Πράσινο φως απο τον FDA για χρήση του KEYTRUDA στον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας

Σε συνδυασμό με χημειοθεραπεία και ακτινοβολία
Ο Οργανισμός Τροφίμων και
Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA) ενέκρινε την Παρασκευή την εκτεταμένη χρήση της ανοσοθεραπείας Keytruda της MSD σε συνδυασμό με χημειοθεραπεία και ακτινοθεραπεία για τη θεραπεία νεοδιαγνωσθέντων ασθενών με έναν τύπο προχωρημένου καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. Ο συνδυασμός Keytruda εγκρίθηκε για ασθενείς με καρκίνο του τραχήλου της μήτρας που δεν έχουν υποβληθεί προηγουμένως σε χειρουργική επέμβαση, ακτινοβολία ή συστηματική θεραπεία, δήλωσε ο FDA.Αυτό καθιστά το Keytruda σε συνδυασμό με χημειοακτινοθεραπεία τον πρώτο συνδυασμό ανοσοθεραπείας με βάση το PD-1 που έχει εγκριθεί στις ΗΠΑ ως θεραπεία για νεοδιαγνωσθέντες ασθενείς με συγκεκριμένο τύπο καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, αναφέρει σε δήλωσή της η MSD. Το φάρμακο της MSD με τις μεγαλύτερες πωλήσεις, το Keytruda, βοηθά το ανοσοποιητικό σύστημα του ίδιου του οργανισμού να αποκρούσει τον καρκίνο, μπλοκάροντας μια πρωτεΐνη που ονομάζεται PD-1. Έχει εγκριθεί για τη θεραπεία περισσότερων από δέκα ειδών καρκίνου.Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας, που σχηματίζεται στα κύτταρα που καλύπτουν τον τράχηλο, είναι ο τέταρτος πιο συχνός καρκίνος στις γυναίκες παγκοσμίως, σύμφωνα με τον ΠΟΥ. Η έγκριση βασίστηκε σε δεδομένα από μια δοκιμή τελευταίου σταδίου 1.060 ασθενών, όπου ο συνδυασμός φαρμάκων μείωσε τον κίνδυνο εξέλιξης του καρκίνου ή θανάτου κατά 41% σε σύγκριση με τη θεραπεία μόνο με χημειοακτινοθεραπεία, δήλωσε η MSD.Το Keytruda έχει ήδη εγκριθεί ως θεραπεία συνδυασμού και μονοθεραπεία για άλλους δύο τύπους καρκίνου του τραχήλου της μήτρας.

 

Πηγη;HealthDaily

Ιστορικό επίτευγμα στελεχών της Ιατρικής σχολής του ΕΚΠΑ

Η πρώτη μεταμόσχευση ήπατος με μόσχευμα από συγγενή δότη στην Ελλάδα
«Το Πανεπιστήμιο Αθηνών αποτελεί
ένα κέντρο αριστείας και πρωτοπορίας σε πολλά επιστημονικά πεδία, γεγονός που αντανακλάται στην πρώτη θέση που κατέχει στις διεθνείς κατατάξεις στη Νοτιοανατολική Ευρώπη αλλά κυρίως στο γεγονός ότι το ακαδημαϊκό προσωπικό και οι απόφοιτοί του διακρίνονται διεθνώς», δήλωσε ο Πρύτανης του ΕΚΠΑ, καθηγητής Γεράσιμος Σιάσος, με αφορμή την ολοκλήρωση με απόλυτη επιτυχία της νοσηλείας της πρώτης ασθενούς στην Ελλάδα που υποβλήθηκε σε μεταμόσχευση ήπατος με μόσχευμα από συγγενή δότη. Η εν λόγω επέμβαση, είναι ένα ιστορικό επίτευγμα στελεχών της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ και του Λαϊκού Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου με επικεφαλής τον Καθηγητή Χειρουργικής Γεώργιο Σωτηρόπουλο, υπεύθυνο της Μονάδας Μεταμοσχεύσεων Ήπατος της Β Προπαιδευτικής Χειρουργικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Η επέμβαση αυτή είναι η κορωνίδα των μεταμοσχεύσεων ήπατος, διευρύνει τη «δεξαμενή» των διαθέσιμων μοσχευμάτων και δίνει τη δυνατότητα στους ασθενείς που βρίσκονται στις λίστες αναμονής για μεταμόσχευση ήπατος να λάβουν ένα μοναδικό δώρο ζωής διαφυλάσσοντας παράλληλα την ασφάλεια του δότη.

 

 

Πηγη;HealthDaily

ΕΙΝΑΠ: Οχι στην κατάργηση των ειδικών ψυχιατρικών Νοσοκομείων

Κάλεσμα στα σωματεία των ψυχιατρικών νοσοκομείων για συντονισμό δράσεων στις 22 Ιανουαρίου
Η Ένωση Ιατρών Νοσοκομείων Αθήνας και Πειραιά, αντιδρά στο νομοσχέδιο για
την Ψυχική Υγεία και στην κατάργηση των Ειδικών Ψυχιατρικών Νοσοκομείων.  Στη σχετική της ανακοίνωση αναφέρει μεταξύ άλλων τα εξής: «Αν και είναι αδιαμφισβήτητη η αύξηση των ψυχικών διαταραχών αλλά και εξαρτητικών συμπεριφορών από ναρκωτικές ουσίες και όχι μόνο, η κυβέρνηση συνεχίζοντας αυτό που έκαναν όλες οι κυβερνήσεις έως τώρα, κλιμακώνει την διάλυση των υπηρεσιών στη δημόσια ψυχική υγεία και απεξάρτηση, παραδίδοντάς τα απλόχερα στους ιδιώτες». Καταργούν τα 2 από τα 3 εναπομείναντα Ειδικά Ψυχιατρικά Νοσοκομεία (ΨΝΑ -ΨΝΘ) για να δοθεί ακόμα περισσότερος χώρος στην ανάπτυξη ιδιωτικών κλινών, που ήδη αριθμούν 4.700, σε αντίθεση με τις 900 κλίνες στο ΕΣΥ. Κοινωνικοοικονομικά ασθενέστερα στρώματα, ανασφάλιστοι, δεν θα μπορούν να έχουν πρόσβαση, αφού δεν θα αντέχουν να ανταπεξέλθουν οικονομικά. Στον τομέα της απεξάρτησης με τη συνένωση όλων των οργανισμών σε ένα Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου, προγράμματα με «δείγματα γραφής» στη θεραπεία και την επανένταξη, όπως το ΚΕΘΕΑ, το «18ΑΝΩ», το «ΑΡΓΩ», το «ΔΙΑΠΛΟΥΣ», ο «ΙΑΝΟΣ», θα υποχρεωθούν να αλλάξουν «φιλοσοφία». Η ανάπτυξή τους δεν θα σχετίζεται με τις ανάγκες της κοινότητας, αλλά θα λειτουργεί καθαρά με οικονομικά κριτήρια, με ό,τι αυτό συνεπάγεται και για τους εργαζόμενους. Στόχος τους η «μείωση της βλάβης» και η ενίσχυση του «λειτουργικού χρήστη» και της ατομικής ευθύνης του εξαρτημένου ατόμου και της οικογένειάς του και όχι η πλήρης και οριστική απεξάρτηση και κοινωνική επανένταξη του ατόμου.– Όχι στην κατάργηση των Ειδικών Ψυχιατρικών Νοσοκομείων.– Κάτω τα χέρια από τα στεγνά προγράμματα.– Ενίσχυση τώρα των δημόσιων υπηρεσιών ψυχικής υγείας και απεξάρτησης. Η Ένωση Ιατρών Νοσοκομείων Αθήνας και Πειραιά καλεί τα σωματεία των Ψυχιατρικών Νοσοκομείων και τις 5μελείς Επιτροπές της Ένωσης στο επόμενο Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΙΝΑΠ στις 22 Ιανουαρίου και ώρα 16:00 στα γραφεία του Σωματείου, προκειμένου να συζητηθούν τα παραπάνω ζητήματα και να συντονιστούν οι επόμενες δράσεις.

 

Πηγη;HealthDaily

Ο πρόωρος τοκετός αφορά το 8% των κυήσεων

Σε αυτόν οφείλονται το 60-80% των νεογνικών θανάτων
Ως πρόωρος τοκετός ορίζεται ο τοκετός που εξελίσσεται και πραγματοποιείται πριν
από την 37η εβδομάδα και αφορά το 8% των κυήσεων.Αν και υπάρχει ομοφωνία για το ανώτερο χρονικό όριο, το κατώτερο όριο στην Ελλάδα έχει αποφασιστεί να είναι 22η εβδομάδα, ενώ ποικίλλει από κράτος σε κράτος (π.χ. στις Ηνωμένες Πολιτείες είναι η 20η εβδομάδα). Φυσικά για τη διάγνωση του πρόωρου τοκετού υπάρχουν προϋποθέσεις όπως, ο χρονολογικός προσδιορισμός του κύκλου που είναι συχνά ανακριβής με μεταβλητό ρυθμό ή και φυσιολογικός 28 ημερών.

«Ο πρόωρος τοκετός είναι ένα από τα πιο σημαντικά προβλήματα της κύησης, αφού αποτελεί ένα υψηλό ποσοστό νεογνικών θανάτων, από 60-80% που δεν οφείλονται σε συγγενείς ή χρωμοσωματικές ανωμαλίες. Επίσης, αποτελεί μεγάλο ποσοστό άμεσης ή απώτερης χρονικά νεογνικής νοσηρότητας. Για τους παιδιάτρους πρόωρος τοκετός θεωρείται όταν το νεογνό είναι κάτω από 2.500 γρ. βάρος», αναφέρει ο Ευστράτιος Κιρμουτσέλης, Μαιευτήρας – Γυναικολόγος, Επιστημονικός Συνεργάτης ΛΗΤΩ. «Το 1/3 των πρόωρων τοκετών με πολύ χαμηλά ποσοστά επιβίωσης είναι κάτω από την 32η εβδομάδα. Έτσι, στην 23η εβδομάδα, το ποσοστό επιβίωσης είναι 0-7%, στην 25η εβδομάδα ανέρχεται από 0-29%, στην 26η εβδομάδα ανέρχεται 56-67% και στην 28η εβδομάδα 88-92%», προσθέτει.

«Ο πρόωρος τοκετός μπορεί να εκδηλωθεί στις ακόλουθες καταστάσεις: Σε αυτόματη ρήξη υμένων, ανεπάρκεια τραχήλου, συγγενείς ανωμαλίες της μήτρας, σε υπερδιάταση της μήτρας, σε εμβρυϊκές ανωμαλίες, σε κύηση με ταυτόχρονη παρουσία ενδομητρίου σπειράματος, σε ενδομήτριο θάνατο εμβρύου, ιστορικό προηγούμενων πρόωρων τοκετών της μητέρας, συστηματικές παθήσεις της μητέρας. Επίσης υπάρχει και ο ιατρογενής πρόωρος τοκετός: προεκλαμψία, πολύδυμη κύηση, ενδομήτρια καθυστέρηση ανάπτυξης του εμβρύου, εμβρυϊκές ανωμαλίες ασύμβατες με τη ζωή, αποκόλληση πλακούντα, ενδομήτρια εμβρυϊκή δυσφορία. Η θεραπεία των αιτιολογικών παραγόντων και η αντιμετώπιση για την αναστολή του πρόωρου τοκετού είναι ο κλινοστατισμός ή η χορήγηση κατάλληλης φαρμακευτικής αγωγής όπως οι συμπαθητικομιμητικοί παράγοντες ή β’ αγωνιστές (ριτοδρίνη, τερβουταλίνη, φαινοτερόλη κ.ά.), οι αντιπροσταγλανδινικοί παράγοντες, το θειικό μαγνήσιο, οι αποκλειστές διαύλων Ca++(νιφεδιπίνη) ή οι ανταγωνιστές των υποδοχέων ωκυτοκίνης».

 

 

Πηγη:HealthDaily

Ο FDA επιτρέπει την εισαγωγή φαρμάκου για τη σύφιλη στις ΗΠΑ

Λόγω ελλείψεων
Ο FDA θα επιτρέψει προσωρινά την
εισαγωγή ενός φαρμάκου για τη σύφιλη που παράγεται από την γαλλική εταιρεία Laboratoires Delbert, ανακοίνωσε η εταιρεία την Τετάρτη.Η Laboratoires Delbert δήλωσε ότι συμφώνησε με τη ρυθμιστική αρχή των ΗΠΑ για την εισαγωγή εξτενσιλίνης στις Ηνωμένες Πολιτείες για την αντιμετώπιση των ελλείψεων φαρμάκων για τη σύφιλη, σύμφωνα με επιστολή στον ιστότοπο του FDA. Τον Ιούνιο, η Pfizer είχε προειδοποιήσει ότι σύντομα θα εξαντληθεί η προσφορά του φαρμάκου της, Bicillin L-A, που χρησιμοποιείται για τη θεραπεία της σύφιλης και άλλων βακτηριακών λοιμώξεων στα παιδιά, επειδή έπρεπε να δώσει προτεραιότητα στη έκδοση του φαρμάκου για ενήλικες λόγω αύξησης των κρουσμάτων σύφιλης σε αυτόν τον πληθυσμό εκείνη την εποχή. Τα προϊόντα πενικιλίνης της Pfizer παρουσιάζουν έλλειψη από τον Απρίλιο, σύμφωνα με την ιστοσελίδα του FDA. Σύμφωνα με έρευνα τον Αύγουστο, σχεδόν το ένα τρίτο των νοσοκομειακών φαρμακοποιών των ΗΠΑ δήλωσαν ότι αναγκάστηκαν να καθυστερήσουν ή να ακυρώσουν τις θεραπείες καθώς οι ελλείψεις φαρμάκων στη χώρα πλησιάζουν στο υψηλότερο ποσοστό όλων των εποχών. Η εξτενσιλίνη της Delbert, μια μορφή πενικιλίνης, δεν είναι εγκεκριμένη στις ΗΠΑ. Η σύφιλη είναι μια ιάσιμη σεξουαλικά μεταδιδόμενη λοίμωξη (ΣΜΝ) που επηρέασε 7,1 εκατ. ενήλικες μεταξύ 15 και 49 ετών το 2020

 

 

Πηγη;HealthDaily

Φαρμακοβιομηχανία: Οι εταιρείες σπεύδουν να εισαχθούν στην αγορά των φαρμάκων κατά της παχυσαρκίας

Τι δήλωσαν φαρμακευτικά στελέχη στο συνέδριο υγείας της JPMorgan
Φαρμακευτικά στελέχη φαρμακευτικών κολοσσών όπως η Amgen και η
Pfizer σχεδιάζουν την είσοδό τους στην επικερδή αγορά της παχυσαρκίας αναπτύσσοντας ή κλείνοντας συμφωνίες για φάρμακα που θα μπορούν να ανταγωνιστούν το Wegovy της Novo Nordisk και το Zepbound της Eli Lilly.Σύμφωνα με το σχετικό δημοσίευμα του Reuters, η αγορά στον τομέα της παχυσαρκίας υπολογίζεται ότι θα φτάσει τα 100 δισεκατομμύρια δολάρια τουλάχιστον μέχρι το τέλος της δεκαετίας, καθώς οι καταναλωτές κάνουν ουρές για τις νέες θεραπείες που έχει αποδειχθεί ότι μειώνουν το βάρος έως και 20%.Η Amgen έχει ένα πειραματικό φάρμακο διπλού μηχανισμού κατά της παχυσαρκίας σε δοκιμές μεσαίου σταδίου που ελπίζει ότι θα έχει λιγότερες παρενέργειες με λιγότερο συχνές δόσεις από το Wegovy ή το Zepbound, δήλωσε στο Reuters ο επικεφαλής επιστημονικός υπεύθυνος Jay Bradner στο ετήσιο συνέδριο υγείας της JPMorgan στο Σαν Φρανσίσκο αυτή την εβδομάδα. Ο Jay Bradner δήλωσε ότι εάν αποδειχθεί αυτή η διαφοροποίηση του πειραματικού φαρμάκου της η Amgen πάρει μερίδιο στην αγορά της παχυσαρκίας παρά το ξεκίνημα της Novo και της Lilly.«Δεν είναι πραγματικά πολύ αργά για να εισέλθουμε στην αγορά της παχυσαρκίας. Παραμένει μια τεράστια ανεκπλήρωτη ανάγκη δημόσιας υγείας που δεν καλύπτεται πλήρως από τα φάρμακα που έχουν ήδη εγκριθεί», δήλωσε .Το Wegovy και το Zepbound ανήκουν σε μια κατηγορία φαρμάκων που ονομάζονται αγωνιστές GLP-1 που αναπτύχθηκαν για τον διαβήτη τύπου 2 που μειώνουν την επιθυμία για φαγητό και κάνουν το στομάχι να αδειάζει πιο αργά. Σχεδόν 115 εκατομμύρια ενήλικες και παιδιά στις ΗΠΑ είναι παχύσαρκοι. Η γερμανική φαρμακοβιομηχανία Boehringer Ingelheim αναπτύσσει μια άλλη θεραπεία κατά της παχυσαρκίας μαζί με τη δανέζικη εταιρεία βιοτεχνολογίας Zealand Pharma που στοχεύει το GLP-1 καθώς και μια άλλη ορμόνη που ονομάζεται γλυκαγόνη.«Πιστεύω ότι μπορεί να είμαστε οι πρώτοι που θα φέρουμε (στην αγορά) έναν αγωνιστή του υποδοχέα GLP-1/γλυκαγόνης», δήλωσε ο επικεφαλής της έρευνας της Boehringer, Clive Wood. Με τη στόχευση της γλυκαγόνης, το φάρμακο αυξάνει επίσης την ενέργεια που καταναλώνεται. «Ενώ καταστέλλετε την όρεξη, καίτε περισσότερες θερμίδες», είπε ο Wood. Η Merck και η μικρή εταιρεία βιοτεχνολογίας Altimune (ALT.O) αναπτύσσουν παρόμοια φάρμακα. Ο επικεφαλής του φαρμακευτικού τομέα της Bayer, Stefan Oelrich, σε συνέντευξή του στο συνέδριο είπε ότι η εταιρεία ήταν απρόθυμη να μπει στην αγορά της παχυσαρκίας μόνη της, αλλά μπορεί να αναζητήσει συνεργασία με εταιρείες που διαθέτουν την απαραίτητη τεχνογνωσία. Η Pfizer θα επικεντρωθεί στα φάρμακα που βρίσκονται ήδη στο χαρτοφυλάκιό της και θα αναζητήσει συμφωνίες αδειοδότησης ή την απόκτηση πρώιμου σταδίου και άρα φθηνότερων δραστικών ουσιών κατά της παχυσαρκίας», δήλωσε ο CEO της εταιρείας Albert Bourla σε δημοσιογράφους στο συνέδριο της JPMorgan.«Η θέση της Pfizer είναι ότι έχει τη δυνατότητα να παίξει και να κερδίσει στην αγορά της παχυσαρκίας. Άρα θα πρέπει να παίξουμε», είπε.

 

 

Πηγη:HealthDaily

Αλτσχάιμερ: Οι υπέρηχοι κέρδισαν τη μάχη στον εγκέφαλο – «Πλησιάζουμε» λένε οι επιστήμονες

Νέα μελέτη κατά του Αλτσχάιμερ. Όλα δείχνουν ότι οδεύουμε σε νέα θεραπεία.

Συγκλονίζουν τα ευχάριστα νέα που έρχονται από τους ερευνητές στο Ινστιτούτο Νευροεπιστημών Rockefeller του Πανεπιστημίου της Δυτικής Βιρτζίνια σύμφωνα με τους οποίους χρησιμοποιώντας εστιασμένο υπέρηχο για να ανοίξουν τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό, βελτιώθηκε η παροχή μιας νέας θεραπείας κατά του Αλτσχάιμερ και επιτάχυνε την εκκαθάριση των κολλωδών πλακών που πιστεύεται ότι συμβάλλουν σε ορισμένα από τα γνωστικά προβλήματα και τα προβλήματα μνήμης σε άτομα με Αλτσχάιμερ κατά 32%.

Όπως αναλύει σε εκτενές του άρθρο – ανάλυση το MIT, στη μελέτη της Δυτικής Βιρτζίνια, τρία άτομα με ήπια νόσο Αλτσχάιμερ έλαβαν μηνιαίες δόσεις aducanumab, ένα εργαστηριακό αντίσωμα που χορηγείται μέσω IV. Αυτό το φάρμακο, που εγκρίθηκε για πρώτη φορά το 2021, βοηθά στην απομάκρυνση του βήτα-αμυλοειδούς, ενός θραύσματος πρωτεΐνης που συσσωρεύεται στους εγκεφάλους των ατόμων με νόσο του Αλτσχάιμερ. (Σημειώστε ότι η έγκριση του φαρμάκου ήταν αμφιλεγόμενη και δεν είναι ακόμα σαφές εάν επιβραδύνει την εξέλιξη της νόσου). Μετά την έγχυση, οι ερευνητές αντιμετώπισαν συγκεκριμένες περιοχές του εγκεφάλου των ασθενών με εστιασμένο υπέρηχο, αλλά μόνο στη μία πλευρά. Αυτό τους επέτρεψε να χρησιμοποιήσουν το άλλο μισό του εγκεφάλου ως έλεγχο. Οι σαρώσεις PET αποκάλυψαν μεγαλύτερη μείωση στις πλάκες αμυλοειδούς στις περιοχές που υποβλήθηκαν σε θεραπεία με υπερήχους από ό,τι στις ίδιες περιοχές στην πλευρά του εγκεφάλου που δεν υποβλήθηκε σε θεραπεία, υποδηλώνοντας ότι μεγαλύτερο μέρος του αντισώματος εισχωρούσε στον εγκέφαλο στην υπό θεραπεία πλευρά.

Το aducanumab «καθάρισε» τις πλάκες χωρίς υπερηχογράφημα, αλλά χρειάζεται πολύς χρόνος, ίσως εν μέρει επειδή το αντίσωμα δυσκολεύεται να εισέλθει στον εγκέφαλο, σημειώνουν οι επιστήμονες. «Αντί να χρησιμοποιούμε τη θεραπεία ενδοφλέβια για 18 έως 24 μήνες για να δούμε τη μείωση της πλάκας, θέλουμε να δούμε αν μπορούμε να επιτύχουμε αυτή τη μείωση σε λίγους μήνες», λέει ο Ali Rezai, νευροχειρουργός στο Πανεπιστήμιο Rockefeller Neuroscience Institute της Δυτικής Βιρτζίνια και συγγραφέας της νέας μελέτης. Η μείωση του χρόνου που απαιτείται για να καθαριστούν αυτές οι πλάκες μπορεί να βοηθήσει στην επιβράδυνση της απώλειας μνήμης και των γνωστικών προβλημάτων που καθορίζουν την ασθένεια.

Κύματα υπερήχων

Η συσκευή που χρησιμοποιείται για τη στόχευση και την παράδοση των κυμάτων υπερήχων, που αναπτύχθηκε από μια εταιρεία που ονομάζεται Insightec, αποτελείται από μια μηχανή μαγνητικής τομογραφίας και ένα κράνος με μορφοτροπείς υπερήχων. Είναι εγκεκριμένο από τον FDA, αλλά για έναν εντελώς διαφορετικό σκοπό: να βοηθήσει να σταματήσει ο τρόμος σε άτομα με Πάρκινσον δημιουργώντας βλάβες στον εγκέφαλο. «Για να ανοίξουμε τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό, κάνουμε ενδοφλέβια ένεση στα άτομα με μικροφυσαλίδες», λέει ο Rezai. Αυτές οι μικροσκοπικές φυσαλίδες αερίου, που χρησιμοποιούνται συνήθως ως παράγοντας αντίθεσης, ταξιδεύουν μέσω της κυκλοφορίας του αίματος. Χρησιμοποιώντας τη μαγνητική τομογραφία, οι ερευνητές μπορούν να στοχεύσουν τα κύματα υπερήχων σε πολύ συγκεκριμένα μέρη του εγκεφάλου «με ακρίβεια χιλιοστού», προσθέτει ο Rezai. Όταν τα κύματα χτυπούν τις μικροφυσαλίδες, οι φυσαλίδες αρχίζουν να διαστέλλονται και να συστέλλονται, σπρώχνοντας φυσικά τα σφιχτά συσκευασμένα κύτταρα που επενδύουν τα τριχοειδή αγγεία του εγκεφάλου. «Αυτό το προσωρινό άνοιγμα μπορεί να διαρκέσει έως και 48 ώρες, πράγμα που σημαίνει ότι κατά τη διάρκεια αυτών των 48 ωρών, μπορείτε να έχετε αυξημένη διείσδυση στον εγκέφαλο των θεραπειών και των φαρμάκων», πρόσθεσε.

Ο εστιασμένος υπέρηχος έχει διερευνηθεί ως μέθοδος για το άνοιγμα του αιματοεγκεφαλικού φραγμού εδώ και χρόνια. Αλλά αυτή είναι η πρώτη φορά που συνδυάστηκε με θεραπεία για το Αλτσχάιμερ και δοκιμάστηκε σε ανθρώπους.

Η μελέτη απόδειξης της ιδέας ήταν πολύ μικρή για να εξεταστεί η αποτελεσματικότητα, αλλά ο Rezai και η ομάδα του σχεδιάζουν να συνεχίσουν το έργο τους. Το επόμενο βήμα είναι η επανάληψη της μελέτης σε πέντε άτομα με ένα από τα νεότερα αντισώματα κατά του αμυλοειδούς, το lecanemab. Όχι μόνο αυτό το φάρμακο καθαρίζει την πλάκα, αλλά μια μελέτη έδειξε ότι επιβράδυνε την εξέλιξη της νόσου κατά περίπου 30% μετά από 18 μήνες θεραπείας σε ασθενείς με πρώιμα συμπτώματα Αλτσχάιμερ.

Πρόκειται για άλμα της επιστήμης και σημαντική πρόοδο κατά της νόσου Αλτσχάιμερ που ταλαιπωρεί εκατομμύρια πολίτες στον κόσμο.

Συναρπαστικά νέα – Οι δηλώσεις

Ο Άιχμαν, ο οποίος επίσης εργάζεται για τη διατάραξη του αιματοεγκεφαλικού φραγμού, λέει ότι τα νέα αποτελέσματα με τη χρήση εστιασμένων υπερήχων είναι συναρπαστικά. Αλλά αναρωτιέται για τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα της τεχνικής. «Υποθέτω ότι μένει να φανεί εάν με την πάροδο του χρόνου, μετά από επαναλαμβανόμενη χρήση, αυτό θα ήταν επιβλαβές για τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό», λέει.

Άλλες στρατηγικές για το άνοιγμα του αιματοεγκεφαλικού φραγμού φαίνονται επίσης ελπιδοφόρες. Αντί να σπρώχνει μηχανικά το φράγμα, η Roche (φαρμακευτική εταιρεία), έχει αναπτύξει μια τεχνολογία που ονομάζεται «Brainshuttle» που μεταφέρει φάρμακα σε αυτό δεσμεύοντας τους υποδοχείς στα κύτταρα που επενδύουν τα τοιχώματα των αγγείων.

Η εταιρεία έχει συνδέσει το Brainshuttle με το δικό της αντι-αμυλοειδές αντίσωμα, το gantenerumab, και το δοκιμάζει σε 44 άτομα με Αλτσχάιμερ. Σε ένα συνέδριο τον περασμένο Οκτώβριο, οι ερευνητές παρουσίασαν τα αρχικά αποτελέσματα. Η υψηλότερη δόση εξάλειψε εντελώς την πλάκα σε τρεις από τους τέσσερις συμμετέχοντες. Η εταιρεία βιοτεχνολογίας Denali Therapeutics εργάζεται σε μια παρόμοια στρατηγική για την αντιμετώπιση της νόσου του Πάρκινσον και άλλων νευροεκφυλιστικών ασθενειών.

Ο Άιχμαν επεξεργάζεται, ωστόσο, μια διαφορετική στρατηγική. Η ομάδα του δοκιμάζει ένα αντίσωμα που συνδέεται με έναν υποδοχέα που είναι σημαντικός για τη διατήρηση της ακεραιότητας του αιματοεγκεφαλικού φραγμού. Μπλοκάροντας αυτόν τον υποδοχέα, μπορούν να χαλαρώσουν προσωρινά τις συνδέσεις μεταξύ των κυττάρων, τουλάχιστον σε ποντίκια εργαστηρίου.

Άλλες ομάδες στοχεύουν διαφορετικούς υποδοχείς, εξερευνούν διάφορους ιικούς φορείς ή αναπτύσσουν νανοσωματίδια που μπορούν να γλιστρήσουν στον εγκέφαλο.

Όλες αυτές οι στρατηγικές θα έχουν διαφορετικά πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα και δεν είναι ακόμη σαφές ποια θα είναι η ασφαλέστερη και αποτελεσματικότερη. Αλλά ο Άιχμαν πιστεύει ότι κάποια στρατηγική είναι πιθανό να εγκριθεί τα επόμενα χρόνια: «Πραγματικά πλησιάζουμε».

Τεχνικές για το άνοιγμα του αιματοεγκεφαλικού φραγμού θα μπορούσαν να είναι χρήσιμες σε μια ολόκληρη σειρά ασθενειών – το Αλτσχάιμερ, αλλά και τη νόσο του Πάρκινσον, το ALS και τους όγκους του εγκεφάλου. «Αυτό ανοίγει πραγματικά μια ολόκληρη σειρά από πιθανές ευκαιρίες», λέει ο Rezai. «Είναι μια συναρπαστική στιγμή».

 

Πηγη: https://www.healthstat.gr

Τεχνητή Νοημοσύνη: Τα ηθικά ζητήματα που εγείρουν οι εφαρμογές της στην Υγεία

Διατύπωση γνώμης από την Εθνική Επιτροπή Βιοηθικής και Τεχνοηθικής για τις Εφαρμογές που έχει η Τεχνητή Νοημοσύνη στην Υγεία. Πρόκειται για το πρώτο επίσημο ελληνικό κείμενο που ασχολείται με αυτό το άκρως επίκαιρο θέμα.

Η Εθνική Επιτροπή Βιοηθικής και Τεχνοηθικής (ΕΕΒΤ) ανακοίνωσε τη δημοσίευση Γνώμης για τις Εφαρμογές της Τεχνητής Νοημοσύνης (TN) στην Υγεία στην Ελλάδα. Πρόκειται για το πρώτο επίσημο ελληνικό κείμενο που ασχολείται επισταμένως με το εξειδικευμένο ζήτημα του αντικτύπου της ανάπτυξης και χρήσης εφαρμογών ΤΝ στην υγεία.

Η Έκθεση της ΕΕΒΤ έχει ως σκοπό την ανασκόπηση των εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης στην υγεία στην Ελλάδα, την ανάλυση των ηθικών ζητημάτων που προκύπτουν από τη χρήση της ΤΝ, την επισκόπηση του ρυθμιστικού πλαισίου και τη διατύπωση προτάσεων, με στόχο τη δημιουργία ενός κοινωνικά αποδεκτού πλαισίου εφαρμογής των συστημάτων αυτών.

Το θέμα είναι άκρως επίκαιρο, στο μέτρο που στη χώρα μας αφενός αναπτύσσονται αξιοσημείωτες σχετικές ερευνητικές πρωτοβουλίες, αφετέρου ολοένα και περισσότερες εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης καθιερώνονται στην κλινική πράξη.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη αναπτύσσεται ραγδαίως και αναμένεται να έχει μεγάλο αντίκτυπο στις ζωές και το μέλλον μας.

Ωστόσο, η εφαρμογή της επιφέρει σημαντικές προκλήσεις για τη διασφάλιση της δημοκρατίας και την προστασία θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η αντιμετώπιση των προκλήσεων αυτών και η θέσπιση ενός ηθικού και νομικού πλαισίου χρήσης της ΤΝ, είναι που θα καθορίσουν τη μέγιστη εκμετάλλευση των ωφελειών με ασφάλεια και σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα, αναφέρει η ΕΕΒΤ.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη στην Υγεία

H TN και η ανάλυση δεδομένων υπόσχεται να μετασχηματίσει τον τομέα της υγείας με τις εφαρμογές να καλύπτουν δυνητικά ολόκληρο το φάσμα της βιοϊατρικής, και της ατομικής και δημόσιας υγείας.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, η χρήση της ΤΝ στην υγεία βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο, όπως αποδεικνύεται από τα συστήματα ΤΝ που έχουν ήδη εγκριθεί από τον Αμερικάνικο Οργανισμό Φαρμάκων και Τροφίμων (FDA), πολλά από τα οποία αφορούν κυρίως στην ακτινοδιαγνωστική και την ογκολογία, αλλά και την αιματολογία, την καρδιολογία, τη νευρολογία, την οφθαλμολογία, τη γαστρεντερολογία και τη μικροβιολογία. Παράλληλα, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (EMA) έχει γνωμοδοτήσει θετικά στη χρήση τεχνικής (PROCOVA) βασισμένης σε ΤΝ για τη διεξαγωγή μικρότερων και συντομότερων κλινικών δοκιμών.

Σε αδρές γραμμές, οι τομείς που η Τεχνητή Νοημοσύνη αναμένεται να επιδράσει καθοριστικά θα μπορούσαν να ομαδοποιηθούν σε τέσσερις γενικές κατηγορίες:

  • κλινική πρακτική
  • βιοϊατρική έρευνα
  • δημόσια υγεία
  • διαχείριση της υγείας

 Εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης στο χώρο της υγείας στην Ελλάδα

Υπάρχει πληθώρα ερευνητικών προγραμμάτων που αφορούν τη χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης  με συμμετοχή ελληνικών φορέων. Σημειώνεται ότι στη βάση δεδομένων CORDIS της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, είναι καταχωρημένα περισσότερα από 83 ερευνητικά προγράμματα που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ και αφορούν την ΤΝ στο χώρο της υγείας. Φαίνεται δηλαδή, ότι η χρήση της ΤΝ εφαρμόζεται ευρέως σε ερευνητικό επίπεδο, ενώ οι εφαρμογές σε κλινικό επίπεδο παραμένουν περιορισμένες ακόμα στον Ελλάδα.

Ηθικά ζητήματα

Η αναδιαμόρφωση της παραδοσιακής σχέσης ιατρού-ασθενή
Η παραδοσιακή σχέση ιατρού-ασθενή εικάζεται ότι μπορεί να μετασχηματιστεί σε μία νέα σχέση ιατρού-ασθενή-τεχνητής νοημοσύνης. Καταρχάς, μολονότι τα συστήματα ΤΝ υπόσχονται μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα ως προς την παροχή ιατρικής φροντίδας εκφράζεται ο φόβος ότι αυτά ενδέχεται τελικά να υποβαθμίσουν την ποιότητα παροχής υπηρεσιών υγείας, στο μέτρο που αυτά ενέχουν λιγότερη προσωπική επαφή μεταξύ ιατρού και ασθενή.

Επίσης, η παρεμβολή συστημάτων ΤΝ μπορεί να υποσκάψει την παραδοσιακή σχέση ιατρού-ασθενή, διευρύνοντας τη μεταξύ τους απόσταση.

Ακόμα, πιστεύεται ότι η εξάρτηση των ιατρών από συστήματα ΤΝ θα επηρεάσει την πολύτιμη ανάπτυξη, διατήρηση και εφαρμογή δεξιοτήτων, αλλά και προτύπων καλής πρακτικής από τους επαγγελματίες της υγείας, φαινόμενο που στη διεθνή βιβλιογραφία αποδίδεται με τον όρο «αποδεξιοποίηση» (de-skilling).

Εξίσου σημαντική είναι η ηθική και νομική πρόκληση της ευθύνης των επαγγελματιών της υγείας που χρησιμοποιούν συστήματα ΤΝ.

Διαχείριση δεδομένων και ασφάλεια

Η ανάπτυξη εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης στις υπηρεσίες Υγείας αντιμετωπίζει ζητήματα σε δύο κυρίως επίπεδα:

στο επίπεδο της διαχείρισης ενός κρίσιμου όγκου δεδομένων, που επιτρέπει την ανάπτυξη κατάλληλων αλγορίθμων για την υποστήριξη είτε κλινικών είτε ερευνητικών εφαρμογών

στο επίπεδο της ασφάλειας των εφαρμογών, ώστε να τις εμπιστευθούν οι θεράποντες ιατροί, το υγειονομικό προσωπικό και κυρίως οι ασθενείς ή γενικότερα οι τελικοί χρήστες των υπηρεσιών Υγείας.

Βασικές Αρχές

Η εισαγωγή εφαρμογών ΤΝ πρέπει να αποσκοπεί στη βέλτιστη εξυπηρέτηση του ατομικού και του κοινωνικού δικαιώματος στην Υγεία, παίρνοντας υπ’ όψη τις εξής, ιδίως, βασικές αρχές.

Αρχή της Ωφέλειας, σύμφωνα με την οποία μια τεχνολογική εφαρμογή στην κλινική πράξη πρέπει να εγγυάται συγκεκριμένο όφελος για την ατομική υγεία.

Αρχή της Ασφάλειας, που επιβάλλει την ικανοποίηση αυστηρών κριτηρίων ποιότητας, ως προϋπόθεση για την έγκριση μιας εφαρμογής από τις αρμόδιες υπηρεσίες, σύμφωνα με διεθνώς αναγνωρισμένα πρότυπα.

Αρχή της Προφύλαξης, κατά την οποία μια κατάσταση αβεβαιότητας ως προς πιθανούς κινδύνους συνεπάγεται τη λήψη μέτρων προστασίας, συμπεριλαμβανομένης της απόσυρσης της εφαρμογής από την κλινική πράξη.

Αρχή της Διαφάνειας, που επιβάλλει μέτρα για να εξασφαλίζεται η κατανόηση της λειτουργίας μιας εφαρμογής από τον χρήστη (ιατρό ή υγειονομικό), αλλά και από τον αποδέκτη των υπηρεσιών (ασθενή ή μη).

Αρχή της Δικαιοσύνης, σύμφωνα με την οποία η πρόσβαση σε προωθημένες τεχνολογικά εφαρμογές οι οποίες υπόσχονται τεκμηριωμένα συγκεκριμένο όφελος για την υγεία, πρέπει να εξασφαλίζεται από ένα εθνικό σύστημα Υγείας σε όλους χωρίς διακρίσεις, οικονομικές, εθνοτικές, φυλετικές, κ.λπ.

Αρχή της Αυτονομίας, κατά την οποία οποιαδήποτε εφαρμογή ΤΝ στην κλινική πράξη πρέπει να εξαρτάται από τη συναίνεση του ασθενούς, ύστερα από κατανοητή σε αυτόν πληροφόρηση για τα οφέλη και τους πιθανούς κινδύνους.

Αρχή της Λογοδοσίας, που επιβάλλει να είναι πάντοτε υπεύθυνο συγκεκριμένο πρόσωπο (ιατρός, υγειονομικός, διοικητικός υπάλληλος) για την επέλευση αρνητικών ιδίως αποτελεσμάτων από την εφαρμογή ΤΝ στις υπηρεσίες Υγείας, ακόμη και σε περιπτώσεις σύνθετων συστημάτων μηχανικής μάθησης.

Αρχή της Συμπληρωματικότητας της ΤΝ, υπό την έννοια ότι οι εφαρμογές υγείας που χρησιμοποιούν την ΤΝ δε θα πρέπει να υποκαθιστούν εντελώς την ανθρώπινη κρίση και κατά συνεπεία οι αποφάσεις στο χώρο της παροχής φροντίδας υγείας θα πρέπει να επικυρώνονται από εκπαιδευμένους επαγγελματίες της υγείας

Νέος Κανονισμός της ΕΕ για την Τεχνητή Νοημοσύνη

Ύστερα από τις παρατηρήσεις του Ευρωκοινοβουλίου, 27 αναμένεται πλέον η θέσπιση του νέου Κανονισμού της ΕΕ για την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI Act). Ο Κανονισμός θα αποτελέσει το πρώτο δεσμευτικό νομοθετικό κείμενο σε υπερεθνικό επίπεδο στο αντικείμενο και θα θέσει το βασικό πλαίσιο για την εθνική νομοθεσία των κρατών-μελών. Παρά το ότι η ισχύς του είναι άμεση στην εσωτερική έννομη τάξη, οι προβλέψεις του αφήνουν ευρύ περιθώριο ρυθμίσεων στον εθνικό νομοθέτη, κατά το πρότυπο που είχε υιοθετηθεί από τον GDPR.

Προς το παρόν, πάντως, στο εθνικό μας δίκαιο έχει ήδη θεσπισθεί ο ν. 4961/2022 («Αναδυόμενες τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών, ενίσχυση της ψηφιακής διακυβέρνησης και άλλες διατάξεις»), ορισμένες προβλέψεις του οποίου καθιερώνουν ένα πρώτο περίγραμμα ουσιαστικών ρυθμίσεων (ιδίως σε σχέση με τις υποχρεώσεις διαφάνειας των φορέων που χρησιμοποιούν συστήματα ΤΝ και τις υποχρεώσεις αναδόχων συστημάτων ΤΝ).

 

 

Πηγη: https://www.oloygeia.gr/

Γεωργιάδης: Τέλος από την αγορά στα ζελεδάκια κάνναβης, τι είναι το HHC

Με απόφαση του Υπουργού Υγείας, Άδωνι Γεωργιάδη, η ουσία HHC (εξαϋδροκανναβινόλη) και τα παράγωγά της υπάγονται στο εξής στο νόμο για τα ναρκωτικά.

Μέχρι τώρα η HHC κυκλοφορούσε νόμιμα, καθώς δεν είχε κατηγοριοποιηθεί ως ναρκωτικό. Αυτό αλλάζει με την υπογραφή της εν λόγω απόφασης, την οποία υπέγραψαν οι Υπουργοί Υγείας και Δικαιοσύνης κ. κ. Άδωνις Γεωργιάδης και Γιώργος Φλωρίδης αντίστοιχα.

Η HHC είναι γνωστή και ιδιαίτερα δημοφιλής στους εφήβους στη χώρα μας. Είναι, δε, ένα προϊόν, το οποίο πωλείται ευρέως σε περίπτερα, σε καταστήματα ψιλικών, σε καταστήματα με καπνικά είδη, ακόμη και σε κάβες. Τα παιδιά μπορούν να την αγοράσουν έναντι μικρού αντιτίμου εύκολα και γρήγορα.

Η HHC εντάσσεται στα ναρκωτικά

Η απόφαση υπεγράφη πριν από τρεις ημέρες και πλέον αναμένεται η δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, οπότε η πώληση της εξαϋδροκανναβινόλης θα απαγορευτεί.

Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά: «Αποφασίζουμε την υπαγωγή της ουσίας εξαϋδροκανναβινόλη (HHC) και των παραγώγων της στον Πίνακα Β’ της παρ. 2 του άρθρου 1 του ν.3459/2006 «Κώδικας Νόμων για τα Ναρκωτικά (Κ. Ν. Ν.)», όπως τροποποιήθηκε και ισχύει με τον ν.4139/13 «Νόμος περί εξαρτησιογόνων ουσιών και άλλες διατάξεις». Η ισχύς της παρούσας απόφασης αρχίζει από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως».

Όπως δήλωσε ο κ. Γεωργιάδης στο Healthstories: «Το τελευταίο διάστημα κυκλοφορούσαν ανεξέλεγκτα στο εμπόριο σκευάσματα με κάνναβη. Υπέγραψα απόφαση, με την οποία αυτές οι ουσίες συμπεριλαμβάνονται, πλέον, στο νόμο περί ναρκωτικών. Άρα άμεσα θα απαγορευτεί η κυκλοφορία τους. Είχε ξεκινήσει ο έλεγχος και διαπίστωσα κι εγώ ότι έχει ξεφύγει το πράγμα, οπότε το προχωρήσαμε».

Τι είναι η HHC

Η εξαϋδροκανναβινόλη είναι ένα συνθετικό κανναβινοειδές. Δηλαδή δεν προέρχεται από φυτό, αλλά παρασκευάζεται στο εργαστήριο.

Κυκλοφορεί σε διάφορες μορφές, σε έλαιο, σε ανθούς και σε τρόφιμα τύπου gummies με γεύσεις φρούτων, τα γνωστά ζελεδάκια, που είναι ιδιαιτέρως προσφιλή στα παιδιά. Κάθε μορφή έχει διαφορετικό χρόνο επίδρασης. Τα ζελεδάκια φαίνεται να επιδρούν σε διάστημα από μισή ώρα έως δύο ώρες.

Ο καθηγητής Ψυχιατρικής, διευθυντής της Α΄ Πανεπιστημιακής Κλινικής του ΕΚΠΑ, Νίκος Στεφανής, μέλος της Επιτροπής του Υπουργείου Υγείας για την φαρμακευτική κάνναβη, μας εξηγεί:

«Είναι μια σημαντική απόφαση. Η εξαϋδροκανναβινόλη δεν προέρχεται από το φυτό, είναι χημικό προϊόν, μιμείται τις φυσικές ουσίες της κάνναβης. Πρόκειται για ένα κανναβινοειδές, που έχει παραχθεί σε εργαστήριο και κυκλοφορεί ευρέως στην Ελλάδα. Προσωπικά το διαπίστωσα το καλοκαίρι στις Σποράδες, όπου το πωλούσαν περίπτερα και κάβες.

Ουσιαστικά μιμείται τα κανναβινοειδή, όπως το THC, γνωστό και ως τετραϋδροκανναβινόλη. Δημιουργεί καταστολή και προκαλεί ευφορία. Μπορεί να επιφέρει εθισμό; Δεν το ξέρουμε, δεν έχουν γίνει ακόμη μελέτες για το συγκεκριμένο μόριο».

 

 

Πηγη: https://healthstories.gr/

Η σύγχρονη αντιμετώπιση του καρκίνου – Από τη χημειοθεραπεία στα εξατομικευμένα εμβόλια

Τα εμβόλια αναμένεται να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην αντιμετώπιση του καρκίνου, και ήδη οι πρώτες μελέτες έχουν ενθαρρυντικά αποτελέσματα: Ποια είναι τα δεδομένα σήμερα;

Τα τελευταία χρόνια έχουμε γίνει θιασώτες σημαντικών αλλαγών στην αντιμετώπιση και θεραπεία του καρκίνου προς την κατεύθυνση της εφαρμογής της Ιατρικής Ακριβείας. Ο όρος αυτός περιλαμβάνει τη χορήγηση θεραπειών με βάση τα ιδιαίτερα κλινικά και μοριακά χαρακτηριστικά της νόσου κάθε ασθενούς. Οι δύο πυλώνες αυτής της εξέλιξης είναι η καλύτερη κατανόηση των αλλαγών που συντελούνται στα κύτταρα μας και επιφέρουν την καρκινική εξαλλαγή και η αναγνώριση των μηχανισμών με τους οποίους το ανοσοποιητικό μας σύστημα μπορεί να επιτεθεί και να καταστρέψει τα καρκινικά κύτταρα.

Σε αυτή τη βάση, έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια θεραπείες που στοχεύουν εκλεκτικά τα καρκινικά κύτταρα.

Τέτοιες είναι οι μικρομοριακοί αναστολείς ή μονοκλωνικά αντισώματα έναντι ενός διαρκώς αυξανόμενου αριθμού μονοπατιών που έχουν απορρυθμιστεί στο καρκινικό κύτταρο, αλλά και νέες κατηγορίες θεραπειών όπως είναι τα αντισώματα που είναι συζευγμένα με χημειοθεραπευτικά φάρμακα αλλά και τα αμφι-ειδικά αντισώματα.

Επιπλέον, η ανοσοθεραπεία έχει αυξήσει σημαντικά την επιβίωση των ασθενών με διάφορα νεοπλάσματα, επανακινητοποιώντας το ανοσοποιητικό σύστημα έναντι του καρκίνου. Αυτό γίνεται κυρίως με τη μορφή ενδοφλεβίως χορηγούμενων αντισωμάτων αλλά και με κυτταρικές μορφές ανοσοθεραπείες όπως είναι τα CAR-T κύτταρα που είναι πλέον διαθέσιμα και στη χώρα μας για αιματολογικές κακοήθειες.

Όπως τονίζουν οι ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής (Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ Θάνος Δημόπουλος (Καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας) και Μιχάλης Λιόντος (Επίκουρος Καθηγητής Θεραπευτικής Ογκολογίας), ενώ η χημειοθεραπεία αποτελεί ακόμη θεραπευτική επιλογή για τις περισσότερες νεοπλασίες, διαπιστώνουμε καθημερινά στην κλινική μας πράξη ότι ένας ολοένα και μεγαλύτερος αριθμός ασθενών λαμβάνουν μόνο στοχεύουσες θεραπείες ή συνδυασμούς ανοσοθεραπείας.

Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να έχει αυξηθεί η επιβίωση των ασθενών μας και οι ανεπιθύμητες ενέργειες να είναι λιγότερες. Πραγματικά, η χρήση της ανοσοθεραπείας στη θεραπευτική αντιμετώπιση του καρκίνου αποτέλεσε μια επανάσταση καθώς για πρώτη φορά μπορέσαμε να προσφέρουμε μακροχρόνια ύφεση σε ασθενείς με μεταστατική νόσο. Βέβαια, το ποσοστό των ασθενών που ανταποκρίνεται στην ανοσοθεραπεία που χρησιμοποιούμε σήμερα, δηλαδή με τη μορφή των μονοκλωνικών αντισωμάτων που κινητοποιούν το ανοσοποιητικό σύστημα έναντι του καρκίνου, δεν είναι μεγάλο. Αυτό συμβαίνει λόγω της ετερογένειας του καρκίνου και των μηχανισμών αποφυγής του ανοσοποιητικού συστήματος που έχουν αναπτύξει τα καρκινικά κύτταρα. Το τελευταίο έχει ως συνέπεια αρκετά νεοπλάσματα να θεωρούνται «ψυχρά», να μην επάγουν δηλαδή την ανάπτυξη ανοσολογικής απάντησης. Για το λόγο αυτό, η έρευνα έχει εστιαστεί εδώ και αρκετά χρόνια στην ανάπτυξη εμβολίων κατά του καρκίνου που θα επάγουν εξειδικευμένη ανοσολογική απάντηση έναντι των καρκινικών κυττάρων κάθε ασθενούς.

Η ιδέα των εμβολίων κατά του καρκίνου δεν είναι καινούρια και βασίζεται στην ικανότητα του ανοσοποιητικού μας συστήματος να αναγνωρίζει μεταλλαγμένες πρωτεΐνες του καρκινικού κυττάρου – είναι γνωστές ως νεοαντιγόνα –καταστρέφοντας τον καρκίνο. Στην πράξη βέβαια, η διέγερση του ανοσοποιητικού συστήματος είναι ατελής ή καταστέλλεται από τον ίδιο τον καρκίνο με συνέπεια την εκδήλωση της νόσου.

Τα εμβόλια λοιπόν έχουν ρόλο στη θεραπευτική του καρκίνου προσπαθώντας να ενεργοποιήσουν το ανοσοποιητικό σύστημα. Ήδη έχουν χρησιμοποιηθεί διάφορες τεχνολογίες εμβολίων (πρωτεϊνικά, DNA, δενδριτικά) χωρίς όμως ιδιαίτερη επιτυχία. Μάλιστα την προηγούμενη δεκαετία είχε λάβει έγκριση δενδριτικό εμβόλιο για τον καρκίνο του προστάτη, αλλά η κλινική χρήση του ήταν εξαιρετικά περιορισμένη λόγω του δύσκολου μηχανισμού παραγωγής του και της μικρής αποτελεσματικότητάς του.

Τα τελευταία χρόνια, η τεχνολογία mRNA έχει δώσει νέα ώθηση στις προσπάθειες δημιουργίας θεραπευτικών εμβολίων για τον καρκίνο. Το mRNA είναι το μόριο που διαβάζουν τα κύτταρα μας για να παράξουν πρωτεΐνες, και άρα μπορούμε να συνθέσουμε εύκολα και γρήγορα όποιο αντιγόνο επιθυμούμε και να στρέψουμε το ανοσοποιητικό σύστημα έναντι του καρκίνου. Προφανώς, υπήρχαν τεχνικά προβλήματα που απέτρεπαν την κλινική εφαρμογή αυτής της τεχνολογίας με κυριότερο την ευαισθησία που έχει το mRNA ως μόριο, με αποτέλεσμα να απoικοδομείται ταχύτατα στο περιβάλλον. Η εφαρμογή των εμβολίων mRNA κατά τις COVID-19 απέδειξε όμως ότι πλέον η τεχνολογία αυτή είναι ώριμη για την κλινική πράξη και μπορεί να βρει εφαρμογή σε κάθε είδος καρκίνου.

Eξατομικευμένα εμβόλια

Υπάρχουν δύο βασικές κατηγορίες mRNA εμβολίων για τον καρκίνο που αναπτύσσονται αυτή τη στιγμή.

Η πρώτη αφορά εξατομικευμένα εμβόλια που αναπτύσσονται ειδικά για τα καρκινικά νεοαντιγόνα που έχει ο κάθε ασθενής. Τα εμβόλια αυτά δημιουργούνται αφού γίνει πρώτα βιοψία του όγκου και ενδελεχής ανάλυση του γονιδιώματος του. Με τη χρήση αλγορίθμων, προβλέπεται ποιες αλληλουχίες του γονιδιώματος του όγκου μπορούν να δράσουν ως νεοαντιγόνα και να διεγείρουν ανοσολογική απάντηση. Αυτές οι αλληλουχίες εισάγονται στον οργανισμό με τη χρήση mRNA εμβολίων.

Τα mRNA εμβόλια

Η δεύτερη κατηγορία αφορά ειδικά mRNA εμβόλια για συγκεκριμένες μεταλλάξεις που διαπιστώνονται συχνά σε νεοπλάσματα και είναι γνωστό ότι μπορούν να προκαλέσουν ανοσολογική απάντηση. Η κατηγορία αυτή των εμβολίων είναι προφανές ότι μπορεί να χρησιμοποιηθεί άμεσα για όλους τους ασθενείς που από τον μοριακό έλεγχο της νόσου θα αναγνωρισθεί η παρουσία της συγκεκριμένης μετάλλαξης.

Ήδη μια σειρά κλινικών μελετών έχουν δείξει θετικά αποτελέσματα από τη χρήση mRNA εμβολίων στον καρκίνο. Η δράση των εμβολίων αυτών φαίνεται ότι είναι καλύτερη όταν χρησιμοποιούνται ως επικουρική αγωγή μετά από χειρουργική εξαίρεση της νόσου και μάλιστα τα αποτελέσματα είναι ευνοϊκότερα σε συνδυασμό με ανοσοθεραπεία.

Η πρώτη μελέτη που έδειξε αποτελεσματικότητα αφορούσε εξατομικευμένο εμβόλιο mRNA για τον καρκίνο του παγκρέατος. Ήταν μια φάσης Ι μελέτη για ασθενείς με καρκίνο παγκρέατος και τοπική νόσο για την οποία υποβλήθηκαν σε χειρουργική εξαίρεση.

Η μελέτη απέδειξε ότι ένα εξατομικευμένο για κάθε ασθενή mRNA εμβόλιο μπορεί να χορηγηθεί στους ασθενείς εντός 9 εβδομάδων από το χειρουργείο. Για την ανάπτυξη των εμβολίων, οι ερευνητές ανέλυσαν το DNA του όγκου από τα χειρουργικά παρασκευάσματα των ασθενών, προσδιόρισαν τα πιθανά νεοαντιγόνα τους με τη χρήση αλγορίθμων και παρασκεύασαν mRNA εμβόλια με έως 20 διαφορετικές αλληλουχίες. Δεν διαπιστώθηκαν ιδιαίτερες ανεπιθύμητες ενέργειες από τη χορήγηση του εμβολίου. Παρότι από μια τέτοια πρώιμη μελέτη δεν μπορούν αν εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα αποτελεσματικότητας, είναι ιδιαίτερα σημαντικό ότι οι μισοί ασθενείς ανέπτυξαν ανοσολογική απάντηση στο εμβόλιο και αυτή διατηρούνταν ως και 2 χρόνια. Κανείς από τους 8 ασθενείς που ανταποκρίθηκαν στο εμβόλιο δεν υποτροπίασε μετά από 18 μήνες παρακολούθησης σε αντίθεση με όσους δεν εμφάνισαν ανοσολογική απάντηση και οι οποία υποτροπίασαν σε διάστημα 13 μηνών.

Εμβόλιο και ανοσοθεραπεία

Σε πιο προχωρημένη φάση κλινικής ανάπτυξης βρίσκεται και ένα άλλο εξατομικευμένο εμβόλιο mRNA (mRNA-4157) που χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με ανοσοθεραπεία. Το εμβόλιο αυτό δοκιμάσθηκε μαζί με ανοσοθεραπεία σε μια φάσης ΙΙ μελέτης σε ασθενείς με μελάνωμα σταδίου ΙΙΙ/IV το οποίο είχε πλήρως εξαιρεθεί. Σε αυτή την ομάδα ασθενών, η καθιερωμένη επικουρική αγωγή είναι η χορήγηση του αντι-PD1 παράγοντα πεμπρολιζουμάμπη για 1 χρόνο. Στο πλαίσιο της μελέτης, ο συνδυασμός του εμβολίου mRNA-4157 με την πεμπρολιζουμάμπη μείωσε κατά 44% τον κίνδυνο θανάτου ή υποτροπής της νόσου έναντι της καθιερωμένης αγωγής. Με βάση τα αποτελέσματα αυτά, ο συνδυασμός αυτός δοκιμάζεται σε φάσης ΙΙΙ μελέτη και είναι πιθανό ότι η πρακτική αυτή θα αποτελέσει τη βάση θεραπευτικής αντιμετώπισης και σε άλλα νεοπλάσματα.

Κλινικά δεδομένα έχουν αρχίσει επίσης να αθροίζονται από πρώιμες μελέτες για mRNA εμβόλια που φέρουν προκαθορισμένες για όλους τους ασθενείς αλληλουχίες. Τέτοια εμβόλια δοκιμάζονται στο μελάνωμα και περιέχουν αλληλουχίες για 4 διαφορετικές πρωτεΐνες. Η φάση 1 μελέτη αυτού του εμβολίου κατέδειξε την ασφάλειά του καθώς και αποτελεσματικότητα και πλέον δοκιμάζεται σε συνδυασμό με ανοσοθεραπεία σε ασθενείς με μεταστατικό μελάνωμα που έχουν υποτροπιάσει ενώ ελάμβαναν ανοσοθεραπεία. Αντίστοιχα εμβόλια με προκαθορισμένες αλληλουχίες mRNA μελετώνται στον καρκίνο του προστάτη, των ωοθηκών, τον καρκίνο κεφαλής τραχήλου και τον καρκίνο του πνεύμονα.

Τέλος, έχει σημασία να τονιστεί ότι και άλλες τεχνολογίες δημιουργίας θεραπευτικών εμβολίων κατά του καρκίνου έχουν δείξει ενδιαφέροντα αποτελέσματα τα τελευταία χρόνια.

Πολύ πρόσφατα μάλιστα δημοσιεύθηκε μελέτης φάσης Ι πεπτιδικού εμβολίου έναντι συγκεκριμένων μεταλλάξεων του γονίδιου KRAS. Το εμβόλιο αυτό έχει την ιδιαιτερότητα ότι εμπεριέχει ανοσοενισχυτικό που επάγει τη συγκέντρωσή του στους λεμφαδένες και μεγιστοποιεί την ανοσολογική απάντηση. Το εμβόλιο αυτό δοκιμάσθηκε σε ασθενείς που είχαν χειρουργηθεί για καρκίνο του παγκρέατος ή παχέος εντέρου που έφερε μεταλλάξεις στο γονίδιο KRAS και μετά το χειρουργείο είχαν υψηλό κίνδυνο υποτροπής όπως καταδεικνυόταν από την παρουσία κυκλοφορούντος καρκινικού DNA (ctDNA). To 84% των ασθενών εμφάνισε ανοσολογική απάντηση στο εμβόλιο αλλά και μείωση στα επίπεδα του ctDNA, με το 24% των ασθενών να έχουν μετά τον εμβολιασμό μη ανιχνεύσιμα επίπεδα ctDNA στο αίμα. Η ανοσολογική απάντηση συνδυάστηκε με ιδιαίτερα σημαντικά αύξηση στο χρόνο ως την επανεμφάνιση της νόσου.

Όλα τα παραπάνω δεδομένα καταδεικνύουν ότι η χρήση των θεραπευτικών εμβολίων για τον καρκίνο πολύ σύντομα θα αποτελέσει ένα νέο όπλο στην αντιμετώπιση της νόσου. Τα αποτελέσματα φαίνονται ιδιαίτερα ενθαρρυντικά για τα mRNA εμβόλια σε συνδυασμό με ανοσοθεραπεία και κυρίως για τους ασθενείς που έχουν εξαιρέσιμη χειρουργικά νόσο. Η εξέλιξη βέβαια της τεχνολογίας δημιουργεί την ελπίδα ότι και άλλες μορφές εμβολίων μπορούν να έχουν όφελος σε συγκεκριμένες ομάδες ασθενών.

 

 

Πηγη: https://healthstories.gr/