Επιστήμονες στο Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο του Σίδνεϊ (UTS) παρουσίασαν μια πρωτοποριακή τεχνική τρισδιάστατης εκτύπωσης «μίνι-πλακούντων», προσφέροντας νέα εργαλεία για τη μελέτη της εγκυμοσύνης και των επιπλοκών της, όπως η προεκλαμψία. Η έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο Nature Communications, ανοίγει τον δρόμο για ασφαλέστερη και πιο ακριβή κατανόηση της λειτουργίας του πλακούντα, ενός οργάνου κρίσιμου για την ανάπτυξη κάθε μωρού.

Ο πλακούντας είναι ένα μοναδικό όργανο που υπάρχει μόνο κατά την εγκυμοσύνη και αναπτύσσεται με ταχύτητα παρόμοια με όγκου, φτάνοντας σε μέγεθος αυτό ενός μικρού πιάτου φαγητού. Είναι απαραίτητος για την ανάπτυξη κάθε μωρού, ωστόσο οι επιστήμονες δεν γνωρίζουν κρίσιμες λεπτομέρειες για το πώς ακριβώς εξελίσσεται.

Η μελέτη του πλακούντα κατά την εγκυμοσύνη είναι δύσκολη, καθώς η λήψη δειγμάτων ενέχει τον κίνδυνο μόλυνσης ή αποβολής. Επιπλέον, ο ιστός του πλακούντα μετά τον τοκετό διαφέρει σημαντικά από την πρώιμη μορφή του. Οι πλακούντες των ζώων συχνά διαφέρουν από τους ανθρώπινους, επομένως η μελέτη τους έχει περιορισμένη χρησιμότητα.

Μικροσκοπικά όργανα στο εργαστήριο

Τα οργανοειδή περιγράφηκαν για πρώτη φορά το 2009 και αποτέλεσαν επανάσταση στην ιατρική έρευνα. Έκτοτε, οι επιστήμονες έχουν αναπτύξει οργανοειδή από πολλά ανθρώπινα όργανα, ξεκινώντας από βλαστοκύτταρα που τοποθετούνται σε γέλη – σαν χρωματιστές «νιφάδες» μέσα σε ζελέ. Η γέλη μιμείται τον ιστό που στηρίζει τα κύτταρα και τους επιτρέπει να σχηματίσουν συσσωματώματα καθώς αναπτύσσονται και διαιρούνται.

Το 2018 ερευνητές καλλιέργησαν για πρώτη φορά οργανοειδή πλακούντα από τροφοβλάστες – έναν τύπο κυττάρου που βρίσκεται αποκλειστικά στον πλακούντα. Οι ερευνητές τα χρησιμοποιούν για να αποκαλύψουν κρυφές διεργασίες της πρώιμης εγκυμοσύνης, αναπαράγοντάς τες σε τρυβλίο. Ωστόσο, η περισσότερη έρευνα βασίζεται σε γέλες ζωικής προέλευσης, οι οποίες δεν μπορούν να τροποποιηθούν ώστε να αντικατοπτρίζουν το πραγματικό περιβάλλον του πανθρώπινου λακούντα.

Τρσιδιάστατη εκτύπωση πλακούντα

Οι επιστήμονες του UTS συνδύασαν τροφοβλάστες από πλακούντα με μια συνθετική, ελεγχόμενη γέλη και τους εκτύπωσαν σε τρυβλίο καλλιέργειας με απόλυτη ακρίβεια, χρησιμοποιώντας μια τεχνική παρόμοια με τον τρόπο λειτουργίας ενός εκτυπωτή inkjet.

Τα οργανοειδή που ανέπτυξαν στη βιοεκτυπωμένη γέλη εξελίχθηκαν διαφορετικά σε σχέση με αυτά της ζωικής γέλης, σχηματίζοντας διαφορετικούς τύπους κυττάρων. Αυτό ανέδειξε πως το περιβάλλον καλλιέργειας μπορεί να καθορίζει τον τρόπο ωρίμανσης.

Αυτά τα οργανοειδή έμοιαζαν πολύ με τον ανθρώπινο ιστό του πλακούντα, παρέχοντας ένα ακριβές μοντέλο των πρώιμων σταδίων του. Επιπλέον, οι ερευνητές κατάφεραν να διαμορφώσουν τον τρόπο που οργανώνονταν τα κύτταρα, αφαιρώντας τα από τη γέλη και αφήνοντάς τα να επιπλέουν στο θρεπτικό τους υγρό.

Γιατί είναι τόσο σημαντικό να κατανοήσουμε πώς λειτουργεί ο πλακούντας

Το 2023, οι επιπλοκές στην εγκυμοσύνη προκάλεσαν πάνω από 260.000 θανάτους μητέρων και εκατομμύρια απώλειες βρεφών παγκοσμίως. Μία σοβαρή επιπλοκή που συνδέεται με δυσλειτουργία του πλακούντα είναι η προεκλαμψία, η οποία επηρεάζει το 5–8% των κυήσεων. Προκαλεί υπέρταση και μπορεί να βλάψει όργανα, συχνά χωρίς προειδοποίηση.

Η προεκλαμψία μπορεί να οδηγήσει σε πρόωρο τοκετό και σοβαρούς κινδύνους για μητέρα και παιδί. Αυξάνει επίσης τον μακροπρόθεσμο κίνδυνο της μητέρας για καρδιακή νόσο, διαβήτη και νεφρική ανεπάρκεια. Σήμερα, δεν υπάρχει θεραπεία πέραν του τοκετού, επειδή ακόμη δεν γνωρίζουμε πλήρως τι την προκαλεί.

Παράγοντες κινδύνου όπως φυλή, ηλικία, παχυσαρκία, προϋπάρχουσα υπέρταση, διαβήτης, αυτοάνοσα νοσήματα και υποβοηθούμενη αναπαραγωγή μπορούν να εντοπίσουν ποιες γυναίκες είναι πιο πιθανό να αναπτύξουν προεκλαμψία. Κάποιες φορές, η λήψη χαμηλής δόσης ασπιρίνης από νωρίς στην κύηση μπορεί να βοηθήσει, αλλά δεν υπάρχει ακόμη αποτελεσματική πρόληψη για όλες τις περιπτώσεις.

Πώς μπορούν να βοηθήσουν οι βελτιωμένοι μίνι-πλακούντες

Τα βιοεκτυπωμένα οργανοειδή μπορούν να χρησιμοποιηθούν για βαθύτερη κατανόηση της εγκυμοσύνης, αξιοποιώντας τεχνολογίες όπως το CRISPR για γονιδιακές τροποποιήσεις και εντοπισμό βασικών παραγόντων της διαδικασίας. Μπορούν επίσης να βοηθήσουν στη μελέτη λοιμώξεων και στη δοκιμή φαρμάκων για την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητά τους σε μεγάλη κλίμακα.

Η βιοεκτύπωση βελτιώνει την ακρίβεια και μειώνει την ανάγκη χρήσης ζώων στην επιστημονική έρευνα – τόσο για την προμήθεια υλικών όσο και για τις δοκιμές φαρμάκων. Παρότι η έρευνα σε ζώα εξακολουθεί να είναι απαραίτητη σε ορισμένα στάδια, αυτό είναι ένα σημαντικό βήμα προς μια έρευνα χωρίς ζώα.

Πηγη: https://healthpharma.gr

Πηγη: https://www.healthweb.gr/

Πηγη: https://www.healthweb.gr/

Κορονοϊός και γρίπη- Τι αποκαλύπτει νέα μελέτη

Ο Κορονοϊός και η γρίπη φαίνεται ότι ξυπνούν τα καρκινικά κύτταρα. Mία σημαντική μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο ιατρικό περιοδικό JAMA, φέρνει στο φως νέα δεδομένα, τα οποία μπορεί να αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο γίνονται αντιληπτές οι επιπτώσεις των λοιμώξεων στους επιζώντες καρκίνου.

Η καθηγήτρια Θεραπευτικής-Επιδημιολογίας-Προληπτικής Ιατρικής, παθολόγος (Θεραπευτική Κλινική Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, η βιολόγος Αλεξάνδρα Σταυροπούλου, η δρ. Μαρία Καπαρέλου (παθολόγος-ογκολόγος) και ο Θάνος Δημόπουλος (τ. πρύτανης ΕΚΠΑ, καθηγητής Θεραπευτικής-Ογκολογίας-Αιματολογίας, διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) αναφέρουν ότι κατά τον πρώτο χρόνο της πανδημίας, σύμφωνα με τον καθηγητή Εντατικής Θεραπείας στο University College London, Hugh Montgomery, άρχισαν να καταγράφονται από συναδέλφους τους αναφορές για ασυνήθιστα αυξημένα περιστατικά ανθρώπων που εμφάνιζαν ξαφνικά μεταστατικό καρκίνο, κυρίως του μαστού και του εντέρου.

Η επικρατούσα εξήγηση απέδιδε το φαινόμενο στις καθυστερήσεις των ιατρικών ελέγχων και των θεραπειών λόγω της πανδημίας, που είχαν ως αποτέλεσμα οι διαγνώσεις να γίνονται σε πιο προχωρημένα στάδια. Ωστόσο, όπως υπογράμμισε ο ίδιος, «οι καρκίνοι δεν εξελίσσονται έτσι, δεν περνούν από ένα μικρό εξόγκωμα σε τερματικό στάδιο μέσα σε τρεις μήνες».

Κορονοϊός και γρίπη:Τι έδειξε η νέα μελέτη

Αυτό τον οδήγησε να ερευνήσει μία διαφορετική υπόθεση: Θα μπορούσαν οι αναπνευστικοί ιοί, όπως η γρίπη και η COVID-19, να «ξυπνούν» καρκινικά κύτταρα που βρίσκονται σε αδρανή κατάσταση και να προκαλούν μετάσταση;

Μία έρευνα, που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο περιοδικό Nature, ξεκίνησε με πειράματα σε ποντίκια τα οποία είχαν προγραμματιστεί γενετικά ώστε να φέρουν αδρανή διασπαρμένα καρκινικά κύτταρα. Αυτά τα κύτταρα προέρχονταν από τον μαστό και είχαν εγκατασταθεί στους πνεύμονες και σε άλλα όργανα.

Κανονικά, αυτά τα κύτταρα παραμένουν αδρανή για περίπου έναν χρόνο πριν αρχίσουν να αναπτύσσονται και να δημιουργούν καρκινικές βλάβες. Όμως, όταν τα ποντίκια εκτέθηκαν σε μία ήπια δόση του ιού της γρίπης, οι ερευνητές παρατήρησαν ότι μέσα σε λίγες ημέρες τα κύτταρα ενεργοποιήθηκαν και πολλαπλασιάστηκαν. Μέσα σε δύο εβδομάδες είχαν εξελιχθεί σε μεταστατικούς όγκους.

Το ίδιο συνέβη όταν τα ποντίκια μολύνθηκαν με έναν προσαρμοσμένο για ποντίκια SARS-CoV-2: Μέσα σε 28 ημέρες υπήρξε «εντυπωσιακή αύξηση» των καρκινικών κυττάρων.

«Η ιογενής λοίμωξη επιταχύνει σημαντικά την ανάπτυξη αυτών των κυττάρων», δήλωσε ο John Alcorn, καθηγητής Παιδιατρικής στο Πανεπιστήμιο του Πίτσμπουργκ.

Για να εξετάσουν αν το ίδιο συμβαίνει και στους ανθρώπους, οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από δύο μεγάλες βάσεις. Στην πρώτη, το UK Biobank, που περιλάμβανε περισσότερους από 4.800 καρκινοπαθείς σε ύφεση, διαπιστώθηκε ότι όσοι είχαν θετικό τεστ COVID-19 το 2020 είχαν σχεδόν διπλάσιο κίνδυνο θανάτου από καρκίνο σε σχέση με όσους είχαν αρνητικό τεστ. Η συσχέτιση ήταν ισχυρότερη τους πρώτους μήνες μετά τη λοίμωξη. Στη δεύτερη βάση, τη Flatiron Health, η οποία περιείχε δεδομένα από περίπου 37.000 γυναίκες σε ύφεση από καρκίνο του μαστού, εκείνες που είχαν νοσήσει από COVID-19 εμφάνισαν αυξημένη πιθανότητα να αναπτύξουν μεταστάσεις στους πνεύμονες, επιβεβαιώνοντας τα ευρήματα από τα πειράματα σε ποντίκια.

Η γρίπη και η COVID-19 προκαλούν έντονη φλεγμονή στον οργανισμό, καθώς το ανοσοποιητικό σύστημα προσπαθεί να καταπολεμήσει τον ιό. Οι ερευνητές εστίασαν σε μία συγκεκριμένη πρωτεΐνη, την ιντερλευκίνη-6 (IL-6), που αυξάνεται προσωρινά κατά τη διάρκεια μίας λοίμωξης. Η IL-6 παίζει κρίσιμο ρόλο στην άμυνα του οργανισμού, αλλά όταν υπάρχει παρουσία καρκινικών κυττάρων μπορεί να ενισχύσει την ανάπτυξή τους.

Στα ποντίκια, η IL-6 φάνηκε να είναι βασικός παράγοντας για την αφύπνιση των καρκινικών κυττάρων. Όμως, ακόμη και όταν τα επίπεδά της επέστρεψαν στο φυσιολογικό 15 ημέρες μετά τη λοίμωξη, τα κύτταρα συνέχισαν να αναπτύσσονται, γεγονός που υποδηλώνει ότι υπάρχουν και δευτερογενείς μηχανισμοί. Ένας από αυτούς φαίνεται να αφορά τα Τ-λεμφοκύτταρα: Τα CD4 Τ-κύτταρα καταστέλλουν τη δράση των CD8 Τ-κυττάρων, τα οποία είναι υπεύθυνα για την εξόντωση των καρκινικών κυττάρων. Έτσι, δημιουργείται ένα περιβάλλον που επιτρέπει στον καρκίνο να εξαπλωθεί ανεξέλεγκτα.

Παρ’ όλο που τα δεδομένα υποδεικνύουν σύνδεση ανάμεσα σε ιογενείς λοιμώξεις και μεταστάσεις, υπάρχουν ακόμα πολλά ερωτήματα. Οι ερευνητές θέλουν να εξετάσουν εάν το ίδιο ισχύει και για άλλους ιούς, όπως και για άλλους τύπους καρκίνου, καθώς και για διαφορετικά όργανα, όπως το ήπαρ, όπου συχνά εγκαθίστανται λανθάνοντα καρκινικά κύτταρα.

Μέχρι να υπάρξουν απαντήσεις, οι ειδικοί τονίζουν την αξία της πρόληψης. Ο εμβολιασμός κατά της γρίπης και της COVID-19 δεν εξαλείφει τον κίνδυνο, αλλά μειώνει σημαντικά τις πιθανότητες σοβαρής λοίμωξης.

ΠΗΓΗ: ΕΚΠΑ

COVID-19 και γρίπη «ξυπνούν» καρκινικά κύτταρα – Τι αποκαλύπτει νέα μελέτη

Mία σημαντική μελέτη, που δημοσιεύθηκε τον Αύγουστο του 2025 στο έγκριτο ιατρικό περιοδικό JAMA, φέρνει στο φως νέα δεδομένα, τα οποία μπορεί να αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο γίνονται αντιληπτές οι επιπτώσεις των λοιμώξεων στους επιζώντες καρκίνου.

Η καθηγήτρια Θεραπευτικής-Επιδημιολογίας-Προληπτικής Ιατρικής, παθολόγος (Θεραπευτική Κλινική Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, η βιολόγος Αλεξάνδρα Σταυροπούλου, η δρ. Μαρία Καπαρέλου (παθολόγος-ογκολόγος) και ο Θάνος Δημόπουλος (τ. πρύτανης ΕΚΠΑ, καθηγητής Θεραπευτικής-Ογκολογίας-Αιματολογίας, διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) αναφέρουν ότι κατά τον πρώτο χρόνο της πανδημίας, σύμφωνα με τον καθηγητή Εντατικής Θεραπείας στο University College London, Hugh Montgomery, άρχισαν να καταγράφονται από συναδέλφους τους αναφορές για ασυνήθιστα αυξημένα περιστατικά ανθρώπων που εμφάνιζαν ξαφνικά μεταστατικό καρκίνο, κυρίως του μαστού και του εντέρου. Η επικρατούσα εξήγηση απέδιδε το φαινόμενο στις καθυστερήσεις των ιατρικών ελέγχων και των θεραπειών λόγω της πανδημίας, που είχαν ως αποτέλεσμα οι διαγνώσεις να γίνονται σε πιο προχωρημένα στάδια. Ωστόσο, όπως υπογράμμισε ο ίδιος, «οι καρκίνοι δεν εξελίσσονται έτσι, δεν περνούν από ένα μικρό εξόγκωμα σε τερματικό στάδιο μέσα σε τρεις μήνες».

Αυτό τον οδήγησε να ερευνήσει μία διαφορετική υπόθεση: Θα μπορούσαν οι αναπνευστικοί ιοί, όπως η γρίπη και η COVID-19, να «ξυπνούν» καρκινικά κύτταρα που βρίσκονται σε αδρανή κατάσταση και να προκαλούν μετάσταση;

Μία έρευνα, που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο περιοδικό Nature, ξεκίνησε με πειράματα σε ποντίκια τα οποία είχαν προγραμματιστεί γενετικά ώστε να φέρουν αδρανή διασπαρμένα καρκινικά κύτταρα. Αυτά τα κύτταρα προέρχονταν από τον μαστό και είχαν εγκατασταθεί στους πνεύμονες και σε άλλα όργανα.

Κανονικά, αυτά τα κύτταρα παραμένουν αδρανή για περίπου έναν χρόνο πριν αρχίσουν να αναπτύσσονται και να δημιουργούν καρκινικές βλάβες. Όμως, όταν τα ποντίκια εκτέθηκαν σε μία ήπια δόση του ιού της γρίπης, οι ερευνητές παρατήρησαν ότι μέσα σε λίγες ημέρες τα κύτταρα ενεργοποιήθηκαν και πολλαπλασιάστηκαν. Μέσα σε δύο εβδομάδες είχαν εξελιχθεί σε μεταστατικούς όγκους.

Το ίδιο συνέβη όταν τα ποντίκια μολύνθηκαν με έναν προσαρμοσμένο για ποντίκια SARS-CoV-2: Μέσα σε 28 ημέρες υπήρξε «εντυπωσιακή αύξηση» των καρκινικών κυττάρων.

«Η ιογενής λοίμωξη επιταχύνει σημαντικά την ανάπτυξη αυτών των κυττάρων», δήλωσε ο John Alcorn, καθηγητής Παιδιατρικής στο Πανεπιστήμιο του Πίτσμπουργκ.

Για να εξετάσουν αν το ίδιο συμβαίνει και στους ανθρώπους, οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από δύο μεγάλες βάσεις. Στην πρώτη, το UK Biobank, που περιλάμβανε περισσότερους από 4.800 καρκινοπαθείς σε ύφεση, διαπιστώθηκε ότι όσοι είχαν θετικό τεστ COVID-19 το 2020 είχαν σχεδόν διπλάσιο κίνδυνο θανάτου από καρκίνο σε σχέση με όσους είχαν αρνητικό τεστ. Η συσχέτιση ήταν ισχυρότερη τους πρώτους μήνες μετά τη λοίμωξη. Στη δεύτερη βάση, τη Flatiron Health, η οποία περιείχε δεδομένα από περίπου 37.000 γυναίκες σε ύφεση από καρκίνο του μαστού, εκείνες που είχαν νοσήσει από COVID-19 εμφάνισαν αυξημένη πιθανότητα να αναπτύξουν μεταστάσεις στους πνεύμονες, επιβεβαιώνοντας τα ευρήματα από τα πειράματα σε ποντίκια.

Η γρίπη και η COVID-19 προκαλούν έντονη φλεγμονή στον οργανισμό, καθώς το ανοσοποιητικό σύστημα προσπαθεί να καταπολεμήσει τον ιό. Οι ερευνητές εστίασαν σε μία συγκεκριμένη πρωτεΐνη, την ιντερλευκίνη-6 (IL-6), που αυξάνεται προσωρινά κατά τη διάρκεια μίας λοίμωξης. Η IL-6 παίζει κρίσιμο ρόλο στην άμυνα του οργανισμού, αλλά όταν υπάρχει παρουσία καρκινικών κυττάρων μπορεί να ενισχύσει την ανάπτυξή τους.

Στα ποντίκια, η IL-6 φάνηκε να είναι βασικός παράγοντας για την αφύπνιση των καρκινικών κυττάρων. Όμως, ακόμη και όταν τα επίπεδά της επέστρεψαν στο φυσιολογικό 15 ημέρες μετά τη λοίμωξη, τα κύτταρα συνέχισαν να αναπτύσσονται, γεγονός που υποδηλώνει ότι υπάρχουν και δευτερογενείς μηχανισμοί. Ένας από αυτούς φαίνεται να αφορά τα Τ-λεμφοκύτταρα: Τα CD4 Τ-κύτταρα καταστέλλουν τη δράση των CD8 Τ-κυττάρων, τα οποία είναι υπεύθυνα για την εξόντωση των καρκινικών κυττάρων. Έτσι, δημιουργείται ένα περιβάλλον που επιτρέπει στον καρκίνο να εξαπλωθεί ανεξέλεγκτα.

Παρ’ όλο που τα δεδομένα υποδεικνύουν σύνδεση ανάμεσα σε ιογενείς λοιμώξεις και μεταστάσεις, υπάρχουν ακόμα πολλά ερωτήματα. Οι ερευνητές θέλουν να εξετάσουν εάν το ίδιο ισχύει και για άλλους ιούς, όπως και για άλλους τύπους καρκίνου, καθώς και για διαφορετικά όργανα, όπως το ήπαρ, όπου συχνά εγκαθίστανται λανθάνοντα καρκινικά κύτταρα.

Μέχρι να υπάρξουν απαντήσεις, οι ειδικοί τονίζουν την αξία της πρόληψης. Ο εμβολιασμός κατά της γρίπης και της COVID-19 δεν εξαλείφει τον κίνδυνο, αλλά μειώνει σημαντικά τις πιθανότητες σοβαρής λοίμωξης.

Ο καθηγητής Montgomery υπογραμμίζει ότι η προσοχή δεν πρέπει να μετατραπεί σε φόβο που περιορίζει τη ζωή των επιζώντων του καρκίνου. Τελικά, το πόσο προσεκτικός θα είναι ο καθένας είναι προσωπική επιλογή.

Αυτή η μελέτη ρίχνει φως σε έναν νέο, ανησυχητικό μηχανισμό: Οι αναπνευστικές λοιμώξεις δεν είναι απλώς προσωρινές ενοχλήσεις αλλά μπορεί να αφήνουν μακροχρόνιες επιπτώσεις, ειδικά σε όσους έχουν ιστορικό καρκίνου.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Πηγη: https://www.healthstat.gr/

Πηγη: https://www.healthstat.gr/

Πηγη: https://www.healthstat.gr/

Μια πρωτοποριακή μελέτη από το Χάρβαρντ φέρνει στο προσκήνιο έναν αναπάντεχο παράγοντα που ενδέχεται να συνδέεται με την εμφάνιση της νόσου Αλτσχάιμερ.Την ανεπάρκεια λιθίου στον οργανισμό. Σύμφωνα με την έρευνα, το φυσικό επίπεδο αυτού του μετάλλου στον εγκέφαλο φαίνεται να παίζει καθοριστικό ρόλο στη διατήρηση της υγείας των νευρικών κυττάρων και στη διατήρηση της μνήμης.

Η δεκαετής έρευνα, που δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση Nature, ανέδειξε ότι το λίθιο, γνωστό κυρίως για τη χρήση του στη διπολική διαταραχή, υπάρχει φυσικά στον εγκέφαλο και βοηθά στην κανονική λειτουργία των κυριότερων τύπων κυττάρων του. Σε ποντίκια, η έλλειψη λιθίου επιτάχυνε την εξασθένηση της μνήμης, ενώ η χορήγηση μικρών δόσεων lithium orotate οδήγησε σε αναστροφή των εγκεφαλικών βλαβών.

Στην κλινική ανάλυση των επιπέδων λιθίου σε ανθρώπους, οι επιστήμονες παρατήρησαν ότι η έλλειψη του μετάλλου εμφανίζεται ήδη στα πρώιμα στάδια της άνοιας. «Το λίθιο λειτουργεί όπως άλλα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά, όπως ο σίδηρος ή η βιταμίνη C», εξηγεί ο καθηγητής Μπρους Γιάνκνερ, επικεφαλής της μελέτης. «Αποδεικνύεται ότι τα φυσικά επίπεδα λιθίου στον εγκέφαλο έχουν βιολογική σημασία χωρίς να χρειάζεται χορήγηση φαρμακευτικών δόσεων».

Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι η χρήση φαρμακευτικών δόσεων λιθίου σε ηλικιωμένα άτομα μπορεί να είναι τοξική, ενώ οι πολύ μικρές δόσεις lithium orotate μιμούνται τα φυσιολογικά επίπεδα στον εγκέφαλο και θεωρούνται ασφαλείς. Τα νέα ευρήματα ανοίγουν τον δρόμο για τη μέτρηση των επιπέδων λιθίου ως δείκτη πρώιμης διάγνωσης και ενδεχομένως για νέες στρατηγικές πρόληψης και θεραπείας της νόσου Αλτσχάιμερ, που επηρεάζει σχεδόν 400 εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως.

Ενθαρρυντικά αποτελέσματα

«Η σύνδεση της ανεπάρκειας λιθίου με την άνοια αποτελεί μια πολλά υποσχόμενη νέα κατεύθυνση στην έρευνα του Αλτσχάιμερ», δηλώνει ο Δρ. James Thompson, καθηγητής νευρολογίας στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο. «Παρά τα ενθαρρυντικά αποτελέσματα σε πειράματα με ποντίκια, χρειάζονται προσεκτικές κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους πριν μιλήσουμε για ασφαλείς και αποτελεσματικές θεραπείες».

Τα αποτελέσματα της έρευνας φέρνουν στο προσκήνιο τη σημασία της διατροφής και των ιχνοστοιχείων στη νευρολογική υγεία και ανοίγουν νέους δρόμους για την κατανόηση και αντιμετώπιση της νόσου Αλτσχάιμερ.

Πηγη: https://healthstories.gr/

Οι μικροσκοπικές χάντρες φυτικής προέλευσης σχηματίζονται μέσω μιας σειράς χημικών δεσμών μεταξύ πολυφαινολών του πράσινου τσαγιού και της βιταμίνης Ε.

Οι παρεμβάσεις απώλειας βάρους, συμπεριλαμβανομένης της χειρουργικής επέμβασης γαστρικής παράκαμψης και των φαρμάκων που εμποδίζουν την απορρόφηση του λίπους από τη διατροφή, μπορεί να είναι επεμβατικές ή να έχουν αρνητικές παρενέργειες.

Τώρα, ερευνητές έχουν αναπτύξει βρώσιμα μικροσφαιρίδια από πολυφαινόλες πράσινου τσαγιού, βιταμίνη Ε και φύκια, τα οποία, όταν καταναλώνονται, συνδέονται με τα λίπη στο γαστρεντερικό σωλήνα.

Προκαταρκτικά αποτελέσματα από δοκιμές σε αρουραίους που τρέφονταν με δίαιτες υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά δείχνουν ότι αυτή η προσέγγιση στην απώλεια βάρους μπορεί να είναι ασφαλέστερη και πιο προσιτή από τη χειρουργική επέμβαση ή τα φαρμακευτικά προϊόντα.

Η Yue Wu, μεταπτυχιακή φοιτήτρια στο Πανεπιστήμιο Sichuan, παρουσίασε τα αποτελέσματα της ομάδας της στο Φθινοπωρινό Ψηφιακό Συνέδριο ACS 2025. Η εργασία δημοσιεύεται επίσης στο περιοδικό Cell Biomaterials.

“Η απώλεια βάρους μπορεί να βοηθήσει ορισμένους ανθρώπους να αποτρέψουν μακροχρόνια προβλήματα υγείας όπως ο διαβήτης και οι καρδιακές παθήσεις”, λέει η Wu. “Τα μικροσφαιρίδιά μας λειτουργούν απευθείας στο έντερο για να εμποδίσουν την απορρόφηση λίπους με μη επεμβατικό και ήπιο τρόπο”.

Η αύξηση βάρους προκαλείται από γενετικούς παράγοντες και παράγοντες του τρόπου ζωής, συμπεριλαμβανομένης της κατανάλωσης μιας διατροφής με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά. Ως διατροφή με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά ορίζεται από το Υπουργείο Γεωργίας των ΗΠΑ ως μια διατροφή στην οποία το 35% ή περισσότερο των ημερήσιων θερμίδων ενός ατόμου προέρχεται από λίπος, σε αντίθεση με πρωτεΐνες ή υδατάνθρακες.

Ορισμένα φαρμακευτικά προϊόντα, όπως η ορλιστάτη, αναστέλλουν ορισμένα γαστρικά ένζυμα από τη διάσπαση των διαιτητικών λιπών, με αποτέλεσμα την απορρόφηση λιγότερου λίπους από τον οργανισμό. Η ορλιστάτη είναι ένα φάρμακο εγκεκριμένο από τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA) και είναι αποτελεσματικό για την απώλεια βάρους. Ωστόσο, σε ορισμένα άτομα προκαλεί σοβαρές παρενέργειες, συμπεριλαμβανομένης της ηπατικής και νεφρικής βλάβης.

Η Wu και οι συνάδελφοί της ήθελαν να στοχεύσουν στη διαδικασία απορρόφησης λίπους με την παρέμβασή τους για απώλεια βάρους, αλλά να το κάνουν χωρίς αρνητικές παρενέργειες. “Θέλουμε να αναπτύξουμε κάτι που να λειτουργεί με τον τρόπο που οι άνθρωποι θα τρώνε και θα ζουν κανονικά”, λέει η Wu.

Για να ξεκινήσει, η ομάδα δημιούργησε μικροσκοπικές χάντρες φυτικής προέλευσης που σχηματίζονται μέσω μιας σειράς χημικών δεσμών μεταξύ των πολυφαινολών του πράσινου τσαγιού και της βιταμίνης Ε.

Αυτές οι δομές μπορούν να σχηματίσουν χημικά δεσμά με τα σταγονίδια λίπους και να χρησιμεύσουν ως ο πυρήνας δέσμευσης λίπους των μικροσφαιριδίων. Στη συνέχεια, οι ερευνητές επικάλυψαν τις σφαίρες με ένα φυσικό πολυμερές που προέρχεται από φύκια για να τις προστατεύσουν από το όξινο περιβάλλον του στομάχου.

Μόλις καταποθεί, η προστατευτική πολυμερική επικάλυψη διαστέλλεται σε απόκριση στο όξινο pH και οι πολυφαινόλες του πράσινου τσαγιού και οι ενώσεις της βιταμίνης Ε συνδέονται και παγιδεύουν τα μερικώς χωνεμένα λίπη στο έντερο.

Τα μικροσφαιρίδια είναι σχεδόν άγευστα και οι ερευνητές προβλέπουν ότι μπορούν εύκολα να ενσωματωθούν στη διατροφή των ανθρώπων. Για παράδειγμα, θα μπορούσαν να μετατραπούν σε μικρές μπάλες μεγέθους ταπιόκας ή μπόμπα και να προστεθούν σε επιδόρπια και τσάγια με φούσκες.

Οι ερευνητές αξιολόγησαν τα μικροσφαιρίδια ως θεραπεία απώλειας βάρους σε αρουραίους. Χώρισαν τα ζώα σε τρεις ομάδες (οκτώ αρουραίοι ανά ομάδα): εκείνα που τράφηκαν με δίαιτα υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά (60% λιπαρά) είτε με είτε χωρίς μικροσφαιρίδια και εκείνα που τράφηκαν με κανονική διατροφή (10% λιπαρά) για 30 ημέρες. Οι αρουραίοι που τράφηκαν με δίαιτα υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά και μικροσφαιρίδια:

Έχασαν το 17% του συνολικού σωματικού τους βάρους, ενώ οι αρουραίοι στις άλλες ομάδες δεν έχασαν βάρος.

Είχαν μειωμένο λιπώδη ιστό και λιγότερη ηπατική βλάβη σε σύγκριση με αρουραίους που τράφηκαν με δίαιτες υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά και κανονικές χωρίς μικροσφαιρίδια.

Απέκκριναν περισσότερο λίπος στα κόπρανά τους σε σύγκριση με τους αρουραίους στους οποίους δεν χορηγήθηκαν μικροσφαιρίδια. Το επιπλέον λίπος στα κόπρανα των αρουραίων δεν είχε εμφανείς αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία των ζώων.

Επιπλέον, οι οκτώ αρουραίοι σε δίαιτες με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά που κατανάλωναν μικροσφαιρίδια εμφάνισαν παρόμοια απέκκριση εντερικού λίπους, αλλά χωρίς τις γαστρεντερικές παρενέργειες που παρατήρησαν οι ερευνητές σε μια τέταρτη ομάδα αρουραίων που έλαβαν ορλιστάτη.

Η Wu και η ομάδα της έχουν ξεκινήσει να συνεργάζονται με μια εταιρεία βιοτεχνολογίας για την παρασκευή σφαιριδίων φυτικής προέλευσης. “Όλα τα συστατικά είναι κατάλληλα για τρόφιμα και έχουν εγκριθεί από τον FDA, και η παραγωγή τους μπορεί εύκολα να κλιμακωθεί”, λέει ο Γιουνξιάνγκ Χε, αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Σιτσουάν και συν-συγγραφέας της παρουσίασης της Wu.

Έχουν επίσης ξεκινήσει μια κλινική δοκιμή σε ανθρώπους σε συνεργασία με το νοσοκομείο Δυτικής Κίνας του Πανεπιστημίου Σιτσουάν. “Αυτό αντιπροσωπεύει ένα σημαντικό βήμα προς την κλινική μετάφραση των μικροσφαιριδίων μας με βάση τις πολυφαινόλες, μετά τα θεμελιώδη αποτελέσματά μας”, λέει η Wu.

“Έχουμε επίσημα εγγράψει 26 συμμετέχοντες στη δοκιμή που ξεκίνησε η ερευνήτριά μας και αναμένουμε ότι τα προκαταρκτικά δεδομένα ενδέχεται να είναι διαθέσιμα εντός του επόμενου έτους”.

Πηγές:
Medical Express

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Μικροσκοπικά σκουλήκια που ζουν σε λίμνες και ποτάμια θα μπορούσαν να αντικαταστήσουν τα εργαστηριακά ποντίκια στην ανάπτυξη θεραπειών για τη σχιζοφρένεια και άλλων ψυχικών νοσημάτων, σύμφωνα με νέα μελέτη.

Η μελέτη ερευνητών από το Πανεπιστήμιο του Ρέντινγκ στη Βρετανία έδειξε ότι τα σκουλήκια αυτά- γνωστά ως πλατυέλμινθες ή πλανάρια– αντιδρούν σε φαρμακευτικές ουσίες που δρουν στον εγκέφαλο με παρόμοιο τρόπο όπως τα τρωκτικά.

Αυτό σημαίνει ότι θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ως εναλλακτικά μοντέλα αντί για ποντίκια και αρουραίους, περιορίζοντας έτσι τις ηθικές ανησυχίες γύρω από τα πειράματα σε θηλαστικά. Ο Βιτάλι Χουτοριάνσκι, καθηγητής και επικεφαλής της μελέτης, δήλωσε ότι τα ευρήματα είναι θετικά τόσο για την επιστήμη όσο και για την ευημερία των ζώων.

Πολλαπλές εφαρμογές

Σε παλαιότερες μελέτες, τα σκουλήκια αυτά έχουν χρησιμοποιηθεί για την έρευνα θεραπειών κατά της επιληψίας και της τοξικοεξάρτησης, καθώς εμφανίζουν ενδείξεις στερητικού συνδρόμου. Η νέα μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Pharmaceutical Research, έδειξε ότι τα σκουλήκια παρουσιάζουν μειωμένη κινητικότητα όταν εκτίθενται στην αλοπεριδόλη– ένα αντιψυχωτικό φάρμακο που χρησιμοποιείται για τη θεραπεία ψυχικών διαταραχών- αντιδρώντας με τρόπο αντίστοιχο με εκείνον που παρατηρείται σε ποντίκια.

Το φάρμακο δρα καταστέλλοντας την υπερδραστηριότητα του εγκεφάλου σε άτομα των οποίων η σκέψη είναι υπερβολικά γρήγορη ή συγκεχυμένη, και οι επιστήμονες το δοκιμάζουν συχνά σε ζώα για να κατανοήσουν πώς επηρεάζει τον εγκέφαλο και να αναπτύξουν καλύτερες θεραπείες για τους ασθενείς.

Η νέα μελέτη δείχνει ότι τα πλανάρια θα μπορούσαν να αντικαταστήσουν την αλοπεριδόλη, συμβάλλοντας έτσι στην ανάπτυξη φαρμάκων για παθήσεις όπως η σχιζοφρένεια και οι ψευδαισθήσεις, σύμφωνα με τους ερευνητές. Παράλληλα, τα σκουλήκια αυτά μπορούν να χρησιμοποιηθούν και για τη δοκιμή διαφορετικών μεθόδων χορήγησης φαρμάκων.

«Το εύρημα αυτό προστίθεται στις αυξανόμενες ενδείξεις ότι τα μικροσκοπικά αυτά σκουλήκια μπορούν να διαδραματίσουν πολύτιμο ρόλο στη μελέτη του εγκεφάλου», δήλωσε ο καθηγητής.

«Κάθε χρόνο χρησιμοποιούνται σχεδόν ένα εκατομμύριο ποντίκια και αρουραίοι στην έρευνα στο Ηνωμένο Βασίλειο. Η χρήση των συγκεκριμένων σκουληκιών θα μπορούσε ενδεχομένως να μειώσει αυτόν τον αριθμό, προσφέροντας παράλληλα τις απαντήσεις που χρειαζόμαστε για την ανάπτυξη καλύτερων θεραπειών για σοβαρές ψυχικές παθήσεις» κατέληξε ο επικεφαλής της μελέτης.

Πηγη: https://healthpharma.gr/