Καρκίνος: 58χρονη έγινε η πρώτη ασθενής στον κόσμο που έλαβε νέο τύπο κυτταρικής θεραπείας

Η θεραπεία είναι πειραματική. Άρχισε το πρώτο στάδιο των κλινικών δοκιμών (Φάση 1) που ελέγχει κατ’ αρχάς την ασφάλεια.

Μία 58χρονη Βρετανίδα με προχωρημένο καρκίνο των ωοθηκών έγινε η πρώτη ασθενής στον κόσμο στην οποία χορηγήθηκε μία ερευνητική (πειραματική) κυτταρική θεραπεία η οποία δοκιμάζεται για αρκετές μορφές καρκίνου.

Η θεραπεία είναι γνωστή ως ZI-MA4-1Θα χορηγηθεί επίσης σε ασθενείς με καρκίνο του πνεύμονος, σαρκώματα και καρκίνους κεφαλής & τραχήλου.

Πολλοί απ’ όσους συμμετέχουν σε αυτή την αρχικού σταδίου μελέτη, έχουν λίγες άλλες εναλλακτικές λύσεις για να ζήσουν.

Η Tracy Tomlinson έλαβε τη θεραπεία στο Νοσοκομείο The Christie στο Μάντσεστερ. Στη μελέτη συμμετέχει επίσης το Νοσοκομείο Royal Marsden στο Λονδίνο.

Η 58χρονη έχει ήδη νικήσει όλες τις προβλέψεις για την πορεία του καρκίνου της, δεδομένου ότι διαγνώσθηκε το 2020 με καρκίνο των ωοθηκών σταδίου 3C. Αυτό σημαίνει ότι ο καρκίνος είχε ήδη διασπαρεί, από την ωοθήκη όπου αναπτύχθηκε εντός της κοιλότητας της κοιλιάς.

Έκτοτε έχει υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση και αρκετούς κύκλους χημειοθεραπείας. Εξακολουθεί όμως να έχει έναν καρκινικό όγκο ανάμεσα στο ήπαρ και τον νεφρό της, καθώς και μικρούς όγκους σε άλλα σημεία. Γι’ αυτό δέχθηκε σχεδόν αμέσως να συμμετάσχει στη μελέτη, παρότι όπως παραδέχθηκε φοβόταν λίγο.

Υπολογίζεται ότι μόνο το 15% των γυναικών με καρκίνο των ωοθηκών επιζούν επί 5 ή περισσότερα χρόνια από τη διάγνωση.

Πώς δρα η νέα θεραπεία

Η πειραματική θεραπεία παράγεται από τα ανοσοποιητικά κύτταρα δοτών. Οι ερευνητές απομονώνουν από αυτά τα φυσικά κύτταρα-φονείς (natural killer cells). Πρόκειται για εξειδικευμένα ανοσοποιητικά κύτταρα που καταστρέφουν τα παθολογικά κύτταρα.

Στη συνέχεια, οι επιστήμονες επεξεργάζονται τους υποδοχείς TCRs αυτών των κυττάρων, για να μπορούν να αναγνωρίζουν και να επιτίθενται στους όγκους που παράγουν την επονομαζόμενη πρωτεΐνη Mage-A4.

Η πρωτεΐνη αυτή παράγεται από αρκετούς τύπους καρκίνου. Οι ειδικοί πιστεύουν ότι αποτελεί τον ιδεώδη στόχο για να επιτεθεί το ανοσοποιητικό στα καρκινικά κύτταρα.

Η θεραπεία παράγεται εκ των προτέρων από τα κύτταρα των δοτών, αντί να προσαρμόζεται σε κάθε ασθενή ξεχωριστά.

Οι επιστήμονες ελπίζουν ότι με αυτό τον τρόπο οι προηγμένες κυτταρικές θεραπείες θα γίνουν πιο εύκολα και πιο γρήγορα προσβάσιμες σε περισσότερους ασθενείς. Θα έχουν επίσης πολύ χαμηλότερο κόστος, το οποίο τώρα είναι εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ.

Πρώτα η ασφάλεια

Η παρούσα μελέτη είναι αρχικού σταδίου (φάση 1) και κύριος στόχος της είναι να ελεγχθεί η ασφάλεια της μεθόδου. Αποτελεί όμως «σημαντικό βήμα προόδου προς την ανάπτυξη νέων θεραπευτικών επιλογών για ασθενείς με προχωρημένους συμπαγείς όγκους», δήλωσε η Dr. Fiona Thistlethwaite, ομότιμη καθηγήτρια Ερευνητικής Ανοσοθεραπείας στο Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ.

Η νέα θεραπεία «θα μπορούσε να διαμορφώσει τις μελλοντικές αντινεοπλασματικές θεραπείες και τελικά να βελτιώσει τις εκβάσεις των ασθενών», πρόσθεσε.

Η νέα θεραπεία είναι η πρώτη του είδους στον κόσμο, συμπλήρωσε ο Dr. Jon Lim, λέκτορας Ανοσολογίας του Καρκίνου στο Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ και ογκολόγος στο Νοσοκομείο The Christie.

«Στους ασθενείς χορηγούμε τα ανοσοποιητικά κύτταρα άλλων ανθρώπων, τα οποία έχουμε επεξεργαστεί για να «βλέπουν» τον καρκίνο», εξήγησε. «Αυτό δυνητικά θα μπορούσε να βελτιώσει σημαντικά την έκβασή τους».

 

Πηγη: https://www.iatropedia.gr/

Νυχτερινή ενούρηση στα παιδιά – Ένας πλήρης οδηγός από τον πρόεδρο της Ελληνικής Ουρολογικής Εταιρείας

Η νυχτερινή ενούρηση στα παιδιά, δηλαδή η ακούσια απώλεια ούρων κατά τη διάρκεια του ύπνου, είναι ένα αρκετά συχνό φαινόμενο της παιδικής ηλικίας και, στις περισσότερες περιπτώσεις, αποτελεί μέρος της φυσιολογικής ανάπτυξης του μηχανισμού ελέγχου της ουροδόχου κύστης. Παρότι με την πάροδο της ηλικίας υποχωρεί, σε ορισμένα παιδιά μπορεί να επιμείνει και να επηρεάσει την καθημερινότητα και την ψυχολογία τους, γι’ αυτό και είναι σημαντική η σωστή ενημέρωση και διαχείρισή του.

Μιλώντας στο ygeiamou.gr και στη σειρά vidcast για την ακράτεια, ο κ. Γιώργος Ζουπάνος, Χειρουργός-Παιδοουρολόγος, πρόεδρος της Ελληνικής Ουρολογικής Εταιρίας, αποσαφηνίζει όλα όσα αφορούν αυτό το θέμα που συχνά οι γονείς αντιμετωπίζουν με σιωπηλή αγωνία.

Δείτε ολόκληρη τη συζήτηση με τον κ. Ζουπάνο στο επεισόδιο 20 της σειράς vidcast για την ακράτεια «Γνωρίζοντας περισσότερα, ζω καλύτερα!» που ακολουθεί:

«Θεωρείται φυσιολογικό στάδιο ωρίμανσης του μηχανισμού ελέγχου της ουροδόχου κύστης μέχρι την ηλικία των 5 ετών. Τα στατιστικά στοιχεία δείχνουν ότι στα 5 έτη περίπου 15-20% των παιδιών έχουν νυχτερινά ατυχήματα και στα 10 έτη, ποσοστό 5% συνεχίζει να βρέχει το κρεβάτι» λέει ο κ. Ζουπάνος, ξεκαθαρίζοντας πως δεν πρόκειται για τεμπελιά, κακή συμπεριφορά ή
ψυχολογικό θέμα.

Ο βαθύς ύπνος, η υπερπαραγωγή ούρων, η μικρή χωρητικότητα της κύστης, η καθυστέρηση στην ωρίμανση του μηχανισμού ελέγχου της ουροδόχου κύστης, αλλά και η κληρονομικότητα είναι παράγοντες όπως εξηγεί ο ειδικός, που σχετίζονται με τη νυχτερινή ενούρηση. Οδηγούν δε, συχνά, σε συναισθηματική επιβάρυνση του παιδιού αλλά και σε αποφυγή κοινωνικών δραστηριοτήτων.

«Οι γονείς, όμως, δεν είναι μόνοι τους σε αυτή την προσπάθεια. Με σωστή ενημέρωση, κατανόηση και καθοδήγηση από ειδικούς, μπορούν να βοηθήσουν ουσιαστικά το παιδί τους να αποκτήσει αυτοπεποίθηση, ήρεμες νύχτες και να αντιμετωπίσει σταδιακά το πρόβλημα» λέει ο ειδικός, αναφέροντας μεταξύ άλλων τη σημασία που έχει η ρουτίνα ύπνου που δημιουργούν οι γονείς αλλά και η ψύχραιμη, χωρίς σχολιασμό ή φωνές, στάση τους απέναντι στο παιδί. Εξηγεί ακόμη πότε πρέπει να ζητηθεί η συνδρομή του ειδικού παιδο-ουρολόγου αλλά και πως μπορεί να εξασφαλιστεί ο ήρεμος ύπνος, που μεταφράζεται σε αυτοπεποίθηση και ενέργεια για την επόμενη ημέρα του παιδιού.

*Με την ευγενική χορηγία των προϊόντων φροντίδας Safe Nights  και την επιστημονική επιμέλεια της Ελληνικής Ουρολογικής Εταιρείας

 

 

Πηγη: https://www.ygeiamou.gr/

ΕΟΠΥΥ: Με μοναδικό κωδικό στο κινητό η επιβεβαίωση για διαγνωστικές εξετάσεις – Τι μελετάται

Αλλαγές και στις διαγνωστικές εξετάσεις σχεδιάζει η νέα Διοίκηση του ΕΟΠΥΥ, προκειμένου να καταπολεμήσει τις πλασματικές χρεώσεις στον Οργανισμό.
Ειδικότερα σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες του HealthReport.gr, η νέα διοίκηση του ΕΟΠΥΥ προτίθεται να ενεργοποιήσει όλα τα ψηφιακά μέσα προκειμένου να ελέγχει τα παραπεμπτικά αλλά και την εκτέλεση των διαγνωστικών εξετάσεων.

Εξάλλου φαίνεται πως τα τελευταία χρόνια πολλοί σπεύδουν να υπερχρεώσουν τον Οργανισμό με εξετάσεις που δεν πραγματοποιούνται αλλά χρεώνονται στον κανονικά και στη συνέχεια αποζημιώνονται. Αποτέλεσμα όμως είναι να αυξάνεται η υποχρεωτική επιστροφή στα ταμεία του κράτους όλων των παρόχων μέσω του συστήματος του clawback.

Πληροφορίες του HealthReport.gr τονίζουν ότι ο νέος προσωρινός διοικητής του ΕΟΠΥΥ Θανάσης Ζαμάνης σχεδιάζει να εφαρμόσει το σύστημα της ταυτοποίησης των δικαιούχων με τη χρήση του μοναδικού κωδικού, ώστε ο ασφαλισμένος να ενημερώνεται με sms όταν θα πραγματοποίει τη διαγνωστική εξέταση και να δίνει το πράσινο φως.

Πρόκειται για το σύστημα OTP (One-Time Password) που είναι ένας προσωρινός κωδικός ασφαλείας μίας χρήσης και ισχύει για λίγα λεπτά, ώστε να επιβεβαιώνεται η εκτέλεση της εξέτασης. Αντίστοιχο σύστημα χρησιμοποιείται σήμερα και στις τράπεζες.

Ήδη πάντως ο μοναδικός κωδικός χρησιμοποιείται σε διάφορες παροχές του ΕΟΠΥΥ, όπως είχε ενημερώσει ο Οργανισμός.
Ειδικότερα η εφαρμογή ειδικού κωδικού μιας χρήσης (One-Time-Password) αξιοποιείται για την έκδοση και εκτέλεση γνωματεύσεων ΕΚΠΥ και αφορά στις εξής κατηγορίες παροχών υγείας:

1.Φυσικοθεραπείες και ΚΑΑ Ανοικτής Περίθαλψης

2.Ειδική Αγωγή

3.Υγειονομικό Υλικό

4. Υλικά Πρόσθετης Περίθαλψης

5. Σκευάσματα Ειδικής Διατροφής

Να σημειωθεί ότι η συνολική προϋπολογισμένη δαπάνη του ΕΟΠΥΥ για τις υπηρεσίες διαγνωστικών εξετάσεων και πράξεων ανέρχεται σήμερα στα 530 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με τα καθορισμένα όρια του προϋπολογισμού του Οργανισμού.
Οι έλεγχοι από τον ΕΟΠΥΥ

Στο ίδιο πλαίσιο η διοίκηση του ΕΟΠΥΥ θα επιδιώξει σύμφωνα με πηγές του HealthReport.gr το επόμενο διάστημα να ξεκινήσει εντατικούς ελέγχους στους ιδιώτες παρόχους, προκειμένου να εντοπίσει πιθανές χρεώσεις με πλασματικές διαγωνιστικές εξετάσεις.

Οι έλεγχοι θα γίνονται επί τόπου αλλά και ψηφιακά, ενώ αναμένεται να χρησιμοποιηθούν και συστήματα της τεχνητής νοημοσύνης. Μέχρι σήμερα πάντως ο έλεγχος είναι σχεδόν τυπικός, αφού συγκρίνονται δεδομένα της ΗΔΥΚΑ και του ΕΟΠΥΥ προκειμένου να διαπιστωθεί εάν έχουν εκτελεστεί πραγματικά οι εξετάσεις που έχουν χρεωθεί στον Οργανισμό.

 

πΗΓΗ:https://www.healthreport.gr

Προκήρυξη ΠΜΣ “Γενετική του ανθρώπου-Γενετική συμβουλευτική “

Εκ μέρους της Επιστημονικά Υπεύθυνης του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών “Γενετική του Ανθρώπου – Γενετική Συμβουλευτική” του Τμήματος Ιατρικής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, σας αποστέλλουμε την πρόσκληση
για την υποβολή υποψηφιοτήτων στο προαναφερόμενο Π.Μ.Σ. για το ακαδημαϊκό έτος 2026-2027

Η ιστοσελίδα του ΠΜΣ: https://www.med.uth.gr/msc.genetiki/

προσκληση

ανακοινωση προσκληση

 

 


Με εκτίμηση,

Από την Γραμματεία του ΠΜΣ
τηλ. 2410685593

ECDC: Οι καύσωνες αυξάνουν τον κίνδυνο λοιμώξεων – Οι 4 απειλές που χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή

Οι ολοένα και συχνότεροι καύσωνες δεν επιβαρύνουν μόνο τον ανθρώπινο οργανισμό, αλλά δημιουργούν και ευνοϊκές συνθήκες για την εξάπλωση λοιμώξεων, προειδοποιεί το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC).

Όπως επισημαίνει ο Ευρωπαϊκός οργανισμός, η άνοδος της θερμοκρασίας σε συνδυασμό με τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής αυξάνει τον κίνδυνο μετάδοσης βακτηρίων, ιών και παρασίτων, με αποτέλεσμα να απαιτείται αυξημένη επαγρύπνηση από τις υγειονομικές αρχές αλλά και τους πολίτες.

Το ECDC έχει ενισχύσει την επιδημιολογική επιτήρηση των συγκεκριμένων νοσημάτων και αξιολογεί διαρκώς την ετοιμότητα των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέναντι στις νέες απειλές για τη δημόσια υγεία. Παράλληλα, επισημαίνει ότι αρκετές ευρωπαϊκές χώρες εξακολουθούν να μην διαθέτουν ολοκληρωμένο σχέδιο προσαρμογής στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.
ECDC: Οι τέσσερις βασικές απειλές

1. Τροφιμογενείς λοιμώξεις

Οι υψηλές θερμοκρασίες ευνοούν τον πολλαπλασιασμό παθογόνων μικροοργανισμών στα τρόφιμα, αυξάνοντας τα περιστατικά τροφικών δηλητηριάσεων. Μεταξύ των συχνότερων αιτιών είναι η σαλμονέλα, η οποία παρουσιάζει αυξημένη δραστηριότητα κατά τους θερινούς μήνες.

Για τη μείωση του κινδύνου, το ECDC συνιστά σχολαστικό πλύσιμο χεριών και τροφίμων, σωστή συντήρηση των ευπαθών προϊόντων και επαρκές μαγείρεμα, ιδιαίτερα του κρέατος και των υπόλοιπων ζωικών προϊόντων.

2. Λοιμώξεις από το βακτήριο Vibrio

Το βακτήριο Vibrio αναπτύσσεται σε θερμά παράκτια νερά με χαμηλή αλατότητα και μπορεί να προκαλέσει σοβαρές λοιμώξεις μέσω ανοικτών τραυμάτων ή από την κατανάλωση μολυσμένων θαλασσινών.

Για την ενημέρωση των πολιτών, το ECDC διαθέτει τον διαδραστικό χάρτη Vibrio Viewer, ο οποίος παρουσιάζει καθημερινά τις περιοχές της Ευρώπης όπου υπάρχει αυξημένος κίνδυνος.

Οι ειδικοί συμβουλεύουν την αποφυγή κολύμβησης όταν υπάρχουν ανοιχτές πληγές ή πρόσφατα τραύματα, καθώς και την κατανάλωση μόνο καλά μαγειρεμένων θαλασσινών.

3. Νοσήματα που μεταδίδονται από κουνούπια

Οι υψηλές θερμοκρασίες και η υγρασία ευνοούν την εξάπλωση των κουνουπιών σε περιοχές όπου μέχρι πρότινος δεν επιβίωναν εύκολα.

Μεταξύ των σημαντικότερων νοσημάτων που μεταδίδονται μέσω κουνουπιών περιλαμβάνονται:

ο ιός του Δυτικού Νείλου,

ο δάγκειος πυρετός,

ο πυρετός chikungunya.

Η χρήση εντομοαπωθητικών, προστατευτικών ρούχων, σιτών και η απομάκρυνση στάσιμων νερών από αυλές και κήπους αποτελούν βασικά μέτρα πρόληψης.

4. Λοιμώξεις από τσιμπούρια

Η κλιματική αλλαγή έχει επεκτείνει τη χρονική περίοδο δραστηριότητας των τσιμπουριών σε πολλές ευρωπαϊκές περιοχές, αυξάνοντας την πιθανότητα μετάδοσης σοβαρών νοσημάτων.

Οι κυριότερες λοιμώξεις είναι:

η νόσος Lyme,

η κροτωνογενής εγκεφαλίτιδα (Tick-Borne Encephalitis – TBE).

Οι ειδικοί συνιστούν τη χρήση μακριών ρούχων κατά τις εξορμήσεις στη φύση, τον σχολαστικό έλεγχο του σώματος μετά την επιστροφή από δασικές ή αγροτικές περιοχές και την άμεση αφαίρεση των τσιμπουριών. Για την κροτωνογενή εγκεφαλίτιδα υπάρχει διαθέσιμο εμβόλιο.

 

 

Πηγη: https://www.healthreport.gr/

Τροποποίηση αρθρ.15 του ΕΚΠΥ Οδηγίες χρήσης διπλού ΚΕΝ

Σε συνέχεια του σχ.1 εγγράφου της Δ/νσης Στρ. Σχεδιασμού, το Τμήμα Κλινικού Ελέγχου με γνώμονα τον Ενιαίο Κανονισμό Παροχών Υγείας (ΕΚΠΥ), τον Οδηγό Ελέγχου και Εκκαθάρισης και αξιοποιώντας την εμπειρία των ελεγκτών ιατρών που στελεχώνουν τον Οργανισμό, σας παραθέτει τον κάτωθι πίνακα αντιστοίχισης νοσοκομειακών περιπτώσεων με διπλά ΚΕΝ (Κλειστά Ελληνικά Νοσήλια), όπου το δεύτερο ΚΕΝ αποζημιώνεται στο 100% και είναι αποδεκτά στον πρωτογενή ιατρικό έλεγχο.

 

tropopoiisi-arth-15-tou-ekpy-odigies-hrisis-diplou-ken

 

 

..

Δελτίο τύπου Ι.Σ.Τ 30/07/2026-Ψήφισμα διαμαρτυρίας

Τρίκαλα 30/07/2026

 

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ / ΨΗΦΙΣΜΑ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑΣ

Θέμα: Ψήφισμα διαμαρτυρίας για την απαράδεκτη τροπολογία διορισμού Διοικούσας Επιτροπής στον ΠΙΣ από το Υπουργείο

 

Ως Ιατρικός Σύλλογος Τρικάλων εκφράζουμε την έντονη αντίθεση και την κατηγορηματική μας διαμαρτυρία για την πρόσφατη τροπολογία που ψηφίστηκε στη Βουλή, με την οποία παρέχεται η δυνατότητα στον Υπουργό Υγείας να διορίζει Διοικούσα Επιτροπή στον Πανελλήνιο Ιατρικό Σύλλογο (ΠΙΣ).

Η ενέργεια αυτή αποτελεί ευθεία προσβολή στους δημοκρατικούς θεσμούς, πλήγμα στην αυτοδιοίκηση των επιστημονικών φορέων και πρωτοφανή κρατική παρέμβαση στη λειτουργία του ανώτατου συνδικαλιστικού και επιστημονικού οργάνου των ιατρών της χώρας.

Επισημαίνουμε ότι:

Καταργείται η Αυτοδιοίκηση: Ο ΠΙΣ είναι ο θεσμικός εκπρόσωπος του ιατρικού κόσμου και η διοίκησή του οφείλει να προκύπτει αποκλειστικά από δημοκρατικές εκλογικές διαδικασίες των μελών του, όπως ορίζει η δεοντολογία και η παράδοση των επιστημονικών συλλόγων.

Δημιουργείται Επικίνδυνο Δεδομένο: Ο διορισμός διοικήσεων από την εκάστοτε πολιτική ηγεσία μετατρέπει έναν ανεξάρτητο επιστημονικό φορέα σε διοικητικό βραχίονα του Υπουργείου, ακυρώνοντας τον ελεγκτικό και συμβουλευτικό του ρόλο.

Υπονομεύεται η Ανεξαρτησία του Ιατρικού Σώματος: Οι γιατροί της χώρας δεν χρειάζονται «κηδεμόνες». Έχουν τη γνώση, την ευθύνη και τη δημοκρατική νομιμοποίηση να εκλέγουν τους εκπροσώπους τους.

Απαιτούμε:

Την άμεση απόσυρση / κατάργηση της απαράδεκτης αυτής διάταξης.

Τον σεβασμό των δημοκρατικών διαδικασιών και της αυτονομίας του Πανελλήνιου Ιατρικού Συλλόγου.

Την άμεση προκήρυξη και διεξαγωγή ελεύθερων εκλογών για την ανάδειξη νόμιμης και δημοκρατικά εκλεγμένης Διοίκησης.

Καλούμε όλους τους Ιατρικούς Συλλόγους της χώρας, τους επιστημονικούς φορείς και το ιατρικό προσωπικό σε αγωνιστική ετοιμότητα για την περιφρούρηση της ανεξαρτησίας και της αξιοπρέπειας του επιστημονικού μας κλάδου.

 

 

η Πρόεδρος                                          η Γεν. Γραμματέας

Αθανασίου-Γιαγιάκου Μαρία             Λαλέτσογλου Ελένη

Βιοπαθολόγος                                     Οφθαλμίατρος

Υπουργείο Υγείας: «Πράσινο φως» από το υπουργικό συμβούλιο για ελεύθερη πρόσβαση στα δεδομένα υγείας – Τι προβλέπει το νομοσχέδιο

Το υπουργικό συμβούλιο ενέκρινε το νομοσχέδιο από το υπουργείο Υγείας για ελεύθερα δεδομένα υγείας.

Όπως είχε αποκαλύψει το HealthReport.gr με το νομοσχέδιο που προωθείται για ψήφιση στη Βουλή σταδιακά όλοι οι πολίτες θα αποικήσουν πρόσβαση στα δεδομένα υγείας.

Στο πλαίσιο αυτό, σήμερα ο υπουργός υγείας Άδωνις Γεωργιάδης παρουσίασε στο υπουργικό το νομοσχέδιο για τη δευτερογενή χρήση ηλεκτρονικών δεδομένων υγείας.

Σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες του HealthReport.gr το νομοσχέδιο περιγράφει με κάθε λεπτομέρεια τον τρόπο με τον οποίον θα είναι διαθέσιμα τα δεδομένα από φάρμακα, συνταγές, νοσηλείες, εξετάσεις κ.α. ώστε να μπορούν να αξιοποιηθούν από τους πολίτες, τις εταιρείες, από ερευνητές και κάθε ενδιαφερόμενο.

Τι αλλάζει το υπουργείο Υγείας

Οι ρυθμίσεις αφορούν ουσιαστικά την ενσωμάτωση του ενιαίου πλαισίου που προωθείται σε ολόκληρη την Ευρώπη, σύμφωνα με το οποίο έως το 2029 όλες οι χώρες θα πρέπει επιτρέπουν την ασφαλή ανταλλαγή και χρήση δεδομένων υγείας.

Με τον τρόπο αυτό οι πολίτες θα μπορούν να ελέγχουν και να αξιοποιούν τα ιατρικά δεδομένα, ενώ ταυτόχρονα θα διευκολυνθεί η έρευνα, η φαρμακευτική καινοτομία και οι συνθήκες περίθαλψης αφού θα μπορούν να γίνουν παρεμβάσεις στα συστήματα υγείας.

Πάντως εδώ και χρόνια η ελεύθερη διάθεση των δεδομένων αποτελούσε πηγή διαφωνιών μεταξύ της κυβέρνησης, των δημοσίων φορέων και των φαρμακευτικών εταιρειών. Αν και ο κλάδος ζητούσε επισταμένα να έχει πρόσβαση στα δεδομένα της συνταγογράφησης, ο ΕΟΠΥΥ αρνείται ακόμη και σήμερα να τα παράσχει.

Το πρόβλημα έρχεται τελικώς να επιλυθεί από την ΕΕ αφού σε όλη τη Γηραιά Ήπειρο όλα τα δεδομένα θα είναι προσβάσιμα από το 2029, ενώ έως τον Μαρτίου του 2027 θα πρέπει να έχει ενσωματωθεί όλο το νομοθετικό πλαίσιο στις χώρες.

 

 

Πηγη: https://www.healthreport.gr

Νέα ζωονοσογόνος απειλή; Τι έδειξαν εκατοντάδες στελέχη από ζώα

Σκύλοι, γάτες και άλογα φέρουν στελέχη του Acinetobacter baumannii με μεγαλύτερη γενετική συγγένεια προς ανθρώπινα κλινικά στελέχη σε σύγκριση με όσα εντοπίζονται σε κτηνοτροφικά ζώα, πουλερικά και άγρια πανίδα. Μεγάλη γονιδιωματική μελέτη αναδεικνύει έναν δυνητικό κίνδυνο για τη Δημόσια Υγεία.

Ένα βακτήριο που έχει συνδεθεί κυρίως με σοβαρές και δύσκολα αντιμετωπίσιμες νοσοκομειακές λοιμώξεις φαίνεται ότι κυκλοφορεί σε πολύ μεγαλύτερο εύρος ζωικών ξενιστών από όσο πιστευόταν μέχρι σήμερα.

Το Acinetobacter baumannii έχει απομονωθεί από τουλάχιστον 33 είδη ζώων σε 17 χώρες, από κατοικίδια και παραγωγικά ζώα έως πουλερικά και άγρια πτηνά. Ωστόσο, δεν έχουν όλα τα ζωικά στελέχη τα ίδια χαρακτηριστικά ούτε παρουσιάζουν τον ίδιο πιθανό κίνδυνο για τον άνθρωπο.

Νέα διεθνής γονιδιωματική μελέτη δείχνει ότι τα στελέχη που προέρχονται από σκύλους, γάτες και άλογα εμφανίζουν μεγαλύτερη συγγένεια με ανθρώπινα κλινικά στελέχη, μεταφέρουν περισσότερα γονίδια αντοχής και εντάσσονται συχνότερα σε κλωνικές γραμμές που έχουν ήδη συνδεθεί με ανθρώπινες λοιμώξεις.

Αντίθετα, τα στελέχη από κτηνοτροφικά ζώα, πουλερικά και άγρια πανίδα σχηματίζουν συνήθως πιο ανεξάρτητους πληθυσμούς, διαθέτουν λιγότερα γονίδια αντοχής και απέχουν περισσότερο εξελικτικά από τα ανθρώπινα στελέχη.

Ένα από τα πιο επίμονα νοσοκομειακά παθογόνα

Το A. baumannii προκαλεί σοβαρές λοιμώξεις, ιδιαίτερα σε νοσηλευόμενους, ανοσοκατεσταλμένους και βαριά πάσχοντες ασθενείς. Μπορεί να προκαλέσει πνευμονία, βακτηριαιμία, μηνιγγίτιδα και λοιμώξεις τραυμάτων ή του ουροποιητικού συστήματος.

Η μεγάλη του απειλή δεν πηγάζει κυρίως από την παραγωγή ισχυρών τοξινών. Το βακτήριο επιβιώνει για μεγάλο χρονικό διάστημα στο περιβάλλον, σχηματίζει βιοϋμένια και αποκτά με ιδιαίτερη ευκολία γονίδια αντοχής.

Ο συνδυασμός επιμονής και μικροβιακής αντοχής μπορεί να περιορίσει δραστικά τις θεραπευτικές επιλογές. Ορισμένα νοσοκομειακά στελέχη εμφανίζουν αντοχή ακόμη και στις καρβαπενέμες, μία από τις σημαντικότερες κατηγορίες αντιβιοτικών για την αντιμετώπιση σοβαρών λοιμώξεων από πολυανθεκτικά Gram-αρνητικά βακτήρια.

Τα τελευταία χρόνια, οι επιστήμονες εντοπίζουν το παθογόνο και σε ζώα. Έχουν καταγραφεί πνευμονίες, σηψαιμία και ουρολοιμώξεις σε γάτες και σκύλους, αναπνευστικές λοιμώξεις σε άλογα, καθώς και μηνιγγίτιδα και πνευμονία σε πρόβατα. Στελέχη έχουν επίσης βρεθεί σε χοίρους, βοοειδή, βιζόν, γεράκια και πολλά είδη πτηνών.

Ανάλυση εκατοντάδων ζωικών και ανθρώπινων στελεχών

Οι ερευνητές συγκέντρωσαν γονιδιωματικά δεδομένα από 509 στελέχη ζωικής προέλευσης που είχαν καταχωριστεί στη βάση δεδομένων GenBank. Σε αυτά πρόσθεσαν 30 νέα στελέχη που απομόνωσαν από νεκρά έμβρυα πουλερικών, ανεβάζοντας το συνολικό δείγμα ζωικών στελεχών στα 539.

Για τη σύγκριση ανθρώπων και ζώων αξιοποίησαν επίσης δεδομένα από 2.218 ανθρώπινα στελέχη.

Η ομάδα ανέλυσε:

  • τα γονίδια αντοχής στα αντιβιοτικά,
  • τα γονίδια που συνδέονται με την παθογένεια,
  • τις κλωνικές και εξελικτικές γραμμές,
  • τους τύπους αλληλουχίας,
  • τα πλασμίδια και τους προφάγους,
  • τη δομή του πυρήνα του γονιδιώματος,
  • τα επιφανειακά γενετικά συστήματα KL και OCL.

Με αυτόν τον συνδυασμό, οι επιστήμονες μπόρεσαν να συγκρίνουν όχι μόνο πόσα γονίδια αντοχής έφερε κάθε στέλεχος, αλλά και πόσο στενή ήταν η γενετική του σχέση με στελέχη που είχαν απομονωθεί από ανθρώπους στην ίδια περιοχή.

Δύο διαφορετικές ομάδες ζωικών στελεχών

Η ανάλυση διαχώρισε τα ζωικά στελέχη σε δύο βασικές κατηγορίες.

Η πρώτη περιλάμβανε στελέχη με χαμηλότερο φορτίο γονιδίων μικροβιακής αντοχής. Σε αυτή την ομάδα κυριαρχούσαν τα κτηνοτροφικά ζώα, τα πουλερικά και η άγρια πανίδα.

Η δεύτερη ομάδα περιλάμβανε στελέχη με υψηλότερη αντοχή. Σε αυτήν κυριαρχούσαν τα άλογα, οι γάτες και οι σκύλοι.

Τα στελέχη της ομάδας χαμηλής αντοχής έφεραν, κατά κανόνα, λιγότερα γονίδια αντοχής και λοιμογονικότητας από τα ανθρώπινα στελέχη της ίδιας χώρας. Εμφάνιζαν επίσης μεγαλύτερη γενετική απόσταση από τις κύριες κλωνικές γραμμές που προκαλούν νοσοκομειακές λοιμώξεις.

Αντίθετα, πολλά στελέχη από ζώα συντροφιάς εντάσσονταν στις ίδιες ή σε πολύ συγγενικές γενετικές γραμμές με ανθρώπινα στελέχη. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονταν οι τύποι ST1, ST2, ST3, ST10 και ST25.

Το εύρημα δεν αποδεικνύει ότι ένα ζώο μετέδωσε το βακτήριο σε έναν άνθρωπο ή το αντίστροφο. Δείχνει, όμως, ότι οι δύο πληθυσμοί στελεχών μοιράζονται κοινή γενετική δεξαμενή και πιθανόν έχουν περισσότερες ευκαιρίες ανταλλαγής.

Γονιδιωματική ομοιότητα άνω του 99%

Οι συγκρίσεις ολόκληρου του γονιδιώματος ενίσχυσαν την εικόνα της στενής σχέσης ανάμεσα στα στελέχη ανθρώπων και ζώων συντροφιάς.

Οι τιμές μέσης νουκλεοτιδικής ταυτότητας ανάμεσα στα στελέχη από σκύλους, γάτες και άλογα και στα ανθρώπινα στελέχη ξεπερνούσαν συνήθως το 99%, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις υπερέβαιναν το 99,5%.

Αντίθετα, η αντίστοιχη ομοιότητα ανάμεσα στα ανθρώπινα στελέχη και εκείνα από κτηνοτροφικά ζώα, πουλερικά ή άγρια είδη κυμαινόταν συχνότερα από 97% έως 98%.

Ιδιαίτερα τα στελέχη από λευκούς πελαργούς σχημάτιζαν έναν διακριτό πληθυσμό, εξελικτικά απομακρυσμένο από τα ανθρώπινα στελέχη.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η πολύ μεγαλύτερη ομοιότητα των στελεχών από ζώα συντροφιάς μπορεί να σχετίζεται με τη στενή και επαναλαμβανόμενη επαφή τους με τους ανθρώπους, αλλά και με την έκθεσή τους σε κτηνιατρικά νοσοκομεία και αντιβιοτικές θεραπείες.

Σχεδόν κοινό σύνολο γονιδίων αντοχής

Η σύγκριση των γονιδίων αντοχής αποκάλυψε ακόμη πιο χαρακτηριστική ομοιότητα.

Τα στελέχη από ζώα συντροφιάς έφεραν συνολικά 68 διαφορετικά γονίδια αντοχής. Από αυτά, τα 65 εντοπίστηκαν και σε ανθρώπινα στελέχη από τις ίδιες περιοχές.

Μόνο τρία γονίδια εμφανίστηκαν αποκλειστικά στα στελέχη των ζώων συντροφιάς στο συγκεκριμένο σύνολο δεδομένων.

Αντίθετα, τα στελέχη από κτηνοτροφικά ζώα, πουλερικά και άγρια είδη διέθεταν περισσότερα γονίδια που δεν εμφανίστηκαν στους αντίστοιχους ανθρώπινους πληθυσμούς. Το εύρημα υποδηλώνει ότι οι συγκεκριμένες ζωικές ομάδες διατηρούν περισσότερο διακριτές οικολογικές και εξελικτικές δεξαμενές.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η παρουσία γονιδίων αντοχής στις καρβαπενέμες στα ζώα συντροφιάς. Οι ερευνητές εντόπισαν, μεταξύ άλλων, τα γονίδια blaNDM-1 και blaOXA-23.

Το blaOXA-23 εμφανίστηκε σε 100 στελέχη της ομάδας των ζώων συντροφιάς. Το γονίδιο συνδέεται στενά με την αντοχή στις καρβαπενέμες και αποτελεί χαρακτηριστικό πολλών ανθρώπινων νοσοκομειακών στελεχών του A. baumannii.

Η κλωνική γραμμή ST25 στο επίκεντρο

Η γονιδιωματική τυποποίηση ανέδειξε 170 διαφορετικούς τύπους αλληλουχίας στα ζωικά στελέχη.

Μεταξύ των σημαντικότερων κλωνικών γραμμών βρέθηκαν οι ST25, ST2, ST155, ST690, ST1013, ST240, ST1 και ST162.

Η ST25 συγκέντρωσε ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Τα στελέχη της εντάσσονται στη διεθνή κλωνική γραμμή IC7 και εντοπίστηκαν σε εννέα διαφορετικά είδη ζώων. Ωστόσο, κυριάρχησαν σε γάτες, σκύλους και άλογα.

Οι γραμμές IC2, IC5, IC7 και IC8 εμφανίστηκαν συχνότερα στους ζωικούς πληθυσμούς, ενώ πολλές από αυτές έχουν ήδη συνδεθεί με ανθρώπινες λοιμώξεις.

Παράλληλα, οι ερευνητές εντόπισαν 115 τύπους αλληλουχίας που ανήκαν σε μοναδικούς ή σπάνιους κλώνους. Αυτό δείχνει ότι το βακτήριο διαθέτει πολύ μεγαλύτερη γενετική ποικιλομορφία στα ζώα από όσο αποτυπώνουν οι γνωστές διεθνείς κλωνικές γραμμές.

Παρουσία σε 17 χώρες και 33 είδη

Μέχρι το 2025, στελέχη ζωικής προέλευσης είχαν καταγραφεί σε 17 χώρες:

Πολωνία, Γερμανία, Γαλλία, Κίνα, Ηνωμένες Πολιτείες, Ηνωμένο Βασίλειο, Ινδία, Καναδά, Ολλανδία, Ισπανία, Βιετνάμ, Βραζιλία, Ελ Σαλβαδόρ, Λουξεμβούργο, Πορτογαλία, Πακιστάν και Ταϊλάνδη.

Η Πολωνία συγκέντρωνε σχεδόν το 44% των ζωικών στελεχών της βάσης δεδομένων, κυρίως λόγω της μεγάλης συλλογής από λευκούς πελαργούς. Ακολουθούσαν η Γερμανία, η Γαλλία και η Κίνα.

Οι λευκοί πελαργοί αποτελούσαν τον συχνότερο ξενιστή, με ποσοστό σχεδόν 49%. Ακολουθούσαν τα άλογα, οι γάτες, οι πάπιες και οι σκύλοι.

Η αριθμητική υπεροχή ορισμένων χωρών ή ειδών δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη ότι έχουν μεγαλύτερο πραγματικό επιπολασμό. Μπορεί να αντανακλά πιο εντατική δειγματοληψία ή τη διαθεσιμότητα γονιδιωματικών δεδομένων.

Τι έδειξαν τα στελέχη από πουλερικά

Η μελέτη πρόσθεσε στη διεθνή βάση δεδομένων 30 στελέχη που απομονώθηκαν από τον εγκέφαλο νεκρών εμβρύων κοτόπουλων και παπιών, τα οποία δεν ολοκλήρωσαν την εκκόλαψη.

Τα στελέχη παρουσίασαν μεγάλη γενετική ποικιλομορφία, αλλά χαμηλή μικροβιακή αντοχή. Όλα ήταν ευαίσθητα στα 16 από τα 19 αντιβιοτικά που εξετάστηκαν.

Περιορισμένη ενδιάμεση αντοχή ή πλήρης αντοχή καταγράφηκε στην τετρακυκλίνη, στη γενταμικίνη και στην κεφοταξίμη. Δύο στελέχη εμφάνισαν αντοχή στην τετρακυκλίνη.

Παρότι τα γονιδιώματα περιείχαν ορισμένα εγγενή γονίδια αντοχής και συστήματα αντλιών εκροής, αυτά δεν εκφράστηκαν ως εκτεταμένη φαινοτυπική αντοχή.

Τα στελέχη από κοτόπουλα και πάπιες δεν σχημάτισαν χωριστές εξελικτικές ομάδες, γεγονός που δείχνει ότι το βακτήριο δεν παρουσίασε σαφή εξειδίκευση σε έναν από τους δύο πτηνούς ξενιστές.

Ορισμένοι τύποι αλληλουχίας εμφανίστηκαν τόσο σε πουλερικά όσο και σε ανθρώπους. Ωστόσο, επρόκειτο για σπάνια ανθρώπινα στελέχη και όχι για τις κυρίαρχες νοσοκομειακές γραμμές.

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η πιθανότητα ανταλλαγής μεταξύ πουλερικών και ανθρώπων παραμένει χαμηλή, χωρίς όμως να μπορεί να αποκλειστεί πλήρως.

Νέοι γενετικοί τύποι και μεγάλη ποικιλομορφία

Η ανάλυση των στελεχών από πουλερικά αποκάλυψε εννέα νέους τύπους γενετικών περιοχών KL και έναν νέο τύπο OCL.

Οι περιοχές KL σχετίζονται με την παραγωγή της κάψας του βακτηρίου, ενώ οι περιοχές OCL συμμετέχουν στη σύνθεση του εξωτερικού τμήματος των λιπο-ολιγοσακχαριτών.

Η κάψα και τα επιφανειακά μόρια επηρεάζουν την επιβίωση, την ανοσολογική διαφυγή και την αλληλεπίδραση του βακτηρίου με τον ξενιστή.

Στα 30 στελέχη καταγράφηκαν 16 τύποι KL, εννέα τύποι OCL και 18 διαφορετικοί συνδυασμοί. Η ποικιλομορφία δείχνει ότι τα στελέχη των πουλερικών δεν αποτελούν έναν ενιαίο πληθυσμό, αλλά έχουν διαφορετικές εξελικτικές προελεύσεις.

Η ομάδα εντόπισε επίσης τουλάχιστον 83 πλασμίδια και 100 αλληλουχίες προφάγων. Κανένας από τους προφάγους δεν έφερε γνωστά γονίδια αντοχής ή λοιμογονικότητας, αλλά η παρουσία κινητών γενετικών στοιχείων μπορεί να διευκολύνει τη μελλοντική εξέλιξη των στελεχών.

Δεν αποδεικνύεται μετάδοση από τα κατοικίδια

Οι συγγραφείς χρησιμοποιούν τον όρο «δυνατότητα αλληλομετάδοσης» και όχι αποδεδειγμένη μετάδοση.

Η γενετική ομοιότητα μπορεί να προκύψει από διαφορετικά σενάρια:

  • μετάδοση από άνθρωπο σε ζώο,
  • μετάδοση από ζώο σε άνθρωπο,
  • έκθεση ανθρώπων και ζώων σε κοινή περιβαλλοντική ή νοσοκομειακή πηγή,
  • κυκλοφορία του ίδιου κλώνου σε κτηνιατρικές και ανθρώπινες δομές Υγείας.

Για να αποδειχθεί άμεση μετάδοση, χρειάζονται προοπτικές μελέτες που θα παρακολουθούν ταυτόχρονα ζώα, ιδιοκτήτες, κτηνιάτρους, ασθενείς και χώρους παροχής φροντίδας.

Χρειάζεται επίσης πολύ λεπτομερής αλληλούχιση, σε συνδυασμό με επιδημιολογικά δεδομένα για τον χρόνο, τον τόπο και τις επαφές.

Κατά συνέπεια, τα ευρήματα δεν δικαιολογούν φόβο απέναντι στα κατοικίδια ούτε υποστηρίζουν ότι η συνύπαρξη με σκύλους και γάτες αποτελεί από μόνη της κίνδυνο.

Αναδεικνύουν, όμως, την ανάγκη για ορθολογική χρήση αντιβιοτικών στην κτηνιατρική, αυστηρή υγιεινή στις κτηνιατρικές μονάδες και στοχευμένη παρακολούθηση των πολυανθεκτικών λοιμώξεων.

Η προσέγγιση One Health στο επίκεντρο

Η αντιμετώπιση της μικροβιακής αντοχής δεν μπορεί να περιοριστεί στα νοσοκομεία.

Οι άνθρωποι, τα ζώα, το περιβάλλον, τα τρόφιμα και τα υδάτινα οικοσυστήματα αποτελούν αλληλένδετα τμήματα του ίδιου συστήματος. Γονίδια αντοχής και βακτηριακοί κλώνοι μπορούν να κινούνται ανάμεσα σε διαφορετικές δεξαμενές, ακόμη και όταν η ακριβής διαδρομή παραμένει άγνωστη.

Οι ερευνητές προτείνουν την ένταξη των ζώων συντροφιάς στα προγράμματα γονιδιωματικής επιτήρησης του A. baumannii. Ιδιαίτερη σημασία έχει η παρακολούθηση των κτηνιατρικών νοσοκομείων, όπου συναντώνται ασθενή ζώα, επαγγελματίες Υγείας, αντιβιοτικές θεραπείες και επιφάνειες που μπορούν να διατηρούν το παθογόνο.

Η επιτήρηση θα μπορούσε να περιλαμβάνει την ταυτόχρονη καταγραφή της αντοχής στα αντιβιοτικά, των κλωνικών γραμμών και των πιθανών συρροών λοιμώξεων σε ανθρώπους και ζώα.

Μεγαλύτερος πιθανός κίνδυνος από τα ζώα συντροφιάς

Το βασικό συμπέρασμα της μελέτης είναι ότι τα στελέχη από ζώα συντροφιάς εμφανίζουν σαφώς μεγαλύτερη συγγένεια προς τα ανθρώπινα στελέχη από ό,τι εκείνα που απομονώνονται από κτηνοτροφικά ζώα, πουλερικά και άγρια πανίδα.

Η διαφορά αυτή πιθανόν συνδέεται με:

  • τη συχνή και στενή επαφή ανθρώπων και κατοικιδίων,
  • την παραμονή των ζώων μέσα στο σπίτι,
  • τις επισκέψεις σε κτηνιατρικά νοσοκομεία,
  • τη χρήση αντιβιοτικών σε σοβαρές κτηνιατρικές λοιμώξεις,
  • την προσαρμογή ορισμένων βακτηριακών κλώνων σε ανθρώπους και ζώα συντροφιάς.

Οι συγγραφείς επισημαίνουν ότι τα κατοικίδια θα μπορούσαν να λειτουργούν ως ενδιάμεσοι ξενιστές ή φορείς ορισμένων στελεχών, ιδιαίτερα για ηλικιωμένους και ευάλωτους ανθρώπους. Η υπόθεση αυτή, όμως, χρειάζεται επιβεβαίωση με στοχευμένες επιδημιολογικές μελέτες.

Το μήνυμα για τη Δημόσια Υγεία

Η μελέτη δεν δείχνει ότι τα ζώα αποτελούν την κύρια δεξαμενή των νοσοκομειακών στελεχών του A. baumannii. Ούτε αποδεικνύει ότι τα κατοικίδια μεταδίδουν συχνά το παθογόνο στους ιδιοκτήτες τους.

Δείχνει, ωστόσο, ότι ορισμένα στελέχη από γάτες, σκύλους και άλογα μοιράζονται εξαιρετικά στενή εξελικτική σχέση και σχεδόν κοινό σύνολο γονιδίων αντοχής με ανθρώπινα στελέχη.

Η εικόνα διαφέρει σημαντικά στα πουλερικά, στα παραγωγικά ζώα και στην άγρια πανίδα, όπου κυριαρχούν πιο ποικιλόμορφες, λιγότερο ανθεκτικές και γενετικά πιο απομακρυσμένες γραμμές.

Η νέα γνώση ενισχύει την ανάγκη να αντιμετωπιστεί η μικροβιακή αντοχή ως ενιαίο πρόβλημα ανθρώπινης, ζωικής και περιβαλλοντικής υγείας.

Η αποτελεσματική επιτήρηση δεν πρέπει να σταματά στην πόρτα του νοσοκομείου. Χρειάζεται να επεκτείνεται στις κτηνιατρικές δομές, στα ζώα συντροφιάς και στις περιβαλλοντικές δεξαμενές όπου το βακτήριο μπορεί να επιβιώνει, να εξελίσσεται και να ανταλλάσσει γονίδια αντοχής.

 

 

Πηγη: https://healthpharma.gr

Έμπολα: Υπάρχοντα εμβόλια ενεργοποίησαν αντισώματα σε εργαστηριακές δοκιμές

Εμβόλια που έχουν αναπτυχθεί για τον ιό Έμπολα του Ζαΐρ προκάλεσαν αντισώματα ικανά να αναγνωρίζουν και την πρωτεΐνη του συγγενικού ιού Bundibugyo. Τα αποτελέσματα σε δείγματα ενηλίκων και παιδιών είναι ενθαρρυντικά, αλλά δεν αποδεικνύουν ακόμη προστασία από τη νόσηση.

Αποθηκευμένα δείγματα αίματος από προηγούμενη μεγάλη κλινική μελέτη προσφέρουν τις πρώτες ενδείξεις σε ανθρώπους ότι τα ήδη αδειοδοτημένα εμβόλια κατά του Έμπολα ενδέχεται να ενεργοποιούν ανοσολογική απόκριση και απέναντι στον ιό Bundibugyo.

Τα εμβόλια έχουν σχεδιαστεί για το συχνότερο Zaire ebolavirus και όχι για το Bundibugyo virus. Εντούτοις, οι ερευνητές εντόπισαν αντισώματα που μπορούσαν να αναγνωρίζουν και να προσδένονται στη γλυκοπρωτεΐνη του Bundibugyo. Το μόριο αυτό χρησιμοποιεί ο ιός για να εισέλθει στα ανθρώπινα κύτταρα.

Τα αποτελέσματα δημοσιεύθηκαν στις 22 Ιουλίου 2026 στο New England Journal of Medicine. Επιπλέον, αποτελούν τα πρώτα ανθρώπινα ανοσολογικά δεδομένα που μπορούν να αξιοποιηθούν στον σχεδιασμό της απόκρισης απέναντι στην τρέχουσα επιδημία.

Γιατί χρειάστηκε να εξεταστούν τα υπάρχοντα εμβόλια

Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει εγκεκριμένο εμβόλιο ή ειδική αντιιική θεραπεία. Δεν έχει σχεδιαστεί και αδειοδοτηθεί ειδικά για τη νόσο που προκαλεί ο ιός Bundibugyo.

Η ανάπτυξη ενός νέου εμβολίου από το μηδέν απαιτεί χρόνο. Για τον λόγο αυτό, οι επιστήμονες διερευνούν κατά πόσο τα εμβόλια για το Zaire ebolavirus θα μπορούσαν να προσφέρουν τουλάχιστον μερική προστασία. Τα εμβόλια αυτά είναι ήδη διαθέσιμα και σε ορισμένες περιπτώσεις υπάρχουν σε διεθνή αποθέματα.

Σύμφωνα με την τελευταία διαθέσιμη έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, έως τις 26 Ιουλίου η μετάδοση συνέχιζε να εντείνεται στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό. Η επιδημία είχε ήδη ξεπεράσει σε αριθμό περιστατικών τις δύο προηγούμενες καταγεγραμμένες επιδημίες Bundibugyo. Επιπλέον, χαρακτηριζόταν η μεγαλύτερη που έχει προκληθεί από το συγκεκριμένο είδος του ιού. Δεν είχαν αναφερθεί νέα περιστατικά εκτός Κονγκό κατά την τελευταία περίοδο αναφοράς.

Τα 179 δείγματα της μελέτης PREVAC

Οι ερευνητές δεν χρειάστηκε να εμβολιάσουν νέους εθελοντές. Χρησιμοποίησαν 179 διατηρημένα δείγματα ορού από ενηλίκους και παιδιά που είχαν συμμετάσχει στη μελέτη PREVAC στη Δυτική Αφρική.

Η PREVAC ήταν τυχαιοποιημένη κλινική μελέτη φάσης ΙΙ, η οποία πραγματοποιήθηκε μεταξύ 2018 και 2020 στη Γουινέα, στη Λιβερία, στο Μάλι και στη Σιέρα Λεόνε. Στόχος της ήταν να αξιολογήσει την ασφάλεια και την ανοσογονικότητα διαφορετικών εμβολιαστικών στρατηγικών κατά του Zaire ebolavirus.

Στη νέα εργαστηριακή ανάλυση εξετάστηκαν τρία σχήματα:

  • μία δόση του rVSVΔG-ZEBOV-GP, γνωστού εμπορικά ως Ervebo,
  • μία δόση rVSVΔG-ZEBOV-GP και αναμνηστική δόση του ίδιου εμβολίου έπειτα από 56 ημέρες,
  • μία δόση Ad26.ZEBOV, γνωστού ως Zabdeno, και δεύτερη δόση MVA-BN-Filo, γνωστού ως Mvabea, έπειτα από 56 ημέρες.

Οι ερευνητές εξέτασαν δείγματα που είχαν ληφθεί 28 ημέρες και τρεις μήνες μετά τον εμβολιασμό.

Πώς ελέγχθηκε η ανοσολογική απόκριση

Η ομάδα χρησιμοποίησε εξειδικευμένη πολυπαραμετρική εργαστηριακή μέθοδο για να μετρήσει κατά πόσο τα αντισώματα των εμβολιασμένων μπορούσαν να δεσμεύσουν γλυκοπρωτεΐνες διαφορετικών φιλοϊών.

Η γλυκοπρωτεΐνη βρίσκεται στην εξωτερική επιφάνεια του ιού και επιτρέπει την προσκόλληση και την είσοδό του στα κύτταρα. Αποτελεί, επομένως, βασικό στόχο των εμβολίων και της αντισωματικής ανοσίας.

Παρότι τα αντισώματα είχαν δημιουργηθεί μετά από εμβολιασμό έναντι του Zaire ebolavirus, τα εργαστηριακά αποτελέσματα έδειξαν ότι μέρος τους μπορούσε να αναγνωρίζει και τη γλυκοπρωτεΐνη του Bundibugyo.

Αντισώματα σε όλα τα εμβολιαστικά σχήματα

Διασταυρούμενα αντισώματα έναντι του Bundibugyo ανιχνεύθηκαν και στα τρία εμβολιαστικά σχήματα. Αυτό συνέβη τόσο στις μετρήσεις των 28 ημερών όσο και σε εκείνες των τριών μηνών.

Παρόμοιο πρότυπο καταγράφηκε σε ενηλίκους και παιδιά. Το εύρημα υποδηλώνει ότι η διασταυρούμενη αναγνώριση του Bundibugyo δεν περιορίζεται σε μία ηλικιακή ομάδα ή σε μία μόνο εμβολιαστική πλατφόρμα.

Στο σχήμα Ad26.ZEBOV/MVA-BN-Filo, η απόκριση έναντι του Bundibugyo εμφανίστηκε ισχυρότερη στους τρεις μήνες από ό,τι στις 28 ημέρες. Αυτό συνέβη σε συμφωνία με την αναμενόμενη ανάπτυξη της ανοσίας μετά τη δεύτερη δόση.

Οι αποκρίσεις, ωστόσο, παρέμειναν χαμηλότερες από εκείνες που καταγράφηκαν έναντι του Zaire ebolavirus. Για το Zaire ebolavirus είχαν αρχικά σχεδιαστεί τα εμβόλια.

Ασθενέστερη απόκριση απέναντι στο Bundibugyo

Τρεις μήνες μετά τη χορήγηση μίας δόσης Ervebo, η μετρούμενη αντισωματική απόκριση έναντι του Bundibugyo ήταν περίπου οκτώ φορές χαμηλότερη από την αντίστοιχη απόκριση έναντι του Zaire ebolavirus.

Στο σχήμα των δύο εμβολίων Zabdeno και Mvabea, η απόκριση έναντι του Zaire ebolavirus ήταν περίπου έξι φορές υψηλότερη από εκείνη έναντι του Bundibugyo στο ίδιο χρονικό σημείο.

Η διαφορά αυτή είναι αναμενόμενη, καθώς τα εμβόλια περιέχουν αντιγόνα που έχουν επιλεγεί ειδικά για το Zaire ebolavirus. Παρά τη χαμηλότερη ένταση, η σαφής ανίχνευση αντισωμάτων απέναντι στο Bundibugyo αποτελεί ένδειξη ότι υπάρχουν κοινά χαρακτηριστικά μεταξύ των γλυκοπρωτεϊνών των δύο ιών. Αυτά τα χαρακτηριστικά μπορεί να αναγνωρίζει το ανοσοποιητικό σύστημα.

Η σημαντικότερη επιφύλαξη: Δεν αποδείχθηκε προστασία

Η μελέτη απέδειξε ότι τα αντισώματα προσδένονται στη γλυκοπρωτεΐνη του Bundibugyo. Δεν απέδειξε ότι μπορούν να εξουδετερώσουν αποτελεσματικά τον ιό, να αποτρέψουν τη λοίμωξη ή να προστατεύσουν έναν ασθενή από σοβαρή νόσο και θάνατο.

Δεν πραγματοποιήθηκε κλινική δοκιμή κατά την οποία εμβολιασμένοι και μη εμβολιασμένοι άνθρωποι εκτέθηκαν στον κίνδυνο της τρέχουσας επιδημίας. Επομένως, δεν μπορεί ακόμη να υπολογιστεί ποσοστό αποτελεσματικότητας του εμβολίου έναντι του Bundibugyo.

Τα αντισώματα που δεσμεύουν τη γλυκοπρωτεΐνη έχουν συσχετιστεί σε προηγούμενες έρευνες με προστασία μετά τον εμβολιασμό κατά του Zaire ebolavirus. Αυτό καθιστά το νέο εύρημα βιολογικά εύλογο και σημαντικό. Ωστόσο, δεν είναι ισοδύναμο με κλινική απόδειξη.

Γιατί το Ervebo βρίσκεται στο επίκεντρο

Οι ερευνητές θεωρούν ότι το Ervebo αποτελεί τον πιο άμεσα διαθέσιμο υποψήφιο για αξιολόγηση κατά την τρέχουσα επιδημία.

Το εμβόλιο χορηγείται σε μία δόση, έχει χρησιμοποιηθεί εκτεταμένα σε προηγούμενες επιδημίες του Zaire ebolavirus και ποσότητές του διατηρούνται στο παγκόσμιο απόθεμα εμβολίων για την αντιμετώπιση του Έμπολα.

Η ύπαρξη αποθέματος δεν σημαίνει ότι το εμβόλιο πρέπει να χρησιμοποιηθεί αυτομάτως εκτός της εγκεκριμένης ένδειξής του. Τα αποτελέσματα υποστηρίζουν την επείγουσα σχεδίαση κλινικών ή προσαρμοστικών μελετών, ώστε να διαπιστωθεί εάν η εργαστηριακή διασταυρούμενη απόκριση μεταφράζεται σε πραγματική προστασία.

Τι είναι ο ιός Bundibugyo

Ο Bundibugyo virus είναι ένα από τα είδη ορθοεμπολαϊών που μπορούν να προκαλέσουν σοβαρή νόσο Έμπολα στον άνθρωπο.

Οι νυχτερίδες των φρούτων θεωρούνται πιθανοί φυσικοί ξενιστές. Η αρχική μετάδοση στον άνθρωπο μπορεί να συμβεί μέσω επαφής με αίμα, εκκρίσεις, όργανα ή άλλα βιολογικά υγρά μολυσμένων άγριων ζώων.

Μετά την εμφάνιση ανθρώπινων περιστατικών, ο ιός μεταδίδεται μέσω άμεσης επαφής με αίμα ή άλλα σωματικά υγρά ασθενούς. Επιπροσθέτως, μεταδίδεται μέσω μολυσμένων αντικειμένων και κατά τη μη ασφαλή φροντίδα ή ταφή ανθρώπων που έχουν πεθάνει από τη νόσο.

Ο άνθρωπος δεν θεωρείται μεταδοτικός πριν εμφανίσει συμπτώματα. Η περίοδος επώασης κυμαίνεται συνήθως από δύο έως 21 ημέρες.

Τα συμπτώματα της νόσου

Η νόσος μπορεί αρχικά να προκαλέσει μη ειδικά συμπτώματα, όπως:

  • πυρετό,
  • έντονη κόπωση,
  • μυϊκούς πόνους,
  • πονοκέφαλο,
  • πονόλαιμο.

Στη συνέχεια μπορεί να εμφανιστούν έμετοι, διάρροια, κοιλιακά συμπτώματα, εξάνθημα, διαταραχές της ηπατικής και νεφρικής λειτουργίας και, σε ορισμένους ασθενείς, εσωτερική ή εξωτερική αιμορραγία.

Η έγκαιρη αναγνώριση, η απομόνωση, η εργαστηριακή διάγνωση και η βελτιστοποιημένη υποστηρικτική φροντίδα μπορούν να μειώσουν τη θνητότητα.

Ιδιαίτερος κίνδυνος για τους επαγγελματίες Υγείας

Οι επαγγελματίες Υγείας αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο όταν περιθάλπουν ασθενείς χωρίς επαρκή μέσα ατομικής προστασίας ή όταν δεν εφαρμόζονται αυστηρά μέτρα πρόληψης και ελέγχου λοιμώξεων.

Μέχρι τις 15 Ιουλίου, ο ΠΟΥ είχε καταγράψει 119 επιβεβαιωμένα περιστατικά μεταξύ επαγγελματιών Υγείας στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, από τους οποίους 36 είχαν πεθάνει. Τα δεδομένα αναδεικνύουν τη σημασία της προστασίας του προσωπικού και της αξιολόγησης πιθανών προληπτικών εμβολιαστικών στρατηγικών.

Η αξία των αποθηκευμένων βιολογικών δειγμάτων

Η έρευνα κατέστη δυνατή επειδή τα δείγματα ορού των συμμετεχόντων στην PREVAC είχαν συλλεχθεί, καταγραφεί και διατηρηθεί για μελλοντικές αναλύσεις.

Με την εμφάνιση της νέας επιδημίας, οι επιστήμονες μπόρεσαν να εξετάσουν μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα ένα ερώτημα που δεν είχε προβλεφθεί ως κύριος στόχος της αρχικής μελέτης.

Η περίπτωση αναδεικνύει τη σημασία των βιοτραπεζών και της μακροπρόθεσμης επένδυσης στην κλινική έρευνα, ιδιαίτερα για σπάνιες αλλά επικίνδυνες αναδυόμενες λοιμώξεις.

Ανάγκη για εμβόλια ευρύτερης προστασίας

Η ύπαρξη διαφορετικών ειδών ορθοεμπολαϊών σημαίνει ότι ένα εμβόλιο που είναι εξαιρετικά αποτελεσματικό κατά ενός είδους δεν προσφέρει κατ’ ανάγκη επαρκή προστασία έναντι των υπολοίπων.

Οι ερευνητές υπογραμμίζουν την ανάγκη ανάπτυξης παν-φιλοϊικών εμβολίων, τα οποία θα προκαλούν ευρύτερη ανοσολογική απόκριση. Αυτά τα εμβόλια θα μπορούν να προστατεύουν από περισσότερα είδη του ιού Έμπολα ή ακόμη και από διαφορετικούς φιλοϊούς.

Παράλληλα αναπτύσσονται εμβόλια ειδικά για το Bundibugyo. Η διαδικασία, όμως, απαιτεί αξιολόγηση της ασφάλειας, της κατάλληλης δόσης, της ανοσογονικότητας. Τελικά, απαιτεί και αξιολόγηση της κλινικής αποτελεσματικότητας.

Τι σημαίνουν πρακτικά τα αποτελέσματα

Η μελέτη δεν δικαιολογεί τον ισχυρισμό ότι τα αποθηκευμένα εμβόλια «προστατεύουν» ήδη από τον Bundibugyo. Δικαιολογεί, όμως, την επείγουσα διερεύνηση αυτού του ενδεχομένου.

Τα θετικά στοιχεία είναι ότι:

  • η διασταυρούμενη απόκριση καταγράφηκε σε περισσότερα του ενός εμβολιαστικά σχήματα,
  • εμφανίστηκε τόσο σε ενηλίκους όσο και σε παιδιά,
  • παρέμεινε ανιχνεύσιμη στους τρεις μήνες,
  • υπάρχει διαθέσιμο μονοδοσικό εμβόλιο που θα μπορούσε να μελετηθεί άμεσα.

Οι βασικές αβεβαιότητες είναι ότι δεν γνωρίζουμε ποιο επίπεδο αντισωμάτων απαιτείται για προστασία, αν τα συγκεκριμένα αντισώματα εξουδετερώνουν τον Bundibugyo και πόσο διαρκεί η πιθανή διασταυρούμενη ανοσία.

Η συνολική αξιολόγηση

Τα ευρήματα αποτελούν σημαντικό πρώτο βήμα σε μια κατάσταση δημόσιας υγείας όπου δεν υπάρχει εγκεκριμένο ειδικό εμβόλιο και η ανάγκη για άμεσες επιλογές είναι μεγάλη.

Η εργαστηριακή αναγνώριση του Bundibugyo από αντισώματα που προκλήθηκαν μέσω εμβολίων κατά του Zaire ebolavirus ενισχύει την πιθανότητα μερικής διασταυρούμενης ανοσίας. Δεν αρκεί, ωστόσο, για να αποδειχθεί ότι ένας εμβολιασμένος άνθρωπος θα αποφύγει τη λοίμωξη ή τη σοβαρή νόσο.

Το επόμενο κρίσιμο βήμα είναι η ελεγχόμενη κλινική αξιολόγηση των διαθέσιμων εμβολίων στο πλαίσιο της επιδημίας. Παράλληλα, απαιτείται η ανάπτυξη ειδικών και ευρέος φάσματος εμβολίων. Σε μια ταχέως εξελισσόμενη επιδημία, η πρόκληση είναι να ληφθούν αποφάσεις αρκετά γρήγορα ώστε να σωθούν ζωές. Ωστόσο, δεν πρέπει να παρουσιαστούν τα προκαταρκτικά ανοσολογικά δεδομένα ως βεβαιότητα.

 

 

πΗΓΗ:https://healthpharma.gr