Κατηγορία: Γενικά

Κέντρα Υγείας μόνο για συνταγές φαρμάκων – Τι αποκαλύπτουν τα επίσημα στοιχεία

Posted on by grammateia

Τα Κέντρα Υγείας της Αττικής φαίνεται πως εξακολουθούν να μην αξιοποιούνται στον βαθμό που προβλέπει ο ρόλος τους στο σύστημα υγείας, καθώς μεγάλο μέρος των επισκέψεων των πολιτών αφορά κυρίως την έκδοση συνταγών και παραπεμπτικών, αντί για ολοκληρωμένη πρωτοβάθμια φροντίδα.

Τα στοιχεία του υπουργείου Υγείας για το 2025 δείχνουν ότι χιλιάδες πολίτες προσέρχονται στις μονάδες Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας προκειμένου να ανανεώσουν τη φαρμακευτική τους αγωγή, γεγονός που αναδεικνύει τις δυσκολίες των Κέντρων Υγείας να λειτουργήσουν ως το πρώτο σημείο επαφής των ασθενών με το σύστημα υγείας.

Οι μονάδες με τις περισσότερες επισκέψεις για συνταγογράφηση

Στην κορυφή της λίστας βρίσκεται το Κέντρο Υγείας Πλατείας Αττικής, όπου καταγράφηκαν 54.197 επισκέψεις αποκλειστικά για συνταγογράφηση φαρμάκων. Ακολουθούν:

Κέντρο Υγείας Νέας Μάκρης: 33.291 επισκέψεις

Κέντρο Υγείας Καλλιθέας: 33.173 επισκέψεις

Κέντρο Υγείας Αμαρουσίου: 31.100 επισκέψεις

Κέντρο Υγείας Δάφνης: 25.810 επισκέψεις

Οι αριθμοί αποτυπώνουν ότι σημαντικό κομμάτι της καθημερινής λειτουργίας των Κέντρων Υγείας αφορά διοικητικές πράξεις, όπως η ανανέωση συνταγών, αντί για υπηρεσίες όπως η πρόληψη, η παρακολούθηση ασθενών με χρόνια νοσήματα και η αντιμετώπιση ήπιων περιστατικών.

Κέντρα Υγείας με ελλείψεις προσωπικού

Ο σχεδιασμός της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας προβλέπει τα Κέντρα Υγείας να λειτουργούν ως βασικός πυλώνας του συστήματος, παρέχοντας άμεση φροντίδα στους πολίτες και μειώνοντας την πίεση προς τα νοσοκομεία.

Ωστόσο, η εικόνα που καταγράφεται σήμερα δείχνει ότι πολλές μονάδες δεν έχουν καταφέρει ακόμη να αναπτύξουν πλήρως αυτόν τον ρόλο. Αρκετά περιστατικά που καταλήγουν στα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών θα μπορούσαν να αντιμετωπιστούν σε επίπεδο πρωτοβάθμιας περίθαλψης, εφόσον υπήρχαν οι απαραίτητες υποδομές και το προσωπικό.

Επίσης ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα Κέντρα Υγείας είναι η υποστελέχωση. Οι ελλείψεις σε γιατρούς, νοσηλευτές, αλλά και εργαστηριακό προσωπικό περιορίζουν τη δυνατότητα παροχής περισσότερων υπηρεσιών στους πολίτες.

Η περιορισμένη στελέχωση οδηγεί αρκετές μονάδες να επικεντρώνονται σε βασικές ανάγκες, όπως η συνταγογράφηση, αντί να αναπτύσσουν ένα ευρύτερο φάσμα ιατρικών υπηρεσιών.

Ταυτόχρονα τα περισσότερα Κέντρα Υγείας της Αττικής δεν συμμετέχουν ακόμη πλήρως στο σύστημα εφημεριών, με αποτέλεσμα πολλοί πολίτες να συνεχίζουν να απευθύνονται στα μεγάλα δημόσια νοσοκομεία ακόμη και για προβλήματα που θα μπορούσαν να αντιμετωπιστούν σε δομές πρωτοβάθμιας περίθαλψης.

 

 

Πηγη: https://www.healthreport.gr

Απογευματινά χειρουργεία: Επέστρεψε ο τιμοκατάλογος στο ΕΣΥ – Αναλυτικά οι χρεώσεις

Posted on by grammateia

Τα απογευματινά χειρουργεία επί πληρωμή επέστρεψαν στο ΕΣΥ καθώς στις 30 Ιουνίου ολοκληρώθηκαν τα δωρεάν που χρηματοδοτήθηκαν από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Έτσι όσοι επιλέγουν να υποβληθούν σε χειρουργική επέμβαση το απόγευμα σε δημόσιο νοσοκομείο καλούνται να καλύπτουν το συνολικό κόστος της διαδικασίας, το οποίο διαφοροποιείται ανάλογα με το είδος και τη βαρύτητα της επέμβασης.

Σύμφωνα με την ισχύουσα υπουργική απόφαση, το κόστος των απογευματινών χειρουργείων κυμαίνεται από 300 έως 2.000 ευρώ, ενώ η πληρωμή μπορεί να πραγματοποιείται και ηλεκτρονικά μέσω POS.

Η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Υγείας επισημαίνει ότι τα προβλεπόμενα ποσά παραμένουν αισθητά χαμηλότερα σε σχέση με τις αντίστοιχες χρεώσεις των ιδιωτικών θεραπευτηρίων.

Την ίδια ώρα, ωστόσο, εξακολουθούν να καταγράφονται σημαντικές ελλείψεις στη στελέχωση των απογευματινών χειρουργείων.

Πολλά δημόσια νοσοκομεία αντιμετωπίζουν ελλείψεις σε κρίσιμες ειδικότητες, κυρίως σε αναισθησιολόγους και νοσηλευτικό προσωπικό, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται δυσκολίες στην εύρυθμη λειτουργία των χειρουργείων και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να καταγράφονται αναβολές ακόμη και προγραμματισμένων πρωινών επεμβάσεων.

Απογευματινά χειρουργεία: Οι χρεώσεις με βάση την επέμβαση

Οι χειρουργικές επεμβάσεις κατατάσσονται σε έξι κατηγορίες, ανάλογα με τη βαρύτητά τους, με τον τιμοκατάλογο να διαμορφώνεται ως εξής:

• Πολύ μικρή επέμβαση: 300 ευρώ

• Μικρή επέμβαση: 500 ευρώ

• Μεσαία επέμβαση: 900 ευρώ

• Μεγάλη επέμβαση: 1.200 ευρώ

• Βαρεία επέμβαση: 1.600 ευρώ

• Εξαιρετικά βαρεία επέμβαση: 2.000 ευρώ

Πώς θα αμείβονται οι γιατροί

Με βάση την υπουργική απόφαση που είχε εκδοθεί καθορίζονται οι αμοιβές των γιατρών που συμμετέχουν στα απογευματινά χειρουργεία, οι οποίες διαφοροποιούνται ανάλογα με τη θέση τους και τη βαρύτητα της επέμβασης.

Ειδικότερα:

• Ο Συντονιστής Διευθυντής ή καθηγητής θα λαμβάνει από 125 ευρώ για πολύ μικρές επεμβάσεις έως 1.000 ευρώ για εξαιρετικά βαριά χειρουργεία.

• Ο Διευθυντής ή αναπληρωτής καθηγητής θα αμείβεται από 110 έως 900 ευρώ.

• Οι Επιμελητές και οι επίκουροι καθηγητές θα λαμβάνουν από 105 έως 850 ευρώ.

• Οι χειρουργοί Β΄ και Γ΄, που συμμετέχουν στη χειρουργική ομάδα, θα αμείβονται από 55 έως 150 ευρώ, ανάλογα με τη βαρύτητα της επέμβασης.

• Οι αναισθησιολόγοι θα λαμβάνουν από 90 έως 450 ευρώ ανά χειρουργείο.

Ενδεικτικά, σε μία επέμβαση χολοκυστεκτομής ο συντονιστής χειρουργός θα αμείβεται με περίπου 550 ευρώ, ενώ ο αναισθησιολόγος με 350 ευρώ. Αντίστοιχα, σε αρθροπλαστική ισχίου η αμοιβή του συντονιστή χειρουργού θα φτάνει τα 750 ευρώ, ενώ του αναισθησιολόγου τα 300 ευρώ.
Υψηλότερες αποδοχές για τους νοσηλευτές

Το υπουργείο Υγείας προβλέπει αυξημένες αμοιβές και για το νοσηλευτικό προσωπικό που θα συμμετέχει σε απογευματινές χειρουργικές επεμβάσεις σε σχέση με τις σημερινές απολαβές στα απογευματινά ιατρεία, όπου η αποζημίωση ανέρχεται σε περίπου 10 ευρώ ανά ώρα.

Τέλος να σημειωθεί πώς η οργάνωση τους γίνεται από κάθε δημόσιο νοσοκομείο που διαθέτει τις απαραίτητες υποδομές και το απαιτούμενο προσωπικό και η συμμετοχή των κλινικών είναι προαιρετική.

 

 

Πηγη: https://www.healthreport.gr

CRISPR: Μια νέα ανακάλυψη αλλάζει την κατανόηση της μικροβιακής ανοσίας

Posted on by grammateia
Η νέα ανακάλυψη υπενθυμίζει ότι ακόμη και οι μικρότεροι οργανισμοί στη Γη διαθέτουν εξαιρετικά εξελιγμένες στρατηγικές επιβίωσης — στρατηγικές που η επιστήμη μόλις τώρα αρχίζει να αποκωδικοποιεί.

Το CRISPR έχει γίνει ευρέως γνωστό τα τελευταία χρόνια κυρίως λόγω της επαναστατικής χρήσης του στη γονιδιακή επεξεργασία. Ωστόσο, η αρχική του αποστολή στη φύση ήταν διαφορετική: αποτελεί ένα από τα πιο εξελιγμένα συστήματα άμυνας που διαθέτουν τα βακτήρια απέναντι στους ιούς που τα προσβάλλουν, τους λεγόμενους βακτηριοφάγους.

Μια νέα μελέτη από ερευνητές του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν αποκαλύπτει ότι το CRISPR δεν λειτουργεί απλώς ως ένα «όπλο» κατά των ιών, αλλά ως ένας κεντρικός ρυθμιστής που οργανώνει και ενεργοποιεί εφεδρικά αμυντικά συστήματα όταν η βασική άμυνα αποτύχει.

Η ανακάλυψη προσφέρει μια νέα εικόνα για τον τρόπο με τον οποίο τα βακτήρια επιβιώνουν σε έναν κόσμο γεμάτο ιούς και μπορεί να βοηθήσει στην ανάπτυξη νέων εφαρμογών στη βιοτεχνολογία και στη θεραπεία με φάγους.

Το CRISPR ως φυσικό ανοσοποιητικό σύστημα των βακτηρίων

Τα βακτήρια, παρότι θεωρούνται απλοί οργανισμοί, διαθέτουν πολύπλοκους μηχανισμούς προστασίας. Οι βακτηριοφάγοι είναι ιοί που μολύνουν αποκλειστικά βακτήρια και μπορούν να τα καταστρέψουν χρησιμοποιώντας τον κυτταρικό τους μηχανισμό για να πολλαπλασιαστούν.

Τα συστήματα CRISPR-Cas λειτουργούν σαν ένα είδος «βιολογικής μνήμης». Όταν ένα βακτήριο επιβιώνει από μια επίθεση φάγου, μπορεί να αποθηκεύσει μικρά τμήματα του γενετικού υλικού του εισβολέα. Αν ο ίδιος ιός επιτεθεί ξανά, το CRISPR αναγνωρίζει το ξένο DNA και ενεργοποιεί τις πρωτεΐνες Cas, οι οποίες το καταστρέφουν.

Μέχρι σήμερα έχουν αναγνωριστεί πολλές διαφορετικές μορφές CRISPR-Cas. Οι επιστήμονες έχουν καταγράψει δύο μεγάλες κατηγορίες, επτά τύπους και δεκάδες υποτύπους, γεγονός που δείχνει την τεράστια ποικιλία αυτών των μηχανισμών.

Η νέα ανακάλυψη: το CRISPR έχει ρόλο «διοικητή»

Η ερευνητική ομάδα με επικεφαλής τη Yan Zhang από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν μελέτησε το σύστημα CRISPR-Cas τύπου Ι σε βακτήρια του γένους Neisseria.

Οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι μέσα στην περιοχή του γονιδιώματος όπου βρίσκεται το CRISPR υπάρχουν και άλλα γονίδια που σχετίζονται με την έμφυτη ανοσία των βακτηρίων.

Το σημαντικό εύρημα ήταν ότι το CRISPR δεν δρα ανεξάρτητα. Αντίθετα, λειτουργεί σαν ένας «αρχηγός» που ελέγχει πότε αυτά τα εφεδρικά αμυντικά συστήματα θα ενεργοποιηθούν.

Όπως εξηγούν οι ερευνητές, τα βακτήρια διαθέτουν μια πολυεπίπεδη στρατηγική άμυνας, παρόμοια με ένα στρατιωτικό σύστημα όπου υπάρχει μια πρώτη γραμμή προστασίας και εναλλακτικές λύσεις σε περίπτωση αποτυχίας.

Γιατί τα βακτήρια κρατούν κρυφές τις εφεδρικές άμυνες;

Η ενεργοποίηση των αμυντικών μηχανισμών έχει κόστος για το βακτηριακό κύτταρο.

Όταν ένα βακτήριο ενεργοποιεί ισχυρά συστήματα άμυνας, μπορεί να επιβραδύνει την ανάπτυξή του ή να καταναλώσει σημαντική ενέργεια. Για αυτόν τον λόγο, τα εφεδρικά αμυντικά γονίδια παραμένουν συνήθως απενεργοποιημένα.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το σύμπλεγμα CRISPR-Cas μπορεί να προσδένεται σε συγκεκριμένες περιοχές του DNA, εμποδίζοντας την ενεργοποίηση αυτών των γονιδίων όταν δεν υπάρχει άμεση απειλή.

Με άλλα λόγια, το CRISPR δεν προστατεύει μόνο το βακτήριο από τους ιούς, αλλά αποφασίζει και πότε πρέπει να χρησιμοποιηθούν πιο ακραίες μορφές άμυνας.

Όταν ο ιός νικά την πρώτη γραμμή άμυνας

Οι βακτηριοφάγοι δεν είναι παθητικοί αντίπαλοι. Κατά τη διάρκεια της εξέλιξης έχουν αναπτύξει μηχανισμούς για να παρακάμπτουν το CRISPR.

Ένα παράδειγμα είναι η παραγωγή ειδικών μορίων που μπορούν να μπλοκάρουν τις πρωτεΐνες Cas και να εμποδίσουν την άμυνα του βακτηρίου.

Ωστόσο, η νέα μελέτη δείχνει ότι αυτή η στρατηγική μπορεί να έχει απρόβλεπτες συνέπειες για τον φάγο.

Όταν το CRISPR απενεργοποιείται ή εμποδίζεται, απελευθερώνεται η καταστολή των εφεδρικών αμυντικών μηχανισμών. Έτσι, το βακτήριο ενεργοποιεί δεύτερα και τρίτα επίπεδα προστασίας που μπορούν τελικά να εξουδετερώσουν τον ιό.

Αυτό σημαίνει ότι η προσπάθεια του φάγου να νικήσει το CRISPR μπορεί στην πραγματικότητα να ενεργοποιήσει μια ακόμη πιο ισχυρή άμυνα.

Σημαντικές εφαρμογές στην ιατρική και τη βιοτεχνολογία

Η νέα κατανόηση της βακτηριακής ανοσίας μπορεί να έχει πρακτικές εφαρμογές.

Πολλές βιομηχανίες χρησιμοποιούν βακτήρια για την παραγωγή τροφίμων, όπως γιαούρτι και προϊόντα ζύμωσης, αλλά και για την παραγωγή βιοκαυσίμων. Οι βακτηριοφάγοι μπορούν να προκαλέσουν μεγάλες απώλειες σε αυτές τις διαδικασίες.

Η γνώση των αμυντικών μηχανισμών των βακτηρίων μπορεί να βοηθήσει στη δημιουργία πιο ανθεκτικών βακτηριακών στελεχών.

Παράλληλα, η ανακάλυψη έχει ιδιαίτερη σημασία για τη θεραπεία με φάγους, μια πολλά υποσχόμενη προσέγγιση για την αντιμετώπιση βακτηριακών λοιμώξεων που είναι ανθεκτικές στα αντιβιοτικά.

Οι φάγοι χρησιμοποιούνται ως «φυσικοί εχθροί» παθογόνων βακτηρίων, όμως για να είναι αποτελεσματικοί οι επιστήμονες πρέπει να γνωρίζουν όλες τις κρυφές άμυνες που μπορούν να χρησιμοποιήσουν τα βακτήρια.

Το μέλλον της έρευνας στο CRISPR

Η μελέτη δείχνει ότι το CRISPR είναι πολύ πιο σύνθετο από έναν απλό μηχανισμό κοπής DNA. Στη φύση λειτουργεί ως ένα εξελιγμένο σύστημα ελέγχου, ικανό να συντονίζει διαφορετικές μορφές άμυνας ανάλογα με την απειλή.

Η κατανόηση αυτών των μηχανισμών μπορεί να οδηγήσει σε νέες τεχνολογίες στη γενετική μηχανική, στην καταπολέμηση ανθεκτικών βακτηρίων και στην ανάπτυξη πιο αποτελεσματικών θεραπειών.

Η νέα ανακάλυψη υπενθυμίζει ότι ακόμη και οι μικρότεροι οργανισμοί στη Γη διαθέτουν εξαιρετικά εξελιγμένες στρατηγικές επιβίωσης — στρατηγικές που η επιστήμη μόλις τώρα αρχίζει να αποκωδικοποιεί.

 

 

Πηγη: https://www.healthweb.gr/

Υπουργείο Υγείας: Οδηγίες προστασίας από τον καπνό των πυρκαγιών – Ποιες ομάδες κινδυνεύουν περισσότερο

Posted on by grammateia

Με αφορμή τις πυρκαγιές που βρίσκονται σε εξέλιξη, το Υπουργείο Υγείας υπενθυμίζει, τα μέτρα προστασίας από την έκθεση στον καπνό. Όπως επισημαίνεται, κατά την εκδήλωση δασικών και άλλων πυρκαγιών, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η ανάφλεξη οργανικής καύσιμης ύλης απελευθερώνει στην ατμόσφαιρα διάφορους ρυπαντές όπως μονοξείδιο του άνθρακα, οξείδια του αζώτου (ΝΟx), διοξείδιο του θείου, αιωρούμενα σωματίδια (ΑΣ) , καθώς και άλλες ουσίες .

Η προσωρινή υπερσυγκέντρωση αυτών των ουσιών καθώς και η μεταφορά τους με τη βοήθεια του ανέμου σε γειτνιάζουσες περιοχές ενδέχεται να δημιουργήσουν βραχυπρόθεσμα ή/και μακροπρόθεσμα προβλήματα υγείας στο γενικό πληθυσμό και ιδίως στις ομάδες υψηλού κινδύνου. Τα αιωρούμενα σωματίδια είναι πιθανόν να διεισδύσουν μέχρι το κατώτερο αναπνευστικό σύστημα (πνεύμονες) ενώ τα μικρότερης διαμέτρου μικροσωματίδια ενδέχεται να περάσουν και στην κυκλοφορία του αίματος. Οι ομάδες υψηλού κινδύνου από έκθεση σε καπνό είναι άτομα με άσθμα ή άλλα αναπνευστικά νοσήματα, άτομα με καρδιοαγγειακές παθήσεις, οι χρονίως πάσχοντες, οι ηλικιωμένοι, τα παιδιά, οι έγκυοι και οι καπνιστές.

Η έκθεση στον καπνό μιας πυρκαγιάς ενδέχεται να προκαλέσει ερεθισμούς στα μάτια και την αναπνευστική οδό, βήχα, βρογχίτιδα, καθώς και να επιδεινώσει ή να πυροδοτήσει συμπτώματα κρίσης άσθματος και σε ορισμένες περιπτώσεις διαταραχή της αναπνευστικής λειτουργίας όπως δύσπνοια.

Επίσης, σε άτομα με υποκείμενα νοσήματα ενδέχεται να συμβάλει σε διαταραχές ρυθμού της καρδιάς και σε ακραίες περιπτώσεις σε καρδιαγγειακά επεισόδια με κατάληξη το θάνατο.

Ιδιαίτερα σημαντικός είναι ο κίνδυνος εγκαυμάτων του κατώτερου αναπνευστικού συστήματος εξαιτίας της εισπνοής θερμών αερίων, τα οποία μπορεί να προκαλέσουν σημαντικές επιπλοκές.

Μέτρα Προστασίας κατά τη διάρκεια της πυρκαγιάς

Μία πυρκαγιά, εκτός από την περιοχή στην οποία εκδηλώνεται, ενδέχεται να επηρεάσει και άλλες περιοχές, εξαιτίας της μεταφοράς του καπνού μέσω των ανέμων. Επομένως, η λήψη μέτρων προστασίας είναι απαραίτητη ακόμη και σε περιοχές όπου η καθημερινή δραστηριότητα δεν επηρεάζεται άμεσα, αλλά καλύπτονται από το νέφος του καπνού της πυρκαγιάς.

Για το λόγο αυτό, θα πρέπει να υπάρχει ενημέρωση του πληθυσμού για τη λήψη των παρακάτω μέτρων προστασίας κατά τη διάρκεια της πυρκαγιάς στις περιοχές που είτε βρίσκονται πλησίον αυτής, είτε επηρεάζονται από τον καπνό και την αυξημένη θερμοκρασία:

* Πιστή τήρηση των οδηγιών των αρμόδιων αρχών.

* Παραμονή σε κλειστούς χώρους.

Σε περίπτωση όπου κατοικημένες περιοχές βρίσκονται πλησίον μιας πυρκαγιάς κι επηρεάζονται από τον καπνό προτείνεται η ελάττωση των άσκοπων μετακινήσεων και η παραμονή σε κλειστούς χώρους χωρίς απευθείας επικοινωνία με τον εξωτερικό αέρα (κλείσιμο παραθύρων, πορτών και λοιπών διόδων αέρα προς το εσωτερικό).

* Εξασφάλιση θερμικής άνεσης στο εσωτερικό των κατοικιών

Κατά τη διάρκεια της νύχτας οι ένοικοι, και ιδιαίτερα αυτοί που ανήκουν σε ευαίσθητες ομάδες, προτείνεται να κοιμούνται στο πιο δροσερό σημείο των κατοικιών.

Εφόσον οι κατοικίες διαθέτουν σύστημα κλιματισμού, προτείνεται η χρήση του στη λειτουργία ανακύκλωσης του εσωτερικού αέρα, ώστε να ελαχιστοποιηθεί η επιβάρυνση της ποιότητας του αέρα στους εσωτερικούς χώρους. Η επιλογή εισαγωγής «φρέσκου αέρα» που παρέχεται από ορισμένα συστήματα κλιματισμού πρέπει να απενεργοποιείται κατά τη διάρκεια της πυρκαγιάς για να αποφευχθεί η εισροή καπνού από το εξωτερικό περιβάλλον.

* Περιορισμός μετακινήσεων

Σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει να αποφεύγονται οι άσκοπες μετακινήσεις και να χρησιμοποιούνται τα φώτα των οχημάτων κατά τη διάρκεια της ημέρας, ώστε να αποφευχθούν ενδεχόμενα ατυχήματα σε περιοχές με χαμηλή ορατότητα.

Σε περίπτωση όμως χρήσης του αυτοκινήτου, προτείνεται η ρύθμιση του συστήματος κλιματισμού του οχήματος στη λειτουργία ανακύκλωσης του εσωτερικού αέρα, ώστε να ελαχιστοποιηθεί η είσοδος του καπνού στην καμπίνα των επιβατών.

* Μείωση των πηγών ρύπανσης του εσωτερικού αέρα εντός του σπιτιού

Κατά τη διάρκεια μιας πυρκαγιάς πρέπει να αποφεύγεται το κάπνισμα στο εσωτερικό των κατοικιών, το μαγείρεμα με τη χρήση ψησταριάς, η χρήση τζακιού για ψήσιμο/μαγείρεμα, η χρήση αεροζόλ (εντομοκτόνα, αρωματικά χώρου, σπρέι μαλλιών) και οποιασδήποτε άλλης πηγής, που ενδέχεται να επιβαρύνει την ποιότητα του εσωτερικού αέρα.

* Χρήση μέτρων ατομικής προστασίας (ΜΑΠ) από τον καπνό

Για άτομα που ανήκουν σε ευαίσθητες ομάδες αλλά και γενικότερα για όλους όσοι επιβάλλεται να μετακινηθούν σε εξωτερικό χώρο, συνιστάται η χρήση μάσκας για την προστασία τους από τον καπνό και τις αναθυμιάσεις. Σε καταστάσεις αυξημένων συγκεντρώσεων καπνού και στάχτης στην ατμόσφαιρα, το φίλτρο της μάσκας συνιστάται να είναι πιστοποιημένο για κατακράτηση ΑΣ2.5 και να εξασφαλίζεται ότι η μάσκα εφαρμόζει καλά στο στόμα και τη μύτη του ατόμου (πχ τύπου Ν95, FFP2, ΚΝ95).

* Διατήρηση της θερμοκρασίας σώματος και συχνή ενυδάτωση

Επειδή η πυρκαγιά ενδέχεται να συνοδεύεται και από αύξηση της θερμοκρασίας, κατά τη διάρκειά της πρέπει να εξασφαλίζεται η αποτελεσματική ενυδάτωση του οργανισμού με τη λήψη υγρών, αποφεύγοντας την κατανάλωση ποτών, που περιέχουν ζάχαρη ή αλκοόλ.

* Συνδρομή σε άτομα χρήζοντα βοηθείας

Για ηλικιωμένα άτομα ή άτομα, που ζουν μόνα τους, πρέπει να εξασφαλίζεται ότι η φαρμακευτική αγωγή που ακολουθούν, δεν επηρεάζει τη θερμορύθμισή τους. Στην τελευταία περίπτωση πρέπει να εξασφαλίζεται η επαρκής ενυδάτωσή τους και να αναζητείται ιατρική συμβουλή για την πρόληψη ενδεχόμενων επιπλοκών.

* Σε περίπτωση που άτομο παρουσιάσει συμπτώματα εξαιτίας του καπνού ή των συνθηκών της πυρκαγιάς (ενδεικτικά αναφέρονται η δύσπνοια, σύγχυση, σπασμοί, καρδιοαναπνευστικά προβλήματα, απώλεια συνείδησης) πρέπει να αναζητηθεί αμέσως ιατρική συνδρομή.

* ‘Αμεση ιατρική βοήθεια θα πρέπει να παρέχεται σε άτομα, που έχουν υποστεί εγκαύματα, είτε εξωτερικά εξαιτίας της πυρκαγιάς, είτε εγκαύματα του κατώτερου αναπνευστικού εξαιτίας της εισπνοής θερμών αερίων.

 

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Τι δείχνει η έκθεση του ΕΟΔΥ για την λεγεωνέλλα στην Ελλάδα

Posted on by grammateia

Το 2025 η Ελλάδα κατέγραψε 180 κρούσματα λεγεωνέλλωσης, ενώ οι εργαστηριακοί και γονιδιωματικοί έλεγχοι του ΕΟΔΥ συνέβαλαν στον εντοπισμό πιθανών πηγών μόλυνσης και στη λήψη στοχευμένων μέτρων

 

Η λεγεωνέλλα αποτελεί διαχρονική πρόκληση για τη Δημόσια Υγεία κατά τους θερινούς και πρώτους φθινοπωρινούς μήνες, καθώς οι υψηλότερες θερμοκρασίες και η επαναλειτουργία εποχικών εγκαταστάσεων ευνοούν την ανάπτυξη του βακτηρίου στα δίκτυα ύδρευσης, ιδίως σε τουριστικά καταλύματα. Η αποτελεσματική προστασία της Δημόσιας Υγείας, όμως, ξεκινά πολύ πριν από την εμφάνιση ενός κρούσματος: με συστηματικούς περιβαλλοντικούς ελέγχους, εργαστηριακή επιτήρηση και έγκαιρη επιδημιολογική διερεύνηση.

Μέσω του εθνικού και του ευρωπαϊκού δικτύου επιτήρησης, καθώς και του Δικτύου ΚΕΔΥ/ΠΕΔΥ και των Συνεργαζόμενων Εργαστηρίων, ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) παρακολουθεί διαρκώς την πορεία της νόσου και υποστηρίζει τις υγειονομικές αρχές με χιλιάδες εργαστηριακές αναλύσεις κάθε χρόνο. Το 2025 πραγματοποιήθηκαν περισσότερες από 8.200 μικροβιολογικές αναλύσεις δειγμάτων νερού, ενώ η επίπτωση της νόσου στην Ελλάδα παρέμεινε χαμηλή και δεν καταγράφηκε καμία επιδημία.

Η Λεγεωνέλλα αποτελεί βακτήριο ευρέως διαδεδομένο στην φύση, κυρίως σε υδάτινα περιβάλλοντα ενώ έχει εντοπιστεί και απομονωθεί εργαστηριακά από δείγματα εδάφους, κυρίως όταν πρόκειται για το είδος Legionella longbeachae.

Αποικίζει εύκολα όλα τα συστήματα ύδρευσης, κυρίως το δίκτυο παροχής θερμού και κρύου νερού, τα ντεπόζιτα, τις δεξαμενές και τις σωληνώσεις με ελάχιστη ή καθόλου ροή νερού, όπου ιδανικές συνθήκες για την ανάπτυξη και τον πολλαπλασιασμό του αποτελούν οι θερμοκρασίες νερού 25-42°C.

Η Λεγεωνέλλωση είναι οξεία βακτηριακή λοίμωξη του αναπνευστικού που προκαλείται από βακτήρια του γένους Legionella, και εκδηλώνεται κυρίως με πνευμονία, αποτελώντας ένα σοβαρό πρόβλημα Δημόσιας Υγείας με θνητότητα 5-30%.

Η νόσος μεταδίδεται αερογενώς με εισπνοή του βακτηρίου, όταν νερό που είναι μολυσμένο διασκορπίζεται στον αέρα υπό μορφή σταγονιδίων (αεροζόλ, ντους).

Σύμφωνα με όσα επισημαίνει ο ΕΟΔΥ δεν μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο. Ο χρόνος επώασης της νόσου είναι 2-10 ημέρες (συνήθως 5-6 ημέρες). Στις ομάδες υψηλού κινδύνου υπάγονται οι άνω των 50 ετών, οι καπνιστές και οι άνθρωποι με χρόνια νοσήματα ή εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα.

Εμφανίζει εποχικότητα με τα κρούσματα της νόσου να εμφανίζονται συχνότερα τους καλοκαιρινούς και πρώτους φθινοπωρινούς μήνες καθώς η έντονη τουριστική δραστηριότητα, η αύξηση της θερμοκρασίας και η επαναλειτουργία εποχικών καταλυμάτων μετά την παρατεταμένη αχρησία των δικτύων ύδρευσης τον χειμώνα, αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισής της.

Η πρόληψη της νόσου βασίζεται κυρίως στη σωστή συντήρηση και απολύμανση των εγκαταστάσεων ύδρευσης και κλιματισμού, στους τακτικούς ελέγχους και την εφαρμογή κατάλληλων μέτρων από εκπαιδευμένο προσωπικό σε τουριστικά καταλύματα, νοσοκομεία, μονάδες μακροχρόνιας φροντίδας υγείας και όπου αλλού χρειάζεται, έτσι ώστε να αποφευχθούν αρνητικές συνέπειες για τη Δημόσια Υγεία αλλά και τον τουρισμό στην χώρα μας.

Ο ΕΟΔΥ ενημερώνεται για τα κρούσματα της Νόσου των Λεγεωναρίων μέσω δύο συστημάτων επιτήρησης:

-του Σύστηματος Υποχρεωτικής Δήλωσης Νοσημάτων (Σ.Υ.Δ.Ν) για τα κρούσματα της νόσου που διαγιγνώσκονται στα νοσοκομεία της χώρας και,

-του Ευρωπαϊκού Δικτύου Επιτήρησης της Νόσου των Λεγεωνάριων (ELDSNet) για κρούσματα της νόσου σε πολίτες άλλων χωρών που ταξίδεψαν στην Ελλάδα και πιθανολογείται ότι εκτέθηκαν στη Λεγεωνέλλα κατά τη διάρκεια της παραμονής τους στη χώρα μας.

Το 2025 δηλώθηκαν συνολικά 180 κρούσματα Νόσου των Λεγεωναρίων, 100 μέσω του Σ.Υ.Δ.Ν. και 80 μέσω του ELDSNet. Η Νόσος φαίνεται να είναι συχνότερη σε άνδρες και σε ηλικίες μεγαλύτερες των 65 ετών. Η πλειονότητα των κρουσμάτων παρατηρήθηκε κατά το μήνα Σεπτέμβριο.

Κατά το έτος 2025 η επίπτωση της Νόσου των Λεγεωναρίων στην Ελλάδα παρέμεινε χαμηλή (0,8 κρούσματα / 100.000 κατοίκους) και δεν καταγράφηκε καμία επιδημία.

Η κυρία Άννα Ψαρουλάκη, Καθηγήτρια της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης και Επιστημονικά Υπεύθυνη του Περιφερειακού Εργαστηρίου Δημόσιας Υγείας (ΠΕΔΥ) Κρήτης, παρουσιάζει τον καθοριστικό ρόλο της επιδημιολογικής και εργαστηριακής επιτήρησης, καθώς και των σύγχρονων γονιδιωματικών τεχνολογιών, στη διερεύνηση κρουσμάτων και στον εντοπισμό των πηγών μόλυνσης.

Το 2025, στο ΠΕΔΥ Κρήτης συνολικά, πραγματοποιήθηκαν 887 μικροβιολογικοί έλεγχοι για Legionella spp. σε δείγματα νερού. Εξ αυτών, 701 αφορούσαν τουριστικά καταλύματα, στο πλαίσιο διερεύνησης περιστατικών νόσου των λεγεωνάριων (ΝΛ) σε ταξιδιώτες στην Κρήτη, τα οποία αναφέρθηκαν στο Ευρωπαϊκό Δίκτυο Επιτήρησης Νόσου των Λεγεωνάριων (ELDSNet). Τα υπόλοιπα 186 δείγματα προέρχονταν από υγειονομικούς ελέγχους της Διεύθυνσης Δημόσιας Υγείας Κρήτης (κέντρα υγείας, γηροκομεία, πλοία, κολυμβητήρια).

Η μικροβιολογική ανάλυση για Legionella πραγματοποιήθηκε από το Περιφερειακό Εργαστήριο Δημόσιας Υγείας Κρήτης χρησιμοποιώντας μεθόδους καλλιέργειας σύμφωνα με το πρότυπο ISO 11731:2017. Τα δείγματα υποβλήθηκαν σε επεξεργασία σύμφωνα με τις τυπικές εργαστηριακές διαδικασίες για την ανάλυση καλλιέργειας Legionella. Οι συγκεντρώσεις εκφράστηκαν σε cfu/L, με όριο ανίχνευσης/αναφοράς 50 cfu/L. 32,25% των δειγμάτων είχαν συγκεντρώσεις L. pneumophila πάνω από το όριο ανίχνευσης/αναφοράς ≥ 50 cfu/L.

Γονιδιωματική ανάλυση

Στο ΠΕΔΥ Κρήτης έχουν αναπτυχθεί μοριακές μέθοδοι ανάλυσης, με σκοπό την επιδημιολογική επιτήρηση και τη διερεύνηση πιθανών επιδημιών. Όποτε κρίνεται αναγκαίο εφαρμόζεται γονιδιωματική ανάλυση επιλεγμένων απομονωθέντων στελεχών Legionella pneumophila με τη μέθοδο Whole Genome Sequencing (WGS). Η αλληλούχιση των γονιδιωμάτων πραγματοποιείται εξ ολοκλήρου με τον εξοπλισμό του εργαστηρίου, χρησιμοποιώντας την πλατφόρμα Illumina NextSeq 2000. Μετά την ολοκλήρωση της αλληλούχισης, πραγματοποιούνται βιοπληροφορικές αναλύσεις. Μέσω της γονιδιακής ανάλυσης προσδιορίζεται ο αλληλικός τύπος (Sequence Type, ST) των στελεχών καθιστώντας δυνατή τη σύγκριση περιβαλλοντικών απομονώσεων με απομονώσεις από κλινικά περιστατικά νόσου των Λεγεωναρίων.

Ιδιαίτερης σημασίας υπήρξε η αξιοποίηση της τεχνολογίας WGS για την επιδημιολογική διερεύνηση συνδεόμενου περιστατικού λεγεωνέλλωσης. Η εφαρμογή της οδήγησε στην επιτυχή ταυτοποίηση της περιβαλλοντικής πηγής του κρούσματος, επιβεβαιώνοντας τη συσχέτιση μεταξύ του κλινικού στελέχους και των 13 στελεχών που απομονώθηκαν από την ύποπτη εστία μόλυνσης. Τα αποτελέσματα αυτά αποτέλεσαν σημαντικό εργαλείο για την επιδημιολογική διερεύνηση, συνέβαλαν στην τεκμηρίωση της πηγής και υποστήριξαν τις αρμόδιες αρχές στη λήψη στοχευμένων μέτρων ελέγχου και πρόληψης για τον περιορισμό της διασποράς της νόσου.

 

 

Πηγη: https://www.ygeiamou.gr/

Ογκολογία και AI: Έλληνας επιστήμονας εξηγεί απλά -με ένα infographic- πώς το AI αποκωδικοποιεί τα γονιδιακά δεδομένα

Posted on by grammateia
Η ραγδαία εξέλιξη της ιατρικής ακριβείας φέρνει τους κλινικούς γιατρούς αντιμέτωπους με έναν τεράστιο όγκο μοριακών δεδομένων, καθιστώντας την έγκαιρη και ορθή ερμηνεία των γονιδιακών μεταλλάξεων μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις στη σύγχρονη ογκολογία. Σε αυτό το τοπίο, η τεχνητή νοημοσύνη αναδεικνύεται σε έναν πολύτιμο ψηφιακό συνοδηγό, ικανό να συνθέτει ακαριαία πληροφορίες από αμέτρητες πηγές και να προσφέρει ουσιαστική υποστήριξη σε πραγματικό χρόνο, χωρίς όμως ποτέ να υποκαθιστά την ανθρώπινη κρίση.

Η μοριακή ανάλυση των γονιδιακών παραλλαγών (μεταλλάξεις) των όγκων, βοηθά τους γιατρούς να βλέπουν πολύ περισσότερες λεπτομέρειες σε έναν καρκίνο. Πλέον η δυσκολία έγκειται στην ορθή και έγκαιρη ερμηνεία των μοριακών ευρημάτων!

Η τεχνητή νοημοσύνη ακαριαία αποκαλύπτει τις πληροφορίες που σχετίζονται με τις μεταλλάξεις ενός όγκου από όλες τις πηγές (βιβλιογραφία και βάσεις δεδομένων) και τις συσχετίζει, υποστηρίζοντας σε πραγματικό χρόνο την κλινική απόφαση.

 

Γιατί η ερμηνεία των μοριακών ευρημάτων είναι δύσκολη

Οι σύγχρονες μοριακές εξετάσεις μπορούν να ανιχνεύσουν μοριακές πληροφορίες ενός όγκου που σχετίζονται με τη βιολογία της νόσου ή με την πιθανή ανταπόκριση σε συγκεκριμένες θεραπείες.

Η ανίχνευση όμως ενός ευρήματος δεν σημαίνει αυτομάτως ότι υπάρχει σαφής θεραπευτική απάντηση. Μια αλλοίωση μπορεί να έχει άγνωστη σημασία, να έχει μελετηθεί σε άλλο τύπο καρκίνου ή να στηρίζεται μόνο σε εργαστηριακά δεδομένα. Άλλες φορές, οι πληροφορίες υπάρχουν, αλλά είναι διάσπαρτες σε βάσεις δεδομένων, επιστημονικά άρθρα και ειδικές πλατφόρμες.

Στην καθημερινή πράξη χρειάζεται να απαντηθούν πολλά ερωτήματα πριν ένα εύρημα αποκτήσει κλινικό νόημα. Αφορά τον ίδιο τύπο όγκου; Πρόκειται για την ίδια ακριβώς παραλλαγή ή για άλλη αλλαγή στο ίδιο γονίδιο; Υπάρχει ένδειξη ευαισθησίας ή αντίστασης σε θεραπεία; Είναι η θεραπεία εγκεκριμένη για το συγκεκριμένο πλαίσιο ή πρόκειται για ερευνητική συσχέτιση;

Έτσι, το πραγματικό πρόβλημα στη μοριακή ογκολογία δεν είναι μόνο ο όγκος των δεδομένων. Είναι η ανάγκη να μετατραπούν γρήγορα και με ασφάλεια σε χρήσιμη πληροφορία για το συγκεκριμένο κλινικό πλαίσιο.

Τι σημαίνει «παραλλαγή αβέβαιης σημασίας» ή VUS

Ο όρος «παραλλαγή αβέβαιης σημασίας» ή VUS περιγράφει μια γενετική παραλλαγή για την οποία τα διαθέσιμα στοιχεία δεν επαρκούν ώστε να κριθεί με βεβαιότητα αν επηρεάζει τον όγκο ή τη θεραπευτική στρατηγική.

Μια τέτοια παραλλαγή δεν πρέπει να θεωρείται αυτόματα παθολογική, ούτε άμεσα αξιοποιήσιμη για θεραπεία. Χρειάζεται να εξεταστεί αν αφορά το ίδιο γονίδιο, την ίδια ακριβώς αλλοίωση, το ίδιο μοριακό μονοπάτι και τον ίδιο τύπο όγκου. Επίσης, έχει σημασία αν τα στοιχεία προέρχονται από κλινικά δεδομένα ή από προκλινικά πειράματα σε κύτταρα ή ζωικά μοντέλα.

Η διαδικασία αυτή μπορεί να είναι χρονοβόρα, ειδικά όταν η αλλοίωση είναι σπάνια ή όταν υπάρχουν αντικρουόμενες πληροφορίες. Για τον ασθενή, η ουσία είναι ότι η αβεβαιότητα πρέπει να αναγνωρίζεται καθαρά και να μην παρουσιάζεται ως βεβαιότητα.

AI και Ογκολογία: Πού μπορεί να βοηθήσει η τεχνητή νοημοσύνη

Οι εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης μπορούν να υποστηρίξουν την αναζήτηση, την οργάνωση και τη σύνθεση της διαθέσιμης πληροφορίας. Μπορούν να συνδυάζουν επεξεργασία φυσικής γλώσσας, σημασιολογική αναζήτηση, δίκτυα γνώσης (συσχέτιση βιολογικών και κλινικών δεδομένων) και αλγορίθμους διαβάθμισης των αποδεικτικών στοιχείων.

Στην πράξη, ένα κατάλληλα σχεδιασμένο σύστημα μπορεί να βοηθήσει να γίνουν πιο συστηματικά ορισμένα βήματα:

  • να εντοπιστούν δεδομένα για την ίδια ή συγγενική μοριακή αλλοίωση,
  • να ξεχωρίσουν τα κλινικά από τα προκλινικά δεδομένα,
  • να ομαδοποιηθούν οι πληροφορίες ανά τύπο όγκου και μοριακό μονοπάτι,
  • να καταγραφούν συμφωνίες, αντιφάσεις και αβεβαιότητες,
  • να συνδεθεί κάθε συμπέρασμα με την αρχική του πηγή.

Το πιο χρήσιμο αποτέλεσμα δεν είναι μια απλή απάντηση του τύπου «η τεχνητή νοημοσύνη προτείνει θεραπεία». Είναι ένας δομημένος φάκελος τεκμηρίωσης, τον οποίο μπορούν να ελέγξουν οι ειδικοί. Ένας τέτοιος φάκελος μπορεί να περιλαμβάνει περιγραφή του μοριακού ευρήματος, πιθανή λειτουργική σημασία, επίπεδο τεκμηρίωσης, κατάσταση έγκρισης σχετικών θεραπειών και σαφή καταγραφή των σημείων που παραμένουν αβέβαια.

Γιατί η ανθρώπινη κρίση παραμένει απαραίτητη

Η τεχνητή νοημοσύνη έχει μεγαλύτερη αξία όταν τα συμβατικά εργαλεία δεν δίνουν καθαρή απάντηση: σε σπάνιες παραλλαγές, αντικρουόμενα δεδομένα, πιθανές σχέσεις ευαισθησίας ή αντίστασης σε θεραπεία και σύνθετα μοριακά μονοπάτια. Δεν χρειάζεται, όμως, να χρησιμοποιείται με την ίδια ένταση για κάθε συχνή και επαρκώς τεκμηριωμένη μετάλλαξη.

Αυτό δεν σημαίνει ότι μπορεί να λειτουργήσει αυτόνομα. Ένα τέτοιο σύστημα πρέπει να έχει πλήρη ιχνηλασιμότητα, τακτική επικαιροποίηση, σαφή όρια χρήσης και ανθρώπινο έλεγχο. Οι βασικοί κίνδυνοι περιλαμβάνουν ανακριβείς απαντήσεις, λανθασμένη αντιστοίχιση παραλλαγών, υπερεκτίμηση εργαστηριακών δεδομένων και υπερβολική εμπιστοσύνη στο παραγόμενο αποτέλεσμα.

Η τελική απόφαση για τη θεραπεία παραμένει ευθύνη των θεραπόντων γιατρών και του Μοριακού Ογκολογικού Συμβουλίου. Η τεχνολογία μπορεί να μειώσει τον χρόνο και την πολυπλοκότητα της τεκμηρίωσης. Δεν μπορεί να υποκαταστήσει τη διεπιστημονική συζήτηση, την κλινική εμπειρία και την εξατομικευμένη αξιολόγηση κάθε ασθενούς.

Γράφει για το iatropedia.gr ο Νικόλαος Πισιμίσης Βιολόγος, PhD Ιατρικής Αθηνών
Επιστημονικός Συνεργάτης Ιατρικής ΕΚΠΑ
Υπεύθυνος Ανάπτυξης Μοριακής Ογκολογίας στον Όμιλο Ιατρικού Αθηνών

 

 

Πηγη: https://www.iatropedia.gr/

Εξηγήθηκε από νευροεπιστήμονες το φαινόμενο ”Μαντλέν του Προυστ”

Posted on by grammateia

Μελέτη έδειξε ότι οσφρητικές εμπειρίες στα πρώτα χρόνια ζωής αφήνουν εντύπωση διαρκείας στον εγκέφαλο, ικανή να επαναδραστηριοποιήσει το πλαίσιο και τα συναισθήματα που συνδέονται με μια ανάμνηση.

 

Ερευνητική ομάδα του CNRS ανακάλυψε τους μηχανισμούς του εγκεφάλου που εμπλέκονται στο φαινόμενο «Μαντλέν του Προυστ», στο οποίο οι μυρωδιές φέρνουν στο νου ζωηρές συναισθηματικές αναμνήσεις.

Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο PLOS Biology, έδειξε ότι οσφρητικές εμπειρίες στα πρώτα χρόνια ζωής αφήνουν εντύπωση διαρκείας στον εγκέφαλο, ικανή να επαναδραστηριοποιήσει το πλαίσιο και τα συναισθήματα που συνδέονται με την ανάμνηση κατά τη διάρκεια της ζωής.

Οι νευροεπιστήμονες αποκάλυψαν τον κεντρικό ρόλο των νευρώνων στον οσφρητικό βολβό. Όταν αυτοί οι νευρώνες επαναδραστηριοποιούνται στην ενήλικη ζωή από μυρωδιές που γνώρισαν στην παιδική ηλικία, ενεργοποιούν εγκεφαλικά κυκλώματα που εμπλέκονται στη μνήμη και την ανταμοιβή.

Καθώς κάποιος μεγαλώνει, τα εγκεφαλικά του δίκτυα αναδιοργανώνονται και η μνήμη σταδιακά συνδέεται με συναισθηματικά κυκλώματα.

Οι ερευνητές έκαναν την ανακάλυψη, αρχικά συλλέγοντας στοιχεία μέσω έρευνας σε εθελοντές και στη συνέχεια χρησιμοποίησαν τα στοιχεία για να σχεδιάσουν ένα πείραμα σε ποντικούς.

Η μελέτη, επίσης έδειξε ότι το φαινόμενο «Μαντλέν του Προυστ» δημιουργείται με επαναλαμβανόμενους συσχετισμούς συγκεκριμένης μυρωδιάς με θετικές εμπειρίες κατά την παιδική ζωή και δια βίου.

Με τον καιρό, η μνήμη καταγράφεται στα κυκλώματα του εγκεφάλου, κάτι που εξηγεί την επιμονή της και τη δυνητική συναισθηματική της επίδραση.

 

Πηγές:
PLOS Biology

 

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Η ακραία ζέστη δοκιμάζει τα όρια των εργαζομένων, κυρίως στην Ελλάδα – Νέο «εργαλείο» ενάντια στη θερμική καταπόνηση

Posted on by grammateia
Στη νέα Ειδική Έκδοση του ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε. οι εργαζόμενοι μπορούν να βρουν όλα τα μέτρα που θα πρέπει να λαμβάνουν για την προστασία τους από τη θερμική καταπόνηση

Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα πρωτοφανές κύμα υψηλών θερμοκρασιών, ενώ ο Ιούλιος, ο θερμότερος μήνας του έτους, αναμένεται να επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τις συνθήκες εργασίας.  Η κλιματική κρίση μεταβάλλει πλέον ουσιαστικά το εργασιακό περιβάλλον, καθιστώντας τη θερμική καταπόνησημία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων.

Απέναντι στη νέα αυτή πραγματικότητα, το ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε. – Ελληνικό Ινστιτούτο Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία, απαντά με έναν νέο οδηγό για τη Θερμική Καταπόνηση στον Χώρο Εργασίας. Ένα επιστημονικό εργαλείο που συγκεντρώνει τα πλέον πρόσφατα δεδομένα και τις διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες, προσφέροντας πρακτικές και άμεσα εφαρμόσιμες λύσεις για επιχειρήσεις και εργαζόμενους.

Η Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε, κας Ρένα Μπαρδάνη, τονίζει πώς η θερμική καταπόνηση είναι εδώ και δεν αποτελεί απλώς μια μελλοντική πρόκληση:

«Είναι μια καθημερινή πραγματικότητα που επηρεάζει την υγεία, την ασφάλεια και την παραγωγικότητα εκατομμυρίων εργαζομένων. Οι ακραίες θερμοκρασίες που καταγράφονται ολοένα και συχνότερα στη χώρα μας και σε ολόκληρη την Ευρώπη επιβάλλουν αυξημένη εγρήγορση και υπεύθυνη στάση από όλους μας, καθώς η κλιματική κρίση μεταβάλλει ριζικά τις συνθήκες εργασίας και απαιτεί άμεση προσαρμογή.
Στο ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε. επενδύουμε διαρκώς στην παραγωγή επιστημονικά τεκμηριωμένης γνώσης και στην ανάπτυξη σύγχρονων εργαλείων που υποστηρίζουν τις επιχειρήσεις και τους εργαζόμενους στην πρόληψη των επαγγελματικών κινδύνων», επισημαίνει.

Θερμική καταπόνηση: 1 στους 3 εργαζόμενους στην Ελλάδα εκτίθεται σε ακραία ζέστη

Τα στοιχεία είναι ιδιαίτερα ανησυχητικά. Ένας στους πέντε εργαζόμενους στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη εκτεθεί σε ακραία ζέστη κατά την εργασία του, ενώ στον ευρωπαϊκό Νότο – με την Ελλάδα στις πρώτες θέσεις – το ποσοστό φτάνει τον έναν στους τρεις.

Με σημερινά στοιχεία του Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, έχουν καταγραφεί περισσότεροι από 1.300 «υπερβάλλοντες θάνατοι» από τις 21 Ιουνίου, οι οποίοι συνδέονται με τις υψηλές θερμοκρασίες στην Ευρώπη. Σε παγκόσμιο επίπεδο το 71% του εργατικού δυναμικού, εκτίθενται σε υπερβολική θερμότητα, με αποτέλεσμα 22,85 εκατομμύρια τραυματισμούς και σχεδόν 19.000 θανάτους κάθε χρόνο.

Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι το 90% της έκθεσης και το 80% των εργατικών ατυχημάτων συμβαίνουν εκτός των επίσημων περιόδων καύσωνα, λόγω της καθημερινής συσσώρευσης θερμικής καταπόνησης.

Παράλληλα, η παραγωγικότητα μειώνεται κατά 2,3% για κάθε επιπλέον βαθμό Κελσίου πάνω από τους 19°C, ενώ οι υψηλές θερμοκρασίες αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο εργατικών ατυχημάτων, βιομηχανικών πυρκαγιών και υλικών ζημιών.

Πώς μπορούν να προστατευτούν οι εργαζόμενοι

Η νέα έκδοση του ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε. περιλαμβάνει προτάσεις για την αποτελεσματική πρόληψη της θερμικής καταπόνησης, όπως:

  • Οργάνωση της εργασίας με μεταφορά των πιο απαιτητικών εργασιών στις δροσερότερες ώρες της ημέρας και καθιέρωση συχνών διαλειμμάτων σε σκιερούς ή κλιματιζόμενους χώρους.
  • Σταδιακό εγκλιματισμό των εργαζομένων, ιδιαίτερα για όσους προσλαμβάνονται ή επιστρέφουν μετά από απουσία.
  • Τεχνικά μέτρα, όπως ενίσχυση του αερισμού, σκίαση, θερμική μόνωση και χρήση μικροκλιματικών δεικτών, όπως ο WBGT.
  • Συνεχή πρόσβαση σε δροσερό πόσιμο νερό και εκπαίδευση για την έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων θερμικής εξάντλησης και θερμοπληξίας.
  • Επιλογή κατάλληλων, ελαφριών και διαπνέοντων Μέσων Ατομικής Προστασίας (ΜΑΠ).

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις ομάδες εργαζομένων που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο, όπως όσοι απασχολούνται στη γεωργία, στις κατασκευές, στη βιομηχανία, σε χυτήρια, θερμοκήπια, επαγγελματικές κουζίνες και άλλους χώρους με υψηλό θερμικό φορτίο, καθώς και σε εργαζόμενους με χρόνια νοσήματα ή άλλες ευαλωτότητες.

 

 

Πηγη: https://www.iatropedia.gr/

ΠΟΥ: Ο θηλασμός σώζει ζωές – Τα οφέλη του για μητέρα και παιδί

Posted on by grammateia

Με αφορμή την Παγκόσμια Εβδομάδα Μητρικού Θηλασμού, η UNICEF και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας καλούν τις κυβερνήσεις να ενισχύσουν τις υπηρεσίες υποστήριξης του θηλασμού.

 

Παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί τα τελευταία χρόνια, εκατομμύρια μητέρες και οικογένειες σε όλο τον κόσμο εξακολουθούν να μην έχουν πρόσβαση στις υπηρεσίες και την υποστήριξη που χρειάζονται για να ξεκινήσουν και να συνεχίσουν τον θηλασμό. Με αφορμή την Παγκόσμια Εβδομάδα Μητρικού Θηλασμού, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) και η UNICEF καλούν τις κυβερνήσεις να ενισχύσουν τις πολιτικές και τις υπηρεσίες που στηρίζουν τις γυναίκες πριν και μετά τον τοκετό.

Τα οφέλη του θηλασμού για βρέφη και μητέρες

Σύμφωνα με τους δύο οργανισμούς, ο μητρικός θηλασμός αποτελεί έναν από τους πιο αποτελεσματικούς και οικονομικά αποδοτικούς τρόπους προστασίας της υγείας των παιδιών.

Το μητρικό γάλα παρέχει όλα τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά κατά τους πρώτους μήνες της ζωής, ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα, συμβάλλει στην προστασία από σοβαρές λοιμώξεις και υποστηρίζει τη γνωστική ανάπτυξη του παιδιού.

Τα οφέλη όμως επεκτείνονται και στις μητέρες. Ο θηλασμός έχει συνδεθεί με μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης χρόνιων μη μεταδοτικών νοσημάτων, όπως ο καρκίνος του μαστού, ο καρκίνος των ωοθηκών και ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2.

Αυξάνονται τα ποσοστά θηλασμού

Τα τελευταία χρόνια καταγράφεται ενθαρρυντική πρόοδος σε παγκόσμιο επίπεδο.

Ο αποκλειστικός θηλασμός κατά τους πρώτους έξι μήνες της ζωής αυξήθηκε από περίπου 37% το 2012 σε περισσότερο από 47% σήμερα. Παράλληλα, το ποσοστό των παιδιών που συνεχίζουν να θηλάζουν έως την ηλικία των δύο ετών αυξήθηκε μέσα στην τελευταία πενταετία από 38% σε 50%.

Οι οργανισμοί επισημαίνουν ότι η βελτίωση αυτή αποδεικνύει πως οι επενδύσεις σε πολιτικές και προγράμματα υποστήριξης των μητέρων αποδίδουν. Ωστόσο, η πρόοδος δεν είναι ομοιόμορφη, καθώς πολλές χώρες εξακολουθούν να υπολείπονται των διεθνών στόχων.

Ελλείψεις στην υποστήριξη των μητέρων

Παρά τα θετικά βήματα, η πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες υποστήριξης του θηλασμού παραμένει περιορισμένη σε πολλές περιοχές του κόσμου.

Ειδικότερα, σε χώρες χαμηλού εισοδήματος, αλλά και σε περιοχές που πλήττονται από ανθρωπιστικές κρίσεις ή ένοπλες συγκρούσεις, οι υπηρεσίες συχνά δεν επαρκούν, ενώ οι πολιτικές προστασίας του θηλασμού δεν εφαρμόζονται με συνέπεια.

Οι παρεμβάσεις που κάνουν τη διαφορά

Ο ΠΟΥ και η UNICEF υπογραμμίζουν ότι υπάρχουν αποτελεσματικές και οικονομικά συμφέρουσες παρεμβάσεις που μπορούν να ενισχύσουν τα ποσοστά θηλασμού.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:

  • η εξειδικευμένη υποστήριξη από επαγγελματίες υγείας κατά την εγκυμοσύνη, τον τοκετό και τη λοχεία,
  • η συμβουλευτική στις τοπικές κοινότητες και τα δίκτυα υποστήριξης μεταξύ γονέων,
  • η εφαρμογή πολιτικών προστασίας της μητρότητας και επαρκούς άδειας μητρότητας,
  • η αυστηρή εφαρμογή του Διεθνούς Κώδικα Εμπορίας Υποκατάστατων Μητρικού Γάλακτος, ώστε να περιορίζονται οι αθέμιτες πρακτικές προώθησης των βρεφικών γαλάτων.

Σημαντικά οφέλη για τη δημόσια υγεία και την οικονομία

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των δύο οργανισμών, η ευρύτερη εφαρμογή πολιτικών που προωθούν τον θηλασμό θα μπορούσε να αποτρέψει σχεδόν 400.000 θανάτους παιδιών και περίπου 140.000 θανάτους μητέρων κάθε χρόνο.

Παράλληλα, κάθε δολάριο που επενδύεται στην προώθηση του μητρικού θηλασμού αποφέρει κατά μέσο όρο 59 δολάρια οικονομικής απόδοσης, χάρη στη μείωση των δαπανών υγειονομικής περίθαλψης, τη βελτίωση της γνωστικής ανάπτυξης των παιδιών, την υψηλότερη εκπαιδευτική επίδοση και την αύξηση της μελλοντικής παραγωγικότητας.

Το μήνυμα της Παγκόσμιας Εβδομάδας Μητρικού Θηλασμού

Με θέμα «Θηλασμός για ένα βιώσιμο ξεκίνημα στη ζωή: Ενισχύουμε ό,τι αποδίδει», η φετινή Παγκόσμια Εβδομάδα Μητρικού Θηλασμού αναδεικνύει την ανάγκη να επενδύσουν οι χώρες σε αποδεδειγμένα αποτελεσματικές παρεμβάσεις.

Ο ΠΟΥ και η UNICEF καλούν τις κυβερνήσεις να ενισχύσουν τα συστήματα υγείας, να επεκτείνουν τις υπηρεσίες συμβουλευτικής στις κοινότητες, να διασφαλίσουν επαρκή προστασία της μητρότητας και να ενσωματώσουν την υποστήριξη του θηλασμού σε όλες τις υπηρεσίες φροντίδας πριν, κατά και μετά τον τοκετό.

Όπως επισημαίνουν οι δύο οργανισμοί, η επένδυση στον μητρικό θηλασμό αποτελεί επένδυση στην υγεία των παιδιών, των μητέρων και της κοινωνίας συνολικά.

 

 

Πηγη: https://www.news4health.gr/

ΕΟΠΑΕ: Θεσμοθετούνται μονάδες «Safe Haven» για άτομα με εξαρτήσεις και αστεγία

Posted on by grammateia

Αντίστοιχες δομές λειτουργούν σε χώρες, όπως η Πορτογαλία, η Βρετανία, ο Καναδάς και οι ΗΠΑ, στοχεύοντας στην προστασία ευάλωτων πληθυσμών και τη διασύνδεσή τους με υπηρεσίες υγείας και κοινωνικής φροντίδας.

 

Τη δυνατότητα ίδρυσης και λειτουργίας Μονάδων Άμεσης Πρόσβασης Ασφαλούς Καταφυγίου («Safe Haven») αποκτά ο Εθνικός Οργανισμός Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων (ΕΟΠΑΕ), σύμφωνα με τροπολογία που ενέταξε το Υπ. Υγείας σε νομοσχέδιο του Υπ. Δικαιοσύνης.

Αναφερόμενος στη ρύθμιση, ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης έκανε λόγο για παρέμβαση που στοχεύει στην αντιμετώπιση ενός «πολύ μεγάλου κοινωνικού προβλήματος», το οποίο αφορά «αστέγους, αδύναμους, τοξικομανείς και ευάλωτους συμπολίτες μας».

Όπως είπε, μέσω των νέων δομών οι ωφελούμενοι θα μπορούν να βρίσκουν «καταφύγιο, προστασία, τα φάρμακα που χρειάζονται και μια διαμονή, ώστε να μην χρειάζεται να είναι στους δρόμους».

Η τροπολογία

Βάσει της ρύθμισης ο ΕΟΠΑΕ θα μπορεί να ιδρύει και να λειτουργεί μονάδες «Safe Haven», στις οποίες θα παρέχονται, με ελάχιστα κριτήρια εισόδου που θα καθοριστούν με υπουργική απόφαση, υπηρεσίες άμεσης υποδοχής και μείωσης της βλάβης, καθώς και:

  • πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας,
  • ασφαλής παραμονή,
  • υπηρεσίες ατομικής υγιεινής,
  • προσωρινή διαμονή,
  • διημέρευση και διανυκτέρευση.

Δικαιούχοι θα είναι ενήλικα άτομα με κάθε μορφής εξάρτηση, εθισμό ή εξαρτητική συμπεριφορά, τα οποία ζουν σε συνθήκες αστεγίας, επισφάλειας ή κοινωνικού αποκλεισμού και δεν έχουν άμεση πρόσβαση σε άλλες υπηρεσίες υποστήριξης. Η δυνατότητα παροχής υπηρεσιών επεκτείνεται και στα μέλη των οικογενειών τους, συμπεριλαμβανομένων των ανήλικων παιδιών.

Σύνδεση με τη θεραπεία

Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση της τροπολογίας, οι μονάδες αποσκοπούν στην άμεση κάλυψη βασικών αναγκών των ωφελουμένων, στη μείωση των συνεπειών της χρήσης ψυχοδραστικών ουσιών, στην προστασία της δημόσιας υγείας και στην προετοιμασία των εξαρτημένων ατόμων για ένταξη σε θεραπευτικά προγράμματα.

Ο ΕΟΠΑΕ θα έχει την ευθύνη για τον σχεδιασμό, την οργάνωση και τη λειτουργία των δομών, καθώς και για τη στελέχωσή τους με διεπιστημονικές ομάδες που θα περιλαμβάνουν νοσηλευτές, ψυχολόγους, κοινωνικούς λειτουργούς και άλλους επαγγελματίες υγείας και κοινωνικών επιστημών.

Με υπουργικές αποφάσεις θα καθοριστούν, μεταξύ άλλων, οι προδιαγραφές λειτουργίας των μονάδων, τα κριτήρια εισόδου, η στελέχωση, η δυναμικότητα, το ωράριο λειτουργίας και η διασύνδεσή τους με τους Χώρους Εποπτευόμενης Χρήσης και τις υπόλοιπες υπηρεσίες του ΕΟΠΑΕ.

Το νέο νομοθετικό πλαίσιο φέρεται να επιδιώκει να καλύψει ένα κενό σε εξειδικευμένες δομές που να καλύπτουν άμεσα το σύνολο των αναγκών ατόμων με εξαρτήσεις που ζουν σε συνθήκες αστεγίας, φτώχειας και κοινωνικής περιθωριοποίησης. Εκτιμάται ότι οι μονάδες «Safe Haven» θα λειτουργούν ως σημεία πρώτης υποδοχής, παρέχοντας ασφαλή φιλοξενία, βασικές υπηρεσίες υγείας και κοινωνικής φροντίδας, με στόχο τη σταδιακή σύνδεση των ωφελουμένων με θεραπευτικά προγράμματα και υπηρεσίες υποστήριξης.

Στην αιτιολογική έκθεση σημειώνεται επίσης ότι αντίστοιχες δομές λειτουργούν σε αρκετές χώρες, όπως η Πορτογαλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, ο Καναδάς και οι ΗΠΑ, με διαφορετικά οργανωτικά μοντέλα αλλά κοινό στόχο την προστασία ευάλωτων πληθυσμών και τη διασύνδεσή τους με υπηρεσίες υγείας και κοινωνικής φροντίδας.

Η τροπολογία προβλέπει ακόμη ότι η κατοχή και η χρήση ναρκωτικών ουσιών από άτομα που λαμβάνουν υπηρεσίες στις μονάδες και εντός αυτών «δεν αποτελεί άδικη πράξη», διάταξη που εντάσσεται στο πλαίσιο των υπηρεσιών μείωσης της βλάβης που θα παρέχουν οι συγκεκριμένες δομές.

Πηγη: https://www.news4health.gr/