Κατηγορία: Γενικά

Εθνική καμπάνια ενημέρωσης για την πρόληψη των πνιγμών ξεκινούν το Υπουργείο Υγείας, ο ΕΟΔΥ και το Safe Water Sports, ενόψει της θερινής περιόδου. Με μέσο όρο 373 θανάτους κάθε χρόνο στις ελληνικές θάλασσες, η παρέμβαση εστιάζει κυρίως στους πολίτες άνω των 60 ετών.

Η κοινή πρωτοβουλία έρχεται στην έναρξη της καλοκαιρινής περιόδου, όταν η επαφή των πολιτών με το υδάτινο περιβάλλον αυξάνεται σημαντικά. Στόχος είναι να περιοριστούν τα περιστατικά πνιγμών και θαλάσσιων ατυχημάτων, ιδίως σε ομάδες που εμφανίζουν μεγαλύτερο κίνδυνο.

Στη συνέντευξη Τύπου συμμετείχαν ο Υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης, ο πρόεδρος του επιστημονικού συμβουλίου του ΕΟΔΥ Θεόδωρος Βασιλακόπουλος και ο πρόεδρος του Safe Water Sports Παναγιώτης Πασχαλάκης.

Η συνεργασία του Υπουργείου Υγείας, του ΕΟΔΥ και του Safe Water Sports εντάσσει πλέον πιο καθαρά την ασφάλεια στη θάλασσα στο πεδίο της οργανωμένης πρόληψης. Το μήνυμα είναι σαφές: οι πνιγμοί δεν αποτελούν μόνο ατομική ευθύνη ή «ατυχία» της στιγμής, αλλά προλήψιμα περιστατικά που απαιτούν ενημέρωση, έγκαιρη προφύλαξη και στοχευμένες παρεμβάσεις.

373 θάνατοι κάθε χρόνο στις ελληνικές θάλασσες

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, κατά μέσο όρο 373 άνθρωποι χάνουν κάθε χρόνο τη ζωή τους στις ελληνικές θάλασσες. Το στοιχείο που προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία είναι ότι το 80% των περιστατικών αφορά άτομα άνω των 60 ετών.

Η εικόνα αυτή αναδεικνύει την ανάγκη για πιο στοχευμένη ενημέρωση των πολιτών μεγαλύτερης ηλικίας. Η Ελλάδα είναι χώρα άρρηκτα συνδεδεμένη με τη θάλασσα, όμως η απόλαυση του μπάνιου μπορεί να συνοδεύεται από σημαντικούς κινδύνους, ειδικά όταν υπάρχουν χρόνια νοσήματα, μειωμένες αντοχές, λήψη φαρμάκων ή υποτίμηση των συνθηκών στο νερό.

Το γεγονός ότι η μεγάλη πλειονότητα των θανάτων αφορά μεγαλύτερες ηλικίες δεν σημαίνει ότι η θάλασσα πρέπει να αντιμετωπίζεται με φόβο. Σημαίνει, όμως, ότι χρειάζεται καλύτερη προετοιμασία, σωστή ενημέρωση και αλλαγή καθημερινών συνηθειών πριν και κατά τη διάρκεια της κολύμβησης.

Καμπάνια σε ΚΑΠΗ και χώρους για μεγαλύτερες ηλικίες

Η νέα καμπάνια θα αναπτυχθεί μέσα από ενημερωτικές δράσεις σε ΚΑΠΗ και σε άλλους χώρους όπου συχνάζουν πολίτες μεγαλύτερης ηλικίας. Στόχος είναι η έγκυρη πληροφορία να φτάσει κοντά στους ανθρώπους που τη χρειάζονται περισσότερο, σε όλη τη χώρα και καθ’ όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού.

Η επιλογή αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία. Η πρόληψη δεν μπορεί να περιορίζεται σε γενικά μηνύματα ή σε αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Για να είναι αποτελεσματική, πρέπει να φτάνει στον πολίτη με τρόπο κατανοητό, πρακτικό και επαναλαμβανόμενο.

Η καμπάνια θα περιλαμβάνει βασικές οδηγίες και χρήσιμες συμβουλές προς τους πολίτες άνω των 60 ετών για τα μέτρα προφύλαξης πριν μπουν στη θάλασσα, αλλά και για τη συμπεριφορά που πρέπει να ακολουθούν κατά τη διάρκεια των θαλάσσιων δραστηριοτήτων τους.

Γεωργιάδης: «Η σωστή ενημέρωση μπορεί να σώσει ζωές»

Ο Υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης υπογράμμισε ότι τα στοιχεία των πνιγμών στις ελληνικές θάλασσες υπενθυμίζουν την αξία της πρόληψης και της σωστής ενημέρωσης.

Όπως ανέφερε, η μεγάλη πλειονότητα των θυμάτων είναι συμπολίτες μεγαλύτερης ηλικίας, γεγονός που καθιστά αναγκαία μια ειδικά σχεδιασμένη ενημερωτική προσπάθεια. Το Υπουργείο Υγείας στηρίζει, όπως είπε, την πρωτοβουλία του Safe Water Sports και του ΕΟΔΥ για την ενημέρωση των πολιτών άνω των 60 ετών σχετικά με τους βασικούς κανόνες ασφάλειας στη θάλασσα.

Ο κ. Γεωργιάδης τόνισε ότι μέσα από δράσεις που φέρνουν την ενημέρωση κοντά στους πολίτες ενισχύεται η πρόληψη και μειώνεται ο κίνδυνος ατυχημάτων και απωλειών ανθρώπινων ζωών.

Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι θα ζητήσει από την ΗΔΙΚΑ να αποσταλούν sms και email στους πολίτες αυτής της ηλικιακής ομάδας, με το ενημερωτικό υλικό και το σποτ της καμπάνιας. Με αυτόν τον τρόπο, το Υπουργείο επιδιώκει να πετύχει άμεση και μαζική ενημέρωση των ανθρώπων που διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο.

«Η κολυμβητική περίοδος ξεκινάει, να είμαστε όλοι λίγο πιο προσεκτικοί», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Ο ΕΟΔΥ συνδέει την πρόληψη με την υγεία των λουόμενων

Ο πρόεδρος του επιστημονικού συμβουλίου του ΕΟΔΥ, Θεόδωρος Βασιλακόπουλος, ανέδειξε μια κρίσιμη διάσταση που συχνά υποτιμάται: μέρος των πνιγμών συνδέεται με παθολογικά αίτια.

Όπως εξήγησε, ένας άνθρωπος που έχει καρδιοπάθεια χωρίς να το γνωρίζει μπορεί να εμφανίσει αρρυθμία μέσα στο νερό και να χάσει τη ζωή του. Για τον λόγο αυτό, η πρόληψη των πνιγμών δεν αφορά μόνο τις οδηγίες συμπεριφοράς στη θάλασσα, αλλά και τη συνολική πρόληψη στην υγεία.

Ο κ. Βασιλακόπουλος συνέδεσε την προσπάθεια αυτή με το πρόγραμμα «Προλαμβάνω» του Υπουργείου Υγείας, επισημαίνοντας ότι μπορεί να συμβάλει τα επόμενα χρόνια στη μείωση ατυχημάτων στη θάλασσα που οφείλονται σε υποκείμενα παθολογικά προβλήματα.

Η τοποθέτηση αυτή διευρύνει το πλαίσιο της καμπάνιας. Η ασφάλεια στο νερό δεν εξαρτάται μόνο από το αν κάποιος ξέρει να κολυμπά ή αν προσέχει τα κύματα. Εξαρτάται και από τη γνώση της κατάστασης της υγείας του, ιδιαίτερα σε μεγαλύτερες ηλικίες.

Πασχαλάκης: «Η σωστή πληροφόρηση πριν τη θάλασσα σώζει ζωές»

Ο πρόεδρος του Safe Water Sports, Παναγιώτης Πασχαλάκης, χαρακτήρισε καθοριστικής σημασίας τη στήριξη του Υπουργείου Υγείας και του ΕΟΔΥ, καθώς η πρόληψη των πνιγμών αποτελεί ζήτημα δημόσιας υγείας.

Όπως τόνισε, η συνεργασία των φορέων μπορεί να προσφέρει στους πολίτες την απαραίτητη ενημέρωση, με ιδιαίτερη έμφαση στους άνω των 60 ετών. Για αυτή την ομάδα, η σωστή πληροφόρηση πριν από την είσοδο στη θάλασσα μπορεί πραγματικά να σώσει ζωές.

Ο κ. Πασχαλάκης ανέφερε ότι στόχος είναι η καμπάνια να φτάσει σε κάθε σημείο όπου βρίσκονται και ενημερώνονται οι μεγαλύτερης ηλικίας πολίτες, ώστε το καλοκαίρι να είναι ασφαλές για όλους.

Το Safe Water Sports έχει αναπτύξει τα τελευταία χρόνια σημαντική δράση στην πρόληψη ατυχημάτων στο υδάτινο περιβάλλον. Με την παρούσα συνεργασία, η τεχνογνωσία του οργανισμού ενισχύεται θεσμικά από το Υπουργείο Υγείας και τον ΕΟΔΥ, δίνοντας μεγαλύτερη εμβέλεια στο μήνυμα της πρόληψης.

Γιατί κινδυνεύουν περισσότερο οι άνω των 60

Η ηλικία αποτελεί έναν από τους βασικούς παράγοντες κινδύνου για πνιγμό. Αυτό δεν οφείλεται σε έναν μόνο λόγο. Σε μεγαλύτερες ηλικίες μπορεί να συνυπάρχουν καρδιολογικά προβλήματα, αναπνευστικές παθήσεις, σακχαρώδης διαβήτης, υπέρταση, μειωμένη φυσική αντοχή ή φαρμακευτική αγωγή που επηρεάζει την ισορροπία, την πίεση ή την αντίδραση του οργανισμού.

Παράλληλα, αρκετοί ηλικιωμένοι μπαίνουν στη θάλασσα μόνοι, απομακρύνονται περισσότερο από όσο πρέπει ή υποτιμούν την κόπωση, τα ρεύματα και τη θερμοκρασία. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ένα παθολογικό επεισόδιο μέσα στο νερό μπορεί να εξελιχθεί πολύ γρήγορα, χωρίς να υπάρξει χρόνος αντίδρασης.

Γι’ αυτό οι ειδικοί επιμένουν ότι η πρόληψη πρέπει να ξεκινά πριν από την παραλία. Ο πολίτης μεγαλύτερης ηλικίας χρειάζεται να γνωρίζει την κατάσταση της υγείας του, να αποφεύγει την κολύμβηση όταν δεν αισθάνεται καλά, να μην μπαίνει στο νερό μετά από βαρύ γεύμα ή κατανάλωση αλκοόλ και να επιλέγει παραλίες με ναυαγοσωστική κάλυψη.

Η πρόληψη χρειάζεται κουλτούρα και επανάληψη

Η νέα καμπάνια επιχειρεί να ενισχύσει μια κουλτούρα ασφάλειας στο υδάτινο περιβάλλον. Η αλλαγή συμπεριφοράς, όμως, απαιτεί χρόνο και επανάληψη. Δεν αρκεί ένα μήνυμα στην αρχή του καλοκαιριού. Χρειάζεται συνεχής υπενθύμιση, ιδιαίτερα σε μια χώρα όπου η θάλασσα αποτελεί καθημερινό κομμάτι της ζωής και της αναψυχής.

Η καμπάνια σε ΚΑΠΗ, η αποστολή sms και email μέσω ΗΔΙΚΑ και η συνεργασία με τον ΕΟΔΥ δείχνουν ότι η πρόληψη επιχειρείται πλέον με πολλαπλά κανάλια. Ο στόχος είναι να μην περιοριστεί η ενημέρωση σε όσους ήδη αναζητούν πληροφορίες, αλλά να φτάσει προληπτικά σε εκείνους που μπορεί να μη γνωρίζουν τον κίνδυνο ή να τον θεωρούν μικρότερο από ό,τι είναι.

Η ασφάλεια στη θάλασσα αποτελεί υπόθεση όλων: της Πολιτείας, των επιστημονικών φορέων, των δήμων, των οικογενειών, των ναυαγοσωστών, αλλά και των ίδιων των λουόμενων.

Βασικοί κανόνες ασφάλειας για τη θάλασσα

Η πρόληψη των πνιγμών στηρίζεται σε απλές αλλά κρίσιμες συνήθειες. Οι πολίτες, ιδίως οι μεγαλύτερης ηλικίας, καλό είναι να αποφεύγουν το μπάνιο μόνοι, να μην απομακρύνονται από την ακτή και να επιλέγουν παραλίες με ναυαγοσώστη.

Εξίσου σημαντικό είναι να μην μπαίνουν στη θάλασσα αμέσως μετά το φαγητό, μετά την κατανάλωση αλκοόλ ή όταν αισθάνονται κόπωση, ζάλη, πόνο στο στήθος, δύσπνοια ή αδιαθεσία. Η επικοινωνία με τον γιατρό για την ασφαλή κολύμβηση είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για όσους έχουν καρδιολογικά, αναπνευστικά ή άλλα χρόνια προβλήματα.

Η κολύμβηση πρέπει να γίνεται σε ήπιες καιρικές συνθήκες, με προσοχή στα ρεύματα, στα κύματα και στη θερμοκρασία του νερού. Σε περίπτωση κινδύνου, η άμεση αναζήτηση βοήθειας και η ειδοποίηση ναυαγοσώστη ή αρμόδιων αρχών μπορεί να αποβεί σωτήρια.

Το στοίχημα της φετινής κολυμβητικής περιόδου

Η φετινή καλοκαιρινή περίοδος ξεκινά με ένα σαφές μήνυμα από το Υπουργείο Υγείας, τον ΕΟΔΥ και το Safe Water Sports: οι πνιγμοί μπορούν να μειωθούν, εφόσον η ενημέρωση φτάσει εγκαίρως στους πολίτες και μετατραπεί σε καθημερινή συμπεριφορά.

Με 373 ανθρώπους να χάνουν κατά μέσο όρο τη ζωή τους κάθε χρόνο στις ελληνικές θάλασσες, η πρόληψη δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως δευτερεύον ζήτημα. Αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της δημόσιας υγείας, ιδιαίτερα για μια χώρα με τεράστια ακτογραμμή, ισχυρή τουριστική δραστηριότητα και βαθιά κοινωνική σχέση με τη θάλασσα.

Η επιτυχία της καμπάνιας θα κριθεί από το αν οι πολίτες άνω των 60 ετών θα λάβουν εγκαίρως το μήνυμα και αν θα αλλάξουν μικρές καθημερινές συνήθειες που μπορεί να αποδειχθούν καθοριστικές.

Γιατί στη θάλασσα, η πρόληψη δεν είναι θεωρία. Είναι η διαφορά ανάμεσα σε ένα ασφαλές καλοκαίρι και σε μια απώλεια που θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί.

Πηγη: https://healthpharma.gr/

Σφοδρή επιστημονική αντίδραση προκαλούν στη Βρετανία οι ισχυρισμοί ότι το μαυρισμένο δέρμα μπορεί να λειτουργήσει προστατευτικά απέναντι στο ηλιακό έγκαυμα. Δερματολόγοι χαρακτηρίζουν την άποψη αυτή «παραπλανητική και δυνητικά επικίνδυνη», υπογραμμίζοντας ότι το μαύρισμα δεν αποτελεί ένδειξη υγείας, αλλά σαφές σημάδι βλάβης στο δέρμα.

Η αντιπαράθεση ξέσπασε μετά την αναφορά της The Sunbed Association, του φορέα που εκπροσωπεί επιχειρήσεις σολάριουμ στο Ηνωμένο Βασίλειο, ότι το μαυρισμένο δέρμα «προστατεύει από το ηλιακό έγκαυμα». Η διατύπωση εμφανίζεται στην ενότητα συχνών ερωτήσεων της ιστοσελίδας της, όπου ο φορέας απαντά στο ερώτημα αν «δεν υπάρχει ασφαλές μαύρισμα».

Στην απάντησή της, η ένωση υποστηρίζει ότι το ηλιακό έγκαυμα θεωρείται βασική αιτία μελανώματος και προσθέτει πως, εφόσον κάποιος αποφύγει το έγκαυμα, «τα οφέλη της μέτριας έκθεσης στον ήλιο υπερτερούν κατά πολύ των κινδύνων». Ωστόσο, ειδικοί στον καρκίνο του δέρματος και δερματολόγοι απορρίπτουν τη θέση αυτή, επισημαίνοντας ότι η ίδια η διαδικασία του μαυρίσματος συνδέεται με κυτταρική βλάβη.

Μελάνωμα: Η πιο επιθετική μορφή καρκίνου του δέρματος

Το μελάνωμα αποτελεί την πιο επιθετική μορφή καρκίνου του δέρματος και προκαλεί περίπου 2.600 θανάτους ετησίως στο Ηνωμένο Βασίλειο. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλούνται οι ειδικοί, σχεδόν 9 στα 10 περιστατικά μελανώματος σχετίζονται με υπερβολική έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία, είτε από τον ήλιο είτε από τη χρήση σολάριουμ.

Η Sophie Brooks, health information manager στην Cancer Research UK, τόνισε ότι το μαύρισμα δεν προσφέρει πραγματική προστασία. «Το μαύρισμα αποτελεί ένδειξη βλάβης στο δέρμα και δεν σας προστατεύει από περαιτέρω βλάβη», ανέφερε, προσθέτοντας ότι δεν υπάρχει λόγος κάποιος να χρησιμοποιεί σολάριουμ ή να επιδιώκει ηλιοθεραπεία για να εξασφαλίσει επαρκή βιταμίνη D.

Όπως εξήγησε, ορισμένοι άνθρωποι έχουν υψηλότερο κίνδυνο για καρκίνο του δέρματος, μεταξύ αυτών όσοι έχουν ανοιχτόχρωμο δέρμα, πολλές φακίδες ή σπίλους, καθώς και όσοι καίγονται εύκολα. Ωστόσο, η χρήση σολάριουμ αυξάνει τον κίνδυνο για όλους, ανεξάρτητα από τον τύπο δέρματος.

«Η ιδέα ότι τα οφέλη υπερτερούν των κινδύνων δεν στηρίζεται στα δεδομένα»

Η δερματολόγος Dr Justine Kluck χαρακτήρισε τη διατύπωση της ιστοσελίδας «παραπλανητική», τονίζοντας ότι η σύγχρονη ιατρική γνώση δεν στηρίζει την άποψη πως τα οφέλη του μαυρίσματος υπερτερούν των κινδύνων.

Όπως σημείωσε, τόσο τα σολάριουμ όσο και η υπερβολική έκθεση στον ήλιο εκθέτουν το δέρμα σε υπεριώδη ακτινοβολία, η οποία αναγνωρίζεται ως καρκινογόνος παράγοντας και αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου του δέρματος, συμπεριλαμβανομένου του μελανώματος.

Παράλληλα, η ίδια υπογράμμισε ότι για τους περισσότερους ανθρώπους η βιταμίνη D μπορεί να διασφαλιστεί μέσα από τη φυσιολογική καθημερινή έκθεση σε εξωτερικούς χώρους κατά την άνοιξη, το καλοκαίρι και το φθινόπωρο. Με άλλα λόγια, δεν απαιτείται σκόπιμο μαύρισμα ούτε χρήση σολάριουμ.

Το DNA των κυττάρων πληρώνει το τίμημα

Ο Dr Rakesh Anand, σύμβουλος δερματολόγος και εκπρόσωπος του British Skin Foundation, χαρακτήρισε «μύθο» την ιδέα ότι το μαύρισμα μπορεί να θωρακίσει το δέρμα.

«Η συμβουλή αυτή είναι παραπλανητική και δυνητικά επικίνδυνη», ανέφερε. Όπως εξήγησε, όταν το δέρμα σκουραίνει, αντιδρά σε βλάβη που έχει ήδη συμβεί στο DNA των κυττάρων του. Και αυτή ακριβώς η βλάβη στο DNA μπορεί, με την πάροδο του χρόνου, να οδηγήσει σε καρκίνο του δέρματος, συμπεριλαμβανομένου του μελανώματος.

Σύμφωνα με τον ίδιο, κανείς δεν μπορεί να «χτίσει» ένα μαύρισμα ώστε να προστατεύσει το δέρμα του. Η διαδικασία μέσω της οποίας το δέρμα αποκτά πιο σκούρα απόχρωση αποτελεί ήδη ένδειξη βιολογικής καταπόνησης.

Η θέση της ένωσης σολάριουμ

Από την πλευρά του, ο Gary Lipman, πρόεδρος της The Sunbed Association, επέμεινε ότι το μαύρισμα αποτελεί «προστατευτική απόκριση» του οργανισμού. Όπως υποστήριξε, όταν το δέρμα μαυρίζει, παράγει περισσότερη μελανίνη ως απάντηση στην έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία.

Η μελανίνη, σύμφωνα με τον ίδιο, βοηθά στην απορρόφηση και διάχυση της υπεριώδους ακτινοβολίας, προσφέροντας έναν βαθμό φυσικής προστασίας απέναντι σε περαιτέρω βλάβη. Ο Lipman πρόσθεσε ότι σε ανθρώπους με πιο σκούρους τύπους δέρματος, τα υψηλότερα φυσικά επίπεδα μελανίνης παρέχουν μετρήσιμη προστασία απέναντι στο έγκαυμα.

Ωστόσο, παραδέχθηκε ότι ένα ήπιο μαύρισμα μπορεί να αυξήσει τον φυσικό δείκτη προστασίας του δέρματος μόνο σε πολύ χαμηλό βαθμό. Γι’ αυτό, όπως είπε, πρέπει να αποφεύγεται η υπερέκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία, είτε στον ήλιο είτε σε σολάριουμ.

Σολάριουμ και κίνδυνος πριν από τα 20

Οι επιστημονικές προειδοποιήσεις για τα σολάριουμ παραμένουν ισχυρές. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει κατατάξει τις συσκευές τεχνητού μαυρίσματος στους σοβαρούς καρκινογόνους κινδύνους, στην ίδια κατηγορία με παράγοντες όπως το κάπνισμα.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η χρήση σε νεαρές ηλικίες. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται, η χρήση σολάριουμ πριν από την ηλικία των 20 ετών αυξάνει τον κίνδυνο μελανώματος κατά 47% σε σύγκριση με όσους δεν έχουν χρησιμοποιήσει ποτέ τέτοιες συσκευές.

Η ουσία της προειδοποίησης των δερματολόγων είναι σαφής: το έγκαυμα πρέπει να αποφεύγεται, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι το μαύρισμα αποτελεί ασφαλή στρατηγική προστασίας. Αντίθετα, δείχνει ότι το δέρμα έχει ήδη δεχθεί βλάβη από την υπεριώδη ακτινοβολία.

Πηγη: https://healthpharma.gr

Η καταγγελία του καρδιολόγου Δημήτρη Ρίχτερ για ψεύτικο βίντεο τεχνητής νοημοσύνης αναδεικνύει τη νέα μορφή διαδικτυακής εξαπάτησης με φαρμακευτικά προϊόντα. Επιτήδειοι χρησιμοποιούν πρόσωπα γιατρών και επωνύμων για να πουλήσουν σκευάσματα αμφίβολης προέλευσης, εκμεταλλευόμενοι την αγωνία των ασθενών.

Η ανάρτηση του Δημήτρη Ρίχτερ, Διευθυντή της Β’ Καρδιολογικής Κλινικής στην Ευρωκλινική και Προέδρου της Ελληνικής Εταιρίας Λιπιδιολογίας, επαναφέρει με ένταση ένα φαινόμενο που εξαπλώνεται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: ψεύτικες διαφημίσεις φαρμακευτικών προϊόντων, συμπληρωμάτων και «θαυματουργών» σκευασμάτων, οι οποίες χρησιμοποιούν πρόσωπα γιατρών, δημοσιογράφων και καλλιτεχνών χωρίς τη συγκατάθεσή τους.

Η καταγγελία Ρίχτερ για βίντεο τεχνητής νοημοσύνης

Σύμφωνα με ανάρτηση που έκανε ο Δημήτρης Ρίχτερ, κυκλοφορεί βίντεο απατεώνων, δημιουργημένο με τεχνητή νοημοσύνη, το οποίο εμφανίζει τον ίδιο μαζί με τον ηθοποιό Γιώργο Κωνσταντίνου, δήθεν ως επενδυτή, να συνδέεται με ένα συμπλήρωμα σκόρδου και κάνναβης που υποτίθεται ότι αποκαθιστά εμβοές και ακοή.

Ο καρδιολόγος διαψεύδει κατηγορηματικά κάθε εμπλοκή, χαρακτηρίζει το περιεχόμενο ψευδές και αναφέρει ότι έχει ήδη προχωρήσει σε καταγγελία στη Διεύθυνση Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος. Η υπόθεση δεν αφορά μόνο την προσωπική του φήμη. Αγγίζει ένα ευρύτερο πρόβλημα δημόσιας υγείας, καθώς τέτοιες καμπάνιες στοχεύουν συχνά ανθρώπους με χρόνια συμπτώματα, φόβο, αγωνία ή δυσπιστία απέναντι στις συμβατικές θεραπείες.

Πώς στήνονται οι ψεύτικες διαφημίσεις

Οι απάτες αυτού του τύπου ακολουθούν πλέον συγκεκριμένο μοτίβο. Οι δράστες παίρνουν εικόνες, βίντεο ή ηχητικό υλικό από δημόσια πρόσωπα και δημιουργούν συνθετικό περιεχόμενο, στο οποίο ο γιατρός ή ο επώνυμος φαίνεται να λέει πράγματα που δεν είπε ποτέ. Η Διεύθυνση Δίωξης Κυβερνοεγκλήματος εξηγεί ότι τα deepfake είναι τεχνητά ηχητικά αρχεία ή βίντεο, στα οποία κάποιος εμφανίζεται να κάνει ή να δηλώνει κάτι που ουδέποτε έκανε ή δήλωσε.

Το επόμενο βήμα είναι η διοχέτευση του υλικού ως «χορηγούμενης» διαφήμισης σε social media ή ως ψευδούς δημοσιεύματος που μιμείται την αισθητική έγκριτων ενημερωτικών ιστοσελίδων. Η Ελληνική Αστυνομία είχε προειδοποιήσει ήδη από το 2024 ότι τέτοιες απατηλές διαφημίσεις προωθούν δήθεν επενδυτικά προγράμματα ή «θαυματουργά» φάρμακα, χρησιμοποιώντας ψηφιακά επεξεργασμένα βίντεο με πολιτικούς, επιστήμονες, καλλιτέχνες και άλλα πρόσωπα υψηλής αναγνωρισιμότητας.

Το κύρος του γιατρού ως εργαλείο εξαπάτησης

Η επιλογή γιατρών δεν είναι τυχαία. Οι επιτήδειοι γνωρίζουν ότι ένα ιατρικό πρόσωπο αυξάνει την αξιοπιστία ενός προϊόντος στα μάτια του κοινού, ιδίως όταν το προϊόν υπόσχεται άμεση ανακούφιση ή «οριστική» λύση σε χρόνια προβλήματα. Έτσι, η απάτη δεν πουλά μόνο ένα σκεύασμα. Πουλά ψεύτικη επιστημονική νομιμοποίηση.

Στις ψεύτικες διαφημίσεις, ο γιατρός εμφανίζεται συνήθως να «αποκαλύπτει» μια θεραπεία που δήθεν κρύβει το σύστημα, να προτείνει ένα προϊόν που δεν υπάρχει σε φαρμακεία ή να ισχυρίζεται ότι ένα συμπλήρωμα ξεπερνά τις εγκεκριμένες θεραπείες. Η ΕΛ.ΑΣ. έχει επισημάνει ότι σε τέτοιες περιπτώσεις τα πρόσωπα εμφανίζονται να αποδίδουν σε σκευάσματα αγνώστου προέλευσης «θαυματουργές» ιδιότητες για διάφορες παθήσεις, ενώ οι διαφημίσεις συχνά συνοδεύονται και από ψεύτικες κριτικές χρηστών.

Η υπόθεση Τσιόδρα και των deepfake σκευασμάτων

Η περίπτωση Ρίχτερ έρχεται να προστεθεί σε σειρά ανάλογων περιστατικών. Χαρακτηριστική ήταν η καταγγελία του Σωτήρη Τσιόδρα, ο οποίος δήλωσε ότι επιτήδειοι χρησιμοποίησαν το όνομά του σε ψευδείς διαφημίσεις προϊόντων υγείας μέσω τεχνητής νοημοσύνης. Ο καθηγητής τόνισε ότι η χρήση του ονόματός του και ψευδών δηλώσεων αποτελεί παραπληροφόρηση και κάλεσε τους πολίτες να εμπιστεύονται μόνο γιατρούς και επίσημες πηγές.

Το φαινόμενο δεν περιορίστηκε σε μία ανάρτηση ή σε ένα προϊόν. Σε δημοσιεύματα του 2025 περιγράφεται υπόθεση στην οποία deepfake βίντεο εμφάνιζαν τον Σωτήρη Τσιόδρα και τον Νίκο Χατζηνικολάου σε δήθεν συνέντευξη για σκευάσματα, ενώ η Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος σχημάτισε δικογραφία για κύκλωμα που διακινούσε παράνομα φαρμακευτικά προϊόντα μέσω διαδικτύου.

Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, οι διαφημίσεις εμφάνιζαν ψευδώς πρόσωπα υψηλής φήμης, μεταξύ των οποίων επιστήμονες, δημοσιογράφους και καλλιτέχνες, να προσδίδουν «θαυματουργές» θεραπευτικές ιδιότητες σε προϊόντα. Μεταξύ των ονομάτων που αναφέρθηκαν σε σχετικά δημοσιεύματα ήταν ο Σωτήρης Τσιόδρας, ο Νίκος Χατζηνικολάου και ο Γιάννης Μπέζος.

Παγώνη, Χατζηνικολάου και άλλες δημόσιες φιγούρες στο στόχαστρο

Η Ματίνα Παγώνη βρέθηκε επίσης στο στόχαστρο ανάλογων deepfake βίντεο. Δημοσίευμα ανέφερε ότι ο Σωτήρης Τσιόδρας και η πρόεδρος της ΕΙΝΑΠ παρουσιάζονταν ψευδώς να διαφημίζουν παράνομα φάρμακα, με αποτέλεσμα οι ίδιοι να καταγγείλουν την απάτη και να κινηθούν νομικά.

Ο Νίκος Χατζηνικολάου είχε αναφερθεί δημόσια στην υπόθεση, λέγοντας ότι η ψεύτικη διαφήμιση τον εμφάνιζε μαζί με τον Σωτήρη Τσιόδρα σε ανύπαρκτη συνέντευξη για σκευάσματα. Σύμφωνα με το σχετικό δημοσίευμα, έκανε λόγο για κύκλωμα που διακινούσε παράνομα φαρμακευτικά προϊόντα μέσω διαδικτύου και χρησιμοποιούσε deepfake βίντεο με τον ίδιο, τον Τσιόδρα και άλλα δημόσια πρόσωπα.

Η σημασία αυτών των περιστατικών δεν εξαντλείται στην προσβολή προσωπικότητας. Όταν ένας ασθενής βλέπει έναν γνωστό γιατρό να «προτείνει» δήθεν ένα προϊόν, μπορεί να αναβάλει την επίσκεψη στον ειδικό, να διακόψει εγκεκριμένη θεραπεία ή να αγοράσει σκεύασμα άγνωστης σύνθεσης από αναξιόπιστη πηγή.

Γιατί οι απάτες γίνονται πιο πειστικές

Η τεχνητή νοημοσύνη έδωσε στους απατεώνες ένα ισχυρό εργαλείο. Τα βίντεο δεν μοιάζουν πλέον με πρόχειρες απομιμήσεις. Μπορούν να μιμηθούν φωνή, εκφράσεις, κινήσεις του στόματος και τηλεοπτική αισθητική. Παράλληλα, οι σελίδες που τα φιλοξενούν αλλάζουν διαρκώς διευθύνσεις, μεταφράζονται σε πολλές γλώσσες και προσαρμόζουν το περιεχόμενο ανά χώρα.

Η ΕΛ.ΑΣ. έχει αναφέρει ότι οι επιτήδειοι χρησιμοποιούν «αναλώσιμες» ιστοσελίδες, οι οποίες ανανεώνονται όταν απενεργοποιούνται, ενώ το περιεχόμενο μεταβάλλεται δυναμικά ανάλογα με τη χώρα-στόχο. Οι έρευνες της Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος για το φαινόμενο γίνονται σε συνεργασία με αλλοδαπές αρχές, την Europol και την Interpol, καθώς πολλές υποθέσεις έχουν διεθνικό χαρακτήρα.

Η παγίδα των «συμπληρωμάτων» που υπόσχονται θεραπεία

Πολλές απάτες κινούνται στη γκρίζα ζώνη ανάμεσα στο συμπλήρωμα διατροφής και στο φάρμακο. Ένα προϊόν μπορεί να παρουσιάζεται ως «φυσικό», «φυτικό» ή «χωρίς παρενέργειες», αλλά ταυτόχρονα να υπόσχεται θεραπεία για σοβαρά ή χρόνια προβλήματα. Αυτή η διπλή γλώσσα είναι κρίσιμη: καθησυχάζει τον καταναλωτή με την εικόνα του «φυσικού» και ταυτόχρονα τον δελεάζει με ισχυρισμούς θεραπευτικού αποτελέσματος.

Στην υπόθεση που καταγγέλλει ο Δημήτρης Ρίχτερ, το φερόμενο προϊόν εμφανίζεται, σύμφωνα με την ανάρτηση, ως συμπλήρωμα σκόρδου και κάνναβης για εμβοές και ακοή. Η επιλογή τέτοιων παθήσεων δεν είναι τυχαία. Οι εμβοές, η απώλεια ακοής, ο χρόνιος πόνος, τα καρδιομεταβολικά προβλήματα, οι αρθρώσεις, ο διαβήτης και η απώλεια βάρους αποτελούν πεδία όπου πολλοί ασθενείς αναζητούν απεγνωσμένα λύσεις. Εκεί ακριβώς παρεμβαίνει η απάτη.

Τι λέει ο ΕΟΦ για τα φάρμακα στο διαδίκτυο

Ο Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων έχει προειδοποιήσει επανειλημμένα ότι η αγορά φαρμάκων από το διαδίκτυο μπορεί να θέσει σε σοβαρό κίνδυνο την υγεία. Σε σχετική προειδοποίηση, ο ΕΟΦ υπενθυμίζει ότι στην Ελλάδα δεν επιτρέπεται η διαδικτυακή πώληση φαρμάκων και ότι τα φυσικά φαρμακεία παραμένουν η αξιόπιστη πηγή προμήθειας.

Ο Οργανισμός έχει επίσης επισημάνει ότι ένα προϊόν είναι πιθανότατα παράνομο όταν πωλείται μέσω ιστοτόπων ή social media, όταν εμφανίζεται ως «εγκεκριμένο» από εθνική Αρχή ή τον EMA, όταν ισχυρίζεται ότι υπερέχει των εγκεκριμένων θεραπειών χωρίς επιστημονικά δεδομένα ή όταν δεν διατίθεται μέσω αδειοδοτημένων φαρμακείων.

Αυτό έχει άμεση σχέση με τις deepfake διαφημίσεις. Οι δράστες συχνά χρησιμοποιούν πλαστά λογότυπα, ανύπαρκτες «εγκρίσεις», ψεύτικες ιατρικές δηλώσεις και δήθεν δημοσιογραφικά άρθρα. Ο ΕΟΦ και ο EMA δεν υποστηρίζουν ούτε προωθούν συγκεκριμένα φάρμακα ή εμπορικά σήματα· οποιοσδήποτε ισχυρισμός υποδηλώνει το αντίθετο έχει σκοπό την εξαπάτηση του κοινού.

Ο πραγματικός κίνδυνος για τους ασθενείς

Οι απάτες δεν προκαλούν μόνο οικονομική ζημία. Μπορούν να οδηγήσουν σε καθυστέρηση διάγνωσης, σε εγκατάλειψη θεραπείας ή σε λήψη άγνωστων ουσιών με απρόβλεπτες συνέπειες. Ο ΕΟΦ προειδοποιεί ότι τα παράνομα φάρμακα μπορεί να μην περιέχουν καθόλου τη δηλούμενη δραστική ουσία ή να περιέχουν άλλες επιβλαβείς ουσίες που δεν αναγράφονται στη σύνθεσή τους. Οι κίνδυνοι περιλαμβάνουν αποτυχία θεραπείας, σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες και επικίνδυνες αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα.

Ειδικά για ηλικιωμένους, χρόνια πάσχοντες και ασθενείς που λαμβάνουν πολλαπλές αγωγές, το ρίσκο μεγαλώνει. Ένα «φυσικό» σκεύασμα μπορεί να περιέχει ουσίες που επηρεάζουν την πίεση, την πήξη του αίματος, το σάκχαρο ή τον μεταβολισμό άλλων φαρμάκων. Το πρόβλημα γίνεται ακόμη σοβαρότερο όταν ο ασθενής δεν ενημερώνει τον γιατρό του, επειδή πιστεύει ότι αγοράζει ένα απλό συμπλήρωμα.

Πώς αναγνωρίζεται μια ύποπτη διαφήμιση

Υπάρχουν ορισμένα σημάδια που πρέπει να ενεργοποιούν συναγερμό. Διαφήμιση που υπόσχεται γρήγορη ή πλήρη θεραπεία, εμφανίζει γνωστό γιατρό να προωθεί συγκεκριμένο προϊόν, παραπέμπει σε «κρυφή ανακάλυψη», ζητά άμεση παραγγελία με έκπτωση ή οδηγεί σε άγνωστη ιστοσελίδα εκτός επίσημων καναλιών πρέπει να αντιμετωπίζεται με μεγάλη επιφυλακτικότητα.

Εξίσου ύποπτα είναι τα βίντεο στα οποία η κίνηση των χειλιών δεν ταιριάζει απόλυτα με τη φωνή, ο φωτισμός στο πρόσωπο μοιάζει αφύσικος, η φωνή έχει μεταλλική χροιά ή το κείμενο εμφανίζει περίεργες μεταφράσεις. Ωστόσο, η τεχνολογία βελτιώνεται τόσο γρήγορα ώστε κανένα από αυτά τα σημάδια δεν αρκεί από μόνο του. Η ασφαλέστερη πρακτική είναι η διασταύρωση: ο πολίτης πρέπει να αναζητά την πληροφορία στα επίσημα κανάλια του γιατρού, του νοσοκομείου, του ΕΟΦ ή της αντίστοιχης επιστημονικής εταιρείας.

Τι πρέπει να κάνουν οι πολίτες

Όποιος δει μια τέτοια διαφήμιση δεν πρέπει να αγοράσει το προϊόν, να δώσει προσωπικά στοιχεία ή να κοινοποιήσει το βίντεο, ακόμη και με σκοπό την προειδοποίηση, γιατί έτσι μπορεί να ενισχύσει την κυκλοφορία του. Πρέπει να κρατήσει στιγμιότυπα οθόνης, να αντιγράψει τον σύνδεσμο, να κάνει αναφορά στην πλατφόρμα και να ενημερώσει τις αρμόδιες αρχές.

Ο ΕΟΦ καλεί το κοινό να αναφέρει ύποπτους ιστότοπους, διαφημίσεις ή προϊόντα, καθώς η συμβολή των πολιτών βοηθά στην αντιμετώπιση παράνομων προϊόντων και δικτύων διακίνησης. Παράλληλα, όταν μια διαφήμιση χρησιμοποιεί ψευδώς πρόσωπο γιατρού ή άλλου επώνυμου, η αναφορά στη Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος αποκτά ιδιαίτερη σημασία, όπως δείχνει και η καταγγελία του Δημήτρη Ρίχτερ.

Το θεσμικό κενό των πλατφορμών

Οι απάτες αναπαράγονται επειδή οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης επιτρέπουν τη γρήγορη αγορά διαφημιστικού χώρου, ενώ οι δράστες αλλάζουν σελίδες, domain names και λογαριασμούς μόλις εντοπιστούν. Η αφαίρεση ενός βίντεο δεν αρκεί, γιατί το ίδιο περιεχόμενο επιστρέφει με νέο λογότυπο, διαφορετικό προϊόν ή άλλη υποτιθέμενη μαρτυρία.

Το φαινόμενο απαιτεί ταχύτερη ανταπόκριση από τις πλατφόρμες, αυστηρότερο έλεγχο των διαφημίσεων υγείας, καλύτερη σήμανση συνθετικού περιεχομένου και σαφείς μηχανισμούς επαλήθευσης όταν ένα δημόσιο πρόσωπο εμφανίζεται να προωθεί φαρμακευτικό ή παραφαρμακευτικό προϊόν. Χωρίς τέτοιες δικλίδες, το βάρος πέφτει δυσανάλογα στον ασθενή, ο οποίος καλείται να ξεχωρίσει μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα την επιστημονική πληροφορία από την τεχνολογικά ενισχυμένη απάτη.

Πηγη: https://healthpharma.gr

Αυστηρή προειδοποίηση απευθύνει η Ελληνική Οφθαλμολογική Εταιρεία (ΕΟΕ) στους πολίτες, με αφορμή δημόσιες τοποθετήσεις Οφθαλμιάτρου που υπόσχεται «μαγικές λύσεις» για διόρθωση μυωπίας με σταγόνες.

Η Ελληνική Οφθαλμολογική Εταιρεία επισημαίνει ότι πρόκειται για παραπλανητικές και επιστημονικά αβάσιμες τοποθετήσεις, που οδηγούν λανθασμένα στο συμπέρασμα ότι μπορεί να διορθωθεί η μυωπία, ο αστιγματισμός, η υπερμετρωπία και η πρεσβυωπία, χωρίς τις γνωστές και εγκεκριμένες χειρουργικές μεθόδους.

Επίσης διευκρινίζει κατηγορηματικά ότι η συγκεκριμένη μέθοδος με σταγόνες δεν έχει λάβει καμία έγκριση από τις Ελληνικές ή Ευρωπαϊκές αρχές για τη διόρθωση διαθλαστικών ανωμαλιών ρουτίνας. Η συγκεκριμένη τεχνική αφορά αποκλειστικά και μόνο στη θεραπεία του κερατόκωνου και άλλων εκτατικών παθήσεων του κερατοειδούς.

Σύμφωνα με την Ελληνική Οφθαλμολογική Εταιρεία, οι αναφορές περί διεθνούς έγκρισης είναι ελλιπείς και παραπλανητικές, καθώς ούτε το FDA ούτε άλλη ευρωπαϊκή αρχή έχει εγκρίνει την CXL για τη θεραπεία απλών διαθλαστικών ανωμαλιών σε υγιείς οφθαλμούς. Η επίκληση τέτοιων εγκρίσεων χωρίς την απαραίτητη διευκρίνιση, συνιστά παραπλάνηση του κοινού.

Η Ελληνική Οφθαλμολογική Εταιρεία αποσαφηνίζει ότι η δημιουργία υπερβολικών προσδοκιών σε ασθενείς με τις συγκεκριμένες ιατρικές πληροφορίες και η χρήση όρων όπως «μόνη λύση», αλλά και η αποσιώπηση των κινδύνων, δεν συνάδουν με τον κώδικα ιατρικής δεοντολογίας και τις βασικές αρχές της υπεύθυνης ενημέρωσης.

Με βάση τα παραπάνω, καλεί τους πολίτες να απευθύνονται αποκλειστικά και μόνο στους Οφθαλμιάτρους για να ενημερωθούν αξιόπιστα για τις εγκεκριμένες θεραπείες.

Ταυτόχρονα, η ΕΟΕ καλεί κάθε οφθαλμίατρο να απέχει από την προώθηση πρακτικών που στερούνται ισχυρής τεκμηρίωσης και να σέβεται την αλήθεια απέναντι στους ασθενείς.

Ελληνική Οφθαλμολογική Εταιρεία: Γιατί είναι αβάσιμοι οι ισχυρισμοί

Ειδικότερα, κατόπιν προσεκτικής αξιολόγησης των ανωτέρω ισχυρισμών υπό το πρίσμα της διεθνούς βιβλιογραφίας, των εγκεκριμένων ενδείξεων και της ιατρικής δεοντολογίας, η ΕΟΕ δηλώνει τα ακόλουθα:

1. Η αναφερόμενη μέθοδος ταυτίζεται με τη διασύνδεση κολλαγόνου κερατοειδούς (CXL), η οποία ΔΕΝ ενδείκνυται για τη διόρθωση διαθλαστικών ανωμαλιών ρουτίνας.

Η τεχνική που περιγράφεται είναι ουσιαστικά η corneal collagen cross-linking (CXL). Η CXL έχει λάβει έγκριση από διεθνείς ρυθμιστικούς οργανισμούς (FDA, Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων) αποκλειστικά και μόνο για τη θεραπεία του κερατόκωνου και άλλων εκτατικών παθήσεων του κερατοειδούς. Δεν υπάρχει καμία έγκριση για χρήση της CXL ως μεθόδου ρουτίνας για τη διόρθωση μυωπίας, υπερμετρωπίας, αστιγματισμού ή πρεσβυωπίας.

2. Η παρουσίαση της μεθόδου ως «διόρθωσης μυωπίας με σταγόνες» είναι επιστημονικά ανακριβής και παραπλανητική.

Η CXL δεν «διορθώνει» τη μυωπία. Μπορεί σε ελάχιστο βαθμό να μεταβάλλει ελαφρώς την κερατομετρία, αλλά όχι με τρόπο προβλέψιμο και ασφαλή για τη διόρθωση διαθλαστικών ανωμαλιών σε υγιείς κερατοειδείς.

Ο χαρακτηρισμός «με σταγόνες» υποβαθμίζει την πραγματική φύση ακόμα και της ίδιας της επέμβασης, η οποία περιλαμβάνει στην πλειονότητα απόξεση του επιθηλίου και έκθεση σε υπεριώδη ακτινοβολία Α – δηλαδή σαφή ιατρική παρέμβαση, όχι απλή χορήγηση οφθαλμικών σταγόνων.

3. Δεν υφίσταται επιστημονική τεκμηρίωση για αντικατάσταση της διαθλαστικής χειρουργικής laser.

Η διαθλαστική χειρουργική (PRK, LASIK, SMILE κ.ά.) έχει αποδεδειγμένα υψηλή αποτελεσματικότητα, προβλεψιμότητα και ασφάλεια για τη μόνιμη διόρθωση μυωπίας, αστιγματισμού και υπερμετρωπίας, με εκατομμύρια επεμβάσεις παγκοσμίως. Αντίθετα, η CXL σε υγιείς κερατοειδείς δεν έχει αποδείξει κανένα ανάλογο όφελος, ενώ ενέχει κινδύνους, χωρίς ουσιαστικό και προβλέψιμο διαθλαστικό πλεονέκτημα.

4. Οι αναφορές περί διεθνούς έγκρισης είναι ελλιπείς και παραπλανητικές.

Οι όποιες εγκρίσεις FDA ή ευρωπαϊκών αρχών για τη CXL αφορούν αποκλειστικά τον κερατόκωνο και τις εκτατικές νόσους. Καμία ρυθμιστική αρχή δεν έχει εγκρίνει την CXL για τη θεραπεία απλών διαθλαστικών ανωμαλιών σε υγιείς οφθαλμούς. Η επίκληση τέτοιων εγκρίσεων χωρίς την απαραίτητη διευκρίνιση συνιστά παραπλάνηση του κοινού.

5. Η εν λόγω δημόσια παρουσίαση δεν συνάδει με τις αρχές της τεκμηριωμένης ιατρικής και της ιατρικής δεοντολογίας.

Η δημιουργία υπερβολικών προσδοκιών σε ασθενείς για μια μη αποδεδειγμένη ένδειξη μίας εκ των πραγμάτων επεμβατικής μεθόδου, η χρήση όρων όπως «μόνη λύση» και η σιώπηση των κινδύνων, αντίκειται στον κώδικα ιατρικής δεοντολογίας και τις βασικές αρχές της υπεύθυνης ενημέρωσης.

Πηγη: https://www.healthreport.gr

Μια νέα θεραπευτική προσέγγιση για τα άτομα που ζουν με HIV θα μπορούσε στο μέλλον να μειώσει την ανάγκη καθημερινής λήψης αντιρετροϊκών φαρμάκων, καθώς κλινική μελέτη έδειξε ότι συνδυασμός ειδικών αντισωμάτων διατήρησε τον ιό υπό έλεγχο για μεγάλα χρονικά διαστήματα χωρίς τη συνήθη αγωγή.

Στη μελέτη RIO, την οποία συντόνισε το Imperial College London, το 75% των συμμετεχόντων που έλαβαν τη θεραπεία μπόρεσε να παραμείνει χωρίς αντιρετροϊκή αγωγή (ART) για τουλάχιστον 20 εβδομάδες, διατηρώντας τον HIV υπό έλεγχο. Περίπου οι μισοί παρέμειναν χωρίς την καθημερινή θεραπεία για ένα έτος, ενώ σχεδόν ένας στους τέσσερις έφθασε τα δύο χρόνια.

Τα αποτελέσματα δημοσιεύθηκαν στο The Lancet HIV και θεωρούνται σημαντικό βήμα για την ανάπτυξη θεραπειών που θα μπορούν να ελέγχουν μακροχρόνια τον ιό, χωρίς να απαιτείται συνεχής καθημερινή φαρμακευτική αγωγή. Ωστόσο, η προσέγγιση παραμένει ερευνητική και δεν αποτελεί θεραπεία ίασης ούτε επιτρέπει διακοπή της ART εκτός αυστηρά παρακολουθούμενων κλινικών πρωτοκόλλων.

Η θεραπεία που δοκιμάστηκε στη μελέτη RIO

Η νέα προσέγγιση βασίζεται σε δύο μακράς δράσης ευρέως εξουδετερωτικά αντισώματα, γνωστά ως bNAbs: τα 3BNC117-LS και 10-1074-LS. Πρόκειται για ανοσολογικές πρωτεΐνες που έχουν σχεδιαστεί ώστε να αναγνωρίζουν διαφορετικά σημεία του HIV και να περιορίζουν την ικανότητά του να μολύνει νέα κύτταρα.

Η μελέτη ήταν τυχαιοποιημένη, διπλά τυφλή και ελεγχόμενη με placebo. Συμμετείχαν 68 άτομα με HIV από το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Δανία, τα οποία είχαν ξεκινήσει αντιρετροϊκή θεραπεία σε πρώιμο στάδιο της λοίμωξης και είχαν επιτύχει καταστολή του ιικού φορτίου.

Οι συμμετέχοντες κατανεμήθηκαν τυχαία ώστε να λάβουν είτε τα δύο αντισώματα είτε placebo. Στη συνέχεια, στο πλαίσιο στενής ιατρικής παρακολούθησης, διέκοψαν προσωρινά την ART, προκειμένου οι ερευνητές να διαπιστώσουν πόσο χρόνο θα διατηρούνταν ο έλεγχος του ιικού φορτίου.

Τρεις στους τέσσερις χωρίς ART για τουλάχιστον πέντε μήνες

Στους συμμετέχοντες που έλαβαν τα bNAbs, το 75% διατήρησε τον HIV υπό έλεγχο χωρίς αντιρετροϊκή αγωγή για διάστημα τουλάχιστον 20 εβδομάδων, δηλαδή περίπου πέντε μηνών.

Από τους ανθρώπους που ανταποκρίθηκαν στη θεραπεία, περίπου οι μισοί συνέχισαν να εμφανίζουν ιικό έλεγχο χωρίς ART για ένα έτος, ενώ περίπου το ένα τέταρτο διατήρησε αυτή την κατάσταση για δύο χρόνια.

Αντίθετα, στην ομάδα που έλαβε placebo, μόνο δύο συμμετέχοντες παρουσίασαν αντίστοιχο έλεγχο του HIV χωρίς αντιρετροϊκή αγωγή. Η διαφορά υποδηλώνει ότι η θεραπεία με αντισώματα επηρέασε ουσιαστικά την ικανότητα του οργανισμού να περιορίζει τον ιό μετά τη διακοπή των καθημερινών φαρμάκων.

Γιατί η καθημερινή αντιρετροϊκή αγωγή παραμένει κρίσιμη

Η αντιρετροϊκή θεραπεία έχει αλλάξει ριζικά την πορεία της λοίμωξης HIV. Όταν λαμβάνεται σωστά, μειώνει το ιικό φορτίο σε μη ανιχνεύσιμα επίπεδα, προστατεύει το ανοσοποιητικό σύστημα και αποτρέπει τη μετάδοση του ιού μέσω της σεξουαλικής επαφής.

Παρότι είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική, η ART δεν εξαλείφει τον HIV από τον οργανισμό. Ο ιός παραμένει σε λανθάνουσα μορφή σε ορισμένα κύτταρα, δημιουργώντας τη λεγόμενη «δεξαμενή» του HIV. Εάν η αγωγή διακοπεί χωρίς ιατρική παρακολούθηση, το ιικό φορτίο μπορεί να αυξηθεί γρήγορα, με κίνδυνο για την υγεία του ασθενούς και για μετάδοση του ιού.

Γι’ αυτό, η νέα μελέτη δεν αλλάζει σήμερα τις οδηγίες θεραπείας. Αντιθέτως, διερευνά εάν στο μέλλον συγκεκριμένοι ασθενείς θα μπορούσαν να διατηρούν τον HIV σε ύφεση για μεγάλα διαστήματα με θεραπείες μεγαλύτερης διάρκειας δράσης.

Fidler: Νέες δυνατότητες για τη θεραπεία του HIV

Η καθηγήτρια Sarah Fidler, κύρια ερευνήτρια της μελέτης και καθηγήτρια Ιατρικής HIV στο Imperial College London, χαρακτήρισε τα ευρήματα πρωτοποριακά για τον συγκεκριμένο τύπο ανοσοθεραπείας.

Όπως ανέφερε, είναι η πρώτη φορά που θεραπεία βασισμένη σε bNAbs δείχνει έλεγχο του ιικού φορτίου τέτοιας διάρκειας και έκτασης σε τυχαιοποιημένη, ελεγχόμενη με placebo κλινική δοκιμή. Τα αποτελέσματα, πρόσθεσε, ανοίγουν νέες δυνατότητες για τη θεραπεία του HIV και φέρνουν την επιστημονική κοινότητα πιο κοντά στον στόχο μιας λειτουργικής ίασης.

Ο καθηγητής John Frater, από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και συν-επικεφαλής ερευνητής, σημείωσε ότι τα αντισώματα φαίνεται να λειτουργούν με δύο τρόπους: στοχεύουν άμεσα τον HIV, αλλά παράλληλα συνεργάζονται με τις υπάρχουσες άμυνες του ανοσοποιητικού συστήματος.

Η επόμενη φάση της έρευνας

Η μελέτη RIO βρίσκεται σε εξέλιξη. Η νέα φάση της, γνωστή ως RIO Arm C, ολοκλήρωσε πρόσφατα την ένταξη συμμετεχόντων και εξετάζει ποιος χρόνος χορήγησης των bNAbs μπορεί να παρατείνει περισσότερο τον έλεγχο του HIV.

Οι ερευνητές θα αναλύσουν επίσης εάν η θεραπεία επηρεάζει τη δεξαμενή του ιού και τις ανοσολογικές αποκρίσεις με την πάροδο του χρόνου. Στόχος είναι να προσδιοριστεί ποιοι ασθενείς έχουν τις περισσότερες πιθανότητες να ωφεληθούν από μια τέτοια προσέγγιση και πώς θα μπορούσε να παραταθεί η διάρκεια της ανταπόκρισης.

Στη μελέτη, η αντιρετροϊκή αγωγή επανεκκινείται όταν το ιικό φορτίο υπερβεί προκαθορισμένο επίπεδο. Το στοιχείο αυτό υπογραμμίζει ότι η θεραπευτική διακοπή πραγματοποιείται μόνο με αυστηρή κλινική παρακολούθηση και δεν πρέπει να επιχειρείται από ασθενείς εκτός ερευνητικού πλαισίου.

Μείωση των νέων διαγνώσεων HIV στο Ηνωμένο Βασίλειο

Τα ευρήματα της μελέτης δημοσιεύονται σε μια περίοδο κατά την οποία το Ηνωμένο Βασίλειο επιδιώκει να τερματίσει τις νέες μεταδόσεις του HIV έως το 2030, επενδύοντας στον έλεγχο, στην πρόληψη, στη θεραπεία και στη μείωση του στίγματος.

Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα επίσημα δεδομένα, το 2024 καταγράφηκαν 3.043 νέες διαγνώσεις HIV στο Ηνωμένο Βασίλειο, μειωμένες κατά 4% έναντι των 3.169 νέων διαγνώσεων το 2023.

Παρότι η νέα θεραπεία με αντισώματα δεν υποκαθιστά ακόμη την καθιερωμένη ART, τα αποτελέσματα της RIO ενισχύουν την προοπτική θεραπειών που θα μπορούσαν στο μέλλον να προσφέρουν μακρά διαστήματα ελέγχου του HIV, με μικρότερο καθημερινό βάρος για τους ανθρώπους που ζουν με τον ιό.

Πηγη: https://healthpharma.gr

Μια νέα γενιά επιθεμάτων για χρόνια τραύματα αναπτύσσουν ερευνητές του Rice University, αξιοποιώντας γενετικά τροποποιημένα κύτταρα που παράγουν θεραπευτικές πρωτεΐνες απευθείας στο σημείο της βλάβης.

Το πειραματικό επίθεμα περιγράφεται ως «ζωντανός επίδεσμος», καθώς δεν λειτουργεί απλώς ως προστατευτικό κάλυμμα. Αντίθετα, δρα ως μικρό βιολογικό εργοστάσιο κυτταροκινών, απελευθερώνοντας συνεχώς θεραπευτικά σήματα μέσα στο τραύμα, για παρατεταμένο χρονικό διάστημα.

Η τεχνολογία στοχεύει σε ένα από τα πιο δύσκολα προβλήματα της φροντίδας τραυμάτων: την αδυναμία του οργανισμού, σε χρόνιες βλάβες, να διατηρήσει τα κατάλληλα ανοσολογικά και αναγεννητικά σήματα που απαιτούνται για την αποκατάσταση των ιστών.

Γιατί τα χρόνια τραύματα παραμένουν δύσκολα στη θεραπεία

Τα χρόνια τραύματα επουλώνονται δύσκολα, επειδή ο φυσιολογικός μηχανισμός αποκατάστασης συχνά απορρυθμίζεται. Η φλεγμονή παραμένει ενεργή, τα σήματα επούλωσης εξασθενούν και οι ιστοί δεν λαμβάνουν σταθερή βιολογική καθοδήγηση για να αναγεννηθούν.

Οι υπάρχουσες θεραπείες έχουν περιορισμούς. Πολλές θεραπευτικές πρωτεΐνες αποδομούνται γρήγορα ή δεν παραμένουν αρκετά στο σημείο του τραύματος. Αυτό μειώνει τη διάρκεια δράσης τους και δυσκολεύει τη δημιουργία σταθερού μικροπεριβάλλοντος επούλωσης.

Η ομάδα του Rice University επιχείρησε να λύσει αυτό το πρόβλημα με μια πλατφόρμα τοπικής και συνεχούς χορήγησης. Αντί να δίνει στο τραύμα μια σύντομη «δόση» πρωτεϊνικών σημάτων, το επίθεμα παράγει τα σήματα επιτόπου και σε βάθος χρόνου.

Κύτταρα-εργοστάσια μέσα σε προστατευτική μήτρα

Η τεχνολογία προέρχεται από το εργαστήριο του Omid Veiseh. Οι ερευνητές ενθυλάκωσαν κύτταρα ARPE-19, τα οποία είχαν τροποποιηθεί ώστε να εκκρίνουν κυτταροκίνες, όπως IL-10, IL-12 και TGF-β.

Οι κυτταροκίνες είναι πρωτεΐνες-σήματα που ρυθμίζουν τη φλεγμονή, τη δραστηριότητα του ανοσοποιητικού συστήματος και την αναγέννηση των ιστών. Με την απευθείας χορήγησή τους στο τραύμα, οι ερευνητές επιδιώκουν να διατηρήσουν ένα πιο σταθερό και ελεγχόμενο περιβάλλον επούλωσης.

Τα τροποποιημένα κύτταρα τοποθετήθηκαν μέσα σε προστατευτική βιοσυμβατή μήτρα. Η μήτρα επιτρέπει τη διέλευση θρεπτικών ουσιών και θεραπευτικών πρωτεϊνών, ενώ ταυτόχρονα προστατεύει τα κύτταρα από την ανοσολογική επίθεση του οργανισμού.

Με αυτόν τον τρόπο, το επίθεμα μπορεί να παρατείνει την τοπική παραγωγή κυτταροκινών, χωρίς να απαιτείται συνεχής εξωτερική χορήγηση πρωτεϊνών.

Τα προκλινικά δεδομένα σε ποντίκια και χοίρους

Σε προκλινικές μελέτες, το επίθεμα επιτάχυνε την επούλωση σε μοντέλα τραυμάτων εκτομής σε ποντίκια και χοίρους. Τα αποτελέσματα ανέδειξαν τη σημασία της συνεχούς και τοπικής ανοσορρύθμισης κατά τη διάρκεια της αποκατάστασης των ιστών.

Ο Omid Veiseh ανέφερε ότι τα ευρήματα δείχνουν πως η συνεχής, τοπική απελευθέρωση κυτταροκινών μπορεί να υποστηρίξει βασικές βιολογικές οδούς που εμπλέκονται στην επούλωση. Όπως σημείωσε, η σταθερή παροχή μορίων-σημάτων στο σημείο του τραύματος βοηθά στην πιο αποτελεσματική ενεργοποίηση της φυσικής επουλωτικής απόκρισης του οργανισμού.

Η προσέγγιση αυτή διαφοροποιείται από πιο συμβατικές στρατηγικές, επειδή δεν προσπαθεί μόνο να καλύψει το τραύμα ή να προστατεύσει την περιοχή από μόλυνση. Προσπαθεί να «συνομιλήσει» με τη βιολογία της επούλωσης, παρέχοντας τα κατάλληλα σήματα στο σωστό σημείο και για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Τι έδειξε η ανάλυση σε κυτταρικό επίπεδο

Οι ερευνητές δεν περιορίστηκαν στην παρατήρηση της ταχύτερης επούλωσης. Εξέτασαν και το πώς το επίθεμα επηρέασε τη βιολογική δραστηριότητα των κυττάρων.

Με ανάλυση RNA sequencing, εντόπισαν ενεργοποίηση αρκετών μονοπατιών που σχετίζονται με την επούλωση τραυμάτων. Η μεταγραφωμική ανάλυση έδειξε αυξημένη δραστηριότητα γονιδίων που συνδέονται με την αναγέννηση ιστών και την ανοσορρύθμιση.

Τα δεδομένα αυτά προσφέρουν μια μοριακή εξήγηση για την ταχύτερη επούλωση που παρατηρήθηκε στα ζωικά μοντέλα. Με άλλα λόγια, το επίθεμα δεν φάνηκε απλώς να επιταχύνει εξωτερικά την αποκατάσταση. Ενεργοποίησε βιολογικά προγράμματα που σχετίζονται με την αναδόμηση των ιστών.

Μια ευέλικτη πλατφόρμα για διαφορετικές θεραπείες

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της τεχνολογίας είναι η ευελιξία της. Οι ερευνητές σχεδίασαν το σύστημα έτσι ώστε τα τροποποιημένα κύτταρα να μπορούν, στο μέλλον, να παράγουν διαφορετικούς συνδυασμούς κυτταροκινών, αυξητικών παραγόντων ή άλλων θεραπευτικών πρωτεϊνών.

Αυτό σημαίνει ότι η ίδια πλατφόρμα θα μπορούσε να προσαρμοστεί σε διαφορετικούς τύπους τραυμάτων ή παθήσεων. Άλλες βλάβες μπορεί να χρειάζονται ισχυρότερη αντιφλεγμονώδη δράση, άλλες ενίσχυση της αγγειογένεσης και άλλες διαφορετικό συνδυασμό σημάτων αναγέννησης.

Η ομάδα ενσωμάτωσε επίσης βελτιστοποιημένη υδρογέλη, η οποία θα μπορούσε μελλοντικά να συνδυαστεί με βιοηλεκτρονικές τεχνολογίες. Ένα τέτοιο βήμα θα άνοιγε τον δρόμο για πιο έξυπνα επιθέματα, ικανά να παρακολουθούν και ενδεχομένως να ρυθμίζουν την επούλωση σε πραγματικό χρόνο.

Πέρα από την επούλωση τραυμάτων

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η ιδέα του «εργοστασίου κυτταροκινών» μπορεί να επεκταθεί πέρα από τα χρόνια τραύματα. Η ίδια λογική θα μπορούσε να αξιοποιηθεί σε νοσήματα που απαιτούν παρατεταμένη, τοπική και στοχευμένη ρύθμιση του ανοσοποιητικού συστήματος.

Η τοπική χορήγηση θεραπευτικών πρωτεϊνών έχει ιδιαίτερη σημασία, επειδή μπορεί να μειώσει την ανάγκη συστηματικής έκθεσης του οργανισμού. Έτσι, θεωρητικά, μπορεί να επιτυγχάνεται ισχυρό αποτέλεσμα στο σημείο της βλάβης, με μικρότερο κίνδυνο ανεπιθύμητων ενεργειών σε άλλα όργανα.

Αυτή η προσέγγιση παραμένει πειραματική, όμως αναδεικνύει μια ευρύτερη κατεύθυνση στη βιοϊατρική μηχανική: θεραπείες που δεν χορηγούν απλώς δραστικές ουσίες, αλλά ζωντανά συστήματα ελεγχόμενης παραγωγής βιολογικών σημάτων.

Επόμενος στόχος: Ακριβέστερος έλεγχος της θεραπευτικής απελευθέρωσης

Ο Christian Schreib, assistant research professor στο τμήμα βιομηχανικής του Rice και συν-συγγραφέας της μελέτης, ανέφερε ότι η ομάδα σχεδιάζει τώρα να βελτιώσει τον έλεγχο της χορήγησης κυτταροκινών.

Όπως εξήγησε, η δυνατότητα ρύθμισης τόσο του τύπου όσο και του χρόνου απελευθέρωσης των κυτταροκινών ανοίγει τον δρόμο για πιο ακριβή έλεγχο της επούλωσης.

Στα μελλοντικά βήματα μπορεί να περιληφθούν οπτογενετικά συστήματα, δηλαδή τεχνολογίες που θα επιτρέπουν τη ρύθμιση της έκκρισης κυτταροκινών σε πραγματικό χρόνο μέσω φωτεινών σημάτων. Ένα τέτοιο σύστημα θα μπορούσε να κάνει τη θεραπεία ακόμη πιο προσαρμοστική και εξατομικευμένη.

Η έρευνα υποστηρίχθηκε από την Defense Advanced Research Projects Agency, γεγονός που δείχνει και το ευρύτερο ενδιαφέρον για τεχνολογίες που μπορούν να επιταχύνουν την αποκατάσταση ιστών σε δύσκολες ή επείγουσες συνθήκες.

Συγκρατημένη αισιοδοξία για μια νέα κατηγορία επιθεμάτων

Ο «ζωντανός επίδεσμος» του Rice University βρίσκεται ακόμη σε προκλινικό στάδιο και θα χρειαστούν περαιτέρω μελέτες για να αξιολογηθούν η ασφάλεια, η διάρκεια δράσης, ο έλεγχος της παραγωγής πρωτεϊνών και η αποτελεσματικότητα σε ανθρώπους.

Ωστόσο, τα πρώτα δεδομένα δείχνουν μια πολλά υποσχόμενη κατεύθυνση. Αν η τεχνολογία επιβεβαιωθεί, θα μπορούσε να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται χρόνια τραύματα που σήμερα παραμένουν δύσκολα, επώδυνα και δαπανηρά στη διαχείριση.

Το σημαντικότερο στοιχείο δεν είναι μόνο ότι το επίθεμα επιταχύνει την επούλωση. Είναι ότι εισάγει μια νέα θεραπευτική λογική: το τραύμα δεν λαμβάνει παθητική προστασία, αλλά συνεχή, τοπική και βιολογικά προσαρμοσμένη υποστήριξη.

Πηγη: https://healthpharma.gr

Η πρόληψη των πνιγμών περνά πλέον πιο καθαρά στο πεδίο της δημόσιας υγείας, καθώς το Υπουργείο Υγείας και ο μη κερδοσκοπικός οργανισμός Safe Water Sports παρουσιάζουν νέα ενημερωτική καμπάνια, με στόχο την ενίσχυση της ασφάλειας στη θάλασσα, στις πισίνες και συνολικά στο υδάτινο περιβάλλον.

Το κεντρικό μήνυμα της καμπάνιας, «Η πρόληψη των πνιγμών είναι ζήτημα δημόσιας υγείας», που θα παρουσιαστεί σήμερα στις 14:00, στην αίθουσα Τύπου του Υπουργείου Υγείας, στο ισόγειο του κτιρίου της οδού Αριστοτέλους, από τον Υπουργό Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη και εκπροσώπους του Safe Water Sports, είναι να μεταφέρει τη συζήτηση πέρα από την ατομική ευθύνη και να την εντάξει σε ένα ευρύτερο πλαίσιο πρόληψης, ενημέρωσης, εκπαίδευσης και οργανωμένης προστασίας.

Ένα σταθερό καλοκαιρινό πρόβλημα με βαρύ ανθρώπινο κόστος

Η Ελλάδα είναι χώρα άρρηκτα συνδεδεμένη με τη θάλασσα. Ωστόσο, κάθε καλοκαίρι, η αναψυχή στο νερό συνοδεύεται από έναν σημαντικό αριθμό θανάσιμων περιστατικών, τα οποία σε μεγάλο βαθμό μπορούν να προληφθούν.

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία του Safe Water Sports, το 2025 έχασαν τη ζωή τους 376 άνθρωποι στο υδάτινο περιβάλλον της χώρας, δηλαδή στη θάλασσα και στα εσωτερικά ύδατα. Από αυτούς, η πλειονότητα ήταν άνδρες, ενώ μεγάλο μέρος των θυμάτων αφορούσε Έλληνες πολίτες. Στη θάλασσα καταγράφηκαν 357 θάνατοι το 2025, έναντι 388 το 2024, ένδειξη μείωσης, αλλά όχι λόγος εφησυχασμού.

Τα στοιχεία δείχνουν επίσης ότι οι ηλικιωμένοι παραμένουν η πιο ευάλωτη ομάδα. Η συστηματική καταγραφή των ατυχημάτων επιβεβαιώνει ότι η ηλικία, η υποτίμηση των κινδύνων, η απουσία άμεσης βοήθειας και η έλλειψη σωστής πληροφόρησης μπορούν να μετατρέψουν μια συνηθισμένη ημέρα στη θάλασσα σε τραγωδία.

Γιατί το Υπουργείο Υγείας αναλαμβάνει ρόλο

Η εμπλοκή του Υπουργείου Υγείας έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς ο πνιγμός δεν αντιμετωπίζεται πλέον μόνο ως ζήτημα ναυαγοσωστικής κάλυψης ή ατομικής προσοχής. Αντιμετωπίζεται ως προλήψιμος θάνατος, δηλαδή ως πεδίο όπου η έγκαιρη ενημέρωση, η αλλαγή συμπεριφοράς και η οργάνωση των υπηρεσιών μπορούν να σώσουν ζωές.

Ο πνιγμός συνδέεται με τη δημόσια υγεία για τρεις βασικούς λόγους. Πρώτον, αφορά μεγάλο αριθμό πολιτών και επισκεπτών κάθε χρόνο. Δεύτερον, επιβαρύνει οικογένειες, κοινότητες, υπηρεσίες διάσωσης και δομές υγείας. Τρίτον, μπορεί να μειωθεί με στοχευμένες παρεμβάσεις, όπως συμβαίνει με τα τροχαία ατυχήματα, την πρόληψη πτώσεων ή άλλες μορφές ακούσιου τραυματισμού.

Η νέα καμπάνια αναμένεται να δώσει έμφαση στην ενημέρωση πριν από την έναρξη της πιο έντονης θερινής περιόδου, όταν αυξάνεται η επισκεψιμότητα σε παραλίες, οργανωμένες ακτές, πισίνες, θαλάσσια σπορ και περιοχές αναψυχής.

Ο ρόλος του Safe Water Sports στην καταγραφή και την πρόληψη

Το Safe Water Sports έχει αναπτύξει τα τελευταία χρόνια σημαντική δραστηριότητα στην πρόληψη ατυχημάτων στο υδάτινο περιβάλλον. Μέσα από το Παρατηρητήριο Ατυχημάτων, τη συνεργασία με δημόσιους φορείς, την εκπαιδευτική του δράση και τα ψηφιακά εργαλεία ενημέρωσης, ο οργανισμός έχει συμβάλει στη συστηματική παρακολούθηση ενός φαινομένου που για χρόνια καταγραφόταν αποσπασματικά.

Η αξία της καταγραφής είναι καθοριστική. Χωρίς αξιόπιστα δεδομένα, η πρόληψη μένει γενική και συχνά αναποτελεσματική. Με δεδομένα, όμως, η Πολιτεία μπορεί να γνωρίζει πού συμβαίνουν τα περισσότερα περιστατικά, ποιες ηλικιακές ομάδες κινδυνεύουν περισσότερο, ποιος είναι ο ρόλος της ναυαγοσωστικής κάλυψης και ποιες συμπεριφορές χρειάζονται αλλαγή.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του οργανισμού, η ναυαγοσωστική κάλυψη στις ελληνικές παραλίες έφτασε το 97% το 2025. Παρ’ όλα αυτά, σημαντικό ποσοστό των θανάσιμων περιστατικών εξακολουθεί να καταγράφεται σε παραλίες χωρίς ναυαγοσωστική κάλυψη, γεγονός που δείχνει ότι η πρόληψη δεν μπορεί να βασιστεί σε ένα μόνο μέτρο.

Οι ηλικιωμένοι στο επίκεντρο της πρόληψης

Ιδιαίτερη βαρύτητα αναμένεται να δοθεί στους πολίτες μεγαλύτερης ηλικίας. Η τρίτη ηλικία καταγράφει σταθερά υψηλό κίνδυνο πνιγμού, καθώς παράγοντες όπως η κόπωση, τα χρόνια νοσήματα, η λήψη φαρμάκων, η υπερεκτίμηση των σωματικών δυνάμεων και η κολύμβηση χωρίς συνοδεία μπορεί να αυξήσουν την πιθανότητα ατυχήματος.

Το μήνυμα προς τους ηλικιωμένους δεν είναι να απομακρυνθούν από τη θάλασσα. Αντίθετα, είναι να την απολαμβάνουν με ασφάλεια. Αυτό σημαίνει μπάνιο σε ώρες με ηπιότερη θερμοκρασία, αποφυγή κολύμβησης αμέσως μετά το φαγητό ή την κατανάλωση αλκοόλ, προσοχή στα φάρμακα που μπορεί να επηρεάσουν την ισορροπία ή την αντοχή και επιλογή παραλιών με ναυαγοσώστη.

Η ενημέρωση αυτής της ηλικιακής ομάδας χρειάζεται απλή, άμεση και επαναλαμβανόμενη επικοινωνία. Δεν αρκεί μία γενική οδηγία στην αρχή του καλοκαιριού. Απαιτείται σταθερή υπενθύμιση, με υλικό που φτάνει στους ίδιους τους ηλικιωμένους, στις οικογένειές τους, στους δήμους, στις λέσχες φιλίας, στα ΚΑΠΗ, στις δομές υγείας και στις τοπικές κοινωνίες.

Παιδιά, οικογένειες και σχολική εκπαίδευση

Η πρόληψη των πνιγμών αφορά επίσης τα παιδιά και τους εφήβους. Αν και στην Ελλάδα η μεγαλύτερη επιβάρυνση καταγράφεται στις μεγαλύτερες ηλικίες, κάθε περιστατικό που αφορά παιδί προκαλεί τεράστια κοινωνική ανησυχία και αναδεικνύει την ανάγκη για έγκαιρη εκπαίδευση.

Η εξοικείωση με το νερό, η εκμάθηση βασικών κανόνων ασφάλειας, η σωστή επίβλεψη από ενήλικες και η αποφυγή επικίνδυνων συμπεριφορών σε πισίνες, παραλίες και θαλάσσια μέσα αναψυχής αποτελούν κρίσιμα στοιχεία πρόληψης.

Η καμπάνια μπορεί να λειτουργήσει ως αφετηρία για πιο συστηματική παρουσία της ασφάλειας στο νερό στην εκπαιδευτική διαδικασία. Η γνώση του κολυμπιού είναι σημαντική, αλλά δεν αρκεί. Τα παιδιά πρέπει να γνωρίζουν πότε δεν μπαίνουμε στη θάλασσα, γιατί δεν απομακρυνόμαστε από την ακτή, πώς αντιδρούμε όταν κάποιος κινδυνεύει και γιατί η επίδειξη θάρρους στο νερό μπορεί να αποβεί μοιραία.

Η θάλασσα δεν συγχωρεί την υποτίμηση του κινδύνου

Πολλά περιστατικά πνιγμού συμβαίνουν χωρίς θόρυβο, χωρίς κραυγές και χωρίς εμφανή σημάδια πανικού. Αυτή η πραγματικότητα κάνει την πρόληψη ακόμη πιο αναγκαία. Ο πνιγμός συχνά εξελίσσεται γρήγορα και αθόρυβα, ιδιαίτερα όταν το άτομο εξαντλείται, αιφνιδιάζεται από ρεύματα ή κύματα, παθαίνει αδιαθεσία ή αδυνατεί να καλέσει σε βοήθεια.

Για τον λόγο αυτό, οι ειδικοί επιμένουν ότι η ασφαλής συμπεριφορά πρέπει να προηγείται του κινδύνου. Η επιλογή οργανωμένης παραλίας, η αποφυγή μοναχικής κολύμβησης, η προσοχή στις καιρικές συνθήκες και η τήρηση των οδηγιών των ναυαγοσωστών μπορούν να αποδειχθούν σωτήριες.

Η καμπάνια αναμένεται να υπενθυμίσει ότι κανείς δεν πρέπει να υπερεκτιμά τις δυνάμεις του. Ακόμη και ένας έμπειρος κολυμβητής μπορεί να κινδυνεύσει όταν συνδυάζονται κόπωση, απόσταση από την ακτή, κύματα, ρεύματα, απότομη αλλαγή βάθους ή υποκείμενο πρόβλημα υγείας.

Πρόληψη και στους τουριστικούς προορισμούς

Η Ελλάδα υποδέχεται κάθε χρόνο εκατομμύρια επισκέπτες, πολλοί από τους οποίους επιλέγουν παραθαλάσσιους προορισμούς. Επομένως, η πρόληψη των πνιγμών δεν αφορά μόνο τους μόνιμους κατοίκους, αλλά και τον τουρισμό, την εικόνα της χώρας και την ασφάλεια των επισκεπτών.

Η ενημέρωση πρέπει να είναι πολυγλωσσική, πρακτική και διαθέσιμη εκεί όπου λαμβάνονται οι αποφάσεις: στα ξενοδοχεία, στις οργανωμένες παραλίες, στα λιμάνια, στα τουριστικά γραφεία, στις επιχειρήσεις θαλάσσιων σπορ και στα ψηφιακά κανάλια που χρησιμοποιούν οι ταξιδιώτες.

Το Safe Water Sports έχει ήδη επενδύσει σε εργαλεία πληροφόρησης για παραλίες, θαλάσσιες δραστηριότητες και αδειοδοτημένες επιχειρήσεις. Η ενίσχυση τέτοιων εργαλείων μπορεί να βοηθήσει τους πολίτες και τους επισκέπτες να κάνουν πιο ασφαλείς επιλογές, πριν ακόμη φτάσουν στην παραλία.

Το μήνυμα της καμπάνιας: πρόληψη πριν από την τραγωδία

Σύμφωνα με πληροφορίες, η παρουσίαση στο Υπουργείο Υγείας αναμένεται να σηματοδοτήσει μια πιο οργανωμένη προσέγγιση στο θέμα των πνιγμών. Το ζητούμενο δεν είναι μόνο να ενημερωθεί το κοινό, αλλά να αλλάξει η κοινωνική αντίληψη γύρω από την ασφάλεια στο νερό.

Η πρόληψη των πνιγμών δεν μπορεί να περιοριστεί σε οδηγίες της τελευταίας στιγμής. Χρειάζεται κουλτούρα ασφάλειας, εκπαίδευση από μικρή ηλικία, προστασία των ευάλωτων ομάδων, επαρκή ναυαγοσωστική κάλυψη, συνεργασία κράτους και τοπικής αυτοδιοίκησης, καθώς και ενεργή συμμετοχή των ίδιων των πολιτών.

Το γεγονός ότι το μήνυμα της καμπάνιας συνδέει ρητά τους πνιγμούς με τη δημόσια υγεία δείχνει μια αλλαγή προτεραιότητας. Οι πνιγμοί δεν είναι «ατυχήματα της κακιάς στιγμής» που απλώς συμβαίνουν κάθε καλοκαίρι. Είναι περιστατικά που μπορούν, σε μεγάλο βαθμό, να αποτραπούν.

Τι αναμένεται

Στην κοινή συνέντευξη Τύπου αναμένεται να παρουσιαστούν οι βασικοί άξονες της καμπάνιας, το ενημερωτικό μήνυμα προς τους πολίτες και ο τρόπος με τον οποίο το Υπουργείο Υγείας και το Safe Water Sports θα επιχειρήσουν να ενισχύσουν την πρόληψη μέσα στη θερινή περίοδο.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το αν θα ανακοινωθούν στοχευμένες δράσεις για ηλικιωμένους, παιδιά, οικογένειες, τουρίστες και τοπικές κοινωνίες. Εξίσου κρίσιμο είναι αν η καμπάνια θα συνδεθεί με δομές πρωτοβάθμιας φροντίδας, δήμους, σχολεία, παραλίες, τουριστικές επιχειρήσεις και φορείς διάσωσης.

Σε κάθε περίπτωση, η δημόσια συζήτηση για τους πνιγμούς αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα. Καθώς η χώρα μπαίνει στην καρδιά της θερινής περιόδου, το μήνυμα είναι απλό αλλά κρίσιμο: η θάλασσα είναι χώρος χαράς και ζωής, αρκεί η απόλαυσή της να συνοδεύεται από γνώση, προσοχή και σεβασμό στον κίνδυνο.

Χρήσιμες οδηγίες πρόληψης

Η ασφαλής συμπεριφορά στη θάλασσα αρχίζει πριν από την είσοδο στο νερό. Οι πολίτες καλούνται να επιλέγουν παραλίες με ναυαγοσωστική κάλυψη, να μην κολυμπούν μόνοι, να αποφεύγουν τη θάλασσα όταν έχουν καταναλώσει αλκοόλ ή βαρύ γεύμα και να λαμβάνουν υπόψη την ηλικία, την υγεία και τη φυσική τους κατάσταση.

Οι γονείς πρέπει να επιβλέπουν διαρκώς τα παιδιά, ακόμη και όταν γνωρίζουν κολύμπι ή βρίσκονται σε ρηχά νερά. Oι ηλικιωμένοι καλό είναι να αποφεύγουν τις ώρες έντονης ζέστης, να ενημερώνουν κάποιον πριν μπουν στη θάλασσα και να μην απομακρύνονται από την ακτή.

Σε περίπτωση που κάποιος κινδυνεύει, η αυθόρμητη προσπάθεια διάσωσης χωρίς εκπαίδευση μπορεί να βάλει σε κίνδυνο και τον διασώστη. Η άμεση ειδοποίηση των αρμόδιων αρχών, η αναζήτηση ναυαγοσώστη και η χρήση πλωτού αντικειμένου όπου είναι δυνατόν αποτελούν ασφαλέστερες επιλογές.

Η πρόληψη δεν απαιτεί φόβο. Απαιτεί γνώση. Και αυτό ακριβώς φαίνεται πως επιδιώκει η νέα καμπάνια: να μετατρέψει την ασφάλεια στο νερό σε καθημερινή συνήθεια, πριν ακόμη χρειαστεί η παρέμβαση διάσωσης.

Πηγη: https://healthpharma.gr

76,1% έχει μετατρέψει τα social media σε κύρια
πηγή ενημέρωσης
«Παγιδευμένοι» στην οθόνη είναι 3 στους 4 νέους στην Ελλάδα, κάνοντας
doomscrolling, με σοβαρές συνέπειες για την ψυχική τους ισορροπία.Ειδικά
για την κατανάλωση αρνητικών ειδήσεων, το κόστος στην ψυχική
υγεία είναι μεγάλο: Το 42% συνεχίζει να σκρολάρει ακόμη κι όταν το
περιεχόμενο του προκαλεί άγχος.
Πάνω από τους μισούς δηλώνουν ότι η συνήθεια αυτή καταστρέφει τη
διάθεση, τον ύπνο και τη συγκέντρωσή τους. Το 89,2% των νέων χρησιμοποιεί
τα social media καθημερινά, ενώ το 76,1% τα έχει μετατρέψει σε
κύρια πηγή ενημέρωσης. Το 60,3% χάνει την αίσθηση του χρόνου κατά
το σκρολάρισμα, ενώ το 81,3% αναγνωρίζει ότι οι αλγόριθμοι των
πλατφορμών ενισχύουν εσκεμμένα αυτή τη συμπεριφορά.

Τα παραπάνω είναι τα αποτελέσματα της έρευνας της Εθνικής
Δράσης για την Προαγωγή της Υγείας Παιδιού και Οικογένειας που έγινε μαζί
με τη UNICEF, που παρουσιάστηκαν χθες από την αναπληρώτρια Υπουργό
Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη.
Κατά την εκδήλωση παρουσιάστηκε το Πρόγραμμα Triple P, ένα δομημένο
σύστημα υποστήριξης των γονέων, που εφαρμόστηκε για πρώτη φορά
πανελλαδικά. 231 επαγγελματίες ΠΦΥ εκπαιδεύτηκαν για να καθοδηγούν τις
οικογένειες. 6.513 γονείς και φροντιστές συμμετείχαν σε σεμινάρια, αποκτώντας
πρακτικά εργαλεία για τις προκλήσεις της ανατροφής. Επίσης, ιδρύθηκε το
πρώτο Πρότυπο Κοινοτικό Κέντρο για τον αυτοτραυματισμό νέων (17-24 ετών)
και 2.607 επαγγελματίες εκπαιδεύτηκαν στην έγκαιρη αναγνώριση και διαχείριση
περιστατικών.

Πηγη:HealthDaily

Ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) συστήνει να λαμβάνετε μέτρα προφύλαξης από τα κουνούπια, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου, ο οποίος αναμένεται να επανακυκλοφορήσει και τη φετινή χρονιά.

Κρούσματα λοίμωξης σημειώνουν οι ειδικοί του Οργανισμού από ιό Δυτικού Νείλου καταγράφονται σε πολλές χώρες παγκοσμίως, όπως και σε πολλές Ευρωπαϊκές χώρες, κάθε χρόνο, κατά την περίοδο κυκλοφορίας των κουνουπιών.

Από το 2010 και μετά, εμφανίζονται κρούσματα σχεδόν κάθε χρόνο και στη χώρα μας. Από το 2010 έως το 2025 έχουν καταγραφεί στη χώρα μας συνολικά 2.184 κρούσματα λοίμωξης από τον ιό (με μέσο ετήσιο αριθμό 123 κρούσματα), εκ των οποίων ποσοστό 71% αφορούσε σε πιο σοβαρά περιστατικά με εκδηλώσεις από το κεντρικό νευρικό σύστημα, ενώ 301 ασθενείς (14%) είχαν θανατηφόρο κατάληξη. Κρούσματα έχουν καταγραφεί σε όλες τις Περιφέρειες της χώρας και σε περισσότερους από τους μισούς Δήμους της χώρας, στο παρελθόν.

Βάσει των ιστορικών επιδημιολογικών δεδομένων, θεωρείται αναμενόμενη η επανεμφάνιση περιστατικών και κατά την τρέχουσα περίοδο κυκλοφορίας των κουνουπιών 2026 (όπως και σε κάθε περίοδο μετάδοσης).

Ο ιός του Δυτικού Νείλου μεταδίδεται κυρίως με το τσίμπημα μολυσμένων «κοινών» κουνουπιών. Τα κουνούπια μολύνονται από μολυσμένα πτηνά (ορισμένα είδη κυρίως άγριων πτηνών). Οι άνθρωποι που μολύνονται δε μεταδίδουν περαιτέρω τον ιό σε άλλα κουνούπια ή σε άλλους ανθρώπους (με άμεση επαφή).

Στην πλειονότητά τους, τα άτομα που μολύνονται δεν αρρωσταίνουν καθόλου ή παρουσιάζουν μόνο ήπια συμπτώματα. Ωστόσο, σε ένα μικρό ποσοστό (μικρότερο από 1%), τα άτομα που μολύνονται εμφανίζουν σοβαρή νόσο που προσβάλλει το νευρικό σύστημα (κυρίως εγκεφαλίτιδα ή μηνιγγίτιδα). Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας (άνω των 50 ετών) και άτομα με ανοσοκαταστολή/ χρόνια υποκείμενα νοσήματα κινδυνεύουν περισσότερο να αρρωστήσουν σοβαρά και να παρουσιάσουν έως και απειλητικές για τη ζωή επιπλοκές. Η μεγάλη ηλικία αποτελεί τον πιο σημαντικό παράγοντα κινδύνου για σοβαρή νόσηση και θανατηφόρες επιπλοκές.
ΕΟΔΥ: Οδηγίες προς τους πολίτες

Επειδή η επιδημιολογία του ιού είναι σύνθετη και καθορίζεται από πολλούς παράγοντες, οι περιοχές στις οποίες θα κυκλοφορήσει ο ιός και θα εμφανισθούν κρούσματα, κατά τους καλοκαιρινούς και φθινοπωρινούς μήνες, δεν μπορούν να προβλεφθούν με ασφάλεια εκ των προτέρων. Ως εκ τούτου, o ΕΟΔΥ συστήνει να λαμβάνετε επιμελώς ατομικά μέτρα προστασίας από τα κουνούπια, σε όλη την επικράτεια, καθόλη την περίοδο κυκλοφορίας των κουνουπιών:

• Χρησιμοποιείτε εγκεκριμένα εντομοαπωθητικά σώματος και περιβάλλοντος (σύμφωνα με τις οδηγίες χρήσης), σήτες, κουνουπιέρες, κλιματιστικά/ ανεμιστήρες, κατάλληλα (μακριά) ρούχα.

• Μην αφήνετε στάσιμα νερά πουθενά, καθώς εκεί αφήνουν τα αβγά τους τα κουνούπια. Με τον τρόπο αυτό, βοηθάτε ουσιαστικά να περιοριστούν οι εστίες αναπαραγωγής των κουνουπιών στους ιδιωτικούς σας χώρους (όπου δεν μπορούν να παρέμβουν οι αρμόδιες αρχές).

Συγκεκριμένα:

Ελέγχετε τακτικά και προσεκτικά αυλές, κήπους, βεράντες, ταράτσες, μπαλκόνια, χωράφια και οικόπεδα για ύπαρξη εστιών στάσιμων νερών και εξαλείψτε τις εστίες αυτές.

Όλα τα αντικείμενα που μαζεύουν νερό: αναποδογυρίστε τα ή καλύψτε τα ή ανανεώνετε το νερό τους τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα.

Καθαρίστε υδρορροές, φρεάτια και λούκια.

Καλύψτε με σήτα τους αγωγούς εξαερισμού των βόθρων.

Προσοχή: Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, άτομα με ανοσοκαταστολή και άτομα με χρόνια υποκείμενα νοσήματα πρέπει να λαμβάνουν ατομικά μέτρα προστασίας από κουνούπια με ιδιαίτερη συνέπεια, καθώς κινδυνεύουν περισσότερο να αρρωστήσουν σοβαρά.

Σε κάθε περίοδο μετάδοσης, με στόχο την έγκαιρη εφαρμογή στοχευμένων μέτρων απόκρισης και πρόληψης, ο ΕΟΔΥ διενεργεί ενισχυμένη επιδημιολογική επιτήρηση της νόσου, ενημερώνει τους επαγγελματίες υγείας και δημόσιας υγείας και το κοινό, διερευνά άμεσα τα περιστατικά και βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία και συνεργασία με τις αρμόδιες εθνικές αρχές, καθώς και με τις αρχές τοπικής αυτοδιοίκησης, οι οποίες θεσμικά εκτελούν τα προγράμματα ελέγχου των κουνουπιών.

Πηγη: https://www.healthreport.gr

Πηγη: https://www.iatropedia.gr/