Ιατρική Καταστροφών: «Ακόμα και ένας απλός άνθρωπος μπορεί να σώσει μια ζωή»

Ο καθηγητής του ΕΚΠΑ Εμμανουήλ Πικουλής αναφέρεται στο τι πρέπει να γνωρίζουν οι πολίτες για την πρώτη κρίσιμη ώρα μετά τη φυσική καταστροφή.

 

Στη σημασία της Ιατρικής Καταστροφών σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης όπως οι σεισμοί ή άλλες φυσικές ή ανθρωπογενείς καταστροφές και η οποία -όπως εξήγησε- αφορά την υγειονομική διαχείριση κατά τις πρώτες στιγμές μετά το συμβάν, όταν οι υγειονομικές δυνάμεις δεν έχουν ακόμη φτάσει στο σημείο αναφοράς, αναφέρθηκε ο Καθηγητής Χειρουργικής και Διευθυντής του Μεταπτυχιακού για την Ιατρική των Καταστροφών στο Πανεπιστήμιο Αθηνών Εμμανουήλ Πικουλής, μιλώντας στον Αθήνα 9,84 και στον Γιώργο Αποστολίδη.

Μεταξύ άλλων, υπογράμμισε την ανάγκη να γνωρίζουν και οι απλοί πολίτες τους βασικούς συντελεστές αντιμετώπισης καταστροφών και να εκπαιδευτούν γύρω από τις αρχές αντιμετώπισης μαζικών ατυχημάτων και εκτάκτων καταστάσεων, τονίζοντας ότι η Ιατρική Καταστροφών είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την Ανθρωπιστική Ιατρική.

«Τον πανικό μπορεί να τον νικήσει η εκπαίδευση και η ενημέρωση. Δεν χρειάζεται να είναι κάποιος γιατρός, νοσηλευτής ή γενικά υγειονομικός για να μπορέσει να μπορέσει να προσφέρει εκείνη την πρώτη κρίσιμη, την ”χρυσή” ώρα. Ακόμη και ένας απλός πολίτης ο οποίος έχει εκπαιδευτεί και ενημερωθεί σωστά, μπορεί να σώσει μια ζωή, προσφέροντας τις πρώτες βοήθειες. Είναι σημαντικό να εκπαιδευτούν οι πολίτες, να μεταλαμπαδεύσουμε όλοι στα νέα παιδιά τη γνώση σχετικά με το τι θα πρέπει να κάνουν τις πρώτες στιγμές, μέχρι να έρθουν οι ειδικοί για να αναλάβουν δράση», σημείωσε.

Σύμφωνα με τον κ. Πικουλή, στο πλαίσιο της «Ιατρικής των Καταστροφών» οι εκπαιδευόμενοι εξοικειώνονται με τις έννοιες της καταστροφής και της «κρίσης», γνωρίζουν τους βασικούς συντελεστές αντιμετώπισης καταστροφών, διδάσκονται αρχές αντιμετώπισης μαζικών ατυχημάτων και εκτάκτων καταστάσεων και αποκτούν θεωρητικές και πρακτικές γνώσεις διάσωσης και πρώτων βοηθειών.

«Εκείνος ο οποίος έχει λάβει την πρέπουσα εκπαίδευση, θα μπορέσει να σώσει μια ζωή. Για παράδειγμα, στα πολύ μικρά νησιά όπου μπορεί να υπάρχει μόνο ένας αγροτικός γιατρός, είναι σημαντικό να εκπαιδευτεί ο τοπικός πληθυσμός προκειμένου να είναι σε θέση να προσφέρει βοήθεια στους συνανθρώπους του, όποτε χρειαστεί», πρόσθεσε.

 

 

Πηγη: https://www.news4health.gr/

Women’s Health First: Επιστημονική πρωτοβουλία από γυναίκες γυναικολόγους

Μία νέα πρωτοβουλία με σκοπό την ενδυνάμωση του κοινού σε θέματα γυναικείας υγείας και τη βελτίωση της γυναικείας υγείας, είναι η Women’s Health First (WHF), η οποία υλοποιήθηκε από 7 Γυναίκες Γυναικολόγους από διάφορα μέρη της Ελλάδας. Η πρωτοβουλία αυτή ήρθε να καλύψει ένα μεγάλο κενό, στοχεύοντας θέματα γυναικείας υγείας, ακάλυπτες ιατρικές ανάγκες, αφώτιστες πλευρές, όπως και ανισότητες στη γυναικεία υγεία, από την έρευνα έως την κλινική πράξη. Συγχρόνως, η πρωτοβουλία αυτή ήρθε για να αξιοποιήσει ένα μοναδικό χαρακτηριστικό που διαθέτουν οι γυναίκες, το οποίο είναι ότι εκτός από επιστήμονες γυναικολόγοι, είναι συγχρόνως και γυναικείο κοινό. Η γυναικεία υγεία είναι και για τις ίδιες μία προσωπική υπόθεση. Το όραμα των 7 Γυναικών Γυναικολόγων είναι μία σύγχρονη γυναίκα που να είναι καλά ενημερωμένη και ενδυναμωμένη, η οποία θα είναι εκπαιδευμένη για τη Γυναικεία Υγεία από μικρή ηλικία, έτσι ώστε να μπορεί να κρίνει σωστά και να λαμβάνει κατόπιν της συμβουλευτικής, σωστές αποφάσεις σε κάθε φάση της ζωής της για την υγεία της και το σώμα της. Συγχρόνως, φιλοδοξεί να στηρίξει και τις γυναίκες των απομακρυσμένων περιοχών ανά την Ελλάδα, που έχουν ακόμη μεγαλύτερη ανάγκη ενημέρωσης και ενδυνάμωσης. Η ιδρυτική ομάδα, αποτελείται από τις: Τσιαούση Ιωάννα, Παπακωνσταντίνου Κατερίνα, Δεληβελιώτου Κατερίνα, Χαλκιά Νεκταρία, Παπαγιάννη Βασιλική, Τσέτσα Παρασκευή και Καραβιδά Κατερίνα.

 

 

Πηγη: https://healthdaily.gr/

Ερευνητικό βήμα προς την αποκωδικοποίηση των μυστικών του Αλτσχάιμερ

«Φως» σε μυστηριώδεις περιοχές των παθολογικών αμυλοειδών ινιδίων, πρωτεϊνών που ευθύνονται για το Αλτσχάιμερ, ρίχνει για πρώτη φορά διεθνής ερευνητική ομάδα, ανοίγοντας δρόμους στην ανακάλυψη νέων φαρμάκων για τη νόσο.

Επικεφαλής της έρευνας, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Science Advances», είναι ένας Έλληνας επιστήμονας,ο Δρ. Ζαχαρίας Φαίδων Μπροτζάκης από το ΕΚΕΒΕ Φλέμινγκ.

Η νόσος Αλτσχάιμερ, όπως και αρκετές άλλες νευροεκφυλιστικές ασθένειες, χαρακτηρίζεται από τον σχηματισμό αμυλοειδών ινιδίων. «Χαρακτηριστικό της νόσου Αλτσχάιμερ είναι ο σχηματισμός αδιάλυτων αμυλοειδών ινιδίων της πρωτεΐνης Αβ42, τα οποία με τη σειρά τους συσσωματώνονται σε μεγάλες εναποθέσεις, γνωστές ως αμυλοειδείς πλάκες, οι οποίες σχηματίζονται κυρίως στον εγκεφαλικό φλοιό και στην περιοχή του ιππόκαμπου, οδηγώντας σε χρόνια νευροφλεγμονή, οξειδωτικό στρες, καταστροφή νευρώνων, όπως επίσης και υπολειτουργία συνάψεων, επηρεάζοντας τη μνήμη και τη μάθηση. Σε ατομιστικό επίπεδο, τα μικρότερου μεγέθους ολιγομερή και τα αμυλοειδή ινίδια συνιστούν και αυτά παράγοντες τοξικότητας αλληλεπιδρώντας με κυτταρικές μεμβράνες, διαταράσσοντας την κυτταρική ομοιόσταση, επηρεάζοντας τη συναπτική λειτουργία και ενεργοποιώντας τη νευροφλεγμονή», επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Μπροτζάκης, μεταδιδακτορικός ερευνητής στο ΕΚΕΒΕ Φλέμινγκ, στο εργαστήριο του διευθυντή του Ινστιτούτου Καινοτομίας, Δρ. Σκρέτα.

Αυτά τα ινίδια περιλαμβάνουν ένα δομικά σταθερό β-πτυχωτό αμυλοειδή πυρήνα που περιβάλλεται από εξαιρετικά δυναμικές εγγενώς διαταραγμένες περιοχές, γνωστές ως «fuzzy coat». Παρόλο που θεωρείται ότι αυτές οι περιοχές επηρεάζουν την παθολογία του Αλτσχάιμερ, η δυναμική τους φύση καθιστούσε τη μελέτη τους δύσκολη και οι επιστήμονες γνώριζαν μέχρι σήμερα τη δομή μόνο του δομημένου τμήματός τους.

«Ωστόσο, μόνο ο χαρακτηρισμός των δομών που υιοθετεί το σύνολο των αμυλοειδών ινιδίων μπορεί να μας αποκαλύψει τις φυσικοχημικές ιδιότητες που σχετίζονται με τη διαλυτότητά τους, καθοριστικό παράγοντα που συνεισφέρει στην τοξικότητά τους και στην παθολογία», εξηγεί ο κ. Μπροτζάκης. Όπως προσθέτει, «με την έρευνα αυτή χαρακτηρίζουμε ατομιστικά το ινίδιο στο σύνολό του για πρώτη φορά και κάνουμε ένα βήμα προς την αποκωδικοποίηση των μυστικών της νόσου και τη θεραπεία της».

Η καινοτόμος μεθοδολογία

Η ερευνητική ομάδα, στην οποία συμμετέχουν ο καθηγητής Βιοφυσικής Μικέλε Βενδρούσκολο (Michele Vendruscolo) και η δρ. Μαρία Μιλανέζι (Maria Milanesi) από το Τμήμα Χημείας του Πανεπιστημίου του Κέμπριτζ, χρησιμοποίησε μια καινοτόμο μεθοδολογία με την ονομασία «Metadynamic Electron Microscopy Metainference» (MEMMI), την οποία είχαν εφεύρει στο παρελθόν οι Βενδρούσκολο και Μπροτζάκης. Στη μέθοδο αυτή, συνδυάζονται δεδομένα κρυοηλεκτρονικής μικροσκοπίας (cryo-EM), μιας τεχνολογίας αιχμής με τη βοήθεια της οποίας οι επιστήμονες μπορούν να μελετήσουν τις δομές βιομορίων με πολύ μεγάλη ακρίβεια, καθώς και υπολογιστικές προσομοιώσεις μοριακής δυναμικής, για να χαρακτηρίσει τη δυναμική των ινιδίων Αβ42, που εμφανίζονται σε εγκεφάλους ασθενών με Αλτσχάιμερ.

Με τη μέθοδο αυτή η ομάδα ανέλυσε δύο τύπους αμυλοειδών ινιδίων Αβ42, τα οποία σχετίζονται με την οικογενή (ή κληρονομική) μορφή του Αλτσχάιμερ, που αντιπροσωπεύει λιγότερο από το 5% των περιπτώσεων Αλτσχάιμερ, και τη σποραδική μορφή, που απαντάται στο 90-95% των ασθενών και σχετίζεται με μια περίπλοκη αλληλεπίδραση γενετικών, περιβαλλοντικών και παραγόντων τρόπου ζωής. Η μελέτη αποκάλυψε ότι τα ινίδια που σχετίζονται με την οικογενή μορφή είναι λιγότερο διαλυτά σε σχέση με τα σποραδικά ινίδια. Επιπλέον, το fuzzy coat φάνηκε να συντελεί στην αύξηση της διαλυτότητας και των δύο τύπων ινιδίων.

ALZHEIMER

Νέες ευκαιρίες για την ανακάλυψη φαρμάκων

Σχολιάζοντας τη σημασία των ευρημάτων, ο καθηγητής Μικέλε Βενδρούσκολο επισημαίνει ότι «στη μελέτη καταφέραμε να καθορίσουμε τη δομή ορισμένων μυστηριωδών περιοχών των αμυλοειδών ινιδίων που βρέθηκαν στους εγκεφάλους ασθενών με Αλτσχάιμερ. Δείξαμε ότι η πιο επιθετική μορφή της νόσου Αλτσχάιμερ, που επηρεάζει άτομα ήδη από την ηλικία των 30-50 ετών, συνδέεται με έναν ιδιαίτερα αδιάλυτο τύπο εναποθέσεων αμυλοειδούς. Δεδομένου ότι οι εναποθέσεις αμυλοειδούς είναι ο στόχος τρεχόντων εγκεκριμένων φαρμάκων για τη νόσο Αλτσχάιμερ, τα αποτελέσματά μας υποδεικνύουν ότι ακόμα πιο αποτελεσματικά φάρμακα θα μπορούσαν να αναπτυχθούν αν στοχεύσουν στην εξάλειψη των πιο αδιάλυτων μορφών αμυλοειδούς, οπότε προσφέρονται νέες ευκαιρίες για την ανακάλυψη φαρμάκων».

Η μελέτη παρέχει τη βάση για περαιτέρω έρευνες σχετικά με τον ρόλο του fuzzy coat στην παθολογία του Αλτσχάιμερ. Επίσης, αναδεικνύει τις δυνατότητες της μεθόδου MEMMI με σκοπό τον χαρακτηρισμό της δυναμικής των παθολογικών βιομορίων.

Τα ευρήματα της μελέτης θα μπορούσαν να συμβάλουν, όπως εξηγεί ο κ. Μπροτζάκης στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, στην ανακάλυψη φαρμάκων για τη νόσο Αλτσχάιμερ και άλλες νευροεκφυλιστικές νόσους, τα οποία να είναι «structure-based», δηλαδή να σχεδιάζονται με βάση τη δομή του βιολογικού τους στόχου και άρα να μπορούν να παρέμβουν ανασχετικά στον περαιτέρω σχηματισμό τους. Ο ίδιος χρησιμοποιεί μάλιστα έναν παραλληλισμό για την καλύτερη κατανόηση της σημασίας αυτής της ανακάλυψης στην εύρεση νέων φαρμάκων. «Ο κλασικός μηχανισμός φαρμακευτικής ανακάλυψης συνιστά την εξεύρεση του κλειδιού που ταιριάζει σε μια κλειδαριά, την πρωτεΐνη-στόχο. Σε πρωτεΐνες, όπως αυτές που μελετάμε οι οποίες αναπτύσσουν εγγενή δυναμική, πρέπει στην πραγματικότητα να βρεις ένα κλειδί, ένα χημικό μόριο, το οποίο να ξεκλειδώσει διαφορετικές κλειδαριές, δηλαδή διαφορετικές δομές που υιοθετεί η πρωτεΐνη-στόχος λόγω της εγγενούς της δυναμικής».

Επόμενος στόχος των ερευνητών είναι να βρουν πιθανά τέτοια μόρια που θα αποτελέσουν το «κλειδί» στην ανάσχεση του σχηματισμού αμυλοειδών ινιδίων και άρα, της εξέλιξης της νόσου και τα οποία θα δοκιμαστούν περαιτέρω σε πειραματικές προκλινικές μελέτες. Επίσης, σκοπεύουν να επεκτείνουν τη μελέτη τους και σε άλλες πρωτεΐνες που σχετίζονται με νευροεκφυλιστικές ασθένειες, όπως το Πάρκινσον και το ALS.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

 

 

Πηγη: https://www.news4health.gr/

Ελευθεροεπαγγελματίες παιδίατροι: «Ο παιδικός καρκίνος μπορεί να νικηθεί»

Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων τιμά την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Παιδικού Καρκίνου, εκφράζοντας την αμέριστη στήριξή της στα παιδιά και τις οικογένειές τους, που δίνουν τη δύσκολη αυτή μάχη με θάρρος και ελπίδα.

Ο παιδικός καρκίνος, αν και σπάνιος, αποτελεί μια σοβαρή δοκιμασία. Παρ’ όλα αυτά, χάρη στην πρόοδο της ιατρικής, τα ποσοστά ίασης έχουν αυξηθεί σημαντικά, δίνοντας ελπίδα για ένα καλύτερο αύριο. Η έγκαιρη διάγνωση, η πρόσβαση σε εξειδικευμένη θεραπεία και η ολοκληρωμένη υποστήριξη των παιδιών και των οικογενειών τους είναι ζωτικής σημασίας.

Οι ελευθεροεπαγγελματίες παιδίατροι, δηλώνουν ότι βρίσκονται δίπλα σε κάθε οικογένεια και σε κάθε παιδί, στηρίζοντας την πρόληψη, την έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων και την παραπομπή στις κατάλληλες δομές περίθαλψης. Παράλληλα, στηρίζουμε το σύστημα υγείας της χώρας μας, το οποίο παρέχει ισότιμη και υψηλού επιπέδου φροντίδα σε όλα αυτά τα παιδιά, διασφαλίζοντας την πρόσβασή τους στις καλύτερες δυνατές ιατρικές υπηρεσίες.

Κρίσιμος πυλώνας η πρόληψη

Εκτός από την έγκαιρη διάγνωση και την εξειδικευμένη θεραπεία, η πρόληψη του παιδικού καρκίνου αποτελεί επίσης έναν κρίσιμο πυλώνα. Αν και δεν μπορούμε πάντα να ελέγξουμε τους γενετικούς παράγοντες που επηρεάζουν την ανάπτυξη του καρκίνου, υπάρχουν σημαντικά μέτρα που μπορούν να ληφθούν για τη μείωση του κινδύνου. Η αποφυγή του καπνίσματος, η διατήρηση ενός υγιούς τρόπου ζωής με σωστή διατροφή και τακτική άσκηση, η περιορισμένη έκθεση σε ακτινοβολία και η έγκαιρη εμβολιαστική κάλυψη κατά του HPV και άλλων λοιμώξεων, μπορεί να μειώσουν σημαντικά την πιθανότητα ανάπτυξης καρκίνου στην παιδική ηλικία.

Η οικογένεια μπορεί να παίξει καθοριστικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία, προσφέροντας ένα ασφαλές και υγιές περιβάλλον για τα παιδιά, διασφαλίζοντας την καλή τους υγεία και ευημερία. Μέσα από την ενημέρωση και τη στήριξη των γονιών, μπορούμε όλοι να συμβάλλουμε στη μείωση του κινδύνου καρκίνου και να προσφέρουμε στα παιδιά μας το μέλλον που τους αξίζει.

Σήμερα, στέλνουμε ένα δυνατό μήνυμα αισιοδοξίας και αλληλεγγύης προς κάθε κατεύθυνση, αναφέρουν στην ανακοίνωσή τους οι ελευθεροεπαγγελματίες παιδίατροι: «Ο παιδικός καρκίνος μπορεί να νικηθεί!
Ας ενώσουμε τις δυνάμεις μας για να προσφέρουμε στα παιδιά αυτά το μέλλον που τους αξίζει».

 

 

Πηγη: https://www.news4health.gr/

Τρίκαλα: Εγκαινιάστηκε το Κέντρο Ημέρας και η Κινητή Μονάδα για άτομα με άνοια «Νόημα»

Τα εγκαίνια του Κέντρου Ημέρας και της Κινητής Μονάδας για άτομα με άνοια «Νόημα» στα Τρίκαλα, πραγματοποίησε πρόσφατα η ΕΠΑΨΥ, στοχεύοντας, όπως ανακοινώθηκε, να καλύψει μία σημαντική ανάγκη στην τοπική κοινωνία και να συμβάλλει στην προαγωγή της ποιότητας ζωής των ασθενών και στην υποστήριξη των φροντιστών τους.

Στην εκδήλωση, που πραγματοποιήθηκε, στον νέο χώρο που στεγάζεται στην οδό Καποδιστρίου 19, απηύθυναν χαιρετισμό η Υφυπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Κατερίνα Παπακώστα, ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, καθώς και ο Δήμαρχος Τρικκαίων, Νίκος Σακκάς.

«Εγκαινιάζουμε μαζί ένα έργο με βαθύ νόημα. Το Κέντρο Ημέρας και η Κινητή Μονάδα για την άνοια «Νόημα» δεν είναι απλώς ένας χώρος φροντίδας. Είναι ένας φάρος υποστήριξης, γνώσης και ελπίδας για τα άτομα με άνοια και τις οικογένειές τους» τόνισε ο Πρόεδρος της ΕΠΑΨΥ, Δημήτρης Γαλάνης. Την πανδημική διάσταση της νευροεκφυλιστικής ασθένειας έθιξε, κατά τη διάρκεια της ομιλίας του, ο επίτιμος Πρόεδρος και ιδρυτής της ΕΠΑΨΥ, Στέλιος Στυλιανίδης, τονίζοντας πως «η άνοια ως φαινόμενο απαιτεί διεπιστημονικότητα και άνοιγμα στην κοινότητα, στενή συνεργασία με τους τοπικούς φορείς, το ΕΣΥ και την κοινωνία των πολιτών».

Η άνοια, που ξεκινά με συμπτώματα απώλειας μνήμης και κλιμακώνεται επηρεάζοντας τη σκέψη, τη συμπεριφορά και το συναίσθημα του ασθενούς, αφορά όλες τις κοινωνικές ομάδες και ολοένα και νεαρότερες ηλικίες. Η νευροεκφυλιστική ασθένεια αποσταθεροποιεί ολόκληρη την οικογένεια εάν δεν υπάρξει ολοκληρωμένη φροντίδα. Το Κέντρο Ημέρας και η Κινητή Μονάδα της ΕΠΑΨΥ στα Τρίκαλα, που στελεχώνονται από έμπειρη διεπιστημονική ομάδα, η οποία περιλαμβάνει ψυχιάτρους, ψυχολόγους και νευρολόγο, νοσηλευτές ψυχικής υγείας, κοινωνικό λειτουργό, λογοθεραπευτή και γυμναστές, παρέχουν ολοκληρωμένη φροντίδα μέσω ημι-ημερήσιας παραμονής και κατ’ οίκον επισκέψεων στους ασθενείς και στις οικογένειες τους αλλά και μέσω διεπιστημονικών παρεμβάσεων για τη βελτίωση της λειτουργικότητας και της ποιότητας ζωής τους. Παράλληλά προάγουν την ευαισθητοποίηση της κοινότητας και τη συνεργασία με τοπικούς φορείς, με βασικό κοινό γνώμονα τον σεβασμό στις ανάγκες, στα βιώματα και στα δικαιώματα των ανθρώπων που εξυπηρετεί.

Το έργο υλοποιείται υπό την εποπτεία του Υπουργείου Υγείας σε συνεργασία με την ΑΜΚΕ Συν-Ειρμός, στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας Ελλάδα 2.0 με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης-NextGenerationEU.

 

 

Πηγη: https://www.news4health.gr/

Ο ΠΟΥ κάνει έκκληση για προειδοποιητικές ετικέτες για τον καρκίνο στα αλκοολούχα ποτά στην Ευρώπη, ανάλογες με εκείνες στα προϊόντα καπνού

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έδωσε σήμερα στη δημοσιότητα νέα συμπεράσματα που αφορούν μια “ανησυχητική” έλλειψη ενημέρωσης στην Ευρώπη για τη σχέση του αλκοόλ με τον καρκίνο και έκανε έκκληση για σαφείς και σε εμφανές σημείο προειδοποιήσεις–όπως αυτές στα προϊόντα καπνού–στην περιοχή με τους περισσότερους καταναλωτές αλκοόλ παγκοσμίως.

Το αλκοόλ προκαλεί 800.000 θανάτους ετησίως στην Ευρώπη αλλά μόνο ένα μικρό τμήμα του πληθυσμού γνωρίζει τους κινδύνους, αναφέρει σε ανακοίνωσή του το γραφείο του ΠΟΥ στην Ευρώπη, με βάση μια νέα έρευνα.

Η έρευνα διαπίστωσε ότι μόλις 15% των ερωτηθέντων γνώριζε ότι το αλκοόλ προκαλεί καρκίνο του μαστού και 39% τη σχέση που έχει το αλκοόλ με τον καρκίνο του παχέος εντέρου, αναφέρεται στην ανακοίνωση.

“Παρότι ο καρκίνος είναι η πρώτη αιτία θανάτων που συνδέονται με την κατανάλωση αλκοόλ στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ), η ευαισθητοποίηση του κοινού ως προς τη σχέση αλκοόλ-καρκίνου παραμένει ανησυχητικά χαμηλή”, ανακοίνωσε ο ΠΟΥ.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει επανειλημμένως προειδοποιήσει ότι το αλκοόλ προκαλεί καρκίνο και έχει υποστηρίξει την τοποθέτηση ετικέτας στα προϊόντα αλλά ποτέ μέχρι σήμερα δεν υπήρξε τόσο εμφατικός στην έκκλησή του για θέσπιση νέων κυβερνητικών κανονισμών.

Η αυτορρύθμιση, κάτι που θα προτιμούσε η βιομηχανία, ενέχει τον κίνδυνο οι παραγωγοί αλκοολούχων ποτών να χρησιμοποιούν “δυσδιάκριτα και ασαφή μηνύματα” ή κώδικες QR στους οποίους συνήθως δεν δίνουν σημασία οι καταναλωτές, σημείωσε ο ΠΟΥ.

Αντιθέτως, τα αλκοολούχα ποτά θα πρέπει να φέρουν “ξεκάθαρες και εμφανείς προειδοποιητικές σημάνσεις” σε γραπτή μορφή που θα μπορούσαν να συνδυαστούν με εικόνες για “να μεγιστοποιηθεί το βεληνεκές της προειδοποίησης και να ενημερωθούν οι καταναλωτές με σαφήνεια και ακρίβεια ώστε να επιλέγουν συνειδητά για την υγεία τους”, προστίθεται.

Προς το παρόν, μόνο τρεις από τις 27 χώρες της ΕΕ έχουν τέτοιες σημάνσεις, καταλήγει ο ΠΟΥ. Νωρίτερα φέτος, ο γενικός χειρουργός των ΗΠΑ ζήτησε προειδοποιητικές ετικέτες για τον καρκίνο στα αλκοολούχα ποτά.

 

 

Πηγη: ΑΠΕ-ΜΠΕ

ΕΣΥ: Πώς φτάνουν οι Έλληνες ασθενείς στα νοσοκομεία – Ποιοι πάνε με παραπεμπτικό και ποιοι μόνοι τους

Ο τρόπος εισαγωγής στο νοσοκομείο είναι ένα από τα πεδία που απασχολεί τους ειδικούς και το υπουργείο Υγείας, με δεδομένη την τεράστια πίεση που ασκείται στα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών (ΤΕΠ) κατά τις εφημερίες

Την ενδιαφέρουσα και συχνά απρόβλεπτη διαδρομή των ασθενών μέσα στο σύστημα υγείας φωτίζουν τα δεδομένα που συλλέγει από τα νοσηλευτικά ιδρύματα το ΚΕΤΕΚΝΥ (Κέντρο Τεκμηρίωσης και Κοστολόγησης Νοσοκομειακών Υπηρεσιών) – Ελληνικό Ινστιτούτο DRG.

Οι περίπου 2,5 εκατομμύρια πολίτες που κατά μέσο όρο νοσηλεύονται ετησίως στα νοσοκομεία της χώρας και οι σχεδόν 10,5 εκατομμύρια πολίτες που πραγματοποιούν επισκέψεις στα τακτικά ιατρεία, τα απογευματινά ιατρεία και τα Επείγοντα αποτελούν μια… πρόκληση τόσο για τους επιστήμονες του ΚΕΤΕΚΝΥ που επεξεργάζονται τα δεδομένα όσο και για το υπουργείο Υγείας και τις Υγειονομικές Περιφέρειες (ΥΠΕ) που καλούνται να τα αξιοποιήσουν, αναπτύσσοντας και εφαρμόζοντας τις βέλτιστες πολιτικές.

Ο τρόπος εισαγωγής στο νοσοκομείο είναι ένα από τα πεδία που απασχολεί τους ειδικούς και το υπουργείο Υγείας, με δεδομένη την τεράστια πίεση που ασκείται στα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών (ΤΕΠ) κατά τις εφημερίες. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία του περασμένου έτους, η παραπομπή των ασθενών από τα Τακτικά Εξωτερικά Ιατρεία (ΤΕΙ) των νοσοκομείων και η εισαγωγή μέσω των ΤΕΠ αποτελούν τους δύο βασικούς τρόπους εισαγωγής και νοσηλείας στα τριτοβάθμια νοσοκομεία των επτά Υγειονομικών Περιφερειών. Ωστόσο, η αναλογία ασθενών από τα ΤΕΙ και τα ΤΕΠ διαφοροποιείται ανά ΥΠΕ χαρτογραφώντας κατά τους ειδικούς και την πραγματική διαδρομή των ασθενών.

Από το κανάλι των ΤΕΠ θεωρείται ότι μπορεί να εισάγεται το 30% με 35% των νοσηλευόμενων. Η απόκλιση προς τα πάνω υποδηλώνει προβλήματα και δυσλειτουργία των ΤΕΠ, ενώ είναι παράλληλα δείκτης και για την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας (ΠΦΥ). Μπορεί, για παράδειγμα, να μην υπάρχει ομαλή ροή των ασθενών προς την ΠΦΥ, τα ΤΕΙ ή άλλες δομές, με αποτέλεσμα να αυξάνονται πολύ τελικά τα Επείγοντα περιστατικά.
Στα νοσοκομεία της 1ης ΥΠΕ Αττικής μόλις το 28% των εισαγωγών γίνεται από τα Επείγοντα. Καλή επίδοση καταγράφει και η 7η ΥΠΕ Κρήτης, με 37% εισαγωγών από τα ΤΕΠ. Σε όλα τα άλλα νοσοκομεία της χώρας, συμπεριλαμβανομένων και των νοσοκομείων της 2ης ΥΠΕ Αττικής και Πειραιά, η νοσηλεία μέσω Επειγόντων κινείται σε ποσοστό 41% έως 43%, ποσοστό που υπερβαίνει και το εύρος του μέσου όρου.

Ειδικότερα, στην 6η ΥΠΕ Πελοποννήσου, Δυτικής Ελλάδας και Ιονίων νήσων τα έκτακτα περιστατικά που εισάγονται στα νοσοκομεία αποτελούν το 41%, στην 5η ΥΠΕ Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδας είναι 42%, στην 4η ΥΠΕ Μακεδονίας και Θράκης είναι 40%, στην 3η ΥΠΕ Μακεδονίας φθάνει το 43% και στη 2η ΥΠΕ Αττικής, Πειραιά και νήσων στο 43%. Ωστόσο, συνυπολογίζουν οι ειδικοί για τα αυξημένα ποσοστά εισαγωγών μέσω των ΤΕΠ ότι στα νοσοκομεία της περιφέρειας που εφημερεύουν πάντα και παράλληλα αποτελούν σημεία αναφοράς για τον πληθυσμό, είναι σχεδόν ρουτίνα η προσέγγιση του νοσοκομείου για τους περισσότερους.

Με ενδιαφέρον βλέπουν – και σε real time- οι ειδικοί στο ΚΕΤΕΚΝΥ την πορεία των ασθενών σε κάποιες ΥΠΕ, όπως στην 7η ΥΠΕ Κρήτης όπου το 62% μπαίνει για νοσηλεία μετά από παραπομπή των γιατρών στα Τακτικά Εξωτερικά Ιατρεία. Είναι ένας δυνατός δείκτης, όπως λένε, για τη λειτουργία τους αλλά και για τη σωστή παρακολούθηση των ασθενών. Ανάλογη εικόνα διαμορφώνεται στην 5η ΥΠΕ Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδας όπου μέσω των ΤΕΙ εισάγονται για νοσηλεία το 58% των ασθενών.

Ο ρόλος της ΠΦΥ 

Δυναμικό πεδίο αποτελεί και η παραπομπή για νοσηλεία μέσω γιατρού της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (ΠΦΥ), ιδιωτικής και δημόσιας). Με βάση τα στοιχεία για το 2024, στην 1η ΥΠΕ Αττικής το 54% των νοσηλευόμενων εισήχθη μετά από παραπομπή γιατρού (ή οδοντιάτρου) από δημόσια ή ιδιωτική δομή ΠΦΥ.

Υψηλό ποσοστό καταγράφεται για το ίδιο κανάλι εισαγωγής σε νοσοκομείο και στην 6η ΥΠΕ Πελοποννήσου, Δυτικής Ελλάδας και Ιονίων νήσων. Αντίθετα, χαμηλή είναι η κίνηση από την ΠΦΥ προς τα νοσοκομεία στις ΥΠΕ της Βόρειας Ελλάδας, στην 3η και την 4η ΥΠΕ, όπου μέσω δομής ή γιατρού της ΠΦΥ φθάνουν στα νοσοκομεία το 14% και το 6% των νοσηλευόμενων.

Το ΚΕΤΕΚΝΥ λαμβάνει από όλα τα νοσοκομεία της χώρας δεδομένα για το ιατρικό, λειτουργικό και οικονομικό περιβάλλον τους. Τα στοιχεία αυτά προέρχονται από την κωδικοποίηση (ιατρικές πληροφορίες περιστατικών / κλινική αποτελεσματικότητα) και την κοστολόγηση (τιμολόγηση / έσοδα) των νοσοκομείων του ΕΣΥ. Από αυτά προκύπτουν στατιστικά για τα λειτουργικά μεγέθη (δείκτες λειτουργικότητας και παραγωγικότητας) και τα οικονομικά μεγέθη (βασικοί οικονομικοί συντελεστές για τη διαμόρφωση του προϋπολογισμού και εξειδικευμένοι δείκτες, όπως σχέσεις κόστους με χρήση υπηρεσιών ή/και μέγεθος μονάδας). Επιπλέον, προκύπτουν επιδημιολογικά στοιχεία που αφορούν στη θνητότητα, τη θνησιμότητα και το προφίλ υγείας του πληθυσμού αναφοράς.

 

 

Πηγη: https://www.ygeiamou.gr/

Πώς ο σακχαρώδης διαβήτης «θρέφει» τη μικροβιακή αντοχή – Τι αποκαλύπτει νέα έρευνα

Η υπεργλυκαιμία μπορεί να γίνει το «καύσιμο» για την εξάπλωση ανθεκτικών στα αντιβιοτικά βακτηρίων στους διαβητικούς – Μπορεί να αντιμετωπιστεί;

Η μικροβιακή αντοχή κάνει τη θεραπεία των λοιμώξεων εξαιρετικά δύσκολη και, σε ορισμένες περιπτώσεις, αδύνατη, καθώς τα αντιβιοτικά δεν είναι πλέον αποτελεσματικά. Από την άλλη, ο σακχαρώδης διαβήτης θεωρείται η μάστιγα του 21ου αιώνα, με τον αριθμό των ατόμων που πλήττονται από τη νόσο να αυξάνεται ραγδαία. Όταν αυτά τα δύο «συναντιούνται», δημιουργούν έναν επικίνδυνο συνδυασμό, που επιδεινώνει την υγεία των ασθενών.

Μια νέα έρευνα, που δημοσιεύεται στο Science Advances, ρίχνει φως στο πώς ο σακχαρώδης διαβήτης μπορεί να συμβάλει στην ταχύτερη ανάπτυξη ανθεκτικών βακτηρίων και ειδικότερα του χρυσίζωντος σταφυλόκοκκου (Staphylococcus aureus), ενός βακτηρίου που προκαλεί σοβαρές λοιμώξεις. Η έρευνα, που πραγματοποιήθηκε από τους μικροβιολόγους Brian Conlon και Lance Thurlow, καθηγητές στο Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνα, αναδεικνύει τον ρόλο του σακχαρώδους διαβήτη στην επιτάχυνση της ανθεκτικότητας των βακτηρίων, αποκαλύπτοντας μια επικίνδυνη αλληλεπίδραση, που αυξάνει τη σοβαρότητα των λοιμώξεων σε διαβητικούς ασθενείς.

Πώς συνδέονται τα δύο;

Ο σακχαρώδης διαβήτης, και πιο συγκεκριμένα η γλυκαιμική αστάθεια που προκαλεί, δημιουργεί ευνοϊκές συνθήκες για την ανάπτυξη και την εξάπλωση των βακτηρίων. Η υπεργλυκαιμία παρέχει στα βακτήρια τον ιδανικό «τροφοδότη» για τη γρήγορη αναπαραγωγή τους. Βακτήρια, όπως ο Staphylococcus aureus, αναπτύσσονται χρησιμοποιώντας τη γλυκόζη ως πηγή ενέργειας, γεγονός που τους επιτρέπει να πολλαπλασιάζονται γρήγορα και ανεξέλεγκτα.
Τι έδειξε η έρευνα

Η έρευνα των Conlon και Thurlow διαπιστώνει ότι τα βακτήρια αναπτύσσουν ανθεκτικότητα πολύ πιο γρήγορα στα διαβητικά μοντέλα πειραματόζωων από ό,τι στα μη διαβητικά. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν μοντέλα πειραματόζωων μολυσμένα με Staphylococcus aureus, χωρίζοντάς τα σε δύο ομάδες: Η μία ομάδα είχε σακχαρώδη διαβήτη (με ρυθμισμένα επίπεδα γλυκόζης μέσω φαρμακευτικής αγωγής) και η άλλη όχι. Ακολούθως, τα πειραματόζωα υποβλήθηκαν σε θεραπεία με το αντιβιοτικό ριφαμπικίνη, το οποίο είναι γνωστό ότι προκαλεί γρήγορη ανάπτυξη ανθεκτικότητας.

Μετά από 5 ημέρες, οι επιστήμονες παρατήρησαν ότι στα μοντέλα πειραματόζωων με σακχαρώδη διαβήτη, η δραστικότητα της ριφαμπικίνης είχε μειωθεί σημαντικά. Στην πραγματικότητα, τα βακτήρια που υπήρχαν είχαν ήδη εξελιχθεί και αναπτύξει ανθεκτικότητα στη ριφαμπικίνη, ενώ η ομάδα χωρίς σακχαρώδη διαβήτη δεν παρουσίασε καμία ανθεκτικότητα. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα βακτήρια που είχαν εξελιχθεί ώστε να είναι ανθεκτικά κατάφεραν να κυριαρχήσουν στην περιοχή μόλυνσης μέσα σε μόλις 4 ημέρες.

 

 

Πηγη: https://www.ygeiamou.gr/

Προσδόκιμο επιβίωσης και αιτίες θανάτου ασθενών με άνοια [ελληνική μελέτη]

Τι δείχνει η στατιστική καταγραφή και ανάλυση 18 ετών από την ομάδα κατ΄ οίκον της Ελληνικής Εταιρείας Alzheimer στη Θεσσαλονίκη, για 1.042 αποθανόντες από το 2007 ως το 2025

Η επιβίωση των ατόμων με άνοια ποικίλει, καθώς η θνησιμότητά τους επηρεάζεται από έναν συνδυασμό πολλών παραγόντων, όπως η ηλικία, οι συννοσηρότητες, καθώς και ο τύπος της άνοιας. Βιβλιογραφικά, η μέση επιβίωση μετά τη διάγνωση κυμαίνεται διεθνώς από 3 έως 12 έτη, με σημαντικές διαφοροποιήσεις ανάλογα με την αιτία. Ενδεικτικά:

  • Στη νόσο Alzheimer κυμαίνεται από 8 ως 12 έτη.
  • Στην αγγειακή άνοια 4 έως 8.
  • Στην άνοια με σωμάτια Lewy 3-7 έτη.
  • Στη μετωποκροταφική άνοια 6-9 έτη.

Οι κυριότερες αιτίες θανάτου σε ασθενείς με άνοια συνδέονται με καρδιαγγειακές επιπλοκές, λοιμώξεις, καχεξία, πτώσεις και νεοπλάσματα

Μιλώντας στο πλαίσιο του 14ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Νόσου Alzheimer και 6ου Μεσογειακού Συνεδρίου Νευροεκφυλιστικών Νοσημάτων που διεξάγεται στη Θεσσαλονίκη, η ψυχολόγος, συνεργάτιδα της ομάδας κατ’ οίκον της Ελληνικής Εταιρείας Νόσου Alzheimer και Συγγενών Διαταραχών, Μάγδα Ουζούνη (φωτογραφία), παρουσίασε τα αποτελέσματα έρευνας καταγραφής, σε 1.042 άτομα με άνοια που απεβίωσαν στη διάρκεια των τελευταίων 18 χρόνων στη Θεσσαλονίκη. Η έρευνα κατέγραψε αναλυτικά την αιτία, τον τόπο και την εποχή θανάτου, το μέσο χρόνο ζωής μετά τη διάγνωση, καθώς και δημογραφικά δεδομένα, καταλήγοντας σε σημαντικά συμπεράσματα που τονίζουν μεταξύ άλλων την αξία της ενίσχυσης στρατηγικών παρηγορητικής φροντίδας ασθενών τελικού σταδίου στο σπίτι τους.

Διεθνή δεδομένα

Όπως ανέφερε η κ. Ουζούνη, η νεαρή έναρξη της άνοιας (Young-Onset Dementia) σχετίζεται με χειρότερη πρόγνωση, με τη μέση επιβίωση να φτάνει τα 6 έτη. Παράγοντες όπως η προχωρημένη ηλικία, οι πτώσεις, οι λοιμώξεις και ο υποσιτισμός έχουν αναγνωριστεί ως προγνωστικοί δείκτες μειωμένης επιβίωσης.

Διεθνή στατιστικά δεδομένα δείχνουν ότι:

  • Το 50% των ασθενών με άνοια πεθαίνουν μέσα σε 4-6 χρόνια από τη διάγνωση (International Psychogeriatrics, 2021).
  • Το 70% των ατόμων με άνοια πεθαίνουν από μη νευρολογικές αιτίες, όπως λοιμώξεις ή καρδιαγγειακές επιπλοκές (BMJ, 2004).
  • Η θνησιμότητα ενός έτους από την εισαγωγή σε οίκο ευγηρίας για ασθενείς με άνοια ανέρχεται στο 40%-50% (Neurology, 2008).

Οι συνηθέστερες αιτίες θανάτου σε ασθενείς με άνοια είναι:

  • Λοιμώξεις, κυρίως η πνευμονία, σε ποσοστό έως 45%.
  • Καρδιαγγειακές επιπλοκές, ανεπάρκεια και Αγγειακά Εγκεφαλικά Επεισόδια έως 30%.
  • Καχεξία/αφυδάτωση, υποσιτισμός έως 20%.
  • Τραυματισμοί, πτώσεις και δευτερογενείς επιπλοκές, λόγω αστάθειας, μυϊκής ατονίας και κινητικών προβλημάτων έως 10%.
  • Κακοήθη νεοπλάσματα που δεν διαγιγνώσκονται έγκαιρα λόγω της μειωμένης επικοινωνίας του ασθενούς και της δυσκολίας διάκρισης των συμπτωμάτων.

Θνητότητα σε Έλληνες ασθενείς

Οι μελετητές άντλησαν στοιχεία από αρχείο της κατ΄ οίκον ομάδας της Εταιρείας Νόσου Alzheimer. Το δείγμα ανήλθε σε 1.042 αποθανόντα άτομα από το 2007 έως και τον Ιανουάριο του 2025, εκ των οποίων 634 γυναίκες και 408 άνδρες. Οι περιθάλποντες είχαν δώσει υπογεγραμμένη συγκατάθεση για τη διαχείριση των στοιχείων τους, για ερευνητικούς και εκπαιδευτικούς σκοπούς

Η ανάλυση των δεδομένων έδειξε πως η μέση ηλικία θανάτου ήταν τα 85,29 έτη, με μέση διάρκεια νόσου 7,32 έτη. Καταγράφηκαν και ακραίες τιμές, με χαρακτηριστικές περιπτώσεις μια γυναίκα που έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 103 ετών με διάρκεια νόσου 27 έτη, αλλά και έναν άνδρα 49 ετών που απεβίωσε 5 έτη μετά τη διάγνωση.

Δεν υπήρξε στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ των δύο φύλων, ως προς την ηλικία και το μέσο χρόνο νόσου.

Καταγράφηκαν συνολικά 24 αίτια θανάτου, με τα 3 κυριότερα να αφορούν την καρδιακή ανακοπή, τις λοιμώξεις και την COVID-19.

Ως προς την εποχή του χρόνου, οι περισσότεροι θάνατοι συνέβησαν τον χειμώνα (24%) και ακολουθούν το καλοκαίρι (20,8%), η άνοιξη (14,4%) και το φθινόπωρο (8,3%), ενώ για το 31,6% των περιπτώσεων δεν υπήρχε καταγραφή για την εποχή θανάτου.

Το 44% των ασθενών απεβίωσε στο σπίτι και το 22,6% στο νοσοκομείο, ενώ για το 33,3% δεν υπάρχει καταγραφή.

Η μεγάλη πλειονότητα των θανάτων από ανακοπή συνέβη στο σπίτι του ασθενούς (83,7%) και το 16,1% στο νοσοκομείο. Στους θανάτους με αιτία τη λοίμωξη του αναπνευστικού καταγράφεται σχετική ισορροπία (66 στο νοσοκομείο και 60 στο σπίτι), ενώ η πλειονότητα των θανάτων από COVID-19 έγινε στο νοσοκομείο (22 έναντι 4 στο σπίτι).

Στους περιορισμούς της έρευνας περιλαμβάνεται ότι τα δεδομένα προήλθαν ως επί το πλείστο από τους ίδιους τους περιθάλποντες ή συγγενείς των αποθανόντων, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει πάντα ακρίβεια στην αιτία θανάτου. Επίσης, εκτός από την περίπτωση διάγνωσης του εκάστοτε ιατρού, η έναρξη των συμπτωμάτων και της νόσου βασιζόταν επίσης στην υποκειμενική κρίση του, δοθέντος του ιστορικού, ενώ αρκετά παλιότερα δεδομένα απουσίαζαν.

Παρηγορητική φροντίδα και τέλος ζωής

Η παρηγορητική φροντίδα παίζει κρίσιμο ρόλο στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ατόμων με τελικού σταδίου άνοια. Ωστόσο, πολλές φορές οι ασθενείς δεν λαμβάνουν επαρκή φροντίδα, λόγω έλλειψης κατανόησης της πορείας της νόσου και των αναγκών τους ή και λόγω έλλειψης χρόνου, σημείωσε η κ. Ουζούνη, συμπληρώνοντας πως “η ανάπτυξη στρατηγικών φροντίδας που περιλαμβάνουν πολυδιάστατες παρεμβάσεις μπορεί να συμβάλλει στην επιβράδυνση της εξέλιξης της νόσου και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών. Η συνεχής έρευνα και η ενίσχυση των δομών παρηγορητικής φροντίδας παραμένουν βασικοί άξονες για τη διαχείριση της άνοιας στο τελικό της στάδιο”.

Η Ομάδα κατ΄ οίκον της Ελληνικής Εταιρείας Alzheimer συστάθηκε το 2007 και αποτελείται από νευρολόγο, οδοντίατρο, ψυχολόγο, κοινωνικό λειτουργό και ψυχοθεραπεύτρια.

 

 

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Λειτουργία αυτόνομης μονάδας μεταμοσχεύσεων

Eχουν αποσταλεί όλα τα απαιτούμενα έγγραφα από την διοίκηση του νοσοκομείου Ευαγγελισμός καθώς και το σχετικό αίτημα για ίδρυση αυτόνομης μονάδας μεταμοσχεύσεων εντός της δομής όπως και οι αναγκαίες τροποποιήσεις του Οργανισμού προς αυτή την κατεύθυνση στον υφυπουργό Υγείας κ. Μάριο Θεμιστοκλέους και αναμένεται απάντηση. Βεβαίως μαζί με τα έγγραφα επισυνάπτεται και η ανάγκη άμεσης προκήρυξης μιας θέσης Διευθυντή Συντονιστή Χειρούργου καθώς και τρεις θέσεις επιμελητών χειρουργών –  μεταμοσχευτών.

 

 

Πηγη: https://www.iatronet.gr/