Κατηγορία: Ενημέρωση

Αξιοσημείωτη αύξηση ιώσεων από ρινοϊούς και εντεροϊούς, καταγράφηκε την τελευταία εβδομάδα από γιατρούς ιδιωτικών νοσοκομείων.

Πρόκειται για παθογόνα, που προκαλούν κυρίως το κοινό κρυολόγημα και μία σειρά συμπτωμάτων σε βρέφη και νήπια.

Τα παραπάνω περιλαμβάνονται στο σημερινό επιδημιολογικό δελτίο του ΕΟΔΥ για τις αναπνευστικές λοιμώξεις. Τα στοιχεία προέρχονται από πέντε ιδιωτικά νοσοκομεία της Αττικής (Ιασώ, Ιατρικό, Λευκός Σταυρός, Metropolitan, Ερρίκος Ντυνάν), ένα της Θεσσαλίας (Ιασώ) και ένα της Θεσσαλονίκης (Διαβαλκανικό).

Από τα στοιχεία που στέλνουν στον ΕΟΔΥ σε εβδομαδιαία βάση, φαίνεται πως από την εργαστηριακή ανάλυση που διενήργησαν τις εβδομάδες από 11 έως 17 Σεπτεμβρίου και 18 έως 24 Σεπτεμβρίου, προέκυψαν τα εξής:

• Σε σύνολο 139 δειγμάτων που εξετάστηκαν για ιούς γρίπης και συγκυτιακό ιό (RSV), 2 δείγματα (1%) ήταν θετικά για ιούς γρίπης, ενώ όλα ήταν αρνητικά για RSV.
• Επί συνόλου 139 δειγμάτων που εξετάστηκαν για αδενοϊό και ρινοϊό – εντεροϊό, 4 δείγματα (3%) ήταν θετικά για αδενοϊό και 50 (36%) για ρινοϊό – εντεροϊό, αντίστοιχα. Τα ευρήματα αποτυπώνονται στο γράφημα που ακολουθεί.

Κριτήρια

Όπως αναφέρεται στην έκθεση του ΕΟΔΥ, η επιλογή των ασθενών που εισάγονται για νοσηλεία και υποβάλλονται σε εργαστηριακό έλεγχο στα παραπάνω νοσοκομεία δεν γίνεται με επιδημιολογικά κριτήρια, αλλά με κριτήρια των θεραπόντων ιατρών των συμμετεχόντων νοσοκομείων.

Η θετικότητα για το κάθε παθογόνο υπολογίζεται επί του συνόλου των δειγμάτων των νοσοκομείων που εξετάστηκαν για το εν λόγω παθογόνο. Η εργαστηριακή διερεύνηση πραγματοποιείται με μεθόδους πολλαπλής ανίχνευσης παθογόνων του αναπνευστικού.

Εξαιρείται επί του παρόντος η εκτίμηση της θετικότητας για τον κορωνοϊό, λόγω ιδιαιτεροτήτων στη διαγνωστική προσπέλαση και αντιμετώπιση της CoViD.

Τι είναι και τι προκαλούν

Ο ρινοϊός αποτελεί την πιο κοινή αιτία του κοινού κρυολογήματος, στον οποίο οφείλεται το 30% – 80% των κρουσμάτων. Το κοινό κρυολόγημα, ωστόσο, μπορεί να προκληθεί και από άλλους ιούς.

Μεταδίδεται συνήθως με δύο τρόπους: μέσω της εισπνοής ή της κατάποσης σταγονιδίων στον αέρα ή της επαφής με μολυσμένα αντικείμενα.

Οι εντεροϊοί προσβάλλουν παιδιά, κυρίως τα νηπιαγωγεία και στους παιδικούς σταθμούς.

Προκαλούν μία ποικιλία συμπτωμάτων, όπως φαρυγγίτιδα, επιπεφυκίτιδα, λαρυγγίτιδα, κοιλιακούς πόνους, διάρροια, πλευροδυνία, μυαλγίες και εξανθήματα. Οι πολύ σοβαρές επιπλοκές είναι σπάνιες.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Τα ακάθαρτα ύδατα ενδέχεται να προκαλέσουν παθολογικά προβλήματα ακόμη και με την άμεση επαφή, χωρίς κατάποση.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, ΠΟΥ, περίπου 1 εκατομμύριο άνθρωποι πεθαίνουν κάθε χρόνο από διάρροια που οφείλεται σε μολυσμένα ύδατα που χρησιμοποιούνται είτε για πόση είτε για την υγιεινή σώματος και χεριών. Σε χώρες με ανεπτυγμένα συστήματα ύδρευσης και αποχέτευσης, οι φυσικές καταστροφές όπως είναι οι σεισμοί και οι πλημμύρες, οδηγούν στην αποσάθρωση των συστημάτων αυτών, οπότε η επέλευση νοσημάτων που ενδημούν σήμερα σε χώρες της Αφρικής και της Ασίας καθίσταται ιδιαίτερα επικίνδυνη. Η κατάσταση περιπλέκεται λόγω των τοξικών ουσιών, εντομοκτόνων, πλαστικών και φυτοφαρμάκων που παρασύρονται με τους εκρηκτικούς χειμάρρους και κατακλύζουν τις κατοικημένες περιοχές.

Τα ακάθαρτα ύδατα ενδέχεται να προκαλέσουν παθολογικά προβλήματα ακόμη και με την άμεση επαφή, χωρίς κατάποση, όπως φλεγμονές δέρματος, αυτιών αναπνευστικού συστήματος ή οφθαλμών. Έτσι ένας άνθρωπος που χρησιμοποιεί το νερό της πλημμύρας για να πλυθεί μπορεί να προσβληθεί από ωτίτιδα ή κρίση βρογχικού άσθματος. Το νερό των πλημμυρών ενδέχεται να είναι έμμεσος πρόξενος ασθενειών, χωρίς επαφή ή πόση, λόγω πολλαπλασιασμού κουνουπιών όπως είναι η ελονοσία ή η λοίμωξη από τον ιό του Δυτικού Νείλου. Ωστόσο τα πιο κοινά από τα λοιμώδη νοσήματα που συνδέονται με τις πλημμύρες ιδιαιτέρως κατά την οξεία φάση του πλημμυρικού φαινομένου σε ευάλωτους πληθυσμούς, εξακολουθούν να αποτελούν φυσικοί ακόλουθοι προσβολής από τη στοματική οδό ή από ανοιχτές πληγές. Η προσβολή συνηθέστερα είναι απότοκος συνειδητής κατάποσης ή τυχαίας κατάποσης εξαιτίας ακάθαρτων χεριών ή χρήσης των υδάτων σε δραστηριότητες καθαριότητας. Τέτοια κοινά νοσήματα είναι:

• Η απλή γαστρεντερίτιδα και άλλες γαστρεντερίτιδες.

Η γαστρεντερίτιδα είναι τοπική προσβολή του εντέρου από παθογόνους μικροοργανισμούς και εκδηλώνεται με έμετο, κοιλιακό πόνο, κακουχία, πυρετό, διάρροια. Η απλή γαστρεντερίτιδα αποτελεί αυτοπεριοριζόμενο σύνδρομο που διαρκεί μερικές ημέρες, δεν έχει έντονα συμπτώματα  και υφίεται πλήρως. Γαστρεντερίτιδες από ειδικά παθογόνα είναι οι λοιμώξεις από έλμινθες (σκουλήκια), η γαστρεντερίτιδα από διαφόρους τύπους σαλμονέλλας, η γαστρεντερίτιδα από σιγκέλλα, οι λοιμώξεις από πρωτόζωα όπως αμοιβάδες, κρυπτοσπορίδια, Giardia. Ακόμη και η απλή κοινή γαστρεντερίτιδα μπορεί να απειλήσει την ζωή, όταν πρόκειται για ανθρώπους με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα. Εάν το ανοσοποιητικό σας σύστημα αντιδρά με επάρκεια και εμφανίσετε αίμα στα κόπρανα, υψηλό πυρετό, ακατάσχετη διάρροια, μυϊκούς πόνους, έντονη εξάντληση, εικόνα σκουληκιών στα κόπρανα, υπόταση ή παρατεταμένα συμπτώματα, ενδέχεται να πάσχετε από γαστρεντερίτιδα σοβαρότερης μορφής.

• Ο τυφοειδής πυρετός

Ο τυφοειδής πυρετός ή εντερικός πυρετός είναι μια δυνητικά θανατηφόρα πολυσυστημική λοίμωξη. Ο όρος προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη νέφος, που περιγράφει την διανοητική σύγχυση και τα νευρολογικά συμπτώματα που χαρακτηρίζουν την ασθένεια. Προκαλείται κυρίως από τον ορότυπο Salmonella enterica typhi και σε μικρότερο βαθμό, τον ορότυπο S enterica paratyphi A, B και C. Τα συμπτώματα διάρροιας συχνά ελλείπουν και συνηθέστερα υπάρχει δυσκοιλιότητα υψηλός πυρετός και κοιλιακός πόνος κεφαλαλγία. Οι φλεγμονώδεις μάζες Peyer που προκαλεί η ασθένεια περιορίζουν τον αυλό του εντέρου και ευθύνονται για την δυσκοιλιότητα που ταλαιπωρεί αρκετούς ασθενείς κατά τη διάρκεια της ασθένειας. Κατά την διαδρομή της νόσου, προοδευτικά εμφανίζεται επίμονη κόπωση, εξάνθημα, λήθαργος, παραλήρημα νευροψυχιατρικές επιπλοκές.

• Η λεπτοσπείρωση

Η λεπτοσπείρωση είναι μια μολυσματική ασθένεια των ανθρώπων και των ζώων που προκαλείται από παθογόνες σπειροχαίτες του γένους Leptospira. Η αποβολή οργανισμών από ούρα μολυσμένων ζώων ιδιαίτερα θηλαστικών και τρωκτικών είναι η πιο σημαντική πηγή μόλυνσης. Η λεπτόσπειρα μπορεί να επιβιώσει σε γλυκό νερό έως και 16 ημέρες και στο έδαφος έως και 24 ημέρες. Μεταδίδεται στους ανθρώπους μέσω ούρων ζώων ή νερού ή χώματος μολυσμένου με ούρα ζώων, που έρχονται σε επαφή με τα μάτια, το στόμα, τη μύτη ή δερματικές πληγές. Οι δερματικές πληγές ενδέχεται να είναι επιπόλαια γδαρσίματα σε υγιές δέρμα, ή επιφανειακά δαγκώματα ζώων ή να πρόκειται για εμβάπτιση μούλιασμα δέρματος σε μολυσμένο νερό.

Η φυσική πορεία της λεπτοσπείρωσης εμπίπτει σε 2 διακριτές φάσεις. Η οξεία φάση της νόσου διαρκεί 5-7 ημέρες και ακολουθείται από μια περίοδο βελτίωσης 1-3 ημερών κατά την οποία η θερμοκρασία του σώματος ελαττώνεται και ο ασθενής μπορεί να γίνει απύρετος και σχετικά ασυμπτωματικός. Στη συνέχεια, η λεπτοσπείρωση είτε υποχωρεί σε μια σχετικά ασυμπτωματική ασθένεια είτε εξελίσσεται σε πιο σοβαρή ασθένεια. Η λεπτοσπείρωση εισβάλει με πυρετό που συνοδεύεται από ρίγη, έντονο πονοκέφαλο, έντονους μυϊκούς πόνους πόνος (συνήθως στη γάμπα και την οσφυϊκή περιοχή), κοιλιακό άλγος, κόκκινα μάτια, ξηρό βήχα, έμετο, κοιλιακό άλγος και διάρροια.  Εάν η νόσος εξελιχτεί σε σοβαρή ασθένεια εμφανίζεται μηνιγγίτιδα και νευρολογικά συμπτώματα. Η κλασική μορφή σοβαρότατης μορφής, είναι γνωστή ως νόσος του Weil και χαρακτηρίζεται από ηπατική βλάβη με ίκτερο, νεφρική προσβολή, πνευμονική δυσλειτουργία και αιμορραγία. Ο θάνατος είναι εξαιρετικά σπάνιος σε περιπτώσεις χωρίς ίκτερο.

• Η ηπατίτιδα Α

Ο ιός της ηπατίτιδας Α είναι ένα είδος ιού της τάξης των Picornavirales , της οικογένειας Picornaviridae. Συνήθως μεταδίδεται με την κατανάλωση τροφής ή πόσιμου νερού μολυσμένου με μολυσμένα κόπρανα. Μπορεί επίσης να μεταδοθεί μέσω στενής επαφής με μολυσμένο άτομο.  Αρκετοί ασθενείς δεν έχουν συμπτώματα. Επί συμπτωμάτων εμφανίζονται αδιαθεσία αρκετών εβδομάδων, ανορεξία, ναυτία, έμετος, απώλεια όρεξης διάρροια, πυρετός και κοιλιακό άλγος. Ο ίκτερος αναπτύσσεται σε πιο σοβαρές περιπτώσεις. Σοβαρές περιπτώσεις οξείας ηπατίτιδας μπορεί να εξελιχθούν σε οξεία ηπατική ανεπάρκεια , που χαρακτηρίζεται από απώλεια της λειτουργικότητας του ήπατος. H ηπατίτις Α μπορεί να προληφθεί με κατάλληλο εμβόλιο.

• Η πολυομυελίτιδα

Η οξεία πολιομυελίτιδα προκαλείται από τον ιό της πολιομυελίτιδας. Η πολιομυελίτιδα είναι εξαιρετικά μεταδοτική. Η ασθένεια μεταδίδεται κυρίως μέσω της κοπράνων-στοματικής οδού , με την κατάποση μολυσμένης τροφής ή νερού. Οι περισσότεροι ασθενείς (95%) με λοιμώξεις από τον ιό της πολιομυελίτιδας είναι ασυμπτωματικοί ή έχουν μόνο ήπια συστηματικά συμπτώματα, όπως φαρυγγίτιδα ή γαστρεντερίτιδα. Η ασύμμετρη αδυναμία, η μυϊκή ατροφία και οι παραλύσεις είναι χαρακτηριστικά σοβαρότερων κλινικών εκδηλώσεων

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Τι αναφέρεται σε σημερινή έκθεση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Ελέγχου Νοσημάτων.

Ασθενείς που εισάγονται σε νοσοκομεία με συμπτώματα στο αναπνευστικό, θα πρέπει να ερωτώνται σχετικά με την έκθεσή τους σε άρρωστα ή νεκρά πτηνά ή άλλα ζώα δύο εβδομάδες πριν από την έναρξη των συμπτωμάτων.

Τα παραπάνω επισημαίνονται σε σημερινή έκθεση του Ευρωπαϊκού Κέντρου Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC), με αφορμή τον κίνδυνο μόλυνσης από ιό της γρίπης των πτηνών Η5 που κυκλοφορούν στην Ευρώπη.

Οι ειδικοί του ECDC εκτιμούν πως ο κίνδυνος παραμένει χαμηλός έως μέτριος για άτομα που εκτίθενται επαγγελματικά ή με άλλο τρόπο σε μολυσμένα πτηνά ή θηλαστικά (άγρια ​​ή οικόσιτα). Προς το παρόν, η μόλυνση ανθρώπων από τη γρίπη των πτηνών παραμένει σπάνια.

Καλούν τους υπεύθυνους των χωρών – μελών να εντείνουν την επιδημιολογική επιτήρηση τους χειμερινούς μήνες, όταν οι ιοί της εποχικής γρίπης κυκλοφορούν στον πληθυσμό.

Για τον εντοπισμό ανθρώπινων λοιμώξεων από τον ιό της γρίπης των πτηνών προτείνεται η ακόλουθη προσέγγιση:

Τα άτομα που εισάγονται σε νοσοκομεία με αναπνευστικά συμπτώματα θα πρέπει να ερωτηθούν σχετικά με την έκθεση σε άρρωστα ή νεκρά πτηνά, άγρια ​​ή άλλα ζώα τις δύο εβδομάδες πριν από την έναρξη των συμπτωμάτων ή πριν από την εισαγωγή (αν δεν μπορεί να καθοριστεί η ημερομηνία έναρξης των συμπτωμάτων).

Θα πρέπει να ελέγχονται από τον γιατρό με βάση την εκτίμηση κινδύνου έκθεσης. Δείγματα από νοσηλευόμενους ασθενείς με πολύ σοβαρές λοιμώξεις από τον ιό της γρίπης θα μπορούσαν να ληφθούν υπόψη για υποτυποποίηση, ιδιαίτερα εάν πιστεύεται ότι αποτελούν μέρος νοσοκομειακής εστίας.

Θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ο έλεγχος ασθενών που νοσηλεύονται στο νοσοκομείο με ανεξήγητη ιογενή εγκεφαλίτιδα/μηνιγγοεγκεφαλίτιδα για τον ιό της εποχικής γρίπης. Δείγματα θετικά για ιό τύπου Α θα πρέπει να υποτυπωθούν περαιτέρω για ιούς εποχικής γρίπης για να αποκλειστεί ο ιός της γρίπης των πτηνών.

Συρροές σοβαρών αναπνευστικών λοιμώξεων που απαιτούν νοσηλεία θα πρέπει να διερευνώνται και να ελέγχονται για ιούς της γρίπης των πτηνών και άλλους ιούς της γρίπης εάν πραγματοποιούνται δοκιμές ρουτίνας για αναπνευστικά παθογόνα είναι ασαφές.

Η επιτήρηση των λυμάτων θα μπορούσε να θεωρηθεί ως ένα πρόσθετο σύστημα παρακολούθησης τοπικά στις πληγείσες περιοχές, ωστόσο, μέχρι στιγμής υπάρχει πολύ περιορισμένη εμπειρία και ενδείξεις ότι η επιτήρηση των λυμάτων χρησιμοποιείται για τον εντοπισμό χαμηλής κυκλοφορίας λοιμώξεων από τον ιό της ζωονοσογόνου γρίπης στον πληθυσμό.

Πηγές:
ECDC

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Πηγη: https://www.dnews.gr/

Για πρώτη φορά στα ιατρικά χρονικά, ένα σύνολο 139 οργανισμών, κυβερνητικών φορέων και διακεκριμένων επιστημόνων από όλο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένου και του Εθνικού Κέντρου «Exercise is Medicine-Greece» από ελληνικής πλευράς, συντάχθηκαν υπέρ μίας παγκόσμιας συμμαχίας για την προώθηση της υγείας μέσω της σωματικής δραστηριότητας. Οι θέσεις των ως άνω οργανισμών παρουσιάστηκαν πρόσφατα σε σχετική δημοσίευση του έγκυρου επιστημονικού περιοδικού British Medical Journal Open, και υποστηρίχθηκαν από την Διεθνή Ολυμπιακή Επιτροπή (ΔΟΕ) με αντίστοιχο δελτίο τύπου.

«Οι μη μεταδοτικές ασθένειες, όπως η στεφανιαία νόσος, τα εγκεφαλικά επεισόδια, η υπέρταση, ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, η άνοια, η κατάθλιψη και ο καρκίνος, εμφανίζουν ραγδαία αύξηση παγκοσμίως που συχνά συνδέεται με την έλλειψη επαρκούς σωματικής δραστηριότητας. Μελέτες έχουν δείξει ότι, τόσο στην Ελλάδα όσο και στις περισσότερες χώρες του κόσμου, τα επίπεδα σωματικής δραστηριότητας είναι χαμηλότερα από αυτά που προτείνονται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) προκειμένου να υπάρξουν οφέλη στην υγεία. Η έλλειψη σωματικής δραστηριότητας μπορεί να αυξήσει τη νοσηρότητα και τη θνησιμότητα, να επιδεινώσει την ποιότητα ζωής και να αυξήσει την οικονομική επιβάρυνση των πολιτών, των εθνικών Συστημάτων Υγείας και συνολικά της κοινωνίας» τονίζει στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο Πρόεδρος του Εθνικού Κέντρου «Exercise is Medicine-Greece» και συμμετέχων στην ομάδα των 139, καθηγητής της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ κ. Αναστάσιος Φιλίππου.

Ο έτερος Έλληνας που συμμετείχε στην συγγραφική ομάδα των 139,Ομότιμος Καθηγητής στο ΤΕΦΑΑ του πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Γιάννης Κουτεντάκης, συμπληρώνει με δήλωσή του, ότι «η σωματική δραστηριότητα συμβάλει -μεταξύ άλλων- στον περιορισμό της συστημικής φλεγμονής η οποία, τελικά, οδηγεί στις προαναφερθείσες ασθένειες». Ο ίδιος πρόσθεσε ότι «ως απόκριση στην παγκόσμια τάση σωματικής υποκινητικότητας, -στα επόμενα 20 χρόνια κανείς σχεδόν δεν θα ιδρώνει κατά την εκτέλεση των εργασιακών του καθηκόντων- κορυφαίοι οργανισμοί του χώρου συγκεντρώθηκαν στο Αμβούργο τον Απρίλιο του 2021 και υπέγραψαν τη “ Διακήρυξη του Αμβούργου“ . Αυτή αντιπροσωπεύει μια διεθνή δέσμευση για λήψη όλων των απαραίτητων μέτρων για την αύξηση της σωματικής δραστηριότητας, ως εργαλείο πρόληψης αλλά και συμπληρωματικής θεραπείας των μη μεταδοτικών ασθενειών, με στόχο τη βελτίωση της υγείας και ποιότητας ζωής όλων των πολιτών».

«Η Διακήρυξη του Αμβούργου είναι μία παγκόσμια συμμαχία για την προώθηση της υγείας μέσω της σωματικής δραστηριότητας, η οποία καλεί τους παρόχους υγείας και τους ειδικούς της άσκησης να συνεργαστούν, προκειμένου να επιτύχουν βιώσιμους στόχους μέσω στρατηγικών που θα αποβλέπουν στην μείωση των δεικτών υποκινητικότητας και σωματικής αδράνειας» καταλήγει μιλώντας στο Αθηναϊκό Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, ο ομότιμος αθηγητής κ. Κουτεντάκης.

Πηγη: https://healthmag.gr/

Το ζήτημα της χρόνιας υπο-επένδυσης στον τομέα της υγείας κατά τις τελευταίες δύο δεκαετίες στα κράτη της Ανατολικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης, όπως η Ελλάδα, η οποία έχει ως αποτέλεσμα σημαντικά λιγότερα έτη υγιούς επιβίωσης για τους πολίτες τους σε σύγκριση με την υπόλοιπη Ευρώπη, συζητήθηκε κατά το πρόσφατο Ευρωπαϊκό Φόρουμ Υγείας Gastein (EHFG 2023), το φημισμένο ευρωπαϊκό συνέδριο για την πολιτική υγείας.

Η ειδική ενότητα με τον τίτλο «Συστήματα υγείας σε κρίση – η περίπτωση των περιφερειακών ευρωπαϊκών κρατών» βασίστηκε στα ευρήματα της πρόσφατης μελέτης «Ο αντίκτυπος της υπο-επένδυσης στο Φάρμακο & τις Υπηρεσίες Υγείας: Οι περιπτώσεις της Πολωνίας, της Ρουμανίας και της Ελλάδας». Η μελέτη υπογραμμίζει την επείγουσα ανάγκη για δράση με στόχο την εξισορρόπηση των ανισοτήτων σε θέματα υγείας μεταξύ των πολιτών των περιφερειακών ευρωπαϊκών κρατών και της υπόλοιπης Ευρώπης.

Οι υψηλού επιπέδου ομιλητές του πάνελ, εκπροσωπώντας αρμόδιους φορείς χάραξης πολιτικής, ενώσεις ασθενών και τη φαρμακοβιομηχανία, σχολίασαν τα αποτελέσματα της μελέτης και αναζήτησαν κοινές προσεγγίσεις και πολιτικές παρεμβάσεις για τη βελτίωση της πρόσβασης σε υγειονομική περίθαλψη και τις εκβάσεις υγείας στην περιφέρεια.

Η μελέτη, που διενεργήθηκε από το Ινστιτούτο Πολιτικών, Οικονομικών & Κοινωνικών Ερευνών (Ι.Π.Ο.Κ.Ε.), με επιστημονικό υπεύθυνο τον Καθηγητή του Ε.Κ.Π.Α., κ. Ιωάννη Υφαντόπουλο, είχε ως κύριο στόχο τη διερεύνηση των επιπτώσεων της υπο-επένδυσης στα υγειονομικά συστήματα στις εκβάσεις υγείας και τη φαρμακευτική περίθαλψη στα 3 επιλεγμένα κράτη, μέσω μακρο- και μικρο-ανάλυσης των πηγών δεδομένων. Η μελέτη υλοποιήθηκε με την ευγενική υποστήριξη της Viatris Europe και παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα νωρίτερα εντός του έτους, από κοινού με την Πανελλήνια Ένωση Φαρμακοβιομηχανίας (ΠΕΦ).

Ειδικά για την Ελλάδα, η ανάλυση παρουσιάζει σημαντική υποχρηματοδότηση του δημόσιου συστήματος υγείας σε σύγκριση με τα υπόλοιπα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και σημαντική μείωση στις δημόσιες δαπάνες υγείας με αντίστοιχη αύξηση στις ιδιωτικές δαπάνες. Η μετακύλιση του κόστους από το δημόσιο τομέα στις τσέπες των Ελλήνων πολιτών επέφερε επιπλέον επιβάρυνση στα ελληνικά νοικοκυριά, δημιουργώντας υψηλά επίπεδα καταστροφικών δαπανών.

Οι παραπάνω μειώσεις των δημοσίων δαπανών επηρέασαν αναπόφευκτα την πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας, αυξάνοντας τις ανικανοποίητες ανάγκες για υγειονομική περίθαλψη, με την Ελλάδα να καταγράφεται ως μία από τις χώρες της Ε.Ε.-27 με τη μεγαλύτερη αύξηση στις ανικανοποίητες υγειονομικές ανάγκες. Επιπλέον, η Ελλάδα συνδέεται με τους χαμηλότερους δείκτες ποιότητας ζωής από όλα τα κράτη της Ε.Ε., με 1 στους 3 Έλληνες (36%) να ζουν με χαμηλή ποιότητα ζωής.

Ο Καθηγητής του Ε.Κ.Π.Α., κ. Ιωάννης Υφαντόπουλος, δήλωσε: «Η δεκαετής οικονομική κρίση, τα 3 μνημόνια και στη συνέχεια η επιδημιολογική κρίση της COVID-19, επηρέασε σημαντικά την υποχρηματοδότηση του συστήματος υγείας στην Ελλάδα. Η κρατική χρηματοδότηση για την Υγεία στη χώρα μας δεν θα πρέπει να εκλαμβάνεται ως σπατάλη δημόσιων πόρων αλλά ως ευκαιρία επένδυσης στην υγεία του πληθυσμού, δηλαδή του ανθρώπινου κεφαλαίου της οικονομίας μας».

Ολόκληρο το κείμενο της μελέτης «Ο αντίκτυπος της υπο-επένδυσης στο Φάρμακο & τις Υπηρεσίες Υγείας: Οι περιπτώσεις της Πολωνίας, της Ρουμανίας και της Ελλάδας» είναι διαθέσιμο εδώ. Η μελέτη δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο Eurohealth Journal, ενώ θα παρουσιαστεί και στο Συνέδριο ISPOR το Νοέμβριο.

Η μελέτη εν συντομία:

• Με τη χρήση μακρο- και μικρο-ανάλυσης πηγών Big Data που καλύπτουν την περίοδο 1960-2021, η μελέτη κατέδειξε ότι οι επενδύσεις στην υγεία, συνολικές δημόσιες και φαρμακευτικές δαπάνες υγείας, δεν επαρκούν σε αυτές τις 3 χώρες, παρά τη μεγάλη οικονομική τους ανάπτυξης κατά τα τελευταία 20 έτη.
• Το ποσοστό του ΑΕΠ για επενδύσεις στην υγεία στις επιλεγμένες χώρες εξακολουθεί να βρίσκεται κάτω από το Μ.Ο. των Ε.Ε.-27 (Ελλάδα 9%, Πολωνία 6,5%, Ρουμανία 5,7% του ΑΕΠ, με το Μ.Ο. της Ε.Ε. να βρίσκεται στο 10%), ενώ στις χώρες αυτές παρατηρούνται υψηλά επίπεδα ιδιωτικών δαπανών υγείας από τους ασθενείς (Ελλάδα 35%, Πολωνία 20%, Ρουμανία 19% έναντι 15,3% του Μ.Ο. της Ε.Ε.). Αυτό έχει οδηγήσει – συνδυαστικά με τις καθυστερήσεις στη λειτουργία των υπηρεσιών υγείας που προκλήθηκαν από την COVID-19, την κρίση κόστους διαβίωσης, τον πληθωρισμό και τις γεωπολιτικές προκλήσεις – σε σημαντικά χαμηλότερο προσδόκιμο υγιούς διαβίωσης και λιγότερα έτη υγιούς διαβίωσης στο σύνολο των τριών χωρών σε σύγκριση με τις άλλες χώρες της Ε.Ε., γεγονός που εντείνει τις υγειονομικές και κοινωνικο-οικονομικές ανισότητες μεταξύ Ανατολικής και Δυτικής Ευρώπης.
• Είναι ενδεικτικό το γεγονός ότι η Ελλάδα συνδέεται με τους χαμηλότερους δείκτες ποιότητας ζωής από όλα τα κράτη της Ε.Ε., με 1 στους 3 Έλληνες (36%) να ζουν με χαμηλή ποιότητα ζωής, η Πολωνία βρίσκεται στην τέταρτη θέση ως προς την κατάταξη που αφορά την ποιότητα ζωής, ενώ οι άνθρωποι στη Ρουμανία ζουν λιγότερα έτη υγιούς επιβίωσης (59,9 έτη) σε σύγκριση με την υπόλοιπη Ε.Ε. (64 έτη).
• Οι πολίτες αυτών των κρατών παρουσιάζουν πολυνοσηρότητα (σημειώνεται ότι 6 στους 10 ανθρώπους στην Πολωνία υφίστανται πολυνοσηρότητα) καθώς και υψηλές ανικανοποίητες ιατρικές ανάγκες (το 28% του πληθυσμού στην Ελλάδα, το 21% στη Ρουμανία και το 12% στην Πολωνία αναφέρουν ότι έχουν ανικανοποίητες υγειονομικές ανάγκες), που αυξάνονται με τον καιρό.

Πηγη: https://healthmag.gr/

Η ημικρανία επηρεάζει δραματικά την ποιότητα ζωής των ασθενών σε οικογενειακό, κοινωνικό και επαγγελματικό επίπεδο, ωστόσο οι επιπτώσεις της ασθένειας συχνά δεν γίνονται κατανοητές από το περιβάλλον των ασθενών. Αυτό αναδεικνύει πανελλαδική έρευνα που διεξήγε πρόσφατα ο Σύλλογος Ασθενών με Ημικρανία και Κεφαλαλγία Ελλάδας και θα παρουσιάσει σε σχετική εκδήλωση.

Η έρευνα διεξήχθη τον Ιούνιο του 2023 υπό τη μορφή διαδικτυακού ερωτηματολογίου σε περισσότερους από 2.500 συμμετέχοντες σε όλη την Ελλάδα, στη συντριπτική τους πλειοψηφία γυναίκες. Το 74% είναι ηλικίας 36-55 ετών, βρίσκονται δηλαδή στην πλέον παραγωγική ηλικία τους.

Όπως προκύπτει από την έρευνα, το 79,1% των συμμετεχόντων υποφέρει από ημικρανία περισσότερα από δέκα χρόνια. Τρεις στους τέσσερις έχουν πάνω από πέντε ημέρες ημικρανία το μήνα, ενώ το 24,6% των συμμετεχόντων βιώνει 15-31 κρίσεις ημικρανίας το μήνα, δηλαδή ανήκει στο φάσμα της χρόνιας ημικρανίας. Το 42% δήλωσε ότι έχει χρειαστεί να επισκεφθεί νοσοκομείο λόγω σοβαρής κρίσης ημικρανίας και 12% από αυτούς έχει νοσηλευθεί.

Η έρευνα αναδεικνύει τις επιπτώσεις της ημικρανίας στην καθημερινότητα των ασθενών. Οι συμμετέχοντες δήλωσαν στη συντριπτική πλειοψηφία τους ότι η ημικρανία επηρεάζει αρκετά ή πάρα πολύ την καθημερινότητά τους.

«Στην έρευνα αποτυπώνεται ότι η ημικρανία δεν είναι ένας απλός πονοκέφαλος, αλλά μια πάθηση που μπορεί να επηρεάσει πολύ σημαντικά τη ζωή πολλών ασθενών», εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο νευρολόγος Μιχάλης Βικελής, ο οποίος είχε την επιστημονική επιμέλεια της έρευνας, μαζί με τον νευρολόγο Μανώλη Δερμιτζάκη.

Περίπου το 83% των συμμετεχόντων χάνει πάνω από μία ημέρα τον μήνα από οικογενειακές υποχρεώσεις, ενώ το 9% εξ αυτών χάνει πάνω από δέκα ημέρες τον μήνα. Αν και στον τομέα της εργασίας τα ποσοστά είναι μικρότερα (το 54% χάνει μία ή περισσότερες ημέρες δουλειάς και το 6,9% χάνει περισσότερες από πέντε ημέρες κάθε μήνα), ωστόσο πάνω από το 90% των συμμετεχόντων αναφέρει μειωμένη συγκέντρωση και απόδοση στην εργασία για μία ή περισσότερες κάθε μήνα. Χαρακτηριστικό είναι, επίσης, το γεγονός ότι το 26,6% δήλωσε ότι εξαιτίας της ημικρανίας άλλαξε αντικείμενο εργασίας, μείωσε τις ώρες εργασίας, πήρε μακροχρόνια άδεια ή έχασε τη δουλειά του.

Ο κ. Βικελής υπενθυμίζει ότι «η κρίση ημικρανίας δεν είναι κάτι που συμβαίνει μια φορά το χρόνο. Είναι μια επαναλαμβανόμενη κατάσταση που δημιουργεί πρόβλημα στους ίδιους τους ανθρώπους και τον περίγυρό τους» και προσθέτει ότι «το κόστος για το κράτος είναι πραγματικά τεράστιο. Σε υπολογισμό που είχε γίνει σε ευρωπαϊκό επίπεδο φαινόταν ότι η ημικρανία είναι από τις πιο κοστοβόρες παθήσεις συνολικά, με το κόστος να αφορά κυρίως σε απώλεια παραγωγικότητας ή χαμένες ημέρες εργασίας».

Αν και οι επιπτώσεις της ημικρανίας στη ζωή των ασθενών είναι τόσο μεγάλες, εννιά στους δέκα συμμετέχοντες πιστεύουν ότι το ευρύ κοινό δεν γνωρίζει/κατανοεί καλά ή δεν γνωρίζει καθόλου τι είναι οι ημικρανίες ως ασθένεια. Το 75% δηλώνει ότι τα μέλη της οικογένειάς του δεν κατανοούν το πρόβλημα, τους κοιτούν καχύποπτα ή λένε συχνά τη φράση «Πάλι πονάς;». Επίσης, το 74% αναφέρει πως το επαγγελματικό του περιβάλλον δεν κατανοεί το μέγεθος του προβλήματος, ενώ το 10% δεν έχει αναφέρει στο χώρο εργασίας του πως πάσχει από ημικρανίες. Μάλιστα, ένας στους πέντε αισθάνεται άβολα να πει σε διευθυντή ή προϊστάμενο ότι πάσχει από ημικρανίες και το 43% εκτιμά ότι η πάθηση επηρεάζει μερικές φορές, συχνά ή πάντα τον τρόπο με τον οποίο αξιολογείται από τον προϊστάμενο.

Οι διαθέσιμες θεραπείες

Επτά στους δέκα συμμετέχοντες στην έρευνα δηλώνουν ότι ενημερώνονται από τον γιατρό, αν και δύο στους δέκα δεν έχουν επισκεφθεί γιατρό τον τελευταίο χρόνο. Στην κατεύθυνση της συχνότερης ενημέρωσης από τον γιατρό, πάντως, έχουν βοηθήσει τα μονοκλωνικά αντισώματα, τα οποία έχουν ενταχθεί στη θετική λίστα θεραπειών που αποζημιώνονται από τον ΕΟΠΥΥ τα τελευταία δύο χρόνια.

«Τα μονοκλωνικά έδωσαν μια μεγάλη περαιτέρω δυνατότητα στις υπάρχουσες λύσεις για τις ημικρανίες. Πέρα από το ότι είναι μια θεραπεία με πολύ καλό αποτέλεσμα και ελάχιστες παρενέργειες, είναι και μια αφορμή για πολλούς ασθενείς που δεν είχαν επισκεφθεί το γιατρό τα τελευταία χρόνια, να ξαναπάνε στα ιατρεία κεφαλαλγίας για να ενημερωθούν. Ακόμα και να μην πληρούν τις προϋποθέσεις για χορήγησή τους από τον ΕΟΠΥΥ, είναι και πάλι κερδισμένοι γιατί έχουμε και άλλες θεραπευτικές λύσεις», εξηγεί ο κ. Βικελής και στέλνει το μήνυμα ότι «η ημικρανία είναι μια πάθηση για την οποία έχουμε πολλά εφόδια για να την αντιμετωπίσουμε».

Η συγκεκριμένη έρευνα είναι η τρίτη που εκπονεί ο Σύλλογος Ασθενών με Ημικρανία και Κεφαλαλγία Ελλάδας και όπως εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο γενικός γραμματέας του Συλλόγου, Κωνσταντίνος Μπίλιας, τα αποτελέσματα της προηγούμενης έρευνας το 2020 «έγιναν εργαλείο στα χέρια του Συλλόγου, ώστε να επικοινωνήσει στους αρμόδιους φορείς το πόσο σοβαρή νόσος είναι η ημικρανία, αλλά και να επιτύχει σημαντικότατους στόχους, όπως η ένταξη της θεραπείας μονοκλωνικών αντισωμάτων στη θετική λίστα του ΕΟΠΥΥ».

Ο ίδιος προσθέτει ότι τα δεδομένα της τωρινής έρευνας «θα αποτελέσουν ένα ακόμη “ όπλο” του Συλλόγου στον αγώνα που δίνει για την έγκριση όλων των καινοτόμων θεραπειών και την εισαγωγή τους στη θετική λίστα του ΕΟΠΥΥ». Επιπλέον, πάγιο αίτημα του Συλλόγου αποτελεί και «η αναγνώριση της ημικρανίας από την Πολιτεία ως ασθένεια που προκαλεί αναπηρία σε ποσοστό που να δικαιολογεί διευκολύνσεις στην εκπαίδευση, την εργασία, την κοινωνική πρόνοια και την ασφάλιση», όπως υπογραμμίζει ο κ. Μπίλιας.

Ανοιχτή ενημερωτική εκδήλωση για την ημικρανία με παρουσίαση της έρευνας θα γίνει την Παρασκευή 6 Οκτωβρίου, στις 6 μ.μ., στο Πνευματικό Κέντρου του δήμου Αθηναίων (Ακαδημίας 50, Αθήνα). Θα μιλήσουν ο εκπρόσωπος του διοικητικού συμβουλίου της Ελληνικής Νευρολογικής Εταιρείας και καθηγητής Νευρολογίας του ΕΚΠΑ, Σωτήρης Γιαννόπουλος, ο γενικός γραμματέας του Συλλόγου Ασθενών με Ημικρανία και Κεφαλαλγία Ελλάδας, Κωνσταντίνος Μπίλιας, οι νευρολόγοι Μανώλης Δερμιτζάκης και Μιχάλης Βικελής και ο ψυχίατρος-ψυχοθεραπευτής, Δημήτρης Παπαδημητριάδης. Τη δική του εμπειρία με την ημικρανία θα περιγράψει ο ηθοποιός, Γεράσιμος Σκιαδαρέσης. Η είσοδος είναι ελεύθερη.

Περισσότερες πληροφορίες γύρω από τις ημικρανίες είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα https://www.headaches.gr/migraine.html

Η ιστοσελίδα του Συλλόγου Ασθενών με Ημικρανία και Κεφαλαλγία Ελλάδας είναι https://www.kefalalgies.gr

Πηγη: https://healthmag.gr/

Β’ Κύκλος | Οκτώβριος – Δεκέμβριος 2022

Ο Πανελλήνιος Σύλλογος Γυναικών με Καρκίνο Μαστού «Άλμα Ζωής» διοργανώνει τον δεύτερο κύκλο των δωρεάν,  εκπαιδευτικών webinars «Αποφασίζω γιατί Γνωρίζω» για το 2022.

Μέσα από τα σεμινάρια παρέχεται έγκυρη ενημέρωση και καθοδήγηση  από διακεκριμένους επιστήμονες και επαγγελματίες, ειδικευμένους σε θέματα καρκίνου μαστού, με στόχο την εξασφάλιση καλύτερης ποιότητας ζωής κατά τη διάρκεια της περιπέτειας με τον καρκίνο του μαστού ή και μετά από αυτή.

Το πρόγραμμα πραγματοποιείται διαδικτυακά, μέσω της πλατφόρμας zoom, δίνοντας την ευκαιρία σε ασθενείς από όλη την Ελλάδα να λάβουν μέρος.

Δηλώσεις συμμετοχής

Τα σεμινάρια απευθύνονται σε κάθε γυναίκα με εμπειρία καρκίνου μαστού και η παρακολούθηση είναι εντελώς δωρεάν.

Οι δηλώσεις συμμετοχής πραγματοποιούνται αποκλειστικά διαδικτυακά, μέσα από τη σελίδα του Συλλόγου «Άλμα Ζωής», και ανοίγουν μια εβδομάδα πριν από κάθε προγραμματισμένο σεμινάριο:

https://almazois.gr/programs/seminaria-karkinos-mastou-apofasizw-giati-gnwrizw/

Μέγιστος αριθμός συμμετοχών: 100 άτομα

Πρόγραμμα & Θεματολογία

Ο Β’ Κύκλος των διαδικτυακών σεμιναρίων «Αποφασίζω γιατί Γνωρίζω» για το 2022 θα διαρκέσει από τον Οκτώβριο έως τον Δεκέμβριο. Τα webinars θα πραγματοποιηθούν επιλεγμένα Σάββατα, με μέγιστη διάρκεια 2 ώρες.

Πρόγραμμα

15 Οκτωβρίου 2022 (Σάββατο) • 10:00 – 12:00

«Καρκίνος του μαστού και μετάσταση»

Ομιλήτρια: Φλώρα Σταυρίδη

MD, MSc, MRCP

Παθολόγος Ογκολόγος

Συνεργάτης Νοσοκομείου Υγεία

Managing Director Care and Cure Oncology Center

22 Οκτωβρίου 2022 (Σάββατο) • 10:00 – 12:00

«Διαχείριση παρενεργειών των θεραπειών για τον καρκίνο του μαστού»

Ομιλητής: Δρ. Νικόλαος Κεντεποζίδης

Παθολόγος Ογκολόγος MD PhD MSc, Διευθυντής Δ´ Ογκολογικής Κλινικής  Μετροπόλιταν General

5 Νοεμβρίου (Σάββατο) • 10:00 – 12:00

«Σεξουαλική ζωή και γονιμότητα μετά τον καρκίνο του μαστού»

Ομιλητής: Δρ. Ιωάννης Ζερβομανωλάκης

MD, PhD, MBA, MPH

Μαιευτήρας-Χειρουργός Γυναικολόγος, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Βόννης, Ιδρυτικό Μέλος Μονάδας Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής  Hygeia IVF Επιστημονικός Υπεύθυνος Κέντρου Woman Center Athens-Care & Cure

12 Νοεμβρίου 2022 (Σάββατο) • 10:00 – 12:00

«Καρκίνος μαστού και ακτινοθεραπεία»

Ομιλητής: Βασίλειος Κουλουλίας

Καθηγητής ΑΚΘ-Ογκολογίας ΕΚΠΑ, Β’ Εργ. Ακτινολογίας Μονάδα ΑΚΘ ,  ΑΤΤΙΚΟ ΠΓΝΑ

26 Νοεμβρίου 2022 (Σάββατο) • 10:00 – 12:00

«Η σημασία του γονιδιακού ελέγχου και των βιοδεικτών στην πρόληψη και τη θεραπεία του καρκίνου του μαστού»

Ομιλήτρια: Φλωρεντία Φωστήρα

Κλινική Εργαστηριακή Γενετίστρια, ErCLG, Ερευνήτρια Γ’, ΕΚΕΦΕ ‘Δημόκριτος

3 Δεκεμβρίου 2022 (Σάββατο) • 10:00 – 12:00 

«Καρκίνος μαστού και εναλλακτικές θεραπείες: τα οφέλη και οι κίνδυνοι»

Ομιλητής: Εμμανουήλ Σαλούστρος

Επίκουρος Καθηγητής Ογκολογίας, Τμήμα Ιατρικής, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Τα webinars πραγματοποιούνται με την ευγενική υποστήριξη: AstraZeneca, Pfizer Ελλάς ΑΕ

Πηγη: https://healthmag.gr/

Μία νέα διαδικτυακή ενημερωτική πύλη για τον Καρκίνο  του Μαστού, εγκαινιάζει σήμερα η Bayer Ελλάς με την ιστοσελίδα «Ας μιλήσουμε για  τον Καρκίνο του Μαστού». Με αφορμή τον Οκτώβριο, μήνα ευαισθητοποίησης για τον  Καρκίνο του Μαστού, η Bayer Ελλάς ενδυναμώνει όλες τις γυναίκες και τους δίνει μέσα  από αυτήν την ιστοσελίδα χρήσιμες πληροφορίες για τους παράγοντες κινδύνου, τις  διαγνωστικές μεθόδους αλλά και τους μύθους σχετικά με τον καρκίνο του μαστού, με  στόχο να μπορούν να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις για την υγεία τους.

Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά και στην ιστοσελίδα, περίπου οι μισές γυναίκες άνω  των 40 που υποβάλλονται σε μαστογραφία έχουν πυκνούς μαστούς. Ο πυκνός ιστός  του μαστού καθιστά πιο δύσκολο τον εντοπισμό όγκων σε μια απλή μαστογραφία και  πολλές φορές χρειάζεται πιο ακριβής απεικονιστική μέθοδος, όπως η μαγνητική  τομογραφία1,2. Αυτήν τη σημαντική πληροφορία έρχεται να προσθέσει η ιστοσελίδα  «Ας μιλήσουμε για τον Καρκίνο του Μαστού» στις έως τώρα διαθέσιμες πληροφορίες  στις γυναίκες.

Η Bayer Ελλάς αποτελεί τη μόνη εταιρεία που συντροφεύει τον άνθρωπο σε όλο το  ταξίδι για μία καλύτερη ζωή. Από την πρόληψη νοσημάτων και την αυτοφροντίδα, μέχρι  την έγκαιρη και έγκυρη διάγνωση και την αντιμετώπιση πληθώρας νοσημάτων, η  εταιρεία διαθέτει πλούσιο χαρτοφυλάκιο, καινοτόμων προϊόντων, μηχανημάτων και  ψηφιακών λύσεων, ώστε να επιτύχει το όραμά της που είναι η επίτευξη της Υγείας για  όλους.

«Η Bayer Ελλάς δεσμεύεται να στέκεται πάντα δίπλα στις γυναίκες και τα αγαπημένα  τους πρόσωπα προκειμένου να αποκτήσουν καλύτερη κατανόηση της νόσου και των  επιλογών του προσυμπτωματικού ελέγχου. Όσο νωρίτερα εντοπιστεί ο καρκίνος του GR232022 μαστού, τόσο καλύτερα αποτελέσματα μπορεί να έχει η θεραπεία», δήλωσε ο Νίκος  Κουρεντζής, Επικεφαλής του Τμήματος Ακτινολογίας της Bayer για Ελλάδα,  Κύπρο, Μάλτα, Βουλγαρία, Ρουμανία και Ισραήλ. «Συνεργαζόμαστε τοπικά και  διεθνώς με ομάδες ασθενών με καρκίνο του μαστού για την ευαισθητοποίηση και την  έγκαιρη διάγνωση, που αποτελεί θεμέλιο για την επιτυχημένη αντιμετώπιση της νόσου»,  συμπλήρωσε.

Βιβλιογραφία 

1. Smith RE, Sprague B, Henderson LM, et al. Breast Density Knowledge in a Screening  Mammography Population Exposed to Density Notification. J Am Coll Radiol.  2022;19(5):615-624.

2. NIH National Cancer Institute. Dense Breasts.

https://www.cancer.gov/types/breast/breast-changes/dense-breasts. Accessed  October 2022

Πηγη: https://healthmag.gr/