Κατηγορία: Γενικά

Ένα βήμα που μέχρι πρόσφατα έμοιαζε περισσότερο με μακρινό ερευνητικό στόχο παρά με άμεση ιατρική δυνατότητα ανακοίνωσαν επιστήμονες στην Κίνα. Η ερευνητική ομάδα πραγματοποίησε την πρώτη στον κόσμο ταυτόχρονη μεταμόσχευση πλήρους ήπατος και δύο νεφρών από γενετικά τροποποιημένο χοίρο σε άνθρωπο που είχε υποστεί εγκεφαλικό θάνατο.

Η επέμβαση δεν αφορά θεραπευτική πράξη σε ζώντα ασθενή, αλλά πειραματικό μοντέλο σε ανθρώπινο σώμα μετά από εγκεφαλικό θάνατο, με τη συγκατάθεση της οικογένειας. Ωστόσο, τα αποτελέσματα θεωρούνται σημαντικά, καθώς δείχνουν ότι πολλαπλά όργανα χοίρου μπορούν να διατηρήσουν βασικές λειτουργίες μέσα στον ανθρώπινο οργανισμό για περιορισμένο χρονικό διάστημα.

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Med, εντάσσεται στη διεθνή προσπάθεια για την αντιμετώπιση της έλλειψης διαθέσιμων οργάνων. Η ξενομεταμόσχευση, δηλαδή η μεταμόσχευση οργάνων ή ιστών μεταξύ διαφορετικών ειδών, προσελκύει αυξανόμενο ενδιαφέρον, καθώς χιλιάδες ασθενείς σε όλο τον κόσμο πεθαίνουν κάθε χρόνο περιμένοντας συμβατό μόσχευμα.

Πώς έγινε η πειραματική επέμβαση

Ο λήπτης ήταν ένας άνδρας 53 ετών με σοβαρή χρόνια νεφρική νόσο, ο οποίος είχε υποστεί εγκεφαλικό θάνατο μετά από αιμορραγικό επεισόδιο. Μετά τη συναίνεση της οικογένειας, οι γιατροί προχώρησαν στη μεταμόσχευση οργάνων από χοίρο που είχε υποβληθεί σε ειδική γενετική τροποποίηση.

Οι ερευνητές αφαίρεσαν τρία γονίδια του χοίρου που σχετίζονται με την απόρριψη του μοσχεύματος και πρόσθεσαν τρία ανθρώπινα γονίδια, με στόχο να περιορίσουν προβλήματα πήξης και ανοσολογικής αντίδρασης. Με αυτόν τον τρόπο προσπάθησαν να κάνουν τα όργανα πιο συμβατά με το ανθρώπινο περιβάλλον.

Η ομάδα μεταμόσχευσε πλήρες ήπαρ και δύο νεφρούς στην ανατομική τους θέση. Πρόκειται για κρίσιμο στοιχείο, καθώς η συνδυασμένη λειτουργία πολλαπλών οργάνων αποτελεί πολύ πιο σύνθετη πρόκληση από τη μεμονωμένη μεταμόσχευση ενός οργάνου.

Τα όργανα λειτούργησαν σχεδόν για πέντε ημέρες

Τα πρώτα δεδομένα έδειξαν ότι τα όργανα ανταποκρίθηκαν γρήγορα μετά την επέμβαση. Το ήπαρ άρχισε να παράγει χολή, ενώ οι δείκτες που συνδέονται με τη νεφρική λειτουργία βελτιώθηκαν και επέστρεψαν σε φυσιολογικά επίπεδα.

Οι ερευνητές δεν κατέγραψαν υπεροξεία απόρριψη, δηλαδή την άμεση και καταστροφική ανοσολογική αντίδραση που αποτελούσε στο παρελθόν ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια στην ξενομεταμόσχευση. Αυτό το στοιχείο ενισχύει την άποψη ότι οι γενετικές τροποποιήσεις μπορούν να περιορίσουν τις πρώτες, πιο βίαιες αντιδράσεις του ανοσοποιητικού.

Παρά τα θετικά αρχικά ευρήματα, η λειτουργία των οργάνων παρέμεινε βραχυπρόθεσμη. Τα μοσχεύματα διατήρησαν φυσιολογικές λειτουργίες για σχεδόν πέντε ημέρες, χρονικό διάστημα αρκετό για να δώσει πολύτιμα δεδομένα, αλλά όχι για να αποδείξει μακροχρόνια ασφάλεια ή αποτελεσματικότητα.

Τα πρώτα σημάδια απόρριψης μετά τις 36 ώρες

Η εικόνα άρχισε να αλλάζει περίπου 36 ώρες μετά την επέμβαση. Οι γιατροί εντόπισαν πρώιμα σημάδια ανοσολογικής αντίδρασης, μικρές περιοχές νέκρωσης και μεταβολές στους ιστούς, καθώς και ενεργοποίηση κυττάρων που συμμετέχουν στη φλεγμονή.

Αυτά τα ευρήματα δείχνουν ότι η ξενομεταμόσχευση δεν έχει ξεπεράσει ακόμη το βασικό της εμπόδιο: την ικανότητα του ανθρώπινου ανοσοποιητικού να αναγνωρίζει τα ζωικά όργανα ως ξένα και να κινητοποιεί μηχανισμούς απόρριψης.

Ωστόσο, για τους επιστήμονες, τα σημάδια αυτά δεν ακυρώνουν τη σημασία της επέμβασης. Αντίθετα, προσφέρουν πρακτικές πληροφορίες για το πώς εξελίσσεται η απόρριψη σε πραγματικές συνθήκες ανθρώπινου οργανισμού και πού πρέπει να στοχεύσουν οι επόμενες θεραπείες ανοσοκαταστολής.

Γιατί οι χοίροι βρίσκονται στο επίκεντρο της έρευνας

Οι γενετικά τροποποιημένοι χοίροι αποτελούν σήμερα τον βασικότερο υποψήφιο ζωικό δότη για μελλοντικές μεταμοσχεύσεις. Τα όργανά τους έχουν μέγεθος και φυσιολογικά χαρακτηριστικά που μπορούν να προσεγγίσουν τις ανάγκες του ανθρώπου, ενώ η πρόοδος στη γονιδιακή επεξεργασία επιτρέπει πιο στοχευμένες παρεμβάσεις.

Το ζητούμενο, όμως, δεν περιορίζεται στη λειτουργία ενός οργάνου για λίγες ημέρες. Οι ερευνητές πρέπει να αποδείξουν ότι τέτοια μοσχεύματα μπορούν να λειτουργήσουν για μήνες ή χρόνια, χωρίς σοβαρή απόρριψη, χωρίς επικίνδυνες θρομβώσεις και χωρίς μετάδοση ζωικών παθογόνων στον άνθρωπο.

Γι’ αυτό και οι ειδικοί αντιμετωπίζουν την κινεζική επέμβαση ως σημαντικό πειραματικό βήμα, όχι ως άμεση θεραπευτική λύση. Η μετάβαση σε ζώντες ασθενείς απαιτεί ακόμη αυστηρές δοκιμές, μακροχρόνια παρακολούθηση και σαφές ρυθμιστικό πλαίσιο.

Η επόμενη ημέρα της αναγεννητικής ιατρικής

Ο συντονιστής της μελέτης, Xuyong Sun, ανέφερε ότι η ερευνητική ομάδα θα συνεχίσει τα πειράματα σε ανθρώπινα μοντέλα μετά από εγκεφαλικό θάνατο και σε πρωτεύοντα θηλαστικά, πριν εξετάσει αντίστοιχες παρεμβάσεις σε ζώντες ασθενείς.

Η ταυτόχρονη χρήση πολλαπλών οργάνων από χοίρο απέχει ακόμη από την καθημερινή ιατρική πράξη. Ωστόσο, η συγκεκριμένη επέμβαση δείχνει ότι η ιδέα δεν ανήκει πλέον μόνο στη θεωρία. Η ξενομεταμόσχευση περνά σε μια πιο ώριμη, αλλά και πιο απαιτητική φάση, όπου οι επιστήμονες καλούνται να μετατρέψουν τη βραχυπρόθεσμη λειτουργία σε ασφαλή και διαρκή θεραπευτική επιλογή.

Αν οι επόμενες μελέτες επιβεβαιώσουν την ασφάλεια και τη διάρκεια λειτουργίας των μοσχευμάτων, τα γενετικά τροποποιημένα όργανα χοίρου θα μπορούσαν να λειτουργήσουν μελλοντικά ως γέφυρα για ασθενείς που περιμένουν ανθρώπινο μόσχευμα ή, σε ορισμένες περιπτώσεις, ως εναλλακτική λύση απέναντι στη χρόνια ανεπάρκεια οργάνων.

 

 

Πηγη: https://healthpharma.gr

Νέα δεδομένα για την παρουσία κουνουπιών που μπορούν να μεταδώσουν νοσήματα καταγράφουν οι επικαιροποιημένοι χάρτες του Ευρωπαϊκού Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ECDC) και της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Ελλάδα έχει η περαιτέρω εξάπλωση του Culex tritaeniorhynchus, ενός είδους που διεθνώς αναγνωρίζεται ως βασικός φορέας της ιαπωνικής εγκεφαλίτιδας σε ενδημικές περιοχές της Ασίας.

Τι δείχνει η νέα χαρτογράφηση του ECDC

Η επικαιροποίηση των ευρωπαϊκών χαρτών για κουνούπια, τσιμπούρια, σκνίπες και άλλα έντομα-φορείς φέρνει την Ελλάδα στο επίκεντρο της επιδημιολογικής επιτήρησης. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ECDC και της EFSA, το Culex tritaeniorhynchus εμφανίζει περαιτέρω επέκταση στη χώρα, με τα περισσότερα νέα δεδομένα παρουσίας στην Ευρώπη να προέρχονται από ελληνικές περιοχές.

Η χαρτογράφηση βασίζεται στο VectorNet, την κοινή ευρωπαϊκή πρωτοβουλία που συλλέγει και επικυρώνει πληροφορίες για είδη τα οποία μπορούν να επηρεάσουν τη δημόσια υγεία και την υγεία των ζώων. Με άλλα λόγια, δεν πρόκειται για απλή καταγραφή παρατήρησης, αλλά για οργανωμένη βάση δεδομένων που χρησιμοποιούν οι ευρωπαϊκές αρχές ώστε να αποτυπώνουν την πραγματική γεωγραφική διασπορά των φορέων.

Η νέα εικόνα δεν σημαίνει ότι η ιαπωνική εγκεφαλίτιδα κυκλοφορεί στην Ελλάδα. Σημαίνει, όμως, ότι ένα κουνούπι με γνωστή ικανότητα μετάδοσης του ιού σε ενδημικά περιβάλλοντα έχει πλέον ευρύτερη καταγραφή στη χώρα. Αυτό ακριβώς είναι το σημείο που απαιτεί επιτήρηση χωρίς πανικό: άλλο η παρουσία του φορέα και άλλο η κυκλοφορία του παθογόνου.

Γιατί έχει σημασία το Culex tritaeniorhynchus

Το Culex tritaeniorhynchus αποτελεί διεθνώς έναν από τους σημαντικότερους διαβιβαστές της ιαπωνικής εγκεφαλίτιδας. Η νόσος παραμένει κυρίως πρόβλημα της νότιας, νοτιοανατολικής και ανατολικής Ασίας, καθώς και περιοχών της Ωκεανίας. Ωστόσο, η μετακίνηση ειδών, οι αλλαγές στο κλίμα, οι διεθνείς μεταφορές και η αυξημένη επιτήρηση δημιουργούν νέα δεδομένα για την Ευρώπη.

Το συγκεκριμένο κουνούπι συνδέεται κυρίως με υγροτοπικά και αγροτικά οικοσυστήματα, με περιοχές χαμηλού υψομέτρου, στάσιμα νερά, αρδευτικά δίκτυα, ορυζώνες, λίμνες, τάφρους και σημεία όπου η παρουσία ζώων δημιουργεί ευνοϊκές συνθήκες για την αναπαραγωγή του. Τα θηλυκά κουνούπια τρέφονται συχνά με αίμα μεγάλων ζώων, όπως χοίροι και βοοειδή, αλλά μπορούν να τσιμπήσουν και ανθρώπους.

Αυτή η συμπεριφορά αποκτά σημασία επειδή η ιαπωνική εγκεφαλίτιδα δεν μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο. Ο ιός διατηρείται στη φύση μέσα από έναν κύκλο που περιλαμβάνει κουνούπια, υδρόβια πτηνά και χοίρους. Ο άνθρωπος μπορεί να μολυνθεί αν τσιμπηθεί από μολυσμένο κουνούπι, αλλά δεν αναπτύσσει συνήθως ιαιμία τέτοιας διάρκειας και έντασης ώστε να συνεχίσει την αλυσίδα μετάδοσης.

Η ευρωπαϊκή διάσταση: Τα κουνούπια αλλάζουν χάρτη

Η υπόθεση του Culex tritaeniorhynchus δεν είναι μεμονωμένη. Τα τελευταία χρόνια, η Ευρώπη βλέπει να μεταβάλλεται σταθερά ο χάρτης των νοσημάτων που μεταδίδονται με κουνούπια. Το ECDC έχει προειδοποιήσει ότι η ήπειρος εισέρχεται σε μια νέα φάση, με μεγαλύτερες περιόδους μετάδοσης και με περισσότερες περιοχές να γίνονται κατάλληλες για την εγκατάσταση ή την επέκταση ειδών-φορέων.

Το φαινόμενο δεν αφορά μόνο την ιαπωνική εγκεφαλίτιδα. Ο δάγκειος πυρετός, ο ιός chikungunya, ο ιός Zika και ο ιός του Δυτικού Νείλου βρίσκονται ήδη στο επίκεντρο ευρωπαϊκών συστημάτων επιτήρησης. Η παρουσία του Aedes albopictus σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες και η επανεμφάνιση του Aedes aegypti σε περιοχές της Ευρώπης έχουν εντείνει τη συζήτηση για την ανάγκη προληπτικής δράσης.

Στη νέα ενημέρωση των χαρτών, το ECDC καταγράφει επίσης την πρώτη αναφορά εισαγωγής του Aedes aegypti στο Λουξεμβούργο. Το στοιχείο αυτό δείχνει ότι η Ευρώπη δεν παρακολουθεί μόνο τα κουνούπια που ήδη έχουν εγκατασταθεί, αλλά και τα πρώτα σημάδια εισαγωγής ειδών με υψηλή επιδημιολογική σημασία.

Τι είναι η ιαπωνική εγκεφαλίτιδα

Η ιαπωνική εγκεφαλίτιδα προκαλείται από ιό της οικογένειας των φλαβοϊών, στην οποία ανήκουν και άλλοι ιοί με σημασία για τη δημόσια υγεία, όπως ο ιός του Δυτικού Νείλου και ο δάγκειος. Η νόσος θεωρείται μία από τις σημαντικότερες αιτίες ιογενούς εγκεφαλίτιδας στην Ασία.

Οι περισσότερες λοιμώξεις δεν προκαλούν συμπτώματα ή οδηγούν σε ήπια νόσο, με πυρετό και πονοκέφαλο. Ωστόσο, σε μικρό ποσοστό των μολύνσεων, η νόσος εξελίσσεται σε σοβαρή νευρολογική κατάσταση. Τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν υψηλό πυρετό, έντονο πονοκέφαλο, δυσκαμψία αυχένα, αποπροσανατολισμό, σύγχυση, σπασμούς, παράλυση, διαταραχές συνείδησης και κώμα.

Η σοβαρή νόσος μπορεί να οδηγήσει σε θάνατο ή να αφήσει μόνιμες νευρολογικές και γνωστικές επιπτώσεις. Για τον λόγο αυτό, η διεθνής εμπειρία αντιμετωπίζει την ιαπωνική εγκεφαλίτιδα ως νόσο χαμηλής συχνότητας αλλά υψηλής βαρύτητας.

Υπάρχει κίνδυνος για την Ελλάδα;

Η κρίσιμη απάντηση είναι ότι η παρουσία του κουνουπιού δεν ισοδυναμεί με παρουσία της νόσου. Για να υπάρξει κίνδυνος μετάδοσης, χρειάζεται να συνυπάρχουν περισσότερα στοιχεία: ο κατάλληλος φορέας, ο ιός, ευνοϊκές περιβαλλοντικές συνθήκες, κατάλληλοι ξενιστές και επαρκείς πληθυσμοί κουνουπιών.

Μέχρι σήμερα, η ιαπωνική εγκεφαλίτιδα δεν αποτελεί εγκατεστημένο νόσημα στην Ευρώπη. Ωστόσο, η ύπαρξη κατάλληλων κουνουπιών και ξενιστών καθιστά αναγκαία την επιτήρηση. Η Ευρώπη έχει ήδη εμπειρία από νοσήματα που θεωρούνταν «τροπικά» ή «εξωτικά» και πλέον εμφανίζουν τοπική μετάδοση σε συγκεκριμένες περιοχές, κυρίως όταν συνδυάζονται εισαγόμενα περιστατικά, κατάλληλοι φορείς και ευνοϊκές θερμοκρασίες.

Για την Ελλάδα, η εμπειρία του ιού του Δυτικού Νείλου έχει δείξει ότι τα νοσήματα που μεταδίδονται με κουνούπια χρειάζονται σταθερή, εποχική και διατομεακή επιτήρηση. Η χώρα διαθέτει περιοχές με υγροτοπικά συστήματα, αγροτικές ζώνες, αρδευτικά δίκτυα και υψηλές θερμοκρασίες κατά τους θερινούς μήνες. Αυτές οι συνθήκες δεν σημαίνουν αυτόματα κίνδυνο ιαπωνικής εγκεφαλίτιδας, αλλά ενισχύουν την ανάγκη για συνεχή παρακολούθηση των πληθυσμών κουνουπιών.

Η κλιματική αλλαγή και οι νέες διαδρομές μετάδοσης

Οι αλλαγές στη θερμοκρασία, η παράταση των θερμών περιόδων, οι ήπιοι χειμώνες και οι μεταβολές στις βροχοπτώσεις επηρεάζουν τη βιολογία των κουνουπιών. Μεγαλύτερες περίοδοι δραστηριότητας σημαίνουν περισσότερες ευκαιρίες για αναπαραγωγή, επιβίωση και πιθανή μετάδοση παθογόνων.

Το ζήτημα δεν αφορά μόνο την Ελλάδα. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, οι υγειονομικές αρχές παρακολουθούν πλέον με μεγαλύτερη ένταση τα νοσήματα που μεταδίδονται με διαβιβαστές. Η επιτήρηση μετακινείται από την εκ των υστέρων αντιμετώπιση στην προληπτική χαρτογράφηση κινδύνου.

Σε αυτό το πλαίσιο, οι χάρτες του ECDC δεν λειτουργούν ως προειδοποίηση πανικού, αλλά ως εργαλείο ετοιμότητας. Δείχνουν πού υπάρχουν οι φορείς, πού επεκτείνονται και πού οι αρχές πρέπει να επενδύσουν σε δειγματοληψίες, εργαστηριακή επιβεβαίωση, ενημέρωση του κοινού και έλεγχο εστιών αναπαραγωγής.

Τι πρέπει να κάνουν οι αρχές

Η εξάπλωση του Culex tritaeniorhynchus στην Ελλάδα απαιτεί συστηματική εντομολογική επιτήρηση. Αυτό σημαίνει τακτικές δειγματοληψίες, ταυτοποίηση ειδών, παρακολούθηση της εποχικότητας και σύνδεση των δεδομένων με κτηνιατρικές και περιβαλλοντικές πληροφορίες.

Εξίσου σημαντική είναι η έγκαιρη διαχείριση των εστιών. Τα στάσιμα νερά, οι αρδευτικές τάφροι, οι δεξαμενές, τα εγκαταλελειμμένα δοχεία, τα φρεάτια και οι μικρές συλλογές νερού κοντά σε κατοικίες ή αγροτικές εγκαταστάσεις αποτελούν σημεία που χρειάζονται έλεγχο.

Η εμπειρία από άλλα νοσήματα δείχνει ότι η επιτυχής πρόληψη δεν βασίζεται μόνο στους ψεκασμούς. Χρειάζεται συνδυασμός μέτρων: χαρτογράφηση εστιών, περιβαλλοντική διαχείριση, ενημέρωση των πολιτών, συντονισμός δήμων και περιφερειών, αξιοποίηση εργαστηριακών δεδομένων και διαρκής αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των παρεμβάσεων.

Τι μπορούν να κάνουν οι πολίτες

Σε ατομικό επίπεδο, τα μέτρα προστασίας από τα κουνούπια παραμένουν απλά αλλά ουσιαστικά. Η απομάκρυνση στάσιμων νερών από αυλές, μπαλκόνια, γλάστρες, κουβάδες, πιατάκια, υδρορροές και δοχεία περιορίζει τις εστίες αναπαραγωγής.

Παράλληλα, η χρήση εντομοαπωθητικών σύμφωνα με τις οδηγίες, τα μακριά ρούχα τις ώρες αυξημένης δραστηριότητας των κουνουπιών, οι σίτες, τα κουνουπιέρες και ο κλιματισμός μπορούν να μειώσουν την έκθεση. Τα μέτρα αυτά έχουν σημασία ιδιαίτερα σε περιοχές με έντονη παρουσία κουνουπιών, κοντά σε υγροτόπους, στάσιμα νερά ή αγροτικές ζώνες.

Οι ταξιδιώτες προς ενδημικές περιοχές της Ασίας και του Δυτικού Ειρηνικού πρέπει να ζητούν ιατρική συμβουλή πριν από το ταξίδι, καθώς υπάρχει διαθέσιμο εμβόλιο για την ιαπωνική εγκεφαλίτιδα που συστήνεται σε συγκεκριμένες κατηγορίες ταξιδιωτών, ανάλογα με τη διάρκεια, τον προορισμό, την εποχή και τις δραστηριότητές τους.

Το πραγματικό μήνυμα των νέων στοιχείων

Η καταγραφή περαιτέρω εξάπλωσης του Culex tritaeniorhynchus στην Ελλάδα δεν σημαίνει ότι η χώρα βρίσκεται μπροστά σε άμεση απειλή ιαπωνικής εγκεφαλίτιδας. Σημαίνει όμως ότι οι υγειονομικές αρχές πρέπει να αντιμετωπίζουν τα νοσήματα που μεταδίδονται με κουνούπια ως πεδίο μόνιμης επιτήρησης και όχι ως εποχικό πρόβλημα χαμηλής σημασίας.

Η Ελλάδα, λόγω γεωγραφίας, κλίματος, υγροτοπικών συστημάτων και εμπειρίας από τον ιό του Δυτικού Νείλου, έχει λόγους να ενισχύσει την επιτήρηση των κουνουπιών και την ενημέρωση των πολιτών. Το ζητούμενο είναι να εντοπίζονται εγκαίρως οι αλλαγές στο περιβάλλον και στους πληθυσμούς των διαβιβαστών, πριν μετατραπούν σε υγειονομικό κίνδυνο.

Η νέα χαρτογράφηση του ECDC υπενθυμίζει ότι η δημόσια υγεία στην Ευρώπη αλλάζει εποχή. Η πρόληψη δεν περιορίζεται πλέον στα νοσοκομεία και στα εργαστήρια. Ξεκινά από το περιβάλλον, το νερό που λιμνάζει, τις τοπικές παρεμβάσεις, την επιτήρηση των ζώων και την έγκαιρη προειδοποίηση. Εκεί θα κριθεί και η ικανότητα της Ελλάδας να προλάβει, αντί απλώς να αντιδράσει.

 

 

Πηγη: https://healthpharma.gr

Ο μη μεταστατικός καρκίνος προστάτη αποτελεί μία από τις συχνότερες μορφές καρκίνου στους άνδρες παγκοσμίως.

Πρόκειται για τη νόσο που παραμένει εντοπισμένη στον προστάτη ή στην ευρύτερη περιοχή του, χωρίς να έχει εξαπλωθεί σε απομακρυσμένα όργανα του σώματος.

Η έγκαιρη διάγνωση, χάρη στις σύγχρονες διαγνωστικές εξετάσεις και την αυξημένη ενημέρωση του πληθυσμού, έχει συμβάλει σημαντικά στη βελτίωση της πρόγνωσης και των θεραπευτικών αποτελεσμάτων.

Μία πολύ ενδιαφέρουσα μελέτη που αλλάζει την θεραπευτική αντιμετώπιση του μη μεταστατικού καρκίνου προστάτη ανακοινώθηκε την 3η ημέρα του Αμερικανικού Συνεδρίου Ογκολογίας (ASCO) που διεξάγεται από τις 29 Μαΐου 2026 στο Σικάγο.

Μη μεταστατικός καρκίνος προστάτη: Ενθαρρυντικά αποτελέσματα από νέα θεραπευτική στρατηγική

Πρόκειται για τη μελέτη PROTEUS η οποία εξετάζει την προσθήκη του νεότερου αντιανδρογόνου απαλουταμίδη στην ορμονοθεραπεία ως περιεγχειρητική θεραπεία σε ασθενείς υψηλού κινδύνου με εντοπισμένο ή τοπικά προχωρημένο καρκίνο προστάτη που επρόκειτο να υποβληθούν σε προστατεκτομή.

Ο Θάνος Δημόπουλος (καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής, Νοσοκομείο “Αλεξάνδρα”, τ. πρύτανης ΕΚΠΑ) και η δρ Αγγελική Ανδρικοπούλου αναφέρουν ότι παρά τις θεραπευτικές εξελίξεις στην ριζική προστατεκτομή περίπου το 50% των ασθενών υψηλού κινδύνου τείνουν να υποτροπιάσουν εντός 5 ετών.

Πρόκειται για ασθενείς με εντοπισμένο αλλά τοπικά προχωρημένο καρκίνο προστάτη υψηλού κινδύνου δηλαδή με Gleason score μεγαλύτερο από 8, PSA > 20ng/ml ή κλινικά νόσο σταδίου Τ3.

Η μελέτη PROTEUS είναι η πρώτη μελέτη φάσης 3 που δείχνει κλινικό όφελος από την χρήση του νεότερου αντιανδρογόνου ως θεραπευτική αγωγή πριν την προστατεκτομή.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η απαλουταμίδη είναι ήδη εγκεκριμένη θεραπεία για το μη μεταστατικό ευνουχοάντοχο καρκίνο προστάτη με βάσει τα αποτελέσματα της μελέτης SPARTAN και για τον ορμονοευαίσθητο μεταστατικό καρκίνο προστάτη με βάσει τα θετικά αποτελέσματα της μελέτης TITAN.

Η απαλουταμίδη είναι ένας από του στόματος αναστολέας του υποδοχέα των ανδρογόνων δηλαδή εμποδίζει την πρόσδεση των ανδρογόνων στον υποδοχέα τους.

Συμπεριελήφθησαν 2109 ασθενείς οι οποίοι τυχαιοποιήθηκαν είτε να λάβουν το νεότερο αντιανδρογόνο απαλουταμίδη σε συνδυασμό με θεραπεία στέρησης ανδρογόνων είτε μόνο θεραπεία στέρησης ανδρογόνων για συνολικά ένα χρόνο περιεγχειρητικά, δηλαδή 6 μήνες πριν την προστατεκτομή και 6 μήνες μετά την προστατεκτομή. Αξίζει να σημειωθεί ότι το 12% των ασθενών είχε απεικονιστική ένδειξη μεταστάσεων σε λεμφαδένες.

Η μελέτη έδειξε πως οι ασθενείς που έλαβαν το νεότερο αντιανδρογόνο είχαν εννέα φορές μεγαλύτερη πιθανότητα για ελάχιστη υπολειπόμενη ή καθόλου νόσο μετά το χειρουργείο.

Ακόμη πιο σημαντικό είναι πως μειώθηκε κατά 20% η πιθανότητα ανάπτυξης μεταστάσεων και παρατάθηκε ο χρόνος μέχρι την ανάγκη έναρξης επόμενης θεραπείας για περισσότερο από έξι χρόνια. Η θεραπεία ήταν καλά ανεκτή με μόλις το 7.4% των ασθενών να αναγκάζεται να σταματήσει την θεραπεία με απαλουταμίδη λόγω παρενεργειών.

Η μελέτη αυτή είναι η πρώτη μελέτη που δείχνει όφελος από την χορήγηση φαρμάκου αυτής της κατηγορίας ως περιεγχειρητική θεραπεία στον πρώιμο καρκίνο προστάτη και έρχεται να αλλάξει σημαντικά την κλινική πρακτική.

ΠΗΓΗ: ΕΚΠΑ

 

Πηγη: https://www.healthreport.gr

Ένας νέος θεραπευτικός συνδυασμός για το μελάνωμα, την πιο θανατηφόρα μορφή καρκίνου του δέρματος, φαίνεται να μειώνει σχεδόν στο μισό τον κίνδυνο υποτροπής μέσα σε πέντε χρόνια. Το σχήμα συνδυάζει το εξατομικευμένο mRNA εμβόλιο intismeran της Moderna με το αντικαρκινικό φάρμακο Keytruda της Merck.

Μια νέα θεραπευτική προσέγγιση για ασθενείς με μελάνωμα μπορεί να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο επανεμφάνισης της νόσου, σύμφωνα με ερευνητές του NYU Langone Perlmutter Cancer Center στη Νέα Υόρκη.

Το μελάνωμα αποτελεί την πιο θανατηφόρα μορφή καρκίνου του δέρματος. Αν και οι περισσότερες υποτροπές εμφανίζονται μέσα στα πρώτα δύο έως τρία χρόνια μετά τη θεραπεία, η νόσος μπορεί να επιστρέψει ακόμη και περισσότερο από μία δεκαετία αργότερα, σύμφωνα με το AIM at Melanoma Foundation.

Τα νέα δεδομένα δείχνουν ότι ο συνδυασμός ενός πειραματικού εξατομικευμένου mRNA εμβολίου της Moderna με το αντικαρκινικό φάρμακο Keytruda της Merck μπορεί να βελτιώσει την έκβαση για ασθενείς των οποίων οι όγκοι είχαν αφαιρεθεί χειρουργικά.

Το intismeran της Moderna στο επίκεντρο

Το πειραματικό εμβόλιο της Moderna, γνωστό ως intismeran, σχεδιάζεται με βάση τον όγκο του ίδιου του ασθενούς. Οι ερευνητές ανέλυσαν τους καρκινικούς όγκους μετά τη χειρουργική αφαίρεση και δημιούργησαν για κάθε ασθενή ένα εξατομικευμένο εμβόλιο.

Η λογική της θεραπείας στηρίζεται στην ενεργοποίηση του ανοσοποιητικού συστήματος. Το εμβόλιο εκπαιδεύει τον οργανισμό να παράγει προστατευτικά Τ-κύτταρα, τα οποία αναζητούν ανώμαλες πρωτεΐνες που παράγουν τα καρκινικά κύτταρα, γνωστές ως νεοαντιγόνα.

Με αυτόν τον τρόπο, το ανοσοποιητικό μπορεί να αναγνωρίζει καλύτερα καρκινικά κύτταρα που ενδέχεται να έχουν διαφύγει μετά τη χειρουργική επέμβαση, ακόμη και όταν δεν υπάρχει πλέον ορατή νόσος.

Συνδυασμός με Keytruda για ισχυρότερη ανοσολογική απάντηση

Το Keytruda, που χρησιμοποιείται ήδη ευρέως στη θεραπεία του μελανώματος, βοηθά επίσης το ανοσοποιητικό σύστημα να εντοπίζει καρκινικά κύτταρα που διαφορετικά μπορεί να παραμείνουν «αόρατα».

Ωστόσο, η θεραπεία με Keytruda δεν λειτουργεί σε όλους τους ασθενείς. Επιπλέον, τα κύτταρα του μελανώματος μπορεί να αναπτύξουν αντίσταση στα αντικαρκινικά φάρμακα. Αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους οι ερευνητές στρέφονται σε εμβόλια που μπορούν να ενισχύσουν πιο στοχευμένα την ανοσολογική απάντηση.

Στο νέο θεραπευτικό σχήμα, το intismeran και το Keytruda λειτουργούν συμπληρωματικά. Το εμβόλιο κατευθύνει το ανοσοποιητικό προς τα νεοαντιγόνα του όγκου, ενώ το Keytruda βοηθά τα κύτταρα άμυνας να επιτεθούν πιο αποτελεσματικά στα καρκινικά κύτταρα.

Τα αποτελέσματα της μελέτης

Στη μελέτη συμμετείχαν 107 ασθενείς από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Αυστραλία, οι οποίοι έλαβαν το εμβόλιο σε συνδυασμό με το Keytruda. Σχεδόν το 69% αυτών των ασθενών παρέμεινε χωρίς καρκίνο μετά από πέντε χρόνια.

Αντίθετα, στην ομάδα των ασθενών που έλαβαν μόνο Keytruda, το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 49% στο ίδιο χρονικό διάστημα.

Σύμφωνα με το NYU Langone, η προσθήκη του intismeran στο Keytruda μείωσε τον κίνδυνο υποτροπής ή θανάτου κατά 49%. Παράλληλα, ο συνδυασμός μείωσε κατά 59% τον κίνδυνο εξάπλωσης του καρκίνου σε άλλα σημεία του σώματος.

Τα στοιχεία δείχνουν επίσης βελτίωση άνω του 20% στην επιβίωση για όσους έλαβαν το εμβόλιο, ένα εύρημα που ενισχύει την προοπτική της εξατομικευμένης ανοσοθεραπείας στο μελάνωμα.

Γιατί τα mRNA εμβόλια ενδιαφέρουν την ογκολογία

Το intismeran ανήκει στην κατηγορία των mRNA εμβολίων. Η ίδια τεχνολογική βάση έγινε ευρέως γνωστή κατά την πανδημία COVID-19, όμως στην ογκολογία αξιοποιείται με διαφορετικό στόχο: όχι για την πρόληψη μιας λοίμωξης, αλλά για την εκπαίδευση του ανοσοποιητικού απέναντι στον καρκίνο.

Στην περίπτωση του μελανώματος, το mRNA εμβόλιο σχεδιάζεται εξατομικευμένα, ώστε να ανταποκρίνεται στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του όγκου κάθε ασθενούς. Αυτό το στοιχείο το διαφοροποιεί από τα κλασικά εμβόλια μαζικής χρήσης.

Η προσέγγιση βασίζεται στην ιδέα ότι κάθε καρκίνος έχει μοναδικές μεταλλάξεις και παράγει νεοαντιγόνα που μπορούν να γίνουν στόχος του ανοσοποιητικού. Όσο καλύτερα αναγνωρίζονται αυτά τα σημεία, τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα το ανοσοποιητικό να εντοπίσει και να καταστρέψει υπολειπόμενα καρκινικά κύτταρα.

Προοπτικές και επόμενα βήματα

Η νέα θεραπεία βρίσκεται ήδη σε μελέτη φάσης 3, στην οποία συμμετέχουν 1.000 ασθενείς. Η φάση αυτή θα έχει καθοριστική σημασία, καθώς θα δείξει αν τα ενθαρρυντικά ευρήματα μπορούν να επιβεβαιωθούν σε μεγαλύτερο πληθυσμό και να στηρίξουν ευρύτερη χρήση του θεραπευτικού συνδυασμού.

Παράλληλα, το εμβόλιο δοκιμάζεται και σε άλλους τύπους καρκίνου, με στόχο να αξιολογηθεί αν μπορεί να προλαμβάνει την υποτροπή σε καρκίνο του πνεύμονα και σε άλλες κακοήθειες.

Η Δρ Janice Mehnert, αναπληρώτρια διευθύντρια κλινικής έρευνας στο NYU Langone Perlmutter Cancer Center, ανέφερε ότι τα ευρήματα ενθαρρύνουν τους ερευνητές διεθνώς να εξετάσουν αν mRNA εμβόλια όπως το intismeran μπορούν να λειτουργήσουν αποτελεσματικά σε συνδυασμό με ανοσοθεραπεία και σε άλλους καρκίνους με υψηλά ποσοστά μεταλλάξεων.

Το βάρος του μελανώματος στις ΗΠΑ

Ο καρκίνος του δέρματος είναι η συχνότερη μορφή καρκίνου στις Ηνωμένες Πολιτείες. Για το 2026 εκτιμάται ότι θα καταγραφούν περίπου 112.000 νέα περιστατικά μελανώματος και 8.500 θάνατοι, σύμφωνα με την American Cancer Society.

Το μελάνωμα μπορεί να είναι ιδιαίτερα επιθετικό, ιδίως όταν διαγνωστεί αργά ή όταν εμφανίσει υποτροπή μετά την αρχική θεραπεία. Γι’ αυτό η πρόληψη, η έγκαιρη διάγνωση και οι νέες θεραπευτικές στρατηγικές παραμένουν κρίσιμες.

Η νέα μελέτη δεν αλλάζει μόνο την προοπτική για μια ομάδα ασθενών με μελάνωμα. Δείχνει και τη μετατόπιση της ογκολογίας προς πιο εξατομικευμένες θεραπείες, όπου το γενετικό και ανοσολογικό προφίλ του όγκου καθορίζει την ίδια τη θεραπευτική στρατηγική.

Ένα βήμα προς την εξατομικευμένη ανοσοθεραπεία

Ο συνδυασμός intismeran και Keytruda δεν αποτελεί ακόμη καθιερωμένη θεραπεία για όλους τους ασθενείς. Ωστόσο, τα πενταετή δεδομένα προσφέρουν ισχυρή ένδειξη ότι τα εξατομικευμένα mRNA εμβόλια μπορούν να αποκτήσουν κεντρικό ρόλο στην πρόληψη της υποτροπής.

Για τους ασθενείς με μελάνωμα, αυτό σημαίνει ότι η θεραπεία μετά τη χειρουργική αφαίρεση του όγκου μπορεί στο μέλλον να γίνει πιο στοχευμένη και πιο προσαρμοσμένη στον ίδιο τον καρκίνο τους.

Για την επιστημονική κοινότητα, τα ευρήματα ενισχύουν την άποψη ότι η επόμενη μεγάλη τομή στην ογκολογία μπορεί να έρθει από τη σύζευξη δύο τεχνολογιών: της ανοσοθεραπείας και των εξατομικευμένων mRNA εμβολίων.

 

 

Πηγη: https://healthpharma.gr

Σε κεντρικό πυλώνα του ψηφιακού μετασχηματισμού της δημόσιας υγείας εξελίσσεται το Εθνικό Δίκτυο Τηλεϊατρικής, το οποίο παρουσιάστηκε στην 1η Ενημερωτική Ημερίδα για το ΕΔΙΤ, την Τετάρτη 3 Ιουνίου 2026.

Η ημερίδα ανέδειξε τον κοινωνικό και επιχειρησιακό ρόλο της τηλεϊατρικής σε μια χώρα με έντονες γεωγραφικές ανισότητες, μεγάλο αριθμό νησιών, ορεινές περιοχές και πληθυσμούς που συχνά δυσκολεύονται να έχουν άμεση πρόσβαση σε εξειδικευμένες υπηρεσίες υγείας.

Η Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη υπογράμμισε ότι το Εθνικό Δίκτυο Τηλεϊατρικής αποτελεί εμβληματικό έργο για τον ψηφιακό μετασχηματισμό της Δημόσιας Υγείας και ήδη αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο παρέχεται φροντίδα στη χώρα.

Το βασικό μήνυμα της παρέμβασης είναι σαφές: η τηλεϊατρική δεν λειτουργεί ως απλή τεχνολογική εφαρμογή, αλλά ως εργαλείο δημόσιας πολιτικής που μειώνει αποστάσεις, ενισχύει την πρωτοβάθμια φροντίδα και φέρνει τον γιατρό πιο κοντά στον πολίτη, ανεξάρτητα από το πού κατοικεί.

305 σταθμοί γιατρού–ασθενούς και 35 σταθμοί γιατρού–συμβούλου

Σύμφωνα με όσα ανέφερε η Ειρήνη Αγαπηδάκη, σήμερα λειτουργούν 305 σταθμοί γιατρού–ασθενούς και 35 σταθμοί γιατρού–συμβούλου. Οι υποδομές αυτές επιτρέπουν την άμεση επικοινωνία και συνεργασία μεταξύ επαγγελματιών υγείας και πολιτών, αλλά και μεταξύ γιατρών διαφορετικών ειδικοτήτων.

Η πρακτική αξία του δικτύου είναι μεγάλη. Ένας ασθενής σε απομακρυσμένη περιοχή μπορεί να λάβει ιατρική καθοδήγηση χωρίς να χρειαστεί να μετακινηθεί άσκοπα προς μεγάλο αστικό κέντρο. Αντίστοιχα, ένας γιατρός σε περιφερειακή δομή μπορεί να έχει πρόσβαση σε συμβουλευτική υποστήριξη από ειδικότερο συνάδελφο, ενισχύοντας την ποιότητα της κλινικής απόφασης.

Η προσέγγιση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε νησιά και ακριτικές περιοχές, όπου η πρόσβαση σε εξειδικευμένες υπηρεσίες συχνά εξαρτάται από καιρικές συνθήκες, κόστος μετακίνησης, διαθεσιμότητα προσωπικού και δυνατότητα διακομιδής.

3.000 συστήματα κατ’ οίκον νοσηλείας και Κινητές Ομάδες Υγείας

Η Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας αναφέρθηκε επίσης στην ανάπτυξη Κινητών Ομάδων Υγείας του ΕΟΔΥ και περίπου 3.000 συστημάτων κατ’ οίκον νοσηλείας. Οι παρεμβάσεις αυτές εντάσσονται σε ένα ευρύτερο οικοσύστημα φροντίδας που επιχειρεί να φέρει τις υπηρεσίες υγείας πιο κοντά στον πολίτη.

Η κατ’ οίκον παρακολούθηση μπορεί να στηρίξει ασθενείς με χρόνια νοσήματα, ηλικιωμένους, άτομα με δυσκολία μετακίνησης και πολίτες που χρειάζονται συστηματική παρακολούθηση χωρίς συνεχή φυσική παρουσία σε νοσοκομείο ή κέντρο υγείας.

Σε συνδυασμό με τις Κινητές Ομάδες Υγείας, η τηλεϊατρική μπορεί να δημιουργήσει ένα νέο μοντέλο φροντίδας πεδίου. Το μοντέλο αυτό δεν περιμένει τον ασθενή να φτάσει στο σύστημα, αλλά επιδιώκει να φέρει το σύστημα κοντά στον ασθενή.

Επιχειρησιακό κέντρο στο Αττικό Νοσοκομείο με το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος

Ιδιαίτερη σημασία έχει η συνεργασία με το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος για τη δημιουργία ενιαίου επιχειρησιακού κέντρου στο Αττικό Νοσοκομείο.

Σύμφωνα με την κ. Αγαπηδάκη, το νέο κέντρο θα ενοποιεί την τηλεϊατρική, τις Κινητές Ομάδες Υγείας και τις δράσεις πεδίου, ενισχύοντας τον επιχειρησιακό συντονισμό και την ταχύτητα ανταπόκρισης σε όλη τη χώρα.

Η ενοποίηση αυτή αποτελεί κρίσιμο στοιχείο για την επόμενη φάση του δικτύου. Η τηλεϊατρική δεν αρκεί να διαθέτει σταθμούς και τεχνολογικό εξοπλισμό. Χρειάζεται κέντρο συντονισμού, σαφείς ροές, διαλειτουργικότητα, εκπαίδευση προσωπικού και επιχειρησιακή υποστήριξη.

Αν το μοντέλο λειτουργήσει όπως σχεδιάζεται, μπορεί να προσφέρει καλύτερη εικόνα των αναγκών σε πραγματικό χρόνο, να διευκολύνει τις παρεμβάσεις στις περιοχές που πιέζονται και να στηρίξει πιο γρήγορη λήψη αποφάσεων.

Αποσυμφόρηση του ΕΣΥ και ενίσχυση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας

Κατά τη διάρκεια της ημερίδας δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στη δυνατότητα του ΕΔΙΤ να μειώσει τις άσκοπες μετακινήσεις ασθενών και να αποσυμφορήσει το Εθνικό Σύστημα Υγείας.

Η τηλεϊατρική μπορεί να περιορίσει μετακινήσεις που δεν είναι απαραίτητες, να βοηθήσει στην καλύτερη διαλογή περιστατικών και να ενισχύσει την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας. Με αυτόν τον τρόπο, οι πολίτες μπορούν να λαμβάνουν νωρίτερα καθοδήγηση, ενώ τα νοσοκομεία μπορούν να επικεντρώνονται στα περιστατικά που χρειάζονται πραγματικά νοσοκομειακή αντιμετώπιση.

Η αποσυμφόρηση του ΕΣΥ δεν αποτελεί μόνο οργανωτικό στόχο. Έχει άμεση επίπτωση στην εμπειρία του ασθενούς, στους χρόνους αναμονής, στη χρήση πόρων και στην αντοχή του προσωπικού υγείας.

Τηλεσυμβουλευτική, τηλεπαρακολούθηση και τηλεψυχιατρική

Το ΕΔΙΤ σχεδιάζεται ως πολυεργαλείο για τη δημόσια υγεία. Περιλαμβάνει υπηρεσίες τηλεσυμβουλευτικής, τηλεπαρακολούθησης, τηλεψυχιατρικής και συνεχιζόμενης εκπαίδευσης του υγειονομικού προσωπικού.

Η τηλεσυμβουλευτική μπορεί να στηρίξει γιατρούς και νοσηλευτές σε περιοχές με περιορισμένη πρόσβαση σε ειδικότητες. Η τηλεπαρακολούθηση επιτρέπει καλύτερη διαχείριση χρονίων ασθενών, ενώ η τηλεψυχιατρική μπορεί να καλύψει ένα σημαντικό κενό, ιδίως σε περιοχές όπου οι υπηρεσίες ψυχικής υγείας παραμένουν περιορισμένες.

Παράλληλα, η τηλεκπαίδευση δίνει τη δυνατότητα στους επαγγελματίες υγείας να ενημερώνονται και να εκπαιδεύονται συνεχώς, χωρίς να χρειάζεται να απομακρύνονται από τη μονάδα όπου υπηρετούν.

Αγαπηδάκη: «Το ΕΔΙΤ αλλάζει συνολικά το μοντέλο φροντίδας»

Η Ειρήνη Αγαπηδάκη τόνισε ότι το νέο οικοσύστημα, στο οποίο εντάσσεται το ΕΔΙΤ, ενισχύει ουσιαστικά την ισότιμη πρόσβαση όλων των πολιτών σε υπηρεσίες υγείας, ανεξάρτητα από τη γεωγραφική τους θέση.

Όπως ανέφερε, το δίκτυο αποσυμφορεί το Εθνικό Σύστημα Υγείας και αλλάζει συνολικά το μοντέλο παροχής φροντίδας. Η ίδια χαρακτήρισε την παρέμβαση μεγάλη μεταρρύθμιση, η οποία ήδη αποδίδει αποτελέσματα και θέτει τις βάσεις για ένα πιο σύγχρονο, αποτελεσματικό και ανθρώπινο σύστημα υγείας.

Η δήλωση αυτή αναδεικνύει τη στρατηγική στόχευση του Υπουργείου Υγείας: η τηλεϊατρική να μη λειτουργήσει ως συμπληρωματική λύση ανάγκης, αλλά ως μόνιμο εργαλείο ισότιμης πρόσβασης και αναβάθμισης της δημόσιας φροντίδας.

Ασθενίδης: Ψηφιακή υποδομή με διαλειτουργικότητα και ασφάλεια δεδομένων

Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Κοινωνίας της Πληροφορίας Μ.Α.Ε., Σταύρος Ασθενίδης, υπογράμμισε ότι το ΕΔΙΤ δεν αποτελεί απλώς ακόμη μία ψηφιακή υποδομή, αλλά ουσιαστικό βήμα προς ένα πιο δίκαιο, πιο προσβάσιμο και πιο σύγχρονο σύστημα υγείας.

Όπως σημείωσε, το έργο σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε με υψηλές τεχνικές και λειτουργικές προδιαγραφές. Ενσωματώνει σύγχρονες υποδομές, διαλειτουργικότητα και ασφάλεια δεδομένων, ενώ παραδίδεται πλήρως λειτουργικό και έτοιμο να εξυπηρετήσει πολίτες και επαγγελματίες υγείας σε όλη την Ελλάδα.

Η αναφορά στην ασφάλεια δεδομένων είναι κρίσιμη. Η τηλεϊατρική βασίζεται στη διακίνηση ευαίσθητων ιατρικών πληροφοριών και απαιτεί αυστηρούς κανόνες προστασίας προσωπικών δεδομένων, ασφαλείς υποδομές και αξιόπιστη λειτουργία.

Έργο του Υπουργείου Υγείας και του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης

Το Εθνικό Δίκτυο Τηλεϊατρικής αποτελεί εμβληματικό έργο του Υπουργείου Υγείας και του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης. Υλοποιείται από την Κοινωνία της Πληροφορίας, με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ανάδοχο τον ΟΤΕ.

Η σύμπραξη αυτή δείχνει ότι τα μεγάλα έργα ψηφιακής υγείας απαιτούν συνεργασία μεταξύ δημόσιας υγείας, ψηφιακής πολιτικής, τεχνολογικών φορέων και χρηματοδοτικών εργαλείων.

Η τηλεϊατρική, άλλωστε, δεν είναι μόνο ιατρικό έργο ούτε μόνο τεχνολογικό έργο. Είναι υποδομή που συνδέει υπηρεσίες, επαγγελματίες, ασθενείς, δεδομένα και επιχειρησιακή οργάνωση.

Το ΕΔΙΤ ως απάντηση στις γεωγραφικές ανισότητες

Η Ελλάδα διαθέτει ένα ιδιαίτερο γεωγραφικό ανάγλυφο, με εκατοντάδες νησιά, ορεινές περιοχές και απομακρυσμένους πληθυσμούς. Αυτό δημιουργεί διαχρονικά προκλήσεις στην ισότιμη πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας.

Το ΕΔΙΤ επιχειρεί να απαντήσει σε αυτή την πρόκληση, δημιουργώντας έναν ψηφιακό διάδρομο φροντίδας ανάμεσα στον ασθενή και το σύστημα υγείας.

Η αξία του δικτύου θα φανεί ιδιαίτερα στις περιοχές όπου η φυσική παρουσία ειδικού γιατρού δεν είναι πάντα εφικτή. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η τηλεϊατρική μπορεί να λειτουργήσει ως γέφυρα, προσφέροντας γρήγορη αξιολόγηση, καλύτερη καθοδήγηση και πιο ασφαλείς αποφάσεις για το αν απαιτείται μετακίνηση, παραπομπή ή διακομιδή.

Η τεχνολογία με ανθρώπινο πρόσωπο

Η μεγάλη ανταπόκριση στην ημερίδα και ο διάλογος που αναπτύχθηκε ανέδειξαν τη δυναμική του έργου, αλλά και την ανάγκη συνεχούς υποστήριξής του.

Το μήνυμα που κυριάρχησε είναι ότι η τεχνολογία μπορεί και οφείλει να έχει ανθρώπινο πρόσωπο. Στην Υγεία, η ψηφιακή καινοτομία αποκτά αξία μόνο όταν μειώνει ανισότητες, ενισχύει την πρόσβαση, προστατεύει τον ασθενή και διευκολύνει τον επαγγελματία υγείας.

Το Εθνικό Δίκτυο Τηλεϊατρικής καλείται πλέον να αποδείξει στην πράξη ότι μπορεί να μετατρέψει την ψηφιακή υποδομή σε καθημερινό όφελος για τον πολίτη. Αν το πετύχει, θα αποτελέσει μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις για τη δημόσια υγεία στη χώρα, ιδίως για όσους ζουν μακριά από μεγάλα νοσοκομεία και εξειδικευμένα κέντρα.

 

 

Πηγη: https://healthpharma.gr

Πρόκειται για ένα Πρόγραμμα που θεσπίστηκε αρχικά τον Μάιο του 2022 μέσω του Νόμου 4931/2022 (Άρθρα 50-51), ο οποίος εισήγαγε το βασικό νομικό πλαίσιο για τη Νοσοκομειακή Κατ’ Οίκον Νοσηλεία στην Ελλάδα και τον Σεπτέμβριο του ίδιου χρόνου εντάχτηκε στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότησή του με κεντρικό φορέα σχεδιασμού, οργάνωσης και υλοποίησης τον Οργανισμό Διασφάλισης της Ποιότητας στην Υγεία (Ο.ΔΙ.Π.Υ. Α.Ε.).

Με αφορμή την πρόσφατη (Απρίλιος 2026) επικαιροποίηση του σχετικού νομοθετικού πλαισίου  με τον Ν. 5294/2026 (αντικατάσταση άρθρου 28 του Ν. 2071/1992) και τη θεσμοθέτηση του Εθνικού Μητρώου Ασθενών ΝΟΣΠΙ –ήδη το Πρόγραμμα βρίσκεται ήδη σε πιλοτική εφαρμογή σε επιλεγμένα νοσοκομεία της χώρας, με στόχο την πλήρη ανάπτυξη και λειτουργία του έως το τέλος του 2026, συμπεριλαμβανομένης ψηφιακής πλατφόρμας και μητρώου ασθενών- η κ. Μακριδάκη μέσα από το άρθρο της αφού κρίνει θετικά όλη αυτή την προσπάθεια κάνοντας λόγο για μια ουσιαστική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται η νοσοκομειακή φροντίδα στην Ελλάδα, τονίζει ότι «η μετάβαση όμως της νοσοκομειακής φροντίδας από το νοσοκομείο στο σπίτι δεν είναι μόνο οργανωτική αλλαγή. Αλλάζει συνολικά ο τρόπος με τον οποίο συνεργάζονται οι επαγγελματίες υγείας γύρω από τον ασθενή» και μέσα σε αυτό το νέο μοντέλο ο Νοσοκομειακός /Κλινικός Φαρμακοποιός μπορεί να διαδραματίσει ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο, κυρίως σε ασθενείς με σύνθετα θεραπευτικά σχήματα και αυξημένο κίνδυνο φαρμακευτικών επιπλοκών.

Για την ίδια «το νέο αυτό μοντέλο φροντίδας αναδεικνύει ότι η φαρμακευτική επιστήμη δεν αφορά μόνο το φάρμακο ως προϊόν, αλλά κυρίως την ολιστική διαχείριση του ανθρώπου που το χρειάζεται».

Κάνοντας αναφορά στην ευρωπαϊκή εμπειρία, σημειώνει ότι η πρόκληση πλέον στη χώρα μας μετά τη δημιουργία του θεσμικού πλαισίου για πιο οργανωμένη κατ’ οίκον νοσοκομειακή φροντίδα που προωθήθηκε με τη ΝΟΣΠΙ είναι η ουσιαστική ενσωμάτωση του νοσοκομειακού/κλινικού φαρμακοποιού στις ομάδες ΝΟ.ΣΠΙ. με την ΠΕΦΝΙ να έχει συγκεκριμένες θέσεις και προτάσεις – τις οποίες και καταθέτει μέσα από το άρθρο της η κ. Μακριδάκη- αλλά και διάθεση συνεργασίας με το Υπουργείο Υγείας, χαρακτηρίζοντας μάλιστα αυτή τη συνεργασία ως αναγκαία στην επόμενη φάση ανάπτυξης της ΝΟΣΠΙ .

Ακολουθεί το άρθρο της κ. Δέσποινας Μακριδάκη:

Ο ρόλος του Νοσοκομειακού/ Κλινικού Φαρμακοποιού στο πρόγραμμα «Νοσοκομειακή Φροντίδα στο Σπίτι»

 Από τη διαχείριση του φαρμάκου στη συνεχή φροντίδα του ασθενούς

Η πρόσφατη σύσταση του Εθνικού Μητρώου Ασθενών στους οποίους παρέχεται Νοσοκομειακή Φροντίδα στο Σπίτι (ΝΟΣΠΙ), με την υπουργική απόφαση 15922 που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β’ 1995/7-4-2026, σηματοδοτεί μια ουσιαστική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται η νοσοκομειακή φροντίδα στην Ελλάδα. Το νέο πλαίσιο στοχεύει στη συστηματική παρακολούθηση ασθενών που μπορούν να λαμβάνουν εξειδικευμένες υπηρεσίες υγείας εκτός νοσοκομείου, με ασφάλεια και συνέχεια στη θεραπεία τους. Η δυνατότητα ένας ασθενής να λαμβάνει νοσοκομειακή φροντίδα στο σπίτι του μειώνει τις άσκοπες νοσηλείες, περιορίζει τον κίνδυνο ενδονοσοκομειακών λοιμώξεων και βελτιώνει σημαντικά την ποιότητα ζωής των ασθενών και των οικογενειών τους.

Η μετάβαση όμως της νοσοκομειακής φροντίδας από το νοσοκομείο στο σπίτι δεν είναι μόνο οργανωτική αλλαγή. Αλλάζει συνολικά ο τρόπος με τον οποίο συνεργάζονται οι επαγγελματίες υγείας γύρω από τον ασθενή. Σε αυτό το νέο μοντέλο, ο Νοσοκομειακός /Κλινικός Φαρμακοποιός μπορεί να διαδραματίσει ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο, κυρίως σε ασθενείς με σύνθετα θεραπευτικά σχήματα και αυξημένο κίνδυνο φαρμακευτικών επιπλοκών. Δεν περιορίζεται πλέον στη διαχείριση και διάθεση φαρμάκων εντός του νοσοκομείου. Στο μοντέλο της κατ’ οίκον νοσοκομειακής φροντίδας, μετατρέπεται σε ενεργό μέλος της διεπιστημονικής ομάδας που θα παρακολουθεί τον ασθενή στο σπίτι, διασφαλίζοντας ότι η φαρμακευτική αγωγή είναι ασφαλής, αποτελεσματική και κατάλληλα προσαρμοσμένη στις ανάγκες του κάθε ασθενή.

Η κατ’ οίκον νοσηλεία αφορά συχνά ασθενείς με σύνθετα θεραπευτικά σχήματα: ογκολογικούς ασθενείς, άτομα με χρόνια νοσήματα, ασθενείς που λαμβάνουν ενδοφλέβιες θεραπείες, παρεντερική διατροφή ή εξειδικευμένη αντιμικροβιακή αγωγή. Ο ασθενής συνεχίζει να λαμβάνει θεραπείες που μέχρι πρόσφατα απαιτούσαν παραμονή στο νοσοκομείο. Αυτό σημαίνει ότι η φαρμακευτική αγωγή συχνά είναι σύνθετη, υψηλού κινδύνου και απαιτεί στενή παρακολούθηση.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, η συμβολή του νοσοκομειακού/ κλινικού φαρμακοποιού είναι καθοριστική για την ολιστικά  σωστή διαχείριση και χρήση του φαρμάκου, την πρόληψη λαθών στη φαρμακευτική αγωγή, για τον έλεγχο αλληλεπιδράσεων και ανεπιθύμητων ενεργειών, αλλά και για τη σωστή εκπαίδευση τόσο του ασθενούς όσο και των φροντιστών του. ‘Όλα αυτά  σε συνεχή συνεργασία με ιατρούς, νοσηλευτές και άλλους επαγγελματίες υγείας

Επίσης η συμμετοχή του μπορεί να έχει ιδιαίτερη αξία στη διαδικασία φαρμακευτικής συμμόρφωσης. Όταν ένας ασθενής μεταβαίνει από το νοσοκομείο στο σπίτι, υπάρχει αυξημένος κίνδυνος ασυνέχειας στη θεραπεία: αλλαγές στις δόσεις, παραλείψεις φαρμάκων ή λανθασμένη χρήση μπορούν να οδηγήσουν ακόμη και σε επανεισαγωγή στο νοσοκομείο. Ο νοσοκομειακός/ κλινικός φαρμακοποιός μπορεί να λειτουργήσει ως κρίσιμος συνδετικός κρίκος ανάμεσα στη νοσοκομειακή περίθαλψη και τη συνέχιση της θεραπείας στο οικιακό περιβάλλον.

Παράλληλα, το νέο Μητρώο ΝΟΣΠΙ δημιουργεί ένα πλαίσιο συστηματικής καταγραφής και παρακολούθησης δεδομένων. Σε αυτό το περιβάλλον, ο φαρμακοποιός μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην τεκμηρίωση της φαρμακευτικής φροντίδας, στην καταγραφή ανεπιθύμητων ενεργειών, στην αξιολόγηση της συμμόρφωσης των ασθενών και στη συλλογή στοιχείων που θα βοηθήσουν τη βελτίωση των θεραπευτικών πρωτοκόλλων και των παρεχόμενων υπηρεσιών. Έτσι, η συμμετοχή του δεν περιορίζεται μόνο στην καθημερινή κλινική πράξη, αλλά επεκτείνεται και στη συνολική αναβάθμιση της ποιότητας του συστήματος υγείας.

Εξίσου σημαντικός μπορεί να είναι και ο εκπαιδευτικός του ρόλος. Η νοσηλεία στο σπίτι απαιτεί από τον ασθενή και την οικογένειά του να αναλάβουν μεγαλύτερη ευθύνη στη διαχείριση της θεραπείας. Ο νοσοκομειακός /κλινικός φαρμακοποιός είναι ο εξειδικευμένος επιστήμονας που έχει τη δυνατότητα να εξηγήσει με απλό και κατανοητό τρόπο τη σωστή χρήση των φαρμάκων, τη φύλαξη τους, τη διαχείριση ειδικών σκευασμάτων, αλλά και τα σημεία που πρέπει να κινητοποιήσουν άμεση επικοινωνία με την ιατρική ομάδα.

Η σύγχρονη νοσοκομειακή φροντίδα δεν περιορίζεται πλέον στο περιβάλλον ενός νοσοκομείου. Με τη θεσμοθέτηση της Νοσοκομειακής Φροντίδας και συνέχιση της εξειδικευμένης φαρμακευτικής αγωγής  στο Σπίτι, η υγειονομική περίθαλψη γίνεται περισσότερο ανθρωποκεντρική, ακουμπάει πιο κοντά στις πραγματικές ανάγκες του ασθενούς. Σε αυτή τη μετάβαση, ο νοσοκομειακός /κλινικός φαρμακοποιός δεν αποτελεί απλώς υποστηρικτικό επαγγελματία, δεδομένου ότι μπορεί να συμβάλλει ουσιαστικά στη συνέχεια και ποιότητα των παρεχόμενων φαρμακευτικών υπηρεσιών

Το νέο αυτό μοντέλο φροντίδας αναδεικνύει ότι η φαρμακευτική επιστήμη δεν αφορά μόνο το φάρμακο ως προϊόν, αλλά κυρίως την ολιστική διαχείριση του ανθρώπου που το χρειάζεται.

 Η ευρωπαϊκή εμπειρία

Σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, ο ρόλος του νοσοκομειακού/ κλινικού φαρμακοποιού στην κατ’ οίκον νοσηλεία είναι ήδη πλήρως ενσωματωμένος. Η ευρωπαϊκή εμπειρία δείχνει ότι όπου ο νοσοκομειακός/κλινικός φαρμακοποιός συμμετέχει ενεργά στην κατ’ οίκον νοσηλεία, βελτιώνεται:

• η ασφάλεια της θεραπείας,
• η συμμόρφωση των ασθενών,
• και η συνέχεια της φροντίδας.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι υπηρεσίες “Hospital at Home” περιλαμβάνουν φαρμακευτική αξιολόγηση ασθενών υψηλού κινδύνου, ιδιαίτερα ηλικιωμένων με πολυφαρμακία. Στην Ολλανδία και στις σκανδιναβικές χώρες, οι κλινικοί φαρμακοποιοί συμμετέχουν:

• στη φαρμακευτική συμμόρφωση μετά το εξιτήριο,
• στην παρακολούθηση ανεπιθύμητων ενεργειών,
• και στη μείωση επανεισαγωγών.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση Νοσοκομειακών Φαρμακοποιών (EAHP) έχει επανειλημμένα υπογραμμίσει ότι η φαρμακευτική φροντίδα πρέπει να συνεχίζεται και μετά την έξοδο από το νοσοκομείο, ειδικά στα μοντέλα κατ’ οίκον νοσηλείας.

Η ελληνική πρόκληση

Η ελληνική νομοθεσία για τη ΝΟ.ΣΠΙ. δημιουργεί πλέον το θεσμικό πλαίσιο για πιο οργανωμένη κατ’ οίκον νοσοκομειακή φροντίδα.

Ωστόσο, η ουσιαστική ενσωμάτωση του νοσοκομειακού/κλινικού φαρμακοποιού στις ομάδες ΝΟ.ΣΠΙ. παραμένει ένα επόμενο βήμα που θα εξαρτηθεί:

• από τη στελέχωση των νοσοκομείων σε Νοσοκομειακούς Φαρμακοποιούς
• από την διάθεση για πραγματική ανάπτυξη και εφαρμογή υπηρεσιών κλινικής φαρμακευτικής,
• και από τη συνολική κουλτούρα διεπιστημονικής συνεργασίας στο ΕΣΥ.

Η ΝΟ.ΣΠΙ. μπορεί να αποτελέσει μια σημαντική ευκαιρία ώστε και στην Ελλάδα ο νοσοκομειακός φαρμακοποιός να αποκτήσει ολιστικά ενεργό και ουσιαστικό κλινικό ρόλο, όχι μόνο μέσα στο νοσοκομείο αλλά και δίπλα στον ασθενή, εκεί όπου πλέον συνεχίζεται η θεραπεία του.

Η συμβολή της ΠΕΦΝΙ και η αναγκαία ενίσχυση του θεσμού με προσλήψεις φαρμακοποιών

Ιδιαίτερα σημαντική υπήρξε η συμβολή της Πανελλήνιας Ένωσης Φαρμακοποιών Νοσηλευτικών Ιδρυμάτων (ΠΕΦΝΙ) στην ανάδειξη της ανάγκης συμμετοχής του νοσοκομειακού/κλινικού φαρμακοποιού στο νέο μοντέλο της Νοσοκομειακής Φροντίδας στο Σπίτι. Μέσα από διαρκείς θεσμικές παρεμβάσεις, επιστημονική τεκμηρίωση και συμμετοχή στον  διάλογο για τη ΝΟ.ΣΠΙ., η ΠΕΦΝΙ συνέβαλε ουσιαστικά ώστε να αναγνωριστεί ο κρίσιμος ρόλος του Νοσοκομειακού Φαρμακοποιού στη συνέχεια της φαρμακευτικής φροντίδας μετά την έξοδο του ασθενούς από το νοσοκομείο.

Η ανάδειξη της σημασίας της κλινικής φαρμακευτικής, της φαρμακευτικής συμμόρφωσης, της πρόληψης φαρμακευτικών λαθών και της ασφαλούς διαχείρισης σύνθετων θεραπευτικών σχημάτων αποτελεί διαχρονικά σταθερό άξονα των προτάσεων της ΠΕΦΝΙ προς την Πολιτεία. Η ενσωμάτωση της δυνατότητας συμμετοχής του νοσοκομειακού/κλινικού φαρμακοποιού στις ομάδες ΝΟ.ΣΠΙ. συνιστά ένα σημαντικό πρώτο βήμα προς ένα πιο ολοκληρωμένο και ποιοτικό μοντέλο κατ’ οίκον νοσοκομειακής φροντίδας.

Ωστόσο, για να μπορέσει το σύστημα να λειτουργήσει ουσιαστικά και με ασφάλεια, απαιτείται η άμεση ενίσχυση των νοσοκομειακών φαρμακείων και των υπηρεσιών κλινικής φαρμακευτικής με επαρκές και εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό. Σήμερα, πολλά νοσοκομεία της χώρας λειτουργούν με σοβαρότατες ελλείψεις νοσοκομειακών φαρμακοποιών, γεγονός που δυσκολεύει όχι μόνο την ανάπτυξη υπηρεσιών κατ’ οίκον νοσηλείας αλλά ακόμη και την κάλυψη των καθημερινών αναγκών των νοσοκομειακών φαρμακείων.

Για την επιτυχή εφαρμογή της ΝΟ.ΣΠΙ. απαιτούνται:

• άμεσες προσλήψεις νοσοκομειακών φαρμακοποιών στο ΕΣΥ,

• θεσμοθέτηση οργανικών θέσεων νοσοκομειακών/ κλινικών φαρμακοποιών στις ομάδες κατ’ οίκον νοσηλείας,

• ανάπτυξη οργανωμένων υπηρεσιών κλινικής φαρμακευτικής στα νοσοκομεία,

• συνεχής εκπαίδευση και εξειδίκευση των φαρμακοποιών σε υπηρεσίες κατ’ οίκον φροντίδας,

• ενίσχυση της διεπιστημονικής συνεργασίας μεταξύ ιατρών, νοσηλευτών, φαρμακοποιών και λοιπών επαγγελματιών υγείας,

• καθώς και δημιουργία ενιαίων θεραπευτικών και φαρμακευτικών πρωτοκόλλων παρακολούθησης ασθενών στο σπίτι.

Η επιτυχία του θεσμού της Νοσοκομειακής Φροντίδας στο Σπίτι δεν θα κριθεί μόνο από την τεχνολογική ή διοικητική του οργάνωση, αλλά κυρίως από τη δυνατότητα στελέχωσης των ομάδων με επαρκείς και κατάλληλα εκπαιδευμένους επαγγελματίες υγείας. Ο νοσοκομειακός/κλινικός φαρμακοποιός μπορεί να αποτελέσει βασικό πυλώνα αυτού του νέου μοντέλου φροντίδας, διασφαλίζοντας τη συνέχεια, την ασφάλεια και την ποιότητα της φαρμακευτικής θεραπείας δίπλα στον ασθενή, στο ίδιο του το σπίτι.

Ο ρόλος της ΠΕΦΝΙ στην επόμενη φάση ανάπτυξης της ΝΟ.ΣΠΙ. και η αναγκαία συνεργασία με το Υπουργείο Υγείας

Η επόμενη φάση ανάπτυξης της Νοσοκομειακής Φροντίδας στο Σπίτι απαιτεί στενή και θεσμική συνεργασία μεταξύ του Υπουργείου Υγείας, των διοικήσεων των νοσοκομείων και των επιστημονικών φορέων που εκπροσωπούν τους επαγγελματίες υγείας. Σε αυτό το πλαίσιο, η ΠΕΦΝΙ μπορεί να διαδραματίσει ουσιαστικό και ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση ενός λειτουργικού και ασφαλούς μοντέλου παροχής φαρμακευτικής φροντίδας κατ’ οίκον.

Η εμπειρία των νοσοκομειακών φαρμακοποιών από την καθημερινή διαχείριση σύνθετων θεραπευτικών σχημάτων, βιολογικών παραγόντων, παρεντερικών θεραπειών και υψηλού κινδύνου φαρμάκων μπορεί να αποτελέσει πολύτιμο εργαλείο για τον σχεδιασμό των διαδικασιών που θα συνοδεύουν τη ΝΟ.ΣΠΙ.

Η ΠΕΦΝΙ μπορεί να συμβάλει επιστημονικά και θεσμικά:

• στη διαμόρφωση εθνικών κατευθυντήριων οδηγιών για τη φαρμακευτική διαχείριση ασθενών κατ’ οίκον,

• στην ανάπτυξη πρωτοκόλλων ασφαλούς χορήγησης, μεταφοράς, φύλαξης και παρακολούθησης φαρμάκων στο σπίτι,

• στην καταγραφή δεικτών ποιότητας και ασφάλειας της φαρμακευτικής φροντίδας,

• στη δημιουργία εκπαιδευτικών προγραμμάτων για νοσοκομειακούς/κλινικούς φαρμακοποιούς που θα συμμετέχουν στις ομάδες ΝΟ.ΣΠΙ.,

• καθώς και στην εκπαίδευση ασθενών και φροντιστών σχετικά με τη σωστή χρήση και διαχείριση της θεραπείας τους.

Παράλληλα, η συνεργασία της ΠΕΦΝΙ με το Υπουργείο Υγείας μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στον καθορισμό των απαραίτητων οργανικών θέσεων νοσοκομειακών φαρμακοποιών στο ΕΣΥ, αλλά και στη θεσμοθέτηση πιο σαφούς συμμετοχής του κλινικού φαρμακοποιού στις διεπιστημονικές ομάδες κατ’ οίκον νοσηλείας.

Επιπλέον, μπορεί να υποστηρίξει την ανάπτυξη πιλοτικών προγραμμάτων σε νοσοκομεία της χώρας, ώστε να αξιολογηθούν στην πράξη τα οφέλη της συμμετοχής του φαρμακοποιού στη ΝΟ.ΣΠΙ., τόσο ως προς την ασφάλεια της θεραπείας όσο και ως προς τη μείωση επανεισαγωγών, φαρμακευτικών λαθών και συνολικού κόστους νοσηλείας.

Η διεθνής εμπειρία έχει ήδη δείξει ότι τα συστήματα κατ’ οίκον νοσοκομειακής φροντίδας λειτουργούν αποτελεσματικότερα όταν ο νοσοκομειακός/κλινικός φαρμακοποιός συμμετέχει οργανωμένα και θεσμικά στην παρακολούθηση των ασθενών. Η Ελλάδα έχει πλέον την ευκαιρία, μέσα από τη συνεργασία του Υπουργείου Υγείας με επιστημονικούς φορείς όπως η ΠΕΦΝΙ, να διαμορφώσει ένα σύγχρονο και βιώσιμο μοντέλο φροντίδας που θα ενισχύει την ασφάλεια, τη συνέχεια της θεραπείας και την ποιότητα ζωής των ασθενών.

 

 

Πηγη: https://medicalmanage.gr

Έκτακτη τηλεδιάσκεψη των υπουργών Υγείας της ΕΕ συγκαλεί η Κυπριακή Προεδρία την Παρασκευή 5 Ιουνίου με αντικείμενο την πρόσφατη επιδημία Έμπολα στην κεντρική Αφρική και τη συζήτηση περαιτέρω μέτρων ετοιμότητας και την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων καθώς και τον συντονισμό μεταξύ των κρατών-μελών.

Σύμφωνα με εκπρόσωπο της Κυπριακής Προεδρίας η οποία ασκεί κατά το τρέχον εξάμηνο την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι αρχές παρακολουθούν στενά την κατάσταση από την έναρξη της κρίσης και έχουν προχωρήσει στον σχετικό σχεδιασμό.

Το θέμα θα αποτελέσει επίσης αντικείμενο ανταλλαγής απόψεων στο Συμβούλιο EPCSO της 16ης Ιουνίου, με στόχο την υποστήριξη συντονισμένης δράσης σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

 

Πηγη: https://www.healthreport.gr

Τα καπνικά προϊόντα αποτελούν μία από τις μεγαλύτερες απειλές για τη δημόσια υγεία παγκοσμίως, προκαλώντας 8 εκατομμύρια θανάτους κάθε χρόνο. Πάνω από 1 εκατομμύριο από αυτούς αφορούν μη καπνιστές που εκτίθενται στο παθητικό κάπνισμα.

Σε ό,τι αφορά την Ελλάδα ο συνδυασμός των ερευνητικών δεδομένων αποτυπώνει μια ανησυχητική εικόνα: η Ελλάδα βιώνει ταυτόχρονα υψηλά επίπεδα κλασικού καπνίσματος, παρά τη μείωση των τελευταίων χρόνων, και ταχύτατη άνοδο του ατμίσματος στη νεολαία.

Η Ελλάδα συγκεκριμένα παρουσιάζει μια από τις πιο ανησυχητικές αυξητικές τάσεις στην Ευρώπη. Σύμφωνα με την έκθεση ESPAD 2024 (European School Survey Project on Alcohol and Other Drugs) μεταξύ 2019 και 2024:

• Η συνδυαστική χρήση τσιγάρου και/ή ηλεκτρονικού τσιγάρου αυξήθηκε κατά 11 ποσοστιαίες μονάδες — μία από τις μεγαλύτερες αυξήσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη.

• Το 77% των Ελλήνων μαθητών δηλώνει ότι το ηλεκτρονικό τσιγάρο είναι «αρκετά» ή «πολύ» εύκολο να βρεθεί — ένα από τα υψηλότερα ποσοστά στην Ευρώπη (ευρωπαϊκός μέσος: 60%).

• Το 17% των Ελλήνων μαθητών είχε δοκιμάσει ηλεκτρονικό τσιγάρο σε ηλικία 13 ετών ή μικρότερη. Το 5% περίπου ξεκίνησε καθημερινή χρήση ηλεκτρονικού τσιγάρου στην ίδια ηλικία (αγόρια: 5,1%, κορίτσια: 4,9%) — σχεδόν διπλάσιο από τον ευρωπαϊκό μέσο του 2,9%.

• Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η χρήση ηλεκτρονικού τσιγάρου αποτελεί πλέον ένα από τα πιο ταχύτατα αναπτυσσόμενα φαινόμενα στη νεολαία. Η διά βίου επικράτηση χρήσης ηλεκτρονικού τσιγάρου (44% μέσος όρος) ξεπερνά πλέον εκείνη του κλασικού τσιγάρου (32%) σε πολλές χώρες. Η αντιστροφή του χάσματος φύλου — με τα κορίτσια να υπερτερούν των αγοριών στη χρήση ηλεκτρονικού τσιγάρου— αποτελεί μια νέα τάση που συνδέεται με τη γοητεία των αρωματισμένων καπνικών προϊόντων και τις στρατηγικές marketing που απευθύνονται σε νέες γυναίκες. Στην Ελλάδα η εικόνα αυτή επιβεβαιώνεται με ιδιαίτερη έμφαση.

Τα δεδομένα δείχνουν ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε δυσμενή θέση σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, τόσο ως προς την επικράτηση χρήσης όσο και ως προς την ανοδική τάση, γεγονός που υπογραμμίζει την ανάγκη για ενισχυμένες πολιτικές πρόληψης στη χώρα μας.

Με αφορμή τα παραπάνω και στο πλαίσιο της ενεργής δραστηριοποίησης της για την πρόληψη των καρδιαγγειακών νόσων, η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία δημιούργησε ένα σύντομο οδηγό με τη μορφή φυλλαδίου, τον οποίο θα διανείμει ευρύτατα -σε έντυπη και ηλεκτρονική μορφή- σε μια προσπάθεια ενημέρωσης, ευαισθητοποίησης και ενθάρρυνσης των καπνιστών, ώστε να προσπαθήσουν άμεσα να διακόψουν το κάπνισμα.

Ταυτόχρονα, με την εποπτεία της ΕΚΕ και της Ομάδας Εργασίας Πρόληψης και Αποκατάστασης της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας, διευρύνονται τα Καρδιολογικά Ιατρεία Διακοπής του Καπνίσματος, με κύριο στόχο οι πολίτες να έχουν ακόμη περισσότερες επιλογές για να απευθυνθούν σε επαγγελματίες υγείας στη μάχη τους με το κάπνισμα.

Γιατί να Κόψετε το Κάπνισμα

1. Για τις επιπτώσεις στην υγεία σου
• Οι καπνιστές έχουν διπλάσιο κίνδυνο εγκεφαλικού και τετραπλάσιο κίνδυνο καρδιακής νόσου.
• Το κάπνισμα συνδέεται με πολλούς τύπους καρκίνου καθώς και άλλες ασθένειες.

2. Για τις Οικονομικές Επιπτώσεις

• Ο καπνός καταναλώνει σημαντικό μέρος του οικογενειακού προϋπολογισμού — χρήματα που θα μπορούσαν να διατεθούν σε πιο σημαντικά πράγματα για εσάς και την οικογένειά σας.

• Το κάπνισμα επηρεάζει αρνητικά τις κοινωνικές σχέσεις και αλληλεπιδράσεις. Η διακοπή σημαίνει ελευθερία κινήσεων χωρίς περιορισμούς, καλύτερη παραγωγικότητα και δυνατότητα να αποτελέσετε θετικό παράδειγμα για τα παιδιά και τους αγαπημένους σας.

3. Για την προστασία του Περιβάλλοντος

• Τα αποτσίγαρα είναι από τα πιο συχνά απορριπτόμενα απόβλητα παγκοσμίως. Επικίνδυνες ουσίες όπως αρσενικό, μόλυβδος, νικοτίνη και φορμαλδεΰδη διαπερνούν το έδαφος και τα υδάτινα οικοσυστήματα. Ο καπνός συμβάλλει μετρήσιμα στη ρύπανση του αέρα, ενώ το κόστος καθαρισμού επιβαρύνει τους πολίτες και όχι τις καπνοβιομηχανίες.
Τι Συμβαίνει στο Σώμα μετά τη Διακοπή του Καπνίσματος

Τα οφέλη είναι άμεσα και αυξάνονται συνεχώς με την πάροδο του χρόνου:
• Σε 20 λεπτά: Πέφτει ο καρδιακός ρυθμός.
• Σε 12 ώρες: Ομαλοποιείται το μονοξείδιο του άνθρακα στο αίμα.
• Σε 2–3 μήνες: Μειώνεται ο κίνδυνος καρδιακής προσβολής, βελτιώνεται η πνευμονική λειτουργία.
• Σε 1–9 μήνες: Μειώνονται ο βήχας και η δύσπνοια.
• Σε 1 χρόνο: Ο πρόσθετος κίνδυνος στεφανιαίας νόσου μειώνεται στο μισό σε σχέση με έναν καπνιστή.
• Σε 5 χρόνια: Ο κίνδυνος εγκεφαλικού εξισώνεται με αυτόν ενός μη καπνιστή.
• Σε 10 χρόνια: Ο κίνδυνος θανάτου από καρκίνο του πνεύμονα μειώνεται στο μισό.
• Σε 15 χρόνια: Ο κίνδυνος στεφανιαίας νόσου επιστρέφει στα επίπεδα ενός μη καπνιστή.
Πρακτικές Συμβουλές για τη Διακοπή του Καπνίσματος

• Ορίστε μια συγκεκριμένη ημερομηνία διακοπής – ένα κοντινό χρονικό ορίζοντα που θα σας κρατά συγκεντρωμένους.
• Ενημερώστε οικογένεια, φίλους και συναδέλφους, ώστε να σας στηρίξουν και να σας αποτρέπουν από τους πειρασμούς.
• Απομακρύνετε όλα τα προϊόντα καπνού από το σπίτι και τον χώρο εργασίας σας για να ελαχιστοποιήσετε τις αφορμές.
• Αντιμετωπίστε προκαταβολικά τις προκλήσεις – οι πρώτες εβδομάδες είναι οι πιο κρίσιμες.
Τι μπορείς να κάνεις όταν η επιθυμία σού χτυπάει την πόρτα— Η Τεχνική των 4D

• Καθυστέρηση (Delay): Αναβάλετε όσο μπορείτε για να μην υποκύψετε στην επιθυμία.

• Βαθιές αναπνοές (Deep breathing): Κάντε 10 βαθιές αναπνοές για να χαλαρώσετε μέχρι να περάσει η επιθυμία.

• Δροσερό νερό (Drink water): Πιείτε νερό ως υγιεινή εναλλακτική.

• Διασπορά προσοχής (Do something else): Διαβάστε, περπατήστε, ακούστε μουσική!

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καπνίσματος και τις πρωτοβουλίες της ΕΚΕ, ο κ. Κωνσταντίνος Τούτουζας, Καθηγητής Καρδιολογίας ΕΚΠΑ και Πρόεδρος της ΕΚΕ, αναφέρει: «Τα στοιχεία δεν αφήνουν περιθώρια εφησυχασμού. Το κάπνισμα και οι νέες μορφές χρήσης καπνικών προϊόντων συνεχίζουν να απειλούν σοβαρά τη δημόσια υγεία, με ολοένα και περισσότερους νέους να εκτίθενται από πολύ μικρή ηλικία σε έναν επικίνδυνο εθισμό. Η ενημέρωση, η πρόληψη και η έγκαιρη παρέμβαση αποτελούν σήμερα πιο επιτακτική ανάγκη από ποτέ.

Η διακοπή του καπνίσματος δεν είναι απλώς μια προσωπική επιλογή· είναι μια ουσιαστική επένδυση στη ζωή, την υγεία και το μέλλον μας. Κάθε προσπάθεια μετράει και κάθε μέρα χωρίς καπνό είναι ένα σημαντικό βήμα προς μια καλύτερη ποιότητα ζωής — για εμάς, τα παιδιά μας και τους ανθρώπους που αγαπάμε.
Ας παραμείνουμε όλοι σε εγρήγορση απέναντι στις σύγχρονες μορφές καπνικών προϊόντων και στις πρακτικές που στοχεύουν ιδιαίτερα τους νέους. Με σωστή ενημέρωση, υποστήριξη από τους επαγγελματίες υγείας και συλλογική ευθύνη, μπορούμε να περιορίσουμε την εξάπλωση του καπνίσματος και να προστατεύσουμε τη νέα γενιά».

 

 

Πηγη: https://www.healthreport.gr/

Μια νέα στοχευμένη θεραπεία που έχει σχεδιαστεί για να ενεργοποιεί τον θάνατο των καρκινικών κυττάρων δείχνει σημαντικές δυνατότητες σε ασθενείς με προχωρημένο καρκίνο του εντέρου, σύμφωνα με τα αποτελέσματα πρώιμης κλινικής δοκιμής.

Η θεραπεία ονομάζεται ozekibart και χορηγήθηκε σε συνδυασμό με τη χημειοθεραπεία Folfiri, μια καθιερωμένη θεραπευτική προσέγγιση για ασθενείς με προχωρημένο ορθοκολικό καρκίνο. Τα πρώτα στοιχεία δείχνουν ότι ο συνδυασμός πέτυχε συρρίκνωση όγκων σε μέρος των ασθενών, ενώ σε πολύ μεγαλύτερο ποσοστό ανέκοψε την εξέλιξη της νόσου.

Τα ευρήματα παρουσιάζονται στην ετήσια συνάντηση της American Society of Clinical Oncology στο Σικάγο, ένα από τα σημαντικότερα διεθνή συνέδρια για την ογκολογία.

Πώς δρα η ozekibart

Η ozekibart δρα μιμούμενη μια φυσική πρωτεΐνη του οργανισμού. Συνδέεται με ειδικούς υποδοχείς στην επιφάνεια των καρκινικών κυττάρων και πυροδοτεί τον θάνατό τους, περιορίζοντας παράλληλα τη βλάβη στους υγιείς ιστούς.

Η προσέγγιση αυτή έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για ασθενείς με προχωρημένη νόσο, στους οποίους οι διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές συχνά μειώνονται μετά την αποτυχία προηγούμενων σχημάτων.

Η δοκιμή Φάσης Ι πραγματοποιήθηκε υπό την καθοδήγηση του Royal Marsden NHS Foundation Trust και περιέλαβε 45 ασθενείς με προχωρημένο καρκίνο του εντέρου. Όλοι οι συμμετέχοντες είχαν εμφανίσει επιδείνωση της νόσου μετά από δύο ή τρεις προηγούμενες θεραπείες και δεν μπορούσαν να υποβληθούν σε χειρουργική επέμβαση.

Σταθεροποίηση της νόσου σχεδόν σε 9 στους 10 ασθενείς

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι όγκοι συρρικνώθηκαν στο 20% των ασθενών. Ακόμη πιο σημαντικό, η ανάπτυξη του καρκίνου σταμάτησε σχεδόν σε 9 στους 10 συμμετέχοντες, με το ποσοστό να φτάνει το 87%.

Σε μία ιδιαίτερα ενθαρρυντική περίπτωση, η επαναληπτική απεικόνιση δεν έδειξε ορατό όγκο. Αν και τα δεδομένα προέρχονται από πρώιμη μελέτη και χρειάζονται επιβεβαίωση σε μεγαλύτερες δοκιμές, το αποτέλεσμα θεωρείται σημαντικό για μια ομάδα ασθενών με λίγες εναπομείνασες θεραπευτικές επιλογές.

Η Dr Hazel Lote, σύμβουλος ιατρικής ογκολογίας στο Royal Marsden NHS Foundation Trust και honorary appointee στο Institute of Cancer Research του Λονδίνου, χαρακτήρισε τα πρώτα αποτελέσματα ενθαρρυντικά για τους ασθενείς με προχωρημένο ορθοκολικό καρκίνο.

Όπως ανέφερε, ο συνδυασμός ozekibart και Folfiri δεν οδήγησε μόνο σε συρρίκνωση όγκων σε ορισμένους ασθενείς, αλλά εμπόδισε την επιδείνωση της νόσου σε πολλούς άλλους. Αυτό, κατά την ίδια, δείχνει ότι η θεραπευτική προσέγγιση μπορεί να αποτελέσει μια νέα επιλογή στο μέλλον.

Η μαρτυρία ασθενούς που συμμετείχε στη δοκιμή

Η Amanda Burgess, 59 ετών, από το East Sussex, εντάχθηκε στη δοκιμή τον Ιούλιο του 2025. Είχε διαγνωστεί με καρκίνο του εντέρου τον Απρίλιο του 2024 και υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση για την αφαίρεση του όγκου. Αργότερα, όμως, ενημερώθηκε ότι ο καρκίνος είχε εξαπλωθεί.

Ακολούθησαν χημειοθεραπεία και ανοσοθεραπεία, χωρίς επιτυχία. Η ίδια περιέγραψε τη νέα θεραπεία ως μια παρέμβαση που της έδωσε «νέα πνοή ζωής».

Όπως είπε, από την έναρξη της δοκιμής έχει καταγράψει δύο σημαντικές μειώσεις στο μέγεθος του όγκου, ενώ η κατάστασή της παραμένει πλέον σταθερή. Η χημειοθεραπεία ήταν κατά περιόδους δύσκολη, ωστόσο η ίδια ανέφερε ότι δεν εμφάνισε ανεπιθύμητες ενέργειες από το υπό δοκιμή φάρμακο.

Η Burgess δήλωσε ότι η ενέργειά της έχει επιστρέψει και ότι μπορεί να κάνει ξανά πράγματα που αγαπά, όπως καθημερινές βόλτες με τα σκυλιά της, τένις, Pilates και χρόνο με τον σύζυγό της, David, και τα παιδιά τους.

Καρκίνος του εντέρου: Υψηλή επίπτωση και μεγάλη θνησιμότητα

Ο καρκίνος του εντέρου αποτελεί τον τέταρτο συχνότερο καρκίνο στο Ηνωμένο Βασίλειο, με περισσότερες από 48.000 νέες διαγνώσεις κάθε χρόνο. Παράλληλα, αποτελεί τη δεύτερη συχνότερη αιτία θανάτου από καρκίνο στη χώρα, προκαλώντας περίπου 17.700 θανάτους ετησίως.

Τα στοιχεία αυτά εξηγούν γιατί η ανάπτυξη νέων θεραπευτικών επιλογών έχει μεγάλη σημασία, ιδιαίτερα για ασθενείς με προχωρημένη νόσο που δεν ανταποκρίνονται πλέον στις υπάρχουσες θεραπείες.

Η Dr Lote σημείωσε ότι τα ευρήματα είναι πραγματικά ενθαρρυντικά και στηρίζουν τη συνέχιση της έρευνας. Το επόμενο κρίσιμο βήμα είναι να αποσαφηνιστεί αν η αποτελεσματικότητα του συνδυασμού μπορεί να επιβεβαιωθεί σε μεγαλύτερο αριθμό ασθενών και με μεγαλύτερη διάρκεια παρακολούθησης.

Η στήριξη του Bowelbabe Fund

Η δοκιμή υποστηρίζεται από το Bowelbabe Fund for Cancer Research UK, το οποίο δημιουργήθηκε από τη Dame Deborah James. Η James, που πέθανε τον Ιούνιο του 2022 σε ηλικία 40 ετών, είχε συμβάλει καθοριστικά στην ευαισθητοποίηση του κοινού για τον καρκίνο του εντέρου και τη σημασία της έγκαιρης διάγνωσης.

Η χρηματοδότηση τέτοιων μελετών αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς οι νέες στοχευμένες θεραπείες μπορούν να αλλάξουν την προοπτική για ασθενείς που μέχρι σήμερα είχαν περιορισμένες επιλογές.

Παρότι η ozekibart βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο αξιολόγησης, τα πρώτα δεδομένα δημιουργούν συγκρατημένη αισιοδοξία. Η πρόκληση πλέον είναι η επιστημονική επιβεβαίωση, η αξιολόγηση της ασφάλειας σε μεγαλύτερες μελέτες και ο εντοπισμός των ασθενών που μπορούν να ωφεληθούν περισσότερο.

 

 

πΗΓΗ: https://healthpharma.gr

Μια απλή εξέταση αίματος, η οποία ανιχνεύει πρωτεΐνες που συνδέονται με τη νόσο Αλτσχάιμερ, μπορεί στο μέλλον να βοηθήσει τους γιατρούς να εντοπίζουν τις πρώτες βιολογικές αλλαγές της νόσου πολύ πριν εμφανιστούν συμπτώματα άνοιας.

Νέα ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ότι η παθολογία της νόσου μπορεί να υπάρχει ήδη στη μέση ηλικία, ακόμη και σε ανθρώπους που δεν εμφανίζουν γνωστική έκπτωση. Παράλληλα, οι πρώιμες αυτές ενδείξεις φαίνεται να συνδέονται με μικρές, αλλά μετρήσιμες, διαφορές στη μνήμη και στην ταχύτητα επεξεργασίας πληροφοριών.

Τα ευρήματα ενισχύουν την προοπτική μιας πιο έγκαιρης διάγνωσης, η οποία θα μπορούσε να διευκολύνει τη συμμετοχή ασθενών σε κλινικές μελέτες ή την επιλογή θεραπειών που τροποποιούν την πορεία της νόσου σε πρώιμο στάδιο. Ωστόσο, οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι οι εξετάσεις αυτές δεν είναι ακόμη έτοιμες για μαζικό προληπτικό έλεγχο στον γενικό πληθυσμό.

Οι πρωτεΐνες που «προδίδουν» τη νόσο Αλτσχάιμερ

Η νόσος Αλτσχάιμερ χαρακτηρίζεται από τη μη φυσιολογική συσσώρευση πρωτεϊνών στον εγκέφαλο. Οι δύο βασικές αλλοιώσεις αφορούν τις πλάκες β-αμυλοειδούς και τις συσσωρεύσεις της πρωτεΐνης tau, οι οποίες συνδέονται με τη βλάβη των νευρικών κυττάρων και τη σταδιακή γνωστική έκπτωση.

Στη νέα μελέτη, οι ερευνητές εξέτασαν στο αίμα δύο βιοδείκτες αμυλοειδούς, καθώς και τον βιοδείκτη p-tau217, ο οποίος αποτελεί έναν από τους πλέον υποσχόμενους δείκτες για την ανίχνευση παθολογίας που σχετίζεται με τη νόσο Αλτσχάιμερ.

Στην ανάλυση συμμετείχαν 1.350 άνθρωποι στις Ηνωμένες Πολιτείες, χωρίς διάγνωση άνοιας, με μέση ηλικία τα 61 έτη. Από αυτούς, 86 εμφάνισαν υψηλές τιμές στους συγκεκριμένους βιοδείκτες.

Σύνδεση με μνήμη και ταχύτητα σκέψης

Οι συμμετέχοντες με αυξημένους βιοδείκτες παρουσίασαν χαμηλότερη γνωστική επίδοση σε σύγκριση με τους υπόλοιπους. Κατά την πενταετή παρακολούθηση, οι ερευνητές κατέγραψαν επίσης ταχύτερη μείωση της λεκτικής μνήμης και βραδύτερη ταχύτητα επεξεργασίας πληροφοριών.

Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι βιολογικές μεταβολές που χαρακτηρίζουν τη νόσο Αλτσχάιμερ μπορεί να ξεκινούν αρκετά χρόνια πριν εκδηλωθούν σαφείς δυσκολίες στην καθημερινότητα. Μέχρι σήμερα, οι περισσότερες σχετικές έρευνες είχαν επικεντρωθεί σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας. Η νέα ανάλυση μεταφέρει το ενδιαφέρον στη μέση ηλικία, όπου τα σημάδια εμφανίζονται σπανιότερα, αλλά ενδέχεται ήδη να έχουν γνωστικές επιπτώσεις.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η ανίχνευση πρώιμης παθολογίας μέσω εύκολα προσβάσιμων εξετάσεων αίματος θα μπορούσε να βοηθήσει στον σχεδιασμό προληπτικών παρεμβάσεων και κλινικών δοκιμών με στόχο την καθυστέρηση ή ακόμη και την αποτροπή της εμφάνισης άνοιας.

Τι μπορεί και τι δεν μπορεί να δείξει μια εξέταση αίματος

Η παρουσία βιοδεικτών στο αίμα δεν σημαίνει αυτομάτως ότι ένας άνθρωπος θα αναπτύξει συμπτώματα άνοιας. Οι βιοδείκτες καταγράφουν βιολογικές αλλαγές που συνδέονται με τη νόσο, αλλά η κλινική εξέλιξη μπορεί να διαφέρει σημαντικά από άτομο σε άτομο.

Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο οι επιστήμονες αντιμετωπίζουν τα ευρήματα ως σημαντικό βήμα για την έρευνα, όχι ως άμεση βάση για προληπτικό έλεγχο όλων των πολιτών χωρίς συμπτώματα.

Οι εξετάσεις αίματος παρουσιάζουν σημαντικά πρακτικά πλεονεκτήματα. Είναι λιγότερο επεμβατικές από την οσφυονωτιαία παρακέντηση, μπορούν να εφαρμοστούν σε μεγαλύτερη κλίμακα και ενδέχεται να κοστίζουν λιγότερο από τις απεικονιστικές εξετάσεις PET. Ωστόσο, πριν περάσουν στην καθημερινή κλινική πρακτική, χρειάζονται αξιολόγηση σε μεγαλύτερους και πιο ποικιλόμορφους πληθυσμούς.

Νεότερη απεικόνιση εντοπίζει νωρίτερα την πρωτεΐνη tau

Ξεχωριστή μελέτη, που δημοσιεύθηκε επίσης στο πλαίσιο της νέας επιστημονικής συζήτησης, εξέτασε μια διαφορετική προσέγγιση για την πρώιμη αναγνώριση της νόσου: την απεικόνιση των συσσωρεύσεων tau στον εγκέφαλο.

Οι ερευνητές συνέκριναν το Flortaucipir, έναν ραδιενεργό ιχνηθέτη που χρησιμοποιείται σε σαρώσεις PET, με τον νεότερο παράγοντα MK6240. Η μελέτη περιέλαβε 682 άτομα στις Ηνωμένες Πολιτείες και στον Καναδά.

Το MK6240 εντόπισε περισσότερες από διπλάσιες θετικές περιπτώσεις tau σε περιοχές όπου η πρωτεΐνη εμφανίζεται στα πρώτα στάδια της νόσου, σε σύγκριση με το Flortaucipir. Το εύρημα υποδηλώνει ότι νεότερες τεχνικές απεικόνισης μπορεί να καταγράφουν τις αλλαγές της νόσου Αλτσχάιμερ νωρίτερα από τα υφιστάμενα εργαλεία.

Το Flortaucipir, γνωστό και ως Tauvid, διαθέτει άδεια κυκλοφορίας στο Ηνωμένο Βασίλειο, ωστόσο δεν χρησιμοποιείται συστηματικά στο βρετανικό Εθνικό Σύστημα Υγείας.

Η πρώιμη διάγνωση ανοίγει δρόμο για νέες θεραπείες

Η Dr Jacqui Hanley, επικεφαλής χρηματοδότησης έρευνας στο Alzheimer’s Research UK, σημείωσε ότι οι δύο μελέτες προστίθενται σε ένα αυξανόμενο σώμα δεδομένων για την ανίχνευση των βιολογικών αλλαγών της νόσου πολύ νωρίτερα στη ζωή, είτε μέσω αιματολογικών βιοδεικτών είτε μέσω εξελιγμένης απεικόνισης του εγκεφάλου.

Η έγκαιρη αναγνώριση αυτών των αλλαγών μπορεί να αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία καθώς αναπτύσσονται θεραπείες που στοχεύουν τα πρώιμα στάδια της νόσου. Άτομα που εντοπίζονται νωρίτερα θα μπορούσαν να συμμετέχουν σε κλινικές δοκιμές νέων θεραπειών ή, στο μέλλον, να αξιολογούνται για θεραπείες που επιβραδύνουν την εξέλιξη της νόσου.

Σήμερα, πολλοί ασθενείς στο Ηνωμένο Βασίλειο περιμένουν μεγάλο χρονικό διάστημα για διάγνωση άνοιας, χάνοντας συχνά ευκαιρίες για έγκαιρη υποστήριξη, συμμετοχή σε μελέτες ή πρόσβαση σε καινοτόμες επιλογές φροντίδας.

Στόχος οι εξετάσεις αίματος στο NHS έως το 2029

Η ανάγκη για ταχύτερη και πιο προσιτή διάγνωση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς περίπου ένα εκατομμύριο άνθρωποι ζουν σήμερα με άνοια στο Ηνωμένο Βασίλειο. Ο αριθμός αυτός αναμένεται να αυξηθεί στα 1,4 εκατομμύρια έως το 2040.

Η νόσος Αλτσχάιμερ αποτελεί τη συχνότερη αιτία άνοιας και ευθύνεται για το μεγαλύτερο μέρος των περιστατικών. Στο πλαίσιο αυτό, το Blood Biomarker Challenge, μια πρωτοβουλία πολλών εκατομμυρίων λιρών με τη συμμετοχή του Alzheimer’s Society, του Alzheimer’s Research UK και του National Institute for Health and Care Research, επιδιώκει να καταστήσει διαθέσιμες εξετάσεις αίματος για τη διάγνωση της άνοιας στο NHS έως το 2029.

Η προοπτική είναι σημαντική, αλλά απαιτεί προσοχή. Οι νέες μελέτες είναι παρατηρητικές και δεν αρκούν ακόμη για να αλλάξουν την καθιερωμένη κλινική πρακτική. Δείχνουν, ωστόσο, ότι η νόσος Αλτσχάιμερ μπορεί να καταγράφεται βιολογικά πολύ πριν από τα εμφανή συμπτώματα, μετακινώντας τη συζήτηση από την καθυστερημένη διάγνωση στην έγκαιρη αναγνώριση και την πρόληψη.

 

 

ΠΗΓΗ: https://healthpharma.gr/