Κατηγορία: Γενικά

Mε 12 κορυφαία ερευνητικά κέντρα από την Γαλλία, το Βέλγιο και την Ελλάδα προχωρά το έργο ΟASIS (συντομογραφία του Optimal methods to characterization ADC resistance in Solid tumors and Identify clinically useful biomarkerS) της ΕΕ.

Aποσκοπεί στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των νέων έξυπνων φαρμάκων (συζευγμάτων αντισώματος & κυτταροστατικού φαρμάκου, ADC), με την κατανόηση των λόγων για τους οποίους οι θεραπείες αυτές λειτουργούν καλά για ορισμένους ασθενείς, αλλά όχι για άλλους, και γιατί μπορεί με την πάροδο του χρόνου να αναπτυχθεί αντίσταση σ΄αυτά.

Το έργο επικεντρώνεται σε μοριακούς, γενετικούς και κλινικούς παράγοντες που μπορούν να βοηθήσουν στην εξατομίκευση της θεραπείας με ADC. Το έργο OASIS χρηματοδοτείται από επιχορήγηση 9,9 εκατομμυρίων ευρώ από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο πλαίσιο του προγράμματος “Ορίζων Ευρώπη” (αριθ. επιχορήγησης 101156771), ενώ αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2029.

Συντονιζόμενο από το Ινστιτούτο Gustave Roussy, το έργο στοχεύει στην ανάπτυξη εργαλείων που επιτρέπουν στους κλινικούς ιατρούς να επιλέγουν τον καταλληλότερο ADC για κάθε ασθενή, με βάση τα κλινικά χαρακτηριστικά του και τη βιολογία του όγκου του.

Οι συνεργάτες είναι:

1. INSTITUT GUSTAVE ROUSSY, Γαλλία.
2. INSERM INSTITUT NATIONAL DE LA SANTE ET DE LA RECHERCHE MEDICALE, Γαλλία.
3. UNICANCER, Γαλλία.
4. COMMISSARIAT A L ENERGIE ATOMIQUE ET AUX ENERGIES ALTERNATIVES, Γαλλία.
5. OLINK PROTEOMICS, Σουηδία.
6. ELIKYA THERAPEUTICS SAS, Γαλλία.
7. ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ, Ελλάδα.
8. ASSOCIATION HOSPITALIERE DE BRUXELLES-CENTRE HOSPITALIER UNIVERSITAIRE JULES BORDET, Βέλγιο.
9. ORAKL ONCOLOGY SAS, Γαλλία.
10. CENTRALESUPELEC, Γαλλία.
11. CANCER PATIENTS EUROPE, Βέλγιο.
12. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ, Ελλάδα.

Ουσιαστικά η έρευνα αποσκοπεί στην κατανόηση της ευαισθητοποίησης, των προσδοκιών, των ανησυχιών και της λήψης αποφάσεων των ασθενών, των συγγενών και των φροντιστών σχετικά με τις θεραπείες με ADC και τις κλινικές δοκιμές με ADC. Ο ρόλος των κέντρων στο έργο είναι να παρέχουν στους ασθενείς την οπτική γωνία του έργου, δημιουργώντας μια συμβουλευτική επιτροπή ασθενών, η οποία όχι μόνο θα παρέχει ανατροφοδότηση σχετικά με το έργο, αλλά και θα εξετάζει τα αποτελέσματα, ώστε να μπορούν να διαδοθούν με τρόπο φιλικό προς τον ασθενή.

Η έρευνα διεξάγεται από τους Cancer Patients Europe (CPE) (www.cancerpatientseurope.org) , και το Gustave Roussy, στο πλαίσιο του έργου OASIS.

Γιατί έχει σημασία

Το έργο OASIS επικεντρώνεται στην αντιμετώπιση της πρόκλησης της αντοχής στα συζεύγματα αντισωμάτων φαρμάκων (ADCs), τα οποία έχουν δείξει σημαντική προοπτική στη θεραπεία διαφόρων μορφών καρκίνου, αλλά συχνά συναντούν αντοχή με την πάροδο του χρόνου.

Για την καλύτερη κατανόηση και την υπέρβαση αυτής της αντοχής, το OASIS θα δημιουργήσει μια βιοτράπεζα οργανοειδών που προέρχονται από ασθενείς (PDOs) που θα μοντελοποιούν με μεγαλύτερη ακρίβεια τον τρόπο με τον οποίο αναπτύσσεται η αντοχή στα ADC.

Το έργο θα ενσωματώσει προηγμένες τεχνικές, όπως μοριακή απεικόνιση ολόκληρου του σώματος, ανάλυση κυκλοφορούντων καρκινικών κυττάρων, πρωτεωμική πλάσματος, πολλαπλό ανοσοφθορισμό και ψηφιακή παθολογία ενισχυμένη με τεχνητή νοημοσύνη, για τον εντοπισμό και τη μελέτη των πολλαπλών μηχανισμών αντοχής.

Αναπτύσσοντας αυτά τα εργαλεία, το OASIS στοχεύει στην ανακάλυψη βιοδεικτών που μπορούν να καθοδηγήσουν μελλοντικές αποφάσεις θεραπείας για ασθενείς που προχωρούν σε θεραπείες ADC, βελτιώνοντας τελικά τα κλινικά αποτελέσματα.

Πηγές:
https://cancerpatientseurope.org/oasis-project/

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Η σύγχρονη Ογκολογία έχει πάψει να αντιμετωπίζει τον καρκίνο ως μία ενιαία νόσο. Η επιλογή θεραπείας καθορίζεται ολοένα και περισσότερο από το μοριακό προφίλ του όγκου, το οποίο αποκαλύπτεται μέσω του ελέγχου βιοδεικτών στον ιστό – αντικείμενο κατεξοχήν της Παθολογικής Ανατομικής.

Η πλειονότητα των νεοδιαγνωσθέντων ασθενών χρειάζεται σήμερα τουλάχιστον έναν προβλεπτικό ή προγνωστικό δείκτη, ενώ περίπου το ένα τρίτο των προχωρημένων όγκων φέρει “στοχεύσιμη” γενετική αλλοίωση, που αντιστοιχεί σε εγκεκριμένη θεραπεία. Ο έγκαιρος και ποιοτικός έλεγχος δεν είναι πολυτέλεια· είναι η προϋπόθεση για να λάβει ο ασθενής το σωστό φάρμακο και, εξίσου σημαντικό, για να αποφευχθούν δαπανηρές και τοξικές θεραπείες χωρίς όφελος.

Όπως αναφέρει, η αρχική υπουργική απόφαση του 2014 (ΦΕΚ Β΄ 1511/2014) περιλαμβάνει 21 εξετάσεις βιοδεικτών – κωδικοποιημένες από τον ΕΟΠΥΥ ως 23 κωδικοί (ομάδα 56) – που καλύπτουν στενό φάσμα κακοηθειών: κυρίως EGFR/ALK στον πνεύμονα, KRAS/NRAS/MSI στο παχύ έντερο, HER2 σε μαστό και στομάχι, BRAF στο μελάνωμα και αιματολογικούς δείκτες.

Έκτοτε προστέθηκαν στην αποζημίωση τα γονιδιακά πάνελ μαστού (Oncotype DX, MammaPrint, EndoPredict) και, με χαρακτηριστική καθυστέρηση, οι δείκτες BRCA1/2 – τιμολογήθηκαν το 2018 αλλά αποζημιώθηκαν στην πράξη μόλις το 2022 (ΦΕΚ Β΄3969 & 4630/2022).

Με το νέο ΦΕΚ Β΄ 5627/20.10.2025 τιμολογήθηκε μια ουσιαστικά διευρυμένη λίστα: 44 εγγραφές βιοδεικτών – ενδείξεων, που εισάγουν μια σειρά νέων δεικτών (NTRK, MET exon 14, PIK3CA, HRD, EGFR, FGFR, RET, ROS1, PD-L1) και επεκτείνουν τους BRCA σε προστάτη και πάγκρεας, σε ευρύ φάσμα καρκίνων – από πνεύμονα, μαστό, προστάτη και ωοθήκες έως θυρεοειδή, πάγκρεας, ουροθήλιο, οισοφάγο και κεφαλή – τράχηλο – με τιμές από 70 έως 870 ευρώ ανά εξέταση.

Ανεφάρμοστη

Μήνες μετά, όμως, η λίστα αυτή παραμένει ουσιαστικά ανεφάρμοστη: η διαπραγμάτευση του ΕΟΠΥΥ με τα πιστοποιημένα εργαστήρια καθυστέρησε και η αποζημίωση δεν έχει ενεργοποιηθεί.

Το αποτέλεσμα είναι γνωστό: οι ασθενείς πληρώνουν από την τσέπη τους 300 – 600 ευρώ για βασικό έλεγχο στον καρκίνο του πνεύμονα, ενώ ο έλεγχος HRD στις ωοθήκες κοστολογείται στο ΦΕΚ στα 870 ευρώ και ιδιωτικά ξεπερνά τα 1.300. Πρόκειται για μια άνιση και αδιαφανή κατάσταση που υπονομεύει την ισότιμη πρόσβαση.

Η υστέρηση αποτυπώνεται και στον ρυθμό επικαιροποίησης: από το 2014 έως το 2025 μεσολάβησαν 11 χρόνια χωρίς ουσιαστική ανανέωση, τη στιγμή που διεθνώς περίπου το 50% των νέων ογκολογικών φαρμάκων συνοδεύονται πλέον από απαιτούμενο βιοδείκτη. Ο αριθμός των στοχευόντων φαρμάκων με συνοδό διαγνωστικό (CDx) σχεδόν διπλασιάστηκε μεταξύ 2020 και 2025 (από 44 σε & 80) και προστίθενται περίπου 4- 8 νέοι προβλεπτικοί δείκτες ετησίως. Αντίστοιχα, συστήματα όπως το Βελγικό επικαιροποιούν τη λίστα αποζημιούμενων βιοδεικτών σε μηνιαία βάση, ενώ η Γαλλία διαθέτει κυλιόμενο μηχανισμό (RIHN/NABM) με προσωρινή αποζημίωση
καινοτόμων εξετάσεων έως την οριστική τους ένταξη.

Μελέτη

Το επιχείρημα του κόστους, που συχνά προβάλλεται ως εμπόδιο, δεν αντέχει σε ανάλυση. Επίσημη μελέτη εκτίμησης επίπτωσης στον προϋπολογισμό (Athanasakis et al, υπό δημοσίευση), που παρουσιάστηκε από τη Γενική Γραμματεία Στρατηγικού Σχεδιασμού του υπουργείου Υγείας, υπολογίζει ότι η αποζημίωση των νέων προβλεπτικών βιοδεικτών – 37 ζεύγη συνοδών διαγνωστικών για αποζημιούμενα φάρμακα, περίπου 24.000 ασθενείς – θα επιβαρύνει τον τρίτο πληρωτή (ΕΟΠΥΥ) με περίπου 7,7 εκατ. ευρώ ετησίως στο βασικό σενάριο, με εύρος 5 – 11,1 εκατ. ανάλογα με την τιμολόγηση.

Μια ευρύτερη εκτίμηση, που καλύπτει και τους δείκτες ρουτίνας, τους καθιερωμένους, χαμηλού κόστους, προβλεπτικούς – προγνωστικούς δείκτες, που εκτελούνται κατά κανόνα με ανοσοϊστοχημεία ή απλή μοριακή μέθοδο, όπως οι ορμονικοί υποδοχείς (ER/PR) και ο HER2 στον μαστό, το σύστημα επιδιόρθωσης αναντιστοιχιών DNA (MMR/MSI) στο παχύ έντερο και ο PD-L1, για το σύνολο των ~65.000 νέων διαγνώσεων, παραμένει επίσης μέτρια, της τάξης των 25–30 εκατ. ευρώ ετησίως, δηλαδή περίπου 1% της συνολικής θεραπευτικής πορείας ανά ασθενή.

Η διάκριση ανάμεσα σε NGS και δείκτες ρουτίνας αφορά τον τρόπο και το κόστος εκτέλεσης και όχι δύο αυστηρά διαχωρισμένες κατηγορίες εξετάσεων. Ορισμένοι δείκτες (π.χ. PD-L1 με ανοσοϊστοχημεία, HER2) εμφανίζονται τόσο στη «ρουτίνα» όσο και στις πρόσφατα τιμολογημένες ενδείξεις του ΦΕΚ 5627/2025, ανάλογα με τον τύπο καρκίνου και τη μέθοδο.

Το αποφασιστικό, όμως, είναι η περιστολή κόστους: η ίδια ανάλυση δείχνει ότι η καθοδήγηση της θεραπείας μέσω βιοδεικτών αποφέρει εξοικονόμηση πολλαπλάσια του κόστους του ίδιου του ελέγχου, επισημαίνει ο αντιπρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Παθολογικής Ανατομικής.

Δαπάνη

Mόνο στον καρκίνο του πνεύμονα εκτιμάται περιστολή δαπάνης ~11,6 εκατ. ευρώ σε βάθος τριετίας, έναντι κόστους ελέγχου ~0,6 εκατ., ενώ σε ένα σχετικά σπάνιο γυναικολογικό καρκίνο ~9,5 εκατ. έναντι ~1,2 εκατ.

Είναι, εξάλλου, κρίσιμο να ειπωθεί ότι διεθνώς μόλις περίπου το ένα τρίτο των ασθενών με σαφή ένδειξη λαμβάνουν τελικά έλεγχο βιοδεικτών (JAMA Network Open, 2025): το χαμηλό σημερινό κόστος δεν αντανακλά αποδοτικότητα, αλλά το ότι δύο στους τρεις ασθενείς που θα ωφελούνταν μένουν χωρίς τη ζωτική αυτή πληροφορία. Η ίδια η Πολιτεία, εξάλλου, έχει ήδη σχεδιάσει χρηματοδοτικό μονοπάτι, με πρόταση για δημιουργία ειδικής υποκατηγορίας ορίου δαπανών βιοδεικτών ύψους ~10 εκατ. ευρώ ετησίως – γεγονός που καθιστά την καθυστέρηση ζήτημα υλοποίησης, όχι πόρων.

Ιδιαίτερη έμφαση, σημειώνει ο ίδιος, οφείλουμε να δώσουμε σε έναν παράγοντα που ελέγχεται άμεσα από τον παθολογοανατόμο: το reflex testing, δηλαδή την αυτόματη έναρξη του κατάλληλου ελέγχου από το εργαστήριο τη στιγμή της διάγνωσης, στο αρχικό υλικό της βιοψίας, χωρίς να απαιτείται χωριστό αίτημα του θεράποντος. Η διεθνής εμπειρία είναι σαφής: τα πρωτόκολλα reflex μειώνουν δραστικά τον χρόνο απόδοσης αποτελεσμάτων – σε μελέτες, από ~50 ημέρες με τη συμβατική οδό σε λίγες ημέρες – αυξάνουν το ποσοστό των ασθενών που ολοκληρώνουν πλήρη μοριακό έλεγχο και βελτιώνουν την ανίχνευση στοχεύσιμων αλλοιώσεων.

Το αντίθετο, η αδυναμία εφαρμογής reflex testing, έχει μετρήσιμο κλινικό κόστος: καθυστερεί την έναρξη της πρώτης γραμμής θεραπείας, οδηγεί ασθενείς να ξεκινούν υποβέλτιστη αγωγή πριν γίνει γνωστό το πλήρες προφίλ τους και —καθώς επιβάλλει σειριακό, τμηματικό έλεγχο— εξαντλεί περιττά τον διαθέσιμο ιστό, με συνέπεια επαναληπτικές βιοψίες ή, χειρότερα, καμία εξέταση.

Στην Ελλάδα, η μη αποζημίωση και η απουσία θεσμικού πλαισίου καθιστούν σήμερα το reflex testing πρακτικά ανέφικτο στα περισσότερα κέντρα, μεταθέτοντας το βάρος και τον κίνδυνο στον ασθενή.

Προτεραιότητες

Η Ελληνική Εταιρεία Παθολογικής Ανατομικής θέτει πέντε προτεραιότητες.

• Πρώτον, την άμεση ενεργοποίηση της αποζημίωσης των ήδη τιμολογημένων δεικτών, ώστε να σταματήσει η οικονομική επιβάρυνση των ασθενών.
• Δεύτερον, τη θεσμική κατοχύρωση και αποζημίωση του reflex testing από τον παθολογοανατόμο, ως τον πλέον τεκμηριωμένο τρόπο για να κλείσει το χάσμα υποδιάγνωσης και καθυστερημένης προθεραπευτικής διερεύνησης.
• Τρίτον, την καθιέρωση αυστηρών κριτηρίων ποιότητας: οι εξετάσεις πρέπει να εκτελούνται από διαπιστευμένα εργαστήρια, με εξωτερικό έλεγχο ποιότητας και τεκμηριωμένη επάρκεια ιστικού υλικού, γιατί ένα λανθασμένο αποτέλεσμα κοστίζει περισσότερο από μια εξέταση που δεν έγινε ποτέ.
• Τέταρτον, τη θέσπιση ενός σύγχρονου, δυναμικού μηχανισμού που θα εντάσσει νέους δείκτες ταυτόχρονα με την έγκριση των αντίστοιχων θεραπειών, κατά το πρότυπο της κυλιόμενης επικαιροποίησης και της προσωρινής αποζημίωσης καινοτόμων εξετάσεων, που ήδη εφαρμόζουν άλλα ευρωπαϊκά συστήματα (π.χ. Βέλγιο, Γαλλία), σε συνδυασμό με μητρώο ογκολογικών ασθενών για την παρακολούθηση δαπάνης και αποτελεσμάτων.
• Πέμπτον, την ενίσχυση της δημόσιας μοριακής παθολογοανατομίας, με χρηματοδότηση υποδομών και προσωπικού σε πανεπιστημιακά και ογκολογικά κέντρα και τη δημιουργία εθνικού δικτύου παραπομπής, ώστε ο μοριακός/NGS έλεγχος και το reflex testing να είναι εφικτά εντός ΕΣΥ, όπου διαγιγνώσκεται και θεραπεύεται η πλειονότητα των ασθενών, και όχι μόνο μέσω ιδιωτικών εργαστηρίων ή προγραμμάτων χορηγίας.

Ο παθολογοανατόμος, ολοκληρώνει ο γιατρός Ελευθέριος Ελευθεριάδης, βρίσκεται στο επίκεντρο αυτής της αλυσίδας. Χωρίς έγκαιρο, ποιοτικό και αποζημιούμενο έλεγχο βιοδεικτών και χωρίς τη δυνατότητα reflex testing η εξατομικευμένη ιατρική παραμένει θεωρητική διακήρυξη. Η βασική υποδομή και η τεχνογνωσία υπάρχουν ήδη: η ανοσοϊστοχημεία ρουτίνας είναι διαθέσιμη στα δημόσια παθολογοανατομικά εργαστήρια, ενώ ο σύνθετος μοριακός/NGS έλεγχος εκτελείται ήδη σε πανεπιστημιακά κέντρα και σε πιστοποιημένα ιδιωτικά εργαστήρια με το κόστος όμως να το επωμίζονται σήμερα οι ασθενείς.

Τέλος, όπως δείχνει η επίσημη ανάλυση κόστους, υπάρχει και η δημοσιονομική δυνατότητα. Το ζητούμενο δεν είναι να αποδειχθεί η δυνατότητα,αλλά να μετατραπεί σε βιώσιμο, ισότιμο σύστημα: αποζημίωση με ρεαλιστικές τιμές, ώστε να μην καθίσταται ασύμφορη η συμμετοχή των εργαστηρίων, ταυτόχρονη ενίσχυση της δημόσιας μοριακής παθολογοανατομίας και ένα εθνικό δίκτυο παραπομπής, ώστε ο έλεγχος – και το reflex testing – να είναι εφικτά και εντός ΕΣΥ. Αυτό που λείπει είναι η ταχύτητα υλοποίησης. Καλούμε την Πολιτεία και τον ΕΟΠΥΥ να κλείσουν επιτέλους το χάσμα ανάμεσα στη θεσμοθέτηση και στην πράξη, προς όφελος των ασθενών και της βιωσιμότητας του ίδιου του συστήματος Υγείας.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Αναρτήθηκαν τα σημειώματα με το πιστωτικό υπόλοιπο
Με ανακοίνωσή του, ο Ιατρικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης εκφράζει την
αγανάκτησή του, καθώς πληροφορήθηκε πρόσφατα, πως ο ΕΟΠΥΥ
εφάρμοσε τον μηχανισμό αυτόματης επιστροφής (clawback), για το 2025,
και στις επισκέψεις των συμβεβλημένων ιατρών και πριν από λίγες μέρες
ανάρτησε σημειώματα με πιστωτικό υπόλοιπο στους λογαριασμούς όλων
των συμβεβλημένων ιατρών, είτε εκτελούν πράξεις μέσω ΕΟΠΥΥ είτε όχι.
Ο ΙΣΘ σημειώνει ότι από το 2012 και όλα αυτά τα χρόνια το clawback ταλανίζει
τους εργαστηριακούς ιατρούς, οδηγώντας τους ίδιους και τις οικογένειές τους
στα όρια της οικονομικής εξόντωσης και χρεοκοπίας, και το Υπουργείο αντί
να προχωρήσει στην άμεση κατάργηση του, πλέον το εφαρμόζει και στους
συμβεβλημένους κλινικούς ιατρούς.
Όπως τονίζεται, αυτή η κίνηση του ΕΟΠΥΥ στερείται όχι μόνο νομικής βάσης
καθώς ο νόμος 4172/2023, άρθρο 100, ο οποίος θεσπίζει τον μηχανισμό
της αυτόματης επιστροφής δεν αναφέρεται σε ιατρικές επισκέψεις αλλά και
κοινής λογικής καθώς ο προϋπολογισμός των ιατρικών επισκέψεων είναι
συγκεκριμένος, με ατομικό πλαφόν ανά ιατρό (200 επισκέψεις τον μήνα),
και συνεπώς ακόμα και αν όλοι οι ιατροί φτάσουν αυτό το πλαφόν, ο
προϋπολογισμός δεν θα ξεπεραστεί! Προτρέπουμε όλα τα μέλη μας να μην
λάβουν υπόψη τους το clawback των επισκέψεων και μετά από παρέμβασή μας
στον ΕΟΠΥΥ και το Υπουργείο Υγείας, αναμένουμε την διόρθωση της νομικά και
ηθικά λάθος εφαρμογής του μηχανισμού αυτόματης επιστροφής.

Πηγη:HealthDaily

Η αύξηση των επιπέδων της πρωτεΐνης SORLA φαίνεται να περιορίζει τη συσσώρευση της τοξικής πρωτεΐνης tau, προστατεύοντας τον εγκέφαλο από τη νευροεκφύλιση, σύμφωνα με νέα μελέτη.

Μια φυσική πρωτεΐνη που παράγεται από τον ανθρώπινο εγκέφαλο θα μπορούσε να αποτελέσει μια νέα, πολλά υποσχόμενη στρατηγική απέναντι στις βλάβες που προκαλεί η νόσος Αλτσχάιμερ, σύμφωνα με νέα μελέτη ερευνητών του Sanford Burnham Prebys στην Καλιφόρνια, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Science Advances.

Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι η αύξηση των επιπέδων της πρωτεΐνης SORLA (sorting-related receptor with A-type repeats) μπορεί να περιορίσει σημαντικά τον σχηματισμό των τοξικών συσσωματωμάτων της πρωτεΐνης tau, τα οποία αποτελούν ένα από τα βασικά παθολογικά χαρακτηριστικά της νόσου Αλτσχάιμερ.

Ο ρόλος της SORLA

Η SORLA είναι μια σύνθετη πρωτεΐνη που παράγεται φυσιολογικά από τον οργανισμό και εντοπίζεται κυρίως στο κεντρικό νευρικό σύστημα. Δεν μπορεί να ληφθεί μέσω της διατροφής ή συμπληρωμάτων.

Μέχρι σήμερα ήταν γνωστό ότι συμβάλλει στον περιορισμό της συσσώρευσης της β-αμυλοειδούς πρωτεΐνης , η οποία αποτελεί επίσης χαρακτηριστικό της νόσου Αλτσχάιμερ. Ωστόσο, η επίδρασή της στα νευροϊνιδιακά πλέγματα της πρωτεΐνης tau παρέμενε ασαφής.

Στη νόσο Αλτσχάιμερ, η πρωτεΐνη tau αποσπάται από τον φυσιολογικό της ρόλο, που είναι η σταθεροποίηση της δομής των νευρικών κυττάρων, και μετατρέπεται σε παθολογικά συσσωματώματα . Τα τοξικά αυτά πλέγματα διαταράσσουν την επικοινωνία μεταξύ των νευρώνων, προκαλούν κυτταρικό θάνατο και οδηγούν στη σταδιακή έκπτωση της μνήμης και των γνωστικών λειτουργιών.

Τι έδειξε η έρευνα

Για τις ανάγκες της μελέτης, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν γενετικά τροποποιημένα ποντίκια που παρήγαγαν αυξημένες ποσότητες ανθρώπινης SORLA παράλληλα με την ανάπτυξη συσσωματωμάτων tau.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η αύξηση της SORLA προστάτευσε τον εγκέφαλο από πολλούς μηχανισμούς που σχετίζονται με τη νευροεκφύλιση. Συγκεκριμένα, παρατηρήθηκε μείωση της υπερφωσφορυλίωσης της πρωτεΐνης tau – μιας χημικής διαδικασίας που ευνοεί τον σχηματισμό των τοξικών συσσωματωμάτων – ενώ περιορίστηκε και η εξάπλωση της παθολογικής πρωτεΐνης στα νευρωνικά δίκτυα.

Παράλληλα, τα πειραματόζωα εμφάνισαν σημαντικά μικρότερη εγκεφαλική ατροφία, μειωμένη συσσώρευση της tau και καλύτερη διατήρηση των συνάψεων, δηλαδή των σημείων επικοινωνίας μεταξύ των νευρικών κυττάρων.

Αντίθετα, στα ποντίκια που δεν διέθεταν το γονίδιο της SORLA, η νευροεκφύλιση και οι κυτταρικές βλάβες ήταν αισθητά πιο σοβαρές.

«Όταν αυξάνεις τα επίπεδα της SORLA, μπορείς να καταστείλεις τις αρνητικές επιδράσεις που παρατηρούνται στις ταυοπάθειες», δήλωσε η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Dr Huijie Huang, επιστήμονας του Sanford Burnham Prebys.

«Διαπιστώσαμε μικρότερη εγκεφαλική ατροφία και μειωμένη συσσώρευση της πρωτεΐνης tau, κάτι που ήταν ιδιαίτερα ενθαρρυντικό να δούμε», πρόσθεσε.

Προοπτικές για νέες θεραπείες

Σύμφωνα με τον Dr Timothy Huang, επίκουρο καθηγητή στο Sanford Burnham Prebys και συν-συγγραφέα της μελέτης, τα ευρήματα θα μπορούσαν να ανοίξουν τον δρόμο για την αξιοποίηση ακόμη και ήδη υπαρχόντων φαρμάκων, με στόχο όχι μόνο την επιβράδυνση της νόσου αλλά και την αναστροφή ορισμένων από τις βλάβες που προκαλεί.

Σήμερα, οι διαθέσιμες θεραπείες για τη νόσο Αλτσχάιμερ επικεντρώνονται κυρίως στην επιβράδυνση της γνωστικής και λειτουργικής έκπτωσης. Φάρμακα έχουν δείξει οφέλη σε συγκεκριμένες ομάδες ασθενών, ωστόσο οι περισσότερες ερευνητικές προσπάθειες δεν έχουν εστιάσει στην αποκατάσταση της ήδη υπάρχουσας νευρωνικής βλάβης.

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι απαιτούνται περαιτέρω μελέτες προκειμένου να διαπιστωθεί εάν τα ευρήματα μπορούν να μεταφραστούν σε αποτελεσματικές θεραπείες για τον άνθρωπο. Παρόλα αυτά, η μελέτη προσφέρει μια ιδιαίτερα ελπιδοφόρα κατεύθυνση για την ανάπτυξη νέων θεραπευτικών προσεγγίσεων που θα προστατεύουν τη μνήμη και θα περιορίζουν τη νευροεκφύλιση που χαρακτηρίζει τη νόσο Αλτσχάιμερ.

Σημειώνεται ότι η νόσος Αλτσχάιμερ αποτελεί τη συχνότερη μορφή άνοιας, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 60%-70% των περιστατικών παγκοσμίως, ενώ μέχρι σήμερα δεν υπάρχει οριστική θεραπεία.

Πηγη: https://www.news4health.gr/

Την αντίθεσή της στην προωθούμενη διάταξη που αφορά τον Πανελλήνιο Ιατρικό Σύλλογο (ΠΙΣ) εκφράζει η Συντονιστική Επιτροπή της Ολομέλειας των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδος, υποστηρίζοντας ότι δημιουργείται ζήτημα παρέμβασης στην αυτοτέλεια και την αυτονομία των Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου (ΝΠΔΔ).

Η ανακοίνωση των Δικηγορικών Συλλόγων έρχεται με αφορμή την προτεινόμενη προσθήκη στο άρθρο 280 του ν. 4512/2018, η οποία προβλέπει τη δυνατότητα του υπουργού Υγείας να διορίζει προσωρινή Διοικούσα Επιτροπή στον ΠΙΣ, καθώς και προσωρινό Ανώτατο Πειθαρχικό Συμβούλιο Ιατρών και Εξελεγκτική Επιτροπή.

Σύμφωνα με τους Δικηγορικούς Συλλόγους, η συγκεκριμένη ρύθμιση «παραβιάζει ανεπίτρεπτα» τη θεσμοθετημένη και συνταγματικά κατοχυρωμένη αυτοτέλεια των ΝΠΔΔ σωματειακής μορφής, ενώ εκφράζεται ο φόβος ότι μπορεί να αποτελέσει προηγούμενο για παρεμβάσεις και σε άλλους αντίστοιχους φορείς.

Στην ανακοίνωσή τους επισημαίνουν ότι η εκλογή των διοικητικών οργάνων των ΝΠΔΔ σωματειακού χαρακτήρα αποτελεί αρμοδιότητα αποκλειστικά των μελών τους και ότι τυχόν προβλήματα στη λειτουργία τους θα πρέπει να αντιμετωπίζονται από τα αρμόδια όργανα ή μέσω της δικαστικής οδού.

Παράλληλα, χαρακτηρίζουν προβληματικό το γεγονός ότι η προτεινόμενη ρύθμιση δεν προβλέπει συγκεκριμένα κριτήρια για την επιλογή των προσώπων που θα στελεχώσουν την προσωρινή διοίκηση, ούτε διαδικασία έκφρασης γνώμης από τα μέλη του φορέα.

«Η εποπτεία δεν πρέπει να μετατρέπεται σε προσπάθεια πολιτικού ελέγχου», αναφέρουν οι Δικηγορικοί Σύλλογοι, υποστηρίζοντας ότι ο εποπτεύων υπουργός θα πρέπει να περιορίζεται στον έλεγχο νομιμότητας και όχι να υποκαθιστά τα αιρετά όργανα των φορέων.

Η Συντονιστική Επιτροπή της Ολομέλειας των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδος καλεί τον υπουργό Υγείας να αποσύρει τη συγκεκριμένη διάταξη, εκφράζοντας την αντίθεσή της σε οποιαδήποτε ρύθμιση, όπως αναφέρει, περιορίζει την αυτονομία των επαγγελματικών φορέων.

Πηγη: https://www.healthreport.gr

Την πλήρη στήριξή της στον Πανελλήνιο Ιατρικό Σύλλογο εκφράζει η Ελληνική Οδοντιατρική Ομοσπονδία, με αφορμή τις προωθούμενες νομοθετικές ρυθμίσεις που προβλέπουν τη δυνατότητα διορισμού προσωρινής διοικούσας επιτροπής από τον υπουργό Υγείας. Η ΕΟΟ κάνει λόγο για σοβαρό κίνδυνο περιορισμού της αυτοδιοίκησης των επιστημονικών φορέων.

Η Ελληνική Οδοντιατρική Ομοσπονδία απέστειλε επιστολή συμπαράστασης προς τον Πανελλήνιο Ιατρικό Σύλλογο, συντασσόμενη με τις θέσεις που έχει διατυπώσει ο ΠΙΣ σχετικά με τις σχεδιαζόμενες νομοθετικές παρεμβάσεις στη λειτουργία των επιστημονικών συλλόγων.

Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται η πρόβλεψη που θα επιτρέπει στον υπουργό Υγείας να διορίζει προσωρινή διοικούσα επιτροπή. Η ΕΟΟ χαρακτηρίζει τη συγκεκριμένη προοπτική ιδιαίτερα ανησυχητική, καθώς θεωρεί ότι μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για παρεμβάσεις της εκτελεστικής εξουσίας στα αυτοδιοικούμενα όργανα εκπροσώπησης των επαγγελματιών υγείας.

«Κίνδυνος για τη θεσμική ανεξαρτησία»

Σύμφωνα με την Ομοσπονδία, μια τέτοια ρύθμιση μπορεί να δημιουργήσει προηγούμενο κρατικής παρέμβασης στη λειτουργία των επιστημονικών φορέων και να περιορίσει την ανεξαρτησία των εκλεγμένων διοικήσεών τους.

Η ΕΟΟ επισημαίνει ότι οι επιστημονικοί σύλλογοι αντλούν τη δημοκρατική τους νομιμοποίηση αποκλειστικά από τα μέλη τους. Οι διοικήσεις τους, όπως τονίζει, πρέπει να προκύπτουν μέσα από ελεύθερες εκλογικές διαδικασίες και να εκφράζουν τη βούληση του αντίστοιχου εκλογικού σώματος.

Κατά την ίδια θέση, η εκτελεστική εξουσία δεν μπορεί να υποκαθιστά τα αιρετά όργανα ούτε να παρεμβαίνει με τρόπο που επηρεάζει το αποτέλεσμα των δημοκρατικών διαδικασιών.

Τα όρια της κρατικής εποπτείας

Η Ελληνική Οδοντιατρική Ομοσπονδία διευκρινίζει ότι δεν αμφισβητεί τον εποπτικό ρόλο του κράτους. Υποστηρίζει, ωστόσο, ότι η κρατική εποπτεία πρέπει να περιορίζεται στον έλεγχο της νομιμότητας και να μην επεκτείνεται στη διοικητική λειτουργία ή στη σύνθεση των αιρετών οργάνων.

Όπως σημειώνει, κάθε παρέμβαση που αλλοιώνει την εκπεφρασμένη βούληση των μελών μπορεί να υπονομεύσει τόσο την αυτοδιοίκηση όσο και τη θεσμική ανεξαρτησία των επιστημονικών συλλόγων.

Η Ομοσπονδία συνδέει την αυτονομία των φορέων με την εύρυθμη λειτουργία τους, αλλά και με τη διασφάλιση της ουσιαστικής εκπροσώπησης των γιατρών, των οδοντιάτρων και των υπόλοιπων επαγγελματιών υγείας.

Κοινό μέτωπο με τον Πανελλήνιο Ιατρικό Σύλλογο

Η ΕΟΟ δηλώνει ότι συντάσσεται πλήρως με τον Πανελλήνιο Ιατρικό Σύλλογο απέναντι σε ενέργειες που μπορούν να οδηγήσουν στον διορισμό προσωρινής διοικούσας επιτροπής.

Η Ομοσπονδία χαρακτηρίζει τέτοιες ενέργειες επικίνδυνες για τη δημοκρατική λειτουργία των συλλογικών φορέων και εκτιμά ότι η προστασία της αυτονομίας τους αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη θεσμική τους αξιοπιστία.

Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι η ανεξαρτησία των επιστημονικών συλλόγων δεν αποτελεί συντεχνιακό αίτημα, αλλά συνδέεται με την ποιότητα της εκπροσώπησης των λειτουργών της υγείας και με τη δυνατότητα των φορέων να παρεμβαίνουν δημόσια χωρίς πολιτικές ή διοικητικές εξαρτήσεις.

Έκκληση για διάλογο με τους επαγγελματίες υγείας

Η Ελληνική Οδοντιατρική Ομοσπονδία καλεί την Πολιτεία να προστατεύσει τον θεσμό της αυτοδιοίκησης και να σεβαστεί τις δημοκρατικές διαδικασίες μέσα από τις οποίες αναδεικνύονται οι διοικήσεις των επιστημονικών συλλόγων.

Παράλληλα, ζητά κάθε θεσμική μεταρρύθμιση να προχωρά ύστερα από ουσιαστικό διάλογο με τους εκπροσώπους των επαγγελματιών υγείας και όχι μέσα από μονομερείς παρεμβάσεις.

Η ΕΟΟ επαναλαμβάνει ότι θα συνεχίσει να υπερασπίζεται τη θεσμική ανεξαρτησία, τη δημοκρατική λειτουργία και την αυτοδιοίκηση των επιστημονικών φορέων. Όπως τονίζει, οι αρχές αυτές αποτελούν αναπόσπαστο στοιχείο του κράτους δικαίου και της ομαλής λειτουργίας των επαγγελματικών συλλόγων.

Πηγη: https://healthpharma.gr

Δεκαέξι θέσεις παραμένουν κενές και θα ενταχθούν σε νέα προκήρυξη τον Σεπτέμβριο – Πρόσθετη καθαρή ενίσχυση 1.500 ευρώ τον μήνα για τους γιατρούς που θα επιλεγούν

Μια πρωτοβουλία που ξεκίνησε από τις πραγματικές ανάγκες των Σπετσών έχει πλέον εξελιχθεί σε πρόγραμμα εθνικής εμβέλειας για τη στελέχωση των δημόσιων δομών υγείας στα μικρά νησιά της Ελλάδας.

Η ανακήρυξη του Sir Στέλιου Χατζηιωάννου, ιδρυτή και προέδρου του Φιλανθρωπικού Ιδρύματος Στέλιος Χατζηιωάννου, σε Επίτιμο Δημότη Σπετσών έφερε ξανά στο προσκήνιο τη μεγάλη δωρεά του Ιδρύματος για την ενίσχυση γιατρών και αγροτικών γιατρών στη νησιωτική χώρα.

Η τελετή πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 18 Ιουλίου στο Δημαρχείο Σπετσών, παρουσία εκπροσώπων της κυβέρνησης, της τοπικής αυτοδιοίκησης και της κοινωνίας του νησιού.

Επταετές πρόγραμμα άνω των 11 εκατ. ευρώ

Το Φιλανθρωπικό Ίδρυμα Στέλιος Χατζηιωάννου διαθέτει περισσότερα από 11 εκατ. ευρώ, με χρονικό ορίζοντα επτά ετών, για να στηρίξει την παραμονή 90 γιατρών και αγροτικών γιατρών σε 50 μικρά νησιά της Ελλάδας.

Οι επαγγελματίες υγείας που θα ενταχθούν στο πρόγραμμα θα λαμβάνουν, πέρα από τις τακτικές αποδοχές τους από το Δημόσιο, πρόσθετη καθαρή οικονομική ενίσχυση ύψους 1.500 ευρώ τον μήνα.

Το Ίδρυμα θα καταβάλλει την ενίσχυση για δώδεκα μήνες κάθε χρόνο, δημιουργώντας ένα ουσιαστικό οικονομικό κίνητρο για την προσέλκυση και την παραμονή γιατρών σε απομακρυσμένες και νησιωτικές περιοχές.

Η πρωτοβουλία επιχειρεί να αντιμετωπίσει ένα από τα διαχρονικότερα προβλήματα του Εθνικού Συστήματος Υγείας: τη δυσκολία σταθερής στελέχωσης των μονάδων πρωτοβάθμιας φροντίδας στα μικρά νησιά και στην άγονη γραμμή.

Δεκαέξι θέσεις παραμένουν ανοιχτές

Από τις συνολικά 90 θέσεις που προβλέπει το πρόγραμμα, 16 παραμένουν ανοιχτές.

Οι διαθέσιμες θέσεις αφορούν τον Άγιο Ευστράτιο, τα Ψαρά, τη Φολέγανδρο, το Αγαθονήσι, την Αστυπάλαια, τη Σίφνο, τη Νίσυρο, τα Κουφονήσια, τη Θύμαινα, τη Σέριφο, την Κίμωλο, την Κέα, τη Χάλκη και τις Σπέτσες.

Οι αρμόδιοι αναμένεται να συμπεριλάβουν τις θέσεις αυτές σε συμπληρωματική προκήρυξη, η οποία προγραμματίζεται να εκδοθεί τον Σεπτέμβριο.

Η πρόσθετη οικονομική ενίσχυση των 1.500 ευρώ τον μήνα έρχεται να προστεθεί στις αποδοχές που καταβάλλει το Δημόσιο και στοχεύει στη διαμόρφωση πιο ελκυστικών συνθηκών για τους γιατρούς που επιλέγουν να υπηρετήσουν σε περιοχές με αυξημένες ανάγκες και περιορισμένες υποδομές.

Ευγενία Φραγγιά: Η προσφορά ξεπερνά τις ακτές των Σπετσών

Κατά την τελετή ανακήρυξης, η Δήμαρχος Σπετσών, Ευγενία Φραγγιά, στάθηκε στην εθνική διάσταση που απέκτησε η πρωτοβουλία, η οποία ξεκίνησε από την καθημερινότητα και τις ανάγκες των κατοίκων του νησιού.

«Το μεγαλείο της προσφοράς δεν σταματά στις ακτές των Σπετσών. Η εμπειρία της καθημερινότητας στα μικρά νησιά οδήγησε σε μια εθνικής εμβέλειας πρωτοβουλία, που στηρίζει ουσιαστικά την κοινωνία και κρατά ζωντανές τις υγειονομικές δομές της άγονης γραμμής», ανέφερε.

Η δήμαρχος υπογράμμισε με αυτόν τον τρόπο τη σημασία που έχει η παρουσία γιατρού όχι μόνο για την υγειονομική ασφάλεια των μόνιμων κατοίκων, αλλά και για τη συνοχή και τη βιωσιμότητα των μικρών νησιωτικών κοινωνιών.

Κωστής Χατζηδάκης: Επιχειρηματική επιτυχία και κοινωνική προσφορά

Ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, αναφέρθηκε στη συμβολή του Sir Στέλιου Χατζηιωάννου και στη σημασία της ιδιωτικής πρωτοβουλίας για την αντιμετώπιση κρίσιμων κοινωνικών αναγκών.

«Η πρωτοβουλία που ανακοινώθηκε παρουσία του Πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, πριν από μερικούς μήνες αφορά τη στήριξη της δημόσιας υγείας στα νησιά μας και ιδιαίτερα στα μικρά νησιά. Ο Sir Στέλιος Χατζηιωάννου είναι ένας άνθρωπος που συνδυάζει την επιτυχία στον χώρο των επιχειρήσεων με μια ακόμη μεγαλύτερη επιτυχία στον χώρο της κοινωνικής προσφοράς, που η πατρίδα μας χρειάζεται», σημείωσε.

Η συγκεκριμένη δράση αποτελεί παράδειγμα συνεργασίας ανάμεσα στην Πολιτεία και την κοινωνική προσφορά, με στόχο την κάλυψη αναγκών που επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα χιλιάδων κατοίκων της νησιωτικής Ελλάδας.

Από τις Σπέτσες σε 50 μικρά ελληνικά νησιά

Η πρωτοβουλία ξεκίνησε από τις Σπέτσες, όταν η τοπική κοινωνία ήρθε αντιμέτωπη με την ανάγκη σταθερής παρουσίας γιατρού στο νησί.

Στη συνέχεια, το πρόγραμμα διευρύνθηκε και απέκτησε πανελλαδική διάσταση, καλύπτοντας συνολικά 50 μικρά νησιά. Στόχος του είναι να ενισχύσει τις δημόσιες δομές πρωτοβάθμιας φροντίδας και να περιορίσει τα κενά που συχνά αφήνουν κατοίκους και επισκέπτες χωρίς άμεση πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες υγείας.

Η γεωγραφική απομόνωση, οι δυσκολίες στις μετακινήσεις και το αυξημένο κόστος διαβίωσης αποτρέπουν συχνά τους γιατρούς από το να επιλέξουν μικρά νησιά για την υπηρεσία τους. Η πρόσθετη ενίσχυση επιδιώκει να περιορίσει αυτά τα αντικίνητρα και να εξασφαλίσει μεγαλύτερη διάρκεια παραμονής στις τοπικές δομές.

Το πρόγραμμα κατατάσσεται στις μεγαλύτερες ιδιωτικές πρωτοβουλίες στήριξης της δημόσιας υγείας στη νησιωτική Ελλάδα και φιλοδοξεί να συμβάλει στη σταθερή στελέχωση των μονάδων υγείας της άγονης γραμμής.

Το κοινωνικό έργο του Ιδρύματος

Το Φιλανθρωπικό Ίδρυμα Στέλιος Χατζηιωάννου αποτελεί μη κερδοσκοπικό και μη κυβερνητικό οργανισμό. Υποστηρίζει κοινωνικές και εκπαιδευτικές δράσεις σε χώρες όπου έχει δραστηριοποιηθεί ο ιδρυτής του, όπως η Ελλάδα, η Κύπρος, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ιρλανδία, η Γαλλία και το Μονακό.

Μέσω της πρωτοβουλίας «Φαγητό από Καρδιάς», το Ίδρυμα στηρίζει ανθρώπους που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες. Το πρόγραμμα ξεκίνησε το 2013 και προσφέρει σνακ κάθε εργάσιμη ημέρα σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, διανέμοντας κατά μέσο όρο 300.000 σνακ σε 150.000 επισκέπτες τον μήνα.

Παράλληλα, το Ίδρυμα διοργανώνει επτά βραβεία επιχειρηματικότητας στην Ελλάδα, την Κύπρο, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ιρλανδία, τη Γαλλία και το Μονακό.

Χρηματοδοτεί επίσης υποτροφίες για νέους που φοιτούν σε σχολικά και πανεπιστημιακά ιδρύματα, μεταξύ των οποίων τα Εκπαιδευτήρια Δούκα, το BCA College και η ΩMEGA Yachting Academy στην Αθήνα, το University of Cyprus, το London School of Economics και το Bayes Business School του City University of London.

Επιπλέον, παραχωρεί δωρεάν σε μη κερδοσκοπικές οργανώσεις το Stelios Foundation Conference Hall, μια αίθουσα συνεδρίων χωρητικότητας έως 200 ατόμων. Η αίθουσα στεγάζεται σε ιστορικό κτίριο στην οδό Κυδαθηναίων 22, στην Πλάκα, το οποίο το Ίδρυμα ανακαίνισε πλήρως και εγκαινίασε το φθινόπωρο του 2023.

Πηγη: https://healthpharma.gr

Ο καύσωνας που πλήττει τη χώρα αυξάνει τους κινδύνους για την υγεία, ιδιαίτερα για τις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού

Με αφορμή τις ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες το Πανεπιστήμιο απευθύνει έκκληση προς όλους τους πολίτες να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα προστασίας, καθώς η παρατεταμένη έκθεση στη ζέστη μπορεί να έχει σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία.

Οι παρατεταμένοι καύσωνες και τα φαινόμενα εγκλωβισμού θερμών αέριων μαζών στην ατμόσφαιρα, διατηρούν τις υψηλές θερμοκρασίες για μεγάλο χρονικό διάστημα, αυξάνοντας σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης προβλημάτων υγείας, ιδιαίτερα σε καρδιοπαθείς και στις ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού.

Η έκθεση σε υπερβολική ζέστη μπορεί να διαταράξει τους φυσιολογικούς μηχανισμούς θερμορρύθμισης του οργανισμού, οδηγώντας σε αφυδάτωση, διαταραχές των ηλεκτρολυτών, επιβάρυνση της λειτουργίας της καρδιάς, των νεφρών και του εγκεφάλου, καθώς και σε σοβαρές φλεγμονώδεις αντιδράσεις. Η έγκαιρη πρόληψη και η σωστή ενημέρωση αποτελούν τους σημαντικότερους παράγοντες προστασίας της δημόσιας υγείας.
Καύσωνας: Τι πρέπει να προσέξουν οι καρδιοπαθείς

Ιατρική παρακολούθηση: Ευπαθείς ομάδες, όπως οι καρδιοπαθείς, θα πρέπει να παρακολουθούνται συστηματικά, ιδιαίτερα τις ημέρες καύσωνα. Η έγκαιρη αναγνώριση πρώιμων συμπτωμάτων, όπως η έντονη κόπωση, η ζάλη ή η σύγχυση, επιτρέπει την άμεση παρέμβαση και συμβάλλει στην πρόληψη της εξέλιξης σε σοβαρότερες μορφές θερμικής καταπόνησης, όπως η θερμική εξάντληση και η θερμοπληξία.

Η αποτελεσματική προστασία από τις επιπτώσεις των υψηλών θερμοκρασιών βασίζεται στην έγκαιρη λήψη προληπτικών μέτρων και στην αναγνώριση των πρώτων ενδείξεων θερμικής καταπόνησης. Η θερμική καταπόνηση μπορεί να εκδηλωθεί με διάφορους τρόπους, ανάλογα με την ένταση, τη διάρκεια της έκθεσης και την ευαλωτότητα του ατόμου. Από ήπιες ενοχλήσεις έως απειλητικές για τη ζωή καταστάσεις, οι κλινικές εικόνες περιλαμβάνουν:

• Θερμική εξάντληση: Αποτελεί μία από τις συχνότερες και πρώιμες εκδηλώσεις της θερμικής καταπόνησης. Χαρακτηρίζεται από έντονη κόπωση, αδυναμία, ζάλη, αυξημένη εφίδρωση, ταχυκαρδία και μυϊκές κράμπες, ενώ συχνά συνοδεύεται από αίσθημα λιποθυμίας ή γενική κακουχία.

• Θερμοπληξία: Αποτελεί τη σοβαρότερη μορφή θερμικής καταπόνησης και συνιστά επείγουσα ιατρική κατάσταση που απαιτεί άμεση αντιμετώπιση. Εκδηλώνεται με σημαντική αύξηση της θερμοκρασίας του σώματος, συνήθως άνω των 40°C, και μπορεί να συνοδεύεται από νευρολογικές διαταραχές, όπως σύγχυση, διαταραχή του επιπέδου συνείδησης, λήθαργο ή σπασμούς. Η απουσία εφίδρωσης αποτελεί συχνό χαρακτηριστικό. Σε περίπτωση καθυστερημένης αντιμετώπισης, υπάρχει κίνδυνος σοβαρών επιπλοκών, συμπεριλαμβανομένης της πολυοργανικής ανεπάρκειας.

• Επιδείνωση χρόνιων νοσημάτων: Οι συνθήκες έντονης ζέστης, σε συνδυασμό με την απώλεια υγρών και τις διαταραχές της ισορροπίας των ηλεκτρολυτών, μπορούν να επιδεινώσουν την πορεία χρόνιων νοσημάτων. Οι ακραίες θερμοκρασίες επιβαρύνουν σημαντικά την καρδιαγγειακή λειτουργία, ιδιαίτερα στους καρδιοπαθείς, αυξάνοντας τον κίνδυνο εμφάνισης δύσπνοιας, θωρακικού άλγους, αίσθημα παλμών, ζάλης και, σε σοβαρές περιπτώσεις, θερμοπληξίας. Ιδιαίτερα ευάλωτοι είναι και οι ασθενείς με αναπνευστικές και νεφρικές παθήσεις, στους οποίους αυξάνεται ο κίνδυνος εμφάνισης σοβαρών επιπλοκών.
Τρεις πρακτικές συμβουλές

Αποφυγή έκθεσης στον ήλιο, περιορισμός μετακινήσεων και διατήρηση επαρκούς ενυδάτωσης: Αποφυγή της παραμονής σε εξωτερικούς χώρους κατά τις ώρες υψηλής θερμικής επιβάρυνσης (12:00–16:00) και προτίμηση δροσερών, σκιερών ή κλιματιζόμενων χώρων. Η συστηματική πρόσληψη υγρών – ακόμα και χωρίς αίσθημα δίψας – αποτελεί βασικό προληπτικό μέτρο. Καλό είναι να αποφεύγονται τα αλκοολούχα και τα καφεϊνούχα ποτά, που έχουν διουρητική δράση και εντείνουν την αφυδάτωση. Για τα άτομα με καρδιακή ανεπάρκεια, τήρηση των οδηγιών του θεράποντος ιατρού σχετικά με την πρόσληψη υγρών και παρακολούθηση του σωματικού βάρους.

Περιορισμός της σωματικής καταπόνησης και υιοθέτηση ισορροπημένης διατροφής: Αποφυγή έντονης σωματικής δραστηριότητας και βαριάς εργασίας κατά τις θερμές ώρες της ημέρας, με παράλληλη προτίμηση ελαφρών γευμάτων, πλούσιων σε φρούτα και λαχανικά.

Ορθή διαχείριση της φαρμακευτικής αγωγής: Τροποποίηση της συνταγογραφημένης φαρμακευτικής αγωγής (π.χ. μείωση λήψης διουρητικών) μόνο μετά από οδηγίες από τους θεράποντες ιατρούς. Άμεση επικοινωνία με τον θεράποντα ιατρό για ενδεχόμενη σε περίπτωση εμφάνισης συμπτωμάτων όπως αδυναμία, ζάλη ή υπόταση.

Πηγη: https://www.healthreport.gr

Ο καύσωνας πολιορκεί τη χώρα και η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία υπενθυμίζει τα μέτρα προστασίας τονίζοντας ότι οι υψηλές θερμοκρασίες προκαλούν κάθε χρόνο δεκάδες περιστατικά θερμοπληξίας που απαιτούν νοσηλεία.

Οι ηλικιωμένοι, τα παιδιά και οι ασθενείς με χρόνια καρδιαγγειακά ή αναπνευστικά νοσήματα διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο, ενώ η υγρασία και η έντονη σωματική δραστηριότητα επιδεινώνουν την κατάσταση.

Η έκθεση σε ακραία ζέστη μπορεί να οδηγήσει σε ηλίαση και θερμοπληξία, προκαλώντας βλάβες στον εγκέφαλο και σε ζωτικά όργανα όταν ο οργανισμός αδυνατεί να αποβάλει τη θερμότητα.

Οι ειδικοί συστήνουν την παραμονή σε δροσερούς χώρους, την επαρκή ενυδάτωση, την αποφυγή του αλκοόλ και τη χρήση ελαφρού ρουχισμού για την αποτελεσματική προστασία της υγείας.

Με αφορμή το νέο κύμα καύσωνα, η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία (ΕΠΕ) υπενθυμίζει τα βασικά μέτρα προστασίας από τις υψηλές θερμοκρασίες, επισημαίνοντας ότι, παρά το γεγονός πως τα ακραία θερμικά φαινόμενα είναι συχνά στη χώρα μας, εξακολουθούν να καταγράφονται κάθε χρόνο δεκάδες περιστατικά θερμοπληξίας που οδηγούν σε νοσηλεία.

Η ΕΠΕ τονίζει ότι η σωστή ενημέρωση και η έγκαιρη λήψη προληπτικών μέτρων είναι καθοριστικής σημασίας για την προστασία της υγείας, ιδιαίτερα των ευπαθών ομάδων του πληθυσμού.
Τι είναι ο καύσωνας;

Ο καύσωνας είναι η περίοδος του καλοκαιριού που η θερμοκρασία είναι πολύ υψηλότερη σε σχέση με τον μέσο όρο. Η ύπαρξη αυξημένων επιπέδων υγρασίας καθιστά τις υψηλές θερμοκρασίες πιο επικίνδυνες για τον οργανισμό μας.

Ποια νοσήματα προκαλούνται από την έκθεση σε αυξημένες θερμοκρασίες στον καύσωνα;

Οι υψηλές θερμοκρασίες του καύσωνα προκαλούν, κυρίως, δύο παθήσεις: Την ηλίαση (θερμική εξάντληση) και τη θερμοπληξία.

Ο οργανισμός μας, για να λειτουργεί σωστά, πρέπει να διατηρεί στο εσωτερικό του μία σταθερή θερμοκρασία.

Σε περιπτώσεις που αυτή αυξάνεται, προσπαθεί να αποβάλει την περίσσεια θερμότητα κυρίως με τον ιδρώτα. Όταν, όμως, στο περιβάλλον υπάρχει υπερβολική ζέστη, αυτός ο μηχανισμός δεν επαρκεί για τη μείωση τη θερμοκρασίας του οργανισμού μας. Η αύξηση της θερμοκρασίας του σώματός μας μπορεί να προκαλέσει βλάβες στον εγκέφαλο και σε άλλα ζωτικά όργανα.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο;

Από την αυξημένη θερμοκρασία κινδυνεύουν περισσότερο οι ηλικιωμένοι, τα μικρά παιδιά και όσοι πάσχουν από χρόνια καρδιαγγειακά ή αναπνευστικά νοσήματα (όπως η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια).

Κίνδυνο μπορεί να διατρέξουν ακόμα και νεότεροι άνθρωποι όταν αθλούνται ή εκτελούν έντονες σωματικές εργασίες την περίοδο ενός καύσωνα, καταναλώνουν αλκοόλ, δεν προστατεύονται από τον ήλιο και δεν προσλαμβάνουν αρκετά υγρά.
Πότε είναι αυξημένος ο κίνδυνος στον καύσωνα;

• Όταν υπάρχουν αυξημένα επίπεδα υγρασίας.

• Όταν αθλούμαστε ή εκτελούμε κάποια έντονη σωματική εργασία την περίοδο του καύσωνα.

• Με την κατανάλωση αλκοόλ

• Με τη χρήση φαρμάκων που προκαλούν απώλεια υγρών, π.χ. διουρητικών.

• Όταν δεν προσλαμβάνουμε αρκετά υγρά.

• Όταν υπάρχει παχυσαρκία.

• Όταν υπάρχουν καρδιολογικά ή αναπνευστικά προβλήματα.
Τι είναι η ηλίαση (θερμική εξάντληση) και τι η θερμοπληξία;

Η έκθεση στις υψηλές θερμοκρασίες του καύσωνα μπορεί να οδηγήσει από την ηλίαση στη θερμοπληξία.

Κατά την ηλίαση η άνοδος της θερμοκρασίας του σώματος και η απώλεια υγρών και ηλεκτρολυτών οδηγεί στα παρακάτω συμπτώματα:

• Έντονη αδιαθεσία και αδυναμία

• Λιποθυμικές τάσεις – υπόταση

• Κεφαλαλγία, ζάλη

• Μυϊκές κράμπες

• Έντονη δίψα

• Εφίδρωση με πιθανώς κρύο δέρμα

• Ταχυκαρδία

Αν τα συμπτώματα της ηλίασης δεν αντιμετωπιστούν γρήγορα, τότε μπορεί να συμβεί θερμοπληξία στην οποία υπάρχει επιπλέον:

• Απώλεια συνείδησης-σύγχυση και αποπροσανατολισμός

• Μεγάλη αύξηση της θερμοκρασίας του σώματος ( ≥40 to 41°C)
Τρόποι προστασίας από τον καύσωνα

Ο καλύτερος τρόπος προστασίας από τον καύσωνα είναι η ενημέρωση και η εφαρμογή των παρακάτω οδηγιών:

• Αποφύγετε την έκθεση σε αυξημένες θερμοκρασίες (π.χ. εξωτερικοί χώροι ή ηλιοθεραπεία) και παραμείνετε σε δροσερά και κλιματιζόμενα μέρη.

• Αποφύγετε μέρη όπου επικρατεί συνωστισμός.

• Αναβάλλετε την εργασία ή την άσκηση σε εξωτερικούς χώρους.

• Μειώστε τις άσκοπες μετακινήσεις για εργασία ή αναψυχή.

• Φορέστε άνετα, ελαφριά, ανοιχτόχρωμα ρούχα και χρησιμοποιήστε καπέλο και γυαλιά ήλιου.

• Φροντίστε να είστε επαρκώς ενυδατωμένοι πριν την έξοδο από το σπίτι ή την εργασία και να πίνετε άφθονα υγρά (νερό και χυμούς φρούτων) όσο βρίσκεστε σε εξωτερικούς χώρους.

• Αποφύγετε το αλκοόλ και τα βαριά γεύματα.

• Φροντίστε η διατροφή σας να αποτελείται από ελαφρά και μικρά γεύματα, φρούτα και λαχανικά. Αποφύγετε τις λιπαρές τροφές.

• Εάν αισθανθείτε την παραμικρή αδιαθεσία αναζητήστε άμεσα έναν κλιματιζόμενο χώρο, πιείτε αρκετά υγρά και εάν είναι δυνατόν κάντε ένα χλιαρό ντους. Διαφορετικά τοποθετείστε υγρά επιθέματα στο κεφάλι και τον λαιμό.

• Εάν πάσχετε από χρόνια καρδιαγγειακά ή αναπνευστικά νοσήματα να είστε επιπλέον προσεκτικοί την περίοδο του καύσωνα και να ακολουθείτε πιστά τις οδηγίες του γιατρού σας. Συμβουλευτείτε τον για πιθανές επιπλέον ειδικές οδηγίες την περίοδο του καύσωνα.

• Προστατεύστε τα μικρά παιδιά και τους ηλικιωμένους μετακινώντας τους σε δροσερούς και κλιματιζόμενους χώρους. Φροντίστε να υπάρχει επίβλεψή τους όσο διαρκεί το φαινόμενο του καύσωνα.

• Εάν γνωρίζετε ότι υπάρχουν ηλικιωμένοι που ζουν μόνοι τους σε γειτονικά διαμερίσματα ή οικίες μεριμνήστε ώστε να υπάρχει επικοινωνία και να τους έχουν παρασχεθεί τα απαραίτητα μέτρα προστασίας για τον καύσωνα. Με το ενδιαφέρον σας μπορεί να σώσετε μια ζωή.

Έχουν οι ασθενείς με αναπνευστικά προβλήματα επιπλέον κίνδυνο σε περίπτωση καύσωνα;

Οι ασθενείς με αναπνευστικά προβλήματα, όπως άσθμα και Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, διατρέχουν επιπλέον κίνδυνο την περίοδο του καύσωνα. Για αυτόν τον λόγο θα πρέπει να ακολουθούν τις γενικές οδηγίες προστασίας, να λαμβάνουν την καθημερινή αγωγή τους και να τους έχουν δοθεί σαφείς οδηγίες σε περίπτωση που αναπτύξουν συμπτώματα όπως δύσπνοια και βήχα.

Πηγη: https://www.healthreport.gr

Σε κατάσταση αυξημένης ετοιμότητας τίθενται οι υγειονομικές αρχές της χώρας, καθώς το νέο κύμα καύσωνα που πλήττει την Ελλάδα αναμένεται να διατηρήσει τον υδράργυρο σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα για αρκετές ημέρες, με θερμοκρασίες που κατά τόπους θα ξεπεράσουν τους 40 βαθμούς Κελσίου.

Με εγκύκλιό του, το Υπουργείο Υγείας καλεί όλες τις δημόσιες υπηρεσίες, τους δήμους, τις περιφέρειες, τα νοσοκομεία και τους φορείς υγείας να εφαρμόσουν σχέδιο πρόληψης για την προστασία των πολιτών, επισημαίνοντας ότι τα ακραία θερμικά επεισόδια αποτελούν πλέον σοβαρή απειλή για τη δημόσια υγεία λόγω της κλιματικής αλλαγής.
Στην εγκύκλιο επισημαίνεται ότι οι δήμοι οφείλουν να εξασφαλίσουν κλιματιζόμενους χώρους φιλοξενίας για τους πολίτες, ιδιαίτερα για τις ευάλωτες ομάδες, ενώ εξετάζεται ακόμη και η προσαρμογή των ωραρίων εργασίας σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, ώστε να περιοριστεί η έκθεση στις θερμότερες ώρες της ημέρας.

Η κλιματική αλλαγή αυξάνει την ένταση των καυσώνων

Το Υπουργείο Υγείας υπενθυμίζει ότι, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η κλιματική αλλαγή αυξάνει τόσο τη συχνότητα όσο και την ένταση των ακραίων θερμικών φαινομένων.

Ο καύσωνας ορίζεται ως περίοδος δύο ή περισσότερων ημερών με ασυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες, οι οποίες συνοδεύονται από χαμηλή ή υψηλή σχετική υγρασία, επηρεάζοντας σημαντικά την ανθρώπινη υγεία αλλά και τη λειτουργία των οικοσυστημάτων.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι στις μεγάλες πόλεις το φαινόμενο είναι ακόμη πιο έντονο λόγω της λεγόμενης «αστικής θερμικής νησίδας», όπου η άσφαλτος και τα κτίρια απορροφούν και επανεκπέμπουν θερμότητα ακόμη και κατά τις νυχτερινές ώρες.

Πώς αντιδρά ο οργανισμός στη μεγάλη ζέστη

Η φυσιολογική θερμοκρασία του ανθρώπινου σώματος διατηρείται μέσω της εφίδρωσης και της εξάτμισης του ιδρώτα.

Όταν όμως η εξωτερική θερμοκρασία πλησιάζει ή ξεπερνά τη θερμοκρασία του σώματος, ιδιαίτερα όταν υπάρχει αυξημένη υγρασία και άπνοια, ο μηχανισμός αυτός γίνεται λιγότερο αποτελεσματικός.

Το αποτέλεσμα είναι η σταδιακή αύξηση της θερμοκρασίας του σώματος, η αφυδάτωση και η επιβάρυνση της καρδιάς, του εγκεφάλου και των υπόλοιπων ζωτικών οργάνων.

Τα πρώτα συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοήσετε

Πριν εκδηλωθεί θερμοπληξία, ο οργανισμός συνήθως εμφανίζει προειδοποιητικά σημάδια.

Τα συχνότερα είναι:

• έντονος πονοκέφαλος,
• αδυναμία,
• καταβολή,
• ζάλη,
• τάση λιποθυμίας,
• χαμηλή αρτηριακή πίεση,
• ναυτία,
• έμετοι,
• ταχυκαρδία.

Η έγκαιρη αναγνώριση αυτών των συμπτωμάτων είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς η κατάσταση μπορεί να εξελιχθεί γρήγορα σε θερμοπληξία.

Θερμοπληξία: Επείγουσα κατάσταση που απειλεί τη ζωή

Η θερμοπληξία αποτελεί το σοβαρότερο στάδιο της θερμικής καταπόνησης.

Χαρακτηρίζεται από:

• θερμοκρασία σώματος άνω των 40,5°C,
• πολύ ζεστό, κόκκινο και ξηρό δέρμα,
• διακοπή της εφίδρωσης,
• σύγχυση,
• δυσκολία στην ομιλία,
• επιθετική ή ασυνήθιστη συμπεριφορά,
• σπασμούς,
• απώλεια συνείδησης ή κώμα.

Πρόκειται για επείγον ιατρικό περιστατικό που απαιτεί άμεση μεταφορά στο νοσοκομείο.

Οι πολίτες που διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο

Σύμφωνα με την εγκύκλιο, ιδιαίτερα ευάλωτοι στις υψηλές θερμοκρασίες είναι:

• οι ηλικιωμένοι,
• τα βρέφη και τα μικρά παιδιά,
• οι έγκυες και οι θηλάζουσες,
• τα υπέρβαρα και παχύσαρκα άτομα,
• όσοι εργάζονται σε εξωτερικούς χώρους,
• αθλητές και εργαζόμενοι σε θερμό περιβάλλον,
• ασθενείς με καρδιοπάθειες,
• άτομα με υπέρταση,
• διαβητικοί,
• ασθενείς με χρόνια πνευμονοπάθεια,
• νεφροπαθείς,
• ηπατοπαθείς,
• άτομα με ψυχικές διαταραχές ή άνοια,
• όσοι νοσούν με πυρετό ή γαστρεντερίτιδα.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και σε όσους λαμβάνουν διουρητικά, αντιχολινεργικά, ψυχοφάρμακα ή αντιδιαβητική αγωγή, οι οποίοι θα πρέπει να συμβουλεύονται τον θεράποντα ιατρό τους για ενδεχόμενη προσαρμογή της θεραπείας κατά τη διάρκεια του καύσωνα.

Οι οδηγίες του Υπουργείου για ασφαλή προστασία

Το Υπουργείο Υγείας συστήνει στους πολίτες:

• να παραμένουν σε κλιματιζόμενους ή καλά αεριζόμενους χώρους,
• να φορούν ανοιχτόχρωμα, ελαφριά και άνετα ρούχα,
• να χρησιμοποιούν καπέλο και γυαλιά ηλίου,
• να αποφεύγουν την έκθεση στον ήλιο,
• να περιορίζουν τη βαριά σωματική εργασία,
• να αποφεύγουν πολύωρα ταξίδια χωρίς κλιματισμό,
• να κάνουν συχνά χλιαρά ντους,
• να καταναλώνουν άφθονο νερό και φυσικούς χυμούς,
• να προτιμούν μικρά και ελαφρά γεύματα,
• να αποφεύγουν το αλκοόλ.

Πρώτες βοήθειες μέχρι να φτάσει το ασθενοφόρο

Σε περίπτωση θερμοπληξίας πρέπει να εφαρμοστούν άμεσα μέτρα ψύξης του σώματος.

Οι οδηγίες του Υπουργείου περιλαμβάνουν:

• μεταφορά του ατόμου σε δροσερό ή κλιματιζόμενο χώρο,
• αφαίρεση των ρούχων,
• εφαρμογή παγοκύστεων ή ψυχρών επιθεμάτων στον λαιμό, στις μασχάλες και στη βουβωνική χώρα,
• δροσερό ντους ή ψεκασμό με νερό,
• μικρές γουλιές νερού μόνο εφόσον το άτομο έχει πλήρη επαφή με το περιβάλλον,
• άμεση κλήση του ΕΚΑΒ και μεταφορά σε νοσοκομείο.

Προσοχή και στην ατμοσφαιρική ρύπανση

Η εγκύκλιος υπενθυμίζει ότι ο καύσωνας συχνά συνοδεύεται από αυξημένες συγκεντρώσεις όζοντος και αιωρούμενων σωματιδίων.

Για τον λόγο αυτό, άτομα με άσθμα, ΧΑΠ ή καρδιαγγειακά νοσήματα θα πρέπει να παραμένουν σε εσωτερικούς χώρους και να αποφεύγουν τόσο τις μετακινήσεις όσο και την έντονη σωματική δραστηριότητα όταν τα επίπεδα της ατμοσφαιρικής ρύπανσης είναι αυξημένα.

Ο ρόλος των δήμων και των υπηρεσιών

Το Υπουργείο ζητά από τις περιφέρειες, τους δήμους και τις υγειονομικές αρχές να βρίσκονται σε αυξημένη επιφυλακή.

Μεταξύ άλλων προβλέπεται:

• λειτουργία κλιματιζόμενων αιθουσών για το κοινό,
• προστασία ηλικιωμένων που ζουν μόνοι,
• μέριμνα για δομές φιλοξενίας παιδιών, ηλικιωμένων και ατόμων με αναπηρία,
• ενημέρωση των πολιτών μέσω των ΜΜΕ,
• συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων για την προστασία της δημόσιας υγείας.

Η πρόληψη σώζει ζωές

Οι ειδικοί τονίζουν ότι οι περισσότερες σοβαρές επιπλοκές από τον καύσωνα μπορούν να προληφθούν με απλά αλλά κρίσιμα μέτρα: έγκαιρη ενυδάτωση, παραμονή σε δροσερό περιβάλλον, αποφυγή της έκθεσης στον ήλιο και άμεση αναγνώριση των συμπτωμάτων θερμικής καταπόνησης.

Η έγκαιρη εφαρμογή αυτών των οδηγιών μπορεί να αποτρέψει περιστατικά θερμοπληξίας, ιδιαίτερα στις ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού, προστατεύοντας ανθρώπινες ζωές κατά τη διάρκεια των ακραίων θερμοκρασιών του φετινού καλοκαιριού.

Πηγη: https://healthpharma.gr