Ασθενείς είχαν ξεχωριστό μοτίβο ή γονιδιακό προφίλ εντερικών βακτηρίων, μυκήτων και μικροβίων.
Εξέταση κοπράνων θα μπορούσε να αποτελεί χρήσιμο τρόπο που θα συμβάλλει στον έγκαιρο εντοπισμό του καρκίνου στο πάγκρεας, δήλωσαν ερευνητές.
Οι ερευνητές δοκιμάζουν την ιδέα σε έρευνα με 136 εθελοντές.
Tα ευρήματα που δημοσιεύονται στο περιοδικό Gut υποδεικνύουν ότι εντοπίσιμες αλλαγές που αφορούν μικρόβια στο έντερο θα μπορούσαν να δείχνουν προειδοποιητικό σημάδι ότι είναι παρών ένας όγκος.
Η ισπανική ομάδα επέλεξε ασθενείς από 2 νοσοκομεία- στη Μαδρίτη και τη Βαρκελώνη. Ορισμένοι ασθενείς είχαν καρκίνο στο πάγκρεας και άλλοι χρησίμευσαν ως ομάδα ελέγχου.
Οι ερευνητές ανέλυσαν δείγματα σάλιου και κοπράνων των εθελοντών για να διαπιστώσουν αν υπήρχαν αλλαγές μεταξύ των ομάδων.
Ενώ τα δείγματα σάλιου δεν έδειξαν κάτι, τα δείγματα κοπράνων έδειξαν διαφορά, που η ομάδα πιστεύει ότι θα μπορούσε να είναι χρήσιμη για τη διάγνωση του καρκίνου στο πάγκρεας.
Επρόκειτο για ξεχωριστό μοτίβο ή γονιδιακό προφίλ εντερικών βακτηρίων, μυκήτων και μικροβίων.
Αυτό εντόπιζε σταθερά ασθενείς με τη νόσο, άσχετα από το στάδιό της- κάτι που υποδεικνύει ότι χαρακτηριστικές υπογραφές μικροβιώματος προκύπτουν νωρίς και ότι το μικροβίωμα κοπράνων θα μπορούσε να εντοπίζει τη νόσο σε αρχικό στάδιο.
Οι ερευνητές συνιστούν περισσότερες έρευνες-ορισμένες γίνονται ήδη.
Ερευνητές στη Γερμανία επικύρωσαν τα ευρήματα σε μικρό αριθμό ασθενών και η εξέταση δοκιμάζεται και στην Ιαπωνία.
Όπως σημειώνουν σε ένα πρόσφατο άρθρο τους, που δημοσιεύτηκε τον Απρίλιο του 2021 στο έγκυρο περιοδικό Nature, οι Uwe Platzbecker, Anne Sophie Kubasch, Collin Homer-Bouthiette και Thomas Prebet1, ενώ υπάρχουν πολλοί ασθενείς με χαμηλού κινδύνου ΜΔΣ που αντιμετωπίζονται από τις υπάρχουσες θεραπείες, δεν υπάρχουν όμως, προς το παρόν, σαφείς στάνταρντ θεραπείες για πολλούς άλλους ασθενείς.
Είναι επίσης σημαντικό ότι οι υπάρχουσες θεραπευτικές προσεγγίσεις για τα ΜΔΣ γενικά δεν οδηγούν σε ίαση των ασθενών και πολλοί ασθενείς εμφανίζουν υποτροπή ή αντίσταση στη θεραπεία πρώτης γραμμής. Οι πρόσφατες εξελίξεις στη μοριακή διάγνωση έχουν βελτιώσει την κατανόηση του επιστημονικού κόσμου γύρω από το ζήτημα της παθογένεσης των ΜΔΣ, και γίνεται όλο και περισσότερο σαφές ότι η ποικιλόμορφη φύση των γενετικών ανωμαλιών που οδηγούν στην εμφάνιση των ΜΔΣ απαιτεί μια πολύπλοκη και εξατομικευμένη θεραπευτική προσέγγιση.
Στις σελίδες που ακολουθούν, θα προσπαθήσουμε να σας παρουσιάσουμε τις κυριότερες από τις προκλήσεις που σχετίζονται με τις τρέχουσες εξελίξεις, καθώς και νέες προσεγγίσεις που βρίσκονται επί του παρόντος σε ανάπτυξη και αφορούν τη θεραπεία των ΜΔΣ.
Όπως είδαμε και στην ανασκόπηση, ο αριθμός των εγκεκριμένων φαρμάκων για το ΜΔΣ είναι σχετικά περιορισμένος και δεν έχει αποδειχθεί ότι όλοι αυτοί οι παράγοντες είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικοί και μπορούν να βελτιώσουν την επιβίωση των ασθενών.
Βασισμένοι σε δεδομένα που προέρχονταν από Μητρώο για ΜΔΣ στο οποίο ήταν εγγεγραμμένοι 2.377 ασθενείς, ερευνητές εκτίμησαν ότι λιγότερο από τους μισούς (~44%) ασθενείς με διάφορους τύπους ΜΔΣ ήταν υποψήφιοι για εγκεκριμένες θεραπείες2. Γνωρίζουμε ότι πολλά από τα νέα φάρμακα μπορούν να καθυστερήσουν την εξέλιξη της νόσου, αλλά δεν οδηγούν στην ίαση, και ως εκ τούτου οι ασθενείς θα χρειαστούν περαιτέρω θεραπεία.
Αντίστοιχα είναι τα αποτελέσματα για τους ασθενείς με υψηλού κινδύνου ΜΔΣ. Επιπλέον, δεδομένα για ασθενείς με ΜΔΣ υψηλού κινδύνου που προέρχονται από το μητρώο της Ισπανικής Ομάδας Συνεργασίας για τα Μυελοδυσπλαστικά Σύνδρομα (Cooperative Group on Myelodysplastic Syndromes [GESMD]) μεταξύ 2000 και 2013, δείχνουν ότι δεν παρατηρείται αξιοσημείωτη βελτίωση στην επιβίωση των ασθενών κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, παρά την ευρεία χρήση του azacitidine.
Όλα αυτά τα δεδομένα, λοιπόν, υποδηλώνουν ότι υπάρχει μια ανεκπλήρωτη ιατρική ανάγκη για παραπέρα σημαντική βελτίωση –όσον αφορά τα αποτελέσματα– των ασθενών με ΜΔΣ, που έχουν αποτύχει να απαντήσουν θετικά στις θεραπείες πρώτης γραμμής που τους χορηγήθηκαν.
Νέες θεραπευτικές προσεγγίσεις για ΜΔΣ χαμηλού κινδύνου
Υπάρχουν αρκετά νέα φάρμακα που εξετάζονται επί του παρόντος σε ασθενείς με ΜΔΣ χαμηλού κινδύνου. Οι περισσότεροι από αυτούς τους παράγοντες στοχεύουν στη διαχείριση της αναιμίας. Παρακάτω σας παρουσιάζουμε ορισμένα από αυτά τα φάρμακα.
Roxadustat
Το Roxadustat δρα σε ένα ένζυμο που ονομάζεται επαγόμενος από την υποξία παράγοντας προλυλική υδροξυλάση (HIF-PH). Αυτό διεγείρει τη φυσική ανταπόκριση που επέρχεται συνήθως όταν τα επίπεδα οξυγόνου είναι χαμηλά, συμπεριλαμβανομένης της παραγωγής ερυθροποιητίνης και αιμοσφαιρίνης. Με τον τρόπο αυτό αναμένεται να μειωθούν τα συμπτώματα της αναιμίας.
Το Roxadustat έλαβε την άδεια κυκλοφορίας του από τον EMA στις 18 Αυγούστου 2021.
Σύμφωνα με τη σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR), το Roxadustat είναι φάρμακο που χορηγείται σε ενήλικες για τη θεραπεία των συμπτωμάτων της αναιμίας που προκαλείται από χρόνια νεφρική ανεπάρκεια (μακροχρόνια σταδιακή μείωση της ικανότητας των νεφρών να λειτουργούν σωστά).
Να σημειώσουμε ότι, σύμφωνα με την EPAR, οι ασθενείς που λαμβάνουν θεραπεία με παράγοντα διέγερσης της ερυθροποιητίνης (ESA, ένα φάρμακο που διεγείρει την παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων) και των οποίων τα επίπεδα αιμοσφαιρίνης είναι σταθερά, δεν πρέπει να μεταπηδήσουν σε θεραπεία με Roxadustat, εκτός εάν συντρέχουν κλινικοί λόγοι και αναμενόμενα οφέλη. Για τους ασθενείς αυτούς, η δόση έναρξης του Roxadustat θα εξαρτηθεί από τον τύπο και τη δόση του ESA που θα χρησιμοποιηθεί.
To φάρμακο χορηγείται από του στόματος και μελετάται και στα ΜΔΣ, και συγκεκριμένα για τη θεραπεία ασθενών με χαμηλού κινδύνου ΜΔΣ και περιορισμένη ανάγκη μεταγγίσεων.
Τα προκαταρκτικά αποτελέσματα της μελέτης φάσης III έδειξαν ότι 9 (38%) ασθενείς με ΜΔΣ χαμηλού κινδύνου που έλαβαν Roxadustat πέτυχαν απεξάρτηση από την ανάγκη μετάγγισης για ≥56 διαδοχικές ημέρες εντός των πρώτων 28 εβδομάδων, χωρίς σημαντικά προβλήματα ανεπιθύμητων ενεργειών ή ασφάλειας γενικότερα.
Να σημειώσουμε, τέλος, ότι σύμφωνα με την τελευταία ανακοίνωση του FDA,3 (στις 11 Αυγούστου 2021, με επιστολή του), αναφέρεται ότι ο οργανισμός δεν εγκρίνει το φάρμακο στην παρούσα μορφή του για την αντιμετώπιση της αναιμίας που προκαλείται από νεφρική ανεπάρκεια και ζήτησε να διεξαχθεί παραπέρα κλινική μελέτη.
Imetelstat
Στις 27 Ιουλίου του 2020, ο EMA έδωσε στο συγκεκριμένο φάρμακο τον χαρακτηρισμό του ορφανού για τη θεραπεία των ΜΔΣ.
Τα τελομερή και η τελομεράση θεωρούνται σημαντικά για τη διατήρηση της φυσιολογικής αιμοποίησης. Στα ΜΔΣ παρατηρείται βράχυνση των τελομερών και αυξημένη δραστικότητα της τελομεράσης, η οποία συνδέεται με πρόοδο νόσου.
Το Imetelstat είναι ενδοφλέβιος αναστολέας της τελομεράσης, που στοχεύει κύτταρα με βραχεία τελομερή και αυξημένη δραστικότητα τελομεράσης, όπως αυτά που παρατηρούνται στα ΜΔΣ και χορηγείται ενδοφλεβίως.
Πρώιμα αποτελέσματα μιας μελέτης φάσεως ΙΙ/ΙΙΙ με Imetelstat σε εξαρτώμενους από μεταγγίσεις ασθενείς με ΜΔΣ χαμηλού κινδύνου χωρίς del5q, με αντοχή ή απώλεια ανταπόκρισης στην ερυθροποιητίνη, έδειξαν ενθαρρυντικά αποτελέσματα για 57 ασθενείς στην ομάδα της φάσης 2, ενώ στον συνολικό πληθυσμό έδειξαν ότι το 37% των ασθενών απεξαρτητοποιήθηκαν από τις μεταγγίσεις αίματος με διάμεση διάρκεια 65 εβδομάδων. Για την υποομάδα των ασθενών που δεν είχαν λάβει υπομεθυλιωτικούς παράγοντες (HMA) και lenalidomide, τα ποσοστά ανεξαρτησίας μετάγγισης ερυθροκυττάρων 8 και 24 εβδομάδων ήταν 42% και 29%, αντίστοιχα, με διάμεση διάρκεια 86 εβδομάδες. Οι πιο συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες για την υποομάδα αλλά και τον συνολικό πληθυσμό ήταν κυτταροπενίες, που ήταν όμως συνήθως αναστρέψιμες εντός τεσσάρων εβδομάδων1.
Πίνακας 1: Συνθήκες και λόγοι αποζημίωσης του συνδυασμού Cedazuridine και Decitabine
Νέες θεραπευτικές προσεγγίσεις για ΜΔΣ υψηλού κινδύνου
Λόγω του υψηλού ποσοστού αποτυχίας της θεραπείας με υπομεθυλιωτικούς παράγοντες (HMA) μεταξύ των ασθενών με ΜΔΣ υψηλού κινδύνου, προκύπτει μια ανικανοποίητη ανάγκη για πρόσθετες θεραπευτικές επιλογές σε ασθενείς που αποτυγχάνουν στη θεραπεία με HMA. Σε αυτή λοιπόν την κατηγορία ασθενών με ΜΔΣ, εξετάζονται πολλαπλές ερευνητικές θεραπείες και σχήματα.
Για παράδειγμα, HMA δεύτερης γενιάς βρίσκονται σε κλινική ανάπτυξη για ασθενείς με ΜΔΣ υψηλού κινδύνου. Η Guadecitabine είναι ένας υπομεθυλιωτικός παράγοντας δεύτερης γενιάς του οποίου ο ενεργός μεταβολίτης είναι το decitabine (brand name Dacogen),. Η Guadecitabine χορηγείται υποδορίως και απελευθερώνει αργά τον ενεργό μεταβολίτη της, την decitabine, και αυτό έχει ως αποτέλεσμα παρατεταμένο χρόνο έκθεσης στο φάρμακο. Η Guadecitabine παρουσίασε θετικά αποτελέσματα σε επιλεγμένους ασθενείς σε μελέτη φάσης II και τώρα ερευνάται, σε μελέτη φάση III, σε ασθενείς με ΜΔΣ που απέτυχαν να ανταποκριθούν σε πρώτης γραμμής HMAs.
Η Guadecitabine επέδειξε κλινική δράση με αποδεκτή τοξικότητα σε ασθενείς με μυελοδυσπλαστικό σύνδρομο ενδιάμεσου και υψηλού κινδύνου.
Στις 7 Ιουλίου του 2020, εγκρίθηκε από τον FDA των ΗΠΑ ο συνδυασμός Cedazuridine και Decitabine (εμπορικό όνομα: Inqovi) για τη θεραπεία των ενηλίκων ασθενών με ΜΔΣ διαφόρων υποτύπων κατά FAB (French-American-British subtypes) και κατά IPSS INT-1 και INT-2, για ασθενείς που είναι υποψήφιοι για χορήγηση IV Decitabine.
Το Decitabine είναι ένας υπομεθυλιωτικός παράγοντας, ενώ το Cedazuridine είναι ένας αναστολέας της απαμινάσης της κυτιδίνης (cytidine deaminase inhibitor). Ο συνδυασμός Cedazuridine και Decitabine (Inqovi) αποτελεί τον πρώτο από του στόματος χορηγούμενο υπομεθυλιωτικό παράγοντα που χορηγείται για τη θεραπεία των ενηλίκων ασθενών με ΜΔΣ ενδιάμεσου και υψηλού κινδύνου, καθώς και για την αντιμετώπιση της Χρόνιας Μυελογενούς Λευχαιμίας.
Το φάρμακο, εκτός από τις ΗΠΑ, έχει εγκριθεί στον Καναδά και στην Αυστραλία. Στην Ευρώπη η κατάσταση ανάπτυξης του φαρμάκου βρίσκεται σε κλινική μελέτη φάσης ΙΙΙ.
Ο έγκυρος Καναδικός Οργανισμός Αξιολόγησης Τεχνολογιών Υγείας «CADTH», με απόφασή του που δημοσιεύτηκε τον Σεπτέμβριο του 2021, συνιστά να αποζημιώνεται ο συνδυασμός Cedazuridine και Decitabine, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις και τους λόγους που περιγράφονται στον πίνακα 1 που ακολουθεί.
Τέλος, θα πρέπει να σημειώσουμε ότι πολλαπλές ερευνητικές θεραπείες και σχήματα βρίσκονται υπό ανάπτυξη γι’ αυτή την κατηγορία ασθενών. Ενδεικτικά, στον πίνακα που ακολουθεί αναφέρουμε μερικές από αυτές τις θεραπείες που βρίσκονται στη φάση της διερεύνησης για ασθενείς με ΜΔΣ υψηλού κινδύνου1.
Συμπέρασμα
Υπάρχει μια τεράστια ανικανοποίητη ανάγκη για νέες θεραπείες για ασθενείς με ΜΔΣ. Τα ποσοστά υποτροπής ανάμεσα σε ασθενείς με ΜΔΣ είναι υψηλά, ενώ πολλοί ασθενείς δεν είναι κατάλληλοι για να τους χορηγηθούν οι υπάρχουσες εγκεκριμένες θεραπείες. Συνεπώς είναι ανάγκη να προσφέρεται στους ασθενείς η δυνατότητα συμμετοχής σε κλινικές μελέτες σε όλα τα στάδια της νόσου. Θα πρέπει να υπογραμμίσουμε στο σημείο αυτό ότι ενώ πολλές από τις κλινικές μελέτες που βρίσκονται σε εξέλιξη αξιολογούν διαφορετικά φάρμακα με διαφορετικούς μηχανισμούς δράσης, οι περισσότερες κλινικές μελέτες βρίσκονται ακόμη στα αρχικά στάδια ανάπτυξης. Η διαφορετική φύση των γενετικών μεταλλάξεων που προκαλούν τα ΜΔΣ και άλλες μυελογενείς αιματολογικές διαταραχές, που κυμαίνονται από κλωνική αιμοποίηση με απροσδιόριστο δυναμικό έως ΟΜΛ, σηματοδοτούν την ανάγκη για ανάπτυξη θεραπειών για συγκεκριμένα υποσύνολα ασθενών. Είναι απίθανο να υπάρξει μια καθολικά αποτελεσματική θεραπεία για τα ΜΔΣ. Καθώς θα μαθαίνουμε περισσότερα για τη μοριακή παθοφυσιολογία των ΜΔΣ, είναι λογικό και να αναμένουμε ότι πιο αποτελεσματικές εξατομικευμένες επιλογές θεραπείας θα γίνονται διαθέσιμες.
Βιβλιογραφία
1 Platzbecker U, Kubasch AS, HomerBouthiette C, Prebet T. Current challenges and unmet medical needs in myelodysplastic syndromes. Leukemia. 2021 Aug;35(8):2182-2198. doi: 10.1038/s41375-021-01265-7. Epub 2021 May 28. PMID: 34045662; PMCID: PMC8324480.
2. Germing U, Schroeder T, Kaivers J, Kündgen A, Kobbe G, Gattermann N. Novel therapies in low- and high-risk myelodysplastic syndrome. Expert Rev Hematol. 2019 Oct;12(10):893-908. doi: 10.1080/17474086.2019.1647778. Epub 2019 Jul 31. PMID: 31353975.
3. https://www.drugs.com/nda/roxadustat_210811.html
Επιστήμονες στις ΗΠΑ ανακοίνωσαν ότι πέτυχαν να εξαλείψουν σε ζώα (τρωκτικά) τους καρκίνους προχωρημένου σταδίου των ωοθηκών και του παχέος εντέρου, μέσα σε μόνο έξι ημέρες, χάρη σε μία νέα θεραπεία, η οποία θα είναι έτοιμη για τις πρώτες κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους εντός του φθινοπώρου του 2022.
Πρόκειται για εμφυτεύσιμα «εργοστάσια φαρμάκων» με το μέγεθος μίας κεφαλής καρφίτσας, τα οποία επιτρέπουν τη συνεχή χορήγηση υψηλών δόσεων του φαρμάκου ιντερλευκίνη-2. Η θεραπεία ενεργοποιεί τα λευκά κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος για να καταπολεμούν πιο αποτελεσματικά τον καρκίνο. Η εμφύτευση κάθε φαρμακευτικού σφαιριδίου γίνεται με ελάχιστα επεμβατική μέθοδο και το κάθε μικροσκοπικό «εργοστάσιο» περιέχει κύτταρα ενθυλακωμένα μέσα σε ένα προστατευτικό περίβλημα, τα οποία είναι κατάλληλα τροποποιημένα ώστε να παράγουν ιντερλευκίνη σε συνεχή βάση. Τα σφαιροειδή μίνι-φαρμακευτικά εργοστάσια εμφυτεύονται δίπλα από τους όγκους.
«Αρκεί η χορήγηση της θεραπείας μόνο μία φορά»
Οι ερευνητές των πανεπιστημίων Ράις, Τέξας (Κέντρο Καρκίνου Άντερσον) και Βιρτζίνια, με επικεφαλής τον επίκουρο καθηγητή Εμβιομηχανικής Ομίντ Βεϊσέχ, έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο επιστημονικό περιοδικό «Science Advances». Όπως δήλωσε ο δρ Βεϊσέχ, «αρκεί η χορήγηση της θεραπείας μόνο μία φορά, γιατί τα εργοστάσια φαρμάκου συνεχίζουν να παράγουν μία δόση κάθε μέρα, όπου αυτή χρειάζεται και μέχρι να εξαλειφθεί ο καρκίνος. Από τη στιγμή που προσδιορίσαμε τη σωστή δόση -πόσα τέτοια «εργοστάσια» χρειάζονται- καταφέραμε να εξαλείψουμε τους όγκους στο 100% των ζώων με καρκίνο των ωοθηκών και επίσης σε επτά από τα οκτώ ζώα με καρκίνο του παχέος εντέρου».
«Μία μείζονα πρόκληση στο πεδίο της ανοσοθεραπείας είναι να αυξηθεί η φλεγμονή των όγκων και η ανοσία κατά των όγκων, ενώ παράλληλα να αποφευχθούν οι συστημικές παρενέργειες των κυτταροκινών και άλλων φλεγμονωδών φαρμάκων. Στη μελέτη μας δείξαμε ότι τα «εργοστάσια φαρμάκων» επιτρέπουν τη ρυθμιζόμενη τοπική χορήγηση της ιντερλευκίνης-2 και την εξάλειψη των όγκων σε αρκετά ζωικά μοντέλα, κάτι που είναι πολύ ελπιδοφόρο και δικαιολογεί σαφώς τις κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους», ανέφερε ο καθηγητής Γυναικολογικής Ογκολογίας και Αναπαραγωγικής Ιατρικής Αμίρ Τζαζάερι του Anderson Cancer Center του Πανεπιστημίου του Τέξας.
«Μια νέα εταιρεία με στόχο την συγκεκριμένη τεχνολογία»
Η ιντερλευκίνη-2 είναι μία κυτταροκίνη, μία πρωτεΐνη, την οποία χρησιμοποιεί το ανοσοποιητικό σύστημα για να αναγνωρίζει και να καταπολεμά μία νόσο. Αποτελεί μία εγκεκριμένη αντικαρκινική ανοσοθεραπεία, η οποία, χάρη στα νέα «εργοστάσια φαρμάκων», αποκτά μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα, καθώς γεννά ισχυρότερη ανοσιακή απόκριση από τις υπάρχουσες θεραπείες με την ίδια ουσία, επειδή τα εμφυτευμένα σφαιρίδια μεταφέρουν αφενός υψηλότερη δοσολογία αφετέρου το κάνουν με πιο στοχευμένο τρόπο άμεσα στους όγκους.
Οι ερευνητές ευελπιστούν ότι η ίδια θεραπευτική προσέγγιση θα μπορούσε να εφαρμοστεί σε άλλους καρκίνους, όπως του παγκρέατος, του ήπατος, των πνευμόνων και άλλων οργάνων. Σε κάθε περίπτωση τα «εργοστάσια» ιντερλευκίνης-2 θα εμφυτεύονται δίπλα στους όγκους. Αν κριθεί ότι σε έναν συγκεκριμένο καρκίνο χρειάζεται μία διαφορετική κυτταροκίνη και όχι η ιντερλευκίνη-2, τότε τα σφαιρίδια θα μπορούν να «φορτώνονται» με διαφορετικά τροποποιημένα κύτταρα, ώστε να παράγουν άλλη ουσία.
Ήδη οι ερευνητές δημιούργησαν τη νεοφυή εταιρεία Avenge Bio με έδρα τη Μασαχουσέτη για να προωθήσουν τη νέα φαρμακευτική τεχνολογία τους.
Εξαιρετικά σημαντική η λειτουργία του για την ανθρώπινη υγεία
Σύμφωνα με άρθρο στο Hellenic Medical Review Μαρτίου, για πρώτη φορά,
ερευνητές από το εργαστήριο της Ιατρικής Σχολής του UNC του Scott Magness
στις ΗΠΑ δίνουν μερικές ενδιαφέρουσες επιστημονικές απαντήσεις σχετικά με
τη λειτουργία του ανθρώπινου εντέρου. Με τη βοήθεια τριών δωρητών, το
εργαστήριο ανέλυσε ολόκληρο τον ανθρώπινο γαστρεντερικό σωλήνα, για να
δείξει πώς οι τύποι κυττάρων διαφέρουν σε όλες τις περιοχές του εντέρου, να
ρίξει φως στις κυτταρικές λειτουργίες και να εντοπίσει τις διαφορές γονιδιακής
έκφρασης μεταξύ αυτών των κυττάρων και μεταξύ των ατόμων. Οι μελέτες
έδειξαν ό,τι είναι δυνατόν να μάθουμε για τη λειτουργία κάθε τύπου κυττάρου
σε σημαντικές διαδικασίες του εντέρου, όπως είναι η απορρόφηση θρεπτικών
συστατικών, η προστασία από τα παράσιτα και η παραγωγή βλέννας και ορμονών,
που ρυθμίζουν τη διατροφική συμπεριφορά και την κινητικότητα του εντέρου.
Επίσης, διαπίστωσαν ότι η επένδυση του εντέρου μπορεί να αλληλεπιδράσει με
το περιβάλλον μέσω υποδοχέων και αισθητήρων και πως τα φάρμακα μπορούν
επίσης να αλληλεπιδράσουν με διαφορετικούς τύπους κυττάρων. Για την έρευνα
αυτή το εργαστήριο Magness επικεντρώθηκε στο επιθήλιο, το μονοκυτταρικό
παχύ στρώμα που διαχωρίζει το εσωτερικό του εντέρου και του παχέος εντέρου
από οτιδήποτε άλλο. Όπως και άλλοι κυτταρικοί πληθυσμοί, έτσι και το επιθήλιο
είναι εξαιρετικά σημαντικό για την ανθρώπινη υγεία και εδώ και χρόνια οι
επιστήμονες το διερευνούν. Αλλά μέχρι τώρα οι ερευνητές μπορούσαν να πάρουν
μόνο μικροσκοπικές βιοψίες στο μέγεθος κόκκων ρυζιού από λίγα σημεία του
πεπτικού συστήματος, συνήθως από το παχύ έντερο ή από περιορισμένες περιοχές
του λεπτού εντέρου. Η εργασία δημοσιεύθηκε στο Cellular and Molecular
Gastroenterology and Hepatology.
Οι επιστήμονες κατέληξαν σε έναν κατάλογο περίπου
20 γονιδίων
Ερευνητές του Ινστιτούτου Επιστημών Weizmann, σε συνεργασία με το Εθνικό
Ινστιτούτο Καρκίνου των ΗΠΑ και άλλα ιδρύματα, αποκάλυψαν τώρα έναν
μηχανισμό που ευθύνεται για την εξάπλωση ενός ιδιαίτερα επιθετικού τύπου
καρκίνου του μαστού. Η μελέτη ξεκίνησε με μια μεγάλης κλίμακας υπολογιστική
ανάλυση δεδομένων από διάφορες βάσεις δεδομένων, συμπεριλαμβανομένων
πληροφοριών σχετικά με την επιβίωση των ασθενών και τα γονίδια που είναι
υπερβολικά ενεργά στους καρκίνους που εξαπλώνονται γρήγορα. Οι επιστήμονες
κατέληξαν σε έναν κατάλογο περίπου 20 γονιδίων, από περίπου 25.000, τα
οποία φαίνεται ότι χρειάζονται οι πιο επιθετικοί καρκίνοι του μαστού για να
εξαπλωθούν. Τα δύο κορυφαία είναι γονίδια που παίζουν ρόλο στην κυτταρική
διαίρεση και ήδη χρησιμεύουν ως στόχοι για αντικαρκινικά φάρμακα. Αλλά
το τρίτο μια πρωτεΐνη που ονομάζεται NUP93 προβλημάτισε τους ερευνητές.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η NUP93 ήταν παρούσα σε ασυνήθιστα μεγάλες
ποσότητες σε ασθενείς με καρκίνο του μαστού με τα χειρότερα ιστορικά
επιβίωσης. Καθώς η νόσος εξελισσόταν, τα γονιδιώματα ορισμένων από αυτές τις
ασθενείς έφτασαν να περιέχουν δύο ή τρία αντίγραφα του γονιδίου για το NUP93
αντί για το συνηθισμένο ένα. Σε πειράματα σε ποντίκια, τα κύτταρα με μεγάλες
ποσότητες NUP93 εξαπλώθηκαν στους πνεύμονες, σε αντίθεση με τα κύτταρα
που στερούνταν την πρωτεΐνη. Ακόμη και χωρίς να αλλάξουν τον αριθμό των
γονιδίων, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι μπορούσαν να μειώσουν την κινητικότητα
των κυττάρων, εισάγοντας μεταλλαγμένες μορφές του NUP93 στα κύτταρα.
Στη συνέχεια, οι επιστήμονες αποκάλυψαν τον μηχανισμό με τον οποίο η NUP93
παίζει τον ζοφερό ρόλο της στον καρκίνο. Επειδή η πρωτεΐνη αυτή σχηματίζει
μια σήραγγα στην πυρηνική μεμβράνη, μπορεί να επιτρέψει τη διέλευση των
πρωτεϊνών – μεταφορέων που ονομάζονται importins, οι οποίες, μεταξύ των
φορτίων τους, μεταφέρουν εντολές ανάπτυξης και μετανάστευσης από το
κυτταρόπλασμα στον πυρήνα και κατ’ επέκταση στο DNA.
Με αυτόν τον τρόπο, ο καρκίνος αποκτά πρόσβαση στο γονιδίωμα του κυττάρου.
Πηγή: Hellenic Medical Review
Περίπου έξι μήνες αργότερα, οι δοκιμές δείχνουν ότι ο θύμος αδένας δημιουργεί νέα Τ κύτταρα που λειτουργούν καλά στο Easton.
Οι γιατροί του πανεπιστημίου Duke λένε ότι ένα βρέφος ευδοκιμεί μετά από μια πρώτη στο είδος του μεταμόσχευση καρδιάς – μια μεταμόσχευση καρδιάς που συνοδεύτηκε από μια τεχνική μπόνους για να προσπαθήσει να αποτρέψει την απόρριψη του νέου οργάνου. Ο θύμος αδένας παίζει κρίσιμο ρόλο στην οικοδόμηση του ανοσοποιητικού συστήματος. Οι γιατροί αναρωτήθηκαν εάν η εμφύτευση κάποιου θύμου ιστού που ταιριάζει με το όργανο θα μπορούσε να τον βοηθήσει να επιβιώσει χωρίς ο λήπτης να χρειάζεται τοξικά φάρμακα κατά της απόρριψης.
Ο Easton Sinnamon από το Asheboro της Βόρειας Καρολίνας, έλαβε τη μοναδική του μεταμόσχευση το περασμένο καλοκαίρι, όταν ήταν 6 μηνών. Αλλά το Duke περίμενε να το ανακοινώσει μέχρι τη Δευτέρα, αφού οι γιατροί έμαθαν ότι τα ειδικά επεξεργασμένα εμφυτεύματα θύμου φαίνεται να λειτουργούν όπως ήλπιζαν – παράγοντας ανοσοκύτταρα που δεν αντιμετωπίζουν τη νέα καρδιά του παιδιού σαν ξένο ιστό. Οι γιατροί τελικά θα προσπαθήσουν να απογαλακτίσουν τον Easton από τα ανοσοκατασταλτικά φάρμακα που απαιτούνται μετά τη μεταμόσχευση, δήλωσε ο Δρ Τζόζεφ Τούρεκ, επικεφαλής της παιδοκαρδιοχειρουργικής του Duke.
Η έρευνα βρίσκεται σε πολύ πρώιμα στάδια και μόνο μια πιθανή μέθοδος δοκιμάζουν οι επιστήμονες με την ελπίδα να προκαλέσουν αυτό που ονομάζεται ανοσολογική ανοχή σε μια μεταμόσχευση. Αλλά ο Turek λέει ότι εάν λειτουργήσει, θα μπορούσε να επιχειρηθεί με μεταμοσχεύσεις άλλων οργάνων, όχι μόνο της καρδιάς. Ο Easton ήταν υποψήφιος για την πειραματική μεταμόσχευση επειδή είχε δύο διαφορετικά προβλήματα υγείας. Γεννήθηκε με κάποια καρδιακά ελαττώματα που οι χειρουργικές επεμβάσεις αμέσως μετά τη γέννηση δεν κατάφεραν να λύσουν. Και υπέστη επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις που οι γιατροί τελικά συνειδητοποίησαν ότι ο δικός του θύμος δεν λειτουργούσε σωστά.
Μερικά μωρά γεννιούνται χωρίς θύμο, ο οποίος διεγείρει την ανάπτυξη τμήματος του ανοσοποιητικού συστήματος που είναι γνωστό ως Τ κύτταρα. Ξεχωριστά, οι ερευνητές του Duke εργάζονταν με την Enzyvant Therapeutics για να αναπτύξουν εργαστηριακά εμφυτεύματα από δωρεά θύμου ιστού για τη θεραπεία αυτής της σπάνιας διαταραχής. Ο Easton πήρε έναν συνδυασμό των δύο διαδικασιών. Οι πρώτοι χειρουργοί εμφύτευσαν τη νέα του καρδιά ενώ ο θύμος αδένας στάλθηκε σε εργαστήριο. Περίπου δύο εβδομάδες αργότερα, έκανε μια δεύτερη εγχείρηση για την εμφύτευση του επεξεργασμένου θύμου ιστού. Ο δικός του θύμος αδένας που εργαζόταν μερικώς αφαιρέθηκε, για να ανοίξει ο δρόμος για νέα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος.
Οι ερευνητές ευελπιστούν ότι η ίδια θεραπευτική προσέγγιση θα μπορούσε να εφαρμοστεί σε άλλους καρκίνους, όπως του παγκρέατος, του ήπατος, των πνευμόνων και άλλων οργάνων.
Nέα Αμερικανική Θεραπεία: Προχωρημένοι καρκίνοι προχωρημένου σταδίου εξαλείφθηκαν σε ζώα χάρη σε μια νέα θεραπεία που ανέπτυξαν Αμερικανοί επιστήμονες. Μάλιστα, οι επιστήμονες ανακοίνωσαν ότι ο καρκίνος των ωοθηκών και του παχέος εντέρου εξαφανίστηκε μέσα σε μόνο έξι ημέρες. Η νέα θεραπεία θα είναι έτοιμη για τις πρώτες κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους εντός του φθινοπώρου του 2022.
Πρόκειται για εμφυτεύσιμα «εργοστάσια φαρμάκων» με το μέγεθος μίας κεφαλής καρφίτσας, τα οποία επιτρέπουν τη συνεχή χορήγηση υψηλών δόσεων του φαρμάκου ιντερλευκίνη-2. Η θεραπεία ενεργοποιεί τα λευκά κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος για να καταπολεμούν πιο αποτελεσματικά τον καρκίνο.
Η εμφύτευση κάθε φαρμακευτικού σφαιριδίου γίνεται με ελάχιστα επεμβατική μέθοδο και το κάθε μικροσκοπικό «εργοστάσιο» περιέχει κύτταρα ενθυλακωμένα μέσα σε ένα προστατευτικό περίβλημα, τα οποία είναι κατάλληλα τροποποιημένα ώστε να παράγουν ιντερλευκίνη σε συνεχή βάση. Τα σφαιροειδή μίνι-φαρμακευτικά εργοστάσια εμφυτεύονται δίπλα από τους όγκους.
Οι ερευνητές των πανεπιστημίων Ράις, Τέξας (Κέντρο Καρκίνου Άντερσον) και Βιρτζίνια, με επικεφαλής τον επίκουρο καθηγητή Εμβιομηχανικής Ομίντ Βεϊσέχ, έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο επιστημονικό περιοδικό «Science Advances». Όπως δήλωσε ο δρ Βεϊσέχ, «αρκεί η χορήγηση της θεραπείας μόνο μία φορά, γιατί τα εργοστάσια φαρμάκου συνεχίζουν να παράγουν μία δόση κάθε μέρα, όπου αυτή χρειάζεται και μέχρι να εξαλειφθεί ο καρκίνος. Από τη στιγμή που προσδιορίσαμε τη σωστή δόση -πόσα τέτοια “εργοστάσια” χρειάζονται- καταφέραμε να εξαλείψουμε τους όγκους στο 100% των ζώων με καρκίνο των ωοθηκών και επίσης σε επτά από τα οκτώ ζώα με καρκίνο του παχέος εντέρου».
«Μία μεγάλη πρόκληση στο πεδίο της ανοσοθεραπείας είναι να αυξηθεί η φλεγμονή των όγκων και η ανοσία κατά των όγκων, ενώ παράλληλα να αποφευχθούν οι συστημικές παρενέργειες των κυτταροκινών και άλλων φλεγμονωδών φαρμάκων. Στη μελέτη μας δείξαμε ότι τα “εργοστάσια φαρμάκων” επιτρέπουν τη ρυθμιζόμενη τοπική χορήγηση της ιντερλευκίνης-2 και την εξάλειψη των όγκων σε αρκετά ζωικά μοντέλα, κάτι που είναι πολύ ελπιδοφόρο και δικαιολογεί σαφώς τις κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους», ανέφερε ο καθηγητής Γυναικολογικής Ογκολογίας και Αναπαραγωγικής Ιατρικής Αμίρ Τζαζάερι του Anderson Cancer Center του Πανεπιστημίου του Τέξας.
Η ιντερλευκίνη-2 είναι μία κυτταροκίνη, μία πρωτεΐνη, την οποία χρησιμοποιεί το ανοσοποιητικό σύστημα για να αναγνωρίζει και να καταπολεμά μία νόσο. Αποτελεί μία εγκεκριμένη αντικαρκινική ανοσοθεραπεία, η οποία, χάρη στα νέα «εργοστάσια φαρμάκων», αποκτά μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα, καθώς γεννά ισχυρότερη ανοσιακή απόκριση από τις υπάρχουσες θεραπείες με την ίδια ουσία, επειδή τα εμφυτευμένα σφαιρίδια μεταφέρουν αφενός υψηλότερη δοσολογία αφετέρου το κάνουν με πιο στοχευμένο τρόπο άμεσα στους όγκους.
Οι ερευνητές ευελπιστούν ότι η ίδια θεραπευτική προσέγγιση θα μπορούσε να εφαρμοστεί σε άλλους καρκίνους, όπως του παγκρέατος, του ήπατος, των πνευμόνων και άλλων οργάνων. Σε κάθε περίπτωση τα «εργοστάσια» ιντερλευκίνης-2 θα εμφυτεύονται δίπλα στους όγκους. Αν κριθεί ότι σε έναν συγκεκριμένο καρκίνο χρειάζεται μία διαφορετική κυτταροκίνη και όχι η ιντερλευκίνη-2, τότε τα σφαιρίδια θα μπορούν να «φορτώνονται» με διαφορετικά τροποποιημένα κύτταρα, ώστε να παράγουν άλλη ουσία.
Ήδη οι ερευνητές δημιούργησαν τη νεοφυή εταιρεία Avenge Bio με έδρα τη Μασαχουσέτη για να προωθήσουν τη νέα φαρμακευτική τεχνολογία τους.
Εμφύτευμα υπόσχεται σε ασθενείς που έχουν χάσει την κεντρική όρασή τους λόγω προχωρημένης ηλικιακής εκφύλισης της ωχράς κηλίδας ανάκτηση σε ικανοποιητικό βαθμό. Το εμφυτεύμα τοποθετείται βαθιά μέσα στο μάτι, αναφέρουν επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο Stanford.
Πρόκειται για εμφύτευμα που ανέπτυξαν οι επιστήμονες τοποθετείται κάτω από τον αμφιβληστροειδή. Εικόνες μπορούν να δουν εν μέρει οι ασθενείς, με τη βοήθεια ειδικών γυαλιών, αρκεί να μην έχουν καταστραφεί από άλλες παθήσεις (π.χ. γλαύκωμα) τα νευρικά κύτταρα του αμφιβληστροειδή, με τα οποία επικοινωνούν τα φωτοευαίσθητα.
Ο συνδυασμός αυτός μπορεί να διευρύνει σημαντικά το οπτικό τους πεδίο, με την οπτική οξύτητά τους σχεδόν να δεκαπλασιάζεται σε διάστημα δύο ετών. Με τη μέθοδο αυτή, ένας ασθενής ο οποίος διατηρούσε τα 20/400 της όρασής του, ανέκτησε την αντίληψη του φωτός. Ένας άλλος, που διατηρούσε τα 20/800 έφτασε στα 20/98 μέσα δύο χρόνια. Και ένας άλλος, έφτασε από την όραση 20/500 σε μία όραση 20/63. Σημαντικό βήμα θεωρείται για ανθρώπους που δεν έβλεπαν σχεδόν τίποτα όταν κοιτούσαν ευθεία μπροστά με τη μέθοδο αυτή μπορούν πια να αναγνωρίζουν ταυτοχρόνως τον προσανατολισμό έγχρωμων γραμμών με το κεντρικό και με τα περιφερειακά τμήματα του οπτικού πεδίου τους.
«Τα ευρήματα αυτά είναι πολύ σημαντικά. Η απώλεια των φωτοευαίσθητων κυττάρων λόγω ατροφικής εκφύλισης της ωχράς οδηγεί σε σοβαρή διαταραχή της όρασης. Επειδή όμως διατηρείται η χαμηλής αντίθεσης περιφερειακή όραση, είναι σημαντικό η αποκατάσταση της κεντρικής όρασης να μην θέτει σε κίνδυνο τον υπόλοιπο, υγιή αμφιβληστροειδή. Πρέπει επίσης να επιτρέπει την ταυτόχρονη χρήση της φυσικής και της προσθετικής όρασης. Τις προϋποθέσεις αυτές φαίνεται ότι πληροί η νέα μέθοδος, γεγονός που δημιουργεί ελπίδες ότι θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για να αποκατασταθεί έως ένα βαθμό η λειτουργική όραση των ασθενών», σχολιάζει ο Χειρουργός-Οφθαλμίατρος δρ Αναστάσιος-Ι. Κανελλόπουλος, MD, ιδρυτής και επιστημονικός διευθυντής του Ινστιτούτου Οφθαλμολογίας LaserVision και καθηγητής Οφθαλμολογίας του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης (NYU Medical School).
Οι επιστήμονες του Stanford δημοσιεύουν τα ευρήματά τους στο επιστημονικό περιοδικό Nature Communications. Όπως εξηγούν, προσπαθούν εδώ και δύο δεκαετίες να βρουν τρόπο να αντικαθιστούν τα χαμένα φωτοευαίσθητα κύτταρα του αμφιβληστροειδούς με φωτοβολταϊκά pixels.
Μελέτη
Αναλυτικά, εφαρμόστηκε ένα μικροτσίπ πλάτους 2 χιλιοστών του μέτρου (mm) και πάχους 30 μικρομέτρων (μm), το οποίο περιείχε 378 εξάγωνα pixels, κάθε ένα από τα οποία έχει πλάτος 100 μικρόμετρα. Το μικρόμετρο (μm) είναι μονάδα μέτρησης που ισούται με ένα εκατομμυριοστό του μέτρου.
Η μελέτη άρχισε πριν από δύο χρόνια. Εκείνη την εποχή, τοποθετήθηκε το μικροτσίπ σε πέντε εθελοντές ηλικίας άνω των 60 ετών, οι οποίοι έπασχαν από προχωρημένη εκφύλιση της ωχράς. Εκτός από το μικροτσίπ, οι εθελοντές εφοδιάστηκαν με γυαλιά εικονικής πραγματικότητας, που διέθεταν βιντεοκάμερα. Τα γυαλιά μετέδιδαν στο μικροτσίπ εικόνες, τις οποίες τα pixels μετέτρεπαν σε ηλεκτρικό ρεύμα για να διεγείρουν επιλεκτικά τα δευτερεύοντα νευρικά κύτταρα του αμφιβληστροειδούς.
Εκείνη την εποχή, οι ερευνητές του Stanford είχαν αναφέρει πως η μέθοδός τους είχε βοηθήσει τους τρεις από τους πέντε εθελοντές να διακρίνουν μεγάλα, μονοχρωματικά σχήματα. Στους άλλους δύο δεν είχε αποδώσει γιατί, όπως απεδείχθη εκ των υστέρων, το μικροτσίπ δεν είχε τοποθετηθεί ακριβώς στο κέντρο του αμφιβληστροειδή, πιθανώς επειδή κουνήθηκαν στη διάρκεια της τοποθέτησης. Αξιοσημείωτο είναι πως διαπιστώθηκε ότι ένα χρόνο αργότερα, είχε βελτιωθεί λίγο η οπτική οξύτητα των τριών ασθενών που είχαν σωστά τοποθετημένα μικροτσίπ.
Στη δεύτερη φάση της μελέτης, οι ερευνητές αντικατέστησαν τα γυαλιά της εικονικής πραγματικότητας με ειδικά μεγεθυντικά γυαλιά, τα οποία επιτρέπουν την ανεμπόδιστη περιφερειακή, φυσική όραση καθώς και την προσθετική κεντρική όραση στο χειρουργημένο μάτι. Τα γυαλιά αυτά μεγεθύνουν επίσης τις εικόνες που παράγει η κάμερα.
Οι αλλαγές αυτές είχαν ως αποτέλεσμα σημαντική βελτίωση της οπτικής οξύτητας και στους τρεις ασθενείς. Στο πλαίσιο της αξιολόγησης, οι ερευνητές τούς έδειξαν εικόνες από δύο γραμμές με διαφορετικό χρώμα. Η μία φαινόταν σε μία οθόνη που είχε τοποθετηθεί μακριά τους και η άλλη προβαλλόταν απευθείας πάνω στο μικροτσίπ τους. Οι ερευνητές ρώτησαν τους τρεις εθελοντές ποιος ήταν ο προσανατολισμός των γραμμών και εκείνοι απάντησαν σωστά και για τις δύο. «Το εύρημα αυτό σημαίνει ότι ο εγκέφαλός τους μπορούσε να αντιληφθεί ταυτοχρόνως την προσθετική και την φυσική εικόνα», εξηγεί ο κ. Κανελλόπουλος.
Νέα έρευνα διερευνά τα οφέλη της μη παρεμβατικής διέγερσης του εγκεφάλου για τη θεραπεία της μακράς ή χρόνιας νόσησης COVID.
Η μακρά COVID επηρεάζει σχεδόν το 40% των ατόμων με λοίμωξη SARS-CoV-2. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν διαταραχές της όρασης και γνωστική εξασθένηση. Η μειωμένη παροχή οξυγόνου στα κύτταρα του νευρικού συστήματος μπορεί να «σιγάσει» τα κύτταρα. Αυτοί οι «σιωπηλοί νευρώνες» μπορεί να είναι υπεύθυνοι για ορισμένα μακρά συμπτώματα της COVID. Η αύξηση της παροχής οξυγόνου χρησιμοποιώντας τεχνικές νευροτροποποίησης μπορεί να επανενεργοποιήσει τα σιγασμένα κύτταρα του νευρικού συστήματος.
Το “Long COVID” αναφέρεται σε παρατεινόμενα συμπτώματα μετά τη μόλυνση με τον ιό SARS-CoV-2 που προκαλεί την νόσο COVID-19. Γενικά, τα άτομα με ήπια έως μέτρια περιστατικά COVID-19 βελτιώνονται μέσα σε 1-2 εβδομάδες, αλλά τα σοβαρά κρούσματα μπορεί να έχουν συμπτώματα για μήνες. Οι ερευνητές δεν έχουν κατανοήσει ακόμη πλήρως την μακρά COVID – επίσης γνωστή ως χρόνια. Ορισμένες μελέτες έχουν βρει ότι σχεδόν το 37% των ανθρώπων είχαν μακρά συμπτώματα COVID έως και 6 μήνες μετά τη μόλυνση και οι μισοί από αυτούς που δεν χρειάστηκαν εισαγωγή στο νοσοκομείο είχαν ένα ή περισσότερα συμπτώματα μακράς διάρκειας COVID. Η σοβαρότητα της αρχικής ασθένειας COVID-19 έχει μικρή επίδραση στον κίνδυνο εμφάνισης μακράς διάρκειας COVID-ακόμη και άτομα με ήπια ασθένεια μπορεί να έχουν συμπτώματα μακράς διάρκειας.
Μια πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Restorative Neurology and Neuroscience διαπίστωσε ότι η αύξηση της ροής του αίματος χρησιμοποιώντας μικρορεύματα μπορεί να είναι ένας αποτελεσματικός τρόπος για τη θεραπεία των συμπτωμάτων της γνωστικής εξασθένησης, της απώλειας όρασης και της κόπωσης σε άτομα με μακροχρόνια COVID. Οι συγγραφείς της μελέτης προτείνουν ότι οι αλλαγές στην υγεία των αιμοφόρων αγγείων, ειδικά στα μικροαγγεία, η μειωμένη ροή αίματος και η έλλειψη οξυγόνου είναι η κύρια αιτία των συμπτωμάτων του κεντρικού νευρικού συστήματος σε άτομα με COVID-19. Η έλλειψη οξυγόνου, μειώνει τη μεταβολική δραστηριότητα και αποσιωπά τους νευρώνες ή τα κύτταρα του νευρικού συστήματος.
Η μελέτη
Ερευνητές στο SAVIR-Center στο Μαγδεμβούργο της Γερμανίας, θεράπευσαν δύο γυναίκες με μακρά συμπτώματα COVID χρησιμοποιώντας μη επεμβατική εγκεφαλική διέγερση (NIBS) για να καταλάβουν εάν η νευροτροποποίηση θα μπορούσε να ενισχύσει τη ροή του αίματος και να αναστρέψει την οπτική βλάβη. Οι ερευνητές παρείχαν διέγερση εναλλασσόμενου ρεύματος των ματιών και του εγκεφάλου και ολοκλήρωσαν τις γνωστικές αξιολογήσεις πριν και μετά τη θεραπεία. Οι συμμετέχουσες έλαβαν 10-13 συνεδρίες θεραπείας διάρκειας 30-45 λεπτών η καθεμία. Οι ερευνητές παρείχαν για λίγο ηλεκτρικά ρεύματα μέσω ηλεκτροδίων που ήταν συνδεδεμένα στο μέτωπο ενώ οι συμμετέχουσες κάθονταν. Μετά τη θεραπεία, οι γυναίκες ξεκουράστηκαν για 15 λεπτά.
Η μελέτη διαπίστωσε ότι η μη επεμβατική νευροτροποποίηση με χρήση NIBS βελτίωσε την απώλεια οπτικού πεδίου σε λιγότερο από 4 ημέρες. Οι ερευνητές παρατήρησαν βελτιωμένη ρύθμιση των αιμοφόρων αγγείων στις περιφερικές αρτηρίες και φλέβες, με «όλες τις φλέβες» να παρουσιάζουν βελτιωμένη μέγιστη διαστολή των αγγείων κατά 113% και τις περιφερικές φλέβες να παρουσιάζουν κατά μέσο όρο 300% αλλαγή στη διαστολή των αγγείων μετά τη θεραπεία με NIBS. Εκτός από προβλήματα όρασης, οι συμμετέχουσες είχαν αναφέρει σοβαρά γνωστικά συμπτώματα. Και τα δύο βελτιώθηκαν μετά τη θεραπεία, με τη μία συμμετέχουσα να δείχνει επίσης θετική ανάκαμψη 40-60% στα γνωστικά τεστ.
Τα παιδιά που εμφανίζουν συμπτώματα αϋπνίας είναι πολύ πιθανό ότι θα συνεχίσουν να έχουν δυσκολίες ή διαταραχές ύπνου και ως ενήλικες, σύμφωνα με μία νέα αμερικανική επιστημονική μελέτη, την πρώτη που παρακολουθεί σε μεγάλο βάθος χρόνου την πορεία της παιδικής και εφηβικής αϋπνίας.
Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον αναπληρωτή καθηγητή Ψυχιατρικής Χούλιο Φερνάντεθ-Μεντόθα του Κολλεγίου Ιατρικής του Πολιτειακού Πανεπιστημίου της Πενσιλβάνια, οι οποίοι έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό «Pediatrics» της Αμερικανικής Ακαδημίας Παιδιατρικής, ανέλυσαν στοιχεία για 502 παιδιά 5 έως 12 ετών, τα οποία παρακολουθήθηκαν έως τα 24 έτη τους, κατά μέσο όρο.
Στη μελέτη συμμετείχε και ο ελληνικής καταγωγής καθηγητής Ψυχιατρικής του ίδιου Πανεπιστημίου Αλέξανδρος Βγόντζας.
Διαπιστώθηκε ότι το 43% των παιδιών με αϋπνία συνέχισαν να υποφέρουν από αυτήν τόσο στην εφηβεία όσο και μετά την ενηλικίωσή τους. Το 27% των παιδιών με αϋπνία εμφάνισαν μία ύφεση των συμπτωμάτων διαταραχής του ύπνου στην εφηβεία, ενώ το 19% είχαν περιόδους εναλλασσόμενης βελτίωσης και επιδείνωσης.
Από τα παιδιά χωρίς αϋπνία, το 15% εμφάνισαν τέτοια συμπτώματα κατά την εφηβεία και μετά την ενηλικίωση, το 21% εμφάνισαν για πρώτη φορά αϋπνία ως νέοι ενήλικες, ενώ το 16% είχαν περιόδους εναλλασσόμενης βελτίωσης και επιδείνωσης.
«Οι διαταραχές του ύπνου, ιδίως η υπνική άπνοια και η αϋπνία, συνδέονται με χειρότερη καρδιαγγειακή και ψυχική υγεία. Δεδομένου ότι έως το 25% των παιδιών, το 35% των εφήβων και το 45% των νέων ενηλίκων υποφέρουν από συμπτώματα αϋπνίας, εστιάσαμε στο πώς αυτά τα συμπτώματα εξελίσσονται με το πέρασμα του χρόνου, καθώς το παιδί μεγαλώνει και ενηλικιώνεται», δήλωσε ο επικεφαλής ερευνητής.
Ως συμπτώματα αϋπνίας θεωρούνται τόσο η δυσκολία να αποκοιμηθεί κανείς όσο και να μείνει κοιμισμένος για αρκετές ώρες.
Όπως είπε ο Φερνάντεθ-Μεντόθα, «η μελέτη βρήκε ότι τα συμπτώματα αϋπνίας στους εφήβους είναι 5,5 φορές πιθανότερο να επιδεινωθούν σε κανονική αϋπνία στους ενήλικες. Το εύρημα-κλειδί είναι ότι τα συμπτώματα αϋπνίας στην παιδική ηλικία είναι πολύ πιο πιθανό να επιμείνουν με το πέρασμα του χρόνου, από ό,τι πιστεύαμε προηγουμένως. Συνεπώς, οι γονείς και οι γιατροί δεν θα πρέπει να υποθέτουν ότι τα συμπτώματα αϋπνίας είναι αθώα παράπονα που θα φύγουν με την ηλικία. Δεν συμβαίνει κάτι τέτοιο σε ένα σημαντικό ποσοστό νέων, όπως έδειξε η μελέτη μας».
Σύμφωνα με τους ερευνητές, πολλοί ενήλικες με αϋπνία πιθανώς είχαν παρόμοια προβλήματα ως παιδιά, αλλά μπορεί να το έχουν ξεχάσει. Μολονότι η αϋπνία σε μεγάλη ηλικία είναι δυνατό να πυροδοτηθεί από το στρες, για μερικούς το πρόβλημα μπορεί να ξεκίνησε στην παιδική ηλικία τους.
Οι αιτίες, κατά τον δρα Φερνάντεθ-Μεντόθα, πιθανότατα ήταν «συμπεριφορικές» (π.χ. το παιδί ήθελε τον γονιό του στο δωμάτιο για να κοιμηθεί), ψυχικές ή άλλες διαταραχές (αυτισμός, διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας, διαταραχές διάθεσης κ.ά.) ή ιατρικές (πονοκέφαλοι, γαστρεντερικά προβλήματα κ.λπ.).
Η μελέτη δείχνει, επίσης, ότι τα κορίτσια μετά την εμφάνιση της περιόδου τους και τα παιδιά (και των δύο φύλων) από φτωχές οικογένειες έχουν πιο επίμονα συμπτώματα αϋπνίας. Οι ερευνητές τόνισαν την ανάγκη της έγκαιρης παρέμβασης, π.χ. με γνωστική-συμπεριφορική θεραπεία.
Συμπέρασμα