Κατηγορία: Επιστημονικά Νέα

Η πλειοψηφία των γυναικών που υποβάλλονται σε χειρουργική αφαίρεση του όγκου των ωοθηκών καθώς και των προσβεβλημένων οργάνων επί υποψίας καρκίνου των ωοθηκών, τελικά δεν έχουν καρκίνο, επισημαίνουν οι επιστήμονες. Γι’ αυτό μία καινοτόμα εξέταση αίματος που ανέπτυξαν ερευνητές του Πανεπιστημίου της Ουψάλα και της Ακαδημίας Sahlgrenska, του Πανεπιστημίου του Γκέτεμποργκ, προσφέρει την πιθανότητα πιο ακριβούς διάγνωσης του καρκίνου των ωοθηκών, χωρίς να χρειάζεται οι γυναίκες να υποβληθούν σε μια άσκοπη χειρουργική επέμβαση. Τα αποτελέσματα της έρευνας δημοσιεύθηκαν στο Communications Biology.

«Χρειαζόταν να δημιουργήσουμε πιο ακριβείς προ-χειρουργικές διαγνωστικές εξετάσεις. Για να εντοπίσουμε έναν όγκο έχουμε υποβάλλει σε χειρουργική επέμβαση πέντε γυναίκες. Η επέμβαση βέβαια είναι ακόμα η καλύτερη επιλογή όταν παρατηρούνται ανωμαλίες στα υπερηχογραφήματα και υπάρχει η υποψία καρκίνου. Ωστόσο, είναι αναγκαία η ύπαρξη μίας απλής εξέτασης αίματος η οποία θα μπορεί να εντοπίσει τις γυναίκες που τελικά δεν χρειάζονται χειρουργική επέμβαση», δήλωσε η Karin Sundfeldt, καθηγήτρια στο τμήμα Μαιευτικής και Γυναικολογίας στο Πανεπιστήμιο του Γκέτεμποργκ.

Στη μελέτη που δημοσιεύθηκε, οι ερευνητές ανέπτυξαν μία εξέταση βιοδεικτών που βασίζεται στην ανάλυση 11 πρωτεϊνών. Η εξέταση, η οποία διενεργείται σε δείγμα αίματος, χρησιμοποιείται όταν το υπερηχογράφημα υποδεικνύει ανωμαλίες για να εντοπιστούν οι γυναίκες που δεν έχουν καρκίνο. Με τη χρήση του τεστ οι επιστήμονες εκτιμούν ότι οι περιπτώσεις καρκίνου σε περίπτωση χειρουργικής επέμβασης των ωοθηκών θα αυξηθούν από μια στις πέντε σε μία στις τρεις επεμβάσεις. Αυτό θα μπορούσε να μειώσει σημαντικά τα αχρείαστα χειρουργεία και τον κίνδυνο επιπλοκών που σχετίζονται με αυτό.

Το προφίλ του βιοδείκτη μπορεί επίσης να εντοπίσει οριακά περιστατικά και περιπτώσεις που βρίσκονται σε πολύ πρώιμα στάδια της νόσου.

«Τα αποτελέσματα είναι αρκετά υποσχόμενα για την πιο έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου των ωοθηκών. Υπάρχουν μεγάλες προοπτικές για την ανάπτυξη μίας στρατηγικής παρακολούθησης του καρκίνου των ωοθηκών, κάτι που θα μπορούσε να σώσει ζωές και να μειώσει την ανάγκη χειρουργικής επέμβασης για την αντιμετώπιση του καρκίνου», δήλωσε ο Ulf Gyllensten, Καθηγητής Μοριακής Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο της Ουψάλα.

«Συνεχίζουμε να αξιολογούμε και να δοκιμάζουμε την εξέταση και πραγματοποιούμε μία ευρείας κλίμακας μελέτη δειγμάτων που συλλέχθηκαν από όλα τα νοσοκομεία», καταλήγει ο Δρ. Gyllensten.

Ο Κωνσταντίνος Κουμένης, καθηγητής Ακτινολογίας Ογκολογίας στην έδρα Richard Chamberlain της Ιατρικής Σχολής Perelman του Πανεπιστήμιου της Πενσιλβάνια, κατάφερε να ανακαλύψει περισσότερα στοιχεία για το γονίδιο MYC που είναι γνωστό ότι πυροδοτεί την ανάπτυξη του όγκου σε πολλές μορφές καρκίνου.

Η ανακάλυψη του χαρακτηρίζεται ως η «αχίλλειος πτέρνα» του καρκίνου και δημιουργεί βάσιμες υποσχέσεις για αποτελεσματική αντιμετώπιση των καρκινικών όγκων στο εγγύς μέλλον.

Επί πολλά χρόνια οι επιστήμονες προσπαθούν να στοχεύσουν το γονίδιο MYC, που όταν είναι μεταλλαγμένο ή υπερ-εκφράζεται πυροδοτεί την ανάπτυξη των καρκινικών όγκων. Ωστόσο, η στόχευσή του είχε μέχρι σήμερα αποδειχθεί δύσκολη υπόθεση.

Τώρα επιστημονική ομάδα του Πανεπιστημίου της Πενσιλβάνια, με επικεφαλής τον καθηγητή Κουμένη, κατάφερε να αναγνωρίσει ένα νέο μονοπάτι που λειτουργεί ως «συνεργάτης» του MYC και θεωρείται η «αχίλλειος πτέρνα» του. Το μονοπάτι αυτό περιλαμβάνει την πρωτεΐνη ATF4, η οποία όταν μπλοκαριστεί, ωθεί τα καρκινικά κύτταρα σε υπερπαραγωγή πρωτεΐνης και απόπτωση (θάνατο).

Ο Κωνσταντίνος Κουμένης, καθηγητής Ακτινολογίας Ογκολογίας στο Πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια

Τα προκαταρκτικά αυτά ευρήματα από τα πειράματα που έγιναν σε κυτταρικές σειρές και ζωικά μοντέλα (ποντίκια) ενδεχομένως να ανοίγουν έναν νέο θεραπευτικό δρόμο, αφού αναστολείς της πρωτεΐνης ATF4 υπάρχουν ήδη στη θεραπευτική φαρέτρα των γιατρών.

Όπως αναφέρεται σε σχετικό άρθρο που δημοσιεύεται στο Nature Cell Biology, το γονίδιο MYC ελέγχει την φυσιολογική κυτταρική ανάπτυξη αλλά όταν είναι μεταλλαγμένο ή υπερεκφράζεται, πυροδοτεί μια αλυσιδωτή αντίδραση που βοηθά τους καρκινικούς όγκους να μεγαλώνουν ανεξέλεγκτα.

Η ομάδα του Δρ. Κωνσταντίνου Κουμένη έχει ήδη αποδείξει ότι σε συγκεκριμένους όγκους, ένα από τα στάδια αυτής της διαδικασίας ρυθμίζεται από την κινάση PERK, που ενεργοποιεί την ATF4. Αλλά στην παρούσα μελέτη, κατάφεραν να αποδείξουν ότι μπλοκάροντας την PERK δεν σταματά πάντα η ανάπτυξη του καρκινικού όγκου επειδή το γονίδιο MYC συνήθως ελέγχει και μια δεύτερη διαδικασία που συμβαίνει παράλληλα ως πλεονασμός στο σύστημα. Στην έρευνά τους λοιπόν αναγνώρισαν και μια δεύτερη κινάση GCN2.

«Αυτό που κατανοήσαμε είναι ότι πρέπει να προχωρήσουμε ακόμα περισσότερο για να μπορέσουμε να σταματήσουμε την ανάπτυξη του όγκου με τρόπο που τα καρκινικά κύτταρα να μην μπορούν να ξεφύγουν και η μελέτη μας αναδεικνύει έναν στόχο για να το πετύχουμε», εξηγεί ο Δρ. Κουμένης.

Προσθέτει δε ότι η έρευνα ουσιαστικά δείχνει μια εναλλακτική προσέγγιση στόχευσης της πρωτεΐνης ATF4, δεδομένου ότι αποτελεί το σημείο όπου συγκλίνουν και τα δύο σηματοδοτικά μονοπάτια, πράγμα που σημαίνει ότι υπάρχει λιγότερος πλεονασμός ώστε να επιτραπεί στον καρκίνο να επιβιώσει.

Η μελέτη επιβεβαιώνει επίσης ότι η ATF4 ενεργοποιεί τις ανάγκες του γονιδίου MYC για ανάπτυξη και ελέγχει τον ρυθμό που τα κύτταρα παράγουν τις πρωτεΐνες 4E-BP. Όταν οι ειδικοί «έσβησαν» την ATF4 από τα κύτταρα ή τα ποντίκια, παρατήρησαν ότι τα ογκοκύτταρα συνέχισαν να αναπτύσσουν τις πρωτεΐνες αυτές και τελικά «αυτοκτόνησαν» λόγω του στρες. Αυτό με τη σειρά του είχε ως αποτέλεσμα να σταματήσει η ανάπτυξη του λεμφώματος και του καρκίνου του παχέος εντέρου στα ποντίκια.

Τέλος, η έρευνα αποκάλυψε ότι όταν οι όγκοι στους ανθρώπους πυροδοτούνται από το MYC, η ATF4 και ο πρωτεϊνικός της σύντροφος 4E-BP υπερεκφράζονται, απόδειξη ότι μπορεί στο μέλλον να σχεδιαστεί μια νέα αποτελεσματική θεραπευτική τακτική έναντι του καρκίνου.

Με επιτυχία εφαρμόστηκε στο ΥΓΕΙΑ, για πρώτη φορά στην Ελλάδα, νέα μέθοδος αναίμακτης θεραπείας για αντιμετώπιση στένωσης της κοινής μηριαίας αρτηρίας, από τον κ. Σταύρο Καλλιάφα και την ομάδα της Α΄Aγγειοχειρουργικής Κλινικής του ΥΓΕΙΑ.

Η κοινή μηριαία αρτηρία είναι η αρτηρία που τροφοδοτεί με αίμα το πόδι και βρίσκεται στην βάση του μηρού (βουβωνική χώρα). Λόγω της θέσης της προσβάλλεται από βαριά αθηρωμάτωση με εκτεταμένη ασβέστωση (σκληρή αθηρωματική πλάκα). Στην περιοχή αυτή, απαγορεύεται η χρήση stent και η απλή αγγειοπλαστική -λόγω της ασβέστωσης- δεν είναι επιτυχής, με αποτέλεσμα η συνήθης επιλογή να είναι η ανοικτή επέμβαση. Σε αυτούς τους ασθενείς, η χρήση του κατευθυνόμενου αθηροτόμου τελευταίας γενιάς επιτρέπει την αναίμακτη θεραπεία και αποφεύγει την ανοικτή επέμβαση.
Με τη χρήση του κατευθυνόμενου αθηροτόμου τελευταίας γενιάς, αφαιρέθηκαν μεγάλα κομμάτια από την αθηρωματική πλάκα, με αποτέλεσμα να πετύχει η απλή αγγειοπλαστική που έγινε αμέσως και να μην χρειαστεί η τοποθέτηση stent (νάρθηκα). Η επέμβαση έγινε με τοπική αναισθησία, ανώδυνα και με νοσηλεία μιας ημέρας.

Δυο ημέρες μετά το ανωτέρω περιστατικό, χρησιμοποιήθηκε ο αθηροτόμος τελευταίας γενιάς, σε δεύτερο ασθενή, και έγινε επιτυχημένη επέμβαση χωρίς stent στην ιγνυακή αρτηρία.

Ο κ. Σταύρος Καλλιάφας, Διευθυντής της Α’ Αγγειοχειρουργικής κλινικής του ΥΓΕΙΑ, σημείωσε ότι: «Οι τεχνικές βελτιώσεις του κατευθυνόμενου αθηροτόμου τελευταίας γενιάς, έλυσαν τα προβλήματα που αντιμετώπιζαν οι προηγούμενοι σε μεγάλα αγγεία. Σήμερα, η χρήση του ενδείκνυται τόσο στην αντιμετώπιση στένωσης της κοινής μηριαίας αρτηρίας, αλλά και σε άλλες περιπτώσεις επαναιμάτωσης των κάτω άκρων σε αγγεία όπου η χρήση stent καλό είναι να αποφεύγεται, όπως το αγγείο της ιγνυακής αρτηρίας» ενώ παράλληλα τόνισε: «η Α’ Αγγειοχειρουργική κλινική του ΥΓΕΙΑ, είναι πάντα πρωτοπόρος στην αναίμακτη θεραπεία των αγγειακών παθήσεων, αξιοποιώντας όλες τις σύγχρονες αναίμακτες αγγειακές τεχνικές οι οποίες επιτρέπουν την ανώδυνη, ασφαλή και άμεση θεραπεία της συντριπτικής πλειοψηφίας των αγγειακών ασθενών».

Την νανοτεχνολογία στην αντιμετώπιση του γλαυκώματος και της ωχράς κηλίδας επιστρατεύουν Έλληνες επιστήμονες από το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης και το Πανεπιστήμιο Πατρών.

Ομάδα των δυο πανεπιστημίων σχεδίασε ένα νέο σύστημα χορήγησης και απελευθέρωσης φαρμάκων στο μάτι, το οποίο αντικαθιστά τις ενδοφθάλμιες ενέσεις με νανοσωματίδια που μεταφέρουν το φάρμακο στο εσωτερικό του.

«Σε συνεργασία με συναδέλφους από το Πανεπιστήμιο Πατρών αναπτύξαμε σύστημα νανοσωματιδίων στα οποία «φορτώσαμε» με λατανοπρόστη (μια αντι-γλαυκωματική ουσία) και το όλο σύστημα το χορηγήσαμε πειραματικά σε κουνέλια. Διαπιστώσαμε μείωση της ενδοφθάλμιας πίεσης η οποία διήρκεσε καθ’ όλο το χρονικό διάστημα της παρακολούθησης», εξηγεί ο Καθηγητής Οφθαλμολογίας του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου κ. Βασίλειος Κοζομπόλης.

«Οι νέες οφθαλμικές φαρμακοτεχνικές μορφές που βασίζονται στη νανοτεχνολογία είναι μία από τις προσεγγίσεις που αναπτύσσονται και τελειοποιούνται τόσο για την πρόσληψη φαρμάκων στο πρόσθιο όσο και στο οπίσθιο τμήμα. Τα συστήματα με βάση τη νανοτεχνολογία με κατάλληλο μέγεθος σωματιδίων μπορούν να σχεδιαστούν για να εξασφαλίσουν χαμηλό ερεθισμό, επαρκή βιοδιαθεσιμότητα και συμβατότητα με τον οφθαλμικό ιστό», προσθέτει.

Η χορήγηση φαρμακευτικής ουσίας με αυτή την διαδικασία έχει στόχο να απαλλάξει τους ασθενείς από την καθημερινή πολλαπλή υποχρέωση της ενστάλαξης των οφθαλμικών σταγόνων και την ανάγκη συνταγογράφησης σε μηνιαία ή τριμηνιαία βάση και φιλοδοξεί να συμβάλλει σε αποσυμφόρηση των μονάδων παροχής υγειονομικών υπηρεσιών από τους ασθενείς που πάσχουν από χρόνια οφθαλμική νόσο και φυσικά στην βελτίωση του θεραπευτικού αποτελέσματος.

«Με το νέο τρόπο χορήγησης φαρμάκων, η αποτελεσματικότητα της αγωγής θα είναι σταθερή και δεν θα εξαρτάται από την συμμόρφωση του ασθενούς, η οποία στην πλειοψηφία των ασθενών είναι μέτρια ή μικρή με αποτέλεσμα την αστοχία της φαρμακευτικής αγωγής», διευκρινίζει ο κ Κοζομπόλης.

Σύμφωνα με στατιστικά επιστημονικά στοιχεία η τοπική ενστάλαξη είναι η συνήθης μη επεμβατική οδός χορήγησης φαρμάκου για τη θεραπεία ασθενειών που επηρεάζουν το πρόσθιο τμήμα του ματιού.

Οι συμβατικές μορφές θεραπείας, όπως οι οφθαλμικές σταγόνες, αντιπροσωπεύουν το 90% των οφθαλμικών σκευασμάτων που διατίθενται στο εμπόριο δεδομένης της ευκολίας στην χορήγηση και τη συμμόρφωση του ασθενούς.

Όμως, η βιοδιαθεσιμότητα είναι πολύ χαμηλή με τοπική χορήγηση σταγόνων. Λιγότερο από το 5% της τοπικά εφαρμοζόμενης δόσης φθάνει σε βαθύτερους οφθαλμικούς ιστούς και είναι δύσκολο να επιτευχθεί θεραπευτική συγκέντρωση φαρμάκου σε οφθαλμικούς ιστούς του οπίσθιου τμήματος μετά από ενστάλαξη τοπικών οφθαλμικών σταγόνων.

Οι ενδοβόλβιες ενέσεις αποτελούν επιλογή και αναγκαιότητα για την αντιμετώπιση των παθήσεων της ωχράς κηλίδας. Η θεραπευτική ουσία μπορεί να χορηγηθεί στους οφθαλμικούς ιστούς του οπίσθιου τμήματος με διαφορετικό τρόπο χορήγησης, όπως ενδοϋαλοειδικές ή περιβολβικές ενέσεις.

«Δυστυχώς οι παραπάνω μέθοδοι απαιτούν μηνιαίες επισκέψεις και υπόκεινται σε περιορισμούς. Για να ξεπεραστούν τα διάφορα εμπόδια, όπως οι οφθαλμικοί φραγμοί και να βελτιωθεί η οφθαλμική βιοδιαθεσιμότητα, επιστρατεύουμε την νανοτεχνολογία», καταλήγει ο κ. Κοζομπόλης.

Σύμφωνα με τον ειδικό, οι νέες οφθαλμικές φαρμακοτεχνικές μορφές που βασίζονται στη νανοτεχνολογία είναι μία από τις προσεγγίσεις που αναπτύσσονται και τελειοποιούνται τόσο για την πρόσληψη φαρμάκων στο πρόσθιο όσο και στο οπίσθιο τμήμα. Τα συστήματα με βάση τη νανοτεχνολογία με κατάλληλο μέγεθος σωματιδίων μπορούν να σχεδιαστούν για να εξασφαλίσουν χαμηλό ερεθισμό, επαρκή βιοδιαθεσιμότητα και συμβατότητα με τον οφθαλμικό ιστό.

Στόχος των Ελλήνων επιστημόνων με την χρησιμοποίηση της νανοτεχνολογίας είναι η θεραπεία τόσο του γλαυκώματος όσο και των προβλημάτων που έχουν σχέση με την ωχρά (εκφύλιση, οίδημα).

Η προσπάθεια αυτή απαιτεί την συνεργασία οφθαλμιάτρων, φαρμακολόγων και στην συνέχεια την συνεργασία με φαρμακευτική εταιρεία η οποία θα συνδράμει την προσπάθεια και θα αξιοποιήσει το προϊόν με την μαζική παραγωγή και την διάθεση του στους πάσχοντες.

Ερευνητές από το Αντικαρκινικό Ινστιτούτο του Σάο Πάολο στη Βραζιλία (ICESP) χρησιμοποίησαν έναν γενετικά τροποποιημένο ιό για να καταστρέψουν, μέσω μιας απλής ένεσης, τα καρκινικά κύτταρα που υπήρχαν σε ποντίκια με καρκίνο του προστάτη. Όπως αποδείχθηκε, επίσης, ο ιός έκανε τα καρκινικά κύτταρα πιο ευαίσθητα στη χημειοθεραπεία, σταματώντας την εξέλιξη των όγκων και σε κάποιες περιπτώσεις εξαλείφοντάς τους εντελώς.

Τα αποτελέσματα αυτά προέκυψαν από τη μελέτη με επικεφαλής τον Bryan Eric Strauss του ICESP που δημοσιεύθηκε στο Gene Therapy.

«Χρησιμοποιήσαμε ένα συνδυασμό γονιδιακής θεραπείας και χημειοθεραπείας, προκειμένου να πολεμήσουμε τον καρκίνο του προστάτη στα ποντίκια. Επιλέξαμε, λοιπόν, το όπλο που θεωρήσαμε πως θα λειτουργήσει καλύτερα ως κατασταλτικός παράγοντας του όγκου», σημείωσε ο Δρ. Strauss, αναφερόμενος στο p53, ένα γονίδιο που ελέγχει σημαντικές πτυχές του κυτταρικού θανάτου και βρίσκεται τόσο στα τρωκτικά όσο και στους ανθρώπους.

Κατά τη διάρκεια της μελέτης στο εργαστήριο, το γονίδιο εισήχθη μέσα στον γενετικό κώδικα ενός αδενοϊού και στη συνέχεια ο τροποποιημένος αυτός ιός εγχύθηκε απευθείας στους όγκους των ποντικιών.

Στα πειράματα χρησιμοποιήθηκαν διάφορες ομάδες τρωκτικών, που είχαν εμβολιαστεί με καρκινικά κύτταρα του προστάτη. Για να εξακριβώσουν, λοιπόν, την αποτελεσματικότητα της γονιδιακής θεραπείας, οι ερευνητές χορήγησαν έναν άσχετο ιό σε μια ομάδα και τη χρησιμοποίησαν ως δείγμα ελέγχου. Η δεύτερη ομάδα έλαβε ιό μόνο με το p53, η τρίτη ομάδα μόνο με τη δραστική ουσία καμπαζιταξέλη και η τέταρτη ένα συνδυασμό του φαρμάκου και του ιού.

Όταν τα καρκινικά κύτταρα μολύνθηκαν από τον τροποποιημένο ιό, αυτός εισέβαλε στον κυτταρικό πυρήνα, όπου δρουν τα γονίδια, και προκάλεσε κυτταρικό θάνατο. Το γονίδιο p53 αποδείχθηκε, λοιπόν, εν μέρει αποτελεσματικό στην πρόκληση του κυτταρικού θανάτου του καρκίνου του προστάτη.

«Οι μεμονωμένες θεραπείες με το p53 ή την καμπαζιταξέλη είχαν ένα μέτριο αποτέλεσμα όσον αφορά στον έλεγχο της ανάπτυξης του όγκου. Ο συνδυασμός τους όμως είχε εντυπωσιακό αποτέλεσμα, αναστέλλοντας εντελώς τους όγκους», σημειώνει σχετικά ο Δρ. Strauss.

Τα πειράματα απέδειξαν ότι ο τροποποιημένος ιός προκάλεσε τον θάνατο των καρκινικών κυττάρων που μόλυνε, με το συσχετισμό μεταξύ του φαρμάκου και της γονιδιακής θεραπείας να συντελεί στον πλήρη έλεγχο της ανάπτυξης του όγκου. «Με άλλα λόγια, παρατηρήσαμε μια πρόσθετη ή ακόμα και συνεργιστική αλληλεπίδραση. Μπορούμε, επίσης, να υποθέσουμε ότι ο ιός με το γονίδιο p53 έκανε τα καρκινικά κύτταρα πιο ευαίσθητα στη δράση της χημειοθεραπείας», σχολίασε επίσης ο Δρ. Strauss.

Σύμφωνα με τον ίδιο, οι όγκοι μπορούν να ελεγχθούν με επιτυχία χρησιμοποιώντας αποκλειστικά τη χημειοθεραπεία, ωστόσο οι υψηλές δόσεις που απαιτούνται σε μια τέτοια περίπτωση ενδεχομένως να έχουν σημαντικές παρενέργειες, όπως η λευκοπενία, έναν ανασταλτικό παράγοντα που προκαλεί ζημιά στο ανοσοποιητικό σύστημα.

Ανοσοποιητικό σύστημα
Η καταστροφή των καρκινικών κυττάρων με το p53 δεν εγγυάται ότι όλα τα καρκινικά κύτταρα, ανάμεσα στα οποία και οι μεταστάσεις, θα εξαλειφθούν. Η απάντηση στο ζήτημα αυτό είναι η διέγερση της ανοσολογικής αντίδρασης του οργανισμού, όπως αναφέρουν οι ερευνητές.

Σύμφωνα με τον Δρ. Strauss, αν ο συνδυασμός του p53 και της καμπαζιταξέλης δεν αποδειχθεί ικανός για την ενεργοποίηση του ανοσοποιητικού συστήματος, μπορεί να εξεταστεί η χρήση ενός δεύτερου γονιδίου επιπλέον του p53, αυτό της ιντερφερόνης-β που επιλέχθηκε για τον ρόλο-κλειδί που παίζει στο ανοσοποιητικό σύστημα. Οι ιντερφερόνες είναι πρωτεΐνες που παράγονται από τα λευκοκύτταρα και τους ινοβλάστες και παρεμβαίνουν στην αντιγραφή μυκήτων, ιών, βακτηριδίων και καρκινικών κυττάρων, ενώ ταυτόχρονα διεγείρουν τις αμυντικές λειτουργίες άλλων κυττάρων.