Ποιοι κινδύνευσαν περισσότερο από τον κορωνοϊό στην Ελλάδα; Ανάλυση σε 4,9 εκατομμύρια ασθενείς δίνει απαντήσεις

Η ηλικία, τα χρόνια νοσήματα και η εμβολιαστική κατάσταση διαμόρφωσαν το προφίλ της θνητότητας την περίοδο 2020 έως 2023 – Τι δείχνουν τα εθνικά ψηφιακά μητρώα

Σχεδόν 4,9 εκατομμύρια άνθρωποι, περισσότερα από 5,4 εκατ. καταγεγραμμένα επεισόδια λοίμωξης από SARS-CoV-2 και 33.740 θάνατοι. Η πορεία της πανδημίας στην Ελλάδα από το 2020 έως τις αρχές του 2023 αποτυπώνεται τώρα μέσα από μια μεγάλη ανάλυση των εθνικών ψηφιακών μητρώων, επιχειρώντας να απαντήσει στο εξής ερώτημα: Ποιοι κινδύνευσαν περισσότερο να χάσουν τη ζωή τους από την COVID-19; Και ποιοι απεβίωσαν, τελικά;

Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο Epidemiologia και, σύμφωνα με τους ερευνητές, αποτελεί την πρώτη εις βάθος ανάλυση συνδεδεμένων ατομικών δεδομένων από το Εθνικό Μητρώο Ασθενών COVID-19 και το Εθνικό Μητρώο Εμβολιασμών στην Ελλάδα.

Την εργασία υπογράφουν οι Ivo Rakovac, Χρήστος Τριανταφύλλου, Vion Psiakis, Adela Galinovic, Ana Marques Domingues, Παύλος Μυριανθεύς και Joao Breda, με συμμετοχή ερευνητών από το Περιφερειακό Γραφείο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) για την Ευρώπη, το Γραφείο του ΠΟΥ στην Αθήνα για την Ποιότητα της Φροντίδας και την Ασφάλεια των Ασθενών και το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ).

Βάση δεδομένων σχεδόν 4,9 εκατ. ανθρώπων

Συνολικά, σημειώθηκαν 5.472.147 επεισόδια COVID-19 σε 4.887.589 διαφορετικά άτομα. Το 11,9% είχε περισσότερες από μία καταγεγραμμένες λοιμώξεις, ενώ η διάμεση ηλικία όσων μολύνθηκαν ήταν τα 43 έτη.

Βέβαια, η εικόνα άλλαζε όταν η ανάλυση περιοριζόταν στις απώλειες.

Από τους 33.740 θανάτους, το 81,5% αφορούσε άτομα 70 ετών και άνω. Η διάμεση ηλικία όσων έχασαν τη ζωή τους ήταν τα 83 έτη, ενώ το 54,7% ήταν άνδρες. Ωστόσο, δεν ήταν ο μόνος παράγοντας που ξεχώρισε.

Το «βάρος» των χρόνιων νοσημάτων

Οι άνθρωποι που πέθαναν είχαν κατά διάμεσο όρο δύο συννοσηρότητες. Η υπέρταση ήταν η συχνότερη και καταγράφηκε στο 67,1% των θανάτων, ενώ ακολουθούσαν η δυσλιπιδαιμία με 62,7%, ο διαβήτης τύπου 2 με 35,1% και η στεφανιαία νόσος με 22,8%.

Στους άνω των 70 ετών η επιβάρυνση ήταν ακόμη εντονότερη. Το 72,7% είχε υπέρταση, το 66,4% δυσλιπιδαιμία, το 37,6% διαβήτη τύπου 2 και το 25,3% στεφανιαία νόσο. Περισσότεροι από τους μισούς θανάτους σε αυτή την ομάδα αφορούσαν ανθρώπους με δύο ή τρεις συννοσηρότητες.

Όπως σημειώνουν οι συγγραφείς, η Ελλάδα αποτελείται από γηραιότερο και βεβαρημένο από χρόνια νοσήματα πληθυσμό σε σύγκριση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, γεγονός που μπορεί να επηρεάζει την ανθεκτικότητα της χώρας απέναντι σε μελλοντικές υγειονομικές κρίσεις.

Τι έδειξαν τα δεδομένα για τον εμβολιασμό

Η εμβολιαστική κατάσταση ήταν ένας ακόμη παράγοντας που συνδέθηκε με τη θνητότητα. Από τους 33.740 ανθρώπους που πέθαναν, το 70% κατατάχθηκε στην κατηγορία «μη εμβολιασμένοι», το 14% είχε λάβει δύο δόσεις και το 16% τρεις ή περισσότερες. Στους ανθρώπους ηλικίας 70 ετών και άνω, το 67,2% των θανάτων αφορούσε την πρώτη κατηγορία.

Σημειώνεται ότι στις περιγραφικές αναλύσεις οι ερευνητές συμπεριέλαβαν ως «μη εμβολιασμένους» τόσο όσους δεν είχαν καταγεγραμμένη δόση όσο και όσους είχαν λάβει μόνο μία. Στην πολυπαραγοντική ανάλυση, τα άτομα με μία δόση αποκλείστηκαν λόγω του μικρού αριθμού τους και η σύγκριση έγινε με όσους δεν είχαν λάβει καμία.

Μετά την προσαρμογή για την ηλικία και τους υπόλοιπους διαθέσιμους παράγοντες, οι δύο δόσεις συνδέθηκαν με 65% χαμηλότερες πιθανότητες θανάτου. Για την πρώτη ενισχυτική δόση ήταν κατά 84% χαμηλότερες και για τη δεύτερη κατά 91%.

Η Omicron και η μεταβολή του τοπίου

Η μελέτη εξέτασε ξεχωριστά τις (3) περιόδους επικράτησης της αρχικής/Alpha παραλλαγής, της Delta και της Omicron.

Σε σύγκριση με την περίοδο Delta, η Omicron συσχετίστηκε με 72% χαμηλότερες πιθανότητες θανάτου. Αντίθετα, δεν καταγράφηκε στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ της αρχικής/Alpha και της Delta.

Κάθε περίοδος της πανδημίας χαρακτηριζόταν από διαφορετική εμβολιαστική κάλυψη και διαφορετικές συνθήκες διαχείρισης της νόσου.

Τα όρια της μελέτης

Το μέγεθος του πληθυσμού και η χρήση εθνικών μητρώων αποτελούν ισχυρά πλεονεκτήματα της έρευνας. Οι συγγραφείς, ωστόσο, καταγράφουν και σημαντικούς περιορισμούς. Τα χρόνια νοσήματα εντοπίστηκαν μέσω δεδομένων συνταγογράφησης. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να έχουν διαφύγει αδιάγνωστες παθήσεις ή νοσήματα που δεν αντιμετωπίζονταν με φαρμακευτική αγωγή σε εξωνοσοκομειακό επίπεδο.

Επιπλέον, τα δεδομένα δεν επέτρεπαν σε όλες τις περιπτώσεις να διαχωριστούν οι άνθρωποι που πέθαναν από COVID-19 από εκείνους που πέθαναν με COVID-19, όταν δηλαδή η λοίμωξη δεν αποτελούσε την υποκείμενη αιτία θανάτου. Το ζήτημα αφορά ιδιαίτερα την περίοδο Omicron.

Το μάθημα για μια ενδεχόμενη επόμενη υγειονομική κρίση

Η μελέτη δεν αποτυπώνει τη σημερινή επιδημιολογική κατάσταση της COVID-19. Περιγράφει μια συγκεκριμένη και ιδιαίτερα φορτισμένη περίοδο, από την έναρξη της πανδημίας έως τον Ιανουάριο του 2023.

Για τους ερευνητές, όμως, το βασικό δίδαγμα υπερβαίνει τον SARS-CoV-2. Η μεγάλη συγκέντρωση θανάτων στους ηλικιωμένους και στους ανθρώπους με πολλαπλά χρόνια νοσήματα αναδεικνύει την ανάγκη για δύο παράλληλες γραμμές άμυνας: προστασία των ευάλωτων από τις λοιμώξεις και, ταυτόχρονα, καλύτερη πρόληψη και αντιμετώπιση των μη μεταδοτικών νοσημάτων.

Στα συμπεράσματά τους, οι συγγραφείς δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στην υπέρταση, τα καρδιαγγειακά νοσήματα, τον διαβήτη και την παχυσαρκία, αλλά και στην ανάγκη ενίσχυσης της δημόσιας υγείας και της ποιότητας της φροντίδας. Η πανδημία δεν έφερε στο φως μόνο τα «τρωτά σημεία» απέναντι σε έναν νέο ιό. Έδειξε πόσο καθοριστική μπορεί να γίνει η συνολική κατάσταση υγείας ενός πληθυσμού εάν – και όταν – εμφανιστεί η επόμενη μεγάλη υγειονομική απειλή.

 

 

Πηγη: https://www.ygeiamou.gr/

Κώστας Αθανασάκης : Το μοντέλο του clawback είναι στα όριά του-Κίνδυνος για την πρόσβαση στα φάρμακα

Η φαρμακευτική πολιτική στην Ελλάδα βρίσκεται μπροστά σε μια ιδιαίτερα δύσκολη εξίσωση. Η συνολική δαπάνη αυξάνεται, το clawback και το rebate έχουν φτάσει σε πρωτοφανή επίπεδα, ενώ η αγορά προειδοποιεί ότι για ορισμένα φάρμακα οι υποχρεωτικές επιστροφές καθιστούν πλέον μη βιώσιμη την παραμονή τους στη χώρα.Την ίδια στιγμή, οι αποσύρσεις σημαντικών θεραπειών, ακόμη και για σοβαρές ή απειλητικές για τη ζωή παθήσεις, εντείνουν την ανησυχία για το κατά πόσο το σημερινό οικονομικό περιβάλλον μπορεί να επηρεάσει την πρόσβαση των ασθενών στη φαρμακευτική καινοτομία. Διότι πίσω από κάθε θεραπεία βρίσκεται ένας ασθενής και μια οικογένεια που χρειάζονται ασφάλεια, συνέχεια στη θεραπεία και ισότιμη πρόσβαση στις καλύτερες διαθέσιμες επιλογές.Παράλληλα, η Πολιτεία σχεδιάζει σημαντικές αλλαγές: ένα νέο σύστημα αξιολόγησης τεχνολογιών υγείας, με αναφορά στο γαλλικό μοντέλο, τη δημιουργία οργανισμού HTA, αλλά και το Ταμείο Καινοτομίας. Μπορούν, όμως, αυτές οι παρεμβάσεις να αντιμετωπίσουν τις πιέσεις της αγοράς και να αποτρέψουν τον κίνδυνο καθυστέρησης ή μη διάθεσης νέων θεραπειών στην Ελλάδα;

Για όλα αυτά μιλά στην εκπομπή Opinion Health του Healthweb.gr και στη Νικολέτα Ντάμπου ο Κώστας Αθανασάκης, Επίκουρος Καθηγητής Οικονομικών της Υγείας και Οικονομικής Αξιολόγησης των Τεχνολογιών Υγείας στο Τμήμα Πολιτικών Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής.  Αναλύει τι έχει πάει λάθος, γιατί η απλή αύξηση του προϋπολογισμού δεν αρκεί, πώς το clawback επηρεάζει τη βιωσιμότητα της αγοράς και ποιες αλλαγές μπορούν πραγματικά να διασφαλίσουν την πρόσβαση των ασθενών στις θεραπείες.

Στην εκπομπή Opinion Health του Healthweb.gr και στη Νικολέτα Ντάμπου μιλά ο Καθηγητής Οικονομικών της Υγείας, Κώστας Αθανασάκης.

Νικολέτα Ντάμπου: Κύριε Αθανασάκη, ποιο είναι σήμερα το βασικό πρόβλημα της φαρμακευτικής πολιτικής; Έχουμε ανεπαρκή δημόσια χρηματοδότηση ή ένα σύστημα που δεν καταφέρνει να ελέγξει αποτελεσματικά τη δαπάνη; Εάν αυξήσουμε απλώς τον προϋπολογισμό, χωρίς θεραπευτικά πρωτόκολλα, μητρώα ασθενών, έλεγχο της συνταγογράφησης και ουσιαστική αξιοποίηση των δεδομένων, μήπως πολύ γρήγορα βρεθούμε ξανά στο ίδιο σημείο;

Κώστας Αθανασάκης: Είναι ένα πολύ εύλογο ερώτημα. Αν δει κανείς τη γενική εικόνα, θα διαπιστώσει ότι τα βασικά μέτρα φαρμακευτικής πολιτικής που χρησιμοποιούμε σήμερα δημιουργήθηκαν κυρίως κατά την περίοδο των Μνημονίων. Πρόκειται, δηλαδή, για πολιτικές οι οποίες σχεδιάστηκαν με βασικό στόχο τον περιορισμό της δαπάνης.

Το πρόβλημα είναι ότι η αγορά έχει αλλάξει πάρα πολύ. Τίποτα δεν είναι σήμερα ίδιο σε σχέση με το 2012 και το 2013. Ο κόσμος του φαρμάκου έχει μεταβληθεί σημαντικά και, κατά συνέπεια, χρειαζόμαστε μια νέα προσέγγιση στη φαρμακευτική πολιτική.

Η δημόσια χρηματοδότηση τα τελευταία χρόνια αυξάνεται και, πιθανότατα, με ρυθμό μεγαλύτερο από εκείνον της οικονομίας. Ωστόσο, η συνολική δαπάνη της αγοράς αυξάνεται με πολύ μεγαλύτερη ταχύτητα, ορισμένες φορές διπλάσια ή και τριπλάσια. Συνεπώς, πρέπει να εξετάσουμε τις αιτίες που παράγουν αυτή την αύξηση.

Ακόμη και εάν είχαμε ένα «μαγικό ραβδί» και προσθέταμε 300, 400 ή 500 εκατομμύρια ευρώ στον προϋπολογισμό, τα χρήματα αυτά πιθανότατα θα επαρκούσαν μόνο για ένα ή δύο χρόνια. Στη συνέχεια θα επιστρέφαμε στην προηγούμενη κατάσταση. Χρειάζεται, επομένως, συνολική αναθεώρηση και ένα νέο μείγμα πολιτικής.

Νικολέτα Ντάμπου: Αυξάνονται, όμως, και οι ανάγκες του πληθυσμού, όπως και η κατανάλωση φαρμάκων.

Κώστας Αθανασάκης: Βεβαίως. Πρόσφατη μελέτη που ολοκληρώσαμε δείχνει ότι η κατανάλωση φαρμάκων αυξάνεται. Ωστόσο, η συνολική κατανάλωση δεν αποτελεί το μείζον πρόβλημα της ελληνικής αγοράς, καθώς βρισκόμαστε περίπου κοντά στον διεθνή μέσο όρο, αν και το τελευταίο διάστημα κινούμαστε λίγο υψηλότερα.

Η κατανάλωση αυξάνεται επειδή αλλάζουμε ως πληθυσμός: αυξάνεται η ηλικία μας, μεταβάλλονται οι ανάγκες που δημιουργούνται από τη νοσηρότητα και αλλάζουν οι προτιμήσεις μας ως προς τις θεραπείες που επιθυμούμε να έχουμε στη διάθεσή μας.

Στην Ελλάδα το πρόβλημα φαίνεται να αφορά περισσότερο το μείγμα της αγοράς: πόσα πρωτότυπα, πόσα εκτός πατέντας και πόσα γενόσημα φάρμακα χρησιμοποιούμε. Με βάση τα διεθνή δεδομένα, πρόκειται περισσότερο για πρόβλημα του μείγματος και λιγότερο για πρόβλημα του συνολικού όγκου κατανάλωσης.

Νικολέτα Ντάμπου: Ο ΣΦΕΕ και η PIF έχουν αναδείξει ότι το clawback στα νοσοκομειακά φάρμακα άνω των 30 ευρώ φτάνει στο 80,7%. Τι σημαίνει οικονομικά ένα τέτοιο ποσοστό;

Κώστας Αθανασάκης: Πρόκειται για ένα εξαιρετικά υψηλό επίπεδο επιστροφών, το οποίο για ορισμένα προϊόντα μπορεί να καταστεί μη βιώσιμο. Για να κατανοήσουμε και να λύσουμε το πρόβλημα του νοσοκομειακού clawback, πρέπει πρώτα να κατανοήσουμε τις αιτίες που το δημιουργούν.

Έχει τεθεί ένας προϋπολογισμός ο οποίος περιλαμβάνει όλα τα φάρμακα που διακινούνται μέσα από το νοσοκομείο. Περιλαμβάνει τόσο τα φάρμακα που συνδέονται άμεσα με τη νοσηλεία όσο και εκείνα για τα οποία το νοσοκομείο λειτουργεί κυρίως ως κανάλι διάθεσης. Αυτές είναι δύο διαφορετικές κατηγορίες, οι οποίες ενώθηκαν σε έναν αρχικό, κατά τη γνώμη μου αυθαίρετο, προϋπολογισμό.

Ο προϋπολογισμός αυτός αυξήθηκε εν μέρει με την πάροδο των ετών, αλλά δεν μπορεί να καλύψει ούτε την αλλαγή της τεχνολογίας ούτε τη μεταβολή του ρόλου του νοσοκομείου ως φορέα διάθεσης φαρμάκων.

Τα συγκεκριμένα ποσοστά δείχνουν ότι το μοντέλο μπορεί να έχει φτάσει στα όριά του. Μια αγορά με τόσο υψηλές επιστροφές δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι κινείται με βιώσιμο τρόπο.

Νικολέτα Ντάμπου: Πόσο πιεσμένη είναι η εξωνοσοκομειακή αγορά, δηλαδή τα φάρμακα που αποζημιώνονται από τον ΕΟΠΥΥ;<
Κώστας Αθανασάκης: Οι επιστροφές διαφοροποιούνται ανάλογα με την κατηγορία. Άλλα είναι τα ποσοστά στα γενόσημα, διαφορετικά στα εκτός προστασίας φάρμακα και υψηλότερα στα φάρμακα που βρίσκονται ακόμη υπό καθεστώς προστασίας.

Υπάρχει, όμως, ένα ακόμη κρίσιμο ζήτημα. Απέναντι στα περίπου 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ που διαθέτει το κράτος για την εξωνοσοκομειακή φαρμακευτική περίθαλψη, υπάρχουν σχεδόν άλλα τόσα –λίγο λιγότερα– από ιδιωτικές πληρωμές.

Σε αυτές περιλαμβάνονται οι θεσμοθετημένες συμμετοχές των ασθενών, οι διαφορές από την τιμή αναφοράς, τα φάρμακα που αγοράζονται αποκλειστικά από την τσέπη του πολίτη, τα μη αποζημιούμενα σκευάσματα, αλλά και ορισμένα ιατροτεχνολογικά προϊόντα.

Αυτό μπορεί να προκαλέσει σοβαρές συνέπειες τόσο ως προς τις ανισότητες όσο και ως προς τη συνέπεια και τη συνέχεια της θεραπείας. Έχει έρθει η ώρα να εξετάσουμε πολύ σοβαρά το ζήτημα της συμμετοχής των ασθενών.

Νικολέτα Ντάμπου: Έχει μετακυλιστεί σημαντικό μέρος του κόστους στους ασθενείς;

Κώστας Αθανασάκης: Το 2009 η συνολική φαρμακευτική αγορά εκτός νοσοκομείων στην Ελλάδα χρηματοδοτούνταν περίπου κατά 80% από τη δημόσια δαπάνη και κατά 20% από την ιδιωτική. Σήμερα η αναλογία βρίσκεται περίπου στο 51%-49%, σχεδόν στο 50%-50%.

Αυτό σημαίνει ότι ένα συνεχώς αυξανόμενο μέρος του κόστους έχει μεταφερθεί στους καταναλωτές, δηλαδή στους ανθρώπους που χρειάζονται και αγοράζουν φάρμακα. Πρέπει να το δούμε πολύ σοβαρά, επειδή η ιδιωτική δαπάνη υγείας που πληρώνεται απευθείας από την τσέπη του πολίτη δημιουργεί ανισότητες και προβλήματα στη συνέπεια και στη συνέχεια της θεραπείας.

 

 

Πηγη: https://www.healthweb.gr/

Ανθεκτικά βακτήρια: Νέες οδηγίες για θεραπεία με βακτηριοφάγους όταν τα αντιβιοτικά αποτυγχάνουν

Πάνω από 60 συστάσεις δημοσιεύθηκαν στο Nature Medicine για τη χρήση των βακτηριοφάγων, των ιών που μπορούν να εντοπίζουν και να καταστρέφουν συγκεκριμένα βακτήρια – Για ποιους ασθενείς μπορεί να εξετάζεται η θεραπεία

Μια θεραπευτική προσέγγιση με ιστορία άνω του ενός αιώνα επιστρέφει στο προσκήνιο, καθώς η αυξανόμενη αντοχή των βακτηρίων στα αντιβιοτικά περιορίζει τις επιλογές για ορισμένους ασθενείς με δύσκολες λοιμώξεις.

Πρόκειται για τη χρήση βακτηριοφάγων, δηλαδή ιών που προσβάλλουν επιλεκτικά βακτήρια και μπορούν να τα καταστρέψουν, χωρίς να μολύνουν τα ανθρώπινα κύτταρα. Η μεγάλη εξειδίκευσή τους είναι και το βασικό χαρακτηριστικό αυτής της προσέγγισης. Ένας βακτηριοφάγος ή απλά φάγος, μπορεί να είναι αποτελεσματικός απέναντι σε συγκεκριμένο είδος ή ακόμη και συγκεκριμένο στέλεχος βακτηρίου, αλλά όχι απέναντι σε άλλα.

Αυτό σημαίνει ότι πριν από τη χορήγησή τους πρέπει να έχει εντοπιστεί το βακτήριο που προκαλεί τη λοίμωξη και να επιλεγεί ο κατάλληλος φάγος για το συγκεκριμένο περιστατικό. Η αντιμετώπιση είναι επομένως εξατομικευμένη και δεν βασίζεται σε μία ενιαία θεραπεία για όλους τους ασθενείς.

Σε αυτό το πλαίσιο, νέες αναλυτικές συστάσεις δημοσιεύθηκαν στις 21 Σεπτεμβρίου 2026 στο Nature Medicine, με στόχο να καθοριστούν κοινοί κανόνες για την επιλογή, την παρασκευή, τον ποιοτικό έλεγχο και τη χορήγηση των βακτηριοφάγων στην κλινική πράξη.

Πάνω από 60 συστάσεις – Από το εργαστήριο έως τον ασθενή

Οι νέες οδηγίες αναπτύχθηκαν υπό την ηγεσία της Γερμανικής Εταιρείας Λοιμωδών Νοσημάτων, με τη συμμετοχή εκπροσώπων από 20 επιστημονικές εταιρείες, οργανώσεις ασθενών και ρυθμιστικές αρχές, καθώς και 18 διεθνών ειδικών. Περιλαμβάνουν δε περισσότερες από 60 συστάσεις και θέσεις.

Το πλαίσιο καλύπτει όλη τη διαδρομή που απαιτείται πριν ένας βακτηριοφάγος φτάσει στον ασθενή:

  • την ακριβή ταυτοποίηση του βακτηρίου που προκαλεί τη λοίμωξη,
  • την επιλογή του κατάλληλου φάγου που μπορεί να το προσβάλει,
  • τον έλεγχο ποιότητας και την ασφαλή παρασκευή του,
  • τον τρόπο χορήγησης και την παρακολούθηση του ασθενούς,
  • αλλά και την καταγραφή των περιστατικών και των αποτελεσμάτων σε ειδικά μητρώα.

Οι συστάσεις όμως δεν σταματούν στην επιλογή του κατάλληλου φάγου. Περιγράφουν και τις προϋποθέσεις που πρέπει να υπάρχουν για να εφαρμοστεί η θεραπεία με ασφάλεια.

Οι ειδικοί προτείνουν η απόφαση να λαμβάνεται με τη συμμετοχή διεπιστημονικής ομάδας, στην οποία μπορεί να συμμετέχουν θεράποντες γιατροί, λοιμωξιολόγοι, μικροβιολόγοι, φαρμακοποιοί και ειδικοί στους βακτηριοφάγους. Οι δομές που χορηγούν τη θεραπεία πρέπει επίσης να διαθέτουν κατάλληλες συνθήκες φύλαξης, εξειδικευμένο προσωπικό και δυνατότητα παρακολούθησης της ασφάλειας του ασθενούς.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην ποιότητα των σκευασμάτων. Οι φάγοι που προορίζονται για θεραπευτική χρήση πρέπει να είναι καλά χαρακτηρισμένοι και να ελέγχονται, μεταξύ άλλων, ως προς την ταυτότητα, τη δραστικότητα, τη στειρότητα και την καθαρότητά τους.

Παράλληλα, οι οδηγίες θεωρούν σημαντική την καταγραφή των θεραπειών σε εθνικά ή διεθνή μητρώα, ώστε να συγκεντρώνονται στοιχεία για τα θεραπευτικά σχήματα, την έκβαση και τυχόν απρόβλεπτα συμβάντα.

Οι ειδικοί τονίζουν ότι η θεραπεία με φάγους θα πρέπει να εξετάζεται κατά περίπτωση, κυρίως όταν οι καθιερωμένες θεραπείες έχουν αποτύχει ή δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν.

Αυτό μπορεί να αφορά, για παράδειγμα, δύσκολες λοιμώξεις από βακτήρια ανθεκτικά στα αντιβιοτικά ή λοιμώξεις στις οποίες σχηματίζεται βιοφίλμ. Δηλαδή ένα προστατευτικό στρώμα μέσα στο οποίο τα βακτήρια μπορούν να επιβιώνουν και να γίνονται δυσκολότερα προσβάσιμα από τη θεραπεία.

Πώς επιλέγεται ο κατάλληλος φάγος

Η εξατομίκευση είναι ίσως το πιο σημαντικό κομμάτι της διαδικασίας. Αρχικά πρέπει να απομονωθεί και να αναγνωριστεί το βακτήριο που προκαλεί τη λοίμωξη. Στη συνέχεια, στο εργαστήριο αναζητείται ένας βακτηριοφάγος – ή συνδυασμός βακτηριοφάγων – που είναι δραστικός απέναντι στο συγκεκριμένο βακτήριο.

Οι οδηγίες επισημαίνουν ότι η ευαισθησία του βακτηρίου στους φάγους πρέπει να ελέγχεται όσο το δυνατόν πιο κοντά στην έναρξη της θεραπείας, επειδή μπορεί να μεταβάλλεται με τον χρόνο.

Σε λοιμώξεις στις οποίες συμμετέχουν περισσότερα από ένα βακτήρια, πρέπει να εξετάζονται όλα τα βακτηριακά είδη που θεωρούνται υπεύθυνα για τη λοίμωξη. Διαφορετικά, η εξουδετέρωση ενός μόνο βακτηρίου μπορεί να μην είναι αρκετή για να υποχωρήσει η λοίμωξη.

Η θεραπεία με φάγους μπορεί επίσης, ανάλογα με το περιστατικό, να χρησιμοποιείται συμπληρωματικά με αντιβιοτικά. Δεν πρόκειται επομένως απαραίτητα για επιλογή «φάγοι αντί αντιβιοτικών», αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις για μια επιπλέον θεραπευτική στρατηγική.

Ανθεκτικά βακτήρια – Το μεγάλο πρόβλημα

Το ενδιαφέρον για τους βακτηριοφάγους έχει αυξηθεί ιδιαίτερα εξαιτίας της μικροβιακής αντοχής.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, στην Ευρωπαϊκή Περιφέρεια η μικροβιακή αντοχή ευθύνεται άμεσα για περίπου 133.000 θανάτους τον χρόνο και συνδέεται έμμεσα με περίπου 541.000 θανάτους. Για την Ευρωπαϊκή Ένωση και τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, το οικονομικό κόστος εκτιμάται σε περίπου 11,7 δισ. ευρώ ετησίως, εξαιτίας των δαπανών Υγείας και των απωλειών παραγωγικότητας.

Ο ΠΟΥ θεωρεί ότι οι βακτηριοφάγοι μπορούν να αποτελέσουν μια πολλά υποσχόμενη θεραπευτική επιλογή απέναντι στις δύσκολες βακτηριακές λοιμώξεις, Τονίζει, ωστόσο, την ανάγκη για περισσότερα κλινικά δεδομένα. Σήμερα, στις περισσότερες χώρες η εξατομικευμένη θεραπεία με φάγους χρησιμοποιείται κυρίως σε ειδικές περιπτώσεις, συχνά όταν οι συμβατικές θεραπευτικές επιλογές έχουν αποτύχει.

Το ίδιο επισημαίνουν και οι συντάκτες των νέων οδηγιών. Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι, όταν τηρούνται οι απαιτούμενες προδιαγραφές ποιότητας, η θεραπεία με φάγους φαίνεται γενικά ασφαλής. Ωστόσο, τα ελεγχόμενα κλινικά δεδομένα παραμένουν περιορισμένα και η αποτελεσματικότητά της δεν έχει ακόμη αποδειχθεί με συνέπεια στις κλινικές δοκιμές.

Χρειάζονται επομένως καλύτερα σχεδιασμένες προοπτικές μελέτες, ώστε να διευκρινιστεί σε ποιες λοιμώξεις, με ποιους φάγους και με ποια θεραπευτικά σχήματα μπορεί να προσφέρει το μεγαλύτερο όφελος.

Οι νέες συστάσεις επιχειρούν να καλύψουν ένα άλλο σημαντικό κενό. Το να υπάρχουν κοινοί κανόνες και συγκεκριμένες προδιαγραφές ώστε, όταν η θεραπεία χρησιμοποιείται, η επιλογή των φάγων, η παρασκευή, η ποιότητα, η χορήγηση και η παρακολούθηση του ασθενούς να γίνονται με έναν ασφαλή και τυποποιημένο τρόπο.

 

 

Πηγη: https://www.iatropedia.gr/

F. Bocchetti: Το ελληνικό σύστημα Υγείας να περάσει από μεμονωμένες μεταρρυθμίσεις σε πιο ολοκληρωμένο μοντέλο φροντίδας

Η οικοδόμηση ενός βιώσιμου οικοσύστηματος υγείας που θα επιτρέπει την έγκαιρη πρόσβαση στην καινοτομία, διασφαλίζοντας παράλληλα την υπεύθυνη και αποτελεσματική αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων θα πρέπει να είναι κοινός στόχος για όλους τους ενδιαφερόμενους φορείς – την κυβέρνηση, τη βιομηχανία, τους επαγγελματίες υγείας και τις ενώσεις ασθενών”, μας λέει ο Fabrizio Bocchetti, Managing Director στη Merck Greece & Cyprus.

Kαινοτόμα φάρμακα και Ελλάδα. Πώς θα χαρακτηρίζατε τη σχέση μεταξύ των καινοτόμων φαρμακευτικών προϊόντων και της Ελλάδας και ποια βήματα θα πρέπει να ληφθούν για την προώθηση μιας αρμονικής και βελτιωμένης συνύπαρξης μεταξύ των δύο;

Η Ελλάδα διαθέτει σημαντικές δυνατότητες να επωφεληθεί από τη φαρμακευτική καινοτομία, χάρη στην άρτια καταρτισμένη επιστημονική και ιατρική κοινότητά της, καθώς και στη συνεχή ανάπτυξη του οικοσυστήματος υγείας της. Η βασική πρόκληση είναι να διασφαλιστεί ότι αυτές οι δυνατότητες θα μεταφραστούν σε έγκαιρη και βιώσιμη πρόσβαση των ασθενών σε καινοτόμες θεραπείες.

Για να επιτευχθεί αυτό, απαιτείται η δημιουργία ενός προβλέψιμου και βιώσιμου πλαισίου για την καινοτομία. Ένα τέτοιο πλαίσιο θα πρέπει να περιλαμβάνει την καλύτερη ευθυγράμμιση της δημόσιας χρηματοδότησης της φαρμακευτικής δαπάνης με τις πραγματικές ανάγκες υγείας της χώρας, τη βελτίωση της προβλεψιμότητας γύρω από τις υποχρεωτικές επιστροφές, την επιτάχυνση των διαδικασιών αξιολόγησης και αποζημίωσης, καθώς και την ουσιαστική αξιοποίηση των δεδομένων υγείας για τεκμηριωμένη λήψη αποφάσεων.

Ταυτόχρονα, η καινοτομία δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζεται μονοσήμαντα ως δαπάνη και άρα επιβάρυνση για το εθνικό σύστημα υγείας. Όταν αξιολογείται και στοχεύει κατάλληλα, αποτελεί επένδυση για το μέλλον – μια επένδυση που μπορεί να βελτιώσει τα αποτελέσματα για τους ασθενείς, να μειώσει το ευρύτερο φορτίο των ασθενειών και να δημιουργήσει αξία για το σύστημα υγείας, την οικονομία και την κοινωνία.

Τελικά, ο στόχος θα πρέπει να είναι κοινός για όλους τους ενδιαφερόμενους φορείς – την κυβέρνηση, τη βιομηχανία, τους επαγγελματίες υγείας και τις ενώσεις ασθενών: η οικοδόμηση ενός βιώσιμου οικοσύστηματος υγείας που θα επιτρέπει την έγκαιρη πρόσβαση στην καινοτομία, διασφαλίζοντας παράλληλα την υπεύθυνη και αποτελεσματική αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων.

Ποια είναι η παρουσία σήμερα της Merck στην Ελλάδα; Πόσα σκευάσματα εισάγει, μέσω ποιων καναλιών διανομής και ποιος είναι ο σχεδιασμός για την επόμενη μέρα, δηλαδή σε ποιες θεραπευτικές κατηγορίες θέλετε να επικεντρωθείτε;

Η Merck δραστηριοποιείται στην Ελλάδα εδώ και περισσότερες από πέντε δεκαετίες και σήμερα η τοπική μας παρουσία περιλαμβάνει τόσο τον τομέα της Υγείας όσο και τον τομέα
των Βιοεπιστημών.

Στον τομέα της Υγείας, διαθέτουμε ένα καθιερωμένο χαρτοφυλάκιο σε τομείς όπως η Ογκολογία, η Νευρολογία και η Ανοσολογία, η Γονιμότητα, η Ενδοκρινολογία και οι καρδιομεταβολικές παθήσεις, ενώ πιο πρόσφατα διευρύναμε την εστίασή μας και στους σπάνιους όγκους.
Στον τομέα της Βιοεπιστημών, υποστηρίζουμε τις επιστημονικές και ακαδημαϊκές κοινότητες και τη βιομηχανία με τεχνολογίες, προϊόντα και υπηρεσίες για την έρευνα και την ανάπτυξη βιοφαρμακευτικών προϊόντων.

Επιπλέον, στο πλαίσιο της δέσμευσής μας για την ενίσχυση της συνεργασίας με την τοπική βιομηχανία και τις επενδύσεις στην Ελλάδα, η Merck συνεργάζεται με έναν τοπικό παραγωγό για την εγχώρια παραγωγή ενός ευρέως χρησιμοποιούμενου φαρμάκου για τον διαβήτη. Η πρωτοβουλία αυτή αντικατοπτρίζει τη δέσμευσή μας να στηρίζουμε την ελληνική φαρμακευτική βιομηχανία, να ενισχύουμε τις τοπικές παραγωγικές δυνατότητες και να συμβάλλουμε στη βιωσιμότητα και την ανθεκτικότητα του συστήματος υγειονομικής περίθαλψης της χώρας.

Η στρατηγική μας για την Ελλάδα δεν περιορίζεται απλώς στην επέκταση του χαρτοφυλακίου μας. Στόχος μας είναι να καταστήσουμε τη χώρα μέρος του ευρύτερου οικοσύστηματος καινοτομίας της Merck. Αυτό σημαίνει ότι θα συνεχίσουμε να φέρνουμε ουσιαστική καινοτομία στους Έλληνες ασθενείς, να στηρίζουμε την επιστημονική συνεργασία και την κλινική έρευνα, καθώς και να διερευνούμε ευκαιρίες που μπορούν να συνδέσουν ακόμη περισσότερο την Ελλάδα με τις διεθνείς δυνατότητες και την τεχνογνωσία μας.

Κοιτάζοντας προς το μέλλον, βλέπουμε εξαιρετικές δυνατότητες, ιδίως σε εξειδικευμένους τομείς όπου εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές ανεκπλήρωτες ιατρικές ανάγκες, συμπεριλαμβανομένων της θεραπευτικής κατηγορίας των σπάνιων όγκων, διατηρώντας παράλληλα την ισχυρή μας δέσμευση στους καθιερωμένους θεραπευτικούς μας τομείς.

Αν και έχουν γίνει σημαντικά βήματα στην ανάπτυξη των κλινικών μελετών στην Ελλάδα υπάρχουν πάντα περιθώρια βελτίωσης. Ποια είναι αυτά κατά τη γνώμη σας και ποια είναι η παρουσία της εταιρείας στον συγκεκριμένο τομέα στην εσωτερική αγορά;

Η Ελλάδα έχει σημειώσει ουσιαστική πρόοδο στην κλινική έρευνα και διαθέτει σημαντικά ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα: άρτια καταρτισμένους επαγγελματίες υγείας, ισχυρή επιστημονική τεχνογνωσία, έμπειρα κλινικά κέντρα και ένα οικοσύστημα υγείας με προοπτικές ανάπτυξης.

Η επόμενη πρόκληση είναι να μετατρέψουμε αυτά τα πλεονεκτήματα σε πράξεις με μεγαλύτερη ταχύτητα και προβλεψιμότητα και σε μία ευρύτερη κλίμακα. Η κλινική έρευνα γίνεται ολοένα και πιο ανταγωνιστική σε διεθνές επίπεδο, καθώς οι χώρες ανταγωνίζονται για την προσέλκυση των ίδιων μελετών, επενδύσεων και επιστημονικών ευκαιριών. Ως εκ τούτου, η απλοποίηση και επιτάχυνση των διοικητικών διαδικασιών, η μείωση στους χρόνους σύναψης συμβάσεων και ενεργοποίησης των ερευνητικών κέντρων, καθώς και η ενίσχυση του συντονισμού μεταξύ νοσοκομείων, ερευνητικών ιδρυμάτων, αρμόδιων αρχών και της βιομηχανίας, είναι απαραίτητες.

Υπάρχει επίσης η δυνατότητα να διασφαλιστεί ότι τα διαθέσιμα κίνητρα για την κλινική έρευνα επηρεάζουν ουσιαστικά τις αποφάσεις για διεθνείς επενδύσεις. Θα πρέπει να αντανακλούν τον τρόπο με τον οποίο χρηματοδοτείται και οργανώνεται στην πράξη η παγκόσμια κλινική έρευνα, ώστε οι επενδύσεις σε έρευνα που πραγματοποιούνται στην Ελλάδα να αναγνωρίζονται και να ενθαρρύνονται αποτελεσματικά.

Ταυτόχρονα, οι κανονιστικές απαιτήσεις πρέπει να παραμένουν αναλογικές προς τη φύση και τον κίνδυνο κάθε ερευνητικής δραστηριότητας. Περαιτέρω απλοποίηση, ιδιαίτερα για έρευνα χαμηλής παρέμβασης, θα μπορούσε να διευκολύνει την υποστήριξη επιστημονικών ιδεών που αναπτύσσονται τοπικά, καθώς και μελετών με πρωτοβουλία των ίδιων των ερευνητών, διατηρώντας πάντοτε τα υψηλότερα πρότυπα προστασίας των ασθενών και επιστημονικής ποιότητας.

Ένας ακόμη σημαντικός καταλύτης είναι η διαθεσιμότητα και η αποτελεσματική αξιοποίηση δεδομένων υγείας υψηλής ποιότητας και μητρώων ασθενών. Τα καλύτερα δεδομένα μπορούν να διευκολύνουν τον εντοπισμό επιλέξιμων πληθυσμών ασθενών, να βελτιώσουν την αξιολόγηση εφικτότητας των μελετών και να καταστήσουν την Ελλάδα ολοένα και πιο ελκυστική για τη διεθνή κλινική έρευνα.

Στη Merck, θέλουμε να συμβάλουμε ενεργά σε αυτήν την εξέλιξη. Η φιλοδοξία μας είναι να αξιοποιήσουμε τις παγκόσμιες ερευνητικές μας δυνατότητες για να αυξήσουμε τη συμμετοχή της Ελλάδας στην καινοτόμο κλινική ανάπτυξη, συνεργαζόμενοι στενά με Έλληνες ερευνητές, νοσοκομεία και την επιστημονική κοινότητα.
Πρέπει να γίνει κατανοητό ότι στο παγκόσμιο οικοσύστημα υγείας οι κλινικές δοκιμές δεν έχουν μόνο μία διάσταση, την αμιγώς επιστημονική. Παρέχουν στους ασθενείς πρώιμη πρόσβαση στην καινοτομία, ενισχύουν την τεχνογνωσία των επαγγελματιών υγείας και των ερευνητικών κέντρων και προσελκύουν επενδύσεις στη χώρα. Ως εκ τούτου, η δημιουργία ενός ταχύτερου, πιο προβλέψιμου και διεθνώς ανταγωνιστικού περιβάλλοντος κλινικής έρευνας μπορεί να δημιουργήσει σημαντική αξία για τους ασθενείς, το σύστημα υγείας και την ελληνική οικονομία.

Μολονότι στον Υγεία έχουν γίνει σημαντικά βήματα εκσυγχρονισμού και βελτίωσης, ωστόσο η κατάσταση πολλές φορές χωλαίνει από τις αναίτιες καθυστερήσεις στην εφαρμογή υπουργικών αποφάσεων (π.χ. βιοδείκτες) . Αν συμφωνείτε με αυτή μου την τοποθέτηση, τι πρέπει να αλλάξει;

Η πραγματική ευκαιρία για το ελληνικό σύστημα υγείας σήμερα είναι να περάσει από μεμονωμένες μεταρρυθμίσεις σε ένα πιο ολοκληρωμένο και συνεκτικά εφαρμοσμένο μοντέλο φροντίδας. Σημαντικά δομικά στοιχεία έχουν ήδη τεθεί σε εφαρμογή, ιδίως στον τομέα της ψηφιακής υγείας, της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης και των υποδομών δεδομένων υγείας. Η επόμενη πρόκληση είναι να διασφαλιστεί ότι όλα αυτά τα στοιχεία λειτουργούν αποτελεσματικά μεταξύ τους και μεταφράζονται σε ταχύτερη πρόσβαση για τους ασθενείς.

Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό σε τομείς όπως η ιατρική ακριβείας, όπου η πρόσβαση σε μια καινοτόμο θεραπεία εξαρτάται ολοένα και περισσότερο από την έγκαιρη πρόσβαση στην κατάλληλη διαγνωστική εξέταση ή στον κατάλληλο βιοδείκτη. Σε αυτές τις περιπτώσεις, το φάρμακο και η αντίστοιχη διαγνωστική διαδρομή πρέπει να αντιμετωπίζονται ως μέρος της ίδιας διαδρομής του ασθενούς και όχι μέσα από ξεχωριστές και ασύνδετες διαδικασίες.

Γενικότερα, η μεγαλύτερη προβλεψιμότητα είναι απαραίτητη. Τα σαφή χρονοδιαγράμματα, ο ενισχυμένος συντονισμός μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων και η καλύτερη ευθυγράμμιση μεταξύ αξιολόγησης, αποζημίωσης και εφαρμογής μπορούν να συμβάλουν στη μείωση των περιττών καθυστερήσεων. Παράλληλα, η καλύτερη αξιοποίηση των δεδομένων από την πραγματική κλινική πρακτική και των μητρώων ασθενών μπορεί να υποστηρίξει πιο τεκμηριωμένες αποφάσεις, να μας επιτρέψει να μετράμε τα αποτελέσματα και να βοηθήσει στην κατανομή των πόρων εκεί όπου δημιουργούν τη μεγαλύτερη αξία.

Προσωπικά πιστεύω ότι ο εκσυγχρονισμός της υγειονομικής περίθαλψης αφορά τελικά τη σύνδεση όλων αυτών των στοιχείων. Όταν οι ψηφιακές υποδομές, τα διαγνωστικά εργαλεία, τα φάρμακα και οι διαδικασίες αποζημίωσης λειτουργούν ως μέρος ενός ολοκληρωμένου συστήματος, μπορούμε να φέρουμε την καινοτομία στους ασθενείς ταχύτερα, καθιστώντας παράλληλα τη δαπάνη για την υγεία πιο στοχευμένη και βιώσιμη.

 

 

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Δημογραφικό – ημερίδα iatronet: Η υποβοηθούμενη αναπαραγωγή, η στήριξη της οικογένειας και η ανάγκη για μια ολοκληρωμένη εθνική στρατηγική

Η αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος στην Ελλάδα, η ενίσχυση της γονιμότητας και η ουσιαστική στήριξη της οικογένειας βρέθηκαν στο επίκεντρο των τοποθετήσεων ειδικών από τον χώρο της ιατρικής, της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, του δικαίου και της κοινωνικής δράσης. Οι ομιλητές ανέδειξαν τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η χώρα, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για παρεμβάσεις που θα συνδυάζουν την πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας, την ενημέρωση, την επιστημονική έρευνα και τη δημιουργία υποδομών για τη στήριξη των νέων οικογενειών.

Ο Στέφανος Χανδακάς, Πρόεδρος και Ιδρυτής της HOPEgenesis, Αντιπρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Νοσοκομείου ΥΓΕΙΑ του HHG Group, Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας, Μαιευτήρας-Γυναικολόγος και Ιατρός Αναπαραγωγής, αναφέρθηκε στην ανάγκη αύξησης των γεννήσεων στην Ελλάδα, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στις ακριτικές και νησιωτικές περιοχές, όπου παρατηρείται σημαντική μείωση των γεννήσεων και περιορισμένη πρόσβαση των κατοίκων σε υπηρεσίες υγείας. Όπως σημείωσε, κρίσιμη παρέμβαση αποτελεί η υποστήριξη των εγκύων γυναικών μέσω συστημάτων τηλεϊατρικής, ώστε να αντιμετωπιστούν οι γεωγραφικές ανισότητες στην παροχή φροντίδας.

Παράλληλα, παρουσίασε την επέκταση του οργανωτικού προγράμματος της HOPEgenesis, το οποίο, σύμφωνα με την τοποθέτησή του, από 12 περιοχές στην Ελλάδα έχει επεκταθεί σε περίπου 400 περιοχές, παρέχοντας σημαντική υποστήριξη. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στα έργα υποδομής που συμβάλλουν στη στήριξη της οικογένειας, όπως η δημιουργία παιδικών σταθμών σε νησιά, χώροι άθλησης, μαθήματα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης και προγράμματα υποτροφιών. Οι δράσεις αυτές εντάσσονται σε μια ευρύτερη προσέγγιση που συνδέει την ενίσχυση των γεννήσεων με τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης και την ενδυνάμωση των τοπικών κοινωνιών.

Ο Κωνσταντίνος Πάντος, Μαιευτήρας-Γυναικολόγος, Ειδικός Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής, Πρόεδρος της Κλινικής ΓΕΝΕΣΙΣ ΑΘΗΝΩΝ και Γενικός Γραμματέας της Ελληνικής Εταιρείας Αναπαραγωγικής Ιατρικής, εστίασε στις αλλαγές που έχουν σημειωθεί στις αντιλήψεις της κοινωνίας γύρω από την τεκνοποίηση και τη γονιμότητα. Αναφέρθηκε στην ανάγκη να εξεταστεί το ζήτημα της ηλικίας κατά την οποία οι άνθρωποι αποφασίζουν να αποκτήσουν παιδί, καθώς και στον δείκτη γονιμότητας, επισημαίνοντας ότι οι κοινωνικές αντιλήψεις έχουν μεταβληθεί σημαντικά.

Σύμφωνα με την τοποθέτησή του, τα επιδόματα από μόνα τους δεν επαρκούν για να ανατρέψουν την πορεία του δημογραφικού προβλήματος, καθώς η ανθρώπινη αναπαραγωγή διέπεται και από βιολογικούς περιορισμούς. Ο κ. Πάντος υπογράμμισε, επίσης, τη σημασία της ενημέρωσης του κοινού, προτείνοντας την ένταξη εκστρατειών ευαισθητοποίησης και γνώσης στον δημόσιο διάλογο, ώστε οι πολίτες να έχουν πληρέστερη εικόνα για τη γονιμότητα και τους παράγοντες που επηρεάζουν τον οικογενειακό προγραμματισμό.

Στην ανάγκη για μια ολοκληρωμένη και διεπιστημονική προσέγγιση της γονιμότητας αναφέρθηκε ο Νικόλαος Δ. Πετρογιάννης, MD, PhD, MSc, Γυναικολόγος-Μαιευτήρας, Ειδικός Αναπαραγωγής, Διευθυντής της Μονάδας Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής του Ν.Ν.Α. και Γενικός Γραμματέας της Ελληνικής Μαιευτικής και Γυναικολογικής Εταιρείας (Ε.Μ.Γ.Ε.). Ο ίδιος παρουσίασε το έργο της Μονάδας, τονίζοντας ότι καταβάλλεται εντατική διεπιστημονική προσπάθεια για τη λειτουργία μιας ολοκληρωμένης διακλαδικής δομής, με στόχο την ολιστική αντιμετώπιση των ζητημάτων γονιμότητας.

Όπως ανέφερε, βασικοί άξονες της λειτουργίας της Μονάδας είναι η ποιότητα και η ασφάλεια των παρεχόμενων υπηρεσιών, η απλοποίηση των διαδικασιών, η προετοιμασία των πολιτών για τη γονεϊκότητα μέσω ειδικών μαθημάτων, η ενίσχυση της έρευνας, της καινοτομίας και της επιστημονικής εξέλιξης, καθώς και η παραγωγή εθνικού και κοινωνικού έργου. Παράλληλα, σημείωσε την ανάγκη ενίσχυσης της επιστημονικής ομάδας με την παρουσία γενετιστή, προκειμένου να καλύπτονται πληρέστερα οι ανάγκες μιας σύγχρονης μονάδας υποβοηθούμενης αναπαραγωγής.

Η Ισμήνη Κριάρη, Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου και Πρόεδρος της Εθνικής Αρχής Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής (ΕΑΙΥΑ), αναφέρθηκε στη θέση της Ελλάδας στον τομέα της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, επισημαίνοντας ότι η χώρα βρίσκεται σε υψηλό επίπεδο και προσελκύει ενδιαφερόμενους από πολλές περιοχές του κόσμου. Όπως ανέφερε, το 2025 γεννήθηκαν στην Ελλάδα 1.700 παιδιά από αλλοδαπούς, ενώ σημαντικός αριθμός ανθρώπων από το εξωτερικό επιλέγει τη χώρα για υπηρεσίες ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής.

Η κ. Κριάρη έθεσε, επίσης, ζητήματα που αφορούν την ανάγκη χρήσης γεννητικού υλικού από το εξωτερικό, όπως σπέρμα και ωάρια, υπογραμμίζοντας τη σημασία της διερεύνησης των λόγων για τους οποίους καταγράφεται αυξημένη ζήτηση ξένου σπέρματος. Παράλληλα, τόνισε την ανάγκη να αποσαφηνιστούν τα επιστημονικά και θεσμικά όρια καταλληλότητας του γεννητικού υλικού, καθώς και να υπάρξει συστηματική ενημέρωση και διάχυση της γνώσης γύρω από τα ζητήματα αυτά.

Στο πλαίσιο της παρέμβασής της, ανέδειξε τη σημασία της συμμετοχής της Βουλής στη διαμόρφωση πολιτικών για την υποβοηθούμενη αναπαραγωγή και το δημογραφικό, επισημαίνοντας ότι τα συγκεκριμένα θέματα δεν αφορούν αποκλειστικά την εκάστοτε κυβέρνηση. Όπως υποστήριξε, το δημογραφικό αποτελεί πολιτικό και κοινωνικό ζήτημα που απαιτεί ευρύτερη θεσμική αντιμετώπιση και κομματική συναίνεση, όπως συμβαίνει σε άλλες χώρες.

Τέλος, η δικηγόρος κ. Σοκάρδου, μέσα από τη δική της μαρτυρία, αναφέρθηκε στις δυσκολίες που αντιμετώπισε η γενιά της σε σχέση με την απόκτηση παιδιού. Όπως χαρακτηριστικά σημείωσε, πρόκειται για μια γενιά που έχει βιώσει αποτρεπτικές εμπειρίες, οι οποίες συνδέονται με την καθυστέρηση της τεκνοποίησης. Η προσωπική αυτή διάσταση ανέδειξε τη σημασία της κατανόησης των κοινωνικών και πρακτικών εμποδίων που επηρεάζουν τις αποφάσεις των ανθρώπων για τη δημιουργία οικογένειας.

Οι τοποθετήσεις των ομιλητών ανέδειξαν τις πολλαπλές διαστάσεις του δημογραφικού ζητήματος, από την πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας και την υποβοηθούμενη αναπαραγωγή έως την ενημέρωση, την επιστημονική έρευνα και τις κοινωνικές υποδομές.

Η ενίσχυση της οικογένειας και η αντιμετώπιση της υπογεννητικότητας προϋποθέτουν συνδυασμό πολιτικών και δράσεων, με συμμετοχή της Πολιτείας, της επιστημονικής κοινότητας και της κοινωνίας, καθώς και έναν ευρύτερο διάλογο για τις συνθήκες υπό τις οποίες οι πολίτες επιλέγουν να αποκτήσουν παιδιά.

 

 

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Δημογραφικό – ημερίδα iatronet: Μειώνονται οι γεννήσεις, γερνά ο πληθυσμός και διευρύνονται οι κοινωνικές ανισότητες

Με μελανά χρώματα περιέγραψαν οι ομιλητές τις δημογραφικές εξελίξεις στην Ελλάδα, αναδεικνύοντας τη μείωση των γεννήσεων, τη γήρανση του πληθυσμού και τις χωρικές ανισότητες, κατά τη διάρκεια της ημερίδας «Υπογεννητικότητα & Οικογένεια: Συνθέτοντας Λύσεις για το Δημογραφικό Πρόβλημα».

Στην ένταση του δημογραφικού προβλήματος και στις επιπτώσεις του για το μέλλον της ελληνικής κοινωνίας αναφέρθηκε ο καθηγητής Κοινωνικής Δημογραφίας και Στατιστικής Κώστας Ρόντος. Όπως ανέφερε, το 2023 καταγράφηκαν περίπου 71.500 γεννήσεις, ενώ το 2025 ο αριθμός τους μειώθηκε κάτω από τις 66.000. Την ίδια περίοδο, το ισοζύγιο μετανάστευσης ήταν θετικό, χωρίς ωστόσο να ανακόψει τις ευρύτερες δημογραφικές πιέσεις.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην ηλικία απόκτησης του πρώτου παιδιού, η οποία παρουσιάζει διαχρονική αύξηση. Από τα 24,2 έτη το 1980, έφτασε στα 31,1 έτη το 2021 και περίπου στα 32 έτη το 2024. Η καθυστέρηση στην απόκτηση παιδιών αποτελεί μία από τις παραμέτρους που συνδέονται με τις εξελίξεις στη γονιμότητα και τη διαμόρφωση της οικογενειακής ζωής.

Χωρικές ανισότητες και γήρανση του πληθυσμού

Στη δημογραφική γήρανση και στις διαφοροποιήσεις που καταγράφονται μεταξύ των περιοχών της χώρας, αναφέρθηκε η Καθηγήτρια Δημογραφίας, στο Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Αλεξάνδρα Τραγάκη, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις πιο γερασμένες χώρες. Όπως τόνισε, η εικόνα της χώρας αποκαλύπτει τη χωρική διάσταση των δημογραφικών αλλαγών, καθώς μόλις τέσσερις περιφερειακές ενότητες διαθέτουν δυναμική δημογραφικής ανάπτυξης.

Η δημογραφική συρρίκνωση, σύμφωνα με την τοποθέτησή της, συνδέεται και με την αποδυνάμωση των υποδομών, δημιουργώντας σε αρκετές περιοχές αίσθηση παρακμής και εγκατάλειψης. Σε αυτό το περιβάλλον, όπως ανέφερε, ενισχύονται ο θυμός και η ανασφάλεια, ενώ διαμορφώνεται ένας νέος χάρτης ανισοτήτων.

Στάθηκε επίσης στις ανισότητες που αφορούν το κόστος κατοικίας αναδεικνύοντας τη στενή σχέση ανάμεσα στις συνθήκες στέγασης, τις οικονομικές δυνατότητες των νοικοκυριών και τις προοπτικές δημιουργίας οικογένειας.

Στο επίκεντρο η στήριξη της οικογένειας και της κατοικίας

Την ανάγκη για συγκεκριμένες παρεμβάσεις με στόχο την ενίσχυση των οικογενειών και την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της στεγαστικής κρίσης ανέδειξε ο Γενικός Γραμματέας Δημογραφικής και Στεγαστικής Πολιτικής. κ. Κωνσταντίνος Γλούμης Ατσαλάκης.

Μεταξύ των προτάσεων που τέθηκαν, περιλαμβάνονται ένα πρόγραμμα ανακαίνισης κατοικιών, η αξιοποίηση και ενίσχυση προγραμμάτων όπως το «Εξοικονομώ», καθώς και η στήριξη των φοιτητών. Παράλληλα, επισημάνθηκε η σημασία της ευρύτερης στήριξης των οικογενειών, αλλά και της υλοποίησης εκστρατείας ευαισθητοποίησης της κοινής γνώμης για το δημογραφικό ζήτημα.

Οι τοποθετήσεις των ομιλητών ανέδειξαν την ανάγκη για συνδυασμό πολιτικών που θα αντιμετωπίζουν τις δημογραφικές εξελίξεις, τις κοινωνικές και χωρικές ανισότητες, αλλά και τις συνθήκες που επηρεάζουν τις αποφάσεις των πολιτών για τη δημιουργία οικογένειας.

 

 

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Ο εγκέφαλος είναι δυο διαφορετικά όργανα [μελέτη]

Ο εγκέφαλος των σπονδυλωτών δεν προέρχεται από ένα μόνο προγονικό κύτταρο, αλλά αναπτύσσεται από δύο διακριτές και αμοιβαία αποκλειόμενες κυτταρικές σειρές, οι οποίες εξελίχθηκαν ανεξάρτητα η μία από την άλλη.

 

Επί αιώνες, οι ανατόμοι και οι νευροεπιστήμονες θεωρούσαν τον εγκέφαλο ως ένα μοναδικό, συνεχές όργανο που προέρχεται από μια κοινή ομάδα προγόνων κατά την εμβρυϊκή ανάπτυξη.

Τώρα, μια μελέτη με επικεφαλής αναπτυξιακούς βιολόγους στο Stanford Medicine αντικρούει αυτή τη θεμελιώδη υπόθεση. Δημοσιεύτηκε στο Nature Neuroscience και  δείχνει ότι αυτό που ονομάζουμε ανθρώπινο εγκέφαλο είναι στην πραγματικότητα δύο αρχαία, ανεξάρτητα νευρικά συστήματα που συναρμολογούνται δίπλα-δίπλα για εκατοντάδες εκατομμύρια χρόνια εξελικτικής ιστορίας.

«Δείξαμε για πρώτη φορά ότι το μπροστινό μέρος του εγκεφάλου προέρχεται από ένα εντελώς διαφορετικό προγονικό κύτταρο έναντι του πίσω μέρους του εγκεφάλου», δήλωσε ο Kyle Loh. «Η ανακάλυψή μας σημαίνει ότι μπορούμε πλέον να καλλιεργήσουμε νευρώνες από το πίσω μέρος του εγκεφάλου, τον οπίσθιο εγκέφαλο, σε ένα τρυβλίο Petri και να μελετήσουμε τις λειτουργίες τους».

Δύο γενεαλογικές καταγωγές σε παράλληλες γραμμές

Ο ενήλικος εγκέφαλος χωρίζεται σε τρία κλασικά τμήματα: τον πρόσθιο εγκέφαλο, τον μεσεγκέφαλο και τον οπίσθιο εγκέφαλο. Ενώ ο πρόσθιος εγκέφαλος διέπει την εκτελεστική γνωστική λειτουργία, τη γλώσσα και την αφηρημένη σκέψη, ο οπίσθιος εγκέφαλος, κοινώς γνωστός ως εγκεφαλικό στέλεχος, συντονίζει τους αυτόνομους μηχανισμούς που είναι απαραίτητοι για τη βασική επιβίωση: ρυθμική αναπνοή, καρδιακή ρύθμιση, κύκλους ύπνου-αφύπνισης, μεταβολική ώθηση και κινητικό έλεγχο των εκφράσεων του προσώπου, της ομιλίας και της κατάποσης.

Διερευνώντας τα πρώιμα στάδια της εμβρυογένεσης σε ποντίκια κατά τη γαστριδίωση, οι  Rayyan Jokhai και Carolyn Dundes εντόπισαν δύο εντελώς μη επικαλυπτόμενους πληθυσμούς προγονικών κυττάρων:

Πρόσθια Γραμμική Καταγωγή (Otx2+): Αφιερωμένη αποκλειστικά στη δημιουργία του πρόσθιου και μεσεγκεφάλου.

Οπίσθια Γενεαλογία (Gbx2+): Δεσμευμένη από την αρχή στην κατασκευή του οπίσθιου εγκεφάλου.

Αυτοί οι κυτταρικοί πληθυσμοί δεν επικαλύπτονται ποτέ ούτε διασταυρώνονται μεταξύ τους. Οι επιγονιδιωματικές αξιολογήσεις αποκάλυψαν ότι το πρόσθιο και το οπίσθιο νευρικό εξώδερμα διαθέτουν διακριτές αρχιτεκτονικές συσκευασίας χρωματίνης, οι οποίες κλειδώνουν μόνιμα κάθε κυτταρικό τύπο στην συγκεκριμένη αναπτυξιακή του τροχιά.

«Προηγούμενες προσπάθειες δημιουργίας νευρώνων του οπίσθιου εγκεφάλου πιθανότατα προσπάθησαν να μετατρέψουν τους προγονικούς ιστούς του πρόσθιου και μεσεγκεφάλου σε κύτταρα του οπίσθιου εγκεφάλου, κάτι που η μελέτη μας δείχνει ότι δεν είναι δυνατό», εξήγησε ο Jokhai. «Στη βιολογία των βλαστοκυττάρων, οι άνθρωποι είναι πάντα εμμονικοί με τη δημιουργία του τελικού κυτταρικού τύπου, όπως ο νευρώνας. Αλλά είναι σημαντικό να ξεκινάμε από τα πρώτα στάδια της εμβρυϊκής ανάπτυξης. Η προσοχή σε αυτό το πρώιμο χρονικό σημείο μας επέτρεψε να βρούμε αυτή τη θεμελιώδη διάσπαση».

Ένωση 550 εκατομμυρίων χρόνων

Για να εντοπίσουν την εξελικτική προέλευση αυτού του χάσματος, οι ερευνητές εξέτασαν απομακρυσμένους φυλογενετικούς κλάδους. Εντόπισαν τον ίδιο μηχανισμό διπλής προέλευσης σε κοτόπουλα, ζεβρόψαρα, ακόμη και σε θαλάσσια σκουλήκια, τα οποία αποσχίστηκαν από την κοινή μας γενεαλογία πριν από 550 εκατομμύρια χρόνια. Πιο πρωτόγονοι οργανισμοί όπως οι μέδουσες, οι οποίες αποκλίνουν πριν από 600 έως 700 εκατομμύρια χρόνια, διαθέτουν δύο ξεχωριστά νευρικά συστήματα που βρίσκονται σε αντίθετα άκρα της ανατομίας τους.

«Η έρευνά μας υποδηλώνει ότι η εξέλιξη πήρε δύο υπάρχοντα νευρωνικά συστήματα και τα συνένωσε χωρικά», σημείωσε ο Loh. «Το να έχουμε τον εγκέφαλο ως ένα όργανο θα ήταν πιθανώς πιο αποτελεσματικό, αλλά βασιζόμαστε σε αυτόν τον αρχέγονο τρόπο για να φτιάξουμε τον εγκέφαλο ως δύο ξεχωριστά κομμάτια».

Ξεκλειδώνοντας μοντέλα in vitro για ALS, SMA και μεταβολικά νοσήματα

Οπλισμένοι με το βιολογικό σχέδιο της προδιαγραφής του οπίσθιου εγκεφάλου, οι ερευνητές του Στάνφορντ καθοδήγησαν ανθρώπινα πολυδύναμα βλαστοκύτταρα σε πλήρως λειτουργικούς κινητικούς νευρώνες του οπίσθιου εγκεφάλου. Τα κύτταρα που αναπτύχθηκαν στο εργαστήριο εμφάνισαν φυσιολογικά δυναμικά δράσης και εξέφρασαν δείκτες χαρακτηριστικούς των τμημάτων του οπίσθιου εγκεφάλου που ελέγχουν το μυϊκό σύστημα του προσώπου και την κατάποση.

Η ανακάλυψη αυτή παρέχει μια πειραματική πλατφόρμα για τη μελέτη ασθενειών που στοχεύουν το εγκεφαλικό στέλεχος. Σε διαταραχές όπως η αμυοτροφική πλευρική σκλήρυνση (ALS) και η νωτιαία μυϊκή ατροφία (SMA), η εκφύλιση των κινητικών νευρώνων του οπίσθιου εγκεφάλου στερεί από τους ασθενείς την ικανότητα να καταπίνουν και να αναπνέουν, οδηγώντας σε θανατηφόρα πνευμονία εισρόφησης ή αναπνευστική ανακοπή. Επειδή η απόκτηση ζωντανού ιστού του εγκεφαλικού στελέχους από τους ασθενείς είναι αδύνατη, η ιατρική έρευνα έχει καθυστερήσει λόγω της έλλειψης προσβάσιμων ανθρώπινων κυτταρικών μοντέλων.

Πέρα από τη νόσο του κινητικού νευρώνα, το σύστημα παρέχει πληροφορίες για τη μεταβολική υγεία. Ο οπίσθιος εγκέφαλος φιλοξενεί ζωτικά νευρωνικά κυκλώματα που μεσολαβούν στον κορεσμό και την πείνα, τις ακριβείς οδούς που ρυθμίζονται από αγωνιστές GLP-1 όπως η σεμαγλουτίδη. Η καλλιέργεια ανθρώπινου οπίσθιου εγκεφαλικού ιστού in vitro θα επιτρέψει στους ειδικούς να αναλύσουν άμεσα τον τρόπο με τον οποίο οι ενώσεις που καταστέλλουν την πείνα αλληλεπιδρούν με τα κυκλώματα του ανθρώπινου εγκεφαλικού στελέχους.

«Τώρα έχουμε ένα μοντέλο για να κατανοήσουμε καλύτερα αυτές τις καταστροφικές ασθένειες και να εργαστούμε για αναγεννητικές θεραπείες γι’ αυτές», δήλωσε ο Jokhai. «Πρόκειται για ένα πολύ συναρπαστικό νέο μέτωπο στην έρευνα για τον εγκέφαλο».

 

 

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

‘Ανοια: Ο αριθμός των ασθενών προβλέπεται να ξεπεράσει τα 139 εκατομμύρια έως το 2050

Περισσότεροι από 60 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν σήμερα με άνοια παγκοσμίως, ενώ ο αριθμός αυτός προβλέπεται να ξεπεράσει τα 139 εκατομμύρια έως το 2050. Ήδη περισσότερο από το 60% των ανθρώπων με άνοια ζουν σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, ποσοστό που αναμένεται να ξεπεράσει το 70% έως το 2050.

Το πεδίο ανάπτυξης καινοτόμων διαγνωστικών εργαλείων και θεραπειών για τη νόσο Alzheimer και άλλες μορφές άνοιας διευρύνεται για πρώτη φορά με ταχείς ρυθμούς. Ωστόσο, η πρόοδος αυτή κινδυνεύει να επιβραδυνθεί, εάν περισσότεροι άνθρωποι δεν συμμετάσχουν σε κλινικές δοκιμές και εάν δεν επανεξεταστούν ορισμένα από τα περιοριστικά κριτήρια επιλεξιμότητας, προειδοποιούν η Alzheimer’s Disease International (ADI) και η Πανελλήνια Ομοσπονδία Νόσου Alzheimer και Συναφών Διαταραχών.

Η νέα Παγκόσμια Έκθεση για τη Νόσο Alzheimer (World Alzheimer Report) της ADI, με τίτλο «Μια νέα εποχή στις κλινικές δοκιμές για την άνοια» (A new era in dementia clinical trials), καταδεικνύει ότι το 2026 περισσότερες από 158 πιθανές νέες θεραπείες αξιολογούνται σε περισσότερες από 192 κλινικές δοκιμές σε όλο τον κόσμο. Για την πλήρη κάλυψη των αναγκών των ενεργών σήμερα μελετών εκτιμάται ότι απαιτούνται περίπου 55.000 συμμετέχοντες. Ωστόσο, τα αυστηρά κριτήρια προεπιλογής έχουν ως αποτέλεσμα πολλοί δυνητικοί συμμετέχοντες να μην εντάσσονται τελικά στις δοκιμές, γεγονός που σημαίνει ότι εκτιμάται πως περίπου 350.000 άνθρωποι παγκοσμίως θα χρειαστεί να δηλώσουν εθελοντικά συμμετοχή, προκειμένου να καλυφθούν οι ανάγκες στρατολόγησης.

Οκτώ κλινικές δοκιμές Φάσης III αναμένεται να ολοκληρώσουν το κύριο στάδιο αξιολόγησής τους το 2026.

«Βρισκόμαστε σε μια στιγμή πραγματικής ελπίδας για την έρευνα γύρω από την άνοια. Μετά από δεκαετίες απογοητεύσεων, οι κλινικές δοκιμές έχουν δείξει για πρώτη φορά ότι νέες θεραπείες μπορούν να επιβραδύνουν την εξέλιξη της νόσου Alzheimer, ενώ η διευρυνόμενη σειρά κλινικών δοκιμών για νέες θεραπείες δημιουργεί πραγματικές ελπίδες», δηλώνει ο Chris Lynch, προσωρινός Διευθύνων Σύμβουλος της Alzheimer’s Disease International.

«Βρισκόμαστε στο κατώφλι μιας επανάστασης στη διάγνωση και τη θεραπεία της άνοιας, όμως σημαντικά εμπόδια στη στρατολόγηση συμμετεχόντων στις κλινικές δοκιμές κινδυνεύουν να επιβραδύνουν αυτή την πρόοδο».

«Κάθε πιθανό νέο διαγνωστικό εργαλείο ή θεραπεία βασίζεται στην προσέλευση ανθρώπων που είναι πρόθυμοι να συμμετάσχουν εθελοντικά στην έρευνα. Ωστόσο, η πολύ περιορισμένη ενημέρωση του κοινού για τις κλινικές δοκιμές, σε συνδυασμό με τις αδυναμίες στη διαδικασία παραπομπής από γιατρούς και ειδικούς, όχι μόνο κινδυνεύουν να επιβραδύνουν την πρόοδο, αλλά μπορούν επίσης να στερήσουν από τους ανθρώπους το δικαίωμά τους να συμμετάσχουν σε κλινικές δοκιμές».

Παρά τα δεδομένα αυτά, η έκθεση επισημαίνει ότι σχεδόν οι μισές από τις 6.763 καταγεγραμμένες ενεργές ερευνητικές μονάδες για κλινικές δοκιμές φαρμάκων κατά της νόσου Alzheimer βρίσκονται στη Βόρεια Αμερική και σε χώρες υψηλού εισοδήματος. Η έκθεση καλεί περισσότερες κυβερνήσεις να επενδύσουν στην ανάπτυξη και ενίσχυση των υποδομών για τη διεξαγωγή κλινικών δοκιμών στις χώρες τους, ώστε να καταγράφονται και να αξιοποιούνται σημαντικά εθνικά, περιφερειακά, πολιτισμικά και γενετικά χαρακτηριστικά, καθώς η έρευνα κινείται προς πιο εξατομικευμένες θεραπείες.

 

Εμπόδια στην πρόσβαση σε κλινικές δοκιμές στην Ελλάδα

Τα εμπόδια στη συμμετοχή σε κλινικές δοκιμές συχνά εμφανίζονται πολύ πριν ένας άνθρωπος φτάσει σε ένα ερευνητικό κέντρο. Η καθυστερημένη διάγνωση, η περιορισμένη πρόσβαση σε εξειδικευμένες διαγνωστικές εξετάσεις, το κόστος μετακίνησης, τα γλωσσικά εμπόδια, καθώς και η πιθανή ανάγκη παρουσίας ενός περιθάλποντα ή συνοδού, μπορούν να εμποδίσουν την αξιολόγηση και ένταξη ενός ατόμου σε μια κλινική δοκιμή.

Οι προκλήσεις αυτές γίνονται ακόμη μεγαλύτερες όταν πρόκειται για την προσέλκυση εθελοντών που βρίσκονται σε προσυμπτωματικά στάδια ή παρουσιάζουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης της νόσου Alzheimer και άλλων μορφών άνοιας. Ακόμη και όταν ένα άτομο ενδιαφέρεται να συμμετάσχει, το ιατρικό ή θεραπευτικό ιστορικό του μπορεί να το καταστήσει μη επιλέξιμο για μια συγκεκριμένη μελέτη.

Για το θέμα αυτό, η κα Μάγδα Τσολάκη, Ομότιμη Καθηγήτρια Α.Π.Θ., Νευρολόγος-Ψυχίατρος, Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Νόσου Alzheimer Και Συναφών Διαταραχών, δηλώνει: «Η έρευνα στην Ελλάδα δεν βρίσκεται στο ίδιο επίπεδο με τις άλλες αναπτυγμένες χώρες. Αν και στη Θεσσαλονίκη εφαρμόζουμε δοκιμές φυσικών προϊόντων, η συμμετοχή δεν είναι μεγάλη. Προτείνω να εξετασθούν κλινικά όσοι περισσότεροι συνάνθρωποί μας έχουν προβλήματα με τη μνήμη ή τον λόγο τους στα Κέντρα Ημέρας της Ελληνικής Εταιρείας Νόσου Alzheimer ή στα Ιατρεία Μνήμης των Νοσοκομείων και στη συνέχεια, όσοι από αυτούς θέλουν μπορούν να δώσουν λίγο αίμα για την εξέταση ειδικών βιοδεικτών που θέτουν τη διάγνωση της Νόσου Alzheimer σε ποσοστό 90%».

Συμμετοχή σε κλινικές δοκιμές

Η συμμετοχή σε μια κλινική δοκιμή μπορεί να προσφέρει ελπίδα και να αποτελέσει μια προσωπικά σημαντική εμπειρία, μπορεί όμως ταυτόχρονα να είναι απαιτητική τόσο σε σωματικό όσο και σε συναισθηματικό επίπεδο. Συχνά απαιτεί σημαντική επένδυση χρόνου, μετακινήσεις και συνεχή δέσμευση από την πλευρά των συμμετεχόντων και, σε πολλές περιπτώσεις, των ανθρώπων που τους φροντίζουν.

Παράλληλα, οι συμμετέχοντες ενδέχεται να χρειαστεί να υποβληθούν σε επαναλαμβανόμενες εξετάσεις, απεικονιστικούς ελέγχους και ιατρικά ραντεβού, να προσαρμόσουν την καθημερινότητά τους και να διαχειριστούν την αβεβαιότητα σχετικά με το εάν θα λάβουν ή θα ωφεληθούν από τη θεραπεία που μελετάται.

Μπορείτε να βρείτε το πλήρες κείμενο της έκθεσης της ADI εδώ: https://www.alzint.org/u/World-Alzheimer-Report-2026.pdf

Alzheimer’s Disease International (ADI)

Η ADI είναι η διεθνής ομοσπονδία 105 ενώσεων και ομοσπονδιών Alzheimer σε όλο τον κόσμο, και έχει επίσημες σχέσεις με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας. Το όραμα της ADI είναι η πρόληψη, η φροντίδα και η ένταξη σήμερα και η θεραπεία αύριο. Η ADI πιστεύει ότι το κλειδί για την αντιμετώπιση της άνοιας βρίσκεται στον μοναδικό συνδυασμό παγκόσμιων λύσεων και τοπικής γνώσης. Η ADI δρα σε τοπικό επίπεδο, ενδυναμώνοντας τις οργανώσεις Alzheimer ώστε να προωθούν και να παρέχουν φροντίδα και υποστήριξη στα άτομα με άνοια και στους ανθρώπους που τα φροντίζουν, ενώ σε παγκόσμιο επίπεδο εργάζεται για την ανάδειξη της άνοιας ως προτεραιότητας και προωθεί αλλαγές σε επίπεδο πολιτικής.

Για περισσότερες πληροφορίες, επισκεφθείτε τη διεύθυνση www.alzint.org

Πανελλήνια  Ομοσπονδία Νόσου Alzheimer και Συναφών Διαταραχών

Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Νόσου Alzheimer και Συναφών Διαταραχών είναι μη κερδοσκοπικό σωματείο με έδρα τη Θεσσαλονίκη. Η Ομοσπονδία συστάθηκε το 2007 και αριθμεί 56 εταιρείες-μέλη ανά την Ελλάδα Ως στόχο της έχει τον συντονισμό και τη συνεργασία των εταιρειών – μελών στα πλαίσια της κοινωνικής προσφοράς και ευαισθητοποίησης γύρω από τις ανάγκες του ασθενούς με άνοια και του περιθάλποντά του.

Παγκόσμιος Μήνας Alzheimer

Ο Σεπτέμβριος έχει καθιερωθεί ως ο Παγκόσμιος Μήνας Alzheimer, μια διεθνής εκστρατεία για την ευαισθητοποίηση σχετικά με την άνοια και την πρόκληση του στίγματος. Κάθε χρόνο, οι σύλλογοι Alzheimer και άνοιας, μαζί με όλους όσους εμπλέκονται στη θεραπεία, φροντίδα και υποστήριξη ατόμων με άνοια, από όλο τον κόσμο ενώνονται για να οργανώσουν εκδηλώσεις υπεράσπισης και παροχής πληροφοριών καθώς και Περιπάτους Μνήμης. Η 21η Σεπτεμβρίου είναι η Παγκόσμια Ημέρα Alzheimer.

 

 

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

21 Σεπτεμβρίου, Παγκόσμια Ημέρα Νόσου Alzheimer

Η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να αλλάξει πολλά.
Να δώσει απαντήσεις.
Να βοηθήσει το άτομο και την οικογένεια να προετοιμαστούν. Να ανοίξει τον δρόμο προς την κατάλληλη ενημέρωση, υποστήριξη και φροντίδα.

Με αφορμή τη σημερινή ημέρα, η Alzheimer Hellas μοιράζεται μαζί σας το φετινό μας τηλεοπτικό μήνυμα, μέσα από το οποίο αναδεικνύουμε ένα σημαντικό μήνυμα:

Μην αγνοούμε τις αλλαγές.
Μιλάμε, ενημερωνόμαστε, αναζητούμε έγκαιρα βοήθεια.
Γιατί όσο νωρίτερα γνωρίζουμε, τόσο περισσότερα μπορούμε να κάνουμε.

Η Θεσσαλονίκη φωτίζει τη μνήμη, την ενημέρωση και την ελπίδα!

Σήμερα, Δευτέρα 21 Σεπτεμβρίου, από τις 17:00-21:00 απέναντι από το εμβληματικό γλυπτό «Ομπρέλες» του Γιώργου Ζογγολόπουλου, σας περιμένει στο ενημερωτικό περίπτερο της Alzheimer Ελλάς.

Στις 19:30 δίνουμε όλοι ραντεβού στις «Ομπρέλες» καθώς με τη δύση του ηλίου, ο Λευκός Πύργος και οι «Ομπρέλες» θα φωταγωγηθούν συμβολικά, σε μια δράση ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης για τη νόσο Alzheimer και την άνοια.

Για την υλοποίηση των φωταγωγήσεων, η Alzheimer Ελλάς  ευχαριστεί θερμά τον Δήμο Θεσσαλονίκης και το Ίδρυμα Γεωργίου Ζογγολόπουλου – George Zongolopoulos Foundation για την πολύτιμη υποστήριξή τους.

”Ελάτε να είμαστε όλοι εκεί και να στείλουμε μαζί ένα μήνυμα στήριξης στους ανθρώπους με άνοια και στις οικογένειές τους”!

 

 

Πηγη: https://www.dnews.gr/

«Ζούγκλα» στην ΠΦΥ: SOS από την πρόεδρο των εργαστηριακών για παραβάσεις και τους επιστημονικά υπεύθυνους

To αχαρτογράφητο και συχνά παράνομο τοπίο λειτουργίας των ιδιωτικών διαγνωστικών εργαστηρίων, περιγράφει η  πρόεδρος  του Συνδέσμου των εργαστηριακών ιατρών Ελλάδος, ΣΥΝ.ΕΡΓΑΣ.ΙΑ Ελευθερία Μοσχούς,  θέτοντας σοβαρά ερωτήματα για την εποπτεία, τη νομιμότητα και την προστασία των ασθενών. Με αφορμή την επιστολή προς τον Πανελλήνιο Ιατρικό Σύλλογο, αποκαλύπτει τις στρεβλώσεις της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, που η απουσία ελέγχων, η υπερσυνταγογράφηση και το καθεστώς clawback έχουν μετατρέψει την αγορά υγείας σε «ζούγκλα» που λειτουργεί εις βάρος των εργαστηριακών ιατρών και της ποιότητας των υπηρεσιών.

Παραβιάσεις της νομοθεσίας και σοβαρές στρεβλώσεις στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας ανέδειξε η κ.Μοσχούς,  σε δηλώσεις της στον 98.4 FM. Με αφορμή την επιστολή του κλάδου προς τον ΠΙΣ, η Μοσχούς μιλά για μια «αγοραία ζούγκλα» που η απουσία ελέγχων, η υπερσυνταγογράφηση και το clawback απειλούν την ποιότητα των υπηρεσιών και την επιβίωση των εργαστηριακών ιατρών.

Το αίτημα προς τον ΠΙΣ 
Η ΣΥΝ.ΕΡΓΑΣ.ΙΑ ζητά από τον Πανελλήνιο Ιατρικό Σύλλογο και τους τοπικούς Ιατρικούς Συλλόγους να κοινοποιήσουν τα αδειοδοτημένα Βιοπαθολογικά Ιατρεία, καθώς και τους δηλωμένους Επιστημονικά Υπεύθυνους Ιατρούς. Στόχος είναι η χαρτογράφηση της νόμιμης λειτουργίας και ο εντοπισμός περιπτώσεων που «χρήζουν ελέγχου».

Το νομικό πλαίσιο – Τι προβλέπει ο νόμος και τι συμβαίνει στην πράξη
Σύμφωνα με το άρθρο 38 του ν. 4771/2021, για κάθε ιδιωτικό φορέα ΠΦΥ, συμπεριλαμβανομένων των διαγνωστικών εργαστηρίων ορίζεται επιστημονικά υπεύθυνος ιατρός αντίστοιχης ειδικότητας, καθώς και η φυσική παρουσία του ή του νόμιμου αντικαταστάτη του είναι υποχρεωτική καθ’ όλο το ωράριο λειτουργίας. Το δε Π.Δ. 84/2001 (τροποποιημένο) επιτρέπει τη λειτουργία φορέων ΠΦΥ από  φυσικά πρόσωπα που δεν είναι ιατροί, νομικά πρόσωπα,υπό την προϋπόθεση ότι ορίζεται επιστημονικά υπεύθυνος ιατρός. Η επιχειρηματική ιδιοκτησία μπορεί να είναι νόμιμη. Η λειτουργία χωρίς την απαιτούμενη φυσική παρουσία του υπεύθυνου ιατρού δεν είναι.

Τα κρίσιμα ερωτήματα – Η «απάτη» των πολλαπλών ωραρίων
Η κ. Μοσχούς θέτει ευθέως τα προβλήματα: Λειτουργούν εργαστήρια χωρίς επιστημονικά υπεύθυνο παρόντα; «Φυσικά, πάρα πολλά.» Υπάρχουν ιατροί δηλωμένοι ως υπεύθυνοι σε πολλαπλά ιατρεία με ωράρια που δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα;
Ο περιέγραψε η πρόεδρος δηλώνονται ωράρια τύπου:
– 07:00–09:00 στο ένα,
– 09:00–11:00 στο δεύτερο,
– 11:00–13:00 στο τρίτο.
«Οφθαλμοφανής η απάτη.» σχολίασε η κ. Μοσχούς.

Πώς διασφαλίζεται η φυσική παρουσία όταν ο ιατρός έχει ευθύνη σε διαφορετικούς νομούς; «Με… διακτινισμό;» αναρωτήθηκε  Ποιος ελέγχει ότι η δηλωμένη επιστημονική ευθύνη είναι πραγματική; Κανείς με επάρκεια, σχολίασε η ίδια.

Η οικονομική ασφυξία – Ο εργαστηριακός ιατρός εργάζεται και δεν πληρώνεται

Η Μοσχούς περιγράφει ένα καθεστώς που έχει οδηγήσει τους εργαστηριακούς ιατρούς σε οικονομική εξόντωση Clawback & rebate. Η πρόεδρος υπενθύμισε ότι
ννημονιακά μέτρα που συνεχίζουν να εφαρμόζονται: ο ιατρός εκτελεί τις εξετάσεις, πληρώνει το κόστος,απασχολεί προσωπικό,  χρησιμοποιεί εξοπλισμό και αναλώσιμα, και στο τέλος δεν γνωρίζει τι θα αποζημιωθεί.

Κλειστός προϋπολογισμός & υπερσυνταγογράφηση
Η υπέρβαση δαπάνης μετακυλίεται στον ιατρό. Η Πολιτεία δεν ελέγχει αποτελεσματικά την υπερσυνταγογράφηση, με εκατοντάδες εξετάσεις «χωρίς καμία διαγνωστική αξία». «Δεν μπορεί ο εργαστηριακός ιατρός να χρηματοδοτεί το σύστημα υγείας από την τσέπη του.» επεσήμανε ο κ. Μοσχούς.

Το συμπέρασμα – Μια αγορά υγείας που λειτουργεί χωρίς κανόνες
Η κ. Μοσχούς περιγράφει μια πραγματικότητα που η νομοθεσία παραβιάζεται, η εποπτεία είναι ανεπαρκής, η υπερσυνταγογράφηση εκτοξεύει τη δαπάνη,
 οι εργαστηριακοί ιατροί μένουν απλήρωτοι, και η ποιότητα της υγείας απειλείται.

 

 

Πηγη: https://virus.com.gr/