Κατηγορία: Ενημέρωση

Οι επιστήμονες δεν μπορούν να προετοιμαστούν για μελλοντικές  απειλές από ιού; αν δεν γνωρίζουν τι υπάρχει ήδη στο περιβάλλον. Αυτή είναι η ιδέα πίσω από ένα διεθνές ερευνητικό πρόγραμμα στο οποίο οι ερευνητές δημιούργησαν τον μεγαλύτερο γνωστό άτλαντα ιών RNA που βρίσκονται σε αστικά και περιαστικά περιβάλλοντα παγκοσμίως.

Οι ερευνητές δημιούργησαν έναν βασικό χάρτη ιών που υπάρχουν ήδη σε περιβάλλοντα που συναντούν οι άνθρωποι καθημερινά. Αυτές οι πληροφορίες θα μπορούσαν να βοηθήσουν τους επιστήμονες να αναγνωρίσουν την ασυνήθιστη ιική δραστηριότητα νωρίτερα και να βελτιώσουν τις προσπάθειες επιτήρησης κατά τη διάρκεια μελλοντικών επιδημιών.

«Αυτό που δείχνει η μελέτη είναι ότι μπορούμε να κάνουμε ιική επιτήρηση», δήλωσε ο Joshua Burkhart. «Δεν νομίζω ότι μπορούμε να ισχυριστούμε ότι έχουμε μια ιδέα για την επόμενη πανδημία, αλλά μια τέτοια εργασία, αν διεξάγεται πιο τακτικά, θα μπορούσε να μας βοηθήσει να προλάβουμε την επόμενη πανδημία».

Ένας εκτενής κατάλογος με πρακτικές χρήσεις

Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο Nature Communications, εντόπισε περισσότερες από 55.000 αλληλουχίες ιών RNA που συλλέχθηκαν από δείγματα εδάφους, ιζημάτων και άλλων περιβαλλοντικών δειγμάτων σε σχεδόν 100 πόλεις σε 30 χώρες. Περίπου το 80% αυτών των ιών δεν είχε καταγραφεί ποτέ πριν.

Ενώ αυτός ο αριθμός μπορεί να ακούγεται ανησυχητικός, ο Burkhart λέει ότι τα ευρήματα θα πρέπει να θεωρηθούν ως ευκαιρία και όχι ως αιτία ανησυχίας.

Ο Burkhart είπε οτι «Τα παθογόνα ESKAPE αποτελούν τον κύριο κίνδυνο και αυτοί οι ιοί θα μπορούσαν να ανοίξουν νέους δρόμους για να αναπτύξουμε νέους αντιβακτηριακούς παράγοντες».

μελέτη διαπίστωσε επίσης ότι περίπου οι μισοί από τους RNA ιούς φαίνεται να μολύνουν βακτήρια, αμφισβητώντας την μακροχρόνια πεποίθηση ότι οι RNA ιοί μολύνουν κυρίως τα ζώα.

«Το έδαφος και τα ιζήματα είχαν εξαιρετικά υψηλή ιική ποικιλομορφία», δήλωσε ο Burkhart. «Γνωρίζουμε ήδη ότι υπάρχουν πολλοί κίνδυνοι από πλημμύρες και απορροές. Νομίζω ότι αυτή η μελέτη τονίζει την ανάγκη μας να μελετήσουμε αυτές τις πηγές ακόμη περισσότερο».

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Πηγη: https://www.healthweb.gr/

Πριν από σχεδόν 10 χρόνια, ερευνητές ανακάλυψαν ότι οι κοινότητες μικροβίων που ζουν στα έντερα ασθενών με νόσο Αλτσχάιμερ διαφέρουν από εκείνες των υγιών ανθρώπων.

Μια ουσία που παράγεται από βακτήρια στο πεπτικό σύστημα πολλών ανθρώπων αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης νόσου Αλτσχάιμερ και επιταχύνει τη γνωστική εξασθένηση σε ασθενείς με άνοια, καθιστώντας την πιθανό στόχο για μια θεραπεία που θα μπορούσε να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης Αλτσχάιμερ, σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Nature Communications.

Πριν από σχεδόν 10 χρόνια, ερευνητές με επικεφαλής τους καθηγητές του Πανεπιστημίου του Ουισκόνσιν-Μάντισον, Μπάρμπαρα Μπέντλιν και Φεντερίκο Ρέι, ανακάλυψαν ότι οι κοινότητες μικροβίων που ζουν στα έντερα ασθενών με νόσο Αλτσχάιμερ διαφέρουν από εκείνες των υγιών ανθρώπων.

Στη μελέτη, οι Bendlin, Rey και οι συνεργάτες τους δείχνουν ότι μια ουσία που ονομάζεται προπιονικό ιμιδαζόλιο (ImP) —που παράγεται στο έντερο από ορισμένους τύπους βακτηρίων— παίζει σημαντικό ρόλο στις αλλαγές στον εγκέφαλο που οδηγούν στη νόσο Αλτσχάιμερ και σε σχετικές περιπτώσεις άνοιας. Κάποιοι άνθρωποι έχουν έντερα που φαίνεται να παράγουν μεγάλη ποσότητα ImP, ενώ κάποιοι όχι.

Η ImP μπορεί να εξαπλωθεί από το έντερο σε άλλα μέρη του σώματος, όπου έχει εμπλακεί στον διαβήτη τύπου 2 και στη στεφανιαία νόσο. Οι ερευνητές έδειξαν ότι η ImP που φτάνει στον εγκέφαλο ποντικών αυξάνει τη συσσώρευση συστάδων δύο μη φυσιολογικών πρωτεϊνών, που ονομάζονται βήτα-αμυλοειδές και ταυ.

«Αυτή η διαδικασία τελικά οδηγεί στον θάνατο των νευρώνων και, στους ανθρώπους, αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό της νόσου Αλτσχάιμερ», λέει ο Ρέι.

Εξετάζοντας την ImP στο αίμα σχεδόν 1.200 ατόμων οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα άτομα με υψηλά επίπεδα ImP ήταν πολύ πιο πιθανό να εμφανίσουν δείκτες πρωτεϊνικής και νευρωνικής δυσλειτουργίας που σχετίζεται με την άνοια.

«Και επειδή έχουμε τα αποτελέσματα των γνωστικών τεστ που έκαναν αυτοί οι εθελοντές με την πάροδο του χρόνου, μπορούμε να δούμε ότι τα άτομα με τα υψηλότερα επίπεδα ImP παρουσίασαν επίσης πολύ ταχύτερη γνωστική εξασθένηση», λέει ο Rey.

Οι ερευνητές εντόπισαν επίσης μια γενετική παραλλαγή, που υπάρχει σε περίπου 43% των ατόμων στη μελέτη, η οποία συνδέεται με τη συσσώρευση πολύ υψηλότερων επιπέδων ImP στο αίμα. Η γενετική διαφορά μπορεί να επηρεάσει το πόσο καλά τα νεφρά αποβάλλουν την ImP, ώστε ο οργανισμός να μπορεί να την αποβάλει.

«Αυτή η γενετική παραλλαγή έχει συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης Αλτσχάιμερ σε μεγάλες γενετικές μελέτες στο παρελθόν και τώρα ίσως καταλαβαίνουμε γιατί συνδέεται», λέει ο Ρέι.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

4997b-26 ΦΕΚ

..

5050b-26 ΦΕΚ

..

Έκκληση για εθελοντική αιμοδοσία απευθύνει η Ελληνική Ομοσπονδία Θαλασσαιμίας (ΕΟΘΑ), καθώς οι σοβαρές ελλείψεις αίματος των τελευταίων ημερών οδηγούν σε αναβολές προγραμματισμένων μεταγγίσεων και σε χορήγηση μικρότερης ποσότητας αίματος από την ενδεδειγμένη σε πολυμεταγγιζόμενους ασθενείς.

Όπως αναφέρει ανακοίνωση της ΕΟΘΑ, σύμφωνα τις αναφορές που έχουν περιέλθει στην Ομοσπονδία, «στη Μονάδα Θαλασσαιμίας (Μεσογειακής Αναιμίας) και Δρεπανοκυτταρικής Νόσου του Γενικού Νοσοκομείου Νίκαιας περίπου 15 ασθενείς έχουν λάβει αναβολή της μετάγγισής τους εδώ και μία εβδομάδα, ενώ περίπου 19 ασθενείς στο Λαϊκό Νοσοκομείο και άλλοι 20 στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ρίου δεν έχουν μεταγγιστεί σύμφωνα με τον προβλεπόμενο θεραπευτικό τους προγραμματισμό.

Οπως αναφέρει η ΕΟΘΑ, «σε άλλες Μονάδες οι μεταγγίσεις πραγματοποιούνται με μία μονάδα αίματος αντί της ποσότητας που προβλέπεται από το θεραπευτικό σχήμα, με αποτέλεσμα οι ασθενείς να επιστρέφουν νωρίτερα και συχνότερα στο νοσοκομείο».

Για τους ανθρώπους με Θαλασσαιμία και Δρεπανοκυτταρική Νόσο που έχουν ανάγκη τακτικών μεταγγίσεων, η μετάγγιση αποτελεί αναγκαία και προγραμματισμένη θεραπευτική αγωγή που πρέπει να γίνεται απρόσκοπτα, καθώς η χρονική συνέπεια είναι απαραίτητη για την αντιμετώπιση του νοσήματος και την πρόληψη σοβαρών επιπλοκών.

Η ΕΟΘΑ απευθύνει έκκληση σε όσους μπορούν να αιμοδοτήσουν να προσφέρουν αίμα αυτή την περίοδο, σε Υπηρεσία Αιμοδοσίας νοσοκομείου ή σε οργανωμένη εθελοντική αιμοδοσία.

«Μία αιμοδοσία μπορεί να βοηθήσει έως και τρεις συνανθρώπους μας. Αυτές τις ημέρες, κάθε αιμοδοσία είναι πολύτιμη», καταλήγει η ΕΟΘΑ.

Ο Πανελλήνιος Ιατρικός Σύλλογος ζήτησε αναβολή της πλήρους εφαρμογής για το Ψηφιακό Αποθετήριο έως την 1η Ιανουαρίου 2027. Δύο ημέρες αργότερα, ο ΕΟΠΥΥ εξέδωσε έγγραφο διευκρινίσεων που διατηρεί την 1η Σεπτεμβρίου ως ημερομηνία έναρξης, δίνοντας παράλληλα παράταση δύο μηνών σε ένα κομμάτι των τεχνικών προδιαγραφών.
Το αίτημα του ΠΙΣ

Με ανακοίνωση της Διοικούσας Επιτροπής στις 11 Αυγούστου, ο Πανελλήνιος Ιατρικός Σύλλογος ζήτησε η πλήρης έναρξη λειτουργίας του Ψηφιακού Αποθετηρίου να μετατεθεί από την 1η Σεπτεμβρίου 2026 στην 1η Ιανουαρίου 2027. Το αίτημα στηρίχθηκε σε παρατηρήσεις που είχαν καταθέσει ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών, ο Ιατρικός Σύλλογος Πειραιώς και ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Ιατρικών Διαγνωστικών Κέντρων, οι οποίοι επικαλέστηκαν ελλιπή τεχνική ετοιμότητα και ανάγκη για δοκιμές πριν τη γενίκευση του μέτρου.

Ο ΠΙΣ επισήμανε ότι η μη καταχώρηση αποτελέσματος συνδέεται με τη μη αποζημίωση της αντίστοιχης εξέτασης, γεγονός που όπως ανέφερε δημιουργεί κίνδυνο αδικαιολόγητων οικονομικών επιβαρύνσεων για γιατρούς και παρόχους αν το σύστημα εφαρμοστεί χωρίς επαρκή προετοιμασία. Η πρόεδρος του Συλλόγου, Ματίνα Παγώνη, ζήτησε το τρίμηνο Οκτωβρίου–Δεκεμβρίου να αξιοποιηθεί για οριστικοποίηση των προδιαγραφών, δοκιμαστική λειτουργία και εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας.
Το έγγραφο του ΕΟΠΥΥ, δύο μέρες μετά

Στις 13 Αυγούστου ο ΕΟΠΥΥ απέστειλε έγγραφο διευκρινίσεων (Αρ. Πρωτ. οικ. 19350) προς όλους τους συμβεβλημένους παρόχους δημόσιους και ιδιωτικούς, Νοσοκομεία, ΥΠΕ, Διαγνωστικά Κέντρα και Κλινικές. Το έγγραφο δεν αναφέρεται στο αίτημα του ΠΙΣ ούτε σε κάποιον από τους φορείς που το υπογράφουν· περιορίζεται σε δύο τεχνικές διευκρινίσεις:

Η υποχρέωση καταχώρησης, όπως προβλέπεται από το ισχύον νομικό πλαίσιο, αφορά τόσο τις δημόσιες δομές όσο και όλους τους λοιπούς παρόχους των παραπάνω κατηγοριών.
Από τις τεχνικές προδιαγραφές που είχε στείλει η ΗΔΥΚΑ στις 30 Ιουλίου, οι αλλαγές στις υπηρεσίες Master Data επικαιροποίηση κωδικοποίησης LOINC και νέα υπηρεσία αντιστοίχισης εξετάσεων με κωδικούς LOINC δεν αποτελούν υποχρέωση για την 1η Σεπτεμβρίου 2026, αλλά καθίστανται υποχρεωτικές από την 1η Νοεμβρίου 2026. Τα υπόλοιπα υποχρεωτικά πεδία καταχώρησης αποτελεσμάτων παραμένουν σε ισχύ από την 1η Σεπτεμβρίου.

Μένει να φανεί αν η κίνηση αυτή θα κριθεί επαρκής από τους ιατρικούς φορείς, ή αν η πίεση για πλήρη αναβολή θα συνεχιστεί.

Πηγη: https://www.healthreport.gr

Ο ιός Δυτικού Νείλου καταγράφει σημαντική αύξηση κρουσμάτων στην Ελλάδα, με τον ΕΟΔΥ να ανακοινώνει 45 νέα περιστατικά και τρεις ακόμη θανάτους μέσα σε μία εβδομάδα, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό στα 110 κρούσματα από την αρχή της περιόδου 2026.

Από αυτά, τα 81 παρουσίασαν σοβαρές εκδηλώσεις από το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα, ενώ έχουν καταγραφεί συνολικά εννέα θάνατοι, όλοι σε ασθενείς ηλικίας άνω των 65 ετών γεγονός που αναδεικνύει τη συνεχιζόμενη κυκλοφορία του ιού και την ανάγκη αυξημένης επαγρύπνησης για τις ευάλωτες ομάδες.
Σε ποιες περιοχές έχουν καταγραφεί κρούσματα

Σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, κρούσματα έχουν καταγραφεί και διερευνηθεί σε 39 Δήμους της χώρας, σε 14 Περιφερειακές Ενότητες, στις Περιφέρειες Αττικής, Θεσσαλίας, Κεντρικής Μακεδονίας και Πελοποννήσου. Ιδίως στην Περιφέρεια Αττικής καταγράφεται φέτος ιδιαίτερα έντονη κυκλοφορία του ιού, με αυξημένο αριθμό κρουσμάτων σε συγκεκριμένες περιοχές.

Ενδεικτικά, στην Αττική ξεχωρίζουν οι δήμοι Σπάτων – Αρτέμιδος (13 κρούσματα), Μαρκοπούλου Μεσογαίας (11) και Βάρης – Βούλας – Βουλιαγμένης (7), ενώ αυξημένος αριθμός καταγράφεται και στη Λάρισα (7) και την Πέλλα (6).

Παράλληλα με τους δήμους όπου έχουν ήδη καταγραφεί κρούσματα, ο ΕΟΔΥ χαρακτηρίζει ως «υψηλού κινδύνου» δήμους όπως η Κηφισιά, το Ηράκλειο Αττικής, η Φιλοθέη – Ψυχικό, η Καλλιθέα και η Νέα Σμύρνη, μεταξύ άλλων. Σε αυτούς τους δήμους δεν έχουν καταγραφεί ακόμη κρούσματα σε ανθρώπους, ωστόσο συντρέχουν παράγοντες κινδύνου —όπως η εγγύτητα σε ήδη επηρεαζόμενες περιοχές— που καθιστούν πιθανή τη μελλοντική εμφάνιση κρουσμάτων.

Ο Οργανισμός τονίζει ότι η επιδημιολογία του ιού επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, γι’ αυτό οι περιοχές κυκλοφορίας του δεν μπορούν να προβλεφθούν με ασφάλεια. Συνιστά την τήρηση ατομικών μέτρων προστασίας από τα κουνούπια σε όλη την επικράτεια, καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου κυκλοφορίας τους.
Ιός Δυτικού Νείλου: Τα επικίνδυνα συμπτώματα

Σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, προειδοποιητικά συμπτώματα για εκδηλώσεις από το ΚΝΣ, που χρήζουν άμεσης ιατρικής αξιολόγησης, είναι ο υψηλός πυρετός, ο έντονος πονοκέφαλος, η δυσκαμψία στον αυχένα, η σύγχυση, η διαταραχή του επιπέδου συνείδησης, οι σπασμοί, η μυϊκή αδυναμία ή η παράλυση.

Ο κίνδυνος σοβαρής νόσησης αυξάνεται κυρίως σε μεγαλύτερες ηλικίες και σε άτομα με παράγοντες που επηρεάζουν το ανοσοποιητικό ή με χρόνια νοσήματα, ωστόσο σοβαρή νόσος μπορεί σπανιότερα να εμφανιστεί και σε νεότερα άτομα.

Πηγη: https://www.healthreport.gr/

ΟΠαγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ανησυχεί για τις νέες εμβολιαστικές οδηγίες που ανακοίνωσε η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ και προειδοποιεί ότι δεν βασίζονται σε κανένα διαθέσιμο επιστημονικό δεδομένο.

«Η εμβολιαστική πολιτική πρέπει να βασίζεται σε μία σχολαστική, ανεξάρτητη και διαφανή εξέταση των βέλτιστων διαθέσιμων επιστημονικών δεδομένων και όχι σε πολιτικές επιρροές», προειδοποίησε ο γενικός διευθυντής του ΠΟΥ Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους με ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ.

Ο Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε προχθές Δευτέρα διάταγμα που περιλαμβάνει τις νέες «οδηγίες» για την χορήγηση των εμβολίων, οδηγίες που περιλαμβάνουν την αύξηση του χρονικού διαστήματος μεταξύ των δόσεων για τα παιδιά και κατά την παρουσίασή του επικαλέσθηκε επανειλημμένως τον «αυτισμό».

«Ο ΠΟΥ ανησυχεί για το γεγονός ότι οι πρόσφατες αλλαγές στην πολιτική που αφορά τον εμβολιασμό στις Ηνωμένες Πολιτείες δεν συνδέονται με τεκμηριωμένα επιστημονικά δεδομένα που έχουν συγκεντρωθεί επί σειρά δεκαετιών», έγραψε ο γενικός διευθυντής του Οργανισμού.

Αυτά τα δεδομένα «υποδεικνύουν τις περιόδους κατά τις οποίες τα παιδιά είναι περισσότερο ευάλωτα στις ασθένειες, τα χρονικά σημεία στα οποία τα εμβόλια προσφέρουν την μέγιστη προστασία, τον αριθμό των αναγκαίων δόσεων καθώς και τα εμβόλια που δύναται να χορηγηθούν ταυτοχρόνως με πάσα ασφάλεια», εξηγεί στην ανάρτησή του τονίζοντας ότι τα δεδομένα βρίσκονται υπό συνεχή εξέταση με βάση τις νέες πληροφορίες που συγκεντρώνονται σε ολόκληρο τον κόσμο.

«Τα ισχύοντα στοιχεία είναι αναμφισβήτητα: τα εμβόλια, περιλαμβανομένου του εμβολίου MMR «ιλαράς – παρωτίτιδας – ερυθράς», είναι ασφαλή και δεν προκαλούν αυτισμό».

Το διάταγμα που υπέγραψε ο Τραμπ διαχωρίζει το τριπλό εμβόλιο MMR σε τρία χωριστά εμβόλια.

Το τελευταίο διάστημα, ο ΠΟΥ έχει αναγκασθεί να επαναλάβει πολλές φορές το αυτονόητο: ο εμβολιασμός δεν έχει καμία σχέση με αυτήν την νευροαναπτυξιακή διαταραχή.

Ο επικεφαλής του ΠΟΥ προειδοποιεί επίσης ότι η καθυστέρηση του εμβολιασμού ή η αύξηση του χρονικού διαστήματος μεταξύ των δόσεων δεν καθιστά τον εμβολιασμό ασφαλέστερο και μπορεί να αφήνει χωρίς κάλυψη τα παιδιά.

Η ιατρική έρευνα δεν έχει ποτέ φθάσει στο συμπέρασμα ότι υπάρχει σχέση ανάμεσα στον αυτισμό και τον εμβολιασμό, αλλά τόσο ο Τραμπ όσο και ο υπουργός Υγείας της κυβέρνησής του, ο Ρόμπερτ Κένεντι, συνεχίζουν να ισχυρίζονται ότι μπορεί και να υπάρχει.

Γνωστός για τις εμβολιαστικές του «θέσεις», ο Κένεντι έχει ξεκινήσει από τον διορισμό του ευρεία επανεξέταση των εμβολίων, ορισμένα από τα οποία χρησιμοποιούνται εδώ και δεκαετίες, αναθεώρησε το πρόγραμμα των παιδιατρικών εμβολιασμών και έκοψε την χρηματοδότηση για την ανάπτυξη νέων εμβολίων. Τα μέτρα του γνώρισαν σφοδρή καταδίκη από την ιατρική και την επιστημονική κοινότητα.

Η αμερικανική δικαιοσύνη έχει αναστείλει την αναμόρφωση της αμερικανικής εμβολιαστικής πολιτικής που ξεκίνησε ο Κένεντι.

Πηγη: https://www.news4health.gr/

Η διαδικτυακή εφαρμογή CheckED που αναπτύχθηκε με ευρωπαϊκή χρηματοδότηση και ελληνική συμμετοχή βοηθάει τον χρήστη να εντοπίσει τους χημικούς κινδύνους στο σπίτι και στη δουλειά.

Μπορεί το σπίτι μας να κρύβει χημικές ουσίες που δεν γνωρίζουμε; Και πόσο διαφορετική είναι η εικόνα στον χώρο όπου εργαζόμαστε καθημερινά; Σε αυτά τα ερωτήματα επιχείρησε να απαντήσει το ευρωπαϊκό έργο LIFE Chemical Ambassadors for Europe (LIFE ChemBee), το οποίο ολοκληρώθηκε στις 31 Μαρτίου 2026, με στόχο τη μείωση της καθημερινής έκθεσης των πολιτών σε επικίνδυνες χημικές ουσίες και την αλλαγή καταναλωτικών και εργασιακών πρακτικών. Όπως διαπιστώθηκε, από τα καθαριστικά και τα καλλυντικά μέχρι τις συσκευασίες τροφίμων, τα έπιπλα, τις ηλεκτρονικές συσκευές και τα προϊόντα που χρησιμοποιούνται σε ένα γραφείο ή μια δημοτική υπηρεσία, η καθημερινή έκθεση σε χημικές ουσίες βρίσκεται πολύ πιο κοντά μας απ’ όσο συνήθως αντιλαμβανόμαστε.

Το έργο, ξεκίνησε την 1η Οκτωβρίου του 2022, είχε συνολικό προϋπολογισμό 1,9 εκατ. ευρώ και υλοποιήθηκε με χρηματοδότηση της ΕΕ, ενώ συμμετείχαν φορείς από εννέα ευρωπαϊκές χώρες, με συντονιστή το Baltic Environmental Forum Germany και εθνικό εταίρο στην Ελλάδα το ECOCITY.

Διαφορετική ματιά και στον χώρο εργασίας

Ένα από τα εργαλεία που αναπτύχθηκαν στο πλαίσιο του έργου είναι το CheckED, μια διαδικτυακή εφαρμογή που βοηθά τον χρήστη να εντοπίσει πιθανές πηγές έκθεσης σε επικίνδυνες χημικές ουσίες. Στην περίπτωση του νοικοκυριού, ο χρήστης δημιουργεί έναν γρήγορο χάρτη του σπιτιού και απαντά σε ερωτήσεις για τις καταναλωτικές του συνήθειες, τον τρόπο ζωής, τα υλικά των αντικειμένων που χρησιμοποιεί, αλλά και τα υλικά που χρησιμοποιήθηκαν στην κατασκευή ή την ανακαίνιση της κατοικίας. Με βάση τις απαντήσεις, λαμβάνει έναν δείκτη έκθεσης, ο οποίος λειτουργεί ως αφετηρία για να εντοπίσει σημεία της καθημερινότητας που μπορούν να αλλάξουν. Το τεστ μπορεί να επαναληφθεί, ώστε ο χρήστης να παρακολουθεί εάν οι αλλαγές που πραγματοποιεί βελτιώνουν την εικόνα της έκθεσής του. Η ελληνική έκδοση του CheckED παραμένει διαθέσιμη μέσω του ECOCITY.

Οι «ορμονικοί απατεώνες»

Το LIFE ChemBee έδωσε ιδιαίτερη έμφαση και στους χώρους εργασίας, καθώς οι εργαζόμενοι μπορεί να έρχονται καθημερινά σε επαφή με προϊόντα και υλικά που περιέχουν ή απελευθερώνουν χημικές ουσίες. Γι’ αυτό και το έργο συνέδεσε την ενημέρωση των πολιτών με την εκπαίδευση εργαζομένων και οργανισμών για ασφαλέστερη διαχείριση χημικών ουσιών στην εργασία. Στο επίκεντρο του έργου βρέθηκαν οι ενδοκρινικοί διαταράκτες (EDCs), δηλαδή χημικές ουσίες που μπορούν να παρεμβαίνουν στη λειτουργία του ορμονικού συστήματος, καθώς και οι καρκινογόνες, μεταλλαξιογόνες και τοξικές για την αναπαραγωγή ουσίες (CMRs). Το πρόβλημα είναι ότι οι ουσίες αυτές δεν βρίσκονται αποκλειστικά σε βιομηχανικά περιβάλλοντα. Μπορούν να συναντώνται σε προϊόντα που χρησιμοποιούνται καθημερινά, από καλλυντικά και καθαριστικά έως συσκευασίες, παιχνίδια και ηλεκτρονικές συσκευές.

Το πρόγραμμα έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην προστασία των παιδιών, αλλά και σε απλές πρακτικές πρόληψης, όπως ο σωστός αερισμός και καθαρισμός των χώρων, η υπεύθυνη κατανάλωση και η αναγνώριση σημάτων και πιστοποιήσεων που μπορούν να βοηθήσουν στις ασφαλέστερες επιλογές.

Οι «Χημικοί Πρεσβευτές»

Στην καρδιά του LIFE ChemBee βρέθηκαν οι Chemical Ambassadors, οι «Χημικοί Πρεσβευτές» που εκπαιδεύτηκαν ώστε να μεταφέρουν τη γνώση στις οικογένειες, στους συναδέλφους και στις τοπικές κοινωνίες.

Συνολικά, περισσότεροι από 3.600 Chemical Ambassadors εκπαιδεύτηκαν στην Ευρώπη. Η αποστολή τους ήταν να κάνουν την επιστημονική γνώση πιο πρακτική: να βοηθούν τους πολίτες να αναγνωρίζουν πιθανές πηγές έκθεσης και να υιοθετούν ασφαλέστερες επιλογές τόσο στο σπίτι όσο και στον χώρο εργασίας. Το CheckED χρησιμοποιήθηκε, σύμφωνα με το εκπαιδευτικό υλικό του έργου, σε περισσότερα από 2.000 ευρωπαϊκά νοικοκυριά.

Οι δήμοι ως «φορείς αλλαγής»

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η συμμετοχή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Στο πλαίσιο του LIFE ChemBee εφαρμόστηκε το φινλανδικό μοντέλο Eco-Support, σύμφωνα με το οποίο εργαζόμενοι στις υπηρεσίες των δήμων εκπαιδεύονται και ευαισθητοποιούνται για τους κινδύνους από τις επικίνδυνες χημικές ουσίες και την ασφαλέστερη διαχείρισή τους στον χώρο εργασίας.

Στην πρώτη φάση συμμετείχαν οι Δήμοι Ραφήνας-Πικερμίου και Βριλησσίων. Στη δεύτερη εντάχθηκαν εννέα δήμοι και μία Περιφέρεια, μεταξύ των οποίων και ο Δήμος Πολυγύρου. Το πρόγραμμα περιλάμβανε, μεταξύ άλλων, εκπαίδευση για τις χημικές ουσίες στην εργασιακή καθημερινότητα, τις επιπτώσεις τους στην υγεία και το περιβάλλον, τη χρήση εργαλείων εκτίμησης έκθεσης και τις «Chemical Smart» δημόσιες προμήθειες.

Ο ρόλος του εργαζόμενου στην αλλαγή

Για την προϊσταμένη του Τμήματος Περιβάλλοντος και Ενέργειας του Δήμου Πολυγύρου, Τάνια Γιανιού, η συμμετοχή στο LIFE ChemBee ανέδειξε τη σημασία της πρόληψης όχι μόνο στο σπίτι, αλλά και μέσα στις ίδιες τις δημοτικές υπηρεσίες. «Η προστασία από την έκθεση σε επικίνδυνες χημικές ουσίες δεν είναι ένα θέμα που αφορά μόνο τους ειδικούς. Αφορά την καθημερινότητα όλων μας και, επομένως, αφορά και τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί ένας δήμος», επισημαίνει. Όπως εξηγεί, «ένας εργαζόμενος που γνωρίζει τι πρέπει να προσέξει σε ένα καθαριστικό, σε ένα προϊόν ή σε μια συγκεκριμένη διαδικασία μπορεί να λειτουργήσει ως «φορέας αλλαγής», μεταφέροντας τη γνώση τόσο στην υπηρεσία του όσο και στην προσωπική του καθημερινότητα».

Η κυρία Γιανιού εξηγεί πως «το σημαντικό στο μοντέλο Eco-Support είναι ότι η αλλαγή ξεκινά από τους ίδιους τους εργαζόμενους. Όταν ένας υπάλληλος γνωρίζει τι πρέπει να προσέξει, μπορεί να μεταφέρει αυτή τη γνώση και στην υπηρεσία του και στην καθημερινότητά του».

Από το γραφείο μέχρι την προμήθεια

Η αλλαγή, ωστόσο, δεν αφορά μόνο τον τρόπο χρήσης ενός προϊόντος, αλλά μπορεί να ξεκινήσει ακόμη νωρίτερα: από την επιλογή και την αγορά του. Οι Πράσινες Δημόσιες Προμήθειες (Green Public Procurement – GPP) αποτέλεσαν σημαντικό μέρος της προσέγγισης του έργου. Ένας δήμος προμηθεύεται προϊόντα για γραφεία, σχολεία, παιδικούς σταθμούς, δημοτικά κτίρια και υπηρεσίες καθαριότητας. Επομένως, τα κριτήρια που χρησιμοποιεί στις προμήθειές του μπορούν να επηρεάσουν ένα πολύ μεγαλύτερο κομμάτι της τοπικής κοινωνίας.

«Οι δημόσιες προμήθειες είναι ένα πολύ ισχυρό εργαλείο. Όταν ένας δήμος θέτει συγκεκριμένα περιβαλλοντικά και χημικά κριτήρια στις προμήθειές του, μπορεί να δημιουργήσει μια αλυσίδα θετικών αλλαγών, η οποία ξεπερνά τα όρια μιας υπηρεσίας», τονίζει η κυρία Γιανιού. Για την ίδια, η περιβαλλοντική πολιτική ενός δήμου δεν εξαντλείται στην ανακύκλωση ή στην εξοικονόμηση ενέργειας.

«Μιλάμε για μια διαφορετική κουλτούρα πρόληψης. Δεν περιμένουμε να δημιουργηθεί ένα πρόβλημα για να το αντιμετωπίσουμε. Προσπαθούμε να το προλάβουμε, από την επιλογή του προϊόντος μέχρι τον τρόπο χρήσης και διαχείρισής του», σημειώνει η ίδια.

Το στοίχημα της επόμενης ημέρας

Παρότι το LIFE ChemBee ολοκληρώθηκε φέτος στις 31 Μαρτίου, η προσπάθεια δεν τελειώνει μαζί με το πρόγραμμα. Το CheckED παραμένει διαθέσιμο, ενώ η κοινότητα των Chemical Ambassadors αποτελεί πλέον ένα δίκτυο ενημερωμένων πολιτών γύρω από τα χημικά, την υγεία και τη βιώσιμη καθημερινότητα. Το βασικό μήνυμα του έργου αφορά τελικά τόσο το σπίτι όσο και τον χώρο εργασίας: η έκθεση σε επικίνδυνες χημικές ουσίες δεν είναι ένα μακρινό, βιομηχανικό πρόβλημα. Είναι μέρος της καθημερινότητας και μπορεί να αντιμετωπιστεί πρώτα από όλα με γνώση και πρόληψη.

Και η πρόληψη μπορεί να αρχίσει από μια απλή ερώτηση: τι υπάρχει πραγματικά γύρω μας – στο σπίτι όπου ζούμε και στον χώρο όπου εργαζόμαστε;

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Πηγη: https://www.news4health.gr/