Εως την ηλικία των 65, περισσότερο από το 95% των ανθρώπων με 2 γονίδια APOE4 είχαν μη φυσιολογικά επίπεδα αμυλοειδούς πρωτεΐνης στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό και 75% είχαν θετικές για αμυλοειδείς απεικονιστικές εξετάσεις.
Άνθρωποι που φέρουν δυο αντίγραφα από τη γονιδιακή μετάλλαξη που εμπλέκεται πιο ισχυρά στη νόσο Alzheimer, είναι σχεδόν σίγουρο ότι θα εμφανίσουν εγκεφαλικές αλλαγές που συνδέονται με τη νευροεκφυλιστική πάθηση, αναφέρει νέα έρευνα.
Μεταλλαγμένο γονίδιο APOE4 έχει φανεί πως αποτελεί τον ισχυρότερο γενετικό παράγοντα κινδύνου για νόσο Αlzheimer.
Σχεδόν όλοι όσοι φέρουν 2 αντίγραφα του μεταλλαγμένου APOE4 καταλήγουν με υψηλότερα επίπεδα εγκεφάλου που συνδέεται με τη νόσο, στην ηλικία των 55 ετών, σε σύγκριση με ανθρώπους που φέρουν άλλη εκδοχή του APOE, ανέφεραν ερευνητές.
Εως την ηλικία των 65, περισσότερο από το 95% των ανθρώπων με 2 γονίδια APOE4 είχαν μη φυσιολογικά επίπεδα αμυλοειδούς πρωτεΐνης στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό και 75% είχαν θετικές για αμυλοειδείς απεικονιστικές εξετάσεις.
Ο Dr. Juan Fortea, του Sant Pau Research Institute, δήλωσε ότι τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι τα 2 αντίγραφα του γονιδίου APOE4 θα μπορούσαν να αντιπροσωπεύουν νέα γενετική μορφή της νόσου Alzheimer.
Σημείωσε, ότι αυτό το γονίδιο είναι γνωστό εδώ και πάνω από 30 χρόνια ότι συνδέεται με υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης νόσου Alzheimer και ότι τώρα γνωρίζουμε όμως ότι σχεδόν όλοι οι άνθρωποι με τα 2 αντίγραφα αυτού αναπτύσσουν βιολογία Alzheimer.
Αυτό είναι σημαντικό επειδή αντιπροσωπεύουν μεταξύ 2 και 3% του πληθυσμού, πρόσθεσε.
Οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία 3.300 δοτών εγκεφάλων περιλαμβανομένων δειγμάτων από 273 ανθρώπους με 2 αντίγραφα του γονιδίου APOE4.
Η ομάδα επίσης αξιολόγησε κλινικά δεδομένα 10.000 ανθρώπων με νόσο Alzheimer, περιλαμβανομένων 519 με 2 αντίγραφα APOE4.
Ο Dr. Alberto Lleó, δήλωσε ότι τα στοιχεία σαφώς δείχνουν ότι το να φέρει κάποιος 2 αντίγραφα του γονιδίου APOE4 αυξάνει τον κίνδυνο αλλά και προβλέπει την έναρξη της νόσου, ενισχύοντας την ανάγκη για συγκεκριμένες στρατηγικές πρόληψης.
Επειδή άνθρωποι που ήταν θετικοί για 2 αντίγραφα του APOE4 είναι σχεδόν σίγουρο ότι θα εμφανίσουν Alzheimer θα μπορούσαν να είναι στόχος κλινικών δοκιμών που στοχεύουν στην εξέταση στοχευμένων μεθόδων πρόληψης και αντιμετώπισης.
Αποτελέσματα κλινικής δοκιμής δείχνουν ότι άνθρωποι που άτμιζαν και λάμβαναν χάπια cytisinicline είχαν υπερδιπλάσιες πιθανότητες να σταματήσουν τη χρήση ηλεκτρονικού τσιγάρου μετά από 9-12 εβδομάδες.
Πειραματικό φάρμακο κατά της νικοτίνης φαίνεται να βοηθά στη διακοπή του ατμίσματος, έδειξε νέα έρευνα.
Το Cytisinicline είναι μια φυτική ουσία που προσκολλάται σε υποδοχείς νικοτίνης στον εγκέφαλο μειώνοντας τη λαχτάρα για τσιγάρο.
Tο φάρμακο φάνηκε αποτελεσματικό στο να βοηθά ανθρώπους να διακόπτουν το κάπνισμα, αν και ακόμα δεν έχει εγκριθεί από τον FDA.
Τώρα, αποτελέσματα νέας κλινικής δοκιμής δείχνουν ότι άνθρωποι που άτμιζαν και λάμβαναν χάπια cytisinicline είχαν υπερδιπλάσιες πιθανότητες να σταματήσουν τη χρήση ηλεκτρονικού τσιγάρου μετά από 9-12 εβδομάδες.
Η Dr. Nancy Rigotti, δήλωσε ότι στις ΗΠΑ δεν έχει εγκριθεί κανένα φάρμακο από τον FDA για τη διακοπή του ατμίσματος. Η νέα έρευνα, σημείωσε, έδειξε ότι το cytisinicline θα μπορούσε να αποτελεί επιλογή που θα γεμίσει το κενό και θα βοηθήσει ενήλικες που ατμίζουν να σταματήσουν τη χρήση ηλεκτρονικού τσιγάρου.
Για την κλινική δοκιμή, 160 ενήλικες που άτμιζαν νικοτίνη αλλά δεν κάπνιζαν, έλαβαν είτε cytisinicline είτε placebo για 12 εβδομάδες, μαζί με υποστηρικτική θεραπεία.
Σχεδόν το 32% όσων λάμβαναν cytisinicline είχαν διακόψει με επιτυχία έως το τέλος της δοκιμής σε σύγκριση με το 15% αυτών που λάμβαναν placebo.
Tα αποτελέσματα συμφωνούν με αυτά αρχικών δοκιμών που εξέτασαν την ικανότητα του φαρμάκου να βοηθά στη διακοπή του καπνίσματος.
Η Rigotti δήλωσε ότι τα αποτελέσματα της έρευνας πρέπει να επιβεβαιωθούν σε μεγαλύτερη δοκιμή με πιο μακράς διάρκειας περίοδο παρακολούθησης, αλλά είναι υποσχόμενα.
Οι ιδιώτες Εργαστηριακοί Ιατροί, σε όλη την Ελλάδα, για λόγους ανωτέρας βίας αδυνατούν να κρατήσουν ανοικτά τα ιατρεία τους. Η υποχρηματοδότηση της ΠΦΥ, ο κλειστός προϋπολογισμός του ΕΟΠΥΥ, η υποκοστολόγιση των εργαστηριακών εξετάσεων και το συνεχιζόμενο κούρεμα των αποζημιώσεων τους από τον ΕΟΠΥΥ οδηγούν σε οικονομικό αφανισμό έναν ολόκληρο κλάδο.
Τα αιτήματά τους εστιάζουν σε τρία βασικά σημεία:
1. Περιορισμός της υπερσυνταγογράφησης και της προκλητής ζήτησης διαγνωστικών εξετάσεων. Οι Εργαστηριακοί Ιατροί θεωρούν ότι ο ΕΟΠΥΥ, το Υπουργείο Υγείας και η ΗΔΙΚΑ καθώς και μερίδα των κλινικών Ιατρών φέρουν μέρος της ευθύνης για την υπερβολική συνταγογράφηση διαγνωστικών εξετάσεων, η οποία επιβαρύνει άσκοπα το σύστημα υγείας και οδηγεί σε αύξηση του clawback. Ζητούν την άμεση εφαρμογή των ιατρικών πρωτοκόλλων και των κανόνων ορθής συνταγογράφησης διαγνωστικών εξετάσεων.
2. Θεσμοθέτηση ανώτατου ορίου clawback στο 5%. Το clawback αποτελεί ένα μέτρο επιστροφής χρημάτων από τους παρόχους υγειονομικών υπηρεσιών προς τον ΕΟΠΥΥ (κατ’ ουσίαν επιστροφής δεδουλευμένων), σε περίπτωση που η δαπάνη για τις υπηρεσίες τους υπερβαίνει τον προκαθορισμένο προϋπολογισμό. Οι εργαστηριακοί ιατροί θεωρούν ότι το clawback είναι μέτρο άδικο και ασύμμετρο, δεν μπορεί επ’ ουδενί να ελεγχθεί από τους ίδιους, καθώς επιβάλλεται μονομερώς και με αδιαφανή τρόπο από τον ΕΟΠΥΥ, και τους στερεί ένα μεγάλο μέρος των εσόδων τους. Ζητούν την θέσπιση ενός, εκ των προτέρων γνωστού και ανακοινώσιμου ανώτατου ορίου για το clawback, που δεν θα υπερβαίνει το 5% των εσόδων τους.
3. Υπογραφή Συλλογικών Συμβάσεων με τον ΕΟΠΥΥ. Η έλλειψη Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας αφήνει τους Εργαστηριακούς Ιατρούς εκτεθειμένους σε μονομερείς από πλευράς του ΕΟΠΥΥ ενέργειες, που δημιουργούν επισφαλείς εργασιακές συνθήκες. Διεκδικούν την υπογραφή Συλλογικών Συμβάσεων, που θα διασφαλίζουν με διαφάνεια και αξιοπρέπεια τα εργασιακά τους δικαιώματα και θα προστατεύουν τις αμοιβές τους.
Οι Εργαστηριακοί Ιατροί στηρίζουν τα δίκαια αιτήματά τους σε πλήθος επιχειρημάτων:
· Ασφυκτικό οικονομικό περιβάλλον: Η άδικη και παράλογη μείωση των αποζημιώσεων, με τη μορφή των ασφαλιστικών τιμών, του rebate (υποχρεωτικής έκπτωσης) και του clawback, έχει οδηγήσει πολλά Εργαστήρια σε οικονομικό αδιέξοδο. Ο ΕΟΠΥΥ τα τελευταία χρόνια έχει μονομερώς και καταχρηστικά προβεί σε μείωση των αποζημιώσεων για πολλές εργαστηριακές εξετάσεις κατά 40%, σε προσθήκη νέων, δαπανηρών εξετάσεων στον μη αυξημένο, κλειστό προϋπολογισμό, σε ενσωμάτωση νέων ασφαλιστικών ταμείων και σε άλλες ενέργειες που έχουν διογκώσει την Ιατρική δαπάνη χωρίς ανάλογη αύξηση του προϋπολογισμού. Οι περικοπές από τον ΕΟΠΥΥ των αμοιβών των Εργαστηρίων πλέον ξεπερνούν το 70%.
· Χρέη προς τον ΕΟΠΥΥ: Ως συνέπεια των παραπάνω, πολλά Εργαστήρια φέρουν βαριά χρέη προς τον ΕΟΠΥΥ, τα οποία δυσκολεύονται ή και αδυνατούν να εξοφλήσουν.
· Έλλειψη ελέγχου στην ηλεκτρονική συνταγογράφηση: Η έλλειψη αποτελεσματικού ελέγχου, από πλευράς του ΕΟΠΥΥ, της συνταγογράφησης διαγνωστικών εξετάσεων οδηγεί σε φαινόμενα αδικαιολόγητης υπερσυνταγογράφησης, επιβαρύνοντας τελικά μόνο τα Εργαστήρια, καθώς ο προϋπολογισμός είναι κλειστός και ο ΕΟΠΥΥ δεν πληρώνει τίποτα από την προκύπτουσα υπέρβαση. Να τονιστεί σε αυτό το σημείο ότι υπάρχει οικονομική επιβάρυνση (αν και μια μικρότερη) και των ασφαλισμένων, μέσω της αυξημένης συμμετοχής τους για μη απαραίτητες εξετάσεις.
· Απαξίωση της Ιατρικής: Οι Εργαστηριακοί Ιατροί αισθάνονται ότι η πολιτική του ΕΟΠΥΥ και του Υπουργείου Υγείας υποβαθμίζει το λειτούργημά τους και την ποιότητα των υπηρεσιών που παρέχουν.
· Κίνδυνος για το επίπεδο υγειονομικής περίθαλψης των πολιτών: Η οικονομική ασφυξία των Εργαστηρίων αναπόφευκτα οδηγεί σε μείωση της ποιότητας των υπηρεσιών υγείας και σε ενδεχόμενο κλείσιμο ιδιωτικών Ιατρικών δομών, ιδίως αυτών που είναι μικρότερου μεγέθους και εξυπηρετούν μεγάλο μέρος των πολιτών, ειδικά στην επαρχία.
Οι κινητοποιήσεις των Εργαστηριακών Ιατρών αποτελούν έκφραση της απελπισίας τους, μπροστά στα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζουν. Ξεκίνησε σήμερα στις 8 Μαϊου η αντίδραση των εργαστηριακών Ιατρών με μεγάλη επιτυχία συμμετοχής που ξεπερνά το 85% του συνόλου.
Καλούμε την Πολιτεία να αναλογιστεί άμεσα την κρισιμότητα της κατάστασης. Παρακαλούμε για την κατανόηση και τη στήριξή σας σε αυτήν την κινητοποίηση του κλάδου των Εργαστηριακών Ιατρών.
Η ΕΝΙ-ΕΟΠΥΥ, στηρίζει τις εξαγγελθείσες κινητοποιήσεις των εργαστηριακών γιατρών, επισημαίνοντας ότι το άδικο και ανοίκειο με την παροχή υπηρεσιών μέτρο του clawback και rebate θα πρέπει να καταργηθεί άμεσα θέμα το οποίο τόσον ο ΠΙΣ όσον και η CPME (Μόνιμη Επιτροπή Ευρωπαίων Γιατρών), τονίζουν.
Η CPME μάλιστα υπερθεματίζει λέγοντας ότι οι αυθαίρετες μεταρρυθμίσεις στην αποζημίωση, χωρίς διαβούλευση με την ιατρική κοινότητα, δεν είναι αποδεκτές.
Δύο μόλις εβδομάδες έχουν περάσει από την ημέρα που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προσέφυγε κατά του Ελληνικού Δημοσίου και ειδικά του ΕΣΥ για τις ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τους ιδιώτες προμηθευτές, και τα τελευταία στοιχεία δείχνουν πως η κατάσταση βαίνει επιδεινούμενη. Ειδικότερα, τα σχετικά χρέη αυξήθηκαν ακόμη περισσότερο το Μάρτιο, καταγράφοντας νέο ρεκόρ ξεπερνώντας το 1,45 δισ. ευρώ.
Πιο συγκεκριμένα τα νοσοκομεία το τέλος Μαρτίου καταγράφουν ληξιπρόθεσμα χρέη 1.452 εκατ. ευρώ, ενώ ο ΕΟΠΥΥ μόλις 99 εκατ. ευρώ. Σύμφωνα λοιπόν με τα τελευταία στοιχεία που δημοσιοποίησε το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους, τα χρέη των νοσοκομείων προς τους προμηθευτές τους, ξεπέρασαν το προηγούμενο ρεκόρ που είχε καταγραφεί το Ιανουάριο (1.451 εκατ. ευρώ), όταν στο τέλος της προηγούμενης χρονιάς ήταν 1.319 εκατ. ευρώ, δηλαδή σημειώθηκε αύξηση 10%. Αντίθετα στον ΕΟΠΥΥ τα αντίστοιχα ληξιπρόθεσμα χρέη μειώθηκαν σχεδόν στα μισά καθώς το τέλος του 2023 είχαν διαμορφωθεί στα 190 εκατ. ευρώ.
Όπως αποδεικνύεται από τα στοιχεία του ΓΛΚ, την τελευταία διετία, τα συνολικά ληξιπρόθεσμα προς τους προμηθευτές υγείας έχουν σχεδόν διπλασιαστεί. Συγκεκριμένα το ληξιπρόθεσμα των Νοσοκομείων από 606 εκατ. ευρώ το τέλος του 2021, αυξήθηκαν στα 907 εκατ. ευρώ το 2022, έφτασαν όπως είπαμε στα 1.319 εκατ. ευρώ στο τέλος της προηγούμενης χρονιάς, για να εκτιναχθούν ακόμη περισσότερο το τέλος του πρώτου τριμήνου της φετινής χρονιάς.
Όσον αφορά στον ΕΟΠΥΥ, τα πράγματα δείχνουν πιο ελεγχόμενα και παρουσιάζουν καλύτερη εικόνα, καθώς αυξήθηκαν στη διετία κατά μόλις 17 εκατ. ευρώ ενώ μέσα στην τρέχουσα χρονιά παρουσιάζουν σημαντική αποκλιμάκωση.
Από τα στοιχεία αποδεικνύεται επίσης ότι τα ληξιπρόθεσμα στον χώρο της υγείας αποτελούν και το μεγαλύτερο χρέος της Κυβέρνησης. Ειδικότερα, σύμφωνα με το ΓΛΚ, στο τέλος του φετινού Μαρτίου, οι συνολικές ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του Κράτους ήταν της τάξης των 2.652 εκατ. ευρώ, αυξημένες κατά 409 εκατ. ευρώ σε σχέση με το τέλος του 2023. Η συμμετοχή κλάδου της υγείας έφτασε στο 59% των συνολικών ληξιπρόθεσμων χρεών.
Δηλαδή περίπου τα 6 ευρώ από τα 10 ευρώ που χρωστάει το Ελληνικό Δημόσιο, τα χρωστά σε εταιρείες που παρέχουν υπηρεσίες και προμήθειες για το ΕΣΥ και τον ΕΟΠΥΥ. Να πούμε εδώ ότι το ποσοστό αυτό των χρεών είναι βελτιωμένο (από 68% το τέλος Ιανουαρίου) λόγω της αύξησης των συνολικών οφειλών όπως αναφέραμε. Όμως και πάλι είναι ιδιαίτερα υψηλό.
Όπως επισημαίνει το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, στα ποσά συμπεριλαμβάνονται τα rebate (υποχρεωτικές εκπτώσεις) και clawbak (υποχρεωτικές επιστροφές) από την πλευρά των προμηθευτών, τα οποία δεν έχουν ακόμα συμψηφιστεί.
Να αναφέρουμε ακόμη ότι οι δύο κλάδοι οι οποίοι πλήττονται περισσότερο από τις καθυστερήσεις αποπληρωμής, είναι οι φαρμακευτικές εταιρείες και οι εταιρείες ιατροτεχνολογικών προϊόντων. Μάλιστα τα νοσοκομεία φαίνεται να χρωστούν πάνω από 1 δισ. ευρώ στις εταιρείες αυτές, με τις εταιρείες των ιατροτεχνολογικών να τονίζουν την κρισιμότητα της κατάστασης.
Προσφυγή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Να υπενθυμίσουμε ότι στις 24/4, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προχώρησε σε προσφυγή κατά του Ελληνικού Δημοσίου για τις ληξιπρόθεσμες οφειλές των νοσοκομείων, καταδεικνύοντας τη σημασία που αποδίδουν οι Βρυξέλλες στον τερματισμό μιας πρακτικής του κράτους – κακοπληρωτή, που στερεί ρευστότητα από τις επιχειρήσεις και συνεπώς και την ανάπτυξη.
Όπως σημειώνεται στο σχετικό ρεπορτάζ της Καθημερινής, τα νοσοκομεία εξακολουθούν να διατηρούν ανοιχτή την πληγή των ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου που κρατάει από τα μνημονιακά χρόνια, λόγω των καθυστερούμενων τότε συντάξεων. Το θέμα των συντάξεων λύθηκε, αλλά των νοσοκομείων οξύνθηκε και το αποτέλεσμα παραμένει ίδιο: ένα βουνό ληξιπρόθεσμων οφειλών.
Η προσφυγή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αφορά τη μη τήρηση της υποχρέωσης των νοσοκομείων για άμεση εξόφληση των οφειλών τους, όταν οι προμηθευτές συμφωνούν να παραιτηθούν από τα δικαιώματά τους για τόκους. Είχε προηγηθεί τον Νοέμβριο προσφυγή για τη γενικότερη καθυστέρηση πληρωμών. Η οδηγία 2011/7/Ε.Ε. για τις καθυστερήσεις πληρωμών υποχρεώνει τις αρμόδιες αρχές να εξοφλούν τα τιμολόγιά τους εντός 30 ημερών (ή 60 ημερών αν πρόκειται για υγειονομικές αρχές).
«Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρεί ότι οι προσπάθειες που έχουν καταβάλει μέχρι στιγμής οι ελληνικές αρχές είναι ανεπαρκείς», ανέφερε τότε στην ανακοίνωσή της. Όπως τόνισε, «οι καθυστερήσεις πληρωμών από τα δημόσια νοσοκομεία παρεμποδίζουν την ανταγωνιστικότητα και την ανθεκτικότητα των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στον τομέα της υγείας, ιδίως των μικρομεσαίων επιχειρήσεων».
Να αναφέρουμε ακόμη ότι γενικότερα εντατικοποιούνται οι προσπάθειες μέσω της Εθνικής Κεντρικής Αρχής Προμηθειών Υγείας (ΕΚΑΠΥ) να καμφθούν οι δυσκολίες ως προς την άμεση εξόφληση των προμηθευτών και δη των φαρμακευτικών εταιρειών. Μέσω δε της ΕΚΑΠΥ επιδιώκεται και ο προσδιορισμός των υποχρεωτικών επιστροφών (rebate και clawback) να γίνεται πιο γρήγορα ώστε να ολοκληρώνεται και η εκκαθάριση των οφειλών σε ένα λογικό χρόνο. Σήμερα αυτό δε συμβαίνει και μάλιστα για το 2023 οι εταιρείες φαρμάκου δε γνωρίζουν ποιες είναι οι επιβαρύνσεις τις οποίες θα κληθούν να καταβάλουν.
Την απόσυρση του εμβολίου της Astra Zeneca για την COVID-19 σχολιάζει ο επίκουρος καθηγητής επιδημιολογίας Γκίκας Μαγιορκίνης. Ο καθηγητής υπενθύμισε ότι η παρενέργεια που καταγράφηκε ήταν εξαιρετικά σπάνια.
Σε ανάρτησή του ο κ. Μαγιορκίνης επεσήμανε τα εξής:
1) Το εμβόλιο σχεδιάστηκε από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και η διανομή έγινε από την Astra Zeneca
2) Ήταν το μοναδικό ΜΗ ΚΕΡΔΟΣΚΟΠΙΚΟ εμβόλιο, καθώς το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης είχε υπογράψει συμβόλαιο παραχώρησης στην Astra Zeneca, με τον όρο να διανεμηθεί χωρίς κέρδος καθόλη την διάρκεια της πανδημίας. Με απλά λόγια η εταιρεία το πουλούσε στο κόστος παραγωγής-διανομής.
3) Ήταν το μοναδικό από τα 3 πρώτα που δεν χρειαζόταν βαθιά κατάψυξη και για αυτό κατάφερε να φτάσει εκεί που δεν έφτασε κανένα άλλο. Δόθηκε έτσι σε δυσπρόσιτες περιοχές του αναπτυσσόμενου κόσμου.
Όσον αφορά τον κίνδυνο των θρομβώσεων, ήταν μία εξαιρετικά σπάνια παρενέργεια (~1-2/100.000):
1) Ισούται περίπου με τον κίνδυνο να πεθάνουμε (πνιγούμε) από το φαγητό που τρώμε στην διάρκεια ενός έτους (στοιχεία από ΗΠΑ)
2) Ισούται περίπου με τον κίνδυνο να πνιγούμε και να πεθάνουμε από νερό στην διάρκεια ενός έτους (στοιχεία από ΗΠΑ)
3) Έχουμε 10 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο να πεθάνουμε σε αυτοκινητιστικό εντός ενός έτους
4) Αφορούσε αποκλειστικά την πρώτη δόση του εμβολίου και τις πρώτες 30 περίπου ημέρες από την πρώτη δόση. Μετά τις 30 ημέρες ο κίνδυνος μηδενίζεται, άρα όσοι το έκαναν δεν έχουν κανέναν απολύτως λόγο να φοβούνται σήμερα για αυτήν την παρενέργεια.
Προσοχή συνιστά το Υπουργείο Υγείας στο φαινόμενο μεταφοράς αφρικανικής σκόνης από την Πέμπρη 9 Μαϊου. Σύμφωνα με τις προβλέψεις αναμένεται αύξηση της συγκέντρωσης αιωρούμενων σωματιδίων στην ατμόσφαιρα.
Στην εγκύκλιο με θέμα: «Προστασία της Δημόσιας Υγείας στην περίπτωση μεταφοράς αφρικανικής σκόνης» δίνονται συστάσεις και προτείνονται γενικά μέτρα προφύλαξης της υγείας του πληθυσμού από την επιβάρυνση της ποιότητας της ατμόσφαιρας.
Στην εγκύκλιο επισημαίνεται ότι ανάλογα με την εκτίμηση των μέσων ημερήσιων (24ωρων) επιπέδων συγκέντρωσης των αιωρούμενων σωματιδίων, όπως ανακοινώνεται από τις αρμόδιες Υπηρεσίες (Υπουργείο Περιβάλλοντος, Υπηρεσίες Περιβάλλοντος των Π.Ε. ) και για συγκεντρώσεις μεγαλύτερες από 50μg/m3 οι συστάσεις και τα μέτρα προστασίας του πληθυσμού έχουν ως εξής:
Σε ότι αφορά την Αττιική οι προτεινόμενες συστάσεις και μέτρα προστασίας είναι ευθύνη της Περιφέρειας Αττικής. Το κοινό μπορεί να ενημερώνεται από την ιστοσελίδα του Υπουργείου Υγείας, ενώ για τις υπόλοιπες Περιφέρειες της χώρας η αρμοδιότητα ενημέρωσης ανήκει στον οικείο Περιφερειάρχη.
Μέτρα προστασίας:
• Παραμονή σε κλειστούς χώρους. Εφόσον οι κατοικημένες περιοχές βρίσκονται εντός της ζώνης εκδήλωσης του επεισοδίου κι επηρεάζονται από την μεταφορά της σκόνης προτείνεται η ελάττωση των άσκοπων μετακινήσεων και η παραμονή σε κλειστούς χώρους χωρίς απευθείας επικοινωνία με τον εξωτερικό αέρα (κλείσιμο παραθύρων, πορτών και λοιπών διόδων αέρα προς το εσωτερικό).
• Εφόσον οι κατοικίες διαθέτουν σύστημα κλιματισμού, προτείνεται η χρήση του στη λειτουργία ανακύκλωσης του εσωτερικού αέρα, ώστε να ελαχιστοποιηθεί η επιβάρυνση της ποιότητας του αέρα στους εσωτερικούς χώρους. Η επιλογή εισαγωγής «φρέσκου αέρα» που παρέχεται από ορισμένα συστήματα κλιματισμού πρέπει να απενεργοποιείται κατά τη διάρκεια του επεισοδίου για να αποφευχθεί η εισροή καπνού από το εξωτερικό περιβάλλον. Επίσης, είναι απαραίτητη η σωστή συντήρηση των φίλτρων των συστημάτων κλιματισμού.
• Μείωση των πηγών ρύπανσης του εσωτερικού αέρα εντός του σπιτιού. Κατά τη διάρκεια ενός επεισοδίου πρέπει να αποφεύγεται το κάπνισμα στο εσωτερικό των κατοικιών, το μαγείρεμα με τη χρήση ψησταριάς, η χρήση τζακιού για ψήσιμο/μαγείρεμα/θέρμανση, η χρήση αεροζόλ και οποιασδήποτε άλλης πηγής που ενδέχεται να επιβαρύνει την ποιότητα του εσωτερικού αέρα.
Πληροφορίες σχετικά με την πρόγνωση της εξέλιξης των φαινομένων μεταφοράς σκόνης μπορούν να αναζητηθούν στη σελίδα του προγράμματος «Κοπέρνικος» της ΕΕ στον παρακάτω σύνδεσμο ΕΔΩ
Η Διεθνής Ομοσπονδία Θαλασσαιμίας (ΔΟΘ)γιορτάζει την 8η Μαΐου Παγκόσμια Ημέρα Θαλασσαιμίας (International Thalassaemia Day). Χρονιά ορόσημο θεωρείται για τη θαλασσαιμία η φετινή χάρη στην αδειοδότηση δυο προϊόντων γονιδιακής επεξεργασίας και ολιστικής θεραπείας.
Επιδίωξη του εορτασμού είναι η ενημέρωση και η ευαισθητοποίηση του κοινού γύρω από τη θαλασσαιμία και την ουσιαστική βελτίωση της ποιότητας ζωής των επηρεαζόμενων ασθενών. Η Παγκόσμια Ημέρα είναι αφιερωμένη στον αγώνα 100 εκατομμύρια άνθρωπων παγκοσμίως φέρουν γονίδια υπεύθυνα για τη θαλασσαιμία. Εκτιμάται ότι περίπου 300.000 βρέφη γεννιούνται κάθε χρόνο με σοβαρές μορφές της νόσου.
Ισότιμη πρόσβαση
Προσδοκία του παγκόσμιου κινήματος είναι να ξεπεραστούν τα εμπόδια στην ισότιμη πρόσβαση των ατόμων με θαλασσαιμία σε όλες τις διαθέσιμες, εγκεκριμένες και ελεγμένες για την ασφάλειά τους θεραπευτικές επιλογές. Στόχος είναι όλοι να επωφεληθούν από τα επιτεύγματα της επιστημονικής καινοτομίας και να διαφυλαχθεί το δικαίωμά τους για συνεχή πρόοδο της υγείας και της ποιότητας της ζωής τους.
Εντυπωσιακή είναι πλέον η πρόοδος στον χώρο των καινοτόμων και μετασχηματιστικών θεραπειών. Αξιοσημείωτη είναι η αδειοδότηση δυο προϊόντων γονιδιακής επεξεργασίας και ολιστικής θεραπείας για τη συγκεκριμένη νόσο από τις αρμόδιες ρυθμιστικές αρχές σε Ευρώπη και Αμερική. Οι θεραπείες αυτές δίνουν ελπίδες για τη ριζική της αντιμετώπιση. Ακόμη και άλλα καινοτόμα προϊόντα βρίσκονται σε προηγμένες φάσεις κλινικών δοκιμών και βαίνουν σύντομα προς ολοκλήρωση.
Ενδεικτικό είναι το μήνυμα της Παγκόσμιας Ημέρας για το 2024, «Ενδυναμώνουμε Ζωές, Στηρίζουμε την Πρόοδο: Ισότιμη και προσβάσιμη θεραπεία θαλασσαιμίας για όλους». Συγκεκριμένα, το μήνυμα τονίζει την κρίσιμη ανάγκη για μια κοινή προσπάθεια διασφάλισης της πρόσβασης των ασθενών σε όλες τις ασφαλείς και εγκεκριμένες θεραπείες προς διαχείριση της θαλασσαιμίας. Επίσης, το μήνυμα επισημαίνει τις συντονισμένες προσπαθειες ευαισθητοποίησης και συνηγορίας για την επίτευξη ουσιαστικών αλλαγών στη ζωή όσων επηρεάζονται από αυτή τη σοβαρή, χρόνια κληρονομική αιματολογική πάθηση.
Αναφερόμενος στον εορτασμό ο πρόεδρος της ΔΟΘ, Πάνος Εγγλέζος υποστήριξε «Παρόλο που ο ιατρικός κόσμος έχει κάνει άλματα προόδου στη θεραπεία της θαλασσαιμίας, η πρόσβαση ακόμη και σε στοιχειώδη περίθαλψη παραμένει περιορισμένη για αμέτρητα άτομα. Στο πλαίσιο της παγκόσμιας ύφεσης, των αυξανόμενων ανισοτήτων και των γεωπολιτικών αναταραχών, η Παγκόσμια Ημέρα Θαλασσαιμίας 2024 καλεί τις κυβερνήσεις απανταχού να δώσουν προτεραιότητα στην υγεία των ατόμων με θαλασσαιμία, διασφαλίζοντας ότι οι εθνικές υποδομές και υπηρεσίες θα καταστήσουν διαθέσιμες τόσο τις βασικές όσο και τις προηγμένες επιλογές περίθαλψης για κάθε επηρεαζόμενο ασθενή».
Από τα στοιχεία της ΔΟΘ, προκύπτει ότι 7 στα 10 άτομα παγκοσμίως που ζουν σήμερα με θαλασσαιμία δεν έχουν πρόσβαση σε τακτική, ειδική για την πάθησή τους υγειονομική περίθαλψη. Σημειώνεται ότι οι αριθμοί των ασθενών αυξάνονται συνεχώς, απουσία προγραμμάτων πρόληψης. Άξιο λόγου είναι ότι η ενδεδειγμένη διαχείριση της νόσου (μεταγγίσεις αίματος, αποσιδήρωση, πολυθεματική φροντίδα, κλπ.) παραμένει σοβαρή πρόκληση για πολλές χώρες, κυρίως χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, όπου ζουν μεγάλοι πληθυσμοί ατόμων με θαλασσαιμία.
«Η ενίσχυση της πρόσβασης σε υφιστάμενες και αναδυόμενες, καινοτόμες θεραπείες απαιτεί λύσεις συνεργασίας που αναπτύσσονται με όλους τους βασικούς ενδιαφερόμενους φορείς: τη φαρμακοβιομηχανία, τις ρυθμιστικές αρχές υγείας, τις αρχές υγειονομικής περίθαλψης, τους παρόχους υγείας, και, κυρίως, τους ασθενείς και τις οικογένειές τους», πρόσθεσε η Εκτελεστική Διευθύντρια της ΔΟΘ, Δρ.Ανδρούλλα Ελευθερίου,
Δράσεις
Για την φετινή Παγκόσμια Ημέρα η ΔΟΘ έχει ετοιμάσει πληθώρα διαδικτυακών δραστηριοτήτων, οι οποίες περιλαμβάνουν την διεθνή Καμπάνια Ευαισθητοποίησης «Ενημερώσου. Μοιράσου. Νοιάσου» –#ΒeAwareShareCare με πλούσιο ενημερωτικό και προωθητικό υλικό σε 15 γλώσσες.
Η ημέρα θα τιμηθεί σε περισσότερες από 120 χώρες, στις οποίες θα πραγματοποιηθούν πλήθος εκδηλώσεων ευαισθητοποίησης, αιμοδοσίες, αγώνες δρόμου, εκπαιδευτικές δραστηριότητες, επιστημονικές συναντήσεις, συνέδρια, κ.ά. Οι δράσεις θα υλοποιηθούν με τη συμμετοχή τόσο της ΔΟΘ, όσο και πολλών άλλων οργανισμών.
Επιπλέον, η πρωτοβουλία #BringThalToLight θα ενθαρρύνει την παγκόσμια αλληλεγγύη φωτίζοντας με κόκκινο χρώμα εμβληματικά, μνημεία και κτίρια σε πάνω από 50 χώρες, συμπεριλαμβανομένων της Κύπρου και της Ελλάδας. Προσδοκία είναι όχι μόνο να ευαισθητοποιήσει το ευρύ κοινό γύρω από την πάθηση και τον αντίκτυπό της στους ασθενείς και την κοινωνία, αλλά και να αποτίσει φόρο τιμής σε όσους ζουν με θαλασσαιμία ανά το παγκόσμιο.
ΘΕΜΑ: Συνταγογράφηση σκιαγραφικών από Καρδιολόγους
Με την Αρ.Πρωτοκ.: 9515/26/4/24 απόφασής σας, επιβάλλεται από 01/05/24 όπως τα σκιαγραφικά σκευάσματα συνταγογραφούνται μόνο από Ακτινοδιαγνώστες.
Στην ειδικότητα της Καρδιολογίας γίνονται εξετάσεις που διενεργούνται μόνον από Καρδιολόγους όπως το stress echo στο οποίο η διενέργεια του επιβάλει σκιαγραφικό σκεύασμα όπως το Sonovue και το Optison, χωρίς τα οποία καθίσταται αδύνατη η διενέργεια της εξέτασης.
Παρακαλούμε όπως από την απόφαση εξαιρεθούν οι Καρδιολόγοι έτσι ώστε να υπάρχει η δυνατότητα συνταγογράφησης των ανωτέρω σκευασμάτων.
Η αφρικανική σκόνη επιδρά στο αναπνευστικό, το ανοσοποιητικό και το καρδιαγγειακό σύστημα. Ποιες είναι οι οδηγίες της Ελληνικές Πνευμονολογικής Εταιρείας για να προστατευτούμε.
Η αφρικανική σκόνη που επηρεάζει την Ελλάδα είναι ένα σχετικά συχνό φαινόμενο, ιδιαίτερα όταν οι μετεωρολογικές συνθήκες ευνοούν τη μεταφορά σωματιδίων σκόνης από την έρημο Σαχάρα.
Η συχνότητα και η ένταση των φαινομένων αφρικανικής σκόνης στην Ελλάδα μπορεί να ποικίλλει από έτος σε έτος, από 7 έως 20 επεισόδια (μέσος όρος 13 επεισόδια/έτος), ανάλογα με τις ατμοσφαιρικές συνθήκες και την ποσότητα της σκόνης που μεταφέρεται από τη Σαχάρα.
Γενικά, δεν είναι ασυνήθιστο να επηρεάζεται ο ελληνικός χώρος από την αφρικανική σκόνη.
Αυτό το φυσικό γεγονός μπορεί να έχει σημαντικές επιπτώσεις στην υγεία των κατοίκων της χώρας μας, κυρίως μέσω της υποβάθμισης της ποιότητας του αέρα.
Η αφρικανική σκόνη μεταφέρει σωματίδια σε μεγάλο φάσμα μεγεθών, όπως PM 10, PM 2,5 ή ακόμα και πολύ μικρότερα, ενώ μπορεί επίσης να συμπαρασύρει και ρύπους από την ατμόσφαιρα. Η αύξηση των σωματιδίων στην ατμόσφαιρα μπορεί να επιδεινώσει αναπνευστικά νοσήματα όπως το άσθμα, η βρογχίτιδα και οι αλλεργίες.
Τα άτομα με προϋπάρχουσες αναπνευστικές παθήσεις είναι ιδιαίτερα ευάλωτα σε περιόδους αυξημένων επιπέδων σκόνης και αυτό απεικονίζεται και σε αυξημένες προσελεύσεις στα νοσοκομεία.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται για τους κατοίκους των αστικών κέντρων και περιοχών με ήδη χαμηλή ποιότητα της ατμόσφαιρας, αναφέρει η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία.
Επίδραση στο αναπνευστικό
Μία από τις πρωταρχικές επιπτώσεις της αφρικανικής σκόνης στην υγεία είναι η επίδρασή της στην αναπνευστική υγεία. Τα λεπτά σωματίδια της σκόνης μπορούν να διεισδύσουν βαθιά στους πνεύμονες και ακόμη και να εισέλθουν στην κυκλοφορία του αίματος. Για άτομα με παθήσεις όπως το άσθμα, η βρογχίτιδα ή η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ), η έκθεση σε αυτά τα σωματίδια μπορεί να επιδεινώσει τα συμπτώματα, οδηγώντας σε δύσπνοια, βήχα, συριγμό και δυσφορία στο στήθος.
Αλλεργίες και ερεθισμός
Η αφρικανική σκόνη μπορεί να προκαλέσει αλλεργικού τύπου αντιδράσεις σε ορισμένα άτομα, ερεθισμό του αναπνευστικού συστήματος, ρινική συμφόρηση, φτέρνισμα και υγρά μάτια. Τα άτομα με αλλεργίες ή ευαισθησίες σε περιβαλλοντικούς παράγοντες μπορεί να εμφανίσουν αυξημένα συμπτώματα σε περιόδους αυξημένων επιπέδων αφρικανικής σκόνης.
Καρδιαγγειακές επιδράσεις
Εκτός από αναπνευστικά προβλήματα, η έκθεση στην αφρικανική σκόνη έχει συνδεθεί με καρδιαγγειακά προβλήματα. Τα σωματίδια μπορούν να συμβάλουν στη φλεγμονή, το οξειδωτικό στρες και την αγγειοσυστολή, που μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο καρδιακών προσβολών, εγκεφαλικών επεισοδίων και άλλων καρδιαγγειακών παθήσεων, ιδιαίτερα σε ευάλωτους πληθυσμούς.
Επίδραση στο ανοσοποιητικό σύστημα
Η παρατεταμένη έκθεση στην αφρικανική σκόνη μπορεί επίσης να επηρεάσει το ανοσοποιητικό σύστημα, καθιστώντας τα άτομα πιο ευάλωτα σε λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος και σε άλλες ασθένειες. Η φλεγμονώδης απόκριση που προκαλείται από τα σωματίδια σκόνης μπορεί να αποδυναμώσει την άμυνα του σώματος και να δυσκολέψει την καταπολέμηση των παθογόνων μικροοργανισμών.
Μακροπρόθεσμοι κίνδυνοι για την υγεία
Η χρόνια έκθεση στην αφρικανική σκόνη και τους σχετικούς ρύπους της έχει συσχετιστεί με μακροπρόθεσμους κινδύνους για την υγεία, συμπεριλαμβανομένων αναπνευστικών ασθενειών, μειωμένης πνευμονικής λειτουργίας, καρδιαγγειακών διαταραχών, ακόμη και ορισμένων τύπων καρκίνου.
Η συνεχής έκθεση σε υψηλά επίπεδα σωματιδίων σκόνης μπορεί να έχει συσσωρευτικές επιπτώσεις στην υγεία με την πάροδο του χρόνου. Σύμφωνα με μία ανασκόπηση του 2020 για την επίδραση της σκόνης στην ποιότητα του αέρα στην Ευρώπη, εκτιμάται ότι 42.000 θάνατοι/έτος αποδίδονται στη σκόνη, ενώ στις μεσογειακές χώρες έχει υπολογιστεί ότι το 27-44% του αριθμού των θανάτων που σχετίζονται με τα σωματίδια PM 10 οφείλεται στην αφρικανική σκόνη.
Είναι σημαντικό οι πολίτες και ειδικότερα εκείνοι με αναπνευστικά προβλήματα, να λαμβάνουν προφυλάξεις κατά τη διάρκεια περιόδων με αυξημένα επίπεδα αφρικανικής σκόνης.
Οι συστάσεις της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας
– Μείνετε ενημερωμένοι. Παρακολουθήστε τις αναφορές για την ποιότητα του αέρα και τις μετεωρολογικές προβλέψεις για να γνωρίζετε πότε τα επίπεδα αφρικανικής σκόνης αναμένεται να είναι υψηλά.
– Περιορίστε τις υπαίθριες δραστηριότητες. Εάν είναι δυνατόν, αποφύγετε να περάσετε εκτεταμένες χρονικές περιόδους σε εξωτερικούς χώρους, όταν τα επίπεδα σκόνης είναι υψηλά, ειδικά κατά τη διάρκεια των ημερών με αέρα, όπου τα σωματίδια είναι πιο πιθανό να αιωρούνται στον αέρα.
– Κλείστε τα παράθυρα και τις πόρτες. Ενώ γενικά πρέπει να αερίζονται οι κατοικίες και οι εργασιακοί χώροι, στις περιόδους έξαρσης της αφρικανικής σκόνης, αερίστε λίγο το πρωί και στη συνέχεια κρατήστε τα παράθυρα και τις πόρτες κλειστά για να αποτρέψετε την είσοδο σωματιδίων σκόνης στο σπίτι ή στον χώρο εργασίας σας. Αν διαθέτετε, χρησιμοποιήστε καθαριστές αέρα ή φίλτρα για να βελτιώσετε την ποιότητα του εσωτερικού αέρα.
– Χρησιμοποιήστε μάσκες. Όταν βγαίνετε έξω, ειδικά σε συνθήκες σκόνης, σκεφθείτε να φοράτε μάσκα για να μειώσετε την εισπνοή σωματιδίων σκόνης.
– Μείνετε ενυδατωμένοι. Πίνετε άφθονο νερό.
Σε περιόδους αυξημένων επιπέδων σκόνης, συνιστάται ιδιαίτερα, άτομα με προϋπάρχουσες αναπνευστικές παθήσεις, να λαμβάνουν προφυλάξεις για να ελαχιστοποιούν τις επιπτώσεις στην υγεία από την έκθεση στα σωματίδια σκόνης. Ασθενείς με άσθμα μπορεί να χρειαστεί να αυξήσουν τη δοσολογία ή τη συχνότητα λήψης των εισπνεόμενων φαρμάκων βάσει του πλάνου ελέγχου που τους έχει συστήσει ο γιατρός τους για να μειώσουν τα συμπτώματα. Επισημαίνεται ότι στην παρούσα φάση συνιστάται ιδιαίτερη προσοχή στους ασθματικούς, λόγω εαρινών αλλεργιών.
Ασθενείς με ΧΑΠ μπορεί να χρειαστεί να αυξήσουν την ανακουφιστική αγωγή με εισπνεόμενα φάρμακα.