Η Anthropic φέρνει το Claude στη μοριακή βιολογία: Το πρώτο εύρημα και οι προοπτικές για την ιατρική έρευνα

Η τεχνητή νοημοσύνη διευρύνει σταδιακά τον ρόλο της και στη βασική βιοϊατρική έρευνα. Η Anthropic ανακοίνωσε το πρώτο αποτέλεσμα από το νέο της εργαστήριο μοριακής βιολογίας, όπου το μοντέλο Claude χρησιμοποιήθηκε για την ανάλυση γενετικών δεδομένων και την αναζήτηση νέων βιολογικών μηχανισμών.

Το αποτέλεσμα αφορά την αναγνώριση ενός μέχρι σήμερα άγνωστου ενζυμικού συστήματος, με την εταιρεία να θεωρεί ότι η συγκεκριμένη διαδικασία αποτελεί ένδειξη του τρόπου με τον οποίο η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να επιταχύνει τη βασική επιστημονική έρευνα.

Σχεδόν 1.000 Claude ανέλυσαν αλληλουχίες DNA

Σύμφωνα με την Anthropic, σχεδόν 1.000 αντίγραφα του Claude εργάστηκαν παράλληλα για περίπου 21 ώρες, εξετάζοντας βάση δεδομένων με αλληλουχίες DNA.

Η εταιρεία εκτιμά ότι μια αντίστοιχη ανάλυση θα μπορούσε να χρειαστεί εβδομάδες ή ακόμη και μήνες εργασίας από έναν ερευνητή.

Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας, οι παράγοντες τεχνητής νοημοσύνης εντόπισαν ένα μοτίβο σε ιούς που επιτίθενται σε βακτήρια, το οποίο φαίνεται ότι είχε παραμείνει απαρατήρητο έως σήμερα.

Το μοτίβο αποτελείται από σύντομα τμήματα DNA που επαναλαμβάνονται σε τακτά χρονικά διαστήματα, σε συνδυασμό με ένα γνωστό ένζυμο και μία πρωτεΐνη της οποίας ο ρόλος δεν έχει ακόμη διευκρινιστεί.

Οι ομοιότητες με το CRISPR

Η συγκεκριμένη διάταξη παρουσιάζει χαρακτηριστικά που θυμίζουν το CRISPR, τον φυσικό αμυντικό μηχανισμό των βακτηρίων που αποτέλεσε τη βάση για την ανάπτυξη των μοριακών «ψαλιδιών» που χρησιμοποιούνται στην τροποποίηση γονιδίων.

Η τεχνολογία αυτή έχει ανοίξει τον δρόμο για την ανάπτυξη φαρμάκων γονιδιακής επεξεργασίας, γεγονός που καθιστά το νέο εύρημα ιδιαίτερα ενδιαφέρον για τη βιοϊατρική έρευνα.

Το νέο σύστημα έχει ονομαστεί ART, ωστόσο η πραγματική λειτουργία του παραμένει άγνωστη.

Το εύρημα παραμένει προκαταρκτικό

Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Anthropic, Dario Amodei, παρουσίασε το αποτέλεσμα κατά τη διάρκεια τηλεδιάσκεψης ενώπιον του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, όπου αναφέρθηκε και στην ανάγκη διεθνούς συντονισμού απέναντι στους κινδύνους που συνοδεύουν την εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης.

Ο Amodei χαρακτήρισε την ανακάλυψη «προκαταρκτική», αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο να πρόκειται για έναν νέο μηχανισμό επεξεργασίας γονιδίων.

Παράλληλα, επισήμανε ότι οι σημαντικές δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης συνοδεύονται από κινδύνους που επίσης πρέπει να αντιμετωπιστούν.

Η Anthropic αναγνωρίζει ότι ο βιολογικός ρόλος του ART δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί. Επιπλέον, σύμφωνα με την προδημοσίευση της ερευνητικής ομάδας, η οποία δεν έχει ακόμη αξιολογηθεί από ομοτίμους, δεν έχει αποδειχθεί ότι το ένζυμο είναι ενεργό.

Το ενδιαφέρον του Feng Zhang

Σύμφωνα με την Anthropic, ο Feng Zhang, καθηγητής στο MIT και ένας από τους πρωτοπόρους του CRISPR, χαρακτήρισε ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα την αναγνώριση των συγκεκριμένων επαναλαμβανόμενων τμημάτων DNA και εκτίμησε ότι το εύρημα αξίζει περαιτέρω διερεύνηση.

Ο Dario Amodei ανέφερε επίσης ότι ομάδα του Stanford University έχει περιγράψει ανεξάρτητα ένα συγκρίσιμο, αλλά διαφορετικό, σύστημα.

Το εργαστήριο μοριακής βιολογίας της Anthropic

Το εργαστήριο της Anthropic δημιουργήθηκε την άνοιξη και λειτουργεί στην περιοχή του San Francisco Bay Area.

Η εταιρεία διευκρινίζει ότι δεν χρησιμοποιούνται παθογόνα που θα μπορούσαν να μολύνουν ανθρώπους και ότι όλα τα εργαστηριακά πειράματα πραγματοποιούνται από ερευνητές.

Ο Amodei, πάντως, δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο στο μέλλον το Claude να μπορεί να χειρίζεται και εργαστηριακό εξοπλισμό, υπό την προϋπόθεση ότι θα εφαρμόζονται οι κατάλληλες διασφαλίσεις.

Η τεχνητή νοημοσύνη στην έρευνα φαρμάκων και ασθενειών

Στα τέλη Ιουνίου η Anthropic παρουσίασε το Claude Science, ένα ερευνητικό περιβάλλον για την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης στην επιστημονική έρευνα.

Η εταιρεία έχει επίσης ανακοινώσει δραστηριότητα που αφορά την έρευνα φαρμάκων για σπάνιες ασθένειες.

Την ίδια στιγμή, η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης στην επιστημονική έρευνα επεκτείνεται και σε άλλους οργανισμούς. Στις αρχές Σεπτεμβρίου, η OpenAI ισχυρίστηκε ότι έλυσε ένα από τα επτά προβλήματα του «Βραβείου της Χιλιετίας», το οποίο σχετίζεται με τη μηχανική των ρευστών.

Σε ανάρτησή του στο X, ο Dario Amodei επανέλαβε τον στόχο του να «θεραπευτούν οι περισσότερες ασθένειες σε 5 έως 10 χρόνια», αναγνωρίζοντας παράλληλα ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν μπορεί από μόνη της να μειώσει τη διάρκεια των κλινικών δοκιμών.

 

 

Πηγη: https://medicalmanage.gr/

Υπουργείο Υγείας: Ξεκινά πάλι το πρόγραμμα «Προλαμβάνω» με δωρεάν εξετάσεις για τον καρκίνο του μαστού στις 13 Οκτωβρίου

Την Τρίτη 13 Οκτωβρίου ξεκινά εκ νέου το Εθνικό Πρόγραμμα Πρόληψης «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ», το οποίο θα χρηματοδοτηθεί αυτή τη φορά από Εθνικούς πόρους, γνωστοποίησε το υπουργείο Υγείας.

Ειδικότερα όπως ανακοίνωσε το αρμόδιο υπουργείο, το πρόγραμμα ανοίγει ξανά, μέσα στον μήνα Οκτώβριο, που είναι αφιερωμένος στην πρόληψη του καρκίνου του μαστού, με τις αντίστοιχες δωρεάν εξετάσεις μαστογραφίας, ενώ αμέσως μετά ακολουθούν οι προληπτικές εξετάσεις για τα καρδιαγγειακά νοσήματα.

Η διαδικασία είναι εξαιρετικά απλή και άμεση, καθώς αποστέλλονται δωρεάν SMS με τα παραπεμπτικά σε όσους έχουν ενεργοποιήσει την άυλη συνταγογράφηση, ενώ όλοι οι πολίτες μπορούν με το ΑΜΚΑ τους μέσω της πλατφόρμας proliptikes.gov.gr να κλείσουν ραντεβού χωρίς καμία καθυστέρηση, καθώς και μέσω των Κινητών Ομάδων Υγείας στην περιφέρεια.

Με βάση τα στοιχεία του υπουργείου Υγείας, τα μέχρι στιγμής αποτελέσματα από τις δωρεάν προληπτικές εξετάσεις σχεδόν για όλα τα νοσήματα, έδειξαν ότι περισσότερες από 554.000 Ελληνίδες και Έλληνες εντοπίστηκαν με ευρήματα ή συμπτώματα εγκαίρως, μέσω των προγραμμάτων για διαγνώσεις για τον καρκίνο του μαστού, του τραχήλου της μήτρας, του παχέος εντέρου και τα καρδιαγγειακά.

Στον καρκίνο του μαστού καταγράφηκαν πάνω από 6.000 διαγνώσεις σε πρώιμο στάδιο.
Στον καρκίνο του παχέος εντέρου διαγνώστηκαν 1.536 περιστατικά, 12.635 άτομα με προκαρκινικές αλλοιώσεις και πραγματοποιήθηκαν 17.500 πολυποδεκτομές.

Τα άτομα που εντοπίστηκαν με προκαρκινικές αλλοιώσεις αλλά και όσοι έκαναν επέμβαση αφαίρεσης πολύποδα ξεπερνούν τις 30.000.

Στον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας διαγνώστηκαν 93 γυναίκες, αριθμός που αποτυπώνει την αποτελεσματικότητα του δωρεάν εμβολιασμού για τον HPV στην πρόληψη της νόσου.

Στο κομμάτι των καρδιαγγειακών νοσημάτων, εντοπίστηκαν εγκαίρως περίπου 350.000 πολίτες με σοβαρά ευρήματα, ενώ σχεδόν 1.200 άνθρωποι προχώρησαν άμεσα σε αγγειοπλαστική, σώζοντας τη ζωή τους.

 

 

Πηγη: https://www.healthreport.gr

Ιατρικό απόρρητο στην καθημερινή κλινική πράξη

Το ιατρικό απόρρητο στην πράξη: υποχρεώσεις, νόμιμες εξαιρέσεις και κανόνες ασφαλούς διαχείρισης δεδομένων για γιατρούς και μονάδες υγείας στην Ελλάδα.

Ένα τηλεφώνημα συγγενούς στη γραμματεία, ένα αποτέλεσμα που αποστέλλεται σε λάθος παραλήπτη ή μια κλινική φωτογραφία σε προσωπικό κινητό αρκούν για να μετατρέψουν το ιατρικό απόρρητο από θεωρητική υποχρέωση σε κρίσιμο λειτουργικό ζήτημα. Για τον επαγγελματία υγείας και τη διοίκηση μιας μονάδας, η σωστή διαχείριση της πληροφορίας δεν προστατεύει μόνο τον ασθενή. Προστατεύει την κλινική σχέση, τη φήμη της δομής και την επαγγελματική αξιοπιστία της ομάδας.

Το ιατρικό απόρρητο δεν εξαντλείται στη διάγνωση. Περιλαμβάνει κάθε πληροφορία που ο επαγγελματίας υγείας λαμβάνει, δημιουργεί ή συμπεραίνει στο πλαίσιο της φροντίδας: το ιστορικό, τα εργαστηριακά ευρήματα, τη φαρμακευτική αγωγή, την παρουσία του ασθενούς σε μια μονάδα, αλλά και οικογενειακά, κοινωνικά ή οικονομικά στοιχεία που επηρεάζουν τη θεραπεία. Η υποχρέωση ισχύει ανεξάρτητα από το αν η πληροφορία βρίσκεται σε έντυπο φάκελο, σε πληροφοριακό σύστημα, σε μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ή σε προφορική συνομιλία.

Ιατρικό απόρρητο: κλινική υποχρέωση και κανονιστική ευθύνη

Στην ελληνική έννομη τάξη, ο Κώδικας Ιατρικής Δεοντολογίας θέτει το ιατρικό απόρρητο ως βασική επαγγελματική υποχρέωση. Παράλληλα, τα δεδομένα υγείας αποτελούν ειδική κατηγορία προσωπικών δεδομένων κατά τον Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων, τον GDPR. Οι δύο άξονες συνδέονται, αλλά δεν ταυτίζονται.

Η ιατρική δεοντολογία απαντά κυρίως στο ερώτημα «τι οφείλει να μη γνωστοποιήσει ο επαγγελματίας λόγω της θεραπευτικής σχέσης;». Η προστασία δεδομένων οργανώνει ευρύτερα το «με ποια βάση, για ποιο σκοπό, για πόσο χρόνο και με ποια μέτρα ασφαλείας επεξεργάζεται μια δομή τα δεδομένα υγείας». Ένα περιστατικό μπορεί, επομένως, να εγείρει ταυτόχρονα δεοντολογικό, διοικητικό, αστικό και – υπό προϋποθέσεις – ποινικό ζήτημα.

Στην πράξη, η αρχή είναι σαφής: πρόσβαση στα στοιχεία του ασθενούς έχει μόνο όποιος τη χρειάζεται για συγκεκριμένο και νόμιμο σκοπό. Η ιδιότητα του εργαζομένου σε νοσοκομείο, κλινική ή ιατρείο δεν αρκεί από μόνη της. Ο διοικητικός υπάλληλος, ο νοσηλευτής, ο εξωτερικός συνεργάτης και ο τεχνικός του πληροφοριακού συστήματος πρέπει να έχουν πρόσβαση μόνο στον βαθμό που απαιτεί ο ρόλος τους.

Πότε επιτρέπεται η κοινοποίηση πληροφοριών

Η εμπιστευτικότητα δεν είναι απόλυτη με την έννοια ότι αποκλείει κάθε διαβίβαση. Η κοινοποίηση μπορεί να είναι νόμιμη όταν ο ασθενής έχει ενημερωθεί επαρκώς και έχει δώσει έγκυρη συγκατάθεση ή όταν προβλέπεται από ειδική διάταξη και εξυπηρετεί σαφή υποχρέωση ή έννομο σκοπό. Το κρίσιμο είναι να μην αντιμετωπίζεται η συγκατάθεση ως γενική «άδεια» για κάθε χρήση των στοιχείων.

Η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των μελών της θεραπευτικής ομάδας είναι συνήθως αναγκαία για τη συνέχεια της φροντίδας. Ακόμη και τότε, εφαρμόζεται η αρχή της ελαχιστοποίησης: κοινοποιούνται τα δεδομένα που απαιτούνται για την κλινική απόφαση και όχι ολόκληρος ο φάκελος από συνήθεια ή ευκολία.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στις επικοινωνίες με συγγενείς. Η συγγένεια, ο γάμος ή η συγκατοίκηση δεν δημιουργούν αυτομάτως δικαίωμα ενημέρωσης. Ο ασθενής που έχει ικανότητα να αποφασίζει ορίζει ποιος μπορεί να ενημερωθεί και σε ποιο εύρος. Η προφορική εξουσιοδότηση μπορεί να αρκεί σε ορισμένες καθημερινές συνθήκες, αλλά για πληροφορίες υψηλής ευαισθησίας ή για συστηματική πρόσβαση είναι συνετό να υπάρχει σαφής καταγραφή της βούλησης του ασθενούς.

Στους ανηλίκους και στους ασθενείς που αδυνατούν να εκφράσουν έγκυρα βούληση, η ενημέρωση των νόμιμων αντιπροσώπων συνδέεται με την άσκηση της γονικής μέριμνας ή της νόμιμης εκπροσώπησης και με το βέλτιστο συμφέρον του ασθενούς. Δεν πρόκειται για πεδίο αυτοματισμών. Η ηλικία, η ωριμότητα, η φύση της θεραπείας, τυχόν σύγκρουση συμφερόντων και η επείγουσα ανάγκη διαφοροποιούν την αξιολόγηση.

Υπάρχουν επίσης περιπτώσεις στις οποίες ο νόμος επιβάλλει ή επιτρέπει γνωστοποίηση, όπως η εκπλήρωση υποχρεώσεων προς αρμόδιες αρχές, η αντιμετώπιση σοβαρού και άμεσου κινδύνου ή η τήρηση ειδικών διαδικασιών δημόσιας υγείας. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η μονάδα δεν πρέπει να λειτουργεί με βάση την εικασία. Χρειάζεται έλεγχος της συγκεκριμένης νομικής βάσης, περιορισμός της γνωστοποίησης στο απολύτως αναγκαίο και τεκμηρίωση της απόφασης.

Η συγκατάθεση δεν λύνει κάθε πρόβλημα

Συχνό λάθος είναι η χρήση μιας ασαφούς φόρμας συγκατάθεσης ως γενικής κάλυψης. Η συγκατάθεση για την παροχή ιατρικής πράξης δεν ισοδυναμεί κατ’ ανάγκη με συγκατάθεση για δημοσίευση περιστατικού, χρήση εικόνας σε εκπαιδευτικό υλικό ή αποστολή ενημερωτικού υλικού από τη δομή.

Για σκοπούς επιστημονικής παρουσίασης, έρευνας ή επικοινωνίας, πρέπει να εξετάζεται χωριστά αν απαιτείται συγκατάθεση, αν η ανωνυμοποίηση είναι επαρκής και αν ο ασθενής μπορεί να αναγνωριστεί έμμεσα. Η αφαίρεση ονόματος από μια φωτογραφία ή ένα κλινικό περιστατικό δεν αρκεί πάντα, ιδίως σε μικρές κοινότητες ή σπάνιες παθήσεις.

Οι καθημερινές «γκρίζες ζώνες» του ιατρείου και της μονάδας

Οι περισσότερες παραβιάσεις δεν προκύπτουν από κακόβουλη πρόθεση. Προκύπτουν από βιασύνη, ασαφείς διαδικασίες και κουλτούρα υπερβολικής οικειότητας. Η αναφορά ονόματος και διάγνωσης σε κοινόχρηστο χώρο, η οθόνη με ανοιχτό φάκελο στη γραμματεία ή η συζήτηση περιστατικού στον ανελκυστήρα μπορεί να εκθέσουν τον ασθενή χωρίς να υπάρξει καν ψηφιακή διαρροή.

Η τηλεφωνική επικοινωνία είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα. Πριν δοθεί οποιαδήποτε πληροφορία, απαιτείται εύλογη επιβεβαίωση της ταυτότητας του καλούντος και έλεγχος του αν υπάρχει εξουσιοδότηση. Η φράση «είμαι η κόρη του» δεν αποτελεί απόδειξη. Εξίσου προβληματική είναι η αποστολή εξετάσεων με email ή εφαρμογές ανταλλαγής μηνυμάτων χωρίς επαλήθευση παραλήπτη και χωρίς προκαθορισμένη, ασφαλή διαδικασία.

Τα προσωπικά κινητά τηλέφωνα των επαγγελματιών δημιουργούν πρόσθετη έκθεση. Μια φωτογραφία τραύματος, ακτινογραφίας ή δερματικής βλάβης μπορεί να είναι κλινικά χρήσιμη για μια άμεση γνωμάτευση, όμως η λήψη, η αποθήκευση και η προώθησή της απαιτούν σαφή κανόνα. Η χρήση προσωπικών συσκευών δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένη επιχειρησιακή πρακτική επειδή είναι γρήγορη. Αν μια μονάδα την επιτρέπει, οφείλει να ορίσει τεχνικές δικλίδες, ελεγχόμενες εφαρμογές και διαδικασία διαγραφής ή μεταφοράς των αρχείων.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η εκπαιδευτική αξία ενός περιστατικού δεν καταργεί την εμπιστευτικότητα, ενώ το επαγγελματικό personal branding δεν μπορεί να βασίζεται σε περιεχόμενο που καθιστά τον ασθενή αναγνωρίσιμο. Η δημοσίευση «ανώνυμων» πριν και μετά φωτογραφιών, ιστοριών επιτυχίας ή ευχαριστήριων μηνυμάτων χρειάζεται αξιολόγηση ανά περίπτωση και όχι απλή αντιγραφή μιας εμπορικής πρακτικής.

Από την πολιτική στην καθημερινή εφαρμογή

Η προστασία του απορρήτου δεν επιτυγχάνεται με ένα έντυπο που υπογράφεται κατά την πρόσληψη. Χρειάζεται λειτουργικό σύστημα κανόνων, εκπαίδευσης και ελέγχου. Σε ένα οργανωμένο ιατρείο ή μονάδα, οι ρόλοι πρόσβασης στο λογισμικό πρέπει να αντιστοιχούν στις πραγματικές αρμοδιότητες, οι κωδικοί να είναι προσωπικοί και τα αρχεία καταγραφής πρόσβασης να ελέγχονται όπου απαιτείται.

Η εκπαίδευση των ομάδων πρέπει να βασίζεται σε πραγματικά σενάρια: τι απαντά η γραμματεία σε συγγενή, πώς αποστέλλεται μια εξέταση, ποιος παραλαμβάνει έγγραφα, τι γίνεται όταν ένας ασθενής ζητά αντίγραφο του φακέλου του, πώς χειρίζεται η ομάδα αίτημα δημοσιογράφου ή δικηγόρου. Οι σύντομες, επαναλαμβανόμενες οδηγίες είναι συχνά αποτελεσματικότερες από μια ετήσια θεωρητική παρουσίαση.

Απαραίτητη είναι και η διαδικασία διαχείρισης περιστατικού. Αν σταλεί αρχείο σε λάθος email ή χαθεί συσκευή με δεδομένα ασθενών, η πρώτη αντίδραση δεν πρέπει να είναι η αποσιώπηση. Η μονάδα χρειάζεται άμεση εσωτερική αναφορά, περιορισμό της έκθεσης, αξιολόγηση του κινδύνου και, όπου απαιτείται, ενεργοποίηση των προβλεπόμενων υποχρεώσεων γνωστοποίησης. Η ταχύτητα και η τεκμηρίωση της αντίδρασης επηρεάζουν ουσιαστικά την έκταση της ζημίας.

Τι σημαίνει το απόρρητο για τη διοίκηση και τη φήμη μιας δομής

Για τις διοικήσεις υγειονομικών μονάδων, το ιατρικό απόρρητο είναι δείκτης ποιότητας υπηρεσιών και οργανωτικής ωριμότητας. Η εμπιστοσύνη του ασθενούς χτίζεται όταν αντιλαμβάνεται ότι η δομή χειρίζεται με διακριτικότητα όχι μόνο την ιατρική πράξη, αλλά κάθε σημείο επαφής: το ραντεβού, την αναμονή, τη χρέωση, την επικοινωνία μετά την επίσκεψη και την ψηφιακή εξυπηρέτηση.

Υπάρχει βεβαίως μια πραγματική ισορροπία. Οι μονάδες χρειάζονται αποτελεσματική ροή πληροφορίας, συνεργασία μεταξύ ειδικοτήτων και ψηφιακά εργαλεία που μειώνουν τον διοικητικό φόρτο. Η λύση δεν είναι να παγώσει η επικοινωνία από φόβο, αλλά να σχεδιαστεί με κανόνες που υπηρετούν ταυτόχρονα την ασφάλεια και την κλινική αποτελεσματικότητα.

Η καλή πρακτική ξεκινά από μια απλή ερώτηση πριν από κάθε κοινοποίηση: ποιος χρειάζεται αυτή την πληροφορία, για ποιον ακριβώς σκοπό και ποιο είναι το ελάχιστο που πρέπει να γνωρίζει; Όταν αυτή η ερώτηση γίνει καθημερινή συνήθεια σε ιατρεία, νοσηλευτικές ομάδες και διοικήσεις, το απόρρητο παύει να είναι ένα νομικό βάρος και γίνεται ορατή απόδειξη επαγγελματικού σεβασμού.

 

 

Πηγη: https://medicalmanage.gr

Παγκόσμια Ημέρα Παρηγορικής Φροντίδας

Αγαπητοί/ές Συνάδελφοι,

 

Eνόψη της Παγκόσμιας Ημέρας Παρηγορικής Φροντίδας 2026 (Σάββατο 10 Οκτωβρίου), επισυνάπτουμε Δελτίο Τύπου, poster, spot και φωτογραφία για τις ιστοσελίδες και τα social media της εταιρίας σας.

 

Ας κάνουμε αυτή τη σημαντική Ημέρα ορατή. Μαζί μπορούμε!

 

Το κείμενο του Δελτίου Τύπου:

 

10 Οκτωβρίου 2026: ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΠΑΡΗΓΟΡΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ 2026 

«Διαχείριση του πόνου: Θεμελιώδης Πυλώνας της Παρηγορικής Φροντίδας» 

Ο πόνος δεν είναι αναπόφευκτος. Η αντιμετώπισή του είναι δικαίωμα.

 

Περισσότεροι από 73 εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο χρειάζονται κάθε χρόνο Παρηγορική Φροντίδα. Κι όμως, μόνο περίπου ένας στους επτά έχει πρόσβαση στη φροντίδα που χρειάζεται. Κάθε χρόνο, περίπου 20 εκατομμύρια άνθρωποι πεθαίνουν με πόνο και ταλαιπωρία που θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί. Όχι επειδή δεν γνωρίζουμε πώς να αντιμετωπίσουμε τον πόνο. Όχι επειδή δεν υπάρχουν αποτελεσματικά φάρμακα. Αλλά επειδή εξακολουθούν να υπάρχουν εμπόδια που κρατούν την ιατρική αντιμετώπιση μακριά από τους ανθρώπους που τη χρειάζονται. Η Ελληνική Εταιρεία Θεραπείας Πόνου και Παρηγορικής Φροντίδας – ΠΑΡΗ.ΣΥ.Α. μεταφέρει και φέτος στην Ελλάδα το διεθνές μήνυμα, υπενθυμίζοντας ότι η αντιμετώπιση του πόνου δεν είναι μια επιπλέον παροχή. Είναι βασικό συστατικό της φροντίδας, της ποιότητας ζωής και της αξιοπρέπειας.

 

Ο «συνολικός πόνος» χρειάζεται συνολική φροντίδα. Στην Παρηγορική Φροντίδα, ο πόνος δεν είναι μόνο σωματικός. Ο άνθρωπος που ζει με μια σοβαρή ασθένεια μπορεί να βιώνει ταυτόχρονα σωματικό, ψυχολογικό, κοινωνικό και πνευματικό ή υπαρξιακό πόνο. Οι διαστάσεις αυτές συνδέονται μεταξύ τους και επηρεάζουν η μία την άλλη. Γι’ αυτό η διαχείριση του πόνου απαιτεί έγκαιρη και ολοκληρωμένη αξιολόγηση, εξατομικευμένο σχέδιο φροντίδας και διεπιστημονική προσέγγιση. Να αντιμετωπίζουμε τον πόνο σημαίνει να φροντίζουμε τον άνθρωπο στο σύνολό του. Η αντιμετώπιση του πόνου είναι ανθρώπινο δικαίωμα. Η πρόσβαση στη διαχείριση του πόνου αποτελεί βασικό στοιχείο του δικαιώματος στην υγεία.

 

Υπάρχουν αποτελεσματικά φάρμακα για την αντιμετώπιση του σοβαρού πόνου, μεταξύ των οποίων και τα οπιοειδή αναλγητικά, όταν αυτά ενδείκνυνται και χρησιμοποιούνται με την απαιτούμενη ιατρική παρακολούθηση. Ωστόσο, περισσότερο από το 80% του παγκόσμιου πληθυσμού δεν έχει επαρκή πρόσβαση σε ισχυρά αναλγητικά, όπως η μορφίνη. Το χάσμα αυτό δεν είναι μόνο ιατρικό. Είναι κοινωνικό και πολιτικό. Η Παρηγορική Φροντίδα δεν μπορεί να είναι διαθέσιμη μόνο σε όσους ζουν κοντά σε μια εξειδικευμένη δομή, μόνο σε όσους γνωρίζουν πού να απευθυνθούν ή μόνο σε όσους μπορούν να εξασφαλίσουν ιδιωτικά τη φροντίδα τους. Η αντιμετώπιση του πόνου είναι ανθρώπινο δικαίωμα, όχι προνόμιο. Να σπάσουμε τη σιωπή γύρω από τον πόνο.

 

Υπάρχει και ένα άλλο εμπόδιο που δεν μετριέται εύκολα: το στίγμα. Ασθενείς μπορεί να φοβούνται ότι αν ζητήσουν ισχυρότερη αναλγησία, σημαίνει ότι «παραιτούνται» ή ότι χάνουν την ελπίδα τους. Οικογένειες μπορεί να φοβούνται τη χρήση οπιοειδών. Ακόμη και επαγγελματίες υγείας μπορεί να διστάζουν να χορηγήσουν την κατάλληλη θεραπεία, εξαιτίας φόβων και παρανοήσεων γύρω από τα αναλγητικά φάρμακα. Η απάντηση είναι η ενημέρωση, η εκπαίδευση και ο ανοιχτός διάλογος. Το να μιλήσει ένας άνθρωπος για τον πόνο του δεν σημαίνει ότι εγκαταλείπει την ελπίδα. Σημαίνει ότι ζητά φροντίδα. Η έγκαιρη και ειλικρινής συζήτηση μεταξύ ασθενούς, οικογένειας και επαγγελματιών υγείας μπορεί να οδηγήσει σε καλύτερη αξιολόγηση του πόνου, πιο εξατομικευμένη φροντίδα και καλύτερη ποιότητα ζωής.

 

Ο πόνος αφορά όλες τις ηλικίες. Η Παρηγορική Φροντίδα δεν αφορά μόνο τους ανθρώπους που βρίσκονται στο τέλος της ζωής και δεν αφορά μόνο τους ηλικιωμένους. Τα παιδιά αντιπροσωπεύουν τουλάχιστον το 14% της παγκόσμιας ανάγκης για Παρηγορική Φροντίδα. Έχουν το ίδιο δικαίωμα με τους ενήλικες στην αποτελεσματική αντιμετώπιση του πόνου, με θεραπευτικές επιλογές προσαρμοσμένες στην ηλικία, την ανάπτυξη και τις ανάγκες τους. Χρειάζονται κατάλληλα φάρμακα και φαρμακοτεχνικές μορφές, αλλά και επαγγελματίες υγείας εκπαιδευμένους στην παιδιατρική Παρηγορική Φροντίδα. Αλλά και στους ηλικιωμένους, ο πόνος δεν πρέπει να θεωρείται «φυσιολογικό μέρος της ηλικίας».

 

Δεν υπάρχει Παρηγορική Φροντίδα χωρίς πρόσβαση. Περισσότεροι από 73 εκατομμύρια άνθρωποι χρειάζονται Παρηγορική Φροντίδα κάθε χρόνο. Οι ανάγκες αυτές αναμένεται να αυξάνονται καθώς ο πληθυσμός γηράσκει και τα χρόνια και μη μεταδοτικά νοσήματα γίνονται συχνότερα. Η Παρηγορική Φροντίδα δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως μια εξειδικευμένη υπηρεσία που προστίθεται εκ των υστέρων στο σύστημα υγείας. Πρέπει να αποτελεί μέρος της ίδιας της φροντίδας: στην πρωτοβάθμια φροντίδα, στα νοσοκομεία, στις δομές υγείας, στην κατ’ οίκον φροντίδα και στην κοινότητα. Χρειάζεται επαρκώς εκπαιδευμένο ανθρώπινο δυναμικό. Χρειάζεται πρόσβαση στα απαραίτητα φάρμακα. Χρειάζεται υποστήριξη των οικογενειακών φροντιστών. Και χρειάζεται ένα σύστημα υγείας που να αναγνωρίζει την αντιμετώπιση του πόνου ως ουσιαστικό μέρος της φροντίδας.

 

Η ΠΑΡΗ.ΣΥ.Α. συνεχίζει να διεκδικεί. Η ΠΑΡΗ.ΣΥ.Α. πιστεύει ότι κανένας άνθρωπος με σοβαρή ασθένεια δεν πρέπει να στερείται την αντιμετώπιση που μπορεί να προσφέρει η σύγχρονη ιατρική. Η πρόσβαση στην Παρηγορική Φροντίδα και στη θεραπεία του πόνου δεν μπορεί να εξαρτάται από την τύχη, τον τόπο κατοικίας, την οικονομική δυνατότητα ή την ενημέρωση του ασθενούς και της οικογένειάς του. Η Πολιτεία οφείλει να διασφαλίζει ότι οι υπηρεσίες Παρηγορικής Φροντίδας είναι διαθέσιμες σε όλους όσοι τις χρειάζονται, ότι οι επαγγελματίες υγείας διαθέτουν την απαραίτητη εκπαίδευση και ότι τα απαραίτητα φάρμακα είναι προσβάσιμα και διαθέσιμα με ασφάλεια και υπευθυνότητα.

 

Γιατί η Παρηγορική Φροντίδα δεν είναι απλώς φροντίδα στο τέλος της ζωής. Είναι φροντίδα για τη ζωή, όταν η ζωή δοκιμάζεται από τη σοβαρή ασθένεια. Και η αντιμετώπιση του πόνου δεν είναι πολυτέλεια. Είναι δικαίωμα  

 

Δελτίο Τύπου ΠΗ 2026

 

..

Κλινικές μελέτες: Τι αλλάζει πραγματικά με τη νέα εγκύκλιο της ΕΕΔ

Η νέα εγκύκλιος της Εθνικής Επιτροπής Δεοντολογίας (ΕΕΔ) επικαιροποιεί τις απαιτήσεις για τις κλινικές μελέτες στην Ελλάδα. Η σύγκριση με τα προηγούμενα έγγραφα δείχνει αναδιοργάνωση των οδηγιών και σαφέστερη αποτύπωση διαδικασιών, αλλά και αρκετές υποχρεώσεις που ήδη ίσχυαν. Το όφελος στους χρόνους έναρξης χρειάζεται ακόμη μέτρηση στην πράξη.

Επικαιροποιημένο σύνολο οδηγιών διαθέτουν πλέον στην φαρέτρα τους ερευνητές και χορηγοί κλινικών μελετών, για την προετοιμασία των φακέλων τους, καθώς η Εθνική Επιτροπή Δεοντολογίας εξέδωσε την εγκύκλιο, μαζί με παράρτημα για την ενημέρωση των συμμετεχόντων και ανανεωμένο κείμενο ερωτήσεων και απαντήσεων.

Πώς διαφέρει από τα έγγραφα του 2019

Πεδίο Έγγραφα του 2019 Οδηγίες του 2026 Πρακτική σημασία
Υποβολή φαρμακευτικών δοκιμών Περιέγραφαν παράλληλες καταθέσεις σε ΕΟΦ και Επιτροπή, με ντοσιέ και CD. Αποτυπώνουν την υποβολή μέσω CTIS. Οι ομάδες χρειάζονται φακέλους οργανωμένους στις ενότητες του ευρωπαϊκού συστήματος.
Οικονομικά δικαιολογητικά φαρμακευτικών δοκιμών Ζητούσαν υπογεγραμμένη οικονομική σύμβαση με παραρτήματα. Το Q&A διευκρινίζει ότι δεν απαιτείται η υπογεγραμμένη οικονομική σύμβαση στο CTIS· προσδιορίζει τα οικονομικά παραρτήματα. Διαχωρίζει τα δικαιολογητικά αξιολόγησης από τη διαδικασία υπογραφής της σύμβασης.
Ενημέρωση συμμετεχόντων Προέβλεπαν κατανοητή, ακριβή και πλήρη πληροφόρηση. Το παράρτημα δίνει ρητή έμφαση και στην περιεκτικότητα και αναγνωσιμότητα. Χρειάζεται έλεγχος της χρηστικότητας των εντύπων, πέρα από την πληρότητά τους.
Προσέλκυση μέσω social media Ήδη την απέκλειαν. Διατηρούν τον περιορισμό. Δεν πρόκειται για νέα απαγόρευση του Οκτωβρίου.

 

Το CTIS ήταν ήδη υποχρεωτικό

Ουσιαστικά, η μετάβαση στο ευρωπαϊκό Πληροφοριακό Σύστημα Κλινικών Δοκιμών δεν ξεκινά τώρα. Σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων, οι χορηγοί υποβάλλουν όλες τις νέες αιτήσεις μέσω CTIS από τις 31 Ιανουαρίου 2023. Η μεταβατική περίοδος για τις συνεχιζόμενες δοκιμές ολοκληρώθηκε τον Ιανουάριο του 2025.

Επομένως, η νέα εγκύκλιος ευθυγραμμίζει τις εθνικές οδηγίες με μια ήδη εφαρμοζόμενη διαδικασία. Για τα κέντρα που έχουν προσαρμοστεί, το ζήτημα είναι η συνεπής χρήση των κατάλληλων εγγράφων και εκδόσεων.

Τι μπορεί να περιορίσει τις διορθώσεις

Η νέα έκδοση του Q&A συγκεντρώνει ανακοινώσεις των ετών 2025 και 2026, προσθέτει σημεία ελέγχου πληρότητας και οργανώνει τις οδηγίες σε διακριτές ενότητες.

Αυτό προσφέρει έναν πιθανό μηχανισμό περιορισμού των διορθώσεων όπου οι ομάδες μπορούν να ελέγχουν τις απαιτήσεις πριν από την υποβολή, αντί να εντοπίζουν παραλείψεις κατά την αξιολόγηση.

Οι κανόνες για τα αιτήματα πρόσθετων πληροφοριών, τα λεγόμενα RFIs, είχαν ήδη διευκρινιστεί τον Μάιο του 2025. Η Επιτροπή τα χρησιμοποιεί για ασάφειες και ελλείψεις, όχι ως ευκαιρία κατάθεσης άσχετων νέων εγγράφων από τον χορηγό.

Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι η πληρότητα της αρχικής υποβολής παραμένει κρίσιμη. Η δυνατότητα συμπληρωματικής απάντησης δεν υποκαθιστά την προετοιμασία.

Τι σημαίνει για τους συμμετέχοντες

Οι οδηγίες του 2019 ήδη απαιτούσαν ενημέρωση για τις εναλλακτικές θεραπείες και απέκλειαν την εντύπωση εγγυημένου προσωπικού οφέλους.

Το νέο παράρτημα επισημαίνει ότι υπερβολικά μακροσκελή κείμενα υπονομεύουν την ανάγνωση και την κατανόηση. Η πρακτική πρόκληση για ερευνητές και χορηγούς είναι να δίνουν επαρκή πληροφόρηση χωρίς επαναλήψεις, δυσνόητη ορολογία και αντιφατικές διατυπώσεις.

Για έναν ασθενή, η αξία αυτής της προσέγγισης κρίνεται στη συζήτηση με την ερευνητική ομάδα. Δηλαδή, αν κατανοεί τις επιλογές, τις διαδικασίες και τους κινδύνους πριν αποφασίσει.

Η έγκριση και η έναρξη μιας μελέτης είναι διαφορετικά στάδια

Ταυτόχρονα, το Q&A διευκρινίζει ότι η υπογραφή των συμβάσεων και η οικονομική διαχείριση ακολουθούν χωριστή διαδικασία στα κέντρα και στους αρμόδιους φορείς. Επίσης, ο εσωτερικός προγραμματισμός της Επιτροπής δεν μεταβάλλει τις κανονιστικές προθεσμίες αξιολόγησης.

Συνεπώς, ακόμη και αν η καλύτερη προετοιμασία περιορίσει τις διορθώσεις, χρειάζεται χωριστή εξέταση του χρόνου μέχρι την ενεργοποίηση του κέντρου και την ένταξη του πρώτου συμμετέχοντος.

Για να τεκμηριωθεί πραγματική επιτάχυνση, απαιτούνται συγκρίσιμα στοιχεία: αριθμός RFIs, χρόνος απάντησης, διάρκεια αξιολόγησης, χρόνος υπογραφής σύμβασης και ημερομηνία έναρξης στο κέντρο. Μέχρι να υπάρξουν αυτά, η σαφέστερη καθοδήγηση αποτελεί δυνατότητα βελτίωσης, όχι απόδειξη ταχύτερων εγκρίσεων.

 

 

Πηγη: https://healthpharma.gr

Σπάνιες παθήσεις: Η ΕΣΑΕ ζητά δίκαια κριτήρια στο νέο HTA

Αναλογικά κριτήρια αξιολόγησης, εξειδίκευση και ουσιαστική συμμετοχή των ασθενών ζητά η Ένωση Σπανίων Ασθενών Ελλάδος για το νέο πλαίσιο HTA και το Ταμείο Καινοτομίας. Στο επίκεντρο των προτάσεών της βρίσκεται η αναγνώριση του κλινικά σημαντικού οφέλους, ακόμη και όταν μια θεραπεία σταθεροποιεί τη νόσο ή διατηρεί κρίσιμες λειτουργίες.

Τις ιδιαίτερες ανάγκες των ανθρώπων με σπάνιες και υπερσπάνιες παθήσεις θέτει στο επίκεντρο της συζήτησης για την αξιολόγηση νέων θεραπειών η Ένωση Σπανίων Ασθενών Ελλάδος —ΕΣΑΕ—, με παρέμβασή της στις 6 Οκτωβρίου.

Η Ένωση χαιρετίζει το νέο πλαίσιο Αξιολόγησης Τεχνολογιών Υγείας, γνωστό ως HTA, και το Ταμείο Καινοτομίας. Παράλληλα, ζητά ο σχεδιασμός τους να αναγνωρίζει τις ιδιαιτερότητες της έρευνας σε μικρούς πληθυσμούς, ώστε η σπανιότητα μιας νόσου να μη δημιουργεί εμπόδια στην πρόσβαση.

Η ΕΣΑΕ θεωρεί σημαντική τη δημιουργία ενός πιο οργανωμένου, διαφανούς και επιστημονικά τεκμηριωμένου συστήματος, τη σύνδεσή του με το ευρωπαϊκό πλαίσιο HTA και τη δυνατότητα ταχύτερης πρόσβασης σε πραγματικά καινοτόμες θεραπείες.

Ωστόσο, υπογραμμίζει ότι ένα σύστημα αξιολόγησης πρέπει να μπορεί να κρίνει δίκαια και μια θεραπεία που αφορά μερικές δεκάδες ή ακόμη και ελάχιστους ασθενείς.

Οι μικροί πληθυσμοί απαιτούν κατάλληλη αξιολόγηση

Οι σπάνιες παθήσεις συχνά αφορούν μικρούς και ετερογενείς πληθυσμούς. Τα διαθέσιμα δεδομένα για τη φυσική ιστορία τους μπορεί να είναι περιορισμένα, ενώ η διεξαγωγή μεγάλων τυχαιοποιημένων κλινικών μελετών παρουσιάζει αντικειμενικές δυσκολίες.

Διαφορετικοί γονότυποι και φαινότυποι περιπλέκουν περαιτέρω την έρευνα. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι ερευνητές δεν διαθέτουν κατάλληλη θεραπεία σύγκρισης ή προηγούμενη θεραπευτική επιλογή.

Σύμφωνα με την ΕΣΑΕ, οι συνθήκες αυτές αποτελούν σε σημαντικό βαθμό εγγενή χαρακτηριστικά της ανάπτυξης θεραπειών σε πολύ μικρούς πληθυσμούς. Το σύστημα αξιολόγησης οφείλει να τις συνεκτιμά, χωρίς να υποβαθμίζει τις απαιτήσεις επιστημονικής τεκμηρίωσης.

Η Ένωση προειδοποιεί ότι, διαφορετικά, η σπανιότητα μπορεί να μετατραπεί από χαρακτηριστικό της νόσου σε συστηματικό μειονέκτημα πρόσβασης. Αυτόν τον κίνδυνο επιδιώκει να αντιμετωπίσει με τις προτάσεις που κατέθεσε επί του νέου νομοθετικού πλαισίου.

Αλλαγή στον ορισμό του θεραπευτικού αποτελέσματος

Μία από τις βασικές προτάσεις της ΕΣΑΕ αφορά την αντικατάσταση του όρου «μεγάλο θεραπευτικό αποτέλεσμα» με τον όρο «κλινικά σημαντικό θεραπευτικό αποτέλεσμα».

Όπως εξηγεί, η απαίτηση απόδειξης μεγάλου αποτελέσματος μπορεί να φαίνεται εύλογη σε νοσήματα με πολυάριθμους ασθενείς και δυνατότητα διεξαγωγής μεγάλων συγκριτικών μελετών. Η μηχανιστική εφαρμογή της στις σπάνιες και υπερσπάνιες παθήσεις, όμως, ενδέχεται να λειτουργήσει ως φίλτρο αποκλεισμού.

Πολλά από αυτά τα νοσήματα είναι σοβαρά, χρόνια, προοδευτικά και μη αναστρέψιμα. Η αξία μιας θεραπείας δεν αποτυπώνεται πάντοτε μέσα από θεαματική βελτίωση ενός συμβατικού κλινικού δείκτη.

Η διατήρηση της αυτονομίας έχει κλινική αξία

Για ένα παιδί, το θεραπευτικό όφελος μπορεί να σημαίνει ότι διατηρεί τη δυνατότητα βάδισης για περισσότερα χρόνια. Για έναν άλλο ασθενή, μπορεί να αφορά τη διατήρηση της κατάποσης, της ομιλίας ή της αυτοεξυπηρέτησης.

Μια θεραπεία μπορεί επίσης να επιβραδύνει την έκπτωση της αναπνευστικής ή καρδιακής λειτουργίας, να καθυστερεί την ανάγκη αναπνευστικής υποστήριξης ή την απώλεια της αυτονομίας και να αποτρέπει μια μη αναστρέψιμη επιπλοκή.

Η ΕΣΑΕ τονίζει ότι η σταθεροποίηση μιας προοδευτικής νόσου ή η επιβράδυνση της απώλειας μιας κρίσιμης λειτουργίας μπορεί να αποτελεί εξαιρετικά σημαντικό θεραπευτικό αποτέλεσμα.

Η αξιολόγηση, επομένως, χρειάζεται να εξετάζει τι αλλάζει ουσιαστικά στην καθημερινότητα και στην πορεία του ασθενούς.

Η φυσική ιστορία και η ακάλυπτη ανάγκη στο επίκεντρο

Η Ένωση προτείνει να αξιολογείται το θεραπευτικό αποτέλεσμα σε σχέση με τη φυσική ιστορία της συγκεκριμένης νόσου, τη σοβαρότητα και την προοδευτικότητά της.

Ζητά επίσης να συνεκτιμώνται η ακάλυπτη ιατρική ανάγκη και οι διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές. Ιδιαίτερη βαρύτητα πρέπει να έχουν οι εκβάσεις που επηρεάζουν τη λειτουργικότητα, την αυτονομία, την ποιότητα ζωής και την επιβίωση.

Κατά την ΕΣΑΕ, αυτή η προσέγγιση προσφέρει καταλληλότερη επιστημονική ερμηνεία της κλινικής αξίας σε νοσήματα όπου ο αριθμός των ασθενών και η φυσική ιστορία περιορίζουν την παραγωγή δεδομένων.

Μητρώα ασθενών και άλλες πηγές τεκμηρίωσης

Στην παρέμβασή της, η ΕΣΑΕ αναφέρεται στη διεθνή ρυθμιστική εμπειρία για τις μελέτες σε μικρούς πληθυσμούς και στις ιδιαίτερες μεθοδολογικές προκλήσεις που αυτές παρουσιάζουν.

Στο πλαίσιο αυτό, υπογραμμίζει την ανάγκη κατάλληλων προσεγγίσεων για το μέγεθος του δείγματος και τα καταληκτικά σημεία των μελετών, καθώς και την αξιοποίηση μητρώων ασθενών, εξωτερικών συγκριτών και άλλων πηγών τεκμηρίωσης.

Η Ένωση ζητά να ενσωματωθεί αντίστοιχη λογική στην εθνική αξιολόγηση, μαζί με εξειδίκευση και ουσιαστική συμμετοχή των ασθενών.

Το αίτημά της συνοψίζεται στη θέση: «Δεν ζητούμε χαμηλότερο πήχη για τις Σπάνιες Παθήσεις. Ζητούμε τον κατάλληλο επιστημονικό πήχη για τη συγκεκριμένη νόσο».

 

 

Πηγη: https://healthpharma.gr

Μελέτη σε Ψυττάλεια και Λάρισα αποδίδει στα φάρμακα το 7% του τοξικού φορτίου

Στο 7% κατά μέσο όρο υπολογίζει νέα μελέτη τη συμβολή των φαρμακευτικών ουσιών στο οικοτοξικολογικό φορτίο των επεξεργασμένων λυμάτων δύο ελληνικών εγκαταστάσεων, σύμφωνα με ανακοίνωση ΠΕΦ, ΣΦΕΕ και ΕΦΕΧ. Οι τρεις φορείς ζητούν η εφαρμογή της διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού να αντανακλά τα νεότερα επιστημονικά δεδομένα.

Νέα δεδομένα στη συζήτηση για τη μικρορύπανση των αστικών λυμάτων και την κατανομή του κόστους απομάκρυνσής της παρουσιάζουν η Πανελλήνια Ένωση Φαρμακοβιομηχανίας —ΠΕΦ—, ο Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος —ΣΦΕΕ— και ο Σύνδεσμος Εταιρειών Φαρμάκων Ευρείας Χρήσης —ΕΦΕΧ—.

Σύμφωνα με κοινή ανακοίνωσή τους στις 6 Οκτωβρίου, μελέτη σε εγκαταστάσεις επεξεργασίας λυμάτων της Ψυττάλειας και της Λάρισας υπολόγισε ότι οι φαρμακευτικές ουσίες αντιστοιχούν, κατά μέσο όρο, στο 7% του εξεταζόμενου οικοτοξικολογικού φορτίου των επεξεργασμένων λυμάτων.

Οι φορείς αντιπαραβάλλουν το εύρημα με εκτίμηση περίπου 66%, την οποία αναφέρουν ότι χρησιμοποίησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο πλαίσιο της εκτίμησης επιπτώσεων για την αναθεώρηση της Οδηγίας για τα αστικά λύματα.

Η έρευνα σε δύο ελληνικές εγκαταστάσεις

Η μελέτη πραγματοποιήθηκε με πρωτοβουλία των τριών φορέων, σε συνεργασία με το Εργαστήριο Αναλυτικής Χημείας του ΕΚΠΑ, υπό τον καθηγητή Αναλυτικής Χημείας Νίκο Θωμαΐδη.

Η επιστημονική ομάδα πραγματοποίησε συστηματικές δειγματοληψίες στις δύο εγκαταστάσεις και εξέτασε ένα ευρύ φάσμα μικρορύπων. Στόχος ήταν να αξιολογήσει τη συμβολή τους στο συνολικό οικοτοξικολογικό φορτίο των επεξεργασμένων λυμάτων.

Στην ανακοίνωση, οι φορείς χαρακτηρίζουν περιορισμένη τη συμβολή των φαρμακευτικών ουσιών στο φορτίο που υπολόγισε η συγκεκριμένη έρευνα.

Τι αποτυπώνει η σύγκριση του 7% με το 66%

Η διαφορά μεταξύ των δύο ποσοστών αποτελεί το βασικό σημείο της παρέμβασης της φαρμακοβιομηχανίας.

Ωστόσο, το 7% αφορά τον μέσο όρο των δύο εγκαταστάσεων που εξέτασε η μελέτη. Δεν αποτελεί από μόνο του εκτίμηση για το σύνολο της Ελλάδας ή της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επίσης, αποτυπώνει συμβολή σε υπολογιζόμενο τοξικό φορτίο και όχι ποσοστό της συνολικής ποσότητας ρύπων.

Η άμεση σύγκρισή του με το 66% απαιτεί εξέταση της μεθοδολογίας, των ουσιών που περιλαμβάνει κάθε ανάλυση και του τρόπου υπολογισμού της τοξικότητας.

Το δελτίο Τύπου δεν παραθέτει τον αριθμό και τις ημερομηνίες των δειγματοληψιών, τον αναλυτικό κατάλογο των ουσιών ή τις παραμέτρους του υπολογισμού. Η παρουσίαση αυτών των στοιχείων θα επιτρέψει πληρέστερη αποτίμηση της απόκλισης.

Η ευρωπαϊκή Οδηγία και το κόστος της πρόσθετης επεξεργασίας

Η αναθεωρημένη ευρωπαϊκή Οδηγία για τα αστικά λύματα, UWWTD, τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2025. Περιλαμβάνει απαιτήσεις για την απομάκρυνση μικρορύπων μέσω πρόσθετης, τεταρτοβάθμιας επεξεργασίας και συνδέει τη χρηματοδότησή της με τη διευρυμένη ευθύνη του παραγωγού.

Το πλαίσιο προβλέπει ότι οι παραγωγοί φαρμακευτικών και καλλυντικών προϊόντων θα καλύπτουν τουλάχιστον το 80% του σχετικού πρόσθετου κόστους, βάσει της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει». Το ποσοστό αφορά το κόστος της πρόσθετης επεξεργασίας για τους μικρορύπους, όχι το συνολικό κόστος λειτουργίας των εγκαταστάσεων λυμάτων.

Σε αυτό το πεδίο εστιάζει η παρέμβαση των ΠΕΦ, ΣΦΕΕ και ΕΦΕΧ: στον τρόπο με τον οποίο η εφαρμογή του συστήματος θα αποτυπώνει τη συμβολή διαφορετικών κατηγοριών ουσιών.

Τι ζητούν ΠΕΦ, ΣΦΕΕ και ΕΦΕΧ

Οι τρεις φορείς υπογραμμίζουν ότι η μικρορύπανση αποτελεί σύνθετο και πολυπαραγοντικό ζήτημα.

Ζητούν η εφαρμογή της διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού —EPR— να στηρίζεται στα πλέον πρόσφατα επιστημονικά δεδομένα και να αντανακλά την πραγματική συμβολή των διαφορετικών κατηγοριών μικρορύπων.

Η θέση τους συνδέει την κατανομή της ευθύνης με την τεκμηρίωση του οικοτοξικολογικού φορτίου, ενόψει της εφαρμογής των νέων ευρωπαϊκών απαιτήσεων.

Περιβαλλοντική προστασία με σαφείς προτεραιότητες

ΠΕΦ, ΣΦΕΕ και ΕΦΕΧ επαναλαμβάνουν τη δέσμευσή τους στην προστασία του περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας, καθώς και στη βιώσιμη ανάπτυξη.

Παράλληλα, επισημαίνουν ότι οι στόχοι αυτοί απαιτούν συνεκτικές, επιστημονικά τεκμηριωμένες πολιτικές και αποτελεσματικό πλαίσιο διαχείρισης, με σαφείς προτεραιότητες και στοχευμένες παρεμβάσεις.

Η μελέτη προσθέτει δεδομένα από δύο ελληνικές εγκαταστάσεις στη σχετική συζήτηση. Η αξιοποίησή τους για ευρύτερα συμπεράσματα και για την κατανομή του κόστους προϋποθέτει αναλυτική εξέταση της μεθοδολογίας και της συγκρισιμότητάς τους με τις ευρωπαϊκές εκτιμήσεις.

 

 

Πηγη: https://healthpharma.gr

Βιβλίο υποδείξεων Τεχνικού Ασφάλειας και Ιατρού Εργασίας – Έναρξη λειτουργίας της πλατφόρμας και οδηγίες χρήσης

Σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στα άρθρα 504 & 507 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου όπως αυτά τροποποιήθηκαν με τα άρθρα 32 και 34 του ν. 5239/2025 και την Υπουργική Απόφαση 25548/25-09-2026 (ΦΕΚ Β 5833/28-9-2026) πλέον υπάρχει υποχρέωση του τεχνικού ασφάλειας και του ιατρού εργασίας για παροχή γραπτών υποδείξεων και καταχώρησή τους σε ειδικό βιβλίο, το οποίο θα τηρείται ηλεκτρονικά στο ΟΠΣ της Επιθεώρησης Εργασίας. Παράλληλα ο εργοδότης έχει υποχρέωση να δηλώνει υπευθύνως ότι έλαβε γνώση των ανωτέρω υποδείξεων.

Προκειμένου να εφαρμοστούν τα ανωτέρω προβλεπόμενα δημιουργήθηκε και είναι διαθέσιμη από σήμερα Τρίτη 29/9/2026 η νέα ηλεκτρονική υπηρεσία του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος (ΟΠΣ) της Επιθεώρησης Εργασίας μέσω της οποίας:

• Τηρείται το «ειδικό βιβλίο» του άρθρου 504 ως ηλεκτρονικό βιβλίο για κάθε επιχείρηση–εργοδότη.

• Καταχωρούνται ηλεκτρονικά οι γραπτές υποδείξεις και συμβουλές:
– του τεχνικού ασφάλειας προς τον εργοδότη
– του ιατρού εργασίας προς τον εργοδότη

• Δηλώνει ο εργοδότης ηλεκτρονικά ότι έλαβε γνώση των υποβληθέντων υποδείξεων.

• Διατίθεται το «ειδικό βιβλίο» στους επιθεωρητές της Επιθεώρησης Εργασίας για:
– αναζήτηση και προβολή ανά εγκατάσταση/πλοίο και κατηγορία καταχωρητή (τεχνικό ασφάλειας / ιατρό εργασίας)
– προβολή όλων των υποδείξεων και της κατάστασης λήψης γνώσης από τον εργοδότη

προκειμένου να διασφαλιστεί η ιχνηλασιμότητα, ακεραιότητα και διαθεσιμότητα του ειδικού βιβλίου για σκοπούς ελέγχου από την Επιθεώρηση Εργασίας.

Οδηγίες προς τους χρήστες της ηλεκτρονικής υπηρεσίας διατίθενται ως ακολούθως:

→ Τεχνικός Ασφαλείας / Ιατρός Εργασίας εδώ

→ ΕΞΥΠΠ εδώ

→ Εργοδότες εδώ

 

 

..

Ελληνική Ανδρολογική Εταιρεία — Ορθολογική και ασφαλής χορήγηση τεστοστερόνης σε ενήλικες άνδρες

Αξιότιμες κυρίες, αξιότιμοι κύριοι,

Σας διαβιβάζουμε συνημμένα την από 5 Οκτωβρίου 2026 επιστολή της Ελληνικής Ανδρολογικής Εταιρείας με θέμα «Ορθολογική και ασφαλής χορήγηση τεστοστερόνης σε ενήλικες άνδρες».

Στην επιστολή παρουσιάζονται οι επιστημονικές θέσεις και οι προτάσεις της Εταιρείας μας, με έμφαση στην προστασία της γονιμότητας, στην ενημέρωση των επαγγελματιών υγείας και του κοινού και στη διαμόρφωση εθνικού θεραπευτικού πρωτοκόλλου.

Παρακαλούμε για την πρωτοκόλληση της επιστολής, τη διαβίβασή της στα αρμόδια όργανα και τις κατά λόγο αρμοδιότητας ενέργειές σας. Παρακαλούμε επίσης τους Ιατρικούς και τον Πανελλήνιο Φαρμακευτικό Σύλλογο για την ενημέρωση των μελών τους.

Παραμένουμε στη διάθεσή σας για διευκρινίσεις, επιστημονική συνεργασία και συνάντηση εργασίας.

 

Επιστολή-Τεστοστερόνη-v2

 

Με εκτίμηση,

Για το Διοικητικό Συμβούλιο της Ελληνικής Ανδρολογικής Εταιρείας

Άρης Καλτσάς

Γενικός Γραμματέας

—

Με εκτίμηση,
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΔΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ
Νοσοκομείο “Έλενα Βενιζέλου”
Πλατεία Ε. Βενιζέλου 2, Αθήνα 11521
Τηλ Γραμματείας: 2310250401 – VOYAGER TRAVEL
E-mail: [email protected]

Νέο πλαίσιο για τον ορισμό της ίασης στο πολλαπλούν μυέλωμα

Τι παρουσιάστηκε στο 23ο Ετήσιο Συνέδριο της International
Myeloma Society
Σημαντικές εξελίξεις στη θεραπεία του πολλαπλού μυελώματος παρουσιάστηκαν
στο 23ο Ετήσιο Συνέδριο της International Myeloma Society (IMS), που
πραγματοποιήθηκε στις 23-26 Σεπτεμβρίου 2026 στη Γλασκώβη. Τα νέα
δεδομένα αφορούν τη μακροχρόνια αποτελεσματικότητα των σύγχρονων
θεραπευτικών συνδυασμών, την εξέλιξη των CAR-T θεραπειών και την
ανάπτυξη νέων ανοσοθεραπευτικών προσεγγίσεων, ενώ ιδιαίτερη σημασία είχε
η παρουσίαση ενός νέου πλαισίου για τον ορισμό της ίασης στο πολλαπλούν
μυέλωμα. Στο φετινό συνέδριο παρουσιάστηκαν κριτήρια των International
Myeloma Society και International Myeloma Working Group (IMS/IMWG)
σύμφωνα με τα οποία η ίαση προϋποθέτει ο ασθενής να βρίσκεται εκτός
θεραπείας, να διατηρεί αρνητική ελάχιστη υπολειπόμενη νόσο (MRD) επί πέντε
έτη και να έχει αρνητικές απεικονιστικές εξετάσεις. Ο νέος ορισμός θα χρειαστεί να
επικυρωθεί με μακροχρόνια δεδομένα, αντανακλά όμως τη σημαντική πρόοδο
που έχει επιτευχθεί και τη σταδιακή μετατόπιση του θεραπευτικού στόχου προς
εξαιρετικά μακροχρόνιες υφέσεις χωρίς συνεχή θεραπεία.
Η Θεραπευτική Κλινική του ΕΚΠΑ βασικός πυλώνας της PERSEUS
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχαν τα μακροχρόνια αποτελέσματα της μελέτης PERSEUS
σε νεοδιαγνωσθέντες ασθενείς κατάλληλους για αυτόλογη μεταμόσχευση.
Με διάμεση παρακολούθηση 81,3 μηνών, η επιβίωση χωρίς εξέλιξη της
νόσου στους 72 μήνες ήταν 81,1% με DVRd και θεραπεία συντήρησης με
daratumumab-lenalidomide έναντι 56,1% με VRd και lenalidomide, με μείωση
κατά 65% του σχετικού κινδύνου εξέλιξης της νόσου ή θανάτου. Η Θεραπευτική
Κλινική του ΕΚΠΑ, αποτέλεσε βασικό πυλώνα της κλινικής μελέτης PERSEUS,
προσέφερε πρώιμη πρόσβαση στην καινοτόμο θεραπεία και υποβλήθηκε σε
έλεγχο με επιτυχία από τον Αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων
των ΗΠΑ (FDA). Παράλληλα, τα πενταετή αποτελέσματα της CARTITUDE-2
ανέδειξαν τη διάρκεια της αποτελεσματικότητας της CAR-T θεραπείας cilta-cel όταν
χρησιμοποιείται σε πρωιμότερες γραμμές θεραπείας. Στα πέντε χρόνια, 54,2% των
ασθενών παρέμεναν χωρίς εξέλιξη της νόσου και 69,2% εν ζωή, ευρήματα που
ενισχύουν το ενδιαφέρον για την πρωιμότερη αξιοποίηση των CAR-T θεραπειών.
Ανακοινώνεις για in vivo CAR-T
Μία από τις πλέον καινοτόμες εξελίξεις του συνεδρίου ήταν οι ανακοινώσεις για
in vivo CAR-T, δηλαδή τεχνολογίες που επιχειρούν να δημιουργήσουν τα CAR-T
κύτταρα απευθείας μέσα στον οργανισμό του ασθενούς. Παρουσιάστηκαν πρώιμα
δεδομένα από διαφορετικές πλατφόρμες, μεταξύ των οποίων προσεγγίσεις
έναντι BCMA ή/και CD19. Αν και η έρευνα βρίσκεται ακόμη σε αρχικό στάδιο,
η δυνατότητα παραγωγής CAR-T κυττάρων in vivo θα μπορούσε μελλοντικά να
απλοποιήσει σημαντικά την κυτταρική θεραπεία, παρακάμπτοντας πολύπλοκα
στάδια εξατομικευμένης εξωσωματικής παραγωγής και διευρύνοντας δυνητικά
την πρόσβαση των ασθενών. Σημαντική ήταν επίσης η μελέτη φάσης 3 της
iberdomide, EXCALIBER-RRMM, σε ασθενείς με υποτροπιάζον ή ανθεκτικό
πολλαπλούν μυέλωμα. Ο συνδυασμός iberdomide, daratumumab και
dexamethasone (IberDd) πέτυχε MRD-αρνητική πλήρη ανταπόκριση στο 41% των
ασθενών έναντι 21% με daratumumab, bortezomib και dexamethasone (DVd).

 

 

Πηγη:HealthDaily