήσιες δόσεις ανά 1.000 κατοίκους, ενώ η αντοχή μετρά το ποσοστό των βακτηρίων που δεν εξοντώνονται πλέον από συγκεκριμένα αντιβιοτικά.

Η αντοχή δεν είναι ένας ενιαίος δείκτης, αλλά αφορά συγκεκριμένα ζευγάρια βακτηρίων και αντιβιοτικών. Στην παρούσα ανάλυση εξετάζονται τέσσερα από τα πιο κρίσιμα για τη δημόσια υγεία.

Klebsiella pneumoniae – Αντοχή στις καρβαπενέμες

Η Klebsiella pneumoniae προκαλεί σοβαρές νοσοκομειακές λοιμώξεις. Στην Ελλάδα, το 2024, περίπου 6 στα 10 στελέχη ήταν ανθεκτικά στις καρβαπενέμες, τα ισχυρότερα αντιβιοτικά που χρησιμοποιούνται ως έσχατη λύση. Στην ΕΕ το αντίστοιχο ποσοστό είναι κάτω από 1 στα 20.
Η Ελλάδα βρίσκεται σταθερά στις χειρότερες θέσεις της Ευρώπης εδώ και δύο δεκαετίες, με ποσοστά που σε ορισμένες χρονιές ξεπέρασαν το 70%.

Acinetobacter – Σχεδόν καθολική αντοχή

Το Acinetobacter πλήττει κυρίως ασθενείς σε ΜΕΘ. Στην Ελλάδα η αντοχή στις καρβαπενέμες αγγίζει το 94%, όταν ο ευρωπαϊκός διάμεσος είναι περίπου 25%. Πρόκειται για το υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ, με σχεδόν όλα τα στελέχη να είναι πλέον ανθεκτικά.

MRSA – Υψηλή αλλά μειούμενη αντοχή

Ο χρυσίζων σταφυλόκοκκος (MRSA) παραμένει σημαντικό πρόβλημα. Το 2024 περίπου 4 στα 10 στελέχη στην Ελλάδα ήταν ανθεκτικά στη μεθικιλλίνη, έναντι 1 στα 10 στην ΕΕ. Παρά τα υψηλά ποσοστά, υπάρχει σταδιακή μείωση σε σχέση με τις αρχές του 2000.

Escherichia coli – Ανησυχητική άνοδος στον γενικό πληθυσμό

Το E. coli, κύρια αιτία λοιμώξεων του ουροποιητικού, εμφανίζει αντοχή στις κεφαλοσπορίνες τρίτης γενιάς σε περίπου 1 στα 4 στελέχη στην Ελλάδα. Η αντοχή αυξάνεται σταθερά από τις αρχές του 2000 και παραμένει πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Η συνολική εικόνα και οι κίνδυνοι για τη δημόσια υγεία

Η Ελλάδα βρίσκεται στην κορυφή της Ευρώπης τόσο στην κατανάλωση αντιβιοτικών όσο και στην αντοχή των βακτηρίων. Τα δύο μεγέθη συνδέονται άμεσα: όσο περισσότερα αντιβιοτικά χρησιμοποιούνται, τόσο αυξάνεται η πιθανότητα ανάπτυξης ανθεκτικών στελεχών.
Σύμφωνα με το ECDC, οι ανθεκτικές λοιμώξεις προκαλούν πάνω από 35.000 θανάτους ετησίως στην ΕΕ και τον ΕΟΧ. Η συνετή χρήση αντιβιοτικών και η ενίσχυση των συστημάτων επιτήρησης αποτελούν βασικά εργαλεία για την αντιμετώπιση της κρίσης.

 

 

Πηγη: https://virus.com.gr/

Η ετήσια καταγραφή της μεταμοσχευτικής δραστηριότητας για το 2025 επιβεβαιώνει μια ακόμη χρονιά σταθερής ανόδου, αναδεικνύοντας τη συνεχή ωρίμανση της εθνικής προσπάθειας για την ενίσχυση της δωρεάς οργάνων. Τα στοιχεία αποτυπώνουν μια κοινωνία που ανταποκρίνεται με γενναιοδωρία και ένα σύστημα υγείας που εξελίσσεται με συνέπεια, συνεργασία και διαφάνεια.

Για μία ακόμη χρονιά, συνεπείς τόσο στη θεσμική όσο και στην ηθική υποχρέωση της δημοσιοποίησης των δεδομένων, παρουσιάζεται ο απολογισμός της μεταμοσχευτικής δραστηριότητας της χώρας για το 2025. Η χρονιά αυτή αποτέλεσε την πέμπτη συνεχόμενη περίοδο με αυξητικό αποτύπωμα στο πλαίσιο της Εθνικής Προσπάθειας για την ανάπτυξη της Δωρεάς και των Μεταμοσχεύσεων Συμπαγών Οργάνων. Συνολικά, καταγράφηκαν 137 αποβιώσαντες δότες, αριθμός που αντιστοιχεί σε αύξηση 23% σε σχέση με το 2024, προσφέροντας ζωή σε 285 συνανθρώπους μας. Σε αυτούς προστίθενται οι 93 ζώντες δότες νεφρού και ήπατος, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό των ευεργετηθέντων ασθενών στους 388. Η σταθερή άνοδος δεν επιτρέπει εφησυχασμό, αλλά ενισχύει την ανάγκη για συνέχιση και εντατικοποίηση της προσπάθειας, με στόχο έως το 2030 να αξιοποιούνται τουλάχιστον 200 αποβιώσαντες δότες ετησίως, σύμφωνα με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Η συμβολή των ΜΕΘ και η αλυσίδα προσφοράς ζωής

Θεμέλιος λίθος της αλυσίδας προσφοράς ζωής παραμένουν οι Μονάδες Εντατικής Θεραπείας της χώρας, οι οποίες αποτελούν τον πρώτο κρίσιμο κρίκο στη διαδικασία της δωρεάς. Το 2025, πρωταγωνιστικό ρόλο είχαν οι ΜΕΘ των νοσοκομείων Σωτηρία, Αττικόν, ΚΑΤ, Κοργιαλένειο Μπενάκειο – ΕΕΣ, Παπανικολάου, ΠΓΝ Ιωαννίνων, ΠΓΝ Ρίου Πατρών και Ευαγγελισμός. Μαζί με τις Μονάδες Μεταμοσχεύσεων Συμπαγών Οργάνων, τα νοσοκομεία, τα Εργαστήρια Ανοσολογίας και Ιστοσυμβατότητας, το ΕΚΑΒ και πλήθος κρίσιμων φορέων, συγκροτούν ένα ολοένα αναπτυσσόμενο και άοκνο Σύστημα Μεταμοσχεύσεων που λειτουργεί με υψηλό αίσθημα ευθύνης.

Η δράση της ΗΔΙΚΑ και η εντυπωσιακή ανταπόκριση των πολιτών

Το 2025 σηματοδοτήθηκε από μια σημαντική πρωτοβουλία του Υπουργείου Υγείας, με την ένταξη της ΗΔΙΚΑ στους φορείς που στηρίζουν ενεργά το έργο της δωρεάς οργάνων. Με αφορμή την Ευρωπαϊκή Ημέρα Δωρεάς Οργάνων και Μεταμοσχεύσεων, η ΗΔΙΚΑ απέστειλε ενημερωτικό μήνυμα σε 3.500.000 πολίτες με άυλη συνταγογράφηση, δίνοντάς τους τη δυνατότητα να ενημερωθούν και να εγγραφούν στο Εθνικό Μητρώο Δωρητών Οργάνων. Η ανταπόκριση υπήρξε εντυπωσιακή, με 65.000 επισκέψεις στην ιστοσελίδα του ΕΟΜ μέσα σε δέκα ημέρες και περίπου 15.000 νέες εγγραφές δωρητών, ενισχύοντας ουσιαστικά τη βάση των πολιτών που επιλέγουν συνειδητά να προσφέρουν ζωή.

Ο στόχος του 2030 και η δύναμη των ανθρώπων

Με τους ζώντες δότες, τις οικογένειες των αποβιωσάντων δοτών και τους λήπτες που ευεργετήθηκαν από μια μεταμόσχευση ως τους σημαντικότερους πρεσβευτές του έργου, η εθνική προσπάθεια συνεχίζεται με συνέπεια, συνεργασία και όραμα. Ο στόχος παραμένει σαφής: η προσφορά της ευκαιρίας για μεταμόσχευση σε κάθε ασθενή που την έχει ανάγκη, μέσα από ένα σύστημα που εξελίσσεται, ενισχύεται και στηρίζεται στη δύναμη της ανθρώπινης αλληλεγγύης.

Ο στόχος του 2030 και η δύναμη των ανθρώπων

Με τους ζώντες δότες, τις οικογένειες των αποβιωσάντων δοτών και τους λήπτες που ευεργετήθηκαν από μια μεταμόσχευση ως τους σημαντικότερους πρεσβευτές του έργου, η εθνική προσπάθεια συνεχίζεται με συνέπεια, συνεργασία και όραμα. Ο στόχος παραμένει σαφής: η προσφορά της ευκαιρίας για μεταμόσχευση σε κάθε ασθενή που την έχει ανάγκη, μέσα από ένα σύστημα που εξελίσσεται, ενισχύεται και στηρίζεται στη δύναμη της ανθρώπινης αλληλεγγύης.

 

 

Πηγη: https://virus.com.gr/