Κατηγορία: Γενικά

Τα παιδιά ηλικίας κάτω των 5 ετών αντιμετωπίζουν 3πλάσιο κίνδυνο να αρρωστήσουν αν καταναλώσουν μη ασφαλές φαγητό, σε σύγκριση με τους εφήβους και τους ενήλικες, σύμφωνα με νέα έρευνα του ΠΟΥ.

Παρότι αποτελούν μόλις το 9% του παγκόσμιου πληθυσμού, τα παιδιά αντιστοιχούν στο 33% των συνολικών περιστατικών τροφικής δηλητηρίασης, ιογενούς γαστρεντερίτιδας και άλλων νοσημάτων που προκαλούνται από την κατανάλωση μη ασφαλούς (ή μολυσμένου) φαγητού. Ειδικά οι διαρροϊκές ασθένειες μπορούν να αποδειχθούν φονικές σε αυτές τις ευάλωτες ηλικιακές ομάδες από την εκτεταμένη αφυδάτωση και σοβαρή ηλεκτρολυτική διαταραχή που προκαλούν. Επιπλέον η έκθεση σε βαρέα μέταλλα μέσω της τροφής (όπως ο μόλυβδος ή ο μεθυλυδράργυρος) μπορούν να εμποδίσουν την ομαλή εγκεφαλική ανάπτυξη και να αφήσουν ισόβιες νευρολογικές βλάβες στα παιδιά.

Ο ΠΟΥ εκτιμά πως 866 εκατ. περιστατικά ασθένειας και 1,5 εκατ. θάνατοι ετησίως οφείλονται στη κατανάλωση μη ασφαλούς φαγητού. Τα περιστατικά αυτά μπορούν να μειωθούν δραστικά αν αυξηθεί η πρόσβαση σε καθαρό νερό, σε καλύτερες συνθήκες υγιεινής και σε καλύτερες διαδικασίες συντήρησης των τροφίμων όπως είναι η παστερίωση π.χ. για το γάλα.

Παρότι το φορτίο νοσηρότητας και θνησιμότητας από το μη ασφαλές φαγητό μειώθηκε από το 2000 στο 2025, εξακολουθούν να καταγράφονται σημαντικές ανισότητες στη Αφρική και την νοτιοανατολική Ασία. Η έκθεση σε βιολογικούς κινδύνους όπως είναι τα βακτήρια, οι ιοί και τα παράσιτα που αναπτύσσονται στα τρόφιμα σε κακές συνθήκες συντήρησης συνιστούν τη μεγαλύτερη υγειονομική απειλή και ευθύνονται για περίπου 860 εκατ. περιστατικά ασθένειας ετησίως, όπως δείχνουν τα δεδομένα του 2021.

Αρσενικό, μόλυβδος και μεθυλυδράργυρος τα πιο επικίνδυνα μέταλλα

Αναφορικά τώρα με τους θανάτους, η «μερίδα του λέοντος» οφείλεται στην έκθεση σε βαρέα μέταλλα και άλλα χημικά. Το έτος 2021 τα τοξικά χημικά ευθύνονταν για το 73% των θανάτων από μολυσμένο φαγητό. Το φορτίο αυτό αποδίδονταν κατά 42% στο ανόργανο αρσενικό και κατά 31% στον μόλυβδο, καθώς η έκθεση σε αυτά τα δύο βαρέα μέταλλα αυξάνει τον κίνδυνο για καρδιαγγειακά νοσήματα και πολλούς καρκίνους.

Απώλεια παραγωγικότητας

Σε οικονομικοτεχνικό επίπεδο οι ασθένειες από την κατανάλωση μολυσμένων τροφίμων το 2021 προκάλεσαν απώλεια παραγωγικότητας ύψους 310 δισ. δολαρίων. Όταν ο Π.Ο.Υ. προσάρμοσε το ποσό αυτό στο κόστος ζωής μιας δυτικής κοινωνίας, η απώλεια παραγωγικότητας σε ετήσια βάση (από την απουσία από την εργασία λόγω ασθενείας) εκτοξεύθηκε στα 647 δισ. δολάρια.

«Η ασφάλεια των τροφίμων δεν είναι ένα αφηρημένο θεωρητικό ζήτημα. Αφορά κάθε γεύμα, κάθε οικογένεια, κάθε ημέρα. Μέχρι τώρα ωστόσο δεν υπολογίζαμε το φορτίο της. Τα νέα ευρήματα έρχονται να συμπληρώνουν τα κενά στη γνώση και να αναδείξουν πόσο σημαντικό ζήτημα δημόσιας υγείας αποτελεί. Για πρώτη φορά κάθε χώρα έχει τα δικά της στοιχεία και μπορούμε να δούμε πού είναι βαρύτερο το φορτίο νοσηρότητας και θνησιμότητας ώστε να λάβουμε μέτρα για την αντιμετώπιση του» επεσήμανε ο Δρ. Τέντρος Άντχανομ Γιεμπρεγιέσους (Tedros Adhanom Ghebreyesus), Γενικός Διευθυντής του Π.Ο.Υ.

Αξιολόγηση 42 διατροφικών κινδύνων

Η νέα έκθεση του Π.Ο.Υ. διευρύνει τη βάση δεδομένων, αξιολογώντας 42 βασικούς διατροφικούς κινδύνους που περιλαμβάνουν βακτήρια, ιούς παράσιτα και χημικά τα οποία απαντώνται στα τρόφιμα. Τα στοιχεία συλλέχθηκαν από 194 χώρες στο διάστημα 2000-2021.

Η νέα ανάλυση περιλαμβάνει βαρέα μέταλλα, τον ροταϊό και το παράσιτο Trypanosoma cruzi που προκαλεί τη νόσο Chagas. Η νόσος Chagas (ή αμερικανική τρυπανοσωμίαση) είναι μια παρασιτική τροπική ασθένεια που προκαλείται από το πρωτόζωο Trypanosoma cruzi. Μεταδίδεται κυρίως μέσω των μολυσμένων περιττωμάτων εντόμων (triatomine bugs) που τσιμπούν κατά τη διάρκεια του ύπνου.

Τα τρόφιμα μπορούν να μολυνθούν με χημικά όπως το αρσενικό ό μόλυβδος και ο μεθυλυδράργυρος. Ο τελευταίος αφορά μια εξαιρετικά τοξική οργανική ένωση που συσσωρεύεται στους ζωντανούς οργανισμούς. Συναντάται κυρίως ως υδροδιαλυτός ρύπος στα ψάρια και τα θαλασσινά και είναι γνωστός για τη νευροτοξική του δράση στον ανθρώπινο εγκέφαλο. Όταν αυτά τα συστατικά εισχωρήσουν στην τροφική αλυσίδα είναι πολύ δύσκολο έως και αδύνατο να αφαιρεθούν. Παρότι η συγκέντρωση βαρέων μετάλλων στις τροφές μειώνεται με τα χρόνια, η μελέτη του Π.Ο.Υ. για πρώτη φορά υπολογίζει πόσοι θάνατοι ετησίως αποδίδονται στην έκθεση σε βαρέα μέταλλα, μέσω της διατροφής και του νερού. Τα ευρήματα επίσης αναδεικνύουν τις μεγάλες ανισότητες, με το μεγαλύτερο φορτίο να καταγράφεται στις χώρες χαμηλού κατά κεφαλήν εισοδήματος. Η Αφρική και η νοτιοανατολική Ασία αντιπροσωπεύουν το 75% των συνολικών ασθενειών και το 60% των θανάτων παγκοσμίως σε αυτόν τον τομέα.

«Αυτή η μελέτη συνιστά κώδωνα κινδύνου και οδικό χάρτη. Τα ευρήματα δείχνουν πως οι ασθένειες που προκαλούνται από μολυσμένα τρόφιμα γίνονται πιο επικίνδυνες από την εξελισσόμενη κλιματική αλλαγή και από την επιδεινούμενη μικροβιακή αντοχή. Αυτές οι απειλές δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν αποσπασματικά. Πρέπει να σπάσουμε τα σιλό ανάμεσα στην υγεία, τη γεωργία και το περιβάλλον. Χρειαζόμαστε την προσέγγιση της μίας, ενιαίας υγείας», επεσήμανε η Γιούκι Μινάτο (Yuki Minato), Τεχνική Διευθύντρια στον ΠΟΥ για την Ασφάλεια των Τροφίμων.

Πηγη: https://www.insider.gr/

Την ώρα που οι υγειονομικές αρχές στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν την επιδημία Έμπολα, επιστήμονες σε όλο τον κόσμο επιταχύνουν τις προσπάθειές τους για την ανάπτυξη εμβολίου κατά του στελέχους του ιού που ευθύνεται για την έξαρση.

Παρότι υπάρχουν ήδη δύο εγκεκριμένα εμβόλια για τον Έμπολα, αυτά στοχεύουν το στέλεχος Zaire και όχι το στέλεχος Bundibugyo, το οποίο έχει προκαλέσει την τρέχουσα επιδημία. Μέχρι σήμερα, η επιδημία έχει προκαλέσει τον θάνατο 61 ανθρώπων, ενώ έχουν καταγραφεί 359 επιβεβαιωμένα κρούσματα στο Κονγκό και τη γειτονική Ουγκάντα.

Το επίκεντρο της επιδημίας βρίσκεται στην επαρχία Ιτούρι, στα βορειοανατολικά του Κονγκό, όπου οι ένοπλες συγκρούσεις, οι μετακινήσεις πληθυσμών, η παρουσία μεγάλων μεταναστευτικών κοινοτήτων και οι ανεπαρκώς στελεχωμένες υγειονομικές δομές δυσχεραίνουν τον έλεγχο της εξάπλωσης.

Σε σχετικό podcast της ιστοσελίδας The Conversation, οι επιστήμονες Τερέζα Λαμπ και Ρεμπέκα Μέικινσον από την Ομάδα Εμβολίων της Οξφόρδης παρουσιάζουν τις προσπάθειές τους για την ανάπτυξη ενός υποψήφιου εμβολίου κατά του στελέχους Bundibugyo. Την 1η Ιουνίου, η ερευνητική τους ομάδα συγκαταλέχθηκε στις τρεις που έλαβαν χρηματοδότηση ταχείας ανάπτυξης από τον Συνασπισμό για Καινοτομίες στην Επιδημική Ετοιμότητα (CEPI), μαζί με τις Moderna και IAVI.

Η ομάδα της Οξφόρδης αξιοποιεί την τεχνολογία ιικού φορέα ChAdOx1, η οποία αποτέλεσε τη βάση του εμβολίου Oxford-AstraZeneca κατά της COVID-19, προσαρμόζοντάς την στο στέλεχος Bundibugyo του Έμπολα. Η προσέγγιση αυτή βασίζεται σε προηγούμενη ερευνητική εργασία για άλλο στέλεχος του ιού το 2022.

Σύμφωνα με την Τερέζα Λαμπ, η ανάπτυξη ενός εμβολίου περιλαμβάνει συνήθως προκλινικές δοκιμές, μελέτες σε ζώα και παραγωγή παρτίδων για κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους. Ωστόσο, χάρη στην εμπειρία που έχει αποκτηθεί από την πλατφόρμα ChAdOx1, οι ερευνητές επιδιώκουν να «τρέξουν» όλα αυτά τα στάδια παράλληλα, επιταχύνοντας σημαντικά τη διαδικασία.

Η ίδια αποκάλυψε ότι οι δοκιμές σε μικρά ζώα έχουν ήδη ξεκινήσει, ενώ παράλληλα παρασκευάζονται δόσεις του εμβολίου για κλινικές δοκιμές, με στόχο την έναρξη μελέτης φάσης Ι το συντομότερο δυνατό.

Από την πλευρά της, η Ρεμπέκα Μέικινσον υπογράμμισε ότι το βασικό ζητούμενο δεν είναι πλέον αν μπορεί να αναπτυχθεί ένα εμβόλιο κατά του Έμπολα, αλλά πώς μπορούν να δημιουργούνται και να είναι διαθέσιμα τέτοια εμβόλια πριν από την εκδήλωση νέων επιδημιών, ώστε να χρησιμοποιούνται άμεσα όπου και όταν χρειάζονται περισσότερο.

Πηγη: https://www.news4health.gr/

Απώλεια βάρους πάνω από 30% υπόσχεται μία νέα, πιο ισχυρή θεραπεία για την παχυσαρκία, που αναμένεται να κυκλοφορήσει στις ΗΠΑ και την Ευρώπη εντός του 2027. Αυτό έδειξαν τα αποτελέσματα νέων μελετών, που ανακοινώθηκαν στη Νέα Ορλεάνη στο συνέδριο που οργάνωσε η Αμερικανική Διαβητολογική Εταιρεία (ADA) και οι εργασίες του οποίου λήγουν σήμερα.

Η νέα θεραπεία περιέχει την ουσία Ρετατρουτίδη και αναπτύχθηκε από την αμερικανική εταιρεία Eli Lilly. Η ίδια έχει αναπτύξει τη δημοφιλή θεραπεία Mounjaro (ουσία Τιρζεπατίδη), που είναι ήδη διαθέσιμη και στην Ελλάδα. Η Ρετατρουτίδη είναι ένας τριπλός αγωνιστής ορμονικών υποδοχέων:

1. GLP-1, μειώνοντας την όρεξη με απ’ευθειας δράση στον υποθάλαμο και προκαλώντας επίσης έντονο και γρήγορο κορεσμό λόγω επιβράδυνσης κένωσης του στομάχου.
2. GIP, βελτιώνεοντας τη μεταβολική οδό και βοηθάει τη διάσπαση του λίπους.
3. Γλυκαγόνης, αυξάνοντας την ενεργειακή κατανάλωση με αύξηση των καύσεων.

Η Τιρζεπατίδη, είναι διπλός αγωνιστής ορμονικών υποδοχέων (GLP-1 καιGIP), ενώ η Σεμαγλουτιδη μόνο του GLP-1.

Στο συνέδριο παρουσιάστηκαν τα αποτελέσματα μελετών φάσης ΙΙΙ, ΤRIUMPH-1 και TRASCEND-T2D-1, που δημοσιεύτηκαν και στο Lancet. Ειδικότερα, η μελέτη TRIUMPH-1 σε μη διαβητικούς παχύσαρκους ή υπέρβαρους στη μέγιστη δόση των 12mg, έδειξε:

• απώλεια βάρους κατά 28,3% στις 80 εβδομάδες που έφτασε στο 30,3% στα 2 χρόνια σε παχύσαρκους με BMI άνω του 35.
• το 65,3% των συμμετεχόντων μπόρεσε να κατεβάσει το BMI κάτω από το όριο 30.

Η μελέτη TRASCEND-T2D-1, που αφορά διαβητικούς παχύσαρκους, στους οποίους η απώλεια βάρους είναι πιο δύσκολη, έδειξε απώλεια βάρους τουλάχιστον 16,8% και μείωση της HbA1c κατά 2 μονάδες.

Ακόμη, υπήρξαν και άλλα οφέλη, όπως μείωση του λίπους στο συκώτι (λιπώδες ήπαρ) και σημαντική μείωση του πόνου που σχετίζεται με την οστεοαρθρίτιδα του γόνατος λόγω της μεγάλης απώλειας βάρους.

Αρκετοί ασθενείς παρουσίασαν δυσαισθησία, μια δυσάρεστη, μη φυσιολογική αίσθηση που προκαλείται από βλάβη ή δυσλειτουργία του νευρικού συστήματος. Σε αντίθεση με το απλό μούδιασμα, συνοδεύεται πάντα από ενόχληση, κάψιμο ή πόνο. Το εύρημα αυτό θα μελετηθεί περισσότερο.

Πηγη: https://virus.com.gr/

Μία σημαντική εξέλιξη σημειώνεται στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ηρακλείου καθώς αποκτά εξειδικευμένο Αιματολογικό/Καρδιολογικό Εξωτερικό Ιατρείο Κλωνικής Αιμοποίησης.

Συγκεκριμένα, με αφορμή το γεγονός ότι η κλωνική αιμοποίηση (παρουσία μεταλλάξεων σε γονίδια που σχετίζονται με αιματολογικά νοσήματα στο γενικό πληθυσμό χωρίς ωστόσο να υπάρχει αιματολογική νόσος) έχει πλέον αναγνωριστεί στην παγκόσμια ιατρική κοινότητα ως ανεξάρτητος παράγοντας καρδιαγγειακής νόσου, ανακοινώθηκε η έναρξη Πρώιμου Αιματολογικού/Καρδιολογικού Εξωτερικού Ιατρείου Κλωνικής Αιμοποίησης στο Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Ηρακλείου (ΠαΓΝΗ). Αντίστοιχα Εξωτερικά Ιατρεία Κλωνικής Αιμοποίησης λειτουργούν σε προηγμένα Νοσοκομεία της Αμερικής και της Ευρώπης. Στη διάρκεια της επίσκεψης, οι ασθενείς με κλωνική αιμοποίηση αφού εξεταστούν από Αιματολόγους, ελέγχονται λεπτομερώς από τους Καρδιολόγους και παίρνουν οδηγίες προφύλαξης ή/και θεραπείας καρδιαγγειακής νόσου.

Υπεύθυνες του Εξωτερικού Ιατρείου Κλωνικής Αιμοποίησης στο ΠαΓΝΗ είναι οι Καθηγήτριες Αιματολογίας και Καρδιολογίας κ. Ελένη Παπαδάκη και κ. Μαίρη Μαρκέτου, αντίστοιχα, σε συνεργασία με την Καρδιολόγο του Βενιζελείου Επιμελήτρια κ. Μάρω Στρατινάκη.

Πρόκειται για το πρώτο Αιματολογικό/Καρδιολογικό Εξωτερικό Ιατρείο Κλωνικής Αιμοποίησης στην Ελλάδα και αναμένεται να συμβάλλει σημαντικά στην Υγεία του πληθυσμού από πλευράς πρόληψης και θεραπείας της καρδιαγγειακής νόσου.

Το Ιατρείο διενεργείται μία φορά το μήνα στο ΠαΓΝΗ και ραντεβού κλείνονται μέσω της ηλεκτρονικής διεύθυνσης: [email protected].

Πηγη: https://virus.com.gr/

Σε ασθενείς που δεν ήταν
επιλέξιμοι
Η θεραπεία με CAR-T κύτταρα, η οποία αναπτύχθηκε αρχικά για τη
θεραπεία αιματολογικών καρκίνων, μπορεί επίσης να καταστήσει δυνατή
τη μεταμόσχευση νεφρού σε ασθενείς που κανονικά δεν θα ήταν επιλέξιμοι,
σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση των ερευνητών. Ορισμένα άτομα με νεφρική
ανεπάρκεια είναι «ευαισθητοποιημένα», που σημαίνει ότι το ανοσοποιητικό τους
σύστημα έχει αναπτύξει αντισώματα έναντι ξένων ιστών – για παράδειγμα,
από προηγούμενες μεταγγίσεις αίματος, εγκυμοσύνες ή μεταμοσχεύσεις –
επομένως το σώμα τους είναι πιθανό να απορρίψει τους περισσότερους 
νεφρούς από δότες. Για τους ασθενείς με υψηλή ευαισθησία, η εύρεση ενός
κατάλληλου δότη νεφρού μπορεί να είναι δύσκολη ή αδύνατη. Σε ασθενείς
με καρκίνο, η θεραπεία με κύτταρα CAR-T περιλαμβάνει την αφαίρεση
των ανοσοκυττάρων του ασθενούς, την τροποποίηση αυτών των κυττάρων
στο εργαστήριο για να τους μάθει να εντοπίζουν και να καταστρέφουν τα
καρκινικά κύτταρα και την επανέγχυση στον ασθενή. Δουλεύοντας με
ασθενείς με υψηλή ευαισθησία που χρειάζονταν μεταμόσχευση νεφρών
-δύο σε νοσοκομείο των ΗΠΑ και μία στη Γερμανία- ξεχωριστές
ομάδες ερευνητών κατάφεραν να τροποποιήσουν τα ανοσοκύτταρα
των ασθενών στο εργαστήριο για να μειώσουν την παραγωγή αντισωμάτων
και στη συνέχεια να επανεγχύσουν τα τροποποιημένα ανοσοκύτταρα για να
«επαναφέρουν» αποτελεσματικά το ανοσοποιητικό τους σύστημα.
Και οι τρεις ασθενείς παρουσίασαν δραματικές μειώσεις στα επιβλαβή
ανοσοποιητικά αντισώματα που συνήθως προσβάλλουν τους νεφρούς
των δοτών. Ως αποτέλεσμα, όλοι έλαβαν με επιτυχία νέους νεφρούς,
ανέφεραν οι δύο ερευνητικές ομάδες την Τετάρτη στο The New England
Journal of Medicine.

Πηγη: HealthDaily

Νέα υγειονομική διάταξη στο πλαίσιο της Εθνικής Δράσης
κατά της Παιδικής Παχυσαρκίας
Με πρωτοβουλία της Αναπληρώτριας Υπουργού Υγείας, Ειρήνης Αγαπηδάκη,
τίθεται σε εφαρμογή νέα, επικαιροποιημένη υγειονομική διάταξη για τη
λειτουργία των σχολικών κυλικείων, των χώρων εστίασης και των αυτόματων
πωλητών σε όλα τα σχολεία Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης
της χώρας. Η νέα διάταξη, η οποία αντικαθιστά το προηγούμενο πλαίσιο του
2013, διαμορφώθηκε λαμβάνοντας υπόψη την εισήγηση της Εθνικής Επιτροπής
Διατροφής με βάση τα πλέον σύγχρονα επιστημονικά δεδομένα.
Στόχος είναι το σχολικό έτος 2026-2027 να εκκινήσει με πλήρη συμμόρφωση
των αρμόδιων φορέων στους νέους κανόνες, διασφαλίζοντας ότι το σχολικό
περιβάλλον θα λειτουργεί ως πρότυπο υγιεινής διατροφής και θωράκισης της
υγείας των μαθητών.
Ποιές είναι οι βασικές αλλαγές
Μεταξύ των βασικών αλλαγών περιλαμβάνονται η πλήρης απαγόρευση των
αλλαντικών, η υποχρεωτική μείωση των μερίδων σε συγκεκριμένα είδη,
καθώς και η απόλυτη απαγόρευση της διάθεσης αναψυκτικών.
Η πρωτοβουλία εντάσσεται οργανικά στο ευρύτερο πλέγμα δράσεων του
Εθνικού Προγράμματος για την Αντιμετώπιση της Παιδικής Παχυσαρκίας.
Με αφορμή τη δημοσιοποίηση της νέας υγειονομικής διάταξης, η
Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας, Ειρήνη Αγαπηδάκη, δήλωσε:
«Με τη νέα υγειονομική διάταξη, αλλάζουμε ριζικά τους κανόνες του
παιχνιδιού. Επικαιροποιούμε το πλαίσιο με βάση τα πιο αυστηρά επιστημονικά
δεδομένα, βγάζουμε οριστικά τα αλλαντικά και τα αναψυκτικά από τα σχολικά
κυλικεία και μειώνουμε τις μερίδες, δημιουργώντας ένα περιβάλλον που
προστατεύει έμπρακτα τους μαθητές. Η πρωτοβουλία αυτή αποτελεί κεντρικό
πυλώνα των εθνικών μας δράσεων κατά της παιδικής παχυσαρκίας. Ξεκινάμε
από τη ρίζα του προβλήματος, θωρακίζοντας τα παιδιά μας και προσφέροντάς
τους τα εφόδια να υιοθετήσουν υγιεινές διατροφικές συνήθειες που θα
τα συνοδεύουν σε όλη τους τη ζωή. Δεν κάνουμε εκπτώσεις στην υγεία
της νέας γενιάς».

Πηγη:HealthDaily

Η μωβ μέδουσα έχει κάνει την εμφάνισή της σε πολλές ελληνικές θάλασσες. Ποια συμπτώματα προκαλεί το τσίμπημά της, πότε χρειάζεται ιατρική βοήθεια και ποιες είναι οι οδηγίες του ΕΟΔΥ για την άμεση αντιμετώπιση.

Η μωβ μέδουσα (Pelagia noctiluca), γνωστή και ως τσούχτρα, αποτελεί ένα από τα πιο συνηθισμένα είδη μεδουσών στη Μεσόγειο. Παρότι το μέγεθός της είναι σχετικά μικρό, το τσίμπημά της μπορεί να προκαλέσει έντονο πόνο και ερεθισμό, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις ενδέχεται να οδηγήσει σε σοβαρότερες αντιδράσεις, ιδιαίτερα σε άτομα με αυξημένη ευαισθησία.
Γιατί η μωβ μέδουσα προκαλεί τόσο έντονα συμπτώματα

Η συγκεκριμένη μέδουσα διαθέτει κεντριά όχι μόνο στα πλοκάμια της αλλά και στην επιφάνεια της καμπάνας της, γεγονός που την καθιστά ιδιαίτερα ερεθιστική για το δέρμα. Οι νηματοκύστες της απελευθερώνουν τοξικές ουσίες που μπορούν να προκαλέσουν συμπτώματα τα οποία διαρκούν από μερικές ώρες έως και αρκετές ημέρες.

Ποια είναι τα συνηθέστερα συμπτώματα

Μετά από επαφή με μωβ μέδουσα μπορεί να εμφανιστούν:

Έντονο κάψιμο και πόνος
Κοκκίνισμα του δέρματος
Πρήξιμο στην περιοχή
Έντονη φαγούρα
Χαρακτηριστικά σημάδια από τα πλοκάμια

Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να παρουσιαστούν και γενικότερα συμπτώματα όπως:

Ναυτία
Πονοκέφαλος

Ταχυκαρδία
Έμετος

Διάρροια
Δυσκολία στην αναπνοή

Πτώση της αρτηριακής πίεσης
Πότε πρέπει να αναζητήσετε άμεσα ιατρική βοήθεια

Η άμεση αξιολόγηση από γιατρό κρίνεται απαραίτητη όταν εμφανιστούν:

Δυσκολία στην αναπνοή
Βραχνάδα ή αλλαγή της φωνής

Σημαντική πτώση της πίεσης
Εκτεταμένο αλλεργικό εξάνθημα

Πρήξιμο στο πρόσωπο ή στον λαιμό
Επίμονοι έμετοι
Διαταραχές συνείδησης

Σε αυτές τις περιπτώσεις συνιστάται άμεση μεταφορά σε νοσοκομείο ή Κέντρο Υγείας.

Τι πρέπει να κάνετε μετά από τσίμπημα μωβ μέδουσας

Οι ειδικοί συστήνουν τα εξής βήματα:

Απομακρύνετε τα πλοκάμια
Χρησιμοποιήστε τσιμπιδάκι ή μια πλαστική κάρτα για να αφαιρέσετε τυχόν υπολείμματα από το δέρμα. Αποφύγετε την επαφή με γυμνά χέρια.

Ξεπλύνετε με θαλασσινό νερό
Πλύνετε την περιοχή με άφθονο θαλασσινό νερό. Το γλυκό νερό μπορεί να επιδεινώσει τον ερεθισμό ενεργοποιώντας τα κεντριά που παραμένουν στο δέρμα.

Βάλτε πάγο ή κρύες κομπρέσες
Η ψύξη της περιοχής συμβάλλει στη μείωση του πόνου, του οιδήματος και της φλεγμονής.

Χρησιμοποιήστε κορτιζονούχα κρέμα
Μπορεί να βοηθήσει στην ανακούφιση από τη φαγούρα και τον ερεθισμό.

Λάβετε αντιισταμινικό εφόσον χρειαστεί
Ιδιαίτερα όταν η αντίδραση είναι εκτεταμένη ή συνοδεύεται από έντονο κνησμό.

Το χρήσιμο κιτ για την παραλία

Οι ειδικοί προτείνουν να υπάρχει στην τσάντα θαλάσσης ένα μικρό κιτ πρώτων βοηθειών που να περιλαμβάνει:

Τσιμπιδάκι
Πλαστική κάρτα

Μαγειρική σόδα
Αντιισταμινικά δισκία

Κορτιζονούχα κρέμα
Στιγμιαία παγοκομπρέσα

Αντισηπτικά μαντηλάκια
Μην αγνοείτε τα επίμονα συμπτώματα

Αν ο πόνος, η φλεγμονή ή ο ερεθισμός δεν υποχωρούν τις επόμενες ώρες ή επιδεινώνονται, είναι απαραίτητο να ζητηθεί ιατρική συμβουλή. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να απαιτηθεί ειδική θεραπευτική αγωγή για την αντιμετώπιση της αντίδρασης.

ΠΗΓΗ: ΕΟΔΥ

Πηγη: https://www.healthreport.gr

Η νόσος Alzheimer παραμένει μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της νευροεπιστήμης, καθώς οδηγεί προοδευτικά σε απώλεια μνήμης, έκπτωση νοητικών λειτουργιών και καταστροφή νευρικών κυττάρων. Νέα μελέτη στο Nature Neuroscience φωτίζει έναν πιθανό μηχανισμό μέσω του οποίου η παθολογική συσσώρευση της πρωτεΐνης tau μπορεί να οδηγεί τους νευρώνες στον θάνατο.

Ερευνητές από το Zhejiang University, το Xiamen University και άλλα ερευνητικά ιδρύματα στην Κίνα μελέτησαν πώς τα τοξικά συσσωματώματα tau επηρεάζουν τη γενετική οργάνωση των νευρώνων. Τα ευρήματά τους δείχνουν ότι η tau μπορεί να πυροδοτεί μια αλυσιδωτή αντίδραση μέσα στο κύτταρο, η οποία ξεκινά από τη διατάραξη της ετεροχρωματίνης και καταλήγει στην ενεργοποίηση φλεγμονωδών και θανατηφόρων μονοπατιών.

Η ανακάλυψη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, επειδή δεν περιορίζεται στην παρατήρηση της συσσώρευσης tau. Προτείνει έναν συγκεκριμένο βιολογικό δρόμο που συνδέει την παθολογική tau με τον θάνατο των νευρώνων και τη γνωστική έκπτωση.

Ο φυσιολογικός και ο παθολογικός ρόλος της tau

Η πρωτεΐνη tau έχει φυσιολογικά κρίσιμο ρόλο στην υγεία του εγκεφάλου. Βοηθά στη σταθεροποίηση των μικροσωληνίσκων, δηλαδή δομών που λειτουργούν σαν εσωτερικός σκελετός των νευρώνων και στηρίζουν τη μεταφορά ουσιών μέσα στα κύτταρα.

Στη νόσο Alzheimer και σε άλλες ταυοπάθειες, όμως, η tau αλλάζει συμπεριφορά. Αντί να στηρίζει τη λειτουργία των νευρώνων, συσσωρεύεται σε ανώμαλα, αδιάλυτα και τοξικά συμπλέγματα. Αυτά τα συσσωματώματα βλάπτουν τα εγκεφαλικά κύτταρα και συμβάλλουν στη σταδιακή απώλειά τους.

Οι ταυοπάθειες περιλαμβάνουν, εκτός από τη νόσο Alzheimer, και μορφές μετωποκροταφικής άνοιας. Παρά τον κεντρικό ρόλο της tau σε αυτές τις παθήσεις, οι θεραπευτικές στρατηγικές που στοχεύουν άμεσα τη νευροτοξικότητά της παραμένουν περιορισμένες.

Το πείραμα στα ποντίκια PS19

Για να κατανοήσουν καλύτερα τον μηχανισμό, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν ποντίκια PS19. Πρόκειται για γενετικά τροποποιημένο μοντέλο, στο οποίο εμφανίζεται παθολογική συσσώρευση tau στους νευρώνες, με χαρακτηριστικά που θυμίζουν τη νόσο Alzheimer και άλλες ταυοπάθειες.

Τα ποντίκια αυτά εμφανίζουν προοδευτική επιδείνωση μνήμης και εγκεφαλικής λειτουργίας. Έτσι, προσφέρουν ένα χρήσιμο πειραματικό σύστημα για τη μελέτη της σχέσης ανάμεσα στη συσσώρευση tau, την κυτταρική βλάβη και τη γνωστική έκπτωση.

Η ερευνητική ομάδα των Wei Liu, Song-Ang Wu και συνεργατών εστίασε σε ένα ερώτημα: πώς τα συσσωματώματα tau επηρεάζουν την οργάνωση του DNA μέσα στους νευρώνες;

Η ετεροχρωματίνη ως γενετικό «φρένο»

Οι επιστήμονες εξέτασαν την ετεροχρωματίνη, μια πυκνά συσκευασμένη μορφή DNA που λειτουργεί σαν μηχανισμός σίγασης. Η ετεροχρωματίνη κρατά ανενεργά τμήματα του γενετικού υλικού που δεν πρέπει να εκφράζονται, μεταξύ αυτών και μεταθετά στοιχεία DNA.

Τα μεταθετά στοιχεία, γνωστά και ως transposable elements, είναι αλληλουχίες DNA που μπορούν, υπό ορισμένες συνθήκες, να ενεργοποιηθούν και να διαταράξουν τη φυσιολογική λειτουργία του κυττάρου. Σε υγιείς συνθήκες, ο οργανισμός τα κρατά σιωπηλά μέσω επιγενετικών μηχανισμών.

Η νέα μελέτη δείχνει ότι τα συσσωματώματα tau διαταράσσουν αυτή τη σίγαση. Με άλλα λόγια, η tau δεν προκαλεί μόνο δομική βλάβη μέσα στον νευρώνα, αλλά μπορεί να ανοίγει γενετικά «κλειδωμένες» περιοχές, επιτρέποντας την έκφραση στοιχείων που φυσιολογικά παραμένουν ανενεργά.

Πώς η tau ενεργοποιεί σιωπηλά γενετικά στοιχεία

Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα συσσωματώματα tau εμφανίζουν ισχυρή συγγένεια με χρωματίνη που φέρει την επιγενετική τροποποίηση H3K9me3. Η τροποποίηση αυτή συνδέεται με τη σιωπηλή, συμπυκνωμένη ετεροχρωματίνη.

Η παθολογική tau φαίνεται να «δεσμεύει» αυτά τα επιγενετικά σημάδια και να τα απομακρύνει από την πρωτεΐνη HP1, η οποία βοηθά στη διατήρηση της συμπύκνωσης της ετεροχρωματίνης. Όταν αυτή η δομή διαταράσσεται, σιωπηλά μεταθετά στοιχεία ενεργοποιούνται.

Από αυτά τα επανενεργοποιημένα στοιχεία παράγονται μόρια RNA που οι ερευνητές περιγράφουν ως Z-RNAs. Τα μόρια αυτά ενεργοποιούν στη συνέχεια την Z-DNA-binding protein 1, γνωστή ως ZBP1.

ZBP1: Ο κρίκος προς φλεγμονή και κυτταρικό θάνατο

Η ZBP1 παίζει ρόλο σε φλεγμονώδεις αποκρίσεις και σε μορφές προγραμματισμένου κυτταρικού θανάτου, όπως η νεκρόπτωση. Στη μελέτη, η ενεργοποίησή της συνδέθηκε με τον θάνατο νευρώνων που εκφράζουν παθολογική tau.

Το εύρημα αυτό δημιουργεί μια πιο καθαρή αλυσίδα γεγονότων: τα συσσωματώματα tau διαταράσσουν την ετεροχρωματίνη, ενεργοποιούν μεταθετά στοιχεία DNA, οδηγούν στην παραγωγή Z-RNAs, ενεργοποιούν τη ZBP1 και τελικά συμβάλλουν στον θάνατο των νευρώνων.

Η σημασία του μηχανισμού βρίσκεται στο ότι προσφέρει πιθανό θεραπευτικό στόχο. Εάν η ZBP1 αποτελεί κρίσιμο μεσολαβητή της νευρωνικής απώλειας, τότε η αναστολή της θα μπορούσε μελλοντικά να περιορίσει τη βλάβη που προκαλεί η tau.

Σχέση με γνωστική έκπτωση σε Alzheimer

Οι ερευνητές αναφέρουν και κλινικά στοιχεία που ενισχύουν το ενδιαφέρον για τη ZBP1. Παρατήρησαν αντίστροφη συσχέτιση ανάμεσα στα επίπεδα έκφρασης της ZBP1 σε διεγερτικούς νευρώνες και τη γνωστική επίδοση ατόμων με νόσο Alzheimer.

Με απλά λόγια, υψηλότερη έκφραση ZBP1 φάνηκε να συνδέεται με χειρότερη γνωστική λειτουργία. Αν και τέτοιες συσχετίσεις δεν αποδεικνύουν από μόνες τους αιτιότητα, ταιριάζουν με το πειραματικό μοντέλο που προτείνει η μελέτη.

Ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι ότι η μερική μείωση της λειτουργίας του γονιδίου Zbp1 σε γηρασμένα ποντίκια με παθολογική tau βελτίωσε σημαντικά τα γνωστικά ελλείμματα. Το εύρημα αυτό ενισχύει την ιδέα ότι η ZBP1 μπορεί να αποτελέσει θεραπευτικό στόχο σε ταυοπάθειες.

Μια νέα πιθανή θεραπευτική κατεύθυνση

Η αναστολή της ZBP1 δεν αποτελεί ακόμη έτοιμη θεραπεία. Ωστόσο, η μελέτη δείχνει ότι ο άξονας tau–ετεροχρωματίνη–μεταθετά στοιχεία–ZBP1 μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο στη νευροεκφύλιση.

Εάν τα ευρήματα επιβεβαιωθούν σε ανθρώπινους ιστούς και σε περαιτέρω μελέτες, θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε νέα θεραπευτικά προγράμματα. Αυτά μπορεί να στοχεύουν είτε τη διατήρηση της ετεροχρωματίνης, είτε την καταστολή των επανενεργοποιημένων μεταθετών στοιχείων, είτε την αναστολή της ZBP1 και των μονοπατιών κυτταρικού θανάτου που ακολουθούν.

Η προσέγγιση αυτή διαφοροποιείται από κλασικές προσπάθειες που στοχεύουν μόνο την απομάκρυνση των συσσωματωμάτων tau. Εστιάζει στο τι κάνουν τα συσσωματώματα μέσα στο κύτταρο και πώς μετατρέπουν μια πρωτεϊνική ανωμαλία σε γενετική και φλεγμονώδη κρίση.

Τι σημαίνει για την έρευνα στη νόσο Alzheimer

Η μελέτη προσθέτει ένα ακόμη κομμάτι στο πολύπλοκο παζλ της νόσου Alzheimer. Η παθολογία της tau συνδέεται εδώ και χρόνια με τη γνωστική έκπτωση, όμως οι ακριβείς μηχανισμοί με τους οποίους σκοτώνει τους νευρώνες δεν έχουν αποσαφηνιστεί πλήρως.

Τα νέα δεδομένα δείχνουν ότι η tau μπορεί να αποδιοργανώνει βαθιά τον πυρήνα του κυττάρου, επηρεάζοντας όχι μόνο τις δομές στήριξης του νευρώνα, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο το DNA παραμένει σιωπηλό ή ενεργό.

Αυτή η σύνδεση ανάμεσα στην πρωτεϊνική συσσώρευση και την επιγενετική απορρύθμιση μπορεί να έχει ευρύτερη σημασία και για άλλες νευροεκφυλιστικές νόσους. Οι ταυοπάθειες δεν αποτελούν ενιαία νόσο, αλλά ομάδα παθήσεων με κοινό χαρακτηριστικό την παθολογική tau. Ένας κοινός μηχανισμός νευρωνικού θανάτου θα μπορούσε να οδηγήσει σε θεραπείες με ευρύτερη εφαρμογή.

Συγκρατημένη αισιοδοξία και επόμενα βήματα

Τα ευρήματα προέρχονται κυρίως από πειραματικά μοντέλα και χρειάζονται περαιτέρω επιβεβαίωση στον άνθρωπο. Η μετάφραση από τα ποντίκια σε ανθρώπινη νόσο Alzheimer είναι πάντα σύνθετη, ιδίως σε παθήσεις με πολυπαραγοντική βιολογία και μακρά πορεία.

Ωστόσο, η μελέτη προσφέρει έναν σαφή και δοκιμάσιμο μηχανισμό. Άλλες ερευνητικές ομάδες μπορούν πλέον να εξετάσουν αν η ίδια αλυσίδα γεγονότων εμφανίζεται σε ανθρώπινους νευρώνες, σε εγκεφαλικό ιστό ασθενών και σε άλλα μοντέλα ταυοπάθειας.

Εάν η υπόθεση επιβεβαιωθεί, η ZBP1 και τα μονοπάτια που σχετίζονται με τα Z-RNAs μπορεί να μετατραπούν σε νέο πεδίο φαρμακευτικής έρευνας για τη νόσο Alzheimer και τις συγγενείς νευροεκφυλιστικές διαταραχές.

Πηγη: https://healthpharma.gr

Ένα νέο υποψήφιο εμβόλιο DNA, το pEVAC-PS, σχεδιασμένο για ευρεία προστασία έναντι των sarbecoviruses, αξιολογήθηκε για πρώτη φορά σε ανθρώπους. Η μελέτη φάσης Ι έδειξε καλό προφίλ ασφάλειας και ανεκτικότητας, ενώ τα ανοσολογικά ευρήματα υποστηρίζουν τη συνέχιση της έρευνας για εμβόλια επόμενης γενιάς κατά κορωνοϊών.

Η πανδημία της COVID-19 ανέδειξε με τον πιο ορατό τρόπο ότι οι κορωνοϊοί παραμένουν διαρκής απειλή για τη δημόσια υγεία. Ωστόσο, ο SARS-CoV-2 δεν αποτελεί το μοναδικό πρόβλημα. Στην ίδια ευρύτερη ομάδα των sarbecoviruses ανήκουν και άλλοι ιοί, όπως ο SARS-CoV-1, καθώς και συγγενικοί κορωνοϊοί που εντοπίζονται σε ζωικούς ξενιστές και θα μπορούσαν, υπό προϋποθέσεις, να περάσουν στον άνθρωπο.

Αυτός ο κίνδυνος έχει οδηγήσει την επιστημονική κοινότητα στην αναζήτηση εμβολίων με ευρύτερη κάλυψη, τα οποία δεν θα περιορίζονται αποκλειστικά σε μία παραλλαγή του SARS-CoV-2, αλλά θα μπορούν να στοχεύουν πιο συντηρημένες περιοχές των κορωνοϊών με πιθανό πανδημικό δυναμικό.

Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται το pEVAC-PS, ένα υποψήφιο εμβόλιο DNA που σχεδιάστηκε με υπολογιστική τεχνολογία, ώστε να στοχεύει διατηρημένες δομές στην περιοχή δέσμευσης του υποδοχέα της πρωτεΐνης ακίδας. Η πρώτη κλινική δοκιμή σε ανθρώπους δημοσιεύθηκε στο Journal of Infection και αξιολόγησε την ασφάλεια, την ανεκτικότητα και την ανοσογονικότητα του εμβολίου.

Τι είναι το pEVAC-PS

Το pEVAC-PS αναπτύχθηκε με την τεχνολογία Digitally Immune Optimised Synthetic Vaccine, γνωστή ως DIOSynVax. Η φιλοσοφία της συγκεκριμένης πλατφόρμας βασίζεται στον ψηφιακό σχεδιασμό αντιγόνων που μπορούν να προκαλέσουν ανοσολογικές αποκρίσεις έναντι κοινών, συντηρημένων περιοχών διαφορετικών sarbecoviruses.

Το εμβόλιο κωδικοποιεί μια υπολογιστικά σχεδιασμένη αλληλουχία της περιοχής RBD, δηλαδή του τμήματος της πρωτεΐνης ακίδας που εμπλέκεται στη σύνδεση με τον ανθρώπινο υποδοχέα ACE2. Η περιοχή αυτή έχει κρίσιμη σημασία για την είσοδο του ιού στα κύτταρα και παραμένει βασικός στόχος για την ανάπτυξη εμβολίων και θεραπευτικών αντισωμάτων.

Η επιλογή της μορφής DNA δεν έγινε τυχαία. Τα εμβόλια DNA μπορούν να εμφανίζουν μεγαλύτερη θερμοσταθερότητα σε σχέση με άλλες πλατφόρμες και να διευκολύνουν τη διανομή σε περιοχές όπου η ψυχρή αλυσίδα, η αποθήκευση και η διαχείριση ιατρικών αποβλήτων αποτελούν πρακτικά εμπόδια.

Χορήγηση χωρίς βελόνα με ενδοδερμική εφαρμογή

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της μελέτης ήταν ο τρόπος χορήγησης. Το pEVAC-PS δεν χορηγήθηκε με συμβατική βελόνα, αλλά ενδοδερμικά μέσω της συσκευής PharmaJet Tropis, η οποία επιτρέπει needle-free χορήγηση.

Η προσέγγιση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για μελλοντική χρήση σε ευρύτερους πληθυσμούς. Η αποφυγή βελονών μπορεί να μειώσει τα απόβλητα αιχμηρών αντικειμένων, να περιορίσει ορισμένα επιχειρησιακά εμπόδια σε προγράμματα εμβολιασμού και να βελτιώσει την αποδοχή σε άτομα με φόβο ή δυσανεξία στις ενέσεις.

Παράλληλα, η ενδοδερμική χορήγηση αξιοποιεί την ανοσολογικά ενεργή φύση του δέρματος, το οποίο διαθέτει κύτταρα ικανά να παρουσιάζουν αντιγόνα και να κινητοποιούν ανοσολογικές αποκρίσεις.

Πώς σχεδιάστηκε η μελέτη φάσης Ι

Η μελέτη ήταν ανοιχτή, φάσης Ι, και είχε σχεδιασμό κλιμάκωσης δόσης. Συμμετείχαν υγιείς εθελοντές ηλικίας 18 έως 50 ετών, οι οποίοι είχαν λάβει δύο ή τρεις προηγούμενες δόσεις εμβολίου κατά της COVID-19 και δεν είχαν πρόσφατα επιβεβαιωμένη λοίμωξη COVID-19.

Οι συμμετέχοντες κατανεμήθηκαν διαδοχικά σε τέσσερις ομάδες δόσης: 0,2 mg, 0,4 mg, 0,8 mg και 1,2 mg. Κάθε εθελοντής έλαβε δύο δόσεις του pEVAC-PS, την ημέρα 0 και την ημέρα 28. Η κύρια αξιολόγηση αφορούσε την ασφάλεια και την αντιδραστικότητα, ενώ η δευτερεύουσα αξιολόγηση εστίασε στην ανοσογονικότητα, κυρίως στις χυμικές αποκρίσεις έναντι αντιγόνων του SARS-CoV-1 και του SARS-CoV-2.

Συνολικά, από τον Δεκέμβριο του 2021 έως τον Σεπτέμβριο του 2023 εμβολιάστηκαν 39 εθελοντές. Η περίοδος αυτή συνέπεσε με διαφορετικά κύματα της πανδημίας και με την κυκλοφορία παραλλαγών Omicron, γεγονός που επηρέασε την ερμηνεία των ανοσολογικών αποτελεσμάτων.

Καλή ανεκτικότητα χωρίς σοβαρά ζητήματα ασφάλειας

Τα αποτελέσματα της μελέτης έδειξαν ότι το pEVAC-PS ήταν γενικά καλά ανεκτό και στις τέσσερις δόσεις που αξιολογήθηκαν. Δεν καταγράφηκαν σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες, σοβαρές ανεπιθύμητες αντιδράσεις ή ύποπτες απροσδόκητες σοβαρές ανεπιθύμητες αντιδράσεις.

Οι περισσότερες ανεπιθύμητες ενέργειες ήταν ήπιες ή μέτριες. Δεν παρατηρήθηκε σαφής σχέση αύξησης της αντιδραστικότητας με την αύξηση της δόσης, ενώ οι αναφερόμενες αντιδράσεις ήταν λιγότερες μετά τη δεύτερη δόση σε σχέση με την πρώτη.

Καταγράφηκαν επίσης ανεπιθύμητα συμβάντα ειδικού ενδιαφέροντος, τα οποία αφορούσαν επεισόδια COVID-19. Ωστόσο, αυτά ήταν ήπιας ή μέτριας βαρύτητας και δεν χρειάστηκαν ιατρική παρέμβαση. Οι εργαστηριακές μεταβολές που κρίθηκαν κλινικά σημαντικές ήταν επίσης ήπιες ή μέτριες και υποχώρησαν χωρίς παρέμβαση.

Μέτρια ανοσογονικότητα σε περιβάλλον προϋπάρχουσας ανοσίας

Η εικόνα της ανοσογονικότητας ήταν πιο σύνθετη. Οι συμμετέχοντες είχαν ήδη ανοσία λόγω προηγούμενου εμβολιασμού κατά της COVID-19, ενώ κατά τη διάρκεια της μελέτης ορισμένοι εκτέθηκαν σε κυκλοφορούσες παραλλαγές του SARS-CoV-2. Αυτό δημιούργησε υψηλά και ετερογενή επίπεδα αντισωμάτων στην έναρξη της δοκιμής και περιόρισε τη δυνατότητα καθαρής αποτίμησης της επίδρασης του pEVAC-PS.

Συνολικά, οι δεσμευτικές αντισωματικές αποκρίσεις μετά τον εμβολιασμό ήταν μέτριες. Στην ομάδα των 0,8 mg παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική αύξηση στους τίτλους αντισωμάτων έναντι του RBD του SARS-CoV-1 σε ορισμένα χρονικά σημεία, ενώ στην υψηλότερη δόση των 1,2 mg καταγράφηκε σημαντική μεταβολή έναντι του RBD του ίδιου του εμβολιαστικού κατασκευάσματος.

Ωστόσο, οι αυξήσεις αυτές παρέμειναν περιορισμένες και δεν έδειξαν ισχυρή, δοσοεξαρτώμενη ενίσχυση της ανοσολογικής απάντησης. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα ευρήματα πρέπει να ερμηνευθούν με προσοχή, ακριβώς λόγω της προϋπάρχουσας ανοσίας και των διαφορετικών ιστορικών έκθεσης των συμμετεχόντων.

Τι έδειξαν οι δοκιμές εξουδετέρωσης

Οι εξουδετερωτικές αποκρίσεις αξιολογήθηκαν στις ομάδες των 0,8 mg και 1,2 mg έναντι ψευδοϊών που αντιπροσώπευαν τον SARS-CoV-1, τον αρχικό SARS-CoV-2 Wuhan, καθώς και τις παραλλαγές Delta και Omicron BA.1.

Τα αποτελέσματα έδειξαν μικρές αυξήσεις της εξουδετερωτικής δραστηριότητας σε συγκεκριμένες περιπτώσεις. Στην ομάδα των 0,8 mg παρατηρήθηκε σημαντική αύξηση έναντι της Omicron BA.1, ενώ στην ομάδα των 1,2 mg καταγράφηκε αύξηση έναντι της παραλλαγής Delta. Αντίθετα, δεν διαπιστώθηκε σαφής ή ισχυρή ενίσχυση της εξουδετέρωσης έναντι του SARS-CoV-1.

Αυτό σημαίνει ότι, αν και το εμβόλιο φάνηκε να προκαλεί μετρήσιμες ανοσολογικές αποκρίσεις, τα δεδομένα δεν τεκμηριώνουν ακόμη ευρεία ή ισχυρή εξουδετερωτική προστασία έναντι διαφορετικών sarbecoviruses.

Σημαντικό εύρημα σε συντηρημένες περιοχές του ιού

Παρά τη μέτρια ανοσογονικότητα, η μελέτη ανέδειξε ένα σημαντικό βιολογικό στοιχείο. Μέσω ανάλυσης peptide microarray, οι ερευνητές παρατήρησαν αυξημένη αντισωματική αναγνώριση σε συγκεκριμένες περιοχές του RBD, συμπεριλαμβανομένων συντηρημένων επιτόπων που έχουν συνδεθεί με ευρύτερη διασταυρούμενη ανοσολογική αναγνώριση.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται περιοχή που αντιστοιχεί στο επίτοπο του ευρέως εξουδετερωτικού μονοκλωνικού αντισώματος S309. Η αναγνώριση αυτής της περιοχής υποστηρίζει τη βασική ιδέα του σχεδιασμού του pEVAC-PS: να εκπαιδεύσει το ανοσοποιητικό σύστημα ώστε να στοχεύει πιο σταθερές δομές του ιού και όχι μόνο μεταβλητές περιοχές που αλλάζουν με τις νέες παραλλαγές.

Ωστόσο, η παρουσία δεσμευτικών αντισωμάτων έναντι συντηρημένων επιτόπων δεν σημαίνει αυτομάτως και ισχυρή λειτουργική εξουδετέρωση. Για τον λόγο αυτό, οι επόμενες φάσεις της έρευνας θα πρέπει να εξετάσουν αν αυτές οι αποκρίσεις μπορούν να γίνουν πιο ισχυρές, πιο διαρκείς και πιο προστατευτικές.

Τα όρια της μελέτης

Η μελέτη είχε αρκετούς περιορισμούς, τους οποίους αναγνωρίζουν οι ερευνητές. Ο μικρός αριθμός συμμετεχόντων, η απουσία ομάδας σύγκρισης με άλλο εμβόλιο και η ανοιχτή φύση της δοκιμής περιορίζουν τη δυνατότητα γενίκευσης των συμπερασμάτων.

Επιπλέον, η χρονική περίοδος της δοκιμής συνέπεσε με διαφορετικά κύματα της πανδημίας και διαφορετικές παραλλαγές του SARS-CoV-2. Έτσι, οι συμμετέχοντες δεν είχαν ενιαίο ανοσολογικό ιστορικό. Άλλοι είχαν λάβει δύο δόσεις, άλλοι τρεις, ενώ ορισμένοι πιθανόν είχαν εκτεθεί σε λοίμωξη κατά τη διάρκεια της μελέτης ή πριν από αυτήν.

Αυτή η ετερογένεια δυσκολεύει την αξιολόγηση της πραγματικής συμβολής του pEVAC-PS στην ενίσχυση της ανοσολογικής απάντησης. Παρ’ όλα αυτά, η μελέτη πέτυχε τον βασικό στόχο της φάσης Ι: να δώσει πρώτα δεδομένα ασφάλειας και εφικτότητας σε ανθρώπους.

Γιατί έχει σημασία η πλατφόρμα DNA

Τα εμβόλια DNA έχουν ορισμένα πρακτικά πλεονεκτήματα. Μπορούν να παραχθούν σχετικά γρήγορα, εμφανίζουν καλή σταθερότητα και συχνά δεν απαιτούν τις ίδιες αυστηρές συνθήκες υπερψυχρής αποθήκευσης με ορισμένες άλλες πλατφόρμες. Αυτό τα καθιστά ενδιαφέροντα για χρήση σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, αλλά και σε μελλοντικά σενάρια ταχείας αντίδρασης απέναντι σε νέους ιούς.

Από την άλλη πλευρά, τα εμβόλια DNA έχουν ιστορικά δείξει χαμηλότερη ανοσογονικότητα στον άνθρωπο σε σύγκριση με ορισμένες άλλες τεχνολογίες, όπως τα mRNA εμβόλια. Αυτό σχετίζεται με το γεγονός ότι το πλασμιδιακό DNA πρέπει να εισέλθει στον πυρήνα του κυττάρου ώστε να μεταγραφεί, ενώ το mRNA δρα απευθείας στο κυτταρόπλασμα.

Γι’ αυτό η βελτιστοποίηση της δόσης, της συσκευής χορήγησης, του αντιγονικού σχεδιασμού και πιθανών ενισχυτικών στρατηγικών θα είναι κρίσιμη για την επόμενη φάση ανάπτυξης.

Τι σημαίνουν τα ευρήματα για τα εμβόλια επόμενης γενιάς

Η πρώτη κλινική δοκιμή του pEVAC-PS δεν αποδεικνύει ακόμη ότι το υποψήφιο εμβόλιο μπορεί να προσφέρει ευρεία προστασία έναντι όλων των sarbecoviruses. Δείχνει όμως ότι η προσέγγιση είναι ασφαλής, ανεκτή και βιολογικά εφικτή.

Το πιο σημαντικό μήνυμα είναι ότι οι υπολογιστικά σχεδιασμένες πλατφόρμες μπορούν να οδηγήσουν σε αντιγόνα που αναγνωρίζουν συντηρημένες περιοχές ιών με πανδημικό κίνδυνο. Αν οι επόμενες μελέτες καταφέρουν να ενισχύσουν το εύρος, την ένταση και τη διάρκεια της ανοσολογικής απόκρισης, τέτοια εμβόλια θα μπορούσαν να αποτελέσουν κρίσιμο εργαλείο προετοιμασίας απέναντι σε μελλοντικές απειλές.

Η φάση Ι του pEVAC-PS ανοίγει επομένως τον δρόμο για περαιτέρω κλινική αξιολόγηση. Η επόμενη φάση θα πρέπει να δείξει αν το εμβόλιο μπορεί να προκαλέσει πιο ισχυρές και πιο διαρκείς αποκρίσεις, ικανές να υποστηρίξουν την ιδέα ενός πραγματικά ευρέος, pan-sarbecovirus εμβολίου.

Πηγη: https://healthpharma.gr

Νέο πλαίσιο προγραμματισμού για τα απογευματινά ιατρεία των νοσοκομείων του ΕΣΥ θέτει σε εφαρμογή το Υπουργείο Υγείας. Από την 1η Ιουλίου 2026, όλα τα διαθέσιμα ραντεβού θα αναρτώνται υποχρεωτικά στην ενιαία ψηφιακή πλατφόρμα της ΗΔΥΚΑ, με στόχο μεγαλύτερη διαφάνεια, ισότιμη πρόσβαση και καλύτερο έλεγχο.

Στην πλήρη ψηφιακή οργάνωση των απογευματινών ραντεβού στα νοσοκομεία του ΕΣΥ προχωρά το Υπουργείο Υγείας, με εγκύκλιο που απευθύνεται σε όλες τις Υγειονομικές Περιφέρειες της χώρας.

Η εγκύκλιος, με ημερομηνία 4 Ιουνίου 2026 και υπογραφή του Υφυπουργού Υγείας Μάριου Θεμιστοκλέους, προβλέπει ότι από την 1η Ιουλίου 2026 όλα τα διαθέσιμα απογευματινά ραντεβού θα αναρτώνται υποχρεωτικά στην ενιαία ψηφιακή πλατφόρμα προγραμματισμού ραντεβού της ΗΔΥΚΑ.

Η αλλαγή αυτή αφορά τη λειτουργία των απογευματινών ιατρείων των νοσοκομείων, τα οποία πραγματοποιούνται πέραν του τακτικού ωραρίου και έχουν ως στόχο την ενίσχυση της πρόσβασης των πολιτών σε εξειδικευμένες υπηρεσίες υγείας, τη μείωση των χρόνων αναμονής και την καλύτερη αξιοποίηση του ιατρικού δυναμικού.

Ραντεβού μέσω 1566, MyHealth App και finddoctors.gov.gr

Από την 1η Ιουλίου 2026, οι πολίτες θα μπορούν να κλείνουν απογευματινό ραντεβού μέσω τριών βασικών ψηφιακών και τηλεφωνικών καναλιών: της εθνικής τηλεφωνικής γραμμής 1566, της εφαρμογής MyHealth App και της ιστοσελίδας finddoctors.gov.gr.

Η διαδικασία προγραμματισμού μέσω αυτών των καναλιών θα γίνεται χωρίς χρέωση για το κλείσιμο του ραντεβού. Παράλληλα, οι πολίτες θα συνεχίσουν να έχουν τη δυνατότητα να προγραμματίζουν ραντεβού τηλεφωνικά με τη δομή ή με αυτοπρόσωπη παρουσία στο νοσοκομείο.

Ωστόσο, ακόμη και σε αυτές τις περιπτώσεις, τα αντίστοιχα ραντεβού θα δεσμεύονται στην πλατφόρμα της ΗΔΥΚΑ, ώστε να υπάρχει ενιαία εικόνα της διαθεσιμότητας και να αποφεύγονται παράλληλα ή μη ορατά συστήματα προγραμματισμού.

Προγραμματισμός για τουλάχιστον 120 ημέρες

Η εγκύκλιος θέτει σαφές χρονοδιάγραμμα για τα νοσοκομεία. Ο προγραμματισμός των διαθέσιμων απογευματινών ραντεβού θα γίνεται στο τέλος κάθε μήνα και θα καλύπτει τουλάχιστον τις επόμενες 120 ημερολογιακές ημέρες.

Παράλληλα, η διάρκεια κάθε ραντεβού ορίζεται σε τουλάχιστον 10 λεπτά. Πρόκειται για ελάχιστο χρόνο εξέτασης, ο οποίος εντάσσεται στη συνολική προσπάθεια οργάνωσης των διαθέσιμων θέσεων, με τρόπο που να επιτρέπει καλύτερο έλεγχο της ροής των ασθενών και πιο προβλέψιμο πρόγραμμα για τους γιατρούς.

Τα νοσοκομεία καλούνται να ολοκληρώσουν τον χρονοπρογραμματισμό των διαθέσιμων απογευματινών ραντεβού έως τις 15 Ιουνίου 2026, ώστε η μετάβαση στο νέο σύστημα να γίνει εγκαίρως.

Ποιοι γιατροί συμμετέχουν στα απογευματινά ιατρεία

Σύμφωνα με την εγκύκλιο, τα απογευματινά ιατρεία στελεχώνονται από ειδικευμένους γιατρούς του ΕΣΥ και πανεπιστημιακούς γιατρούς που κατέχουν τίτλο ειδικότητας και εργάζονται σε πανεπιστημιακές κλινικές, εργαστήρια ή μονάδες εγκατεστημένες σε νοσηλευτικά ιδρύματα του ΕΣΥ.

Η συμμετοχή τους γίνεται με βάση τον προγραμματισμό της ιατρικής υπηρεσίας και τις αποφάσεις της διοίκησης κάθε νοσοκομείου. Οι γιατροί μπορούν να πλαισιώνονται από ειδικευόμενο γιατρό, ο οποίος λειτουργεί πάντοτε υπό την άμεση επίβλεψη του υπεύθυνου ειδικευμένου γιατρού.

Η λειτουργία των απογευματινών ιατρείων εντάσσεται στο πλαίσιο της ολοήμερης λειτουργίας των νοσοκομείων και πραγματοποιείται πέραν του τακτικού ωραρίου, σύμφωνα με τις προβλέψεις της κείμενης νομοθεσίας.

Ποιες υπηρεσίες καλύπτουν τα απογευματινά ιατρεία

Τα απογευματινά ιατρεία λειτουργούν στα νοσοκομεία για την παροχή πρωτοβάθμιας περίθαλψης σε ασθενείς που χρειάζονται εξέταση από γιατρό ειδικότητας, χωρίς να απαιτείται νοσηλεία.

Στις υπηρεσίες που μπορούν να παρέχονται περιλαμβάνονται η ιατρική εξέταση, η διάγνωση και παρακολούθηση νοσημάτων, η συνταγογράφηση φαρμάκων και παρακλινικών εξετάσεων, η έκδοση ιατρικών γνωματεύσεων και η επανεξέταση έπειτα από νοσηλεία ή επέμβαση.

Με αυτόν τον τρόπο, το Υπουργείο Υγείας επιχειρεί να δώσει πιο οργανωμένη διέξοδο σε περιστατικά που χρειάζονται εξειδικευμένη αξιολόγηση, αλλά δεν απαιτούν εισαγωγή στο νοσοκομείο.

Διαφάνεια και ισότιμη πρόσβαση

Η υποχρεωτική ανάρτηση όλων των διαθέσιμων απογευματινών ραντεβού στην πλατφόρμα της ΗΔΥΚΑ αποτελεί το κεντρικό σημείο της εγκυκλίου. Το Υπουργείο Υγείας συνδέει τη νέα διαδικασία με τη διασφάλιση της διαφάνειας, της ισότιμης πρόσβασης των πολιτών και της δυνατότητας ελέγχου.

Η ενιαία ψηφιακή αποτύπωση των διαθέσιμων ραντεβού μπορεί να περιορίσει την αδιαφάνεια, να διευκολύνει τον πολίτη στην αναζήτηση διαθέσιμου γιατρού και να επιτρέψει στις διοικήσεις και στις Υγειονομικές Περιφέρειες να παρακολουθούν πιο αποτελεσματικά τη λειτουργία των απογευματινών ιατρείων.

Το μέτρο αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε ένα σύστημα υγείας που πιέζεται από αυξημένη ζήτηση, καθυστερήσεις και ανάγκη καλύτερου συντονισμού ανάμεσα στις διαθέσιμες δημόσιες δομές.

Υποχρεώσεις γιατρών και νοσοκομείων

Η εγκύκλιος περιγράφει και τις υποχρεώσεις των γιατρών που συμμετέχουν στα απογευματινά ιατρεία. Οι γιατροί οφείλουν να παρέχουν υψηλού επιπέδου ιατρική φροντίδα, με σεβασμό στα δικαιώματα των ασθενών, να συμμορφώνονται με την κείμενη νομοθεσία και τον Κώδικα Ιατρικής Δεοντολογίας, καθώς και να τηρούν τον εσωτερικό κανονισμό λειτουργίας του νοσοκομείου.

Επιπλέον, προβλέπεται η τήρηση των ηλεκτρονικών ιατρικών φακέλων των ασθενών, στοιχείο που ενισχύει τη συνέχεια της φροντίδας και τη διασύνδεση των υπηρεσιών υγείας.

Οι διοικήσεις των νοσοκομείων και οι αρμόδιοι φορείς καλούνται να μεριμνήσουν για την ακριβή εφαρμογή των οδηγιών και να διασφαλίσουν την εύρυθμη και ορθή λειτουργία των απογευματινών ιατρείων.

Το στοίχημα της εφαρμογής

Η επιτυχία του νέου πλαισίου θα κριθεί στην πράξη. Η ανάρτηση των διαθέσιμων ραντεβού στην ΗΔΥΚΑ μπορεί να βελτιώσει την πρόσβαση και να ενισχύσει τη διαφάνεια, υπό την προϋπόθεση ότι τα νοσοκομεία θα διαθέτουν εγκαίρως πλήρη, επικαιροποιημένα και ρεαλιστικά προγράμματα.

Το κρίσιμο ζητούμενο είναι να μη μείνει η διαδικασία σε τυπική ψηφιακή καταχώριση, αλλά να λειτουργήσει ως πραγματικό εργαλείο εξυπηρέτησης των πολιτών. Για τον λόγο αυτό, η έγκαιρη προετοιμασία των νοσοκομείων έως τις 15 Ιουνίου και η πλήρης εφαρμογή από την 1η Ιουλίου αποτελούν κομβικά ορόσημα.

Με το νέο σύστημα, το Υπουργείο Υγείας επιχειρεί να περάσει τα απογευματινά ιατρεία σε μια πιο οργανωμένη και ελέγξιμη φάση, όπου ο πολίτης θα μπορεί να βλέπει διαθέσιμα ραντεβού μέσα από ενιαία κανάλια και το ΕΣΥ θα αποκτά καλύτερη εικόνα της πραγματικής προσφοράς υπηρεσιών.

Πηγη: https://healthpharma.gr