Η «μαγική» πρωτεΐνη που φρενάρει τη γήρανση και προφυλάσσει από τις ασθένειες

Υπάρχει τρόπος να γερνάμε αλλά να παραμένουμε υγιείς, χωρίς ασθένειες και χρόνιες νόσους να μας ταλαιπωρούν και να μειώνουν την ποιότητα της ζωής; Το μυστικό για υγιή γηρατειά πιστεύουν ότι ανακάλυψαν αυστραλοί ερευνητές σε μια «μαγική» πρωτεΐνη που βρίσκεται στην «καρδιά» των κυττάρων και η οποία μπορεί να παίξει καθοριστικό ρόλο στην αναστροφή της διαδικασίας της γήρανσης.

Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου Queensland βρήκαν ότι η πρωτεΐνη ATSF-1 έχει το ρόλο ρυθμιστή που κρατά την ισορροπία ανάμεσα στη δημιουργία νέων μιτοχονδρίων και την επανόρθωση των κατεστραμμένων. Η πρωτεΐνη- μάστορας που ενεργοποιείται, εντοπίζει και αναλαμβάνει τις επισκευές των φθαρμένων μιτοχονδρίων ενδεχομένως να κρατά και το κλειδί της αντιγήρανσης κατά την έρευνα που δημοσιεύθηκε στο Nature Cell Biology.

Υπενθυμίζεται ότι τα μιτοχόνδρια αποτελούν τα εργαστήρια παραγωγής ενέργειας του σώματός μας. Αυτά τα μικρά οργανίδια εντός των κυττάρων είναι υπεύθυνα για την παραγωγή της ενέργειας που απαιτεί το ανθρώπινο σώμα. Με την πάροδο του χρόνου ωστόσο, μειώνεται η αποδοτικότητα των μιτοχονδρίων με αποτέλεσμα να μην παράγεται η ενέργεια που απαιτείται, προκειμένου να διεκπεραιωθούν οι διάφορες κυτταρικές λειτουργίες. Επιπρόσθετα τα τοξικά υποπροϊόντα της δράσης των μιτοχονδρίων συμβάλλουν στον ρυθμό γήρανσης των κυττάρων.

«Σε συνθήκες κυτταρικού στρες, όταν το μιτοχονδριακό DNA έχει καταστραφεί, η πρωτεΐνη ATSF-1 αναλαμβάνει τις ‘επισκευές’ προάγοντας έτσι την κυτταρική υγεία και τη μακροζωία», εξηγεί ο Δρ Steven Zuryn, αναπληρωτής καθηγητής στο Ινστιτούτο Εγκεφάλου του Πανεπιστημίου του Queensland.

Οι ερευνητές μελέτησαν τη δράση του ATFS-1 σε σκώληκες C. elegans και διαπίστωσαν ότι η ενίσχυση της λειτουργίας της προάγει την κυτταρική υγεία, γεγονός που πρακτικά σημαίνει ότι οι σκώληκες παρέμειναν σε εγρήγορση και κινητικότητα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

«Δεν έζησαν περισσότερο [ τα C. elegans], αλλά ήταν πιο υγιή καθώς γερνούσαν», εξήγησε ο ερευνητής και συμπλήρωσε ότι «η μιτοχονδριακή δυσλειτουργία βρίσκεται στον πυρήνα πολλών νόσων που που σχετίζονται με την ηλικία, όπως η άνοια και η νόσος του Πάρκινσον. Το εύρημα μας θα μπορούσε να συμβάλλει στην υγιή γήρανση και να έχει οφέλη για τα άτομα με κληρονομικές μιτοχονδριακές ασθένειες».

Η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο τα κύτταρα αναλαμβάνουν τις «επισκευές» των κατεστραμένων μιτοχονδρίων αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προόδου με σκοπό τον εντοπισμό τρόπων πρόληψης της μιτοχονδριακής βλάβης, επομένως και της κυτταρικής φθοράς και γήρανσης.

Ο απώτερος στόχος της έρευνας όπως εξηγεί ο Δρ Michael Dai από το Ινστιτούτου Εγκεφάλου του Πανεπιστημίου Queensland. είναι να δοθεί παράταση στην υγιή λειτουργία των ιστών και των οργάνων που συνήθως μειώνεται με την πάροδο του χρόνου και τη διαδικασία της γήρανσης, κατανοώντας το ρόλο των μιτοχονδρίων  σε αυτή τη διαδικασία. «Μπορεί τελικά να σχεδιάσουμε παρεμβάσεις που διατηρούν το μιτοχονδριακό DNA πιο υγιές για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, βελτιώνοντας έτσι την ποιότητα της ζωής μας» καταλήγει.

 

 

Πηγη: https://www.ygeiamou.gr/

Ελληνική μελέτη για τον «μαγικό ζωμό» που μειώνει δραστικά τα συμπτώματα των λοιμώξεων

Ένα μίγμα από εκχυλίσματα αιθέριων ελαίων από τρία βότανα, (φασκόμηλο, δίκταμο και θυμάρι), μειώνει σημαντικά την ένταση και τη συχνότητα των συμπτωμάτων ήπιας έως μέτριας νόσησης με Covid-19, σύμφωνα με μελέτη επιστημόνων του Πανεπιστημίου Κρήτης, που δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο επιστημονικό περιοδικό «Diseases».

 

Όπως ανέφερε, μιλώντας στο «Πρακτορείο Fm» o πρώτος συγγραφέας της μελέτης, ομότιμος καθηγητής Γενικής Ιατρικής και ΠΦΥ στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Κρήτης, Χρήστος Λιονής, τα ευρήματα της μελέτης αφορούν κυρίως στον πονοκέφαλο, τη μυαλγία, τη γενική κόπωση και τον πυρετό. «Μελετήσαμε σε διάρκεια 2 εβδομάδων, πρώτη, τέταρτη, έβδομη και 14η μέρα, την εξέλιξη των συμπτωμάτων, και εντοπίσαμε την έβδομη μέρα, στατιστικώς σημαντικά αποτελέσματα, τόσο ως προς τη μείωση της έντασης, όσο και ως προς τη συχνότητα των συμπτωμάτων».

Η συλλογή των δεδομένων, έγινε σε τρεις χρονικές περιόδους, σε όλη τη διάρκεια της πανδημίας, οπότε η μελέτη διεξήχθη με όλες τις παραλλαγές, την Α, Β, Δ και Όμικρον, εξήγησε ο κ. Λιονής. Όσον αφορά το ερώτημα πού αλλού θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί αυτό το μείγμα αιθέριων ελαίων, ο κ. Λιονής απάντησε ότι η εν λόγω μελέτη ανοίγει δρόμο για τη συζήτηση της χρήσης του μείγματος και για άλλες λοιμώξεις ήπιας έως μέτριας βαρύτητας, αναφέροντας παράλληλα πόσο σημαντικός είναι ο μηχανισμός με τον οποίο δρα το εν λόγω μείγμα αιθέριων ελαίων.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

 

 

Πηγη: https://www.news4health.gr/

Το 40% των προβλεπόμενων περιπτώσεων άνοιας μπορεί να καθυστερήσει με τον έλεγχο αυτών των παραγόντων κινδύνου

Έως και 55 εκατομμύρια προβλεπόμενες περιπτώσεις άνοιας παγκοσμίως έως το 2050 θα μπορούσαν να καθυστερήσουν ή να αποφευχθούν με τον έλεγχο 12 παραγόντων κινδύνου, αναφέρουν η Πανελλήνια Ομοσπονδία Νόσου Alzheimer και Συναφών Διαταραχών και η Παγκόσμια Εταιρεία Νόσου Alzheimer (ADI), με αφορμή τον Παγκόσμιο Μήνα Νόσου Alzheimer, σημειώνοντας ότι η μείωση του κινδύνου παραμένει το μόνο αποδεδειγμένο εργαλείο πρόληψης.

Παράλληλα επισημαίνουν ότι μέχρι το 2050 προβλέπεται να ζουν 298.617 άτομα με άνοια στην Ελλάδα και ότι και 119.446 περιπτώσεις από αυτές ή το 40% των προβλεπόμενων περιπτώσεων άνοιας θα μπορούσαν να καθυστερήσουν ή ενδεχομένως ακόμη και να αποφευχθούν αντιμετωπίζοντας μόνο 12 παράγοντες κινδύνου.

Οι 12 παράγοντες κινδύνου της άνοιας

Στους παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνονται το κάπνισμα, η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ, η σωματική αδράνεια, η σπάνια κοινωνική επαφή, οι τραυματισμοί στο κεφάλι και καταστάσεις όπως ο διαβήτης, η απώλεια ακοής, η κατάθλιψη, η παχυσαρκία, η υπέρταση, η ατμοσφαιρική ρύπανση και η περιορισμένη πρόσβαση στην προσχολική εκπαίδευση.

Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Νόσου Alzheimer και Συναφών Διαταραχών και η ADI καλούν την Πολιτεία να χρηματοδοτήσει επειγόντως την έρευνα για τη μείωση του κινδύνου, την εκπαίδευση και υπηρεσίες υποστήριξης, για να καθυστερήσουν ή να αποτρέψουν έως και 55 εκατομμύρια από τις παγκόσμια προβλεπόμενες 139 εκατομμύρια περιπτώσεις άνοιας έως το 2050, που ισοδυναμεί με 119.446 περιπτώσεις στην Ελλάδα.

Πρόοδοι στην ανάπτυξη φαρμάκων για την άνοια – Γιατί δεν μπορούμε να περιμένουμε;

Φέτος έχει σημειωθεί πρόοδος στις πιθανές φαρμακευτικές θεραπείες για την άνοια που έχει φέρει ελπίδα σε πολλούς ανθρώπους που ζουν με άνοια και στους περιθάλποντές τους. Ωστόσο, αυτές οι θεραπείες μπορεί να μην είναι κατάλληλες ή διαθέσιμες για κάθε άτομο που ζει με άνοια.

H πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Νόσου Alzheimer και Συναφών Διαταραχών Μάγδα Τσολάκη, τονίζει ότι «παρόλη την ελπίδα που δημιουργούν τα υπό έγκριση νέα φάρμακα, αυτά απευθύνονται σε άτομα με ήπια νοητική διαταραχή και ήπια άνοια, καθυστερώντας την εξέλιξη της νόσου και δεν αποτελούν θεραπεία της. Ακόμα όμως κι αν στο μέλλον βρεθεί το φάρμακο που θα θεραπεύει τη νόσο, πάντοτε η πρόληψη θα είναι το σημαντικότερό μας εργαλείο, ώστε να μην νοσήσουμε και να χρειαστούμε φαρμακευτική αγωγή».

Μόνο 40 κυβερνήσεις παγκοσμίως έχουν αναπτύξει μέχρι στιγμής εθνικά σχέδια για την άνοια, με ακόμη λιγότερες από αυτές να περιλαμβάνουν στρατηγικές μείωσης του κινδύνου. Ως αποτέλεσμα, οι κυβερνήσεις χάνουν ένα ζωτικό εργαλείο για την καθυστέρηση ή την πρόληψη μελλοντικών υποθέσεων.

Κουβαλώντας το φορτίο μόνος – Η ανάγκη για επείγουσες κρατικές επενδύσεις

Αν και τα άτομα μπορούν να εφαρμόσουν αλλαγές στον τρόπο ζωής τους για να μειώσουν τον κίνδυνο εμφάνισης άνοιας ή να επιβραδύνουν την πρόοδο της άνοιας, η Πολιτεία έχει να διαδραματίσει σαφή ρόλο στη μείωση του κοινωνικού κινδύνου, σημειώνει η κ. Τσολάκη.

Παράλληλα τονίζει ότι είναι σαφής η επείγουσα ανάγκη για ανάμειξη της Πολιτείας ως απάντηση στα αυξανόμενα κρούσματα άνοιας.

«Ήδη στο Εθνικό Στρατηγικό Σχέδιο για την άνοια- Alzheimer, το οποίο εγκρίθηκε από την ελληνική κυβέρνηση το 2016, περιλαμβάνονται δράσεις πρόληψης που αφορούν στην ενημέρωση και εκπαίδευση του πληθυσμού σχετικά με τις μεθόδους πρόληψης της άνοιας, καθώς και τον σχεδιασμό και την εφαρμογή σχετικών προληπτικών προγραμμάτων. Φυσικά υπάρχει χώρος και ανάγκη να ενισχυθούν και να επεκταθούν οι δράσεις πρόληψης με τη δημιουργία κι άλλων κρατικών δομών που θα προσφέρουν δωρεάν υπηρεσίες πρόληψης, έγκαιρης διάγνωσης, παρακολούθησης θεραπευτικών προγραμμάτων και προγραμμάτων υποστήριξης των περιθαλπόντων. Από τις αναφορές μας στο υπουργείο Υγείας για τα 3 Κέντρα Ημέρας της Alzheimer Hellas, το 50% των ωφελούμενων παρακολουθούν προγράμματα για προληπτικούς λόγους, ενώ το άλλο 50% μέσω της συμμετοχής του στα προγράμματα που προσφέρονται επιδιώκει τη διατήρηση των νοητικών του λειτουργιών για όσο μεγαλύτερο διάστημα είναι δυνατόν για τον καθένα ξεχωριστά» προσθέτει η κ. Τσολάκη.

Η χρηματοδότηση τέτοιων πρωτοβουλιών μπορεί ακόμη και να διασταυρωθεί με άλλους στόχους της Πολιτείας, όπως η μείωση των ποσοστών καπνίσματος και παχυσαρκίας, η αντιμετώπιση ζητημάτων ψυχικής υγείας όπως η κατάθλιψη ή η βελτίωση της πρόσβασης σε ακουστικά βαρηκοΐας, η χρήση των οποίων έχει αποδειχθεί ότι επιβραδύνει την νοητική έκπτωση σε όσους αντιμετωπίζουν απώλεια ακοής.

 

 

Πηγη: https://healthstories.gr/

Νέες επιστημονικές ανακαλύψεις για τη διάγνωση και τη θεραπεία νευρολογικών παθήσεων από το Κέντρο Χέλμχολτς του Μονάχου

Νέες ελπίδες για τη διάγνωση και τη θεραπεία  νευρολογικών παθήσεων, όπως η νόσος Αλτσχάιμερ, η πολλαπλή σκλήρυνση και το εγκεφαλικό, δίνει ανακάλυψη των επιστημόνων του Κέντρου Χέλμχολτς, στο Μόναχο, οι οποίοι βρήκαν τρόπους μη επεμβατικής απεικόνισης του κρανίου.

Σύμφωνα με ανακοίνωση του επιστημονικού Κέντρου, οι νευρολογικές ασθένειες προκαλούν σοβαρές βλάβες λόγω της νευροφλεγμονής που δημιουργείται στα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος, αλλά η διαχείριση αυτής της φλεγμονής αποτελεί σημαντική ιατρική πρόκληση, καθώς ο εγκέφαλος προστατεύεται από το κρανίο και τις μεμβράνες που τον καθιστούν λιγότερο προσβάσιμο σε θεραπευτικές προσεγγίσεις. Παλαιότερα οι επιστήμονες είχαν καταφέρει να εντοπίσουν «μονοπάτια» τα οποία οδηγούν από τον μυελό των οστών του κρανίου προς τον εγκέφαλο, αλλά τώρα οι επιστήμονες του Κέντρου Χέλμχολτς  με επικεφαλής τον καθηγητή Νευροεπιστήμονα Αλί Ερτούρκ, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο και το Πολυτεχνείο του Μονάχου, ανακάλυψαν ότι τα κύτταρα στον μυελό των οστών του κρανίου είναι μοναδικά ως προς τη σύνθεση και την απόκρισή τους στη νόσο. «Αυτά τα ευρήματα προσφέρουν νέες δυνατότητες για τη διάγνωση και τη θεραπεία νευρολογικών παθήσεων και φέρνουν επανάσταση στην παρακολούθηση της υγείας του εγκεφάλου με τη μη επεμβατική απεικόνιση του κρανίου», αναφέρει το Κέντρο.

Ο Αλί Ερτούρκ από την πλευρά του εξηγεί ότι οι νέες ανακαλύψεις «ανοίγουν μυριάδα δυνατοτήτων για τη διάγνωση και τη θεραπεία εγκεφαλικών ασθενειών και μπορούν να φέρουν επανάσταση στην κατανόησή μας για τις νευρολογικές παθήσεις». Θα μπορούσαμε έτσι να φτάσουμε «σε πιο αποτελεσματική παρακολούθηση καταστάσεων όπως το Αλτσχάιμερ και το εγκεφαλικό και ενδεχομένως να βοηθήσουμε και στην πρόληψη της εμφάνισης αυτών των ασθενειών, επιτρέποντας την έγκαιρη ανίχνευση», σημειώνει ο επιστήμονας.

«Κοιτάζοντας προς το μέλλον», καταλήγει η ανακοίνωση του Κέντρου Χέλμχολτς, «οι ερευνητές οραματίζονται ότι τα ευρήματά τους θα μπορούσαν να μεταφραστούν στην κλινική πράξη με τη μη επεμβατική απεικόνιση του κρανίου». «Ακόμη και χρησιμοποιώντας φορητές συσκευές, θα μπορούμε με πιο προσιτό και πρακτικό τρόπο να παρακολουθούμε την υγεία του εγκεφάλου. Ελπίζουμε ότι αυτή η προσέγγιση θα βελτιώσει σημαντικά τη διάγνωση, την παρακολούθηση και ενδεχομένως ακόμη και τη θεραπεία των νευρολογικών διαταραχών, φέρνοντάς μας ένα βήμα πιο κοντά στην αποτελεσματικότερη διαχείριση αυτών των καταστροφικών καταστάσεων», προσθέτει ο κ. Ερτούρκ.

 

 

Πηγη: https://healthmag.gr/

Η έγχυση πρωτεΐνης κατά της γήρανσης ενισχύει τη μνήμη των πιθήκων

Η ένεση σε γερασμένους πιθήκους με πρωτεΐνη «παράγοντα μακροζωίας» μπορεί να βελτιώσει τη γνωστική τους λειτουργία, αποκαλύπτει μια μελέτη.  Τα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν στις 3 Ιουλίου στο Nature Aging   θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε νέες θεραπείες για νευροεκφυλιστικές ασθένειες.

Είναι η πρώτη φορά που η αποκατάσταση των επιπέδων της klotho – μιας φυσικής πρωτεΐνης που μειώνεται στο σώμα μας με την ηλικία – έχει αποδειχθεί ότι βελτιώνει τη γνωστική λειτουργία σε ένα πρωτεύον. Προηγούμενη έρευνα σε ποντίκια είχε δείξει ότι οι ενέσεις klotho μπορούν να παρατείνουν τη ζωή των ζώων και να αυξήσουν τη συναπτική πλαστικότητα  — την ικανότητα ελέγχου της επικοινωνίας μεταξύ των νευρώνων, σε διασταυρώσεις που ονομάζονται συνάψεις.

«Δεδομένων των στενών γενετικών και φυσιολογικών παραλληλισμών μεταξύ πρωτευόντων και ανθρώπων, αυτό θα μπορούσε να προτείνει πιθανές εφαρμογές για τη θεραπεία ανθρώπινων γνωστικών διαταραχών», λέει ο Marc Busche, νευρολόγος στην ομάδα του Ινστιτούτου Έρευνας Άνοιας του Ηνωμένου Βασιλείου στο University College του Λονδίνου.

Η πρωτεΐνη πήρε το όνομά της από την ελληνική θεά Clotho, μια από τις Μοίρες, που περιστρέφει το νήμα της ζωής.

Η μελέτη περιελάμβανε τον έλεγχο των γνωστικών ικανοτήτων παλιών μακάκων ρέζους ( Macaca mulatta ), ηλικίας περίπου 22 ετών κατά μέσο όρο, πριν και μετά από μία μόνο ένεση klotho. Για να γίνει αυτό, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν ένα πείραμα συμπεριφοράς για να ελέγξουν τη χωρική μνήμη: οι πίθηκοι έπρεπε να θυμούνται τη θέση μιας βρώσιμης λιχουδιάς, που είχε τοποθετηθεί σε ένα από τα πολλά πηγάδια από τον ερευνητή, αφού τους έκρυψε.

Η συν-συγγραφέας της μελέτης Dena Dubal, γιατρός-ερευνήτρια στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια, στο Σαν Φρανσίσκο, συγκρίνει το τεστ με την ανάμνηση του σημείου που αφήσατε το αυτοκίνητό σας σε ένα χώρο στάθμευσης αυτοκινήτων ή με την ανάμνηση μιας σειράς αριθμών μερικά λεπτά μετά το άκουσμα. Τέτοιες εργασίες γίνονται πιο δύσκολες με την ηλικία.

Οι πίθηκοι απέδωσαν σημαντικά καλύτερα σε αυτές τις δοκιμές μετά τη λήψη του klotho – πριν από τις ενέσεις εντόπισαν τα σωστά φρεάτια περίπου στο 45% του χρόνου, σε σύγκριση με περίπου 60% του χρόνου μετά την ένεση. Η βελτίωση διατηρήθηκε για τουλάχιστον δύο εβδομάδες. Σε αντίθεση με προηγούμενες μελέτες που αφορούσαν ποντίκια, σχετικά χαμηλές δόσεις klotho ήταν αποτελεσματικές. Αυτό προσθέτει ένα στοιχείο πολυπλοκότητας στα ευρήματα, το οποίο υποδηλώνει έναν πιο διαφοροποιημένο τρόπο δράσης από ό,τι πιστεύαμε προηγουμένως, λέει ο Busche.

Δεν είναι ακόμα σαφές πώς ακριβώς η ένεση klotho έχει αυτή την επίδραση στη γνωστική λειτουργία ή γιατί διαρκεί τόσο πολύ. Ο ίδιος ο Klotho δεν μπορεί να περάσει το φράγμα από το αίμα στον εγκέφαλο και η αποκάλυψη του μηχανισμού του είναι θέμα εύρεσης των ενδιάμεσων προϊόντων, εξηγεί ο Dubal. Αλλά αυτή η μελέτη «μας δίνει σίγουρα ελπίδα», λέει, «και υπάρχει ένας πολύ ισχυρός λόγος να μεταβούμε σε κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους τώρα».

Ο Gøril Rolfseng Grøntvedt, νευρολόγος στο Νορβηγικό Πανεπιστήμιο Επιστήμης και Τεχνολογίας στο Τρόντχαϊμ, συμφωνεί ότι απαιτείται περαιτέρω εργασία για να απαντηθούν τέτοιες ερωτήσεις. Η Grøntvedt και η ομάδα της ανακάλυψαν προηγουμένως ότι τα άτομα με Αλτσχάιμερ που έχουν φυσικά υψηλότερα επίπεδα klotho τείνουν να παρουσιάζουν λιγότερη γνωστική εξασθένηση από ό,τι εκείνοι με χαμηλότερα επίπεδα   .

Αυτό αυξάνει την πιθανότητα ότι η τεχνητή αύξηση του klotho μπορεί να έχει ευεργετικά αποτελέσματα. Η καλύτερη κατανόηση του τρόπου δράσης της πρωτεΐνης θα είναι «κρίσιμη» για την αξιοποίηση των κλινικών δυνατοτήτων της, λέει ο Grøntvedt.

 

 

Πηγη: https://healthmag.gr/

Ερευνητές του Yale βρήκαν νέο δρόμο για τη θεραπεία του καρκίνου

Φαντάζει εντυπωσιακό και είναι, αλλά μέρα με την ημέρα, οι ερευνητές πλησιάζουν όλο και περισσότερο στη λύση του αιώνα. Τα μηνύματα είναι αισιόδοξα, αν και θα χρειαστούν επιπλέον έρευνες και κλινικές δοκιμές, αλλά ερευνητές από το Yale ανακάλυψαν πώς μπορούν να στοχεύσουν στους καρκινικούς όγκους.

Η έρευνα τους ανοίγει έναν νέο δρόμο για τη θεραπεία του καρκίνου.

Τα ευρήματα της μελέτης

Πρόσφατη μελέτη από το Yale δείχνει ότι στα καρκινικά κύτταρα υπάρχουν πρόσθετα χρωμοσώματα, τα οποία είναι απαραίτητα για την ανάπτυξη όγκων. Η αφαίρεση αυτών των επιπλέον χρωμοσωμάτων αναστέλλει το σχηματισμό όγκων. Τα ευρήματα, είπαν οι ερευνητές, δείχνουν ότι η επιλεκτική στόχευση επιπλέον χρωμοσωμάτων μπορεί να προσφέρει μια νέα οδό για τη θεραπεία του καρκίνου. Η μελέτη δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο περιοδικό Science. Τα ανθρώπινα κύτταρα έχουν τυπικά 23 ζεύγη χρωμοσωμάτων. Τα επιπλέον χρωμοσώματα είναι μια ανωμαλία γνωστή ως ανευπλοειδία.

Τι είναι η ανευπλοειδία;

Η ανευπλοειδία είναι μια αριθμητική χρωμοσωμική ανωμαλία στην οποία υπάρχει ένα επιπλέον ή ένα λιγότερο χρωμόσωμα. Είναι η συνηθέστερη χρωμοσωμική ανωμαλία με κλινικό αντίκτυπο. Τα άτομα με ανευπλοειδία λέγοντα ανευπλοειδή. Συνήθως τα ανευπλοειδή άτομα έχουν τρισωμία (τρία αντί για δύο αντίγραφα ενός χρωμοσώματος) ή μονοσωμία (με ένα μόνο αντίγραφο ενός χρωμοσώματος).

Και οι δύο καταστάσεις έχουν σοβαρές επιπτώσεις στο φαινότυπο ενός ατόμου, ο οποίος είναι σε όλες τις περιπτώσεις σωματική ή/και νοητική υστέρηση. Ανευπλοειδία εμφανίζεται τουλάχιστον στο 5% των διαπιστωμένων κυήσεων.

«Αν κοιτάξετε το φυσιολογικό δέρμα ή τον κανονικό πνευμονικό ιστό, για παράδειγμα, το 99,9% των κυττάρων θα έχουν τον σωστό αριθμό χρωμοσωμάτων», δήλωσε ο Jason Sheltzer, επίκουρος καθηγητής χειρουργικής στο Yale School of Medicine και επικεφαλής της μελέτης. «Αλλά γνωρίζουμε για περισσότερα από 100 χρόνια ότι σχεδόν όλοι οι καρκίνοι είναι ανευπλοειδείς».

Μια νέα τεχνική γονιδιακής μηχανικής

Στη μελέτη τους ωστόσο δεν ήταν σαφές τι ρόλο έπαιξαν τα επιπλέον χρωμοσώματα στον καρκίνο – για παράδειγμα, εάν προκαλούν καρκίνο ή προκαλούνται από αυτόν.

«Για πολύ καιρό, παρατηρούμε την ανευπλοειδία αλλά χωρίς να τη διαχειριστούμε. Απλώς δεν είχαμε τα κατάλληλα εργαλεία», αναφέρει ο Sheltzer. «Αλλά σε αυτή τη μελέτη, χρησιμοποιήσαμε την τεχνική γονιδιακής μηχανικής CRISPR για να αναπτύξουμε μια νέα προσέγγιση για την εξάλειψη ολόκληρων χρωμοσωμάτων από τα καρκινικά κύτταρα, κάτι που αποτελεί σημαντική τεχνική πρόοδο. Η δυνατότητα χειρισμού των ανευπλοειδών χρωμοσωμάτων με αυτόν τον τρόπο θα οδηγήσει σε μεγαλύτερη κατανόηση του τρόπου λειτουργίας τους».

Χρησιμοποιώντας την προσέγγισή τους – την οποία ονόμασαν Αποκατάσταση δισωμίας σε ανευπλοειδικά κύτταρα χρησιμοποιώντας το CRISPR Targeting ή ReDACT – οι ερευνητές στόχευσαν την ανευπλοειδία στο μελάνωμα, τον καρκίνο του στομάχου και τις κυτταρικές σειρές των ωοθηκών.

«Όταν εξαλείψαμε την ανευπλοειδία από το γονιδίωμα αυτών των καρκινικών κυττάρων, αυτά τα κύτταρα έχασαν την ικανότητά τους να σχηματίζουν όγκους», είπε ο Sheltzer.

Με βάση αυτό το εύρημα, οι ερευνητές πρότειναν ότι τα καρκινικά κύτταρα μπορεί να έχουν «εθισμό στην ανευπλοειδία» – ένα όνομα που αναφέρεται σε προηγούμενη έρευνα που ανακάλυψε ότι η εξάλειψη των ογκογονιδίων, τα οποία μπορούν να μετατρέψουν ένα κύτταρο σε καρκινικό κύτταρο, διαταράσσει τις ικανότητες σχηματισμού όγκου των καρκίνων. Αυτό το εύρημα οδήγησε σε ένα μοντέλο ανάπτυξης καρκίνου που ονομάζεται «εθισμός στα ογκογονίδια».

Κατά τη διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο ένα επιπλέον αντίγραφο του χρωμοσώματος 1q μπορεί να προάγει τον καρκίνο, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι πολλαπλά γονίδια διεγείρουν την ανάπτυξη καρκινικών κυττάρων όταν υπερεκπροσωπούνταν – επειδή κωδικοποιούνταν σε τρία χρωμοσώματα αντί για τα δύο τυπικά.

Αυτή η υπερέκφραση ορισμένων γονιδίων έδειξε επίσης στους ερευνητές μια ευπάθεια που θα μπορούσε να εκμεταλλευτεί για να στοχεύσει καρκίνους με ανευπλοειδία.

Επιπλέον, παρατήρησαν ότι αυτή η ευαισθησία σήμαινε ότι τα φάρμακα θα μπορούσαν να ανακατευθύνουν την κυτταρική εξέλιξη μακριά από την ανευπλοειδία, αφήνοντας έναν κυτταρικό πληθυσμό με φυσιολογικούς αριθμούς χρωμοσωμάτων και, επομένως, μειώνοντας τις πιθανότητες να γίνουν καρκινικές.

Ο Sheltzer στοχεύει να μεταφέρει αυτό το έργο σε ζωικά μοντέλα, να αξιολογήσει πρόσθετα φάρμακα και άλλες ανευπλοειδίες και να συνεργαστεί με φαρμακευτικές εταιρείες για να προχωρήσει σε κλινικές δοκιμές.

 

 

Πηγη: https://www.oloygeia.gr/

Ανακαλύφθηκε θεραπεία για την λιποπρωτεΐνη α, την “άπιαστη” και πιο επικίνδυνη χοληστερόλη

Ένα νέο φάρμακο προσφέρει μια πρωτοποριακή θεραπεία για τη λιποπρωτεΐνη α, την πιο επικίνδυνη χοληστερόλη που αυξάνει τον κίνδυνο καρδιακής προσβολής και εγκεφαλικού.

Τα υψηλά επίπεδα λιποπρωτεΐνης α, γνωστή ως Lp(a), επηρεάζουν έναν στους πέντε ανθρώπους παγκοσμίως χωρίς να υπάρχει εγκεκριμένη θεραπεία επί του παρόντος.

Ο καθηγητής Stephen Nicholls, διάσημος καρδιολόγος και διευθυντής του Victorian Heart Institute του Πανεπιστημίου Monash και του Victorian Heart Hospital στο Monash Health, ηγήθηκε της έρευνας και της δοκιμής – ορόσημο, που παρουσιάστηκε στο Ευρωπαϊκό Συνέδριο της Καρδιολογικής Εταιρείας στο Άμστερνταμ και δημοσιεύτηκε χθες 28/8/23 στο JAMA.

Η δοκιμή έδειξε την επιτυχία του πρώτου από του στόματος φαρμάκου που αναπτύχθηκε ποτέ για να στοχεύει την Lp(a) – μειώνοντας αποτελεσματικά τα επίπεδα έως και 65%. Λειτουργεί διαταράσσοντας την ικανότητα αυτής της λιποπρωτεΐνης α να σχηματίζεται στο σώμα.

Η Lp(a) είναι παρόμοια με την LDL χοληστερόλη, που ονομάζεται «κακή χοληστερόλη», αλλά είναι πιο κολλώδης, αυξάνοντας τον κίνδυνο μπλοκαρίσματος και θρόμβων αίματος στις αρτηρίες.

Τα κοινά φάρμακα που μειώνουν την LDL, όπως οι στατίνες, δεν μειώνουν το ίδιο την λιποπρωτεΐνη α. Καθώς είναι σε μεγάλο βαθμό γενετικό το ζήτημα, η Lp(a) είναι επίσης δύσκολο να ελεγχθεί μέσω της διατροφής, της άσκησης και άλλων αλλαγών στον τρόπο ζωής.

Παρόλο που η Lp(a) ανακαλύφθηκε πριν από σχεδόν 60 χρόνια, δεν υπάρχουν ακόμη ευρέως προσβάσιμες θεραπείες για τη μείωσή της.

Ο καθηγητής Nicholls είπε ότι η παγκόσμια ερευνητική βιομηχανία εργάζεται πάνω σε μια στοχευμένη λύση για τη θεραπεία της αυξημένης Lp(a) την τελευταία δεκαετία.

«Όταν πρόκειται για τη θεραπεία της υψηλής Lp(a), ενός γνωστού παράγοντα κινδύνου για καρδιαγγειακή νόσο, οι κλινικοί γιατροί δεν έχουν επί του παρόντος αποτελεσματικά εργαλεία στη φαρέτρα», είπε ο καθηγητής Nicholls.

«Αυτό το φάρμακο αλλάζει το παιχνίδι με περισσότερους από έναν τρόπους. Όχι μόνο έχουμε την επιλογή να μειώσουμε μια άπιαστη μορφή χοληστερόλης, αλλά το να μπορούμε να τη χορηγούμε σε ένα από του στόματος δισκίο σημαίνει ότι θα είναι πιο προσιτή για τους ασθενείς».

“Η Lp(a) είναι ουσιαστικά ένας σιωπηλός δολοφόνος χωρίς διαθέσιμη θεραπεία, αυτό το φάρμακο το αλλάζει.”

Η δοκιμή πραγματοποιήθηκε στο Victorian Heart Hospitalτης Αυστραλίας σε συνεργασία με την Cleveland Clinic στις ΗΠΑ και την Eli Lilly, το φάρμακο θα συνεχιστεί τώρα σε κλινικές δοκιμές μεγαλύτερης φάσης. Μπορεί επίσης να έχει τη δυνατότητα να χρησιμοποιηθεί στη θεραπεία άλλων αγγειακών και βαλβιδοπαθειών.

 

 

Πηγη: https://healthstories.gr/

 

 

Το ΙΜΒΒ ηγείται της Ευρωπαϊκής πρόσκλησης για ετοιμότητα για την επόμενη πανδημία

24082023_UniHealth_EU grant_gr

 

 

Πηγη: https://www.imbb.forth.gr/

 

 

 

Νέα μελέτη αποκαλύπτει τον μηχανισμό με τον οποίο όγκοι του νευρικού συστήματος μετατρέπονται σε κακοήθεια

Μια νέα μελέτη που διεξήχθη στο Ινστιτούτο Μοριακής Βιολογίας και Βιοτεχνολογίας (ΙΜΒΒ) του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ) και δημοσιεύτηκε χθες στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό PNAS, διερευνά τις οδούς μέσα από τις οποίες οι εσωτερικές διεργασίες των καρκινικών κυττάρων και οι αλληλεπιδράσεις με το μικροπεριβάλλον τους, οδηγούν στην ανάπτυξη όγκου στον εγκέφαλο και την πορεία του προς την κακοήθεια.

Κάθε χρόνο, 6 στους 100.000 ανθρώπους (παιδιά και ενήλικες) λαμβάνουν διάγνωση κάποιας μορφής καρκίνου στον εγκέφαλο και στο νευρικό σύστημα. Οι περισσότεροι θα υποβληθούν σε συνδυαστική θεραπεία με ακτινοβολίες και χημειοθεραπεία, ωστόσο μονάχα το 33% θα επιβιώσει για 5 χρόνια. Το προσδόκιμο ζωής για την πλειοψηφία θα είναι 18 μήνες με δύο χρόνια.

Ενώ υπάρχει έντονο ερευνητικό ενδιαφέρον για τους νευρικούς καρκίνους, οι υφιστάμενες θεραπείες εξακολουθούν να μην είναι πολύ αποτελεσματικές. Ο λόγος έγκειται στο γεγονός ότι οι νευρικοί όγκοι αποτελούνται από ποικίλα κύτταρα, καρκινικά και μη. Μόνο ένα υποσύνολο αυτών φέρει τον συνδυασμό των μεταλλαγών που συμβάλλει στη γέννηση και διατήρηση του όγκου, ωστόσο είναι άγνωστο με ποιους μηχανισμούς δρουν οι ομάδες αυτών των κυττάρων. Τα κύτταρα αυτά ονομάζονται καρκινικά βλαστικά κύτταρα και πιστεύεται ότι, για να επιτύχουν την ανάπτυξη του όγκου, χρησιμοποιούν διαδικασίες με τις οποίες, υπό φυσιολογικές συνθήκες, τα νευρικά βλαστικά κύτταρα δημιουργούν νευρώνες και γλοιοκύτταρα, κατά την ανάπτυξη και την επισκευή ιστού μετά από βλάβη.

Η ερευνητική κοινότητα πιστεύει ότι η πορεία ενός όγκου προς την κακοήθεια είναι συνήθως απόρροια ενός συνδυασμού απορυθμισμένων εσωτερικών διαδικασιών στα καρκινικά βλαστικά κύτταρα και αλληλεπιδράσεων με τους γείτονές τους, όπως κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος που διηθούν τον όγκο.

(Αριστερά) Εικόνα που απεικονίζει τομή μιας μύγας –ξενιστή η οποία φέρει νευρικό όγκο. Λίγα καρκινικά κύτταρα εγκεφάλου (μωβ) ενέθηκαν στην κοιλιά της μύγας. Δεκατέσσερις μέρες αργότερα έχουν επεκταθεί σε όλο της το σώμα, φτάνοντας μέχρι και το κεφάλι. Τα μακροφάγα (πράσινο) και τα καρκινικά κύτταρα (μωβ) συχνά γειτνιάζουν και αλληλεπιδρούν.

(Δεξιά) Μακροφάγα (πράσινο) καταβροχθίζουν και αποικοδομούν καρκινικά νευρικά κύτταρα

Για να μελετήσουν τους μηχανισμούς ογκογένεσης και κακοήθειας στον εγκέφαλο, οι ερευνητές του ΙΜΒΒ Δρ. Χρυσάνθη Βουτυράκη, Δρ. Ευανθία Ζαχαριουδάκη και ο καθηγητής Χρήστος Δελιδάκης (Τμ. Βιολογίας, Πανεπιστήμιο Κρήτης) χρησιμοποίησαν ως μοντέλο τη Δροσόφιλα, γνωστή και ως μύγα του ξυδιού, που με έναν απλό γενετικό χειρισμό μπορεί να αναπτύξει όγκους νευρικών βλαστοκυττάρων.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι, καθώς ο όγκος προχωράει προς την κακοήθεια, η αναπτυξιακή διαδικασία που σχετίζεται με τη νευρική διαφοροποίηση φθίνει, ενώ ταυτόχρονα ενεργοποιούνται οι διαδικασίες που σχετίζονται με αύξηση/πολλαπλασιασμό κυττάρων, τον μεταβολισμό και την ανοσοποίηση. Κάνοντας χρήση επιτηδευμένων γενετικών εργαλείων έδειξαν ότι δύο μονοπάτια που σχετίζονται με την κυτταρική αύξηση, συγκεκριμένα το ογκογονίδιο Myc και ο υποδοχέας της ινσουλίνης, είναι απαραίτητα για την εξέλιξη των όγκων προς την κακοήθεια. Επίσης διαπίστωσαν ότι τα μακροφάγα της μύγας ξενιστή (οι στρατιώτες πρώτης γραμμής άμυνας ενός οργανισμού κατά την εισβολή παθογόνων μικροοργανισμών) διεισδύουν στους όγκους και αντιστέκονται στην ανάπτυξή τους μέσα στον ξενιστή. Η παρατήρηση έδειξε ότι τα μακροφάγα τρώνε καρκινικά κύτταρα (μια διαδικασία γνωστή με το όνομα φαγοκυττάρωση) καθυστερώντας έτσι την ανάπτυξη του όγκου. Όταν στα μακροφάγα μειώσουμε έναν επιφανειακό υποδοχέα που συμμετέχει στη φαγοκυττάρωση μικροοργανισμών, αδυνατούν να δεσμεύσουν αποτελεσματικά τα καρκινικά κύτταρα, με αποτέλεσμα ο όγκος να μεγαλώνει πιο γρήγορα και να σκοτώνει ταχύτερα τον ξενιστή του. Ενώ η φαγοκυττάρωση αντιστέκεται στην εξάπλωση του όγκου, οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι τα μακροφάγα έχουν επίσης την ικανότητα να επιταχύνουν την ανάπτυξη του όγκου μέσω της παραγωγής ελεύθερων ριζών οξυγόνου (ROS) οι οποίες συμβάλλουν στη θνητότητα του ξενιστή.

Τα ευρήματα αυτά συμβάλλουν στην καλύτερη κατανόηση των στρατηγικών ανάπτυξης των νευρικών όγκων και των σύνθετων αλληλεπιδράσεών τους με το μικροπεριβάλλον τους. Μελλοντικά, θα μπορούσαν να αποτελέσουν κατευθυντήριες γραμμές για μελέτες σε θηλαστικά. Επίσης, θα μπορούσαν να συμβάλλουν στον σχεδιασμό και την ανάπτυξη νέων και αποτελεσματικών χημικών η ανοσολογικών στρατηγικών για τη στόχευση της ικανότητας πολλαπλασιασμού των καρκινικών κυττάρων σε όγκους που σχετίζονται με τον εγκέφαλο και το νευρικό σύστημα, με απώτερο στόχο τη βελτίωση του προσδόκιμου ζωής σε καρκινοπαθείς.

Για τη διεκπεραίωση αυτής της εργασίας, η ερευνητική ομάδα στο ΙΜΒΒ έλαβε χρηματοδότηση από το Ελληνικό Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας (ΕΛΙΔΕΚ), το Worldwide Cancer Research και το Ίδρυμα Fondation Sante.

Η επιστημονική δημοσίευση στο PNAS: https://doi.org/10.1073/pnas.2221601120

 

 

Πηγη: https://www.forth.gr/

Γιατί υπάρχει παγκόσμια αύξηση της οστεοαρθρίτιδας [μελέτη]

Η παχυσαρκία είναι ο κύριος παράγοντας κινδύνου που μπορεί να επηρεαστεί.

Το 2020, 595 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως υπέφεραν από οστεοαρθρίτιδα, δηλαδή συχνά επώδυνη φθορά του γόνατος, του ισχίου ή άλλων αρθρώσεων.

Ο αριθμός των ατόμων που πάσχουν αυξάνεται δραματικά. Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό “Lancet Rheumatology” δείχνει ότι η παχυσαρκία είναι πιθανώς ο κύριος παράγοντας κινδύνου που μπορεί να επηρεαστεί.

Στο πλαίσιο της σειράς δημοσιεύσεων σχετικά με την ανάπτυξη, την εξάπλωση και τη σημασία διαφόρων ασθενειών για τον παγκόσμιο πληθυσμό (Global Burden of Disease- GBD), η διεθνής ομάδα μελέτης ανέλυσε πληροφορίες από συνολικά 204 χώρες σε όλο τον κόσμο σχετικά με το θέμα της οστεοαρθρίτιδας και τη δημοσίευσε τώρα.

Σύμφωνα με τη μελέτη, για τα άτομα άνω των 70 ετών, η φθορά των αρθρώσεων ήταν ήδη η έβδομη πιο κοινή αιτία μόνιμης επιβάρυνσης από ασθένειες.

“Παγκοσμίως, περίπου 595 εκατομμύρια άνθρωποι έπασχαν από οστεοαρθρίτιδα το 2020, το οποίο αντιστοιχούσε στο 7,6% του παγκόσμιου πληθυσμού και αντιπροσώπευε αύξηση 132,2% σε σύγκριση με το 1990 (το 1990, το ποσοστό των ατόμων που έπασχαν ήταν 4,8% του πληθυσμού).

Σε σύγκριση με το 2020, ο αριθμός των κρουσμάτων αναμένεται να αυξηθεί κατά 74,9% για την αρθροπάθεια των αρθρώσεων του γόνατος, κατά 48,6% για τη νόσο των αρθρώσεων των δακτύλων, κατά 78,6% για την αρθροπάθεια των αρθρώσεων του ισχίου και κατά 95,1% για άλλες μορφές της νόσου έως το 2050”, σημείωσε η ομάδα συγγραφέων με επικεφαλής τον Jamie Steinmetz (Ινστιτούτο Στατιστικής Υγείας στο Σιάτλ, Πολιτεία Ουάσινγκτον). Το 1990, για κάθε 100.000 άτομα, 233 χρόνια ζωής “χάνονταν” λόγω αναπηρίας εξαιτίας ασθενειών οστεοαρθρίτιδας – μέχρι το 2020, ο αριθμός αυτός είχε αυξηθεί σε 250 χρόνια ανά 100.000 (Years lived with disability- YLD).

Η συχνότητα των ασθενειών ποικίλλει μεταξύ των περιοχών του πλανήτη. Τυποποιημένα με βάση την ηλικία, τουλάχιστον πάνω από το 5,5% των ανθρώπων σε όλες τις περιοχές του κόσμου πάσχουν από τη νόσο. Ο αριθμός των ατόμων που πάσχουν εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις ηλικιακές ομάδες: Το 2020, το 14,8 τοις εκατό των ατόμων άνω των 30 ετών παγκοσμίως έπασχαν από οστεοαρθρίτιδα – μεταξύ των εργαζομένων ηλικίας 30 έως 60 ετών, το ποσοστό ήταν 3,5 τοις εκατό.

Σύμφωνα με τη μελέτη, η αρθροπάθεια του γόνατος είναι πιο συχνή, με ποσοστό όλων των μορφών αρθροπάθειας που κυμαίνεται από περίπου 32% στην Κεντρική Ασία έως περίπου 66% στην Ανατολική Ασία. “Οι αρθρώσεις των ισχίων συνέβαλαν λιγότερο στη συχνότητα αυτών των ασθενειών, αναφέρουν οι συγγραφείς της μελέτης (συχνότητα μεταξύ 3,4 στην Ανατολική Ασία και 9,5 τοις εκατό στη Βόρεια Αμερική). Συνολικά, οι γυναίκες πλήττονται συχνότερα από τη φθορά των αρθρώσεων σε σχέση με τους άνδρες.

Η ηλικία και το φύλο δεν επηρεάζονται. Φαίνεται ότι υπάρχει μόνο ένας παράγοντας κινδύνου που μπορεί να προληφθεί για την αύξηση των ασθενειών με υψηλό φορτίο νόσου, κυρίως λόγω του κυρίως χρόνιου πόνου: το υπερβολικό βάρος ή η παχυσαρκία. “Ο υψηλός δείκτης μάζας σώματος (ΔΜΣ) ήταν ο μόνος αναγνωρίσιμος παράγοντας κινδύνου με συμμετοχή (…) 20,4% (στο συνολικό φορτίο των αρθρώσεων) το 2020”, αναφέρεται στο “Lancet Rheumatology”. Οι γραφικές παραστάσεις δείχνουν τις ΗΠΑ, τη Μεγάλη Βρετανία, την Αργεντινή, τη Ρωσία, την Ιαπωνία και την Αυστραλία ειδικότερα ως τις πιο επιβαρυμένες χώρες. Η Κεντρική Ευρώπη είναι κάπως λιγότερο επιβαρυμένη και οι αφρικανικές χώρες καθώς και χώρες όπως η Ινδονησία ή το Βιετνάμ είναι οι λιγότερο επιβαρυμένες.

Η εξέλιξη με την περαιτέρω αναμενόμενη αύξηση αυτών των ασθενειών αποτελεί σε κάθε περίπτωση μεγάλη πρόκληση. Οι συγγραφείς της μελέτης: “Η ανάγκη για υπηρεσίες περίθαλψης ασθενών λόγω αρθροπάθειας, συμπεριλαμβανομένης της τεχνητής αρθροπλαστικής, η οποία είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική στα τελευταία στάδια της αρθροπάθειας του γόνατος και του ισχίου, θα αυξηθεί σε όλες τις περιοχές του κόσμου. Αυτό όμως θα μπορούσε επίσης να οδηγήσει σε αύξηση της ανισορροπίας της περίθαλψης των πασχόντων, εάν οι χώρες δεν μπορούν πλέον να την αντέξουν οικονομικά”.

 

 

Πηγη: https://www.iatronet.gr/