Κατηγορία: Γενικά

Πηγη: https://www.iatropedia.gr/

Από την έναρξη της επιδημίας, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, περισσότεροι από 1.400 έχουν νοσήσει στο Κονγκό και περίπου 440 έχασαν τη ζωή τους από τον ιό.

Στο πλαίσιο μιας μεγάλης διεθνούς προσπάθειας για την αξιολόγηση πιθανών θεραπειών κατά της νόσου που προκαλεί ο ιός Bundibugyo, ένα σπάνιο είδος του Έμπολα, ξεκίνησε σήμερα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό η ένταξη ασθενών στην κλινική δοκιμή PARTNERS.

Η μελέτη PARTNERS (Platform Adaptive Randomised Trial for New and Repurposed Filovirus TreatmentS) θα αξιολογήσει κατά πόσο δύο αντιιικές θεραπείες –ένα μονοκλωνικό αντίσωμα (MBP134) και το αντιιικό φάρμακο Remdesivir– μπορούν να βελτιώσουν την επιβίωση των ατόμων που έχουν διαγνωστεί με νόσο από τον ιό Bundibugyo. Παράλληλα, θα εξεταστεί εάν ο συνδυασμός των δύο θεραπειών προσφέρει επιπλέον θεραπευτικό όφελος.

Χρηματοδότηση από τον ΠΟΥ

Η κλινική δοκιμή, που χρηματοδοτείται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, συντονίζεται από το Institut National pour la Recherche Biomédicale στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, το Institute of Tropical Medicine και το University of Oxford, σε συνεργασία με διεθνείς ερευνητικούς, κλινικούς και ανθρωπιστικούς φορείς και με την υποστήριξη του CDC της Αφρικής.

Από την έναρξη της επιδημίας, περισσότεροι από 1.400 άνθρωποι έχουν διαγνωστεί με τη νόσο στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, σχεδόν 210 έχουν αναρρώσει, ενώ περίπου 440 έχουν χάσει τη ζωή τους. Αν και υπάρχουν πλέον αποτελεσματικές θεραπείες για τη νόσο που προκαλεί ο ιός Έμπολα, δεν έχει εγκριθεί μέχρι σήμερα καμία θεραπεία ειδικά για τη νόσο από τον ιό Bundibugyo, ούτε υπάρχει αγωγή που να είναι αποτελεσματική έναντι όλων των τύπων ιών που προκαλούν αιμορραγικό πυρετό Έμπολα.

Οι δύο υπό αξιολόγηση θεραπείες επιλέχθηκαν από τη Συμβουλευτική Τεχνική Ομάδα του ΠΟΥ, ύστερα από αναλυτική αξιολόγηση των διαθέσιμων επιστημονικών δεδομένων, συμπεριλαμβανομένων προκλινικών μελετών, στοιχείων ασφάλειας και εμπειρίας από προηγούμενες επιδημίες. Οι συμμετέχοντες στη μελέτη θα παρακολουθούνται στενά για τουλάχιστον 28 ημέρες μετά την ένταξή τους.

Οργανώθηκε σε χρόνο ρεκόρ

Ο γενικός διευθυντής του ΠΟΥ, Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus, δήλωσε ότι, παρά το γεγονός πως αρκετοί ασθενείς αναρρώνουν χωρίς εγκεκριμένες θεραπείες, η ανάπτυξη ασφαλών και αποτελεσματικών φαρμάκων θα μπορούσε να σώσει πολύ περισσότερες ζωές. Όπως σημείωσε, η κλινική δοκιμή PARTNERS, η οποία οργανώθηκε σε χρόνο-ρεκόρ σε συνεργασία με τις εθνικές αρχές και τους επιστημονικούς εταίρους, δημιουργεί πραγματικές ελπίδες για την επίτευξη ουσιαστικών αποτελεσμάτων προς όφελος των πληγεισών κοινοτήτων.

Η μελέτη έχει σχεδιαστεί ως «δοκιμή πλατφόρμας» (platform trial), γεγονός που επιτρέπει την προσθήκη νέων θεραπευτικών σχημάτων καθώς αυτά καθίστανται διαθέσιμα και αξιολογούνται από τη Συμβουλευτική Τεχνική Ομάδα του ΠΟΥ.

Η καθηγήτρια Amanda Rojek, υπεύθυνη επιχειρησιακού σχεδιασμού της μελέτης PARTNERS και αναπληρώτρια καθηγήτρια Εκτάκτων Αναγκών Υγείας στο Ινστιτούτο Επιστημών Πανδημιών του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, υπογράμμισε ότι «ένα από τα σημαντικότερα διδάγματα των πρόσφατων επιδημιών είναι πως η έρευνα πρέπει να διεξάγεται παράλληλα με την αντιμετώπιση της κρίσης και όχι μετά το τέλος της». Όπως ανέφερε, «η δοκιμή δίνει τη δυνατότητα αξιολόγησης πιθανών θεραπειών κατά τη διάρκεια της ίδιας της επιδημίας, ώστε τα αποτελέσματα να αξιοποιηθούν άμεσα στη φροντίδα των ασθενών».

Τα πλεονεκτήματα της ενσωμάτωσης

Από την πλευρά του, ο γενικός διευθυντής του INRB, Jean-Jacques Muyembe-Tamfum, επισήμανε ότι η ενσωμάτωση της κλινικής δοκιμής στην καθημερινή κλινική φροντίδα επιτρέπει στους ασθενείς να αποκτήσουν πρόσβαση σε πολλά υποσχόμενες πειραματικές θεραπείες, ενώ παράλληλα δημιουργούνται τα επιστημονικά δεδομένα που απαιτούνται για τη βελτίωση της αντιμετώπισης τόσο της τρέχουσας όσο και μελλοντικών επιδημιών.

Η τυχαιοποιημένη, ελεγχόμενη κλινική δοκιμή δέχεται ασθενείς κάθε ηλικίας με επιβεβαιωμένη διάγνωση της νόσου. Όλοι οι συμμετέχοντες θα λαμβάνουν έγκαιρη υποστηρικτική αγωγή, όπως χορήγηση υγρών από το στόμα ή ενδοφλεβίως, αναπλήρωση ηλεκτρολυτών, οξυγονοθεραπεία, ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης και αντιμετώπιση του πόνου, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες του ΠΟΥ.

Ο υπουργός Υγείας της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό, Samuel Roger Kamba, δήλωσε ότι «η έναρξη της μελέτης αποτελεί σημαντικό βήμα για την ενίσχυση της επιστημονικής έρευνας και προσφέρει νέα ελπίδα στους ασθενείς, τις οικογένειές τους και τις πληττόμενες κοινότητες». Επιπλέον, ανέφερε ότι «τα αποτελέσματα της δοκιμής ενδέχεται να συμβάλουν στην ανάπτυξη αποτελεσματικότερων θεραπευτικών επιλογών για την τρέχουσα επιδημία, αλλά και στην καλύτερη παγκόσμια προετοιμασία απέναντι σε μελλοντικές επιδημίες του ιού Έμπολα».

Συνεργασία με το Κονγκό

Η κλινική δοκιμή υλοποιείται σε συνεργασία με το Υπουργείο Δημόσιας Υγείας της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό, την ALIMA – The Alliance for International Medical Action και τις ομάδες αντιμετώπισης επιδημιών των Médecins Sans Frontières. Τα δεδομένα της μελέτης θα αξιολογούνται σε τακτική βάση από ανεξάρτητη επιτροπή παρακολούθησης της ασφάλειας και των αποτελεσμάτων.

Στόχος της μελέτης PARTNERS είναι να διαπιστωθεί εάν τα μονοκλωνικά αντισώματα και οι αντιιικές θεραπείες μπορούν να βελτιώσουν την έκβαση της νόσου και να μειώσουν τη θνησιμότητα στις πληττόμενες κοινότητες. Η δομή της επιτρέπει την άμεση εφαρμογή της και σε μελλοντικές επιδημίες, δημιουργώντας μια σταθερή ερευνητική πλατφόρμα για την ανάπτυξη ασφαλών και αποτελεσματικών θεραπειών κατά των νόσων που προκαλούνται από τους ιούς Έμπολα και Μάρμπουργκ.

Πηγη: https://www.news4health.gr/

Μια πρωτοποριακή γονιδιακή θεραπεία για μια σπάνια ανοσολογική διαταραχή, με καταλυτική επίδραση στην υγεία πρόκειται να περάσει στην επόμενη φάση της, μετά από πολλά υποσχόμενα πρώιμα κλινικά ευρήματα.

Την γονιδιακή θεραπεία έχουν αναπτύξει επιστήμονες του University College London (UCL) για την αντιμετώπιση της ανεπάρκειας CTLA-4, μιας σπάνιας ασθένειας των λευκών αιμοσφαιρίων που κανονικά βοηθούν στον έλεγχο του ανοσοποιητικού συστήματος – και είναι γνωστά ως ρυθμιστικά Τ κύτταρα – και εκείνων που προστατεύουν τον οργανισμό από επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις και καρκίνο, τα οποία είναι γνωστά ως δραστικά Τ κύτταρα.

Περιγραφή της σπάνιας πάθησης

Η ανεπάρκεια CTLA-4 αναφέρεται στη μειωμένη λειτουργία ή έλλειψη της πρωτεΐνης CTLA-4, η οποία δρα ως φυσικός «διακόπτης απενεργοποίησης» των T-λεμφοκυττάρων. Αυτή η δυσλειτουργία μπορεί να οφείλεται είτε σε σπάνια γενετική μετάλλαξη (γνωστή ως σύνδρομο CHAI) είτε σε φαρμακευτική αναστολή (ανοσοθεραπεία καρκίνου).

Ουσιαστικά προκαλείται από την έλλειψη της πρωτεΐνης CTLA-4 που παράγεται από ένα συγκεκριμένο γονίδιο – οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν δύο λειτουργικά αντίγραφα αυτού του γονιδίου, αλλά όσοι πάσχουν από αυτή τη διαταραχή έχουν μόνο ένα λειτουργικό αντίγραφο, που σημαίνει ότι δεν παράγουν αρκετή πρωτεΐνη για να ρυθμίσουν σωστά το ανοσοποιητικό τους σύστημα.

Η έως τώρα συμβατική θεραπεία

Ο συμβατικός τρόπος αντιμετώπισης της διαταραχής είναι η μεταμόσχευση μυελού των οστών για την αντικατάσταση των βλαστοκυττάρων που είναι υπεύθυνα για την παραγωγή των Τ κυττάρων. Ωστόσο, οι μεταμοσχεύσεις είναι επικίνδυνες και ακατάλληλες σε πολλούς ηλικιωμένους, πιο ευάλωτους ασθενείς.

Τα τελευταία χρόνια, η ομάδα του University College London αναπτύσσει έναν νέο τρόπο αντιμετώπισης της πάθησης, αντικαθιστώντας το ελαττωματικό γονίδιο στα ανοσοκύτταρα με υγιές γονίδιο, αντί για ολόκληρο το κύτταρο. Οι πρώτες προκλινικές μελέτες έχουν δείξει ενθαρρυντικά αποτελέσματα, με τα διορθωμένα (γονιδιακά) κύτταρα να οδηγούν σε καλύτερη ρύθμιση του ανοσοποιητικού συστήματος. Η έρευνα της ομάδας αναμένεται τώρα να προχωρήσει προς μια προγραμματισμένη πρώτη κλινική δοκιμή Φάσης Ι σε άνθρωπο σε έως και οκτώ ασθενείς, ηλικίας μεταξύ ενός και 65 ετών, η οποία αναμένεται να ξεκινήσει το 2028.

Η έρευνα που υλοποιείται από τους ερευνητές του UCL υποστηρίζεται από το NHS Blood and Transplant (NHSBT) και το Great Ormond Street Hospital (GOSH) και χρηματοδοτείται από τον αυτοχρηματοδοτούμενο οργανισμό ιατρικής έρευνας LifeArc.

Τι λένε οι ειδικοί

Ο κύριος ερευνητής Δρ Τόμας Φοξ (Thomas Fox) από το Ινστιτούτο Λοιμώξεων, Ανοσίας και Μεταμοσχεύσεων του UCL επεσήμανε: «Πρόκειται για μια εξαιρετικά συνεργατική προσπάθεια για την εισαγωγή μιας νέας θεραπευτικής προσέγγισης σε ασθενείς με ανεπάρκεια CTLA-4. Διορθώνοντας το γενετικό σφάλμα στα Τ κύτταρα ενός ασθενούς, ελπίζουμε να προσφέρουμε μια θεραπεία που αντιμετωπίζει την αιτία της νόσου. Αυτό αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς τα εμπρός για τους ασθενείς που επί του παρόντος έχουν πολύ περιορισμένες επιλογές.»

Η συν-ερευνήτρια καθηγήτρια Κλερ Μπουθ (Claire Booth), καθηγήτρια Γονιδιακής Θεραπείας Mahboubian στο Ινστιτούτο Υγείας Παιδιού στην Great Ormond Street του UCL και σύμβουλος παιδιατρικής ανοσολογίας στο GOSH, πρόσθεσε: «Έχουμε δεσμευτεί να προωθήσουμε πρωτοποριακές κυτταρικές και γονιδιακές θεραπείες για παιδιά με σπάνιες και σύνθετες ανοσολογικές ασθένειες. Λειτουργώντας ως χορηγός και κατασκευαστής αυτής της κλινικής μελέτης, το Νοσοκομείο Great Ormond Street δείχνει τη συνεχή δέσμευσή του στο να μεταφράζει την καινοτόμο επιστήμη σε κλινικό όφελος».

Η περιγραφή της γονιδιακής θεραπείας

Η προσέγγιση επεξεργασίας γονιδίων χρησιμοποιεί την βραβευμένη με Νόμπελ τεχνολογία επεξεργασίας γονιδίων CRISPR/Cas9 για να στοχεύσει και να κόψει το ελαττωματικό γονίδιο CTLA-4 στα δύο, με έναν τρόπο που μοιάζει με «κοπτοραπτική».

Στη συνέχεια, μια διορθωμένη αλληλουχία DNA μεταφέρεται στο κύτταρο χρησιμοποιώντας έναν τροποποιημένο ιό. Η εν λόγω αλληλουχία επικολλάται πάνω στο ελαττωματικό τμήμα του γονιδίου χρησιμοποιώντας έναν μηχανισμό επιδιόρθωσης κυτταρικού DNA γνωστό ως «επιδιόρθωση κατευθυνόμενη από ομολογία».

Αυτή η διαδικασία επέτρεψε στους ερευνητές να διατηρήσουν σημαντικές αλληλουχίες εντός του γονιδίου CTLA-4 – γνωστού ως ιντρόνιο – που του επιτρέπουν να ενεργοποιείται και να απενεργοποιείται από το κύτταρο μόνο όταν χρειάζεται.

Εάν η νέα θεραπεία αποδειχθεί επιτυχής, θα μπορούσε να προσφέρει μια μακροχρόνια θεραπευτική επιλογή, μειώνοντας την ανάγκη για δια βίου θεραπεία ή μεταμόσχευση μυελού των οστών, επισημαίνουν οι ερευνητές. Μπορεί επίσης να βοηθήσει να ανοίξει ο δρόμος για παρόμοιες θεραπείες σε άλλες σπάνιες ανοσολογικές διαταραχές.

Η διευθύνουσα σύμβουλος του Οργανισμού Immunodeficiency UK, Δρ. Σούζαν Ουάλς (Susan Walsh), επεσήμανε: «Η ζωή με ανοσοανεπάρκεια όπως η ανεπάρκεια CTLA 4 μπορεί να επηρεάσει κάθε πτυχή της οικογενειακής ζωής και οι ασθενείς χρειάζονται επειγόντως πρόσβαση σε καλύτερες επιλογές. Για την κοινότητά μας, αυτή η πρωτοποριακή έρευνα προσφέρει ελπίδα ότι η πάθηση θα μπορούσε κάποια μέρα να αντιμετωπιστεί στη ρίζα της. Η θεραπευτική προσέγγιση ανοίγει επίσης το δρόμο για τη θεραπεία μιας σειράς άλλων σπάνιων ανοσολογικών διαταραχών-κάτι που είναι πολύ σημαντικό».

Ο διευθύνων σύμβουλος της LifeArc, Σαμ Μπάρελ, πρόσθεσε: «Πρόκειται για ένα σημαντικό ορόσημο στην προώθηση μιας πραγματικά καινοτόμου θεραπείας για μια σπάνια ασθένεια που περιορίζει τη ζωή. Ενώ απαιτείται περαιτέρω έρευνα, πρόοδοι όπως αυτή καταδεικνύουν τις δυνατότητες των καινοτόμων κυτταρικών και γονιδιακών θεραπειών να μεταμορφώσουν τα αποτελέσματα για ασθενείς με σπάνιες ασθένειες».

Ο Δρ. Πολ Λόυντ Έβανς (Paul Lloyd-Evans), επικεφαλής του Κέντρου Κλινικής Βιοτεχνολογίας του NHSBT, επεσήμανε: «Υποστηρίζοντας αυτήν την κορυφαία παγκοσμίως κλινική δοκιμή, ελπίζουμε να σώσουμε και να βελτιώσουμε ακόμη περισσότερες ζωές». Το Κέντρο Κλινικής Βιοτεχνολογίας (Clinical Biotechnology Centre – CBC) του NHS Blood and Transplant (NHSBT) είναι μια εξειδικευμένη εγκατάσταση στο Ηνωμένο Βασίλειο που παράγει μοριακές θεραπείες προτύπων GMP για κλινικές δοκιμές, εστιάζοντας σε πλασμίδια και ιικούς φορείς για περισσότερα από 20 χρόνια.

Η καθηγήτρια Κλερ Μπουθ και η συν-ερευνήτρια καθηγήτρια Έμμα Μόρις (Emma Morris) από το Ινστιτούτο Λοιμώξεων, Ανοσίας και Μεταμοσχεύσεων του UCL έχουν λάβει υποστήριξη από τα Κέντρα Βιοϊατρικής Έρευνας του Εθνικού Ινστιτούτου Υγείας και Φροντίδας στο Νοσοκομείο Great Ormond Street και στο Νοσοκομείο του University College London αντίστοιχα.

Πηγη: https://www.insider.gr/

Ορισμένοι από τους ιούς που μεταδίδονται από κουνούπια κυκλοφορούν ήδη στην Ευρώπη, κυρίως στη Μεσόγειο. Η κλιματική αλλαγή μπορεί να διευρύνει τις περιοχές όπου επιβιώνουν τα έντομα-φορείς, αυξάνοντας την ανάγκη για επιτήρηση.

Οι υψηλότερες θερμοκρασίες και οι μεταβαλλόμενες καιρικές συνθήκες δημιουργούν ένα νέο υγειονομικό τοπίο στη Βρετανία, καθώς ειδικοί προειδοποιούν ότι είδη κουνουπιών ικανά να μεταδώσουν σοβαρές ασθένειες θα μπορούσαν να εγκατασταθούν στη χώρα τα επόμενα χρόνια.

Η προειδοποίηση αφορά κυρίως νοσήματα όπως ο δάγκειος πυρετός, ο ιός Ζίκα και η chikungunya, ασθένειες που σήμερα συνδέονται περισσότερο με τροπικές, υποτροπικές ή θερμότερες περιοχές. Ωστόσο, η κλιματική αλλαγή αλλάζει τα όρια εξάπλωσης των εντόμων που τις μεταφέρουν.

Η δρ Mojca Kristan, επίκουρη καθηγήτρια ιατρικής εντομολογίας στο London School of Hygiene and Tropical Medicine, προειδοποιεί ότι οι σημερινές καιρικές συνθήκες στη Βρετανία δημιουργούν ιδανικό περιβάλλον για σημαντική αύξηση των κουνουπιών.

Ζέστη και στάσιμα νερά: Ο ιδανικός συνδυασμός για τα κουνούπια

Σύμφωνα με τη δρ Kristan, τα κουνούπια ευνοούνται από τη ζέστη και χρειάζονται στάσιμα νερά για να γεννήσουν τα αυγά τους. Η ξηρασία του Μαΐου περιόρισε προσωρινά τις εστίες αναπαραγωγής, όμως οι βροχές του Ιουνίου δημιούργησαν ξανά σημεία με νερό.

Καθώς η θερμοκρασία συνεχίζει να αυξάνεται, οι συνθήκες γίνονται πιο ευνοϊκές για την εκκόλαψη αυγών και την εμφάνιση ενήλικων κουνουπιών. Όταν οι θερμοκρασίες είναι αρκετά υψηλές, η διαδικασία αυτή μπορεί να ολοκληρωθεί μέσα σε λίγες ημέρες.

Τα θηλυκά κουνούπια τσιμπούν για να τραφούν με αίμα, το οποίο χρειάζονται για την ανάπτυξη των αυγών τους. Αυτός είναι και ο βασικός μηχανισμός μέσω του οποίου μπορούν να μεταδώσουν ιούς από έναν ξενιστή σε έναν άλλο, εφόσον ανήκουν σε είδη που λειτουργούν ως φορείς ασθενειών.

Τα είδη που ανησυχούν τους ειδικούς

Τα δύο είδη που προκαλούν τη μεγαλύτερη ανησυχία είναι το Aedes albopictus, γνωστό και ως ασιατικό κουνούπι-τίγρης, και το Aedes aegypti, γνωστό ως αιγυπτιακό κουνούπι.

Τα είδη αυτά μπορούν να μεταδώσουν ιούς όπως ο δάγκειος πυρετός, η chikungunya και ο Ζίκα. Προς το παρόν δεν έχουν εγκατασταθεί στη Βρετανία. Ωστόσο, αυγά του Aedes albopictus έχουν ήδη εντοπιστεί στη χώρα, γεγονός που δείχνει ότι η απειλή δεν είναι θεωρητική.

Ορισμένοι από τους ιούς που μεταδίδουν αυτά τα κουνούπια υπάρχουν ήδη στην Ευρώπη, κυρίως στη Μεσόγειο. Αυτό σημαίνει ότι η γεωγραφική απόσταση ανάμεσα σε περιοχές όπου κυκλοφορούν οι ιοί και σε χώρες με πιο εύκρατο κλίμα μειώνεται όσο οι θερμοκρασίες ανεβαίνουν.

Δάγκειος πυρετός στο Λονδίνο έως τη δεκαετία του 2060;

Μοντέλα πρόβλεψης δείχνουν ότι έως τη δεκαετία του 2060 το κλίμα στο Λονδίνο και στις γύρω περιοχές θα μπορούσε να ευνοήσει την τοπική μετάδοση του δάγκειου πυρετού.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η Βρετανία βρίσκεται άμεσα μπροστά σε επιδημία. Σημαίνει, όμως, ότι οι κλιματικές συνθήκες που άλλοτε θεωρούνταν ακατάλληλες για την εγκατάσταση τέτοιων εντόμων μεταβάλλονται σταδιακά.

Η δημόσια υγεία καλείται να προετοιμαστεί πριν η απειλή γίνει μόνιμη. Η παρακολούθηση των πληθυσμών κουνουπιών, η έγκαιρη ανίχνευση εισαγόμενων ειδών και η ενημέρωση των πολιτών αποτελούν βασικά εργαλεία πρόληψης.

Τι ισχύει για την ελονοσία

Η ελονοσία δεν είναι ενδημική στη Βρετανία. Κάθε χρόνο, όμως, καταγράφονται περίπου 2.000 εισαγόμενα περιστατικά σε ταξιδιώτες που επιστρέφουν από περιοχές υψηλού κινδύνου, κυρίως τροπικές και υποτροπικές.

Οι ειδικοί εξακολουθούν να θεωρούν απίθανο να γίνει η ελονοσία ενδημική στη Βρετανία. Παρ’ όλα αυτά, η παρουσία εισαγόμενων περιστατικών υπενθυμίζει ότι τα ταξίδια, η κλιματική αλλαγή και η μεταβολή των οικοσυστημάτων μπορούν να φέρουν παλιούς και νέους κινδύνους πιο κοντά.

Η δρ Kristan επισημαίνει ότι ο σημερινός κίνδυνος μετάδοσης σοβαρών ασθενειών από βρετανικά κουνούπια παραμένει χαμηλός. Ωστόσο, ζητά εγρήγορση απέναντι σε νέα είδη κουνουπιών που μπορούν να μεταφέρουν νόσους, καθώς η κλιματική αλλαγή καθιστά τη Βρετανία πιο φιλόξενη για την επιβίωση και την αναπαραγωγή τους.

Τα συμπτώματα του δάγκειου πυρετού, της chikungunya και του Ζίκα

Ο δάγκειος πυρετός μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα που μοιάζουν με γρίπη. Σε αυτά περιλαμβάνονται υψηλός πυρετός, έντονος πονοκέφαλος, πόνος πίσω από τα μάτια, μυϊκοί και αρθρικοί πόνοι, καθώς και ναυτία.

Η chikungunya προκαλεί συνήθως πυρετό, πόνο στις αρθρώσεις, πονοκέφαλο, μυϊκό πόνο, οίδημα στις αρθρώσεις και εξάνθημα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι αρθρικοί πόνοι μπορεί να επιμείνουν και να επηρεάσουν σημαντικά την καθημερινότητα.

Ο ιός Ζίκα προκαλεί συνήθως ήπια νόσο στους περισσότερους ανθρώπους. Ωστόσο, αποτελεί σοβαρό κίνδυνο για τις εγκύους, καθώς μπορεί να συνδεθεί με αποβολή, θνησιγένεια, προβλήματα στην ανάπτυξη του εμβρύου και ασυνήθιστα μικρή περίμετρο κεφαλής στα νεογνά.

Πώς μπορούν να προστατευθούν οι πολίτες

Η προστασία από τα τσιμπήματα παραμένει η πιο απλή και άμεση γραμμή άμυνας. Η δρ Kristan συστήνει τη χρήση εντομοαπωθητικού, την κάλυψη του δέρματος με μακριά μανίκια και τη χρήση καλτσών τις βραδινές ώρες, καθώς τα κουνούπια συχνά τσιμπούν γύρω από τους αστραγάλους.

Εξίσου σημαντική είναι η απομάκρυνση στάσιμων νερών από αυλές, γλάστρες, κουβάδες, υδρορροές, πιατάκια φυτών και άλλες μικρές εστίες. Ακόμη και μικρές ποσότητες νερού μπορούν να λειτουργήσουν ως σημεία αναπαραγωγής.

Η πρόληψη δεν αφορά μόνο τις αρχές δημόσιας υγείας. Αφορά και τις καθημερινές επιλογές των πολιτών, ιδιαίτερα σε περιόδους ζέστης και υγρασίας.

Η κλιματική αλλαγή μετακινεί τα όρια των ασθενειών

Η περίπτωση των κουνουπιών στη Βρετανία εντάσσεται σε μια ευρύτερη εικόνα. Η κλιματική αλλαγή δεν αυξάνει μόνο τη θερμοκρασία. Μεταβάλλει τα οικοσυστήματα, επεκτείνει τις περιοχές όπου μπορούν να επιβιώσουν έντομα-φορείς και αλλάζει τα πρότυπα μετάδοσης ασθενειών.

Ασθένειες που θεωρούνταν κάποτε μακρινές μπορεί να αρχίσουν να εμφανίζονται πιο κοντά στην Ευρώπη ή ακόμη και εντός της. Η Μεσόγειος βρίσκεται ήδη στο επίκεντρο αυτών των αλλαγών, ενώ η Βρετανία παρακολουθεί πλέον πιο στενά την πιθανότητα εγκατάστασης νέων ειδών κουνουπιών.

Η προειδοποίηση των ειδικών δεν σημαίνει πανικό. Σημαίνει προετοιμασία. Η έγκαιρη επιτήρηση, η σωστή ενημέρωση και η προσαρμογή των συστημάτων δημόσιας υγείας μπορούν να περιορίσουν τον κίνδυνο πριν εξελιχθεί σε σοβαρό πρόβλημα.

Πηγη: https://healthpharma.gr/

Περιλαμβάνει ειδικά διασκευασμένο ασθενοφόρο και
εξειδικευμένη διεπιστημονική ομάδα
Το Ωνάσειο Νοσοκομείο προχωρά στην ανάπτυξη της πρώτης Κινητής Μονάδας
ECMO (Εξωσωματική Μεμβράνη Οξυγόνωσης) στην Ελλάδα. Η νέα υπηρεσία
εντάσσεται στον στρατηγικό σχεδιασμό του Ωνασείου για την αναβάθμιση της
επείγουσας και εξειδικευμένης φροντίδας επιλεγμένων βαρέως πασχόντων
ασθενών με καρδιοαναπνευστική ανεπάρκεια. Με τη λειτουργία της νέας Κινητής
Μονάδας, το Ωνάσειο Νοσοκομείο έρχεται να καλύψει ένα χάσμα στη φροντίδα
του βαρέως πάσχοντα ασθενή και να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για να
χαραχθεί ένα δίκτυο παραπομπής μεταξύ των Νοσοκομείων στη χώρα μας.
Η Κινητή Μονάδα ECMO περιλαμβάνει νέο, ειδικά διασκευασμένο ασθενοφόρο
που έχει σχεδιαστεί με βάση τις αυστηρότερες διεθνείς προδιαγραφές,
προσαρμοσμένες στα γεωγραφικά δεδομένα της Ελλάδας και στελεχώνεται
από εξειδικευμένη και πιστοποιημένη διεπιστημονική ομάδα, που αποτελείται
από Εντατικολόγο, Καρδιοχειρουργό, Νοσηλευτή και Ειδικό Εξωσωματικής
Κυκλοφορίας. Η ενεργοποίηση της Κινητής Μονάδας ECMO απαιτεί οργανωμένο
δίκτυο συνεργασίας με νοσοκομεία παραπομπής με την εφαρμογή συγκεκριμένου
πρωτοκόλλου επικοινωνίας και ιατρικής αξιολόγησης. Εφόσον πληρούνται τα
κριτήρια και υπάρχει τεκμηριωμένη ένδειξη για την τοποθέτηση ECMO, τότε
ενεργοποιείται άμεσα η Κινητή Μονάδα. Το Ωνάσειο Νοσοκομείο αποτελεί
διεθνώς αναγνωρισμένο Κέντρο Αναφοράς ECMO από τον οργανισμό ELSO
(Extracorporeal Life Support Organization), το μοναδικό ενεργό Κέντρο Αναφοράς
στην Ελλάδα. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Ωνασείου, περισσότεροι από 100
ασθενείς έχουν αντιμετωπιστεί με ECMO την τελευταία πενταετία, με αποτελέσματα
που είναι συγκρίσιμα με εκείνα διεθνών κέντρων αριστείας.
Η λειτουργία της Κινητής Μονάδας ECMO βασίζεται στη μακρόχρονη επένδυση
του Ωνασείου Νοσοκομείου στην εκπαίδευση και την ανάπτυξη εξειδικευμένου
ανθρώπινου δυναμικού. Το Ωνάσειο Νοσοκομείο διοργανώνει επί σειρά ετών
Κλινικά Σεμινάρια ECMO, σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα, και υλοποιεί με
επιτυχία Πρόγραμμα Εξειδίκευσης στην Εντατική Θεραπεία, διάρκειας ενός έτους

Πηγη:HealthDaily

Μόνο σε τρία δημόσια νοσοκομεία διαπιστευμένα εργαστήρια
Στο ζήτημα της αποζημίωσης των προβλεπόμενων βιοδεικτών για διάφορες
μορφές καρκίνου στη χώρα μας, που δεν έχει επιτευχθεί σχεδόν τρία χρόνια μετά
την ύπαρξη του νόμου, αναφέρθηκαν σε χθεσινή συνέντευξη τύπου της ΕΟΠΕ,
εκπρόσωποι της επιστημονικής κοινότητας, της φαρμακοβιομηχανίας, των ασθενών,
του ΕΟΠΥΥ, και των εργαστηρίων. Στις τοποθετήσεις τους, οι εκπρόσωποι της
ΕΟΠΕ, τόνισαν ότι κλειδί για τη χρήση νέων στοχευμένων εξατομικευμένων
καινοτόμων θεραπειών είναι οι βιοδείκτες και γι’αυτό από το 2015, η ΕΟΠΕ
υλοποιεί κλινικά προγράμματα που επιτρέπουν την εξέταση σημαντικών βιοδεικτών
που δεν αποζημιώνονται από τον ΕΟΠΥΥ. Πάνω από 3.500 ασθενείς έχουν
λάβει κλινικά χρήσιμες πληροφορίες, ενώ τα αποτελέσματα έχουν ανακοινωθεί
σε διεθνή επιστημονικά συνέδρια. Ωστόσο, όπως τόνισαν αυτή τη στιγμή
βασικοί βιοδείκτες δεν αποζημιώνονται και ακόμα και μετά την υλοποίηση της
αποζημίωσης περαιτέρω βιοδεικτών που αναφέρονται στο ΦΕΚ Β’5627/2025, θα
συνεχίσουν να υπάρχουν ελλείψεις. Όπως ανέφεραν, ουσιαστικά ο κατάλογος των
αποζημιούμενων βιοδεικτών θα πρέπει να επικαιροποιείται κάθε δύο χρόνια.
3 εργαστήρια έχουν ανταποκριθεί στην πρόσκληση του ΕΟΠΥΥ
Ο Σπύρος Γούλας Διευθυντής Στρατηγικού Σχεδιασμού του ΕΟΠΥΥ, ανέφερε
ότι έχει ξεκινήσει η διαπραγμάτευση με τα ιδιωτικά διαγνωστικά εργαστήρια
προκειμένου να αποζημιωθούν οι βιοδείκτες, και μέχρι σήμερα 3 εργαστήρια
έχουν ανταποκριθεί στην πρόσκληση. Όπως είπε αυτή η διαπραγμάτευση
περιλαμβάνει ποιοτικά κριτήρια στα οποία πρέπει να ανταποκρίνονται τα
εργαστήρια αλλά και διαπραγματεύσεις τιμών. Σε παρεμβάσεις τους, εκπρόσωποι
ιδιωτικών εργαστηρίων σημείωσαν ότι οι λόγοι για τους οποίους δεν έχουν
ανταποκριθεί περισσότερα εργαστήρια στην πρόκληση του ΕΟΠΥΥ, είναι κυρίως η
ελλιπής χρηματοδότηση και η απειλητική σκιά του clawback.
Τι ζητούν οι ασθενείς
Από την πλευρά των ασθενών, η Παρασκευή Μιχαλοπούλου, Πρόεδρος ΔΣ
Συλλόγου «Άλμα Ζωής», τόνισε την ανάγκη οι ασθενείς να κάνουν έγκαιρα
την εξέταση των βιοδεικτών ώστε να πάρουν έγκαιρα και τη θεραπεία τους,
ενώ απεύθυνε έκκληση προς τους γιατρούς να είναι πιο συγκεκριμένη η
συνταγογράφηση των εν λόγω εξετάσεων ώστε να μην υπάρχει σύγχυση όταν
πηγαίνουν στα εργαστήρια. Παράλληλα, έγινε αναφορά στην αποζημίωση του
HRD testing για τον καρκίνο των ωοθηκών που κινδυνεύει να μείνει στα χαρτιά,
αφού υπάρχει μια κρίσιμη λεκτική αστοχία στη διατύπωση του, με αποτέλεσμα να
αλλάζει ο πληθυσμός των ασθενών για τον οποίο προορίζεται η εξέταση.
Από την πλευρά της φαρμακοβιομηχανίας
Από την πλευρά της βιομηχανίας, η Έλενα Χουλιάρα, Μέλος ΔΣ ΣΦΕΕ και PIF,
αναφέρθηκε στη ειδική ομάδα που έχει συστήσει ο ΣΦΕΕ για τους βιοδείκτες, και
στη συμβολή του στην έκδοση του ΦΕΚ, ενώ ο Γενικός Διευθυντής του ΣΦΕΕ
Μιχάλης Χειμώνας σημείωσε ότι ο προϋπολογισμός για την αποζημίωση των
βιοδεικτών έχει ουσιαστικά μειωθεί. Τέλος, τονίστηκε η ανάγκη να πιστοποιηθούν
και να ενισχυθούν τα εργαστήρια των νοσοκομείων του ΕΣΥ, καθώς αυτή τη
στιγμή διαπιστευμένα εργαστήρια, υπάρχουν μόνο σε τρία δημόσια νοσοκομεία,
το «Λαϊκό», τον «Κωνσταντινοπούλειο» και τον «Αγιο Σάββα».

Πηγη:HealthDaily

Τα τρία «αγκάθια» που εμποδίζουν την εφαρμογή του ΦΕΚ

Η μη αποζημίωση των βιοδεικτών από τον Οκτώβριο του 2025, όταν εκδόθηκε
το σχετικό ΦΕΚ που διεύρυνε τη λίστα και κοστολόγησε 39 νέες ενδείξεις μοριακών
βιοδεικτών, είναι ένα από τα πιο διακριτά παράδοξα του ελληνικού συστήματος
υγείας και ταλαιπωρεί χιλιάδες ογκολογικούς (και όχι μόνο) ασθενείς.
Είναι εμφανές ότι η εφαρμογή του ΦΕΚ «κόλλησε» στην πράξη και προς το
παρόν δεν διαφαίνεται ξεκάθαρη πολιτική απόφαση για την «αποκόλλησή» του.
Επιπλέον, ένα τυπογραφικό λάθος στην Υπουργική Απόφαση που προέβλεπε την
αποζημίωση των νέων βιοδεικτών και εκδόθηκε τον Οκτώβριο του 2025 έχει
οδηγήσει σε αποκλεισμό εκατοντάδων γυναικών με καρκίνο των ωοθηκών.
Ενδεχόμενη διόρθωση της απόφασης εκτιμάται ότι μπορεί να προκαλέσει νέα
καθυστέρηση της αποζημίωσης. Έως σήμερα, με βάση σχετική απόφαση
του 2014, αποζημιώνονται 24 κωδικοί βιοδεικτών, που δεν ανταποκρίνονται στις
πραγματικές ανάγκες των ασθενών.
Η τρέχουσα εικόνα έχει ως εξής: Η πίεση από τους συλλόγους ασθενών
(όπως η ΕΛΛΟΚ) και την ιατρική κοινότητα (ΕΟΠΕ) ανάγκασε τον ΕΟΠΥΥ
να κινηθεί. Ο νέος διοικητής του οργανισμού, Αθανάσιος Ζαμάνης, που
ανέλαβε καθήκοντα τον Ιούλιο του 2026, έθεσε την πλήρη ενεργοποίηση της
αποζημίωσης των μοριακών βιοδεικτών ως άμεση προτεραιότητα εντός του
2026, χωρίς, ωστόσο, να γίνει πιο συγκεκριμένος για τις ενέργειες που θα
γίνουν και τα χρονοδιαγράμματα κάθε μιας. Διότι μέχρι να ολοκληρωθούν οι
ψηφιακές ρυθμίσεις και να κλείσουν οι συμφωνίες με τα εργαστήρια, πολλοί
ασθενείς εξακολουθούν να αναγκάζονται να πληρώνουν τις εξετάσεις αυτές από την
τσέπη τους (κόστη που συχνά κυμαίνονται από 300 έως 600+ ευρώ), προκειμένου

να μη χάσουν πολύτιμο χρόνο για τη θεραπεία τους. Επίσης, για να μπορέσει ο
ΕΟΠΥΥ να αποζημιώσει τους βιοδείκτες, πρέπει να επιλύσει τρία προβλήματα, που
δεν είναι όλα της αρμοδιότητάς του.
1. Η εκκρεμότητα των διαπραγματεύσεων
με τα εργαστήρια 
Το γεγονός ότι ορίστηκαν τιμές στο ΦΕΚ δεν σημαίνει αυτόματα πληρωμή
από τον ΕΟΠΥΥ. Έπρεπε πρώτα να ξεκινήσει επίσημη διαπραγμάτευση
από την αρμόδια Επιτροπή του ΕΟΠΥΥ με τα ιδιωτικά διαγνωστικά κέντρα και
εργαστήρια, ώστε να υπογραφούν οι σχετικές συμβάσεις, επιτυγχάνοντας
φυσικά και τις μέγιστες δυνατές εκπτώσεις.
Η διαδικασία αυτή άνοιξε μόλις πρόσφατα (τον Μάιο του 2026), με τον ΕΟΠΥΥ
να καλεί τα εργαστήρια να καταθέσουν αιτήσεις συμμετοχής και εκείνα να
είναι εξαιρετικά διστακτικά, καθώς οι προτεινόμενες τιμές αποζημίωσης
θεωρούνται πολύ χαμηλές.
2. Το πραγματικό «αγκάθι»: Κόστος και clawback
Οι βιοδείκτες είναι ακριβές εξετάσεις με συγκριτικά υψηλό κόστος αντιδραστηρίων.
Τα διαγνωστικά εργαστήρια εκφράζουν έντονες επιφυλάξεις για το αν οι τιμές που
ορίστηκαν (οι οποίες είναι μεσοσταθμικά 30% χαμηλότερες από τις τιμές λιανικής
που ίσχυαν στην αγορά) είναι βιώσιμες, ειδικά αν σε αυτές επιβληθεί το γνωστό
clawback. Η συνεχής μείωση του προϋπολογισμού για τους βιοδείκτες,
που όπως αναφέρουν τα εργαστήρια έχει φθάσει σε 1,6 εκατ. ευρώ για το σύνολο
των βιοδεικτών, έχει δημιουργήσει συνθήκες ασφυξίας στα ιδιωτικά
εργαστήρια, τα οποία εκτιμούν ότι η προτεινόμενη τιμή από τον ΕΟΠΥΥ για
μια εξέταση βιοδείκτη ισοδυναμεί με την τιμή που δίνεται μια συνηθισμένη εξέταση,
γεγονός που καθιστά ασύμφορη τη συμμετοχή τους στην όλη διαδικασία του
ΕΟΠΥΥ.
3. Ενσωμάτωση κωδικών στην ΗΔΙΚΑ και διασύνδεση με
πρωτόκολλα και ηλεκτρονικό φάκελο
Για να μπορεί να συνταγογραφηθεί μια εξέταση βιοδείκτη μέσω ΕΟΠΥΥ,
πρέπει το σύστημα της Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης (ΗΔΙΚΑ) να είναι
πλήρως ενημερωμένο. Αυτό απαιτεί την ενσωμάτωση των νέων κωδικών
στο σύστημα. Αν οι κωδικοί αυτοί δεν περαστούν στη βάση δεδομένων
της ΗΔΙΚΑ, ο γιατρός δεν βλέπει την εξέταση στην οθόνη του για να την
επιλέξει. Επίσης, για να αποφευχθεί η υπερσυνταγογράφηση, ο ΕΟΠΥΥ
επιβάλλει «κόφτες». Η ΗΔΙΚΑ πρέπει να προγραμματίσει το σύστημα έτσι
ώστε ένας συγκεκριμένος βιοδείκτης να «ξεκλειδώνει» μόνο αν ο γιατρός
έχει εισάγει συγκεκριμένους κωδικούς ασθένειας. Επίσης, απαιτείται διασύνδεση
των βιοδεικτών με συγκεκριμένα θεραπευτικά πρωτόκολλα και τον
Ψηφιακό Φάκελο Ασθενούς, ώστε να διασφαλίζεται ότι η εξέταση γίνεται
αυστηρά βάσει ιατρικών ενδείξεων.
Επίσης, πρέπει τα ιδιωτικά εργαστήρια και τα δημόσια νοσοκομεία να μπορούν
να «διαβάσουν» το παραπεμπτικό, να εκτελέσουν την εξέταση ψηφιακά
και να στείλουν το αποτέλεσμα ή την τιμολόγηση πίσω στο σύστημα του
ΕΟΠΥΥ (μέσω e-ΔΑΠΥ). Από τη στιγμή που θα υπογραφούν οι συμβάσεις
με τα εργαστήρια, η καθαρή τεχνική ενσωμάτωση και διασύνδεση από την
ΗΔΙΚΑ απαιτεί συνολικά περίπου 3 με 5 μήνες. Ωστόσο, σύμφωνα με τον ΕΟΠΥΥ,
γίνονται προσπάθειες οι φάσεις αυτές να τρέξουν παράλληλα, ώστε με την
ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων το σύστημα να είναι έτοιμο να δεχτεί τις
πρώτες συνταγογραφήσεις.

Πηγη:HealthDaily

Νέα επιστημονική έρευνα δείχνει ότι οι ωοθήκες παραμένουν βιολογικά ενεργές μετά την εμμηνόπαυση, αναλαμβάνοντας λειτουργίες που σχετίζονται με το ανοσοποιητικό σύστημα και ενδεχομένως επηρεάζοντας τη διαδικασία της γήρανσης.

ια δεκαετίες, η επικρατούσα άποψη ήταν ότι μετά την εμμηνόπαυση οι ωοθήκες σταματούν ουσιαστικά να έχουν ενεργό ρόλο στον οργανισμό. Ωστόσο, νέα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι η πραγματικότητα ίσως είναι πολύ πιο σύνθετη.

Ερευνητές από το Northwestern University των ΗΠΑ, με επικεφαλής τη βιολόγο αναπαραγωγής Francesca Duncan, διαπίστωσαν ότι οι ωοθήκες δεν γίνονται «ανενεργές» μετά το τέλος της αναπαραγωγικής τους λειτουργίας. Αντίθετα, φαίνεται πως αποκτούν έναν νέο ρόλο, ο οποίος σχετίζεται με το ανοσοποιητικό σύστημα και πιθανώς επηρεάζει τη συνολική διαδικασία της γήρανσης.

Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Molecular Human Reproduction.

Η Duncan προσπαθεί εδώ και χρόνια να κατανοήσει τι συμβαίνει στις ωοθήκες μετά το τέλος της αναπαραγωγικής τους λειτουργίας. Μια νέα μελέτη σε ποντίκια της Ντάνκαν και συνεργατών της από ερευνητικά ιδρύματα των ΗΠΑ, υποδεικνύει ότι οι ωοθήκες μετά την εμμηνόπαυση παραμένουν βιολογικά ενεργές και όχι αδρανείς, όπως θεωρούνταν έως σήμερα. Τα ευρήματα συμφωνούν με εκείνα μιας δεύτερης μελέτης της ίδιας ερευνήτριας σε 28 μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες, η οποία δεν έχει ακόμη αξιολογηθεί από ομοτίμους.

Η έρευνα έδειξε ότι οι πρωτεΐνες που παράγονται από τον ωοθηκικό ιστό διαφέρουν ανάλογα με την ηλικιακή ομάδα των γυναικών. Αν οι ωοθήκες ήταν πραγματικά «ανενεργές» μετά το τέλος της αναπαραγωγικής περιόδου, κάτι τέτοιο δεν θα έπρεπε να συμβαίνει. Αν και οι μελέτες σε ποντίκια δεν μπορούν να αποτυπώσουν με ακρίβεια όσα συμβαίνουν στον ανθρώπινο οργανισμό, προσφέρουν πολύτιμες ενδείξεις, καθώς τα δύο είδη μοιράζονται κοινά εξελικτικά χαρακτηριστικά.

Η αλλαγή ρόλου

Οι ερευνητές αφαίρεσαν τις ωοθήκες από ποντίκια ηλικίας δύο, 18 και 24 μηνών, προκειμένου να εξετάσουν διαφορετικά στάδια της αναπαραγωγικής τους ζωής. Οι ωοθήκες των ποντικιών συνήθως παύουν να λειτουργούν περίπου στα δύο έτη ζωής. Αν και η εμμηνόπαυσή τους δεν συνοδεύεται από τη δραματική πτώση των οιστρογόνων που παρατηρείται στις γυναίκες, παρουσιάζει αρκετές ομοιότητες.

Η ερευνητική ομάδα ανέλυσε τον ιστό της μίας ωοθήκης από κάθε ζώο, προκειμένου να εξετάσει τις ανατομικές αλλαγές σε διαφορετικά ηλικιακά στάδια. Στην άλλη ωοθήκη εφαρμόστηκε η τεχνική της αλληλούχισης RNA (bulk RNA sequencing), η οποία επιτρέπει τον εντοπισμό όχι μόνο των γονιδίων που υπάρχουν στον ιστό, αλλά και εκείνων που είναι ενεργά και συμμετέχουν στην παραγωγή πρωτεϊνών.

Όπως ήταν αναμενόμενο, οι μηχανισμοί που σχετίζονται με την αναπαραγωγή εξασθενούσαν με την ηλικία. Τα μεγαλύτερα σε ηλικία ποντίκια είχαν λιγότερα ωοθυλάκια, ενώ παρατηρήθηκαν και αλλαγές στην οργάνωση του κυτταρικού ιστού και του κολλαγόνου. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι ωοθήκες σταματούν να λειτουργούν. Αντίθετα, φαίνεται πως αναλαμβάνουν έναν νέο ρόλο.

«Οι αναλύσεις του μεταγραφώματος αποκάλυψαν μια μετατόπιση από την αναπαραγωγική λειτουργικότητα προς ένα προφίλ που κυριαρχείται από το ανοσοποιητικό σύστημα με την πάροδο της ηλικίας», αναφέρουν οι ερευνητές.

«Αντίστοιχα, οι ωοθήκες μετά την αναπαραγωγική ηλικία παρουσίαζαν αυξημένη παρουσία Τ κυττάρων, μακροφάγων και πολυπύρηνων γιγαντοκυττάρων», σημείωσαν.

Παρότι οι ηλικιωμένες ωοθήκες διέφεραν σημαντικά τόσο μορφολογικά όσο και λειτουργικά από εκείνες των νεαρών ποντικιών, εμφάνιζαν επίσης διαφορετικά πρότυπα γονιδιακής έκφρασης, κάτι που παρατηρήθηκε και στη μελέτη των μετεμμηνοπαυσιακών γυναικών.

Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι οι ωοθήκες συνεχίζουν να υφίστανται μοριακές αλλαγές ακόμη και μετά την ολοκλήρωση της αναπαραγωγικής τους αποστολής. Σύμφωνα με τους ερευνητές, φαίνεται να μετατρέπονται σε ένα όργανο με χαρακτηριστικά του ανοσοποιητικού συστήματος και φλεγμονώδη δράση.

«Αυτά τα ευρήματα αμφισβητούν τη θεωρία ότι η ωοθήκη μετά την αναπαραγωγική ηλικία είναι αδρανής, υποδεικνύοντας αντίθετα ότι αποκτά μια ανοσολογική ταυτότητα με πιθανή ενδοκρινική και παρακρινική επίδραση στη γήρανση ολόκληρου του οργανισμού», κατέληξε η ερευνητική ομάδα.

Πηγη: https://www.news4health.gr/

Μια μεταδιδακτορική έρευνα του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, βασισμένη στην ανάλυση δεδομένων της περιόδου 2017–2023, δείχνει πώς τα ληξιαρχικά δεδομένα μπορούν να αξιοποιηθούν ως εργαλείο παρακολούθησης της δημόσιας υγείας σε επίπεδο Δήμου.

Οι περισσότερες ληξιαρχικές εγγραφές θανάτου καταλήγουν σε ένα αρχείο και χρησιμοποιούνται κυρίως για διοικητικούς σκοπούς. Κι όμως, όταν αναλυθούν συστηματικά μέσα στον χρόνο, μπορούν να αποκαλύψουν σημαντικές δημογραφικές και υγειονομικές μεταβολές μιας κοινότητας. Μπορούν να δείξουν πώς γερνά ένας πληθυσμός, ποιες αιτίες θανάτου κυριαρχούν, πώς μεταβάλλονται οι ανάγκες υγείας και πώς μεγάλα γεγονότα, όπως μια πανδημία, αποτυπώνονται στη θνησιμότητα.

Με αυτή τη λογική πραγματοποιήθηκε στο Τμήμα Νοσηλευτικής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας η παρούσα μεταδιδακτορική έρευνα, η οποία ανέλυσε 1.211 ληξιαρχικές εγγραφές θανάτου , καθώς και τα ληξιαρχικά δεδομένα γεννήσεων της περιόδου 2017–2023, από έναν Καλλικρατικό Δήμο της Περιφερειακής Ενότητας Μαγνησίας.

Στόχος δεν ήταν απλώς να περιγραφούν οι θάνατοι μιας περιοχής, αλλά να διερευνηθεί κατά πόσο τα ληξιαρχικά δεδομένα μπορούν να αξιοποιηθούν ως εργαλείο παρακολούθησης των δημογραφικών και επιδημιολογικών μεταβολών και, κατ’ επέκταση, ως έμμεσοι δείκτες του τοπικού συστήματος υγείας.

Η έρευνα εκπονήθηκε υπό την επιστημονική επίβλεψη της Καθηγήτριας Φωτεινής Μάλλη, στην οποία εκφράζω τις θερμές μου ευχαριστίες για την καθοδήγηση και τη συνεχή υποστήριξή της καθ’ όλη τη διάρκεια της ερευνητικής διαδικασίας.Τι μπορούν να μας πουν 1.211 ληξιαρχικές εγγραφές για την υγεία μιας τοπικής κοινωνίας;
Μια κοινωνία που γερνά

Η πρώτη εικόνα που προέκυψε από την ανάλυση ήταν δημογραφική. Η μέση ηλικία θανάτου κατά την επταετία ήταν 80,2 έτη, ενώ το 75,9% των θανόντων ήταν ηλικίας 75 ετών και άνω. Οι γυναίκες κατέγραψαν στατιστικά σημαντικά υψηλότερη μέση ηλικία θανάτου από τους άνδρες, εύρημα που συμφωνεί με το γνωστό πρότυπο μεγαλύτερου προσδόκιμου ζωής των γυναικών.

Η πλειονότητα των θανόντων ήταν συνταξιούχοι, ενώ οι περισσότεροι ήταν έγγαμοι ή χήροι, στοιχεία που συνθέτουν την εικόνα ενός πληθυσμού με έντονα γηρασμένη ηλικιακή δομή.
Οι αιτίες θανάτου αλλάζουν περισσότερο από την ηλικία

Παρότι η μέση ηλικία θανάτου παρέμεινε σχετικά σταθερή, η εικόνα των αιτιών θανάτου παρουσίασε μεγαλύτερες μεταβολές. Τα καρδιαγγειακά νοσήματα αποτέλεσαν την κυριότερη αιτία θανάτου, αντιπροσωπεύοντας το 25,2% των καταγεγραμμένων περιστατικών. Ακολούθησαν οι λοιμώξεις (18,7%) και τα κακοήθη νεοπλάσματα (18,2%), ενώ οι θάνατοι που αποδόθηκαν στη COVID-19 αντιστοιχούσαν στο 7,0% του συνόλου και εμφανίστηκαν αποκλειστικά μετά το 2020.

Η ηλικία θανάτου διαφοροποιήθηκε σημαντικά ανάλογα με την αιτία. Οι θάνατοι που αποδόθηκαν σε γήρας καταγράφηκαν στις μεγαλύτερες ηλικίες, με μέση ηλικία 91,1 έτη, ενώ οι βίαιοι θάνατοι εμφανίστηκαν σε σημαντικά νεότερα άτομα, με μέση ηλικία 60,5 έτη. Οι θάνατοι από κακοήθη νεοπλάσματα καταγράφηκαν σε ενδιάμεσες ηλικίες.
Τι άφησε πίσω της η πανδημία;

Η επταετία χωρίστηκε σε τρεις περιόδους: προπανδημική (2017–2019), πανδημική (2020–2021) και μεταπανδημική (2022–2023).

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα ήταν ότι η μέση ηλικία θανάτου δεν μεταβλήθηκε στατιστικά σημαντικά μεταξύ των τριών περιόδων. Με άλλα λόγια, η πανδημία δεν συνοδεύτηκε από μεταβολή της ηλικίας στην οποία καταγράφονταν οι θάνατοι στον συγκεκριμένο Δήμο.

Αυτό που μεταβλήθηκε ήταν η κατανομή των αιτιών θανάτου. Στη μεταπανδημική περίοδο αυξήθηκε η συχνότητα καταγραφής των λοιμώξεων και του γήρατος ως αιτιών θανάτου, ενώ μειώθηκαν οι καταγραφές αδιευκρίνιστης αιτίας. Η διαφοροποίηση αυτή ήταν στατιστικά σημαντική. Η μελέτη καταγράφει τη μεταβολή, χωρίς να διερευνά τους παράγοντες που την προκάλεσαν.
Πού καταγράφονται οι περισσότεροι θάνατοι;

Το 40,7% των θανάτων καταγράφηκε σε νοσοκομεία, το 31,3% στην οικία και το 23,0% σε ιδιωτικές κλινικές ή ιδρύματα, ενώ μόλις το 2,9% σημειώθηκε σε πανεπιστημιακά νοσοκομεία.

Κατά τη διάρκεια της πανδημίας αυξήθηκε το ποσοστό των νοσοκομειακών θανάτων, από 40,1% στην προπανδημική περίοδο σε 51,6% κατά την πανδημία, πριν υποχωρήσει εκ νέου μετά το 2022. Η έρευνα περιγράφει αυτή τη μεταβολή, χωρίς να αποδίδει αιτιώδη ερμηνεία, καθώς δεν εξετάστηκαν παράγοντες όπως η πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας ή οι αλλαγές στην οργάνωση της νοσοκομειακής φροντίδας.Τι μπορούν να μας πουν 1.211 ληξιαρχικές εγγραφές για την υγεία μιας τοπικής κοινωνίας;
Όταν τα ληξιαρχεία γίνονται εργαλείο Δημόσιας Υγείας

Η αξία της μελέτης δεν περιορίζεται στην περιγραφή των χαρακτηριστικών της θνησιμότητας ενός Δήμου. Αναδεικνύει πώς δεδομένα που ήδη συλλέγονται καθημερινά από τα ληξιαρχεία μπορούν να αξιοποιηθούν για την παρακολούθηση της δημόσιας υγείας σε τοπικό επίπεδο.

Στην υπό μελέτη περιοχή, οι γεννήσεις παρέμειναν ουσιαστικά σταθερές καθ’ όλη τη διάρκεια της επταετίας, χωρίς να καταγραφεί στατιστικά σημαντική μεταβολή. Η συστηματική ανάλυση της ηλικίας θανάτου, των αιτιών, του τόπου θανάτου και της σχέσης γεννήσεων-θανάτων μπορεί να αποτυπώσει τις δημογραφικές και επιδημιολογικές μεταβολές μιας τοπικής κοινωνίας διαχρονικά.

Με αυτή την έννοια, οι δείκτες θνησιμότητας μπορούν να λειτουργήσουν ως έμμεσοι δείκτες παρακολούθησης του τοπικού συστήματος υγείας και να υποστηρίξουν την επιδημιολογική επιτήρηση και τον σχεδιασμό πολιτικών δημόσιας υγείας σε επίπεδο Δήμου.

Η προσέγγιση αυτή δεν αξιολογεί άμεσα την ποιότητα των υπηρεσιών υγείας ούτε τεκμηριώνει σχέσεις αιτίου–αποτελέσματος. Προτείνει όμως ένα πρακτικό πλαίσιο παρακολούθησης, βασισμένο σε δεδομένα που ήδη υπάρχουν και μπορούν να αναλυθούν συστηματικά.
Ένα μήνυμα που ξεπερνά τα όρια της συγκεκριμένης μελέτης

Η δημογραφική γήρανση αποτελεί μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν σήμερα πολλές ελληνικές τοπικές κοινωνίες. Παράλληλα, η ανάγκη για αξιόπιστα δεδομένα που θα υποστηρίζουν τον σχεδιασμό υπηρεσιών υγείας γίνεται ολοένα και μεγαλύτερη.

Η εμπειρία της συγκεκριμένης μελέτης δείχνει ότι τα ληξιαρχικά δεδομένα μπορούν να αξιοποιηθούν πολύ πέρα από τον διοικητικό τους ρόλο. Όταν αναλύονται συστηματικά, προσφέρουν μια αξιόπιστη εικόνα των δημογραφικών και επιδημιολογικών μεταβολών μιας τοπικής κοινωνίας και μπορούν να υποστηρίξουν την τεκμηριωμένη λήψη αποφάσεων για τη δημόσια υγεία σε τοπικό επίπεδο.

Δρ. Λαμπρόπουλος Χ. Ιωάννης

Μεταδιδακτορικός Ερευνητής Τμήματος Νοσηλευτικής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

Επίκουρος Καθηγητής Τμήματος Διοίκησης Επιχειρήσεων Πανεπιστημίου Πατρών

Πηγη: https://www.healthreport.gr/

Διεξόδους από το ΕΣΥ στον ιδιωτικό τομέα φαίνεται ότι αναζητούν καθημερινά όλο και περισσότεροι νοσοκομειακοί γιατροί. Ο ιατρικός κλάδος τα τελευταία χρόνια που βλέπει τα εισοδήματά του να παραμένουν «παγωμένα» και να μη δίνονται σημαντικές αυξήσεις, αξιοποιεί όπως φαίνεται τη δυνατότητα που του έχει δοθεί νομοθετικά να ασκεί και ιδιωτικό έργο.

Για αυτό και πολλοί γιατροί του ΕΣΥ στρέφονται πλέον και στα ιδιωτικά τους ιατρεία ή στις ιδιωτικές κλινικές προκειμένου να αυξήσουν τις αποδοχές τους. Πρόκειται όπως φαίνεται για μία αναγκαία συνθήκη, καθώς το υπουργείο υγείας δεν φαίνεται να είναι διατεθειμένο να αυξήσει τους μισθούς των γιατρών του δημοσίου συστήματος υγείας, ώστε να εστιάζουν τις προσπάθειές τους μόνο στους ασθενείς που περνούν τις πύλες των δημοσίων νοσοκομείων.

Έτσι όλο και περισσότεροι γιατροί καταθέτουν αιτήσεις για άσκηση ιδιωτικού έργου σε ποσοστό που αγγίζει το 13% σε σχέση με το 10% που ήταν στο παρελθόν. Να σημειωθεί ότι για να εργαστεί ένας γιατρός του ΕΣΥ στον ιδιωτικό τομέα θα πρέπει να λάβει έγγραφη άδεια από τη διοίκηση της μονάδας στην οποία υπηρετεί.

Να υπενθυμιστεί ότι δικαίωμα για άσκηση ιδιωτικού έργου έχουν όλοι οι γιατροί του δημόσιου συστήματος υγείας, είτε εργάζονται σε νοσοκομείο, είτε σε μονάδες πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, είτε ακόμη και στο ΕΚΑΒ.

Η ίδια δυνατότητα έχει δοθεί και στους ειδικευόμενους γιατρούς και μάλιστα προσφάτως δόθηκε και παράταση προκειμένου να υποβάλουν το αίτημά τους. Διαβάστε εδώ αναλυτικά ΕΔΩ: «Παρατείνεται η προθεσμία για αιτήσεις από τους ειδικευόμενους γιατρούς για ιδιωτικό έργο – Τι προβλέπει απόφαση»

Ενδεικτικό είναι με βάση τα στοιχεία του υπουργείου υγείας ότι από τους γιατρούς της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, δηλαδή των κέντρων υγείας και των ΤΟΜΥ, υποβλήθηκαν 587 αιτήσεις εκ των οποίων οι 245 υποβάλλονται για πρώτη φορά και οι 342 για ανανέωση.

Πάντως η ηγεσία του υπουργείου υγείας έδωσε προσφάτως και αντιστρόφως το δικαίωμα και στους ιδιώτες γιατρούς να εργάζονται στα δημόσια νοσοκομεία για την πραγματοποίηση χειρουργικών επεμβάσεων. Αλλά φαίνεται ότι ορίστηκαν εξαιρετικά χαμηλές τιμές, με αποτέλεσμα μέχρι σήμερα το ενδιαφέρον να είναι αναιμικό.
Οι απαγορεύσεις για το ιδιωτικό έργο των γιατρών του ΕΣΥ

Ωστόσο υπάρχουν και ορισμένες απαγορεύσεις σχετικά με τους ποιους ασθενείς θα μπορούν να εξετάζουν ή να χειρουργούν οι γιατροί του ΕΣΥ κατά την άσκηση του ιδιωτικού τους έργου.
Συγκεκριμένα:

Προϋποθέσεις χορήγησης άδειας

Η χορήγηση άδειας άσκησης ιδιωτικού έργου παρέχεται υπό τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

α. Η μη άσκηση κλινικού έργου σε ασθενείς που εξετάστηκαν στα τακτικά ιατρεία του Νοσοκομείου ή στο Κέντρο Υγείας και κάθε διασυνδεόμενη με αυτό Μονάδα Υγείας, από τον ίδιο ιατρό ή σε όσους ασθενείς βρίσκονται στην ενιαία λίστα χειρουργείου.

β. Η μη διατάραξη, διαφοροποίηση ή παραβίαση της εύρυθμης ολοήμερης, πέραν του τακτικού ωραρίου, λειτουργίας του νοσοκομείου, καθώς και της ομαλής κατάρτισης του προγράμματος εφημεριών ή της αντίστοιχης λειτουργίας του Κέντρου Υγείας, σύμφωνα με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο. Όσον αφορά την ομαλή κατάρτιση του προγράμματος των εφημεριών δύναται, πριν τη χορήγηση της εν λόγω άδειας, να ζητείται η γνώμη του Επιστημονικού Συμβουλίου του Νοσοκομείου, η οποία δεν είναι δεσμευτική.

γ. Η μη διατάραξη, διαφοροποίηση ή παραβίαση του αριθμού των ανά κλινική χειρουργικών επεμβάσεων, του αριθμού των ιατρικών επισκέψεων, των διαγνωστικών και επεμβατικών πράξεων και των παρακλινικών εξετάσεων, κατά το εξάμηνο που προηγείται της υποβολής της αιτήσεως.

Ειδικότερα, λαμβάνονται υπόψη: α) για τους ιατρούς του παθολογικού τομέα, ο αριθμός των τακτικών ιατρείων που έχουν διενεργηθεί από το σύνολο των υπηρετούντων ιατρών της κλινικής/ή του Κέντρου Υγείας, β) για τους ιατρούς του χειρουργικού τομέα, ο αριθμός και η βαρύτητα των χειρουργικών πράξεων στο σύνολο των ιατρών της κλινικής και γ) για τους ιατρούς του εργαστηριακού τομέα, το σύνολο των πράξεων του τμήματος.

δ. Να μην τελεί ο αιτών υπό καθεστώς άδειας άνευ αποδοχών και οποιασδήποτε άλλης μορφής άδειας, πλην της κανονικής.

ε. Να μην τελεί ο αιτών υπό καθεστώς αργίας ή αναστολής άσκησης καθηκόντων.

στ. Η κατ’ ελάχιστον διατήρηση των δεικτών παραγωγικότητας των κλινικών και τμημάτων του νοσοκομείου στα ποσοστά που καταγράφονται κατά το εξάμηνο που προηγείται της υποβολής της αιτήσεως, με μέγιστη επιτρεπόμενη απόκλιση 10%.

Ως ελάχιστο όριο παραγωγικότητας ορίζεται το ισχύον κατά την υποβολή της πρώτης αιτήσεως για χορήγηση άδειας άσκησης ιδιωτικού έργου. Ο Διοικητής ή ο Πρόεδρος του νοσοκομείου ή ο Διοικητής της Υ.Πε. είναι υπεύθυνος για τη διαρκή και, κατ’ ελάχιστον ανά μήνα, παρακολούθηση των δεικτών παραγωγικότητας.

ζ. Να μην συνεργάζεται, κατά την παροχή του ιδιωτικού έργου, με οποιαδήποτε σχέση, ο αιτών με προμηθεύτριες εταιρείες των Δημοσίων Νοσοκομείων Ε.Σ.Υ. ή Κέντρων Υγείας ή άλλες με αυτά διασυνδεόμενες Μονάδες

Πηγη: https://www.healthreport.gr