Οικογενειακοί γιατροί στην Αγγλία θα μπορούν, για πρώτη φορά παγκοσμίως, να χρησιμοποιούν αιματολογικές εξετάσεις για να εντοπίζουν εγκαίρως τον καρκίνο

Κλινική δοκιμή στην Αγγλία θα αξιολογεί για πρώτη φορά αν οι οικογενειακοί γιατροί θα μπορούν να χρησιμοποιούν απλές αιματολογικές εξετάσεις για να βοηθούν στη διάγνωση ορισμένων από τις πιο κοινές μορφές καρκίνου πιο έγκαιρα ενισχύοντας έτσι τις πιθανότητες επιβίωσης των ασθενών.

Τα διαγνωστικά τεστ, των οποίων η παραγωγή έγινε από το πανεπιστήμιο του Μπέρμινγχαμ, θα αναζητούν συμπτώματα πολλών καρκίνων μέσω ενός δείγματος αίματος και θα εκτιμούν από ποιό σημείο του σώματος μπορεί να προέρχεται η νόσος.

Η κλινική δοκιμή αποτελεί παγκόσμια πρώτη για το αν οι απλές αιματολογικές εξετάσεις μπορούν να βοηθούν του γενικούς οικογενειακούς γιατρούς να εντοπίζουν πολύ ταχύτερα τους ασθενείς εκείνους που χρειάζονται επειγόντως θεραπεία.

Το ποσοστό θνησιμότητας από καρκίνο στη Βρετανία είναι από τα υψηλότερα στις χώρες του ΟΟΣΑ (Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης) σε κατά κεφαλήν βάση.

Η δοκιμή θα περιλάβει καρκίνους της κοιλιακής χώρας, ανάμεσά τους και του προστάτη, των ωοθηκών, του εντέρου, του παγκρέατος, του στομάχου και του συκωτιού, οι οποίοι συχνά διαγιγνώσκονται πολύ αργά.

Στη δοκιμή θα συμμετέχουν τουλάχιστον 200 γενικοί ιατροί από το ΕΣΥ της Αγγλίας και περισσότεροι από 20.000 ασθενείς.

Ασθενείς ηλικίας 45 ετών και άνω που επισκέπτονται τον οικογενειακό τους γιατρό με συμπτώματα στην κοιλιακή χώρα, όμως το επίμονο φούσκωμα ή η δυσφορία, θα μπορούν να συμμετάσχουν.

Οι εξετάσεις θα βασιστούν σε τεχνολογίες περιλαμβανομένης της Τεχνητής Νοημοσύνης και της μέτρησης των πρωτεϊνών στο αίμα.

Η κλινική δοκιμή θα αξιολογεί πόσο αποτελεσματικές είναι αυτές οι εξετάσεις αίματος για να στηρίξουν τη διάγνωση των οικογενειακών γιατρών προτού αποφασιστεί αν θα αρχίσουν να χρησιμοποιούνται σε εθνικό επίπεδο.

 

 

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Εμμηνόπαυση: Νέες διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες για την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων

Λίγες εβδομάδες μετά την Παγκόσμια Ημέρα Εμμηνόπαυσης, που τιμάται κάθε χρόνο στις 18 Οκτωβρίου, η υγεία και η ποιότητα ζωής των γυναικών έρχονται και πάλι στο προσκήνιο, με αφορμή τις νέες κατευθυντήριες οδηγίες του American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG) για την αντιμετώπιση των εμμηνοπαυσιακών συμπτωμάτων, οι οποίες δημοσιεύθηκαν στο τεύχος Νοεμβρίου 2026 του επιστημονικού περιοδικού Obstetrics & Gynecology.

Όπως εξηγεί η Σοφία Καλανταρίδου, καθηγήτρια Μαιευτικής και Γυναικολογίας του ΕΚΠΑ, πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Οικογενειακού Προγραμματισμού, Αντισύλληψης και Αναπαραγωγικής Υγείας και αντιπρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Κλιμακτηρίου και Εμμηνόπαυσης, οι νέες οδηγίες αναδεικνύουν τη σημασία της εξατομικευμένης αντιμετώπισης των συμπτωμάτων, όπως οι εξάψεις, οι νυχτερινές εφιδρώσεις, οι διαταραχές του ύπνου και της διάθεσης, που συχνά επηρεάζουν σημαντικά την καθημερινότητα των γυναικών.

Μια φυσιολογική μετάβαση με σημαντικές προκλήσεις

Η εμμηνόπαυση αποτελεί μια φυσιολογική φάση στη ζωή κάθε γυναίκας. Με την αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης, οι γυναίκες μπορεί πλέον να περνούν έως και το 40% της ζωής τους μετά την εμμηνόπαυση.

Όπως αναφέρει η κ. Καλανταρίδου, κατά την περίοδο αυτή, οι ορμονικές διακυμάνσεις προκαλούν μια σειρά από σωματικά και ψυχολογικά συμπτώματα, όπως εξάψεις, νυχτερινές εφιδρώσεις, χρόνια κόπωση, διαταραχές ύπνου, εναλλαγές της διάθεσης και δυσκολία στη συγκέντρωση.

Παράλληλα, προβλήματα υγείας, όπως το ουρογεννητικό σύνδρομο της εμμηνόπαυσης, η οστεοπόρωση, η σεξουαλική δυσλειτουργία, ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 και τα καρδιαγγειακά νοσήματα, εμφανίζονται συχνότερα κατά τη συγκεκριμένη περίοδο της ζωής.

«Η εμμηνόπαυση παρατηρείται φυσιολογικά γύρω στην ηλικία των 50-51 ετών. Ωστόσο, σε περίπου 12% των γυναικών εμφανίζεται πριν από την ηλικία των 45 ετών, ενώ σε ποσοστό περίπου 3,5% παρατηρείται πρόωρη ωοθηκική ανεπάρκεια, πριν από την ηλικία των 40 ετών.

Περισσότερες από ένα δισεκατομμύριο γυναίκες παγκοσμίως είναι σήμερα άνω των 50 ετών και ένα σημαντικό ποσοστό αντιμετωπίζει έντονα εμμηνοπαυσιακά συμπτώματα. Παρ’ όλα αυτά, η εμμηνόπαυση εξακολουθεί να αποτελεί θέμα ταμπού, με πολλές γυναίκες να υποφέρουν σιωπηλά, χωρίς να αναζητούν την κατάλληλη βοήθεια».

Νέα δεδομένα για τη θεραπευτική αντιμετώπιση

Η ανάγκη για ουσιαστικότερη αντιμετώπιση των εμμηνοπαυσιακών συμπτωμάτων αναγνωρίζεται πλέον ολοένα περισσότερο σε διεθνές επίπεδο, σημειώνει η καθηγήτρια.

Προσθέτει ότι χαρακτηριστική είναι η εξέλιξη του Νοεμβρίου 2025, όταν ο Αμερικανικός Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) ανακοίνωσε την απόφασή του να προχωρήσει στην αφαίρεση ορισμένων προειδοποιήσεων υψηλής σοβαρότητας (boxed warnings) από την επισήμανση συγκεκριμένων σκευασμάτων ορμονικής θεραπείας για την εμμηνόπαυση. Οι προειδοποιήσεις αυτές αφορούσαν, μεταξύ άλλων, καρδιαγγειακούς κινδύνους, τον καρκίνο του μαστού και την άνοια και είχε επιβληθεί να αναγράφεται στα ορμονικά σκευάσματα από το έτος 2003.

«Η εξέλιξη αυτή αντανακλά την ανάγκη επανεξέτασης των επιστημονικών δεδομένων και εξατομικευμένης αξιολόγησης των οφελών και των κινδύνων της ορμονικής θεραπείας.

Στις ΗΠΑ ήδη ανακοινώθηκε η δημιουργία ενός νέου ερευνητικού ινστιτούτου (Women’s Health Division within the National Institutes of Health) με σκοπό την προώθηση της έρευνας για την υγεία των γυναικών σε όλα τα στάδια της ζωής τους, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην εμμηνόπαυση».

Σύμφωνα με τις νέες κατευθυντήριες οδηγίες του ACOG, η αντιμετώπιση των εμμηνοπαυσιακών συμπτωμάτων πρέπει να βασίζεται στις ιδιαίτερες ανάγκες κάθε γυναίκας, λαμβάνοντας υπόψη τις ενδείξεις, τις αντενδείξεις και το ατομικό ιατρικό ιστορικό της.

Οι διαθέσιμες επιλογές περιλαμβάνουν τόσο ορμονικές όσο και μη ορμονικές θεραπείες, με στόχο την αποτελεσματική αντιμετώπιση των εξάψεων, των νυχτερινών εφιδρώσεων, των διαταραχών του ύπνου και της διάθεσης.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται επίσης στις μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις, όπως η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία, η σωματική άσκηση και η υιοθέτηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής, στον οποίο περιλαμβάνεται και η ισορροπημένη διατροφή.

Η σημασία του ανοιχτού διαλόγου

Όπως επισημαίνει η καθηγήτρια Σοφία Καλανταρίδου, κάθε γυναίκα που διανύει τη μετάβαση από την αναπαραγωγική ηλικία στην εμμηνόπαυση πρέπει να έχει τη δυνατότητα να αναζητά και να λαμβάνει την υποστήριξη που χρειάζεται, μέσα από κατάλληλες φαρμακευτικές και μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις.

«Η ουσιαστικότερη αλλαγή, ωστόσο, δεν περιορίζεται μόνο στην εξέλιξη των θεραπευτικών επιλογών, αλλά αφορά και την καλλιέργεια μιας κουλτούρας ανοιχτού διαλόγου, ενημέρωσης και κατανόησης.

Η εμμηνόπαυση δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μια περίοδος κατά την οποία οι γυναίκες οφείλουν να υπομένουν σιωπηλά συμπτώματα που επηρεάζουν την καθημερινότητα και την ευημερία τους».

Πηγή: ΑΠΕ

 

Πηγη: https://www.news4health.gr/

Ημέρα ανοιχτών ιατρείων πόνου και παρηγορικής φροντίδας

ΗΘεραπεία του Πόνου και η Παρηγορική Φροντίδα δεν είναι πολυτέλεια. Είναι δικαίωμα. Η Πολιτεία οφείλει να το διασφαλίσει για όλους», αναφέρει η Ελληνική Εταρεία Θεραπείας Πόνου και Παρηγορικής Φροντίδας ΠΑΡΗ.ΣΥ.Α.), απευθύνοντας κάλεσμα σε όλα τα ιατρεία πόνου και παρηγορικής φροντίδας της χώρας του δημόσιου και ιδιωτικού συστήματος υγείας να συμμετάσχουν στην Ημέρα Ανοιχτών Ιατρείων Πόνου και Παρηγορικής Φροντίδας, σήμερα 10 Νοεμβρίου από 10:00 έως 18:00.
Την ημέρα αυτή, οι διεπιστημονικές ομάδες των ιατρείων-αναισθησιολόγοι/αλγολόγοι, νοσηλευτές, ψυχολόγοι, φυσιοθεραπευτές και άλλοι επαγγελματίες υγείας θα υποδεχθούν ασθενείς με καρκινικό και μη καρκινικό πόνο και τις οικογένειές τους, προσφέροντας ενημέρωση, αξιολόγηση και καθοδήγηση για την κατάλληλη θεραπευτική αντιμετώπιση. Η δράση υλοποιείται για δέκατη συνεχή χρονιά. Τα Ιατρεία Πόνου και Παρηγορικής Φροντίδας των νοσοκομείων θα δεχτούν σήμερα τους ασθενείς χωρίς ραντεβού.
«Η Θεραπεία του Πόνου και η πρόσβαση στις υπηρεσίες Παρηγορικής Φροντίδας αποτελούν τμήμα του θεμελιώδους δικαιώματος στην υγεία και δεν συνιστούν πολυτέλεια ή πράξη φιλανθρωπίας. Κι όμως, στη χώρα μας, τα Ιατρεία Πόνου και Παρηγορικής Φροντίδας εξακολουθούν σε μεγάλο βαθμό να λειτουργούν χάρη στην εθελοντική προσφορά και την αυταπάρνηση των επαγγελματιών υγείας, χωρίς την αναγκαία θεσμική κατοχύρωση και επαρκή στελέχωση, παρά την έκδοση σχετικής υπουργικής απόφασης από το έτος 2008, η οποία δεν υλοποιήθηκε μέχρι σήμερα.
Παρά την πολύχρονη κλινική εμπειρία των δομών αυτών στην παροχή Θεραπείας Πόνου στο πλαίσιο Παρηγορικής Ιατρικής και την κάλυψη χιλιάδων ασθενών ετησίως, δεν έχουν αναγνωριστεί ούτε ως πάροχοι υπηρεσιών ούτε ως τμήματα της εκπαιδευτικής διαδικασίας στο υπό διαμόρφωση σύστημα ανάπτυξης Ανακουφιστικής Φροντίδας στη χώρα μας», αναφέρει η ΠΑΡΗ.ΣΥ.Α..
Διεκδικεί τη διασφάλιση της ισότιμης πρόσβασης κάθε ασθενούς στη σύγχρονη Θεραπεία του Πόνου και στην ολοκληρωμένη Παρηγορική Φροντίδα, με σεβασμό στην ποιότητα ζωής και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και την πλήρη θεσμική αναγνώριση των Ιατρείων Πόνου και Παρηγορικής Φροντίδας.
Πηγη: https://www.news4health.gr/

Η αντιμετώπιση του πόνου ως δείκτης πολιτισμού – Ημέρα ανοικτών Ιατρείων Πόνου

Έχοντας συμπληρώσει μισό αιώνα ζωής, το Ιατρείο Πόνου του Θεαγένειου αντικαρκινικού νοσοκομείου Θεσσαλονίκης, το πρώτο στη Βόρεια Ελλάδα, συνεχίζει να παρέχει εξειδικευμένη ανακούφιση και παρηγορική φροντίδα σε εκατοντάδες ασθενείς, ογκολογικούς και μη. Ωστόσο, όπως και στα περισσότερα από τα 57 Ιατρεία Πόνου στην επικράτεια, η λειτουργία του εξακολουθεί να στηρίζεται στην εθελοντική προσπάθεια και αφοσίωση του προσωπικού, που παρέχει υπηρεσίες από το “υστέρημα” του χρόνου του. Η ένταξη των Ιατρείων αυτών στους οργανισμούς των νοσοκομείων θα δώσει τη δυνατότητα επαρκούς στελέχωσης και καλύτερης, διεπιστημονικής αντιμετώπισης των ασθενών.

Με αφορμή τη σημερινή (10 Νοεμβρίου) Ημέρα Ανοικτών Ιατρείων Πόνου, η αναισθησιολόγος – εντατικολόγος, διευθύντρια της ΜΕΘ και υπεύθυνη του Ιατρείου Πόνου του Θεαγένειου, Σουζάνα Ανίσογλου (φωτογραφία), μιλά στο iatronet.gr για τον χρόνιο πόνο που από ένα σημείο και μετά παύει να είναι σύμπτωμα και μετατρέπεται σε νόσο. Η αντιμετώπισή του, όπως υπογραμμίζει, δεν είναι μόνο θεραπευτική επιλογή, αλλά θεμελιώδες δικαίωμα του ανθρώπου και υποχρέωση του θεράποντα.

Το σύνθημα της φετινής καμπάνιας της Ελληνικής Θεραπείας Πόνου και Παρηγορικής Φροντίδας (ΠΑΡΗ.ΣΥ.Α.), “Θεραπεία Πόνου – Θεμελιώδης πυλώνας της παρηγορητικής φροντίδας”, αναδεικνύει παράλληλα και το πάγιο αίτημα δημιουργίας σύγχρονων δομών παρηγορικής φροντίδας στην Ελλάδα.

50 χρόνια Ιατρείο Πόνου στο Θεαγένειο

Το Ιατρείο Πόνου στο Θεαγένειο ίδρυσαν το καλοκαίρι 1976, ο πρώτος τακτικός καθηγητής Αναισθησιολογίας στην Ελλάδα (ΑΠΘ), Σπυρίδων Μακρής, και ο νεαρός τότε γιατρός, άρτι αφιχθείς από τις ΗΠΑ, κ. Νικόλαος Μπαλαμούτσος, “(….) προς ανακούφιση, των παρά τω ιδρύματι νοσηλευμένων ασθενών, άνευ ουδεμίας οικονομικής ή άλλης υποχρεώσεως”, όπως καταγράφηκε στα χειρόγραφα πρακτικά της απόφασης του Δ.Σ., με ημερομηνία 26 Ιουνίου 1976.

“Τότε, το Θεαγένειο λειτουργούσε ως ίδρυμα ιδιωτικού δικαίου. Οι άνθρωποι αυτοί, μπροστά από την εποχή τους, έφερναν μια καινοτομία που αναδείκνυε μια ανάγκη, η οποία παραμένει και σήμερα επίκαιρη, μισό αιώνα μετά”, επισημαίνει η κα Ανίσογλου. Την ίδια εποχή, η Διεθνής Ένωση για τη Μελέτη του Πόνου (IASP), διακήρυττε με επίσημη δήλωσή της ότι η αντιμετώπιση του πόνου αποτελεί βασικό ανθρώπινο δικαίωμα.

Είδη πόνου και αντιμετώπιση

Επί 50 χρόνια το Ιατρείο αντιμετωπίζει μια ευρεία γκάμα ειδών πόνου, παρέχοντας εξατομικευμένη ανακούφιση σε ασθενείς, όχι μόνο του Θεαγένειου.

“Παλιότερα, μιλούσαμε για καλοήθη και κακοήθη πόνο, που είναι λανθασμένο. Ο διαχωρισμός γίνεται μεταξύ πόνου καρκινικής και μη καρκινικής αιτιολογίας”, διευκρινίζει η αναισθησιολόγος, προσθέτοντας πως ανεξάρτητα από την αιτιολογία του ο χρόνιος πόνος που ξεπερνά σε διάρκεια το τρίμηνο θεωρείται νόσος.

“Οι ασθενείς μας είναι πρωτίστως καρκινοπαθείς, αλλά αντιμετωπίζουμε και περιστατικά μη καρκινικής αιτιολογίας, όπως οσφυαλγίες, ισχιαλγίες, μετεπεμβατικές νευραλγίες, περιστατικά νευροπαθητικού πόνου και πολλά άλλα”, αναφέρει και συμπληρώνει: “Εκτός από τη φαρμακευτική αγωγή, που δίνεται με συνδυασμούς φαρμάκων, έχουμε και άλλες θεραπευτικές επιλογές, όπως οι παρεμβατικές μέθοδοι, μεταξύ άλλων με ραδιοσυχνότητες. Σε συνεργασία με νευροχειρουργό, εντοπίζουμε ακτινοσκοπικά και στοχεύουμε το σημείο που πονάει, με πάρα πολύ καλά αποτελέσματα”.

Παρηγορική φροντίδα

Η έλλειψη δημόσιων δομών παροχής παρηγορικής φροντίδας, στα πρότυπα αντίστοιχων κέντρων στο εξωτερικό, έχει καταδειχτεί επανειλημμένως, μεταξύ άλλων από την Ελληνική Εταιρεία Αλγολογίας και την ΠΑΡΗ.ΣΥ.Α. “Κάθε άνθρωπος δικαιούται πρόσβαση στην ποιοτική φροντίδα, με ισότητα και σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα. Η παρουσία αντίστοιχων δομών είναι δείκτης πολιτισμού”, υπογραμμίζει η κυρία Ανίσογλου και συμπληρώνει: “Η παρηγορική φροντίδα στοχεύει στο να θεραπεύσει όλα τα ενεργά θέματα που αφορούν την ασθένεια και να εμποδίσει την εμφάνιση νέων. Επίσης, στοχεύει στη βελτίωση των φυσικών, ψυχολογικών, κοινωνικών, πνευματικών και υπαρξιακών αναγκών του ασθενή και μπορεί να γίνει οπουδήποτε: στο νοσοκομείο, στο σπίτι, σε γηροκομεία, σε μονάδες φιλοξενίας”.

Στη ΜΕΘ του Θεαγένεου διατίθενται πάντοτε 1 ως 2 κλίνες για ασθενείς προχωρημένου σταδίου που υποφέρουν από πόνο και δεν μπορούν να διαχειριστούν οι κλινικές. “Έχουμε την ιδιαιτερότητα το Ιατρείο Πόνου να είναι συνδεδεμένο με τη ΜΕΘ, σε αντίθεση με τα περισσότερα από τα υπόλοιπα που ανήκουν στα Αναισθησιολογικά Τμήματα. Έτσι το σχεδίασαν από το 1976, στα πρότυπα πιθανώς της Αμερικής”, εξηγεί η διευθύντρια της Μονάδας.

Οργανική ένταξη 

Τι σημαίνει στην πράξη η λειτουργία των Ιατρείων Πόνου με εθελοντική εργασία; «Κατ΄ αρχάς σημαίνει ότι δουλεύουμε από το ‘υστέρημα’ του χρόνου μας», απαντά η κ. Ανίσογλου, η οποία λειτουργεί το Ιατρείο μαζί με την αναισθησιολόγο – εντατικολόγο Ειρήνη Παπαγεωργίου και δύο αφοσιωμένες νοσηλεύτριες.

“Η ένταξη των Ιατρείων αυτών στους Οργανισμούς των νοσοκομείων θα επιτρέψει την ενίσχυσή τους με επιπλέον γιατρούς, αλλά και άλλο προσωπικό, γιατί δεν είναι μόνο ο αναισθησιολόγος εντατικολόγος – αλγολόγος. Χρειάζεται ψυχολογική υποστήριξη, χρειάζεται φυσικοθεραπεία, διεπιστημονική προσέγγιση”, υπογραμμίζει, προσθέτοντας πως ειδικά μετά την περίοδο της πανδημίας, όταν συνέβη “το μεγάλο κραχ” στην ειδικότητα της αναισθησιολογίας, πολλά νοσοκομεία δυσκολεύονται να υποστηρίξουν τα Ιατρεία Πόνου, καθώς πρέπει να καλυφθούν πρωτίστως τα χειρουργεία.

“Είμαστε αναγνωρισμένοι, αλλά και δεν είμαστε ταυτόχρονα, κατά μία έννοια. Έχουμε εγκρίσεις από επιστημονικά συμβούλια, από την ΥΠΕ, από το ΚΕΣΥ, το οποίο μας δίνει τη δυνατότητα να παρέχουμε εκπαίδευση σε νέους συναδέλφους. Τα Ιατρεία Πόνου στο Διδυμότειχο, στην Κοζάνη, στην Κομοτηνή, αυτό που θα ανοίξει τώρα στον Πολύγυρο, στελεχώνονται από γιατρούς που έχουμε εκπαιδεύσει στο Θεαγένειο”, σημειώνει.

Στο πλαίσιο της ανοικτής ημέρας, τα Ιατρεία Πόνου θα λειτουργήσουν χωρίς ραντεβού την Τρίτη, 10 Νοεμβρίου, από τις 10 το πρωί ως τις 6 το απόγευμα.

 

 

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Τεχνητή Νοημοσύνη: Πώς μπορεί να εκπαιδεύσει τους γιατρούς

Η Τεχνητή Νοημοσύνη (Artificial Intelligence – AI) μετασχηματίζει με ταχύτατους ρυθμούς την ιατρική, δημιουργώντας νέες δυνατότητες στη διάγνωση, στη λήψη θεραπευτικών αποφάσεων και στη φροντίδα των ασθενών.

Παράλληλα, όμως, αναδεικνύει ένα θεμελιώδες ερώτημα: πώς πρέπει να εκπαιδεύονται οι γιατροί όταν ολοένα περισσότερες γνωστικές λειτουργίες μπορούν να υποστηρίζονται από ευφυή υπολογιστικά συστήματα;

Οι ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής (Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ δρ. Μαρία Καπαρέλου (παθολόγος – ογκολόγος) και Θάνος Δημόπουλος (καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής, Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα», τ. πρύτανης ΕΚΠΑ) αναφέρουν ότι σε άρθρο που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό JAMA, οι Jesse Burk-Rafel και Robert Wachter υποστηρίζουν ότι η ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην κλινική πράξη καθιστά αναγκαία μια ουσιαστική αναθεώρηση του παραδοσιακού μοντέλου ιατρικής εκπαίδευσης.

Για περισσότερο από έναν αιώνα, η εκπαίδευση των γιατρών βασίζεται στην απόκτηση εκτεταμένων επιστημονικών γνώσεων και στην ανάπτυξη κλινικής εμπειρίας. Ωστόσο, η δυνατότητα της Τεχνητής Νοημοσύνης να αναλύει πληροφορίες και να προτείνει διαγνωστικές ή θεραπευτικές προσεγγίσεις δημιουργεί τον κίνδυνο οι νέοι γιατροί να παρακάμπτουν τη διαδικασία συλλογισμού μέσα από την οποία αναπτύσσεται η ανεξάρτητη κλινική κρίση.

Το φαινόμενο αυτό περιγράφεται ως never-skilling, δηλαδή η αδυναμία ανάπτυξης ουσιαστικών δεξιοτήτων λόγω πρόωρης εξάρτησης από την τεχνολογία.
Πώς η Τεχνητή Νοημοσύνη αλλάζει τον τρόπο εκπαίδευσης των γιατρών

Οι συγγραφείς προτείνουν μια νέα εκπαιδευτική στρατηγική που βασίζεται σε τρεις άξονες. Την ενίσχυση των δεξιοτήτων που αποκτούν μεγαλύτερη σημασία στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης, την καλλιέργεια νέων ικανοτήτων και τον προσεκτικό περιορισμό εκπαιδευτικών απαιτήσεων που καθίστανται λιγότερο αναγκαίες. Κεντρική θέση εξακολουθεί να κατέχει η άμεση κλινική εξέταση.

Η φυσική εξέταση, η παρατήρηση και η επικοινωνία με τον ασθενή παρέχουν πληροφορίες που ενδέχεται να απουσιάζουν από τον ηλεκτρονικό ιατρικό φάκελο ή να μην αναγνωρίζονται από έναν αλγόριθμο. Εξίσου σημαντική είναι η θεραπευτική συλλογιστική (management reasoning), δηλαδή η ικανότητα μετατροπής μιας διάγνωσης σε εξατομικευμένο θεραπευτικό σχέδιο, λαμβάνοντας υπόψη τη βαρύτητα της νόσου, τις ιδιαίτερες ανάγκες και τις προτιμήσεις του ασθενούς.

Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η ανάπτυξη της ικανότητας κριτικής εποπτείας της συλλογιστικής της Τεχνητής Νοημοσύνης (supervisory reasoning). Πρόκειται για την ικανότητα του γιατρού να αξιολογεί ανεξάρτητα τις διαγνωστικές και θεραπευτικές προτάσεις που παράγονται από συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης, να αναγνωρίζει πιθανές ανακρίβειες και να αποφασίζει πότε πρέπει να τις αποδεχθεί, να τις τροποποιήσει ή να αναζητήσει πρόσθετα κλινικά δεδομένα.

Ο γιατρός του μέλλοντος δεν αρκεί να γνωρίζει πώς να χρησιμοποιεί την Τεχνητή Νοημοσύνη. Πρέπει να διαθέτει την επιστημονική γνώση και την ανεξάρτητη κλινική κρίση που απαιτούνται για να αναγνωρίζει τους περιορισμούς και τα ενδεχόμενα σφάλματά της και να παρεμβαίνει όταν χρειάζεται.

Η διαδικασία αυτή προϋποθέτει δύο βασικές δεξιότητες:

την κατάλληλα προσαρμοσμένη εμπιστοσύνη (calibrated trust), δηλαδή την ικανότητα του γιατρού να προσαρμόζει τον βαθμό εμπιστοσύνης στην Τεχνητή Νοημοσύνη ανάλογα με το εργαλείο, την κλινική εφαρμογή και τη σοβαρότητα των πιθανών συνεπειών, και τη μεταγνώση (metacognition), δηλαδή την ικανότητα να αναγνωρίζει, να αξιολογεί και να αναπροσαρμόζει τον δικό του τρόπο σκέψης και λήψης αποφάσεων.

Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται να περιοριστεί τόσο η άκριτη αποδοχή των αλγοριθμικών προτάσεων όσο και η αδικαιολόγητη απόρριψη των δυνατοτήτων που προσφέρει η τεχνολογία. Παράλληλα, προτείνεται η στοχευμένη μείωση της εγκυκλοπαιδικής απομνημόνευσης, χωρίς υποβάθμιση των θεμελιωδών γνώσεων φυσιολογίας, παθοφυσιολογίας και φαρμακολογίας.

Οι γνώσεις που απαιτούνται για επείγουσες κλινικές αποφάσεις πρέπει να παραμένουν άμεσα διαθέσιμες, ενώ άλλες πληροφορίες μπορούν να αναζητούνται με τη βοήθεια της τεχνολογίας.

Η αναμόρφωση της ιατρικής εκπαίδευσης προϋποθέτει συνεχή εξάσκηση τόσο με, όσο και χωρίς Τεχνητή Νοημοσύνη, προσομοιώσεις περιστατικών με ενσωματωμένα σφάλματα και νέες μεθόδους αξιολόγησης που θα διαχωρίζουν την προσωπική συμβολή του εκπαιδευόμενου από εκείνη του αλγορίθμου.

Το κεντρικό μήνυμα της δημοσίευσης είναι ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν υποκαθιστά την ιατρική κρίση, αλλά καθιστά ακόμη σημαντικότερη την καλλιέργειά της.

Η πρόκληση δεν είναι απλώς να εκπαιδεύσουμε γιατρούς που χρησιμοποιούν αποτελεσματικά την τεχνολογία, αλλά επιστήμονες που διατηρούν την αυτονομία, την κριτική σκέψη και την ικανότητα να λαμβάνουν υπεύθυνες, εξατομικευμένες αποφάσεις, με επίκεντρο πάντοτε τον άνθρωπο.

ΠΗΓΗ: ΕΚΠΑ

 

Πηγη: https://www.healthreport.gr

Πανδημική προετοιμασία: Τι δείχνει η οικονομική αποτίμηση των εμβολίων COVID-19

Η ανάπτυξη και διάθεση των εμβολίων COVID-19 απέδωσε πολλαπλάσιο υγειονομικό και οικονομικό όφελος από το κόστος της, σύμφωνα με ανάλυση 173 χωρών. Οι ερευνητές υπολογίζουν απόδοση 59,70–809 δολαρίων ανά δολάριο επένδυσης για την πρώτη χρονιά εμβολιασμών. Ωστόσο, η καθυστερημένη πρόσβαση περιόρισε τα οφέλη σε πολλές χώρες χαμηλότερου εισοδήματος.

Οι πρωτοφανείς επενδύσεις που επέτρεψαν την ταχεία ανάπτυξη των εμβολίων COVID-19 είχαν ισχυρή απόδοση για τις κοινωνίες και τις οικονομίες, σύμφωνα με μελέτη στο PLOS Medicine.

Η ανάλυση εξετάζει την περίοδο από τις 8 Δεκεμβρίου 2020 έως τις 8 Δεκεμβρίου 2021, όταν η προϋπάρχουσα ανοσία στον πληθυσμό ήταν περιορισμένη και οι εμβολιασμοί άρχισαν να μεταβάλλουν την πορεία της πανδημίας.

Το βασικό εύρημα αφορά την αποτιμώμενη κοινωνική αξία της πρόληψης θανάτων, ασθένειας και νοσηλειών, μαζί με την αποφυγή απωλειών παραγωγικότητας και δαπανών περίθαλψης. Δεν πρόκειται για χρηματικό κέρδος που εισέπραξαν τα κράτη ή οι φαρμακευτικές εταιρείες.

Εμβόλια COVID-19: Τι υπολόγισαν οι ερευνητές

Η μελέτη αξιοποίησε δεδομένα από 173 χώρες, συνδυάζοντας προηγούμενες επιδημιολογικές εκτιμήσεις με στοιχεία κόστους και οικονομικής αποτίμησης.

Οι συγγραφείς αναφέρουν συνολικό κόστος ανάπτυξης και διάθεσης 79,4 δισ. δολαρίων και αποτιμούν τα υγειονομικά και οικονομικά οφέλη μεταξύ 6,43 και 64,3 τρισ. δολαρίων, ανάλογα με τη μεθοδολογική προσέγγιση.

Η υπολογιζόμενη απόδοση επένδυσης στη βασική ανάλυση κυμαίνεται από 59,70 έως 809 δολάρια ανά δολάριο επένδυσης. Το εύρος δεν αποτελεί διάστημα εμπιστοσύνης, αλλά αντανακλά διαφορετικές προσεγγίσεις αποτίμησης.

Η αξία της πρόληψης πέρα από τις δαπάνες νοσηλείας

Η οικονομική αξιολόγηση ενός εμβολιαστικού προγράμματος δεν περιορίζεται στις νοσοκομειακές δαπάνες που αποφεύγονται.

Οι ερευνητές συνυπολόγισαν τα χρόνια ζωής που κερδήθηκαν, την ποιότητα ζωής που διατηρήθηκε χάρη στην αποφυγή ασθένειας και νοσηλείας, καθώς και τις μικρότερες απώλειες παραγωγικότητας.

Εφάρμοσαν δύο προσεγγίσεις. Η πρώτη ήταν ανάλυση κόστους–οφέλους, η οποία αποδίδει χρηματική αξία και στη μείωση του κινδύνου θανάτου. Η δεύτερη βασίστηκε στην ανάλυση κόστους–αποτελεσματικότητας, χρησιμοποιώντας ποιοτικά προσαρμοσμένα έτη ζωής, γνωστά ως QALYs.

Οι διαφορετικές μέθοδοι εξηγούν γιατί η αποτίμηση παρουσιάζει τόσο μεγάλο εύρος. Η αξία της καλύτερης υγείας δεν ταυτίζεται με άμεση δημοσιονομική εξοικονόμηση.

Γιατί συμπεριέλαβαν την ανάπτυξη των εμβολίων

Οι περισσότερες οικονομικές αξιολογήσεις εμβολιαστικών προγραμμάτων επικεντρώνονται στην αγορά και στη χορήγηση των δόσεων.

Η συγκεκριμένη έρευνα επιδίωξε να εξετάσει και την επένδυση που προηγήθηκε της διαθεσιμότητάς τους.

Ο Mark Jit, καθηγητής Παγκόσμιας Υγείας στο NYU School of Global Public Health και συγγραφέας της μελέτης, εξηγεί ότι η ανάπτυξη των εμβολίων COVID-19 δεν αποτέλεσε αποκλειστικά ιδιωτική επιχειρηματική απόφαση.

Οι ΗΠΑ, η Ευρωπαϊκή Ένωση, η Κίνα και άλλοι δημόσιοι φορείς διέθεσαν σημαντικά κονδύλια, περιορίζοντας τον κίνδυνο για τις εταιρείες και επιταχύνοντας την έρευνα και την παραγωγή.

Το ερώτημα των συγγραφέων ήταν κατά πόσο αυτή η έκτακτη κινητοποίηση πόρων δικαιολογήθηκε από τα αποτελέσματά της για τη δημόσια υγεία και την οικονομία.

Οι πλούσιες χώρες ωφελήθηκαν περισσότερο από την έγκαιρη πρόσβαση

Η ανάλυση αναδεικνύει σημαντικές ανισότητες ανάμεσα στις χώρες.

Οι χώρες υψηλού εισοδήματος εξασφάλισαν νωρίτερα εμβόλια, οργάνωσαν ταχύτερα προγράμματα και πέτυχαν υψηλότερη συμμετοχή. Παράλληλα, οι μεγαλύτεροι ηλικιακά πληθυσμοί τους αντιμετώπιζαν αυξημένο κίνδυνο σοβαρής νόσησης και θανάτου.

Αντίθετα, σε πολλές χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος η ευρεία πρόσβαση καθυστέρησε έως τα τέλη του 2021. Μέχρι τότε, μεγάλος αριθμός ανθρώπων είχε ήδη μολυνθεί και αποκτήσει κάποιο επίπεδο ανοσίας.

Η καθυστέρηση περιόρισε το όφελος που θα μπορούσε να προσφέρει μια πρωιμότερη διάθεση. Δεν σημαίνει ότι ο εμβολιασμός έπαψε να έχει αξία.

Ο Jit υπογραμμίζει ότι η ταχύτερη πρόσβαση στις χώρες που χρειάζονται εμβόλια πρέπει να αποτελεί βασικό στοιχείο της προετοιμασίας για την επόμενη υγειονομική κρίση.

Σημαντικό αναλογικό όφελος και για τις φτωχότερες οικονομίες

Παρά τη μικρότερη και καθυστερημένη πρόσβαση, οι χώρες χαμηλού εισοδήματος κατέγραψαν σημαντικά οφέλη από την αποφυγή δαπανών περίθαλψης και απωλειών παραγωγικότητας, σε σχέση με το μέγεθος των οικονομιών τους.

Το εύρημα προσθέτει μια κρίσιμη διάσταση στη συζήτηση: η μικρότερη απόλυτη οικονομική αποτίμηση δεν συνεπάγεται μικρότερη σημασία για τη λειτουργία μιας κοινωνίας.

Η Hallie Benjamin, πρώτη συγγραφέας της μελέτης, τονίζει ότι η μεγάλη συνολική αξία των εμβολιασμών δεν μοιράστηκε ισότιμα. Η διερεύνηση αυτών των διαφορών μπορεί να βοηθήσει στον σχεδιασμό προγραμμάτων με καλύτερα αποτελέσματα υγείας και οικονομίας.

Τι δεν μπορεί να απαντήσει η μελέτη

Η ανάλυση βασίζεται σε μοντέλα και σε προηγούμενες εκτιμήσεις για την επίδραση των εμβολίων. Επομένως, τα αποτελέσματα εξαρτώνται από τις παραδοχές, την ποιότητα των δεδομένων και τον τρόπο αποτίμησης της υγείας.

Επιπλέον, αφορά τις δόσεις της πρώτης χρονιάς. Δεν προσδιορίζει την απόδοση κάθε μεταγενέστερης δόσης, κάθε προϊόντος ή κάθε εθνικού προγράμματος.

Παρότι εξετάζει εμβολιασμούς μιας συγκεκριμένης περιόδου, η αποφυγή θανάτων προσφέρει χρόνια ζωής και μετά από αυτήν. Έτσι, μέρος της αποτιμώμενης αξίας εκτείνεται στο μέλλον.

Το μοντέλο επίσης δεν αποτυπώνει ολόκληρη την οικονομική επίδραση αλλαγών πολιτικής που μπορεί να διευκόλυνε ο εμβολιασμός, όπως η χαλάρωση περιοριστικών μέτρων. Οι συγγραφείς αναφέρουν ακόμη ότι δεν συμπεριέλαβαν κόστος ανεπιθύμητων ενεργειών και απώλειες παραγωγικότητας από τον χρόνο προσέλευσης για εμβολιασμό.

Το μήνυμα για την προετοιμασία απέναντι σε νέες πανδημίες

Για τους συγγραφείς, η μελέτη στηρίζει την έγκαιρη επένδυση στην ανάπτυξη εμβολίων, μαζί με μηχανισμούς ταχύτερης και δικαιότερης διανομής.

Ο σχεδιασμός χρειάζεται να καλύπτει ολόκληρη τη διαδρομή, από την έρευνα, παραγωγή, μεταφορά και δυνατότητα χορήγησης στον πληθυσμό. Η έγκαιρη πρόσβαση επηρεάζει το μέγεθος του οφέλους.

Στη μελέτη συμμετείχαν επίσης ο Gregory Barnsley, από το London School of Hygiene & Tropical Medicine, και ο Oliver Watson, από το Imperial College London.

Η βασική χρηματοδότηση προήλθε από τη μονάδα έρευνας προστασίας υγείας για τη μοντελοποίηση και τα οικονομικά της υγείας του βρετανικού NIHR, σε συνεργασία με την UK Health Security Agency, το Imperial College London και το LSHTM.

 

 

Πηγη: https://healthpharma.gr

Μελέτη: Αλτσχάιμερ: Πώς «χαλάει» η λειτουργία με την οποία «φτιάχνουμε» τις αναμνήσεις μας

Τα τελευταία χρόνια έχει συντελεστεί μεγάλη πρόοδος στον τομέα της νόσου Αλτσχάιμερ, που λαμβάνει διαστάσεις παγκόσμιας μάστιγας, με την πρόοδο να εστιάζει κυρίως στην πρώιμη ανίχνευση της έναρξης της νόσου με απλά τεστ αίματος (αντί για ανάλυση εγκεφαλονωτιαίου υγρού) και στην πρώιμη παρέμβαση με τις νέες θεραπείες (τα ακριβού κόστους μονοκλωνικά αντισώματα).

Σε κάθε εκφυλιστικό νόσημα, αυτό που προσφέρει μεγάλες δυνατότητες για περαιτέρω φαρμακευτική και ιατρική εξέλιξη είναι η βαθιά κατανόηση της παθογένειας που οδηγεί στην εμφάνιση των συμπτωμάτων. Σε αυτόν τον τομέα νέο φως στους μηχανισμούς της βλάβης ρίχνει μία νέα βρετανική μελέτη, που έγινε όχι σε ανθρώπους, αλλά σε πειραματόζωα. Η δυσλειτουργία της μνήμης στη νόσο Αλτσχάιμερ ενδέχεται να συνδέεται με την εξασθένηση του τρόπου με τον οποίο ο εγκέφαλος αναπαράγει τις πρόσφατες εμπειρίες μας ενώ ξεκουραζόμαστε, σύμφωνα με νέα μελέτη που πραγματοποιήθηκε σε ινδικά χοιρίδια από ερευνητική ομάδα του University College London (UCL). Στο στόχαστρο των ερευνητών βρέθηκε η διαδικασία της «επανάληψης μνήμης», μέσω της οποίας οι μνήμες ενσωματώνονται στον εγκέφαλό μας και γίνονται αναμνήσεις.

Η έρευνα διεξήχθη από ερευνητές στις Σχολές Βιοεπιστημών και Επιστημών Εγκεφάλου του UCL και χρηματοδοτήθηκε από τους Οργανισμούς «Cambridge Trust», «Wellcome Trust» και «Freemasons’ Charity». Το τελευταίο αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους φιλανθρωπικούς οργανισμούς παροχής επιχορηγήσεων (grant-making charities) στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Τι λένε οι ειδικοί

Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι τα ευρήματά τους, που δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Current Biology, θα μπορούσαν να βοηθήσουν τους επιστήμονες να αναπτύξουν φαρμακευτικές θεραπείες που στοχεύουν σε αυτή την εξασθενημένη εγκεφαλική λειτουργία ή να βοηθήσουν στο σχεδιασμό νέων τεστ για την έγκαιρη διάγνωση, η οποία αποτελεί μεγάλο στοίχημα, καθώς μέχρι τώρα όλες οι φαρμακευτικές παρεμβάσεις λειτουργούν μόνο αν η νόσος βρίσκεται ακόμα σε πρώιμο στάδιο.

Η συν-επικεφαλής συγγραφέας Δρ Σάρα Σίπλεϊ (Sarah Shipley) από το τμήμα Κυτταρικής & Βιολογικής Ανάπτυξης του UCL επεσήμανε: «Η νόσος Αλτσχάιμερ προκαλείται από τη συσσώρευση επιβλαβών πρωτεϊνών και πλακών στον εγκέφαλο, που οδηγούν σε συμπτώματα όπως απώλεια μνήμης και μειωμένη κριτική σκέψη και κατανόηση, αλλά δεν είναι πλήρως κατανοητό πώς ακριβώς αυτές οι πλάκες διαταράσσουν τις φυσιολογικές εγκεφαλικές διεργασίες. Θέλαμε να κατανοήσουμε πώς αλλάζει η λειτουργία των εγκεφαλικών κυττάρων καθώς εξελίσσεται η ασθένεια, για να εντοπίσουμε τι προκαλεί αυτά τα συμπτώματα. Όταν ξεκουραζόμαστε, ο εγκέφαλός μας αναπαράγει συνήθως πρόσφατες εμπειρίες -και αυτό θεωρείται το «κλειδί» για τον τρόπο με τον οποίο σχηματίζονται και διατηρούνται οι αναμνήσεις. Στο πλαίσιο της έρευνας διαπιστώσαμε ότι αυτή η διαδικασία επανάληψης διαταράσσεται σε ποντίκια που έχουν τροποποιηθεί ώστε να αναπτύσσουν τις αμυλοειδείς πλάκες που χαρακτηρίζουν τη νόσο Αλτσχάιμερ και αυτή η διαταραχή σχετίζεται με το πόσο κακές είναι οι επιδόσεις των ζώων σε τεστ μνήμης».

Τα κύτταρα θέσης και η λειτουργία τους ως εγκεφαλικό GPS

Η διαδικασία επανάληψης της μνήμης, η οποία λαμβάνει χώρα στον ιππόκαμπο του εγκεφάλου, περιλαμβάνει την ενεργοποίηση ορισμένων κυττάρων, που λέγονται κύτταρα θέσης (place cells) κατά τη διάρκεια της ηρεμίας. Τα κύτταρα θέσης, που ανακαλύφθηκαν από τον βραβευμένο με Νόμπελ νευροεπιστήμονα καθηγητή Τζον Ο’ Κίφι (John O’Keefe) του UCL, είναι εξειδικευμένοι νευρώνες (εγκεφαλικά κύτταρα) που βρίσκονται στον ιππόκαμπο και λειτουργούν ως ένα εσωτερικό, βιολογικό σύστημα GPS. Αυτά τα κύτταρα ενεργοποιούνται (πυροδοτούνται), μόνο όταν ένα άτομο ή ένα ζώο βρίσκεται σε μία γνώριμη τοποθεσία.

Όταν επισκεπτόμαστε μία τοποθεσία, τα συγκεκριμένα κύτταρα θέσης ενεργοποιούνται καθώς κινούμαστε, σε μια ακολουθία. Αργότερα, όταν ξεκουραζόμαστε, αυτά τα κύτταρα επανενεργοποιούνται με την ίδια ακολουθία, (επανάληψη μνήμης), βοηθώντας τις αναμνήσεις να ενσωματωθούν στη μνήμη.

Για τη μελέτη, οι ερευνητές εξέτασαν την απόδοση των ποντικιών σε μια απλή δοκιμασία λαβυρίνθου, ενώ παράλληλα παρακολουθούσαν την εγκεφαλική τους δραστηριότητα με σετ ηλεκτροδίων που μπορούσαν να παρακολουθούν ταυτόχρονα περίπου 100 μεμονωμένα κύτταρα θέσης.

Σε ποντίκια με αμυλοειδική παθολογία, η διαδικασία επανάληψης άλλαξε ριζικά. Τα φυσιολογικά, συντονισμένα πρότυπα δραστηριότητας των κυττάρων θέσης που θα έπρεπε να ενισχύουν τις μνήμες ήταν «ανακατεμένα». Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι τα κύτταρα θέσης στα προσβεβλημένα με αμυλοειδική παθολογία ποντίκια έγιναν λιγότερο σταθερά με την πάροδο του χρόνου, με τους μεμονωμένους νευρώνες να μην κωδικοποιούν πλέον αξιόπιστα τις ίδιες θέσεις, ιδιαίτερα μετά από περιόδους ανάπαυσης .

Αυτή η διαταραχή είχε συνέπειες στις δοκιμασίες μνήμης, με τα προσβεβλημένα ποντίκια να έχουν χειρότερες επιδόσεις στον λαβύρινθο: Ξεχνούσαν πού είχαν ήδη βρεθεί και επανερχόταν σε διαδρόμους που δεν οδηγούσαν πουθενά.

Η διαδικασία «επανάληψης μνήμης» υπάρχει και στη νόσο Αλτσχάιμερ αλλά είναι «αλλοιωμένη»

Ο συν-επικεφαλής συγγραφέας, καθηγητής Κάσγουελ Μπάρι (Caswell Barry) από το τμήμα Κυτταρικής και Βιολογικής Ανάπτυξης του UCL, πρόσθεσε: «Αναλύσαμε τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος ενοποιεί τις αναμνήσεις, στο επίπεδο των μεμονωμένων νευρώνων. Αυτό που είναι εντυπωσιακό είναι ότι τα γεγονότα επανάληψης εξακολουθούν να συμβαίνουν και στα ποντίκια με παθολογία – αλλά έχουν χάσει την κανονική τους δομή. Δεν είναι ότι ο εγκέφαλος σταματά να προσπαθεί να ενοποιήσει τις αναμνήσεις, αλλά ότι η διαδικασία έχει πλέον ‘στραβώσει’. Ελπίζουμε ότι τα ευρήματά μας θα βοηθήσουν στην ανάπτυξη νέων τεστ για την έγκαιρη ανίχνευση της νόσου Αλτσχάιμερ, πριν από την εμφάνιση εκτεταμένης βλάβης, ή να οδηγήσουν σε νέες θεραπείες που στοχεύουν σε αυτή τη διαδικασία επανάληψης. Διερευνούμε τώρα εάν μπορούμε να χειριστούμε την επανάληψη μέσω του νευροδιαβιβαστή ακετυλοχολίνη, ο οποίος ήδη στοχεύεται από φάρμακα που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία των συμπτωμάτων της νόσου Αλτσχάιμερ. Κατανοώντας καλύτερα τον μηχανισμό, ελπίζουμε να κάνουμε τέτοιες θεραπείες πιο αποτελεσματικές».

 

 

Πηγη: https://www.insider.gr/

Δελτίο τύπου ΕΝΙ ΕΟΠΥΥ 09/11/2026

Θέμα: «Όχι» στην απαξιωτική αξιολόγηση εντυπώσεων με «αστεράκια» – Προστασία της ιατρικής ανεξαρτησίας και της δημόσιας υγείας

Η Ένωση Ιατρών ΕΟΠΥΥ (ΕΝΙ-ΕΟΠΥΥ) εκφράζει την έντονη αντίθεσή της και την αγανάκτηση του ιατρικού κόσμου για τη νέα εφαρμογή αξιολόγησης (MyEOPYY), η οποία καλεί τους ασθενείς να βαθμολογούν τους συμβεβλημένους ιατρούς και τα διαγνωστικά εργαστήρια με «αστεράκια». Η μετατροπή της ιατρικής φροντίδας σε έναν επιφανειακό «διαγωνισμό δημοφιλίας» προσβάλλει την επιστημονική κοινότητα και θέτει σε σοβαρό κίνδυνο την ποιότητα της περίθαλψης.

Τα κομβικά σημεία και οι θέσεις μας:

Διαχωρισμός Εξυπηρέτησης και Επιστημονικής Επάρκειας: Η ικανοποίηση του ασθενούς από τις υποδομές ή την ευγένεια της γραμματείας είναι σεβαστή, αλλά δεν αποτελεί μέτρο της επιστημονικής ικανότητας του ιατρού. Η ποιότητα της περίθαλψης κρίνεται από την ορθότητα των διαγνωστικών αποφάσεων, την ασφάλεια και τη θεραπευτική αποτελεσματικότητα. Κίνδυνος Αμυντικής Ιατρικής και Υπερσυνταγογράφησης: Ένα σύστημα βασισμένο σε υποκειμενικές κρίσεις τιμωρεί τον ιατρό που αρνείται να ενδώσει σε αιτήματα για περιττές εξετάσεις ή αδικαιολόγητη συνταγογράφηση. Αυτό ενθαρρύνει την αμυντική ιατρική και επιβαρύνει οικονομικά το σύστημα υγείας.

Διασφάλιση της Ιατρικής Ανεξαρτησίας: Η επιστημονική κρίση του ιατρού, όπως κατοχυρώνεται από τον Κώδικα Ιατρικής Δεοντολογίας, δεν τίθεται σε ψηφοφορία. Καμία υποκειμενική βαθμολογία δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως αυτοτελές κριτήριο για κυρώσεις, οικονομικές περικοπές ή αποκλεισμό από συμβάσεις του ΕΟΠΥΥ.

Μετάθεση Ευθυνών της Πολιτείας: Η Πολιτεία και ο ΕΟΠΥΥ δεν μπορούν να μετακυλίουν τις δικές τους ευθύνες στους ιατρούς. Αντί να δαπανώνται ευρωπαϊκοί πόροι για την καταγραφή εντυπώσεων (π.χ. άνεση χώρων, προσβασιμότητα), η Πολιτεία οφείλει να αξιολογηθεί η ίδια για τις ελλείψεις προσωπικού, τους μεγάλους χρόνους αναμονής και τις χαμηλές αποζημιώσεις που καθορίζει.

Η ΕΝΙ-ΕΟΠΥΥ ζητά: Άμεση επανεξέταση και αναστολή του παρόντος συστήματος βαθμολόγησης εντυπώσεων. Πλήρη διαφάνεια στη μεθοδολογία και σαφή διαχωρισμό της εμπειρίας του ασθενούς από την επιστημονική αξιολόγηση. Προστασία των ιατρών από αυθαίρετες ή κακόβουλες αξιολογήσεις. Ουσιαστικό και θεσμικό διάλογο με την ιατρική κοινότητα για τον σχεδιασμό ενός πραγματικού συστήματος διασφάλισης ποιότητας. Η φωνή του ασθενούς πρέπει να ακούγεται, αλλά η επιστημονική ανεξαρτησία του ιατρού αποτελεί την μόνη εγγύηση για την προστασία της υγείας του.

 

 

Για το Διοικητικό Συμβούλιο

Η Πρόεδρος              Ο Γενικός Γραμματέας

Άννα Μαστοράκου   Ευάγγελος Γκανάς

Συνέχιση της Υπηρεσίας Διατροφικής Τηλεσυμβουλευτικής

Είναι γεγονός ότι η παιδική παχυσαρκία και η υπερβαρότητα αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα δημόσιας υγείας σε διεθνές επίπεδο, με σοβαρές επιπτώσεις στη σωματική, ψυχική και κοινωνική ευημερία των παιδιών και των εφήβων, καθώς και στη μελλοντική υγεία και ποιότητα ζωής του. Στην Ελλάδα, τα ποσοστά υπερβάλλοντος σωματικού βάρους και παχυσαρκίας στον παιδικό πληθυσμό παραμένουν ιδιαίτερα υψηλά, γεγονός που καθιστά αναγκαία την ανάπτυξη οργανωμένων παρεμβάσεων πρόληψης, έγκαιρης υποστήριξης και αντιμετώπισης του φαινομένου, σύμφωνα και με τη λογική της Εθνικής Δράσης κατά της Παιδικής Παχυσαρκίας.

Στο πλαίσιο αυτό, το υπουργείο Υγείας προτίθεται να χρηματοδοτήσει τη Γενική Γραμματεία Δημόσιας Υγείας, για τη συνέχιση της λειτουργίας υπηρεσίας διατροφικής τηλεσυμβουλευτικης την περίοδο 2026-2030, η οποία απευθύνεται σε παιδιά και εφήβους ηλικίας 2 έως 17 ετών με υπερβάλλον σωματικό βάρος ή παχυσαρκία, καθώς και στις οικογένειές τους. 

Η δημόσια δαπάνη (ΕΠΑ) για τη χρηματοδότησή της ανέρχεται σε 534.300 ευρώ και η υποβολή προτάσεων από τους ενδιαφερόμενους θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί μέχρι 30/11/2026. 

Η υπηρεσία παρέχεται δωρεάν κατόπιν αξιολόγησης και παραπομπής από παιδίατρο και λειτουργεί πανελλαδικά μέσω κατάλληλης ψηφιακής πλατφόρμας.

Οι δράσεις που προσφέρονται από την υπηρεσία είναι ενδεικτικά:

  • η παροχή εξατομικευμένης διατροφικής καθοδήγησης και συμβουλευτικής υποστήριξης προς τους ωφελούμενους  και τις οικογένειές τους,
  • η διενέργεια προγραμματισμένων συνεδριών διατροφικής συμβουλευτικής,
  • η συστηματική παρακολούθηση της πορείας των ωφελούμενων και η αξιολόγηση της συμμόρφωσής τους στις παρεχόμενες οδηγίες,
  • η ενίσχυση της συμμόρφωσης των ωφελούμενων μέσω κατάλληλων μηχανισμών υποστήριξης και παρακίνησης,
  • η υποστήριξη της συμμόρφωσης των ωφελούμενων προς τις παρεχόμενες συστάσεις,
  • η προαγωγή υγιεινών διατροφικών επιλογών και συμπεριφορών που συμβάλλουν στη βελτίωση της υγείας και της ποιότητας ζωής των παιδιών και των εφήβων.

Η πράξη αναμένεται να συμβάλλει στην πρόληψη και αντιμετώπιση της παιδικής παχυσαρκίας, στην υποστήριξη των παιδιών και των οικογενειών τους για την υιοθέτηση υγιεινών διατροφικών συνηθειών και συμπεριφορών, στη μείωση των ανισοτήτων πρόσβασης σε υπηρεσίες πρόληψης και προαγωγής της υγείας μέσω της παροχής εξ αποστάσεως υπηρεσιών σε όλη την επικράτεια, καθώς και στην ενίσχυση της εθνικής πολιτικής δημόσιας υγείας για τα παιδιά και τους εφήβους. Μέσω της υλοποίησής της αναμένεται να βελτιωθούν οι συνθήκες έγκαιρης παρέμβασης και υποστήριξης των ωφελουμένων, συμβάλλοντας στη βελτίωση των δεικτών υγείας του παιδικού πληθυσμού και στη μείωση των μακροπρόθεσμων επιπτώσεων της παχυσαρκίας στο σύστημα υγείας.

Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα

Σύμφωνα με παγκόσμια στοιχεία που ελήφθησαν το 2022 από τον ΠΟΥ, 37 εκατομμύρια παιδιά ηλικίας κάτω των 5 ετών ήταν υπέρβαρα ή παχύσαρκα, ενώ πάνω από 390 εκατομμύρια παιδιά και έφηβοι ηλικίας 5 – 19 ετών ήταν υπέρβαρα ή παχύσαρκα. Όσον αφορά την Ευρώπη, στοιχεία από την Ευρωπαϊκή Περιφερειακή Έκθεση Παχυσαρκίας του ΠΟΥ, αποκάλυψαν ότι 1 στα 3 παιδιά ζούσαν με υπερβολικό βάρος το 2022, ενώ συνολικά 17 εκατομμύρια αγόρια και 11 εκατομμύρια κορίτσια ηλικίας 5-19 ετών, θα ζουν με παχυσαρκία στην περιοχή έως το 2035.

Στην Ευρώπη, η Ελλάδα παρουσιάζει το υψηλότερο ποσοστό υπέρβαρων και παχύσαρκων παιδιών και εφήβων (2-14 ετών), με τα περισσότερα υπέρβαρα ή παχύσαρκα παιδιά να είναι στις ηλικίες 5 έως 7 ετών.

 

 

 

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

ΕΟΦ: Σε περιορισμένη διαθεσιμότητα 325 + 19 φάρμακα τον Οκτώβριο [πίνακας]

Αυξημένα ήταν τον Οκτώβριο τα ελλείποντα φάρμακα στην ελληνική αγορά. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΕΟΦ, που δημοσιοποιήθηκαν σήμερα και παρατίθενται πιο κάτω, τον περασμένο μήνα ήταν σε περιορισμένη διαθεσιμότητα 325 + 19 σκευάσματα, έναντι 268 + 21 τον Αύγουστο.

Τα 268 διατίθενται μέσω των γνωστών καναλιών χορήγησης και τα 21 αφορούν έκτακτες εισαγωγές από το Ινστιτούτο Φαρμακευτικής Έρευνας και Τεχνολογίας (ΙΦΕΤ).

Η εικόνα, ανά είδος φαρμάκου, έχει ως εξής:

  • Φάρμακα κοινότητας: 325 (210 και τον Σεπτέμβριο).
  • Νοσοκομειακά φάρμακα: 62 (56).
  • Μη συνταγογραφούμενα (ΜΗΣΥΦΑ): 1 (1).
  • Εμβόλια: 2 (1).
  • Σκιαγραφικά: 1 (1).
  • ΙΦΕΤ: 19 (19).

Το σύνολο των φαρμάκων που αφορούν το ΙΦΕΤ είναι νοσοκομειακά. Για τα 2 διαπιστώνεται “αδυναμία εύρεσης“, για τα 4 υπάρχει “πρόβλημα στην παραγωγή“, τα 2 “αναμένονται” και για τα 2 γίνεται “έρευνα αγοράς“.

Στην Ευρώπη

Το πρόβλημα επάρκειας φαρμάκων είναι πανευρωπαϊκό. Σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΜΑ), συνεχίζονται στη Γηραιά Ήπειρο οι ελλείψεις του φαρμάκου Emend.

Το Emend είναι ένα αντιεμετικό φάρμακο που προλαμβάνει τη ναυτία (αίσθημα αδιαθεσίας) και τον εμετό που προκαλούνται από τη χημειοθεραπεία (φάρμακα που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία του καρκίνου).

Οι κάψουλες Emend χρησιμοποιούνται σε ενήλικες και παιδιά ηλικίας από 12 ετών. Το πόσιμο εναιώρημα χορηγείται σε παιδιά ηλικίας μεταξύ 6 μηνών και 12 ετών.

 

 

Πηγη: https://www.iatronet.gr/