Κυτταρική γήρανση: από τη βιολογική φθορά σε έναν νέο θεραπευτικό στόχο

Η γήρανση δεν αποτυπώνεται μόνο στο πέρασμα του χρόνου, αλλά στις βαθιές βιολογικές αλλαγές που συσσωρεύονται στα κύτταρα και στους ιστούς. Βλάβες στο DNA, επιγενετικές μεταβολές, μιτοχονδριακή δυσλειτουργία και χρόνια φλεγμονή συνθέτουν ένα περίπλοκο δίκτυο που επηρεάζει τη λειτουργία των οργάνων. Στο επίκεντρο βρίσκεται η κυτταρική γήρανση, ένας μηχανισμός που εξελίσσεται σε σημαντικό θεραπευτικό στόχο.

Τι είναι η κυτταρική γήρανση

Η κυτταρική γήρανση αποτελεί μια σταθερή διακοπή του κυτταρικού κύκλου, που προκαλείται από βράχυνση τελομερών, επίμονη βλάβη του DNA, οξειδωτικό στρες ή ενεργοποίηση ογκογονιδίων. Αρχικά λειτουργεί προστατευτικά,εμποδίζοντας τον πολλαπλασιασμό κυττάρων με βλάβες και συμβάλλοντας στην αποτροπή της καρκινογένεσης.

Οι Ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής του Νοσοκομείου «Αλεξάνδρα» (ΕΚΠΑ) — Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, Μαρία Καπαρέλου και Θάνος Δημόπουλος — επισημαίνουν ότι το πρόβλημα  άρχισαν όταν τα γηρασμένα κύτταρα συσσωρεύονται στους ιστούς. Παρότι δεν διαιρούνται, παραμένουν ενεργά και εκκρίνουν ουσίες που επηρεάζουν το μικροπεριβάλλον τους.

Το εκκριτικό αποτύπωμα SASP και το inflammaging

Τα γηρασμένα κύτταρα απελευθερώνουν κυτταροκίνες, χημειοκίνες και ένζυμα που αποδομούν την εξωκυττάρια ουσία. Το σύνολο αυτών των ουσιών αποτελεί το SASP, ένα χαρακτηριστικό εκκριτικό προφίλ που μεταδίδει σήματα γήρανσης σε γειτονικά κύτταρα. Το αποτέλεσμα είναι ένα περιβάλλον χαμηλού βαθμού, επίμονης φλεγμονής — το inflammaging — στενά συνδεδεμένο με νοσήματα της ηλικίας.

Τέσσερις βασικοί μηχανισμοί της γήρανσης

Πρόσφατη ανασκόπηση χαρτογραφεί τις διεργασίες που οδηγούν στη γήρανση ενός κυττάρου:

  • παρατεταμένη ενεργοποίηση της απόκρισης σε βλάβες του DNA (μονοπάτια ATM/ATR, p53/p21, p16/Rb),
  • επιγενετικές μεταβολές που αλλάζουν την έκφραση γονιδίων,
  • διαταραχή της αυτοφαγίας και μειωμένη απομάκρυνση κατεστραμμένων συστατικών,
  • μιτοχονδριακή δυσλειτουργία και αυξημένο οξειδωτικό στρες.

Οι διεργασίες αυτές αλληλεπιδρούν, ενισχύοντας τη διατήρηση του γηρασμένου φαινοτύπου.

Νέες θεραπευτικές στρατηγικές: senolytics και senomorphics

Η έρευνα στρέφεται πλέον στη βιολογική στόχευση της κυτταρικής γήρανσης:

  • Senolytics: επιδιώκουν την επιλεκτική εξάλειψη γηρασμένων κυττάρων.
  • Senomorphics: περιορίζουν τη βλαπτική εκκριτική δραστηριότητα (SASP) χωρίς να απομακρύνουν τα κύτταρα.

Φυσικές ενώσεις βρίσκονται στο επίκεντρο των μελετών:quercetin, fisetin και procyanidin C1 για senolytic δράση, resveratrol, pterostilbene, urolithin A και spermidine για senomorphic ιδιότητες.Παρά το αυξανόμενο ενδιαφέρον, η κλινική τεκμηρίωση παραμένει περιορισμένη και ζητήματα όπως δοσολογία, βιοδιαθεσιμότητα και ασφάλεια απαιτούν περαιτέρω μελέτη.

Η ετερογένεια των γηρασμένων κυττάρων
Η κυτταρική γήρανση δεν είναι ενιαία διαδικασία. Μόνο περίπου το 4% των χαρακτηριστικών της είναι κοινά μεταξύ διαφορετικών κυτταρικών τύπων. Η ετερογένεια αυτή δυσκολεύει τη θεραπευτική στόχευση και αναδεικνύει την ανάγκη για λεπτομερή μοριακή χαρτογράφηση.

Προκλήσεις και προοπτικές
Η μετάβαση από το εργαστήριο στην κλινική πράξη παραμένει δύσκολη. Η χαμηλή βιοδιαθεσιμότητα φυσικών ενώσεων, η περιορισμένη εκλεκτικότητα και η ετερογένεια των γηρασμένων κυττάρων αποτελούν βασικά εμπόδια.Οι ερευνητές τονίζουν ότι τεχνολογίες ανάλυσης μεμονωμένων κυττάρων μπορούν να οδηγήσουν σε πιο ακριβείς και στοχευμένες παρεμβάσεις.

Η κυτταρική γήρανση αναδεικνύεται ως μια δυναμική, τροποποιήσιμη βιολογική διαδικασία. Η κατανόηση των μηχανισμών της και η ανάπτυξη ασφαλών, αποτελεσματικών παρεμβάσεων απαιτούν μακροχρόνιες, καλά σχεδιασμένες κλινικές μελέτες. Το πεδίο εξελίσσεται γρήγορα, ανοίγοντας νέους δρόμους για την αντιμετώπιση νοσημάτων που σχετίζονται με την ηλικία.

 

Πηγη: https://virus.com.gr/

Κυτταρική γήρανση: Απο τη βιολογική φθορά σε έναν νέο θεραπευτικό στόχο

Τι αναφέρει πρόσφατη μελέτη
Η γήρανση δεν αποτυπώνεται μόνο στα χρόνια που περνούν, αλλά και στις
αλλαγές που συσσωρεύονται στα κύτταρα και στους ιστούς μας. Βλάβες στο
DNA, επιγενετικές μεταβολές, δυσλειτουργία των μιτοχονδρίων, διαταραχή της
αυτοφαγίας και χρόνια φλεγμονή συνθέτουν ένα πολύπλοκο βιολογικό δίκτυο
που σταδιακά επηρεάζει τη λειτουργία των οργάνων. Στο επίκεντρο αυτού του
δικτύου βρίσκεται η κυτταρική γήρανση ή cellularsenescence, ένας μηχανισμός
που συγκεντρώνει αυξανόμενο επιστημονικό ενδιαφέρον ως πιθανός στόχος
παρεμβάσεων για νοσήματα που σχετίζονται με την ηλικία.
Σύμφωνα με μια πρόσφατη επιστημονική ανασκόπηση την οποία παρουσιάζουν
οι Ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής (Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) της Ιατρικής
Σχολής του ΕΚΠΑ, στο επίκεντρο της μελέτης βρίσκονται τέσσερις στενά
αλληλένδετες διεργασίες, η παρατεταμένη ενεργοποίηση της κυτταρικής
απόκρισης σε βλάβες του DNA, οι επιγενετικές μεταβολές, η διαταραχή της
αυτοφαγίας και η δυσλειτουργία των μιτοχονδρίων.
Όταν οι βλάβες στο DNA επιμένουν, το κύτταρο διατηρεί ενεργοποιημένο
ένα είδος «συναγερμού» απέναντι στη γενετική βλάβη. Η παρατεταμένη αυτή
απόκριση, κυρίως μέσω των μονοπατιών ATM και ATR, ενεργοποιεί μηχανισμούς
όπως τα p53/p21 και p16/Rb, οι οποίοι εμποδίζουν το κύτταρο να συνεχίσει να
διαιρείται. Παράλληλα, οι επιγενετικές μεταβολές αλλάζουν τον τρόπο έκφρασης
των γονιδίων χωρίς να μεταβάλλουν την αλληλουχία του DNA, ενώ η διαταραχή
της αυτοφαγίας περιορίζει την ικανότητα του κυττάρου να απομακρύνει και να
ανακυκλώνει κατεστραμμένα συστατικά του.
Η δυσλειτουργία των μιτοχονδρίων συνδέεται με αυξημένο οξειδωτικό στρες
και περαιτέρω ενίσχυση του SASP. Οι μηχανισμοί αυτοί αλληλεπιδρούν και
αλληλοτροφοδοτούνται, συμβάλλοντας στη διατήρηση του γηρασμένου
κυτταρικού φαινοτύπου. Η καλύτερη κατανόηση αυτών των μηχανισμών έχει
ανοίξει ένα νέο πεδίο έρευνας με στόχο τη βιολογική στόχευση της κυτταρικής
γήρανσης. Η μετάβαση, ωστόσο, από τα πειραματικά δεδομένα σε ασφαλείς
και αποτελεσματικές παρεμβάσεις για τον άνθρωπο θα απαιτήσει καλά
σχεδιασμένες, μακροχρόνιες κλινικές μελέτες.

 

 

Πηγη: HealthDaily

Εμμηνόπαυση και άνοια: Τα νεότερα δεδομένα για τον χρόνο έναρξης της ορμονοθεραπείας

Η σχέση μεταξύ εμμηνόπαυσης, οιστρογόνων και υγείας του εγκεφάλου αποτελεί ένα από τα πιο ενδιαφέροντα πεδία της σύγχρονης γυναικολογικής και νευρολογικής έρευνας. Τα τελευταία χρόνια, οι επιστήμονες διερευνούν κατά πόσο η θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης (Hormone Replacement Therapy – HRT) μπορεί να επηρεάζει τον μακροπρόθεσμο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας και αν ο χρόνος έναρξής της παίζει καθοριστικό ρόλο.

Μια νέα μεγάλη παρατηρησιακή μελέτη, βασισμένη σε δεδομένα από περισσότερες από 183.000 μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες που συμμετείχαν στο πρόγραμμα UK Biobank, έρχεται να προσθέσει σημαντικά στοιχεία στη συζήτηση. Οι ερευνητές από τα πανεπιστήμια East Anglia και Exeter παρακολούθησαν τις γυναίκες για περίπου 13 χρόνια και κατέγραψαν σχεδόν 4.000 νέες διαγνώσεις άνοιας.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η χρήση HRT συσχετίστηκε με περίπου 10% χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας συνολικά και με 16% χαμηλότερο κίνδυνο ειδικά για τη νόσο Αλτσχάιμερ. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε ο χρόνος έναρξης της θεραπείας: οι γυναίκες που ξεκίνησαν HRT μεταξύ 46 και 56 ετών εμφάνισαν την ισχυρότερη συσχέτιση με μειωμένο κίνδυνο άνοιας.

Συγκεκριμένα, η έναρξη της θεραπείας στην ηλικία 46–50 ετών συνδέθηκε με περίπου 13% χαμηλότερο κίνδυνο, ενώ στις γυναίκες που ξεκίνησαν μεταξύ 51 και 56 ετών η μείωση έφτασε περίπου το 23%. Τα ευρήματα αυτά ενισχύουν την υπόθεση του λεγόμενου «παραθύρου ευκαιρίας», σύμφωνα με την οποία η ορμονική θεραπεία μπορεί να έχει διαφορετική επίδραση ανάλογα με το στάδιο ζωής κατά το οποίο ξεκινά.

Επιπλέον, η μελέτη έδειξε ότι ορισμένες ομάδες γυναικών ενδέχεται να παρουσιάζουν μεγαλύτερη συσχέτιση με όφελος. Οι φορείς της γονιδιακής παραλλαγής APOE4, ενός γνωστού παράγοντα αυξημένου κινδύνου για νόσο Αλτσχάιμερ, παρουσίασαν χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας όταν λάμβαναν HRT. Αντίστοιχα, μεγαλύτερη μείωση κινδύνου παρατηρήθηκε σε γυναίκες που είχαν υποβληθεί σε χειρουργική εμμηνόπαυση, όπου η φυσική παραγωγή ορμονών διακόπτεται απότομα.

Ωστόσο, οι ερευνητές τονίζουν ότι τα αποτελέσματα δεν αποδεικνύουν ότι η HRT προλαμβάνει την άνοια. Πρόκειται για παρατηρησιακή μελέτη, γεγονός που σημαίνει ότι μπορεί να εντοπίσει συσχετίσεις αλλά όχι να αποδείξει σχέση αιτίας και αποτελέσματος. Παράγοντες όπως ο τρόπος ζωής, η γενικότερη υγεία, το κοινωνικοοικονομικό επίπεδο ή άλλες ιατρικές παρεμβάσεις μπορεί επίσης να επηρεάζουν τα αποτελέσματα.

Παράλληλα, πρόσφατες συστηματικές ανασκοπήσεις της διεθνούς βιβλιογραφίας δεν έχουν καταλήξει σε σαφή απόδειξη ότι η ορμονοθεραπεία μειώνει συνολικά τον κίνδυνο άνοιας. Για τον λόγο αυτό, οι επιστημονικές εταιρείες δεν συστήνουν τη χορήγηση HRT αποκλειστικά με στόχο την πρόληψη της άνοιας. Η βασική ένδειξη παραμένει η αντιμετώπιση των συμπτωμάτων της εμμηνόπαυσης, όπως οι εξάψεις, οι νυχτερινές εφιδρώσεις και η επιδείνωση της ποιότητας ζωής.

Τα νέα δεδομένα, ωστόσο, ανοίγουν τον δρόμο για μια πιο εξατομικευμένη προσέγγιση. Η απόφαση για έναρξη HRT θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη την ηλικία, τον χρόνο από την έναρξη της εμμηνόπαυσης, το ατομικό και οικογενειακό ιστορικό, τους παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου και τις προσωπικές ανάγκες κάθε γυναίκας.

Η έρευνα για τη σχέση εμμηνόπαυσης, ορμονών και εγκεφαλικής υγείας συνεχίζεται. Τα νεότερα στοιχεία δείχνουν ότι ο χρόνος έναρξης της θεραπείας μπορεί να αποτελεί σημαντικό παράγοντα, αλλά απαιτούνται περαιτέρω μελέτες για να καθοριστεί ποια γυναίκα μπορεί πραγματικά να ωφεληθεί και με ποιον τρόπο. Μέχρι τότε, η HRT παραμένει μια εξατομικευμένη θεραπευτική επιλογή και όχι μια αποδεδειγμένη στρατηγική πρόληψης της άνοιας.

 

 

Πηγη: https://medicalmanage.gr

Μείωση στον παιδικό εμβολιασμό σε αρκετές χώρες της ΕΕ, τί ισχύει στην Ελλάδα

Μετά από σημαντικές αυξήσεις από την δεκαετία του 1980, τα ποσοστά εμβολιασμού κατά την παιδική ηλικία, παρουσιάζουν σημάδια μείωσης σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες μετά την πανδημία Covid-19, αυξάνοντας τον κίνδυνο αναζωπύρωσης μολυσματικών ασθενειών, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο «The Lancet».

Στο πλαίσιο αυτής της μελέτης, εξετάσθηκαν τα επίπεδα επτά εμβολιασμών κατά την παιδική ηλικία (διφθερίτιδα, τέτανος και κοκκύτης, ηπατίτιδα Β, μηνιγγίτιδα Β, πολιομυελίτιδα, πνευμονιοκοκκική νόσος, ιλαρά και ερυθρά) στα 27 κράτη μέλη της ΕΕ για περισσότερα από 40 χρόνια, από το 1980 έως το 2024, χρησιμοποιώντας δεδομένα από τον ΠΟΥ και την UNICEF.

Σημειώνεται, ότι η εμβολιαστική κάλυψη των παιδιών στην Ελλάδα κυμαίνεται σε ικανοποιητικά επίπεδα, ωστόσο παρουσιάζει υστέρηση σε σχέση με την προ πανδημίας εποχή, ακολουθώντας με ηπιότερο τρόπο την ευρύτερη τάση μείωσης των παραδοσιακών εμβολιασμών, που καταγράφεται σε αρκετές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Οι συγγραφείς αυτής της εκτενούς ανάλυσης, που δημοσιεύτηκε στο «The Lancet Regional Health», καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι τα ευρήματα σκιαγραφούν μια «σύνθετη εικόνα».

Από την μία πλευρά, η ΕΕ έχει επιτύχει «ιστορικά υψηλά» ποσοστά εμβολιασμού κατά των παιδικών ασθενειών, με σημαντική αύξηση τα τελευταία σαράντα χρόνια, αν και αυτή η αύξηση ποικίλλει μεταξύ των χωρών. Το 2024, το Λουξεμβούργο και η Πορτογαλία έφτασαν σε κάλυψη τουλάχιστον 95% για τους επτά εμβολιασμούς, ενώ το ποσοστό της Ρουμανίας ήταν κάτω από 80%.

Ωστόσο, η μελέτη δείχνει ότι τα τελευταία χρόνια, από την έναρξη της εποχής της Covid-19, έχει εμφανισθεί «μια πρόσφατη, ανησυχητική και εκτεταμένη επιδείνωση».

Δεκαέξι χώρες της ΕΕ έχουν καταγράψει μείωση στα ποσοστά εμβολιασμού για τουλάχιστον τέσσερα εμβόλια. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα σε Βουλγαρία, Κύπρο, Ιρλανδία, Ολλανδία, Ρουμανία και Σουηδία, όπου και οι επτά εμβολιασμοί που μελετήθηκαν έχουν μειωθεί τα τελευταία χρόνια. Δεδομένα από την Γερμανία και την Ισπανία έδειξαν επίσης μείωση σε πέντε από τους επτά εμβολιασμούς κατά των παιδικών ασθενειών, ενώ στην Γαλλία και στην Ιταλία, η εμβολιαστική κάλυψη αυξήθηκε για τέσσερα εμβόλια και μειώθηκε για άλλα τρία. Οι πιο σημαντικές πρόσφατες μειώσεις παρατηρήθηκαν στους παιδικούς εμβολιασμούς κατά της μηνιγγίτιδας Β και της πολιομυελίτιδας -μειωμένοι σε 20 χώρες- ακολουθούμενοι από αυτούς κατά της ηπατίτιδας Β -μειωμένοι σε 18 χώρες- και κατά της διφθερίτιδας, του τετάνου και της πολιομυελίτιδας-μειωμένοι σε 17 χώρες.

Η εικόνα της εμβολιαστικής κάλυψης στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα η παιδική εμβολιαστική κάλυψη παραμένει σε γενικά ικανοποιητικά επίπεδα, ωστόσο καταγράφεται μια ανησυχητική υποχώρηση σε σχέση με τα προ πανδημίας δεδομένα, ακολουθώντας την ευρύτερη ευρωπαϊκή τάση.Σύμφωνα με πρόσφατες μελέτες και στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) και του ΕΟΔΥ, η κατάσταση διαμορφώνεται ως εξής:

Ιλαρά: Παρά την παραδοσιακά υψηλή κάλυψη, καταγράφεται μείωση της τάξης του 6% για την πρώτη δόση και 7% για τη δεύτερη δόση του εμβολίου της ιλαράς. Η εξέλιξη αυτή προκαλεί ανησυχία στους ειδικούς για τον κίνδυνο τοπικών εξάρσεων.

Καθυστέρηση στις αναμνηστικές δόσεις: Παρατηρείται σχετική υστέρηση στη χορήγηση της 4ης δόσης για βασικά εμβόλια, όπως αυτό της διφθερίτιδας – τετάνου – κοκκύτη σε παιδιά κάτω των ετών που δικαιούνται τη δόση, δείχνοντας ότι πολλοί γονείς αμελούν ή αναβάλλουν τα επαναληπτικά σχήματα.

«Εμβολιαστική Κόπωση» και Παραπληροφόρηση: Η λεγόμενη «εμβολιαστική κόπωση» μετά την πανδημία, σε συνδυασμό με την έξαρση fake news στο διαδίκτυο, αποτελεί τον βασικότερο λόγο που ορισμένοι γονείς αναβάλλουν ή αποφεύγουν τον έγκαιρο εμβολιασμό των παιδιών τους.

Κοινωνικοοικονομικές ανισότητες: Παιδιά που ανήκουν σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες ή διαβιούν σε συνθήκες φτώχειας αντιμετωπίζουν συχνά μεγαλύτερες δυσκολίες πρόσβασης στο σύστημα υγείας, επηρεάζοντας αρνητικά τα ποσοστά ανοσοποίησης.

Τι ισχύει με το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών 2025-2026

Το Υπουργείο Υγείας προχωρά σε συνεχείς επικαιροποιήσεις του Εθνικού Προγράμματος Εμβολιασμών Παιδιών και Εφήβων προκειμένου να θωρακίσει τον πληθυσμό απέναντι σε νέες εξάρσεις ιών.Οι πιο πρόσφατες ρυθμίσεις περιλαμβάνουν:

Εισαγωγή προστασίας κατά του RSV: Για πρώτη φορά αποζημιώνεται πλήρως η χορήγηση μονοκλωνικού αντισώματος έναντι του αναπνευστικού συγκυτιακού ιού (RSV) για όλα τα νεογνά και τα ευάλωτα βρέφη έως 2 ετών.

Δωρεάν κάλυψη: Όλα τα εμβόλια που περιλαμβάνονται στο επίσημο χρονοδιάγραμμα του Υπουργείου παρέχονται εντελώς δωρεάν για το σύνολο του παιδικού πληθυσμού της χώρας

Οι τάσεις φαίνονται σχετικά λιγότερο δυσμενείς για την ιλαρά και την ερυθρά

Οι περισσότερες μειώσεις στους παιδικούς εμβολιασμούς άρχισαν μεταξύ 2019 και 2022, συμπίπτοντας με την πανδημία COVID-19.

Ενώ οι ερευνητές πιστεύουν ότι η υγειονομική κρίση που προέκυψε από την πανδημία μπορεί να έπαιξε ρόλο, διευκρινίζουν επίσης ότι η μελέτη τους δεν είχε ως στόχο να διευκρινίσει τους λόγους για αυτές τις αλλαγές στα ποσοστά εμβολιασμού. Τονίζουν ιδιαίτερα την «επείγουσα ανάγκη» να διασφαλισθεί υψηλή και διαρκής εμβολιαστική κάλυψη «προκειμένου να αποτραπεί η αναζωπύρωση των μολυσματικών ασθενειών».

Τα τελευταία 50 χρόνια, οι εμβολιασμοί έχουν μειώσει τις επιπτώσεις ασθενειών όπως ο τέτανος, ο κοκκύτης, η πνευμονία, η ιλαρά, η γρίπη και η διφθερίτιδα, αποτρέποντας περισσότερους από 154 εκατομμύρια θανάτους παγκοσμίως, ιδίως μεταξύ των παιδιών, όπως προκύπτει από τα συμπεράσματα της μελέτης. Ωστόσο, η COVID-19, έχει διαταράξει το σύστημα υγειονομικής περίθαλψης και έχει τροφοδοτήσει την δυσπιστία και την παραπληροφόρηση.

 

 

Πηγη: https://medicalmanage.gr

Πώς ο WHO αποφασίζει ποιοι παθογόνοι παράγοντες μπαίνουν σε «πρώτη γραμμή» πριν επόμενη πανδημία

Όταν μια νέα επιδημία εμφανίζεται, η επιστημονική κοινότητα δεν έχει την πολυτέλεια να ξεκινήσει την έρευνα από το μηδέν. Η ανάπτυξη ενός εμβολίου, μιας διαγνωστικής εξέτασης ή μιας θεραπείας μπορεί να απαιτήσει χρόνια, ενώ ένας νέος παθογόνος παράγοντας μπορεί να εξαπλωθεί σε ολόκληρο τον κόσμο μέσα σε λίγες εβδομάδες.

Γι’ αυτό ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) προσπαθεί να προετοιμάσει το έδαφος πριν από την επόμενη υγειονομική κρίση. Το ερώτημα είναι: ποια από τα χιλιάδες παθογόνα που μπορούν να προκαλέσουν νόσο στον άνθρωπο αξίζει να μπουν πρώτα στη λίστα της έρευνας;

Η απάντηση δεν είναι απλώς «ποιο είναι το πιο θανατηφόρο». Ο WHO χρησιμοποιεί μια διαδικασία αξιολόγησης κινδύνου, στο πλαίσιο του R&D Blueprint, ώστε οι περιορισμένοι πόροι για έρευνα και ανάπτυξη να κατευθύνονται σε παθογόνους παράγοντες που θα μπορούσαν να προκαλέσουν σοβαρή διεθνή υγειονομική κρίση. Δεν είναι πρόβλεψη της επόμενης πανδημίας.

Ένα από τα σημαντικότερα σημεία που χρειάζεται να ξεκαθαρίσει ένας explainer είναι ότι η λίστα του WHO δεν αποτελεί πρόβλεψη για το ποιος ιός θα προκαλέσει την επόμενη πανδημία.

Ούτε σημαίνει ότι τα παθογόνα που βρίσκονται στη λίστα είναι τα μοναδικά επικίνδυνα.

Η λογική είναι διαφορετική: ο WHO προσπαθεί να εντοπίσει εκείνες τις ασθένειες για τις οποίες υπάρχει συνδυασμός υψηλού κινδύνου και σημαντικών κενών στην επιστημονική και ιατρική προετοιμασία.

Με απλά λόγια, η ερώτηση είναι περίπου: «Αν αυτό το παθογόνο προκαλούσε αύριο μια μεγάλη επιδημία, πόσο σοβαρό θα ήταν το πρόβλημα και πόσο καλά προετοιμασμένοι θα ήμασταν για να το αντιμετωπίσουμε;»

Τα δύο βασικά φίλτρα αξιολόγησης του WHO

Στην αξιολόγηση του WHO έχουν ιδιαίτερη σημασία δύο παράγοντες.

Πρώτον, η επιδημική δυναμική ενός παθογόνου. Δηλαδή, κατά πόσο μια ασθένεια έχει τη δυνατότητα να προκαλέσει μεγάλες ή διεθνείς επιδημίες.

Δεύτερον, τα διαθέσιμα αντίμετρα. Υπάρχουν αποτελεσματικά εμβόλια; Υπάρχουν θεραπείες; Μπορεί η νόσος να διαγνωστεί γρήγορα και αξιόπιστα; Ή υπάρχουν σημαντικά κενά που θα δυσκόλευαν την αντιμετώπισή της σε μια έκτακτη κατάσταση;

Έτσι, ένας παθογόνος παράγοντας μπορεί να θεωρηθεί ιδιαίτερα σημαντικός για έρευνα όχι μόνο επειδή είναι επικίνδυνος, αλλά και επειδή δεν διαθέτουμε επαρκή εργαλεία για να τον αντιμετωπίσουμε.

Ποιοι ιοί βρίσκονται σήμερα στη λίστα του WHO

Στην τρέχουσα λίστα προτεραιοτήτων του WHO περιλαμβάνονται η COVID-19, ο αιμορραγικός πυρετός Crimean-Congo, η νόσος από τον ιό Ebola και η νόσος Marburg, ο πυρετός Lassa, οι MERS-CoV και SARS, οι νόσοι από Nipah και henipaviruses, ο πυρετός Rift Valley, ο Zika, καθώς και η περίφημη «Disease X».

Η παρουσία της COVID-19 στη λίστα έχει προφανή εξήγηση: η πανδημία έδειξε στην πράξη πόσο γρήγορα ένας αναπνευστικός ιός μπορεί να μετατραπεί σε παγκόσμια κρίση.

Άλλες ασθένειες, όπως ο Ebola και ο Marburg, συνδέονται με σοβαρή νόσηση και υψηλή θνητότητα, ενώ για ορισμένες από τις υπόλοιπες υπάρχει ανησυχία λόγω της δυνατότητας εξάπλωσης και των περιορισμένων διαθέσιμων αντιμέτρων.

Η λίστα, ωστόσο, δεν είναι στατική. Ο WHO την επανεξετάζει και την επικαιροποιεί όταν αλλάζουν τα επιστημονικά δεδομένα, οι ανάγκες δημόσιας υγείας ή η ίδια η μεθοδολογία αξιολόγησης.

Και τι ακριβώς κάνει ο WHO αφού επιλέξει τις προτεραιότητες;

Η διαδικασία δεν σταματά στη δημιουργία μιας λίστας.

Για κάθε προτεραιότητα, ο WHO επιδιώκει να οργανώσει ένα R&D roadmap: έναν οδικό χάρτη που προσδιορίζει τι χρειάζεται να γίνει σε επίπεδο έρευνας και ανάπτυξης.

Ο στόχος είναι να μη βρεθεί η επιστημονική κοινότητα, όταν ξεσπάσει μια νέα επιδημία, να ψάχνει από την αρχή για βασικά εργαλεία. Η προετοιμασία μπορεί να αφορά την ανάπτυξη και αξιολόγηση εμβολίων, θεραπειών και διαγνωστικών εργαλείων, αλλά και τη δημιουργία γνώσης και τεχνολογικών πλατφορμών που μπορούν να προσαρμοστούν γρήγορα σε έναν νέο παθογόνο παράγοντα.

Εδώ βρίσκεται και μια από τις σημαντικότερες ιδέες πίσω από το R&D Blueprint: δεν χρειάζεται να γνωρίζουμε σήμερα ποιος ακριβώς θα είναι ο επόμενος ιός για να προετοιμαστούμε για αυτόν.

Το «Disease X» είναι ακριβώς αυτή η ιδέα

Το πιο παράξενο όνομα στη λίστα είναι και ίσως το πιο σημαντικό για να καταλάβει κανείς τη φιλοσοφία του WHO.

Το Disease X δεν είναι ένας συγκεκριμένος ιός ή μια συγκεκριμένη ασθένεια. Είναι ένας τρόπος να περιγραφεί το ενδεχόμενο μιας σοβαρής διεθνούς επιδημίας που θα προκληθεί από έναν παθογόνο παράγοντα ο οποίος σήμερα είναι άγνωστος ως αιτία ανθρώπινης νόσου.

Άρα, η προετοιμασία δεν μπορεί να αφορά μόνο τους ιούς που γνωρίζουμε ήδη.

Η λογική είναι να αναπτυχθούν οριζόντιες επιστημονικές και τεχνολογικές δυνατότητες που θα μπορούν να αξιοποιηθούν και όταν εμφανιστεί κάτι πραγματικά καινούργιο. Με αυτόν τον τρόπο, η έρευνα για τους γνωστούς παθογόνους παράγοντες λειτουργεί ταυτόχρονα ως προετοιμασία για τον άγνωστο.

Και αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο μήνυμα της λίστας. Ο WHO δεν προσπαθεί να προβλέψει ποιος θα είναι ο επόμενος πανδημικός ιός. Προσπαθεί να μειώσει τον χρόνο που θα χρειαστούμε για να αντιδράσουμε όταν αυτός εμφανιστεί.

 

 

Πηγη: https://medicalmanage.gr/

Σε δημόσια διαβούλευση το ν/σ του υπουργείου Υγείας για την Ψυχική Υγεία

Σε δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση δόθηκε το σχέδιο νόμου του υπουργείου Υγείας που επιχειρεί να βάλει τάξη και στο ζήτημα των ψυχολόγων. Το νομοσχέδιο έχει τίτλο: «Σύσταση και Οργάνωση Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία “Πανελλήνιος Σύλλογος Ψυχολόγων” – Σύσταση Εθνικού Παρατηρητηρίου Ψυχοθεραπείας και Συμβουλευτικής Ψυχικής Υγείας – Σύσταση Εθνικού Παρατηρητηρίου Ψυχιατροδικαστικής – Ρυθμίσεις για την Άσκηση του Νοσηλευτικού Επαγγέλματος και άλλες διατάξεις».

Μεταξύ άλλων το νομοσχέδιο προβλέπει:

β) ο καθορισμός των επαγγελματικών δικαιωμάτων των ψυχολόγων και

γ) η θέσπιση ενός σύγχρονου Κώδικα Ηθικής και Δεοντολογίας Ψυχολόγων, ο οποίος καλύπτει ζητήματα επαγγελματικής προβολής και χρήσης μέσων κοινωνικής δικτύωσης, με εγγυήσεις προστασίας των ληπτών των υπηρεσιών.

Επίσης στη 2η ενότητα περιλαμβάνει:

α) Η σύσταση Εθνικού Παρατηρητηρίου Ψυχοθεραπείας και Συμβουλευτικής Ψυχικής Υγείας,

γ) ο καθορισμός των αρμοδιοτήτων τους και η ρύθμιση του τρόπου οργάνωσης και λειτουργίας τους.

Το τρίτο μέρος αφορά ρυθμίσεις του νοσηλευτικού επαγγέλματος, όπως:

α) Η συμπλήρωση και επικαιροποίηση της ρύθμισης του αδικήματος της αντιποίησης του νοσηλευτικού επαγγέλματος,

β) η διεύρυνση του θεσμού και του έργου του κλινικού εκπαιδευτή,

δ) η εισαγωγή διακριτών ειδικοτήτων για τους νοσηλευτές και τους βοηθούς νοσηλευτών που υπηρετούν στο Εθνικό Σύστημα Υγείας.

Επίσης το σχέδιο νόμου ρυθμίζει ζητήματα αρμοδιότητας του υπουργείου Υγείας επ’ ωφελεία του κοινωνικού συνόλου.

Το σχέδιο νόμου, θα παραμείνει σε δημόσια διαβούλευση έως και την Παρασκευή 2 Οκτωβρίου 2026.

 

 

Πηγη: https://www.insider.gr/

Ο ΠΟΥ προειδοποιεί ότι ένας στους τέσσερις γιατρούς διεθνώς είναι κοντά στη συνταξιοδότηση

Συναγερμό για το επερχόμενο χάσμα στο παγκόσμιο ιατρικό προσωπικό λόγω της μαζικής συνταξιοδότησης των γιατρών που υπηρετούν τα συστήματα υγείας διεθνώς, αποστέλλει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσίευσε ο ΠΟΥ και περιλαμβάνονται στους Εθνικούς Λογαριασμούς Εργατικού Δυναμικού στον τομέα της υγείας: Επίπεδα και τάσεις του εργατικού δυναμικού στον τομέα της υγείας 2026, ένας στους τέσσερις γιατρούς διεθνώς βρίσκεται κοντά σε ηλικία συνταξιοδότησης και η αποχώρησή τους θα δημιουργήσει κλυδωνισμούς με σοβαρές ελλείψεις προσωπικού στα συστήματα υγείας.

Οι εθνικοί λογαριασμοί εργατικού δυναμικού αποτελούν την πρώτη έκθεση σε μια ετήσια σειρά εκθέσεων που προσφέρουν την πιο ολοκληρωμένη παγκόσμια εικόνα των επιπέδων, των τάσεων και των προκλήσεων του εργατικού δυναμικού στον τομέα της υγείας, με βάση επίσημα δεδομένα ανά χώρα που κοινοποιούνται μέσω των Εθνικών Λογαριασμών Εργατικού Δυναμικού στον τομέα της υγείας (NHWA).

Μεσοσταθμική αύξηση των γιατρών που υπηρετούν

Τις τελευταίες δύο δεκαετίες, η πυκνότητα του εργατικού δυναμικού στον τομέα της υγείας (ιατροί, νοσηλευτικό και μαιευτικό προσωπικό, οδοντίατροι και φαρμακοποιοί) έχει αυξηθεί κατά 52% παγκοσμίως, από 44,8 γιατρούς ανά 10.000 κατοίκους το 2006 σε 67,9 γιατρούς το 2025. Σήμερα υπάρχουν περισσότεροι από 70 εκατομμύρια εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας και της περίθαλψης παγκοσμίως.

Ωστόσο, αυτή η παγκόσμια βελτίωση αποτελεί την κορυφή ενός παγόβουνου που καλύπτει τις βαθιές ανισότητες οι οποίες εξακολουθούν να υπάρχουν μεταξύ χωρών και περιοχών. Για παράδειγμα, η πυκνότητα των ιατρών είναι 13 φορές υψηλότερη και η πυκνότητα των νοσηλευτών και του μαιευτικού προσωπικού είναι έξι φορές υψηλότερη στην Ευρωπαϊκή Περιφέρεια του ΠΟΥ από ό,τι στην Αφρικανική Περιφέρεια του ΠΟΥ. Η έκθεση υπογραμμίζει ότι οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού και η άνιση κατανομή συνεχίζουν να περιορίζουν την πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες υγείας για πολλούς ανθρώπους.

«Παρά τα κέρδη στην παραγωγή εργατικού δυναμικού και την αναφορά δεδομένων, οι άνισες και σοβαρές ελλείψεις εργαζομένων στον τομέα της υγείας και της περίθαλψης παραμένουν, και η πυκνότητα των εργαζομένων στον τομέα της υγείας παραμένει έντονα συσχετισμένη με το εθνικό εισόδημα», εξήγησε ο Δρ. Κλάσουμ Ντιαλό (Khassoum Diallo) Αναπληρωτής Επικεφαλής Μονάδας Πολιτικών και Δεδομένων Εργατικού Δυναμικού στον Τομέα της Υγείας, στην Ακαδημία του ΠΟΥ. «Η αντιμετώπιση αυτών των ανισοτήτων είναι απαραίτητη για την επίτευξη της Υγείας για Όλους», πρόσθεσε.

Στις εύπορες χώρες ένας στους τρεις γιατρούς είναι κοντά στη συνταξιοδότηση

Η έκθεση αποκαλύπτει ότι σχεδόν ένας στους τέσσερις γιατρούς κατά μέσο όρο είναι άνω των 55 ετών και θα συνταξιοδοτηθεί την επόμενη δεκαετία (βάσει των τελευταίων διαθέσιμων δεδομένων από 122 χώρες). Στις χώρες υψηλού εισοδήματος, αυτό αυξάνεται σε σχεδόν έναν στους τρεις γιατρούς. Εξήντα επτά χώρες δεν θα έχουν αρκετούς εργαζόμενους στον τομέα της υγείας για να καλύψουν τις ανάγκες υγείας του πληθυσμού έως το 2030.

«Η γήρανση είναι η κρυφή κρίση του εργατικού δυναμικού στον τομέα της υγείας που απαιτεί επείγουσα προσοχή. Δημιουργεί διπλή πίεση στα συστήματα υγείας, κυρίως στις χώρες υψηλού εισοδήματος. Γνωρίζουμε ότι τα καλύτερα δεδομένα οδηγούν σε καλύτερες πολιτικές και αυτά τα ευρήματα ενισχύουν τη σημασία της δράσης που επικεντρώνεται στο μέλλον για την ενίσχυση του σχεδιασμού, της εκπαίδευσης, της απασχόλησης και της διατήρησης του εργατικού δυναμικού στον τομέα της υγείας» τόνισε ο Δρ. Ντιαλό.

Το 2030, οι υπηρεσίες υγείας διεθνώς θα αντιμετωπίζουν ελλείψεις 11,1 εκατ. εργαζομένων

Κάθε έκθεση, εκτός από την αναφορά των ετήσιων επιπέδων και τάσεων του εργατικού δυναμικού στον τομέα της υγείας, θα περιλαμβάνει μια θεματική εστίαση. Η πρώτη έκθεση εξετάζει τις επιπτώσεις τόσο της γήρανσης του πληθυσμού όσο και της γήρανσης των εργαζομένων στον τομέα της υγείας για τις μελλοντικές ανάγκες του εργατικού δυναμικού. Σε ορισμένες χώρες, η γήρανση των εργαζομένων στον τομέα της υγείας εντείνει την έλλειψη εργατικού δυναμικού στον τομέα της υγείας, η οποία προβλέπεται να φτάσει τα 11,1 εκατομμύρια εργαζόμενους στον τομέα της υγείας παγκοσμίως έως το 2030, ενώ η γήρανση του πληθυσμού αυξάνει τη ζήτηση για υπηρεσίες.

Περισσότερο από το 90% των κρατών μελών του ΠΟΥ ανέφεραν ενεργά δεδομένα για το εργατικό δυναμικό στον τομέα της υγείας το 2025. Συνολικά, η διαθεσιμότητα δεδομένων για το εργατικό δυναμικό στον τομέα της υγείας έχει σχεδόν 20πλασιαστεί από την έναρξη της NHWA το 2017. Αυτό υπογραμμίζει την πρόοδο που έχει σημειωθεί στην ενίσχυση των συστημάτων πληροφοριών του εργατικού δυναμικού στον τομέα της υγείας.

«Η επένδυση στο εργατικό δυναμικό στον τομέα της υγείας και της περίθαλψης είναι απαραίτητη για την ενίσχυση των συστημάτων υγείας, τη διαφύλαξη της ασφάλειας της υγείας και την προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης», δήλωσε ο Δρ Ντιαλό.

 

 

Πηγη: https://www.insider.gr/

Πάνω από 50% η μείωση των γεννήσεων σε 6 νομούς της Ελλάδας – Ποιο νησί αντιστέκεται στην υπογεννητικότητα

Αντιμέτωπη με μια βαθιά και διαρκώς εντεινόμενη δημογραφική αλλαγή βρίσκεται η Ελλάδα. Η μείωση των γεννήσεων έχει ιδιαίτερα έντονο αποτύπωμα στην περιφέρεια, με τα στοιχεία να καταγράφουν μια μακρά πορεία υποχώρησης της γεννητικότητας που συνοδεύεται από γήρανση του πληθυσμού και αύξηση των θανάτων, σύμφωνα με νεότερα στοιχεία του Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών.

Από περίπου 148.000 γεννήσεις κατά μέσο όρο την περίοδο 1979-1980, η χώρα έφτασε μόλις στις 67.000 το 2024-2025. Την ίδια στιγμή, η μέση ηλικία απόκτησης παιδιού αυξήθηκε σχεδόν κατά έξι χρόνια, από τα 26,2 στα 32,2 έτη. Η πτωτική τάση ξεκίνησε στα τέλη της δεκαετίας του ’70 και, με εξαίρεση την περίοδο 2003-2009, συνεχίζεται μέχρι σήμερα.

Η μελανή εικόνα σε ό,τι αφορά στη μείωση του πληθυσμού δεν είναι ίδια σε ολόκληρη τη χώρα. Μεταξύ 2009 και 2024 οι γεννήσεις μειώθηκαν πανελλαδικά κατά 42%, από 117.440 σε 68.310. Σε έξι νομούς της ηπειρωτικής Ελλάδας, τη Θεσπρωτία, τα Γρεβενά, τη Φθιώτιδα, την Κοζάνη, την Ευρυτανία και τη Φλώρινα, η μείωση ξεπέρασε το 50%. Αντίθετα, σε αρκετές νησιωτικές περιοχές η υποχώρηση των γεννήσεων είναι σαφώς μικρότερη, ενώ στις Κυκλάδες και τη Ζάκυνθο περιορίστηκε κάτω από 15%.

Καθοριστικό ρόλο έχει διαδραματίσει η μείωση της διαγενεακής γονιμότητας. Οι γυναίκες που γεννήθηκαν στα τέλη της δεκαετίας του 1950 απέκτησαν κατά μέσο όρο περίπου δύο παιδιά, ενώ για όσες γεννήθηκαν γύρω στο 1985 ο αριθμός αυτός περιορίστηκε σε λιγότερα από 1,5. Παράλληλα, ο ετήσιος δείκτης γονιμότητας υποχώρησε από περίπου 2.200 παιδιά ανά 1.000 γυναίκες το 1979-1980 σε μόλις 1.240 το 2024-2025.

Αναλυτικότερα, το 2024 αντιστοιχούσαν σε εθνικό επίπεδο 184 θάνατοι ανά 100 γεννήσεις, έναντι 92 το 2009. Σε ορισμένες Περιφερειακές Ενότητες, η αναλογία έφτασε ακόμη και τους 376 θανάτους ανά 100 γεννήσεις. Μόλις πέντε (Θήρας, Μυκόνου, Κω, Νάξου, Ρεθύμνου) από τις 74 Περιφερειακές Ενότητες είχαν περισσότερες γεννήσεις από θανάτους.

Πού οφείλονται οι αποκλίσεις

Οι μεγάλες περιφερειακές αποκλίσεις συνδέονται, σύμφωνα με την ανάλυση, με τρεις βασικούς παράγοντες: τη διαφορετική εξέλιξη της γονιμότητας, τη δημογραφική γήρανση και τις μεταναστευτικές ροές. Περιοχές που συγκράτησαν ή προσέλκυσαν νεότερους κατοίκους εμφανίζουν ηπιότερες απώλειες, ενώ εκείνες που έχασαν μεγάλο μέρος του νεανικού τους πληθυσμού αντιμετωπίζουν ταυτόχρονα λιγότερες γεννήσεις και περισσότερους θανάτους.

Με βάση τα παραπάνω, φαίνεται ότι το δημογραφικό πρόβλημα δεν εξελίσσεται με τον ίδιο τρόπο σε ολόκληρη την Ελλάδα. Ο χάρτης της χώρας αλλάζει, με τη δημογραφική συρρίκνωση να πλήττει εντονότερα περιοχές που συνδυάζουν χαμηλή γονιμότητα, γήρανση και απώλεια πληθυσμού.

 

 

Πηγη: https://www.ygeiamou.gr/

Η Ελλάδα στην 9η θέση παγκοσμίως σε αριθμό εθελοντών δοτών μυελού των οστών

Μια σημαντική θέση στην παγκόσμια κατάταξη κατακτά η Ελλάδα, καθώς περισσότεροι από 306.000 άνθρωποι έχουν εγγραφεί ως εθελοντές δότες μυελού των οστών. Νέες δράσεις ενημέρωσης και εγγραφής πραγματοποιούνται σε όλη τη χώρα

Στην 9η θέση παγκοσμίως σε αριθμό εθελοντών δοτών μυελού των οστών, αναλογικά με τον πληθυσμό της, βρίσκεται πια η Ελλάδα, ανεβαίνοντας θεαματικά στην παγκόσμια κατάταξη.

O Σύλλογος ΟΡΑΜΑ ΕΛΠΙΔΑΣ που ιδρύθηκε το 2012, από την αείμνηστη Μαριάννα Β. Βαρδινογιάννη, πρωτοστατεί στην θεαματική αυτή αύξηση, καθώς, από την ίδρυσή του έως σήμερα, έχει εγγράψει 207.000 εθελοντές δότες μυελού των οστών, περίπου το 70%, δηλαδή, του συνολικού αριθμού των εγγεγραμμένων εθελοντών δοτών στην Ελλάδα (συνολικός αριθμός εθελοντών δοτών στην Ελλάδα: 306.130).

Με αφορμή τη σημερινή Παγκόσμια Ημέρα Εθελοντή Δότη Μυελού των Οστών και τα ενθαρρυντικά αυτά η στοιχεία, η Πρόεδρος του Συλλόγου ΟΡΑΜΑ ΕΛΠΙΔΑΣ κυρία Χριστιάννα Β. Βαρδινογιάννη δήλωσε: «Ο Σύλλογος ΟΡΑΜΑ ΕΛΠΙΔΑΣ, σε συνεργασία με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εθελοντών Δοτών Μυελού των Οστών, WMDA, σήμερα που τιμάται η Παγκόσμια Ημέρα Εθελοντή Δότη Μυελού των Οστών στέλνουν ένα δυνατό μήνυμα αλληλεγγύης, ενσυναίσθησης και προσφοράς. Νιώθω βαθιά συγκίνηση και περηφάνεια που οι νέοι μας, 18-45 ετών, αγκαλιάζουν το έργο μας και γίνονται κομμάτι του ΟΡΑΜΑΤΟΣ της αείμνηστης μητέρας μου, Μαριάννας, να μην υπάρχει ούτε ένας συνάνθρωπός μας που δεν μπορεί να βρει συμβατό δότη. Ένα πολύ μεγάλο ευχαριστώ σε όλους όσοι αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι αυτής της μεγάλης αλυσίδας αγάπης. Όλοι μαζί, ενωμένοι, δίνουμε πρωτιά στη ζωή!».

Δράσεις για την ευαισθητοποίηση της κοινωνίας από το Όραμα Ελπίδας 
  • Ενημερωτικά περίπτερα την Τρίτη, 22 Σεπτεμβρίου 2026 στην Πλατεία Συντάγματος και στην Πλατεία Κοραή στον Πειραιά, καθώς επίσης και μέσω των συνεργατών μας σε Θεσσαλονίκη, Κομοτηνή, Κάρυστο, Κιλκίς, Περαχώρα Κορινθίας, Κρήτη, Σπάρτη, Ηγουμενίτσα, Τρίκαλα, Κατερίνη, Σύρο, Αλεξανδρούπολη και Ιωάννινα. Στα ειδικά διαμορφωμένα περίπτερα θα γίνεται ενημέρωση ενώ θα πραγματοποιούνται και εγγραφές νέων εθελοντών δοτών από εξειδικευμένα στελέχη του Συλλόγου
  • Φωταγώγηση εμβληματικών κτιρίων και συγκεκριμένα του κτιρίου του Ελληνικού Κοινοβουλίου, του Πύργου του Πειραιά αλλά και του σιντριβανιού στην Πλατεία Ομονοίας
  • Συνεργασία με τη SuperLeague. Όλοι οι αγώνες της 5ης αγωνιστικής που πραγματοποιήθηκαν την Κυριακή 20 Σεπτεμβρίου 2026 ήταν αφιερωμένοι στην εθελοντική δωρεά μυελού των οστών. Σε όλους τους αγώνες της 5ης αγωνιστικής του Πρωταθλήματος Stoiximan Super League, οι ποδοσφαιριστές, οι διαιτητές και τα παιδιά παράταξης εισήλθαν στον αγωνιστικό χώρο φορώντας T-shirts με μηνύματα για την εθελοντική δωρεά μυελού των οστών, ενώ παράλληλα, κατά την παράταξη των ομάδων, θα αναρτηθούν banners με μηνύματα ευαισθητοποίησης και στήριξης της δράσης του Συλλόγου «ΟΡΑΜΑ ΕΛΠΙΔΑΣ»
  • Ειδικές φωτεινές σημάνσεις στον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών ‘’Ελευθέριος Βενιζέλος’’ καθώς επίσης σε σταθμούς στις γραμμές 2 και 3 του ΜΕΤΡΟ σε συνεργασία με την ΣΤΑΣΥ
  • Ενημέρωση της κοινής γνώμης μέσα από Δελτία Τύπου, τηλεοπτικά και ραδιοφωνικά σποτ

Μπορείτε να ενημερωθείτε για το έργο του Συλλόγου ΟΡΑΜΑ ΕΛΠΙΔΑΣ αλλά και πώς να γίνετε και εσείς εθελοντές δότες στο www.oramaelpidas.gr

 

 

Πηγη: https://www.ygeiamou.gr/

COVID-19: Μεγάλη μελέτη επιβεβαιώνει ότι μπορεί να «ξυπνήσει» ιούς που κρύβονται για χρόνια στο σώμα

Η COVID-19 μπορεί να «ξυπνήσει» ιούς που βρίσκονται εδώ και χρόνια σε λανθάνουσα κατάσταση μέσα στον οργανισμό, επιβεβαιώνει μεγάλη νέα μελέτη σε περισσότερους από 1.100 νοσηλευόμενους ασθενείς. Το φαινόμενο δεν είναι άγνωστο στους επιστήμονες, όμως η νέα έρευνα αποτυπώνει σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα πόσο συχνά μπορεί να συμβαίνει και διερευνά τη σχέση του με τη βαρύτητα της νόσου και τη long COVID.

Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο Nature, παρακολούθησε 1.154 ασθενείς που νοσηλεύτηκαν με COVID-19, εξετάζοντας όχι μόνο τον SARS-CoV-2, αλλά και τους χρόνιους ιούς που ήδη «φιλοξενούσε» ο οργανισμός τους. Πρόκειται για ιούς που πολλοί άνθρωποι αποκτούν κάποια στιγμή στη ζωή τους και οι οποίοι μπορούν στη συνέχεια να παραμένουν για χρόνια σε λανθάνουσα κατάσταση, χωρίς να προκαλούν συμπτώματα. Μεταξύ αυτών βρίσκονται γνωστοί ερπητοϊοί, όπως ο Epstein-Barr (EBV), ο κυτταρομεγαλοϊός (CMV) και ο ιός του απλού έρπητα τύπου 1 (HSV-1).

Τι βρήκαν οι επιστήμονες

Οι ερευνητές ανέλυσαν δείγματα αίματος και από το αναπνευστικό σύστημα, καθώς και εκτενή ανοσολογικά και μοριακά δεδομένα, παρακολουθώντας τους ασθενείς τόσο κατά την οξεία φάση της COVID-19 όσο και για έως και έναν χρόνο μετά την έξοδό τους από το νοσοκομείο. Η ανάλυση αποκάλυψε σημαντική επανενεργοποίηση διαφορετικών χρόνιων ιών, ιδιαίτερα από τις οικογένειες Herpesviridae και Anelloviridae. Μάλιστα, η ενεργοποίησή τους δεν ακολουθούσε το ίδιο μοτίβο: Διαφορετικοί ιοί φαίνεται ότι «ξυπνούσαν» σε διαφορετικές χρονικές στιγμές κατά τη διάρκεια της λοίμωξης.

Γιατί «ξυπνούν» παλιοί ιοί

Η επανενεργοποίηση λανθανόντων ιών σε περιόδους μεγάλης σωματικής καταπόνησης ή σοβαρής ασθένειας δεν είναι άγνωστη στην Ιατρική. Μέχρι σήμερα, ωστόσο, το φαινόμενο συνδεόταν ιδιαίτερα με ανθρώπους των οποίων το ανοσοποιητικό σύστημα ήταν εξασθενημένο. Η νέα μελέτη περιπλέκει αυτή την εικόνα. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η ανοσοκαταστολή δεν αρκούσε για να εξηγήσει τα υψηλά ποσοστά επανενεργοποίησης που παρατηρήθηκαν. Το φαινόμενο εμφανιζόταν και σε ανοσοεπαρκείς ασθενείς, υποδεικνύοντας ότι η έντονη φλεγμονώδης και ανοσολογική αναστάτωση που συνοδεύει τη σοβαρή COVID-19 μπορεί να παίζει σημαντικό ρόλο.

Η σύνδεση με τη long COVID

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το τι συνέβαινε αφού είχε περάσει η οξεία λοίμωξη. Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι η επανενεργοποίηση ορισμένων ιών της οικογένειας Anelloviridae μπορούσε να επιμένει για τουλάχιστον τρεις μήνες μετά τη νοσηλεία. Αυτή η παρατεταμένη δραστηριότητα συνδέθηκε με συμπτώματα της long COVID, ιδιαίτερα με την κόπωση και τη μειωμένη σωματική λειτουργικότητα. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι οι συγκεκριμένοι ιοί προκαλούν long COVID.

Η μελέτη είναι παρατηρητική και οι ίδιοι οι συγγραφείς τονίζουν ότι δεν μπορεί να αποδείξει σχέση αιτίου και αποτελέσματος. Είναι πιθανό η επανενεργοποίηση να συμβάλλει στα επίμονα συμπτώματα, αλλά είναι επίσης πιθανό να αποτελεί ένδειξη μιας ευρύτερης διαταραχής του ανοσοποιητικού που προκαλεί η σοβαρή λοίμωξη.

Η πιθανή σχέση λανθανόντων ιών και long COVID, άλλωστε, απασχολεί τους επιστήμονες εδώ και χρόνια. Προηγούμενες έρευνες είχαν ήδη στρέψει την προσοχή κυρίως στον Epstein-Barr, χωρίς όμως να έχει αποσαφηνιστεί ο ακριβής ρόλος της ιικής επανενεργοποίησης.

Τι προσθέτει η νέα μελέτη

Το νέο στοιχείο, επομένως, δεν είναι ότι η COVID-19 μπορεί να συνδέεται με την επανενεργοποίηση ενός λανθάνοντος ιού. Αυτό είχε παρατηρηθεί και στο παρελθόν. Η σημασία της νέας έρευνας βρίσκεται στο ότι εξέτασε συστηματικά ένα πολύ μεγαλύτερο φάσμα χρόνιων ιών σε 1.154 ασθενείς, χρησιμοποιώντας παράλληλα ανοσολογικές, μεταβολικές και γενετικές αναλύσεις και παρακολουθώντας την εξέλιξή τους σε βάθος χρόνου. Έτσι, η COVID-19 αρχίζει να αντιμετωπίζεται όχι μόνο ως μια λοίμωξη από έναν συγκεκριμένο ιό, αλλά και ως ένα γεγονός που μπορεί να διαταράξει το ήδη υπάρχον «ιολογικό οικοσύστημα» του ανθρώπινου οργανισμού.

Το επόμενο ερώτημα είναι και το σημαντικότερο: Οι ιοί που επανενεργοποιούνται είναι απλώς μάρτυρες αυτής της αναστάτωσης ή συμμετέχουν ενεργά στη σοβαρή νόσο και στη long COVID; Η απάντηση θα μπορούσε να ανοίξει νέους δρόμους τόσο για την πρόβλεψη του κινδύνου όσο και, ενδεχομένως, για την αντιμετώπιση ορισμένων ασθενών με επίμονα συμπτώματα.

 

 

Πηγη: https://www.ygeiamou.gr/