Ροή

Σε εντατικούς ρυθμούς συνεχίζεται το Health-IQ με ΠΟΥ Ευρώπης και Υπουργείο Υγείας να περιοδεύουν σε νοσοκομεία. Στόχος, ένα ενιαίο πλαίσιο μέτρησης που ενισχύει ποιότητα και ασφάλεια, με συναντήσεις σε «ΑΤΤΙΚΟΝ» και «ΛΑΪΚΟ» και επέκταση σε όλες τις ΥΠΕ.

Η πιλοτική εφαρμογή του Health-IQ περνά σε φάση εντατικοποίησης, με τον ΠΟΥ Ευρώπης και το Υπουργείο Υγείας να ενισχύουν τις ενημερωτικές συναντήσεις σε δημόσιες δομές υγείας. Στόχος είναι η μετάβαση των νοσοκομείων σε ένα ενιαίο πλαίσιο μέτρησης και βελτίωσης της φροντίδας, με έμφαση στην ποιότητα, την ασφάλεια των ασθενών και την αποτελεσματικότητα των υπηρεσιών.

Διαδοχικές συναντήσεις σε «ΑΤΤΙΚΟΝ» και «ΛΑΪΚΟ»

Τις τελευταίες ημέρες πραγματοποιήθηκε ενημερωτική εκδήλωση στο Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο «ΑΤΤΙΚΟΝ», ενώ είχε προηγηθεί αντίστοιχη συνάντηση στο Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών «ΛΑΪΚΟ», η τέταρτη κατά σειρά στο πλαίσιο της πιλοτικής φάσης. Οι συναντήσεις συγκέντρωσαν διοικητικά στελέχη και επαγγελματίες υγείας, οι οποίοι ενημερώθηκαν για τον σχεδιασμό, τα εργαλεία και τις προτεραιότητες του προγράμματος.

Ο οδικός χάρτης της πιλοτικής φάσης

Οι εκδηλώσεις στην Αθήνα ήρθαν σε συνέχεια των παρουσιάσεων που προηγήθηκαν στο Γ.Ν.Α. «Ιπποκράτειο» και στο Κέντρο Υγείας Αμαρουσίου. Το χρονοδιάγραμμα προβλέπει ακόμη εννέα ενημερωτικές συναντήσεις τους επόμενους μήνες, με κάλυψη και των έξι Υγειονομικών Περιφερειών, ώστε όλες οι μονάδες να αποκτήσουν κοινή γλώσσα αξιολόγησης και βελτίωσης.

Τι αλλάζει στην καθημερινή λειτουργία

Κατά τις συναντήσεις παρουσιάζεται το επιχειρησιακό μοντέλο του Health-IQ, οι δείκτες απόδοσης και τα εργαλεία που θα χρησιμοποιούνται από τις μονάδες για την παρακολούθηση της ποιότητας και της ασφάλειας. Στην πράξη, επιδιώκεται να ενισχυθεί η συγκρισιμότητα των δεδομένων, να στοχεύονται οι παρεμβάσεις εκεί όπου υπάρχει πραγματική ανάγκη και να καλλιεργηθεί κουλτούρα διαρκούς βελτίωσης.

Ένας κοινός στόχος για όλο το ΕΣΥ

Το Health-IQ ξεκίνησε τον Μάιο του 2023 και χρηματοδοτείται από το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2021-2025. Φιλοδοξεί να αποτελέσει τον ενιαίο «σκελετό» πάνω στον οποίο θα στηριχθεί η μέτρηση και η αναβάθμιση της φροντίδας σε εθνικό επίπεδο, προωθώντας τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και την ορθολογική αξιοποίηση των δεδομένων.

Από την πλευρά του ΠΟΥ Ευρώπης, τονίστηκε ότι τα πρώτα αποτελέσματα αποδεικνύουν την ετοιμότητα των ελληνικών μονάδων να υιοθετήσουν τεκμηριωμένες πρακτικές και ότι η πιλοτική φάση είναι κρίσιμο βήμα για ένα βιώσιμο μοντέλο ποιοτικής φροντίδας με επίκεντρο τον άνθρωπο. Αντίστοιχα, επισημάνθηκε ότι οι συναντήσεις διευκολύνουν τη συνεργασία διοικήσεων και επαγγελματιών υγείας, επιτρέποντας προσαρμογές στις ιδιαιτερότητες κάθε μονάδας. Από τις διοικήσεις των νοσοκομείων υπογραμμίστηκε η σημασία μιας κοινής μεθοδολογίας αξιολόγησης, ώστε οι παρεμβάσεις να είναι στοχευμένες και τα δεδομένα αξιόπιστα, καθώς και η ανάγκη συστηματικής αξιοποίησης των στοιχείων που ήδη συλλέγονται για ουσιαστικές βελτιώσεις.

Πηγη: https://healthpharma.gr/

Με αιχμή τις νεότερες εξελίξεις στην πρόληψη, τη διάγνωση και τη θεραπεία της HIV λοίμωξης, η Ελληνική Εταιρεία Μελέτης και Αντιμετώπισης του AIDS (ΕΕΜΑΑ) διοργανώνει και φέτος το ετήσιο συνέδριό της από 28 έως 30 Νοεμβρίου 2025.

Στόχος είναι η ενημέρωση των επαγγελματιών υγείας για τις θεραπευτικές καινοτομίες, η ανταλλαγή απόψεων για τις κοινωνικές προκλήσεις και η ενίσχυση των στρατηγικών πρόληψης σε μια περίοδο που, διεθνώς, η επιστήμη καταγράφει πρόοδο, αλλά ο αγώνας απέναντι στο στίγμα συνεχίζεται.

Η επιστήμη προχωρά, οι προκλήσεις επιμένουν

Οι εξελίξεις στον HIV είναι εντυπωσιακές: από τη βελτιστοποίηση της αντιρετροϊκής αγωγής έως την ευρεία εφαρμογή της προφύλαξης πριν από την έκθεση (PrEP) και την καθιέρωση του U=U (μη ανιχνεύσιμο = μη μεταδοτικό). Την ίδια στιγμή, ζητήματα όπως η ένταξη ευάλωτων ομάδων στο σύστημα φροντίδας, η επαρκής χρηματοδότηση και η επίτευξη των διεθνών στόχων παραμένουν ανοιχτά.

Παρά τα βήματα προόδου, ο δρόμος προς την εξάλειψη του AIDS μέχρι το 2030 είναι ακόμη μακρύς. Εκτιμάται ότι το 2024 40,8 εκατ. άνθρωποι ζούσαν με HIV παγκοσμίως, ενώ 630.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους από HIV-σχετιζόμενα νοσήματα και καταγράφηκαν 1,3 εκατ. νέες μολύνσεις — πολύ πάνω από τον στόχο των ≤370.000. Οι επίσημοι στόχοι 95-95-95 του UNAIDS εξακολουθούν να καθοδηγούν τις εθνικές πολιτικές, με ανομοιόμορφα αποτελέσματα.

Η πραγματικότητα στην Ελλάδα με αριθμούς

Στη χώρα μας παρατηρείται σταθεροποίηση των νέων διαγνώσεων μετά από μια μικρή άνοδο, όμως η καθυστερημένη διάγνωση παραμένει κρίσιμη αδυναμία. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΕΟΔΥ έως 31 Οκτωβρίου 2025 έχουν καταγραφεί 21.815 διαγνώσεις HIV, από τις οποίες 4.795 εξελίχθηκαν σε AIDS και 3.721 κατέληξαν. Το 2025 έλαβαν αντιρετροϊκή θεραπεία 11.549 άτομα. Οι νέες διαγνώσεις κινούνται σε αντίστοιχα επίπεδα με το 2024 (526, ή 5,1/100.000 πληθυσμού).

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο από καθυστερημένη διάγνωση

Το 52% των περιστατικών στο πρώτο δεκάμηνο του 2025 διαγνώστηκε καθυστερημένα, με υψηλότερα ποσοστά σε γυναίκες, ετεροφυλόφιλα άτομα, ηλικίες 50+ και άτομα αλλοδαπής εθνικότητας. Μεταξύ των νέων διαγνώσεων, κυριότερος τρόπος μετάδοσης ήταν η σεξουαλική επαφή μεταξύ ανδρών (37,3%), ωστόσο για το 35,7% ο τρόπος παραμένει ακαθόριστος — στοιχείο που δυσκολεύει τον επιδημιολογικό σχεδιασμό.

Η χώρα πλησιάζει τον πρώτο στόχο (διάγνωση) με 91%, υστερεί όμως στον δεύτερο (θεραπεία), αφού 73% των διαγνωσμένων λάμβανε αγωγή το 2024. Ο τρίτος στόχος (ιολογική καταστολή) έχει σχεδόν επιτευχθεί, με 94% των θεραπευόμενων να έχουν μη ανιχνεύσιμο ιικό φορτίο.

PrEP: το πιο ισχυρό εργαλείο πρόληψης — και το εμπόδιο της πρόσβασης

Η διάθεση της PrEP ξεκίνησε στη χώρα στις 19 Μαΐου 2025 και αποτελεί κομβικό βήμα. Σε παγκόσμια κλίμακα, οι χρήστες PrEP αυξήθηκαν από ~200.000 (2017) σε 3,5 εκατ. (2023). Στην Ελλάδα, το πρώτο εξάμηνο περίπου 800 άτομα έλαβαν τουλάχιστον μία συνταγή, κυρίως στην Αθήνα, ενώ η PrEP διατίθεται μέσω 24 νοσοκομειακών φαρμακείων. Η πρόσβαση, ωστόσο, περιορίζεται στην περιφέρεια και στα νησιά, ενώ η απαίτηση ΑΜΚΑ αποκλείει μετανάστες, πρόσφυγες και πολίτες Ε.Ε. με αλλοδαπή ασφάλιση. Η ένταξη στα φαρμακεία της κοινότητας και στην ΠΦΥ κρίνεται καθοριστική.

Η HIV λοίμωξη σήμερα είναι χρόνια, ελεγχόμενη νόσος με προσδόκιμο ζωής κοντά στον γενικό πληθυσμό, όταν υπάρχει συμμόρφωση στη θεραπεία. Παρ’ όλα αυτά, το στίγμα επιβαρύνει την ποιότητα ζωής, ενώ οι συννοσηρότητες — με κυρίαρχη την καρδιαγγειακή νόσο — αυξάνουν τη νοσηρότητα. Η καταπολέμηση των προκαταλήψεων παραμένει προτεραιότητα δημόσιας υγείας.

Έρευνα που «δείχνει τον δρόμο» για έγκαιρη διάγνωση

Η μελέτη ΜΟΡΦΕΑΣ ανέδειξε ότι περίπου 50% των καθυστερημένων διαγνώσεων θα μπορούσαν να είχαν γίνει νωρίτερα μέσω προηγούμενης επαφής με το σύστημα υγείας, υπογραμμίζοντας την ανάγκη επιμόρφωσης των επαγγελματιών.

Το ποιοτικό πρόγραμμα περιλαμβάνει επιστημονικές συνεδρίες, εκπαιδευτικές ενότητες για φοιτητές και προσωπικό, καθώς και κλινικό φροντιστήριο για τη χρήση της PrEP. Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει το στρογγυλό τραπέζι με ειδικούς από την Ανατολική Ευρώπη, ενώ την τελετή έναρξης τιμά με την παρουσία του ο Φώτης Σεργουλόπουλος.

Παρεμβάσεις στην κοινότητα και στα Πανεπιστήμια

Παράλληλα με το συνέδριο, η ΕΕΜΑΑ υλοποιεί δράσεις ενημέρωσης και κινητές μονάδες εξέτασης σε συνεργασία με τον ΕΟΔΥ και δήμους. Επιπλέον, πραγματοποιούνται παρεμβάσεις σε πανεπιστημιακούς χώρους με το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, το Πανεπιστήμιο Πατρών και το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.

Το 37ο συνέδριο με μήνυμα «ΖΩΝΤΑΣ ΜΕ ΤΟΝ HIV – ΔΕΝ ΕΙΣΑΙ ΜΟΝΟΣ» απευθύνεται σε επαγγελματίες υγείας, φορείς, φοιτητές και πολίτες που επιθυμούν να συμβάλουν σε μια κοινωνία χωρίς αποκλεισμούς — και σε μια δημόσια υγεία με επίκεντρο τον άνθρωπο.

Πηγη: https://healthpharma.gr/

Η επιστημονική ομάδα του Washington University School of Medicine παρουσιάζει μια από τις πιο καινοτόμες προσεγγίσεις κατά του γλοιοβλαστώματος: νανοθεραπεία που χορηγείται από τη μύτη και φτάνει απευθείας στον εγκέφαλο, ενεργοποιώντας στοχευμένα το ανοσοποιητικό. Τα ευρήματα, δημοσιευμένα στο PNAS, ανοίγουν νέο δρόμο για μη επεμβατικές θεραπείες.

Οι επιστήμονες από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Washington στο St. Louis, σε συνεργασία με το Northwestern University, παρουσιάζουν μια από τις πιο πρωτοποριακές προσεγγίσεις στην αντιμετώπιση των επιθετικών όγκων του εγκεφάλου. Η τεχνική βασίζεται σε ένα νανοϋλικό που χορηγείται από τη ρινική οδό, ταξιδεύει κατά μήκος νεύρων προς τον εγκέφαλο και ενεργοποιεί μια ισχυρή ανοσοαπόκριση ενάντια στο γλοιοβλάστωμα. Τα αποτελέσματα δημοσιεύθηκαν στο PNAS και ανοίγουν τον δρόμο για λιγότερο επεμβατικές και πιο αποτελεσματικές θεραπείες.

Η πρόκληση του γλοιοβλαστώματος

Το γλοιοβλάστωμα είναι ένας από τους πιο επιθετικούς καρκίνους του εγκεφάλου, με ετήσια επίπτωση περίπου 3 ασθενείς ανά 100.000 άτομα στις ΗΠΑ. Η νόσος εξελίσσεται ταχύτατα και παραμένει πρακτικά ανίατη. Η δυσκολία εντοπίζεται κυρίως στα εμπόδια που θέτει ο αιματοεγκεφαλικός φραγμός, ο οποίος περιορίζει τη δυνατότητα των φαρμάκων να φτάσουν στον εγκέφαλο.

Ο Alexander H. Stegh, PhD, ένας εκ των επικεφαλής ερευνητών, εξηγεί ότι ο στόχος της ομάδας ήταν να αναπτύξει μια μέθοδο που ενεργοποιεί το ανοσοποιητικό σύστημα τοπικά στον εγκέφαλο, χωρίς επεμβατικές διαδικασίες. Με τη χρήση «σφαιρικών νουκλεϊκών οξέων» (spherical nucleic acids – SNAs), οι ερευνητές πέτυχαν αυτό ακριβώς.

Τι είναι τα spherical nucleic acids

Τα SNAs αποτελούν νανοδομές με πυρήνα από χρυσό, επενδεδυμένες με πολλαπλά μικροσκοπικά τμήματα DNA ή RNA. Η αρχιτεκτονική αυτή τις καθιστά εξαιρετικά δραστικές στη στόχευση κυττάρων και στην ενεργοποίηση μονοπατιών του ανοσοποιητικού συστήματος.

Η ομάδα του Chad A. Mirkin, PhD, από το Northwestern University —και συνδημιουργός των SNAs— συνεργάστηκε με το WashU ώστε να σχεδιαστεί μια νέα κατηγορία νανοδομών που ενεργοποιούν το ανοσολογικό μονοπάτι STING, ένα φυσικό σύστημα «συναγερμού» εντός των κυττάρων που ενεργοποιείται όταν ανιχνεύει ξένο DNA.

Γιατί η ρινική οδός;

Η χορήγηση μέσω της μύτης επιτρέπει στο φάρμακο να κινηθεί κατά μήκος του νεύρου που συνδέει τους μύες του προσώπου με τον εγκέφαλο. Η μέθοδος παρακάμπτει τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό, επιτρέποντας στη θεραπεία να φτάσει απευθείας στον στόχο.

Με φωσφορίζοντες μοριακούς «δείκτες», οι ερευνητές παρακολούθησαν τη διαδρομή των SNAs και επιβεβαίωσαν ότι κατευθύνονται επιτυχώς προς τους όγκους, χωρίς να διασπείρονται σε άλλα όργανα — κάτι που μειώνει τον κίνδυνο ανεπιθύμητων επιδράσεων.

Από ψυχρούς σε «θερμούς» όγκους

Το γλοιοβλάστωμα χαρακτηρίζεται «ψυχρός όγκος», επειδή δεν προκαλεί από μόνο του ανοσολογική αντίδραση. Η ενεργοποίηση του μονοπατιού STING μέσω των SNAs μετατρέπει τον όγκο σε «θερμό» — δηλαδή ορατό στο ανοσοποιητικό σύστημα.

Οι αναλύσεις έδειξαν:

• Ισχυρή ενεργοποίηση του STING σε κύτταρα του ανοσοποιητικού στον όγκο

• Επαναπρογραμματισμό των ανοσοκυττάρων ώστε να επιτίθενται στον όγκο

• Ενισχυμένη δράση των λεμφαδένων, που λειτουργούν ως «στρατηγεία» του ανοσοποιητικού

Όταν οι ερευνητές συνδύασαν τη θεραπεία με φάρμακα που ενεργοποιούν τα Τ-λεμφοκύτταρα, η αποτελεσματικότητα εκτοξεύθηκε: μία ή δύο ρινικές δόσεις εξαφάνισαν τους όγκους σε ποντίκια και δημιούργησαν μακροχρόνια ανοσία.

Τι σημαίνει αυτό για τους ασθενείς

Η μέθοδος έχει τη δυνατότητα:

• να αντικαταστήσει εξαιρετικά επεμβατικές θεραπείες που απαιτούν ενδοεγκεφαλική χορήγηση,

• να παρέχει συχνές δόσεις χωρίς νοσηλεία,

• να μειώσει τις παρενέργειες,

• να καταστήσει δυνατές πολυπαραγοντικές θεραπείες που συνδυάζονται σε ένα μόνο νανοσωματίδιο.

Ο Stegh επισήμανε ότι η ενεργοποίηση του STING δεν αρκεί πάντα μόνη της για την πλήρη εξάλειψη του γλοιοβλαστώματος, λόγω των πολλών μηχανισμών άμυνας του όγκου. Η ομάδα εργάζεται ήδη πάνω σε επόμενη γενιά νανοδομών που θα ενεργοποιούν πολλαπλές ανοσολογικές οδούς ταυτόχρονα.

Ένα πραγματικό άλμα για τη νευρο-ογκολόγια

Η μελέτη θεωρείται ορόσημο, καθώς αποτελεί την πρώτη απόδειξη ότι νανοθεραπεία από τη μύτη μπορεί να ενεργοποιήσει ανοσοαπόκριση μέσα σε όγκο εγκεφάλου. Η επιτυχία της ανοίγει τον δρόμο για κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους, με στόχο μια ασφαλή, μη επεμβατική θεραπευτική στρατηγική για έναν από τους πιο θανατηφόρους καρκίνους.

Πηγη: https://healthpharma.gr/

Η μοναξιά εξελίσσεται σε μείζον ζήτημα δημόσιας υγείας, καθώς οι άνθρωποι περνούν λιγότερο χρόνο με φίλους και αυξάνονται οι «θάνατοι από απόγνωση». Για πρώτη φορά, επιστήμονες δημιουργούν τεκμηριωμένες οδηγίες κοινωνικής σύνδεσης, ώστε η κοινωνική υγεία να λάβει τη θέση που της αναλογεί.

Η μοναξιά και η κοινωνική απομόνωση εξελίσσονται σε παγκόσμια απειλή για τη δημόσια υγεία, με τον κίνδυνο θανάτου να αυξάνεται κατά 30% – ποσοστό αντίστοιχο με το κάπνισμα. Την ίδια στιγμή, οι Αμερικανοί ζουν μια «ύφεση φιλίας», αφιερώνοντας λιγότερο χρόνο σε κοινωνικές επαφές σε σχέση με οποιαδήποτε άλλη πρόσφατη περίοδο. Το 2023, ο γενικός χειρουργός των ΗΠΑ χαρακτήρισε τη μοναξιά «επιδημία», καθώς οι θάνατοι από αυτοκτονία, εθισμούς και αλκοολισμό συνεχίζουν να αυξάνονται.

Παρότι οι γιατροί ελέγχουν συστηματικά την αρτηριακή πίεση και τις συνήθειες άσκησης, η κοινωνική υγεία παραμένει σχεδόν αδιάγνωστη. Οι δημόσιες οδηγίες εστιάζουν σε διατροφή, άσκηση και ύπνο, όμως ελάχιστοι οργανισμοί έχουν συμπεριλάβει την κοινωνική σύνδεση στο πλαίσιο πρόληψης – μέχρι σήμερα.

Μια διεθνής ομάδα περισσότερων από 100 ειδικών από τον χώρο των δημόσιων πολιτικών και των κοινωνικών καθοριστικών παραγόντων υγείας ανέλαβε την πρώτη συστηματική προσπάθεια δημιουργίας τεκμηριωμένων κατευθυντήριων οδηγιών για την κοινωνική υγεία. Οι οδηγίες είναι δημόσια διαθέσιμες και ήδη εφαρμόζονται πιλοτικά σε Ολλανδία και Ηνωμένο Βασίλειο, με στόχο να αναδειχθεί η κοινωνική σύνδεση ως βασικό στοιχείο υγιούς ζωής, ισότιμο με τη φυσική δραστηριότητα και τη διακοπή καπνίσματος.

Η σημασία των οδηγών κοινωνικής υγείας

Η σύνδεση μεταξύ κοινωνικότητας και καλής υγείας είναι γνωστή εδώ και δεκαετίες. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ήδη από το 1946 ενέταξε την «κοινωνική ευημερία» στον ορισμό της υγείας. Η κωδικοποίηση αυτής της διάστασης σε οδηγίες βοηθά τους πολίτες να μετατρέπουν τη θεωρία σε πράξη, όπως ακριβώς συμβαίνει με τις διατροφικές ετικέτες ή τις συστάσεις για άσκηση.

Ταυτόχρονα, οι οδηγίες διαμορφώνουν συστήματα και υποδομές. Στις πόλεις, η προώθηση της άσκησης οδήγησε σε ποδηλατόδρομους και πεζόδρομους. Αντίστοιχα, η κοινωνική υγεία μπορεί να ενθαρρύνει χώρους που διευκολύνουν τη συνάντηση, την αλληλεπίδραση και την κοινότητα.

Με τυποποιημένα κριτήρια κοινωνικής ευημερίας, οι γιατροί μπορούν να εντοπίσουν εγκαίρως την απομόνωση, οι εργοδότες να σχεδιάσουν χώρους που ενισχύουν την επαφή, ενώ τα σχολεία και οι δήμοι αποκτούν σαφείς στόχους για φιλόξενες και υποστηρικτικές κοινότητες. Οι οδηγίες, επιπλέον, δημιουργούν το υπόβαθρο για τις «κοινωνικές συνταγές», μια πρακτική όπου οι γιατροί παραπέμπουν τους ασθενείς σε ομάδες ή δραστηριότητες, η οποία ήδη δοκιμάζεται σε αρκετά συστήματα υγείας.

Η επιστήμη της κοινωνικής σύνδεσης

Η ομάδα των ειδικών εργάστηκε επί δύο χρόνια, μελετώντας περισσότερα από 40 επιστημονικά συνοπτικά κείμενα, δεκάδες παραδείγματα από κοινότητες και αμέτρητες συζητήσεις με περιθωριοποιημένες ομάδες. Τα συμπεράσματα ανέδειξαν βασικές αρχές.

Πρώτον, δεν υπάρχει «μαγικός αριθμός» φίλων ή ωρών κοινωνικότητας. Οι ανάγκες διαφέρουν ανάλογα με την προσωπικότητα και την περίοδο ζωής. Η ποιότητα της αλληλεπίδρασης υπερέχει της ποσότητας: μια ουσιαστική συζήτηση μπορεί να προσφέρει περισσότερα από πολλές επιφανειακές επαφές.

Δεύτερον, η τεχνολογία δεν αποτελεί αυτόματα απειλή. Η παθητική χρήση –ιδίως το αδιάκοπο σκρολάρισμα– μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την ευημερία. Ωστόσο η ενεργή χρήση ενισχύει τη σύνδεση, από βιντεοκλήσεις με αγαπημένους μέχρι ομαδικές συνομιλίες ή εφαρμογές που διευκολύνουν συναντήσεις στη γειτονιά. Ο ρόλος της τεχνολογίας είναι να υποστηρίζει την πραγματική επαφή, όχι να την υποκαθιστά.

Τρίτον, οι σχέσεις διαμορφώνονται από συστήματα και περιβάλλοντα. Η κοινωνική υγεία δεν εξαρτάται μόνο από την προσωπική προσπάθεια αλλά και από τις υποδομές: πάρκα, βιβλιοθήκες, καφενεία, δημόσιοι χώροι. Έρευνες δείχνουν ότι κοινότητες με πλούσια κοινωνική υποδομή αναρρώνουν καλύτερα μετά από κρίσεις.

Τέλος, οι «αδύναμοι δεσμοί» –γνωστοί, γείτονες, άνθρωποι που συναντά κανείς τυχαία– έχουν αξιοσημείωτη σημασία. Προσφέρουν ευκαιρίες, πληροφορίες και ένα αίσθημα ότι κάποιος ανήκει σε ένα ευρύτερο σύνολο. Ο συνδυασμός βαθιών και επιφανειακών δεσμών δημιουργεί μια υγιή κοινωνική ζωή.

Από την έρευνα στην πράξη

Πρωτοπόρα ιδρύματα εφαρμόζουν ήδη τις αρχές των οδηγιών. Ορισμένοι εργοδότες αξιολογούν την κοινωνική ευημερία όταν διαμορφώνουν πολιτικές τηλεργασίας ή σχεδιάζουν γραφεία. Σχολεία εντάσσουν δεξιότητες συναισθηματικής νοημοσύνης στο πρόγραμμα. Πόλεις επενδύουν σε κοινόχρηστους χώρους που ενθαρρύνουν την ανθρώπινη επαφή.

Σε ατομικό επίπεδο, οι οδηγίες προτείνουν απλές αλλά αποτελεσματικές πρακτικές: περισσότερες διά ζώσης επαφές, ενεργή χρήση της τεχνολογίας, υγιής διαχείριση της μοναξιάς ως χρόνος ανάκτησης ενέργειας και καθιέρωση ρουτινών που δημιουργούν φυσικές ευκαιρίες κοινωνικότητας.

Πάνω απ’ όλα, η πρωτοβουλία υπογραμμίζει την αξία του να παίρνουμε εμείς το πρώτο βήμα. Σε μια κουλτούρα που θεωρεί την κοινωνικότητα πολυτέλεια, η προτεραιοποίηση της σύνδεσης αποτελεί πράξη φροντίδας, για τον εαυτό μας και για τους άλλους.

Πηγη: https://healthpharma.gr/

Μια πρωτοποριακή τεχνολογία που αξιοποιεί τροποποιημένα βακτήρια μέσα σε μαγνητικές γέλες μπορεί να εντοπίσει αίμα στο έντερο σε λίγα λεπτά. Μελέτη από το East China University δείχνει ότι η νέα προσέγγιση είναι σημαντικά ταχύτερη από τις σημερινές εξετάσεις κοπράνων.

Ερευνητές από το East China University of Science and Technology δημιούργησαν μια νέα διαγνωστική πλατφόρμα, το MagGel-BS, που συνδυάζει τρία στοιχεία: ένα προστατευτικό περίβλημα gel, μαγνητικά σωματίδια για ταχεία ανάκτηση και γενετικά προγραμματισμένα βακτήρια που ανιχνεύουν βιοδείκτες ασθενειών. Η έρευνα δημοσιεύτηκε στο ACS Sensors.

Ταχεία διαδικασία 25 λεπτών — Αποτελέσματα σε μόλις 20

Οι συμβατικές εργαστηριακές μέθοδοι για δοκιμή βακτηριακών αισθητήρων απαιτούν πολύωρη προετοιμασία: άλεση δείγματος, φυγοκεντρήσεις, επαναλαμβανόμενες πλύσεις και φιλτράρισμα. Η νέα μέθοδος μειώνει δραστικά τον χρόνο:

• άλεση δείγματος

• μαγνητική συλλογή των καψουλών

• ξέπλυμα σε καθαρό διάλυμα

• μέτρηση της φωτεινότητας

Συνολικός χρόνος: 25 λεπτά. Τα βακτήρια δίνουν σήμα μέσα σε 20 λεπτά από τη συλλογή.

Πώς τα βακτήρια «λάμπουν» όταν εντοπίζουν αίμα

Οι βιοαισθητήρες βασίζονται στο E. coli Nissle 1917, μια ωφέλιμη μορφή προβιοτικού. Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν μια γενετικά τροποποιημένη εκδοχή (YES601) που ενεργοποιεί ένα φωτεινό μονοπάτι όταν ανιχνεύσει heme, βασικό συστατικό του αίματος. Όσο μεγαλύτερη η αιμορραγία, τόσο εντονότερο το φως.

Προστατευτικό gel που διατηρεί τα βακτήρια ζωντανά

Το περίβλημα τύπου gel λειτουργεί ως «σφουγγάρι» που επιτρέπει τη διέλευση θρεπτικών και μορίων ασθενειών, ενώ προστατεύει τα βακτήρια από οξέα και ένζυμα. Σε τεχνητό γαστρικό υγρό, τα προστατευμένα βακτήρια εμφάνισαν επιβίωση 100% μετά από 30 λεπτά· χωρίς προστασία, το 75% καταστράφηκε.

Επιπλέον, το gel αποτρέπει άμεση επαφή με το ανοσοποιητικό. Σε δοκιμές με ανοσοκύτταρα ποντικών, οι κάψουλες δεν προκάλεσαν καμία φλεγμονώδη αντίδραση, ενώ τα «γυμνά» βακτήρια προκάλεσαν έντονη ενεργοποίηση.

Δοκιμές σε ποντίκια με φλεγμονώδη νόσο του εντέρου

Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν μοντέλο ποντικιών με κολίτιδα, προκαλώντας τέσσερις βαθμίδες νόσου: υγιή, ήπια, μέτρια και σοβαρή. Μετά τη χορήγηση των καψουλών, τα δείγματα κοπράνων συλλέχθηκαν 2–4 ώρες αργότερα.

Η ένταση του φωτός συσχετίστηκε απόλυτα με τη βαρύτητα της νόσου. Τα ισχυρότερα σήματα προήλθαν από τα ζώα με σοβαρή εντερική βλάβη. Τα βακτήρια παρέμειναν μέσα στις κάψουλες, με διαρροή <1% σε 10 ώρες.

Ρόλος των μαγνητικών σωματιδίων

Η μαγνητική ανάκτηση λύνει το βασικό πρόβλημα της απομόνωσης βακτηριακών αισθητήρων από δείγματα κοπράνων. Με ένα μαγνητικό ραβδί, οι κάψουλες συλλέγονται άμεσα, ξεπλένονται σε καθαρό διάλυμα και στη συνέχεια αναλύονται.

Το σύστημα ανέκτησε περίπου 75% των καψουλών σε διάστημα 8 ωρών. Πολλές κάψουλες μάλιστα περιείχαν περισσότερα βακτήρια από όσα αρχικά είχαν, κάτι που δείχνει ότι τα βακτήρια ίσως πολλαπλασιάζονται μέσα στο gel.

Το μέγεθος της κάψουλας και η ασφάλεια

Οι κάψουλες είχαν διάμετρο 190–250 μm, κατάλληλη για διέλευση από το έντερο των ποντικιών. Κάθε μικροσφαίρα περιείχε ~2.976 βακτήρια.

Σε όρους ασφάλειας:

• Καμία φλεγμονή σε ανοσοκύτταρα

• Καμία αλλαγή σε βάρος, ένζυμα ή μικροβίωμα

• Καμία ιστική βλάβη

• Διατήρηση δραστικότητας κατά 80% μετά από ένα μήνα αποθήκευσης στους -80°C

Υπεροχή έναντι παλαιότερων χημικών τεστ

Το κλασικό ortho-tolidine τεστ μπορεί να δώσει ψευδώς θετικά αποτελέσματα λόγω βιταμίνης C, ενζύμων ή μυοσφαιρίνης. Η νέα βακτηριακή μέθοδος ανταποκρίνεται ειδικά στο heme και ανιχνεύει έγκαιρα μικρές αιμορραγίες.

Προοπτικές για διάγνωση και άλλων νοσημάτων

Η πλατφόρμα μπορεί να δεχτεί άλλα βακτήρια που εντοπίζουν βιοδείκτες όπως:

• θειοθειϊκά και τετραθειονικά

• καλπροτεκτίνη

• DNA καρκινικών κυττάρων παχέος εντέρου

Αποτελεί modular σύστημα που μπορεί να εξελιχθεί σε πολυδιαγνωστική πλατφόρμα.

Προκλήσεις και επόμενα βήματα

Ακόμη υπάρχουν εμπόδια: διαρροή βακτηρίων, πιθανή μη-ειδικότητα, επίδραση μικροβιώματος, σταθερότητα παραγωγής, κόστος και βιομηχανική κλίμακα. Παρόλα αυτά, η τεχνολογία δείχνει ότι η ταχεία διάγνωση γαστρεντερικών ασθενειών πλησιάζει στην πραγματική κλινική εφαρμογή.

Πηγη: https://healthpharma.gr/

Η γρίπη των πτηνών παρουσιάζει αύξηση στην Ευρώπη, με τις υγειονομικές αρχές να κάνουν λόγο για τη μεγαλύτερη καταγεγραμμένη έξαρση των τελευταίων ετών.

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) ο αριθμός των μολυσμένων άγριων και οικόσιτων πτηνών αυξάνεται σταθερά, προκαλώντας ανησυχία σχετικά με τον κίνδυνο έκθεσης των ανθρώπων στον ιό Η5Ν1.

Από τις 6 Σεπτεμβρίου έως τις 14 Νοεμβρίου 2025, σε 26 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης εντοπίστηκαν 1.443 περιστατικά γρίπης των πτηνών. Πρόκειται για αριθμό τετραπλάσιο σε σύγκριση με την ίδια περίοδο πέρυσι και τον μεγαλύτερο που έχει καταγραφεί από το 2016, σύμφωνα με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Αρχής Ασφαλείας των Τροφίμων.

Τα υδρόβια πτηνά φαίνεται να πλήττονται περισσότερο, ενώ πολλές φορές παρουσιάζουν ελάχιστα ή καθόλου συμπτώματα, διευκολύνοντας έτσι τη διασπορά του ιού στο περιβάλλον. Παρόλα αυτά, σε χώρες όπως η Γερμανία, η Γαλλία και η Ισπανία έχουν παρατηρηθεί μαζικοί θάνατοι κυρίως σε πληθυσμούς γερανών, προκαλώντας σημαντική οικολογική ανησυχία.
Γρίπη των πτηνών: Τι λένε οι ειδικοί του ECDC

Η αυξημένη κυκλοφορία του ιού σημαίνει και αυξημένο κίνδυνο για τον άνθρωπο, προειδοποιεί το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων. Ιδιαίτερα εκτεθειμένες θεωρούνται επαγγελματικές και ερασιτεχνικές ομάδες που έρχονται σε επαφή με πτηνά, όπως εργαζόμενοι στην πτηνοτροφία, κυνηγοί και όσοι φροντίζουν ή μετακινούν οικόσιτα ή άγρια πουλιά.

Σε περίπτωση επαφής με μολυσμένο πτηνό ή ζώο, συνιστάται παρακολούθηση της υγείας για διάστημα 10-14 ημερών. Εφόσον εμφανιστούν συμπτώματα, απαιτείται άμεση απομόνωση και ιατρική αξιολόγηση.

Η συνεχιζόμενη αύξηση των κρουσμάτων καθιστά τη σωστή ενημέρωση και την προληπτική προστασία πιο αναγκαίες από ποτέ, με τις υγειονομικές αρχές να χτυπούν «καμπανάκι» ενόψει του χειμώνα.

 

 

Πηγη: https://www.healthreport.gr

Η σύμβαση για την ανέγερση της νέας Μονάδας Ημερήσιας Νοσηλείας «Νίκος Κούρκουλος» στο ΠΓΝ Πατρών φτάνει στην Ολομέλεια για ψήφιση. Η δωρεά, ύψους 15 εκατ. ευρώ, αποτελεί την τρίτη μεγάλη παρέμβαση της οικογένειας Λάτση στο ογκολογικό σύστημα της χώρας.

Η σύμβαση δωρεάς για την ανέγερση της νέας Μονάδας Ημερήσιας Νοσηλείας «Νίκος Κούρκουλος» στο Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Πατρών περνά σήμερα, Τετάρτη 26 Νοεμβρίου, στην Ολομέλεια της Βουλής για συζήτηση και ψήφιση. Το σχετικό νομοσχέδιο του Υπουργείου Υγείας εγκρίθηκε κατά πλειοψηφία από την Επιτροπή Κοινωνικών Υποθέσεων, με τη Νέα Δημοκρατία να το στηρίζει, ενώ τα κόμματα της αντιπολίτευσης επιφυλάχθηκαν να τοποθετηθούν στην τελική συνεδρίαση. Μοναδική εξαίρεση αποτέλεσε το ΚΚΕ, το οποίο ψήφισε «Παρόν».

Γεωργιάδης: Σειρά σημαντικών παρεμβάσεων

Ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης χαρακτήρισε τη δωρεά «πολύ σπουδαία για το εθνικό σύστημα Υγείας», σημειώνοντας πως «όποιος βουλευτής δεν την ψηφίσει είναι ντροπή του», καθώς «στην ουσία λέει να αφήσουμε τους ασθενείς χωρίς αυτού του επιπέδου υπηρεσίες». Τόνισε ότι η χειρονομία της κυρίας Λάτση συνεχίζει μια σειρά σημαντικών παρεμβάσεων, αντίστοιχη με τη δωρεά για τη Μονάδα στον «Άγιο Σάββα» και αργότερα στο Θεαγένειο της Θεσσαλονίκης, οι οποίες εξυπηρετούν συνολικά περίπου 60.000 ασθενείς ετησίως.

Η νέα παρέμβαση αφορά στην κατασκευή ενός σύγχρονου κτιρίου στο Ρίο, που θα στεγάσει μια μονάδα τελευταίας τεχνολογίας, προϋπολογισμού 15 εκατ. ευρώ. Ο υπουργός υπογράμμισε ότι τέτοιες χορηγίες δεν υποκαθιστούν τις υποχρεώσεις του κράτους, αλλά τις συμπληρώνουν, καθώς «δεν υπάρχει κράτος στον πλανήτη που να μη δέχεται ιδιωτικές χορηγίες στα δικά του εθνικά συστήματα Υγείας».

Ιδιωτικοποίηση του ΕΣΥ

Ο κ. Γεωργιάδης απάντησε και στην κριτική περί «ιδιωτικοποίησης του ΕΣΥ», επισημαίνοντας ότι «το κράτος κάνει τη δουλειά του», μέσα από τον σχεδιασμό 93 νέων νοσοκομείων και την προμήθεια εξοπλισμού 100 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης. Κατά τον ίδιο, το αφήγημα περί ιδιωτικοποίησης δεν στηρίζεται στα πραγματικά δεδομένα.

Στη συζήτηση, ο υπουργός αναφέρθηκε και στο πρόγραμμα «Προλαμβάνω», υπερασπιζόμενος την αποτελεσματικότητά του. Το χαρακτήρισε «το μεγαλύτερο πρόγραμμα προληπτικών εξετάσεων που έχει γίνει ποτέ από το ελληνικό κράτος», με ήδη 5.000.000 ΑΜΚΑ να έχουν συμμετάσχει σε κάποια εξέταση. Όπως είπε, χιλιάδες ζωές έχουν σωθεί μέσα από την έγκαιρη διάγνωση καρκίνου του μαστού, του τραχήλου, του παχέος εντέρου και καρδιοαγγειακών νοσημάτων.

Παράλληλα, υποστήριξε ότι ο περιορισμός της δυνατότητας συνταγογράφησης όταν εκκρεμεί κάλυψη από το πρόγραμμα γίνεται για να προστατευθεί ο προϋπολογισμός των διαγνωστικών κέντρων και να μην επιβαρύνεται το σύστημα μέσω clawback.

Ο υπουργός έκανε ειδική αναφορά και στο Εθνικό Μητρώο Νεοπλασιών, το οποίο λειτουργεί από τον Φεβρουάριο και έχει πλέον ενοποιήσει ψηφιακά όλα τα ογκολογικά νοσοκομεία. Όπως είπε, αποτελεί «εργαλείο που η ογκολογική κοινότητα ζητούσε εδώ και χρόνια». Υπενθύμισε επίσης την εισαγωγή δύο νέων βιοδεικτών για την εξατομίκευση της θεραπείας του καρκίνου, με κόστος 400–600 ευρώ, οι οποίοι πλέον αποζημιώνονται από το κράτος.

Η συζήτηση στην Ολομέλεια αναμένεται να κυλήσει με υψηλούς τόνους, ωστόσο η κυβέρνηση εμφανίζεται αποφασισμένη να προχωρήσει το έργο, το οποίο θα ενισχύσει σημαντικά την ογκολογική φροντίδα στη Δυτική Ελλάδα.

Πηγη: https://healthpharma.gr/

Ξεσηκωμό στο υγειονομικό προσωπικό του ΕΣΥ προκαλούν οι συγχωνεύσεις κλινικών που σχεδιάζει το υπουργείο υγείας για το επόμενο διάστημα.

Ήδη πολλά σωματεία και φορείς σε διάφορες περιοχές της χώρας, πραγματοποιούν κινητοποιήσεις ως αντίδραση στα σχέδια της κυβέρνησης, ενώ τη σκυτάλη έχει λάβει πλέον και η Κρήτη.

Ο αριθμός των σωματείων των συλλόγων αλλά και όλων των φορέων του νησιού συστρατεύονται προκειμένου να μην υπάρξουν συγχωνεύσεις στο δημόσιο σύστημα υγείας.

Σήμερα μάλιστα Πέμπτη 27 Νοεμβρίου στην Κρήτη πραγματοποιούνται κινητοποιήσεις ακριβώς για τον νέο υγειονομικό χάρτη ο οποίος φαίνεται ότι βρίσκεται στα συρτάρια του υπουργείου υγείας και αναμένεται να ενεργοποιηθεί μέσα στο 2026, εκτός βεβαίως αν υπάρξουν πολιτικές εξελίξεις.
Σιγή ιχθύος προς ώρας για τις συγχωνεύσεις

Αξίζει να σημειωθεί ότι το Υπουργείο Υγείας δεν μιλά επισήμως, προς ώρας τουλάχιστον, για συγχωνεύσεις νοσοκομείων, αλλά μόνο για συγχωνεύσεις κλινικών, με το επιχείρημα ότι θα στελεχωθούν πλήρως εκείνες που θα απομείνουν μετά τις ενοποιήσεις.

Οι εργαζόμενοι εκφράζουν την έντονη ανησυχία τους και επισημαίνουν πως παρά τις κυβερνητικές διαβεβαιώσεις, οι σχεδιασμοί του υπουργείου υγείας που προχωρούν χωρίς ουσιαστική διαβούλευση, εγκυμονούν σοβαρούς κινδύνους για τη δημόσια υγεία.

Να υπενθυμιστεί ότι αντίστοιχες κινητοποιήσεις είχαν γίνει σε διάφορες περιοχές της χώρας όπως στην Κυπαρισσία και στη Νάουσα, όπως και σε άλλα νοσοκομεία της Βόρειας Ελλάδος.

Πάντως οι αντιδράσεις αυτές των τοπικών κοινωνιών, φαίνεται πως οδηγούν το υπουργείο Υγείας στο να μην προχωρήσει άμεσα σε συγχωνεύσεις ολόκληρων νοσοκομείων αλλά μόνο κλινικών, παρότι ήταν μέσα στα αρχικά σχέδια.

Οι εργαζόμενοι στο ΕΣΥ φοβούνται ότι με τις συγχωνεύσεις θα υπάρξει ουσιαστικά μείωση του προσωπικού σε όλες τις δημόσιες μονάδες υγείας.

Αντίστοιχοι φόβοι υπάρχουν και για τους νέους Οργανισμούς που δημιουργούνται έπειτα από σχετική εγκύκλιο του υπουργείου υγείας και οι οποίοι θα προσδιορίσουν με ακρίβεια όλες τις θέσεις εργασίας ανά κλινική και νοσοκομείο.

 

 

Πηγη: https://www.healthreport.gr

Οι Εναλλακτικές Μεθοδολογίες Δοκιμών (NAMs) εξελίσσονται σε τομή για την προκλινική έρευνα, μειώνοντας δραστικά τη χρήση ζωικών μοντέλων και αυξάνοντας την ακρίβεια των προβλέψεων για τον άνθρωπο. Με τη στήριξη FDA, NIH και διεθνών φορέων, η νέα εποχή στη φαρμακολογία γίνεται πλέον πραγματικότητα.

Μια συντονισμένη εθνική και διεθνής προσπάθεια διαμορφώνεται γύρω από τη μετάβαση σε εναλλακτικές μεθόδους αντί των δοκιμών σε πειραματόζωα, με τη στήριξη ενός νέου οδικού χάρτη του ο FDA και μιας παγκόσμιας συμμαχίας επιστημόνων και βιομηχανικών εταίρων. Το Foundation for the National Institutes of Health (FNIH) ετοιμάζεται να παρουσιάσει τα πρώτα concepts για την επικύρωση και την πιστοποίηση των New Approach Methodologies (NAMs), τα οποία θα εξελιχθούν σε έργα απόδειξης-εφαρμογής με τελικό στόχο την ταχύτερη πρόσβαση των ασθενών σε νέες θεραπείες.

Οι NAMs περιλαμβάνουν εργαστηριακές (in vitro, in chemico) ή υπολογιστικές (in silico) προσεγγίσεις που εισάγουν νέα, ανθρωποκεντρικά μοντέλα βιοϊατρικής έρευνας, ικανά να μετασχηματίσουν τη βασική, μεταφραστική και κλινική επιστήμη.

Η ωρίμανση των NAMs και η επιτάχυνση από τον FDA

Παρότι οι NAMs αναπτύσσονται εδώ και πάνω από μία δεκαετία, το 2025 χαρακτηρίζεται από θεαματική ωρίμανση. Η Stacey Adam, αντιπρόεδρος του FNIH, εξηγεί ότι πολλοί οργανισμοί είχαν ήδη επενδύσει σε in vitro τεχνολογίες, όμως οι ρυθμιστικές αρχές απαιτούν επαρκή τεκμηρίωση πριν αποδεχθούν ένα νέο μοντέλο.

Η κατάσταση άλλαξε με τη δημοσίευση από τον FDA του Roadmap to Reducing Animal Testing in Preclinical Safety Studies, που υιοθετεί μια στρατηγική, βηματική μετάβαση σε επιστημονικά τεκμηριωμένες NAMs, όπως τα organ-on-a-chip, η υπολογιστική τοξικολογία και τα προηγμένα κυτταρικά συστήματα.

Στόχος του οδικού χάρτη είναι η ενίσχυση της προβλεπτικής ακρίβειας, η μείωση της χρήσης ζώων και η γρήγορη υιοθέτηση ανθρώπινων μοντέλων μέσω συνεργασίας με φορείς όπως τα NIH, το EPA και το Veterans Administration στο πλαίσιο του ICCVAM.

Ο ρόλος της βιομηχανίας και η πρόκληση της «πρωτιάς»

Οι φαρμακευτικές εταιρείες σταθμίζουν προσεκτικά το εάν πρέπει να είναι οι πρώτες που θα υποβάλουν δεδομένα NAMs για ρυθμιστική έγκριση. Οι μεγάλες εταιρείες διαθέτουν μεγαλύτερη ευελιξία: μπορούν να «τρέχουν» πιλοτικά προγράμματα, να δοκιμάζουν organ-on-a-chip συστήματα και να τα ενσωματώνουν στα ερευνητικά τους pipelines.

Αντίθετα, πολλές βιοτεχνολογικές start-up αναρωτιούνται εάν αυτή η μετάβαση σημαίνει ότι μπορούν να παρακάμψουν ορισμένες παραδοσιακές μελέτες τοξικότητας. Το ερώτημα «Μπορούμε να κινηθούμε γρηγορότερα χωρίς δοκιμές σε ζώα;» παραμένει κεντρικό.

Το Validation Qualification Network και το νέο οικοσύστημα δεδομένων

Η FNIH και τα NIH σχεδιάζουν το Validation Qualification Network (VQN), το οποίο θα καθορίσει τις προδιαγραφές επικύρωσης, τις διαδικασίες αξιολόγησης και τα κοινά δεδομένα που απαιτούνται για την ευρεία αποδοχή των NAMs.

Συνολικά συμμετέχουν 15 ομοσπονδιακές υπηρεσίες, πάνω από 40 εταιρείες και οργανισμοί, μεγάλοι επιστημονικοί φορείς, ευρωπαϊκές και ασιατικές ρυθμιστικές αρχές.

Στο πλαίσιο του VQN αναπτύσσονται:

• shared data elements

• ενοποιημένες πρακτικές αναφοράς

• ένα searchable NAMs database με την κατάσταση επικύρωσης κάθε μεθόδου

Αυτό το περιβάλλον ενισχύει τη διαφάνεια και επιταχύνει την εναρμόνιση.

Η επιστημονική λογική πίσω από την αλλαγή

Τα παραδοσιακά ζωικά μοντέλα τοξικότητας είναι χρονοβόρα και συχνά ανεπαρκή στην πρόβλεψη ανθρώπινων αποκρίσεων. Οι NAMs, όπως τα microphysiological systems, μπορούν να παράγουν δεδομένα μέσα σε ημέρες αντί για μήνες.

Κλάδοι όπως η ηπατική και καρδιακή τοξικότητα εμφανίζουν τα υψηλότερα επίπεδα εφαρμογής, ενώ αναδύονται νέες δυνατότητες σε νευρολογικές και οφθαλμολογικές εφαρμογές.

Στην ογκολογία, οι organoids και τα multicellular chips χρησιμοποιούνται ευρέως σε personalized medicine, επιτρέποντας δοκιμές φαρμάκων σε υλικό που προέρχεται από τον ίδιο τον ασθενή.

Από τα αντισώματα στις νέες χημικές οντότητες

Ο οδικός χάρτης προτείνει ως πρώτο βήμα τη μείωση της χρήσης ζώων στις μελέτες ασφάλειας μονοκλωνικών αντισωμάτων, λόγω της προβλεψιμότητάς τους. Στη συνέχεια, η προσέγγιση θα επεκταθεί σε βιολογικά και μικρά μόρια.

Η κρίσιμη σημασία της επικύρωσης

Για να υιοθετηθούν οι NAMs σε ρυθμιστικά submissions, απαιτείται:

• ισχυρή τεχνική επικύρωση

• αναπαραγωγιμότητα σε πολλά εργαστήρια

• τυποποίηση παραμέτρων

• δεδομένα που ευθυγραμμίζονται με ζωικά και ανθρώπινα αποτελέσματα

Η έλλειψη τυποποίησης αποτελεί ακόμη σημαντικό εμπόδιο: διαφορετικά εργαστήρια μπορεί να χρησιμοποιούν ελαφρώς διαφορετικές τεχνικές στα ίδια organ-on-a-chip μοντέλα.

Διεθνής σύγκλιση και το μέλλον

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η Αυστραλία έχουν ήδη υιοθετήσει πιο ανοικτές στάσεις απέναντι στις NAMs. Οι ΗΠΑ επιχειρούν τώρα να επιταχύνουν, συνδυάζοντας νέες μεθόδους με τεχνητή νοημοσύνη και in silico μοντέλα.

Η πλήρης κατάργηση των δοκιμών σε ζώα δεν είναι ακόμη εφικτή, αλλά μια σημαντική μείωση φαίνεται απολύτως ρεαλιστική.

Πηγη: https://healthpharma.gr

Η ολοκλήρωση των Εθνικών Κατευθυντήριων Οδηγιών Κλινικής Πρακτικής για τη Διαχείριση της Παχυσαρκίας σηματοδοτεί μια ιστορική στιγμή για τη δημόσια υγεία στη χώρα μας. Πρόκειται για ένα έργο που θέτει ενιαίο, επιστημονικά τεκμηριωμένο και σύγχρονο πλαίσιο για την πρόληψη, αξιολόγηση και θεραπευτική αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, μιας χρόνιας και υποτροπιάζουσας νόσου.

Το έργο υλοποιήθηκε με πρωτοβουλία της Συμμαχίας για την Καταπολέμηση της Παχυσαρκίας (Action4Obesity), ενός δικτύου 35 επιστημονικών και ιατρικών εταιρειών και φορέων. Συμμετείχαν 50 διακεκριμένοι επιστήμονες από 20 διαφορετικές ειδικότητες, σε μια διαδικασία που διήρκεσε 20 μήνες. Οι οδηγίες ενηλίκων βασίστηκαν στις καναδικές Κατευθυντήριες Οδηγίες του Obesity Canada, ενώ οι οδηγίες για παιδιά και εφήβους προσαρμόστηκαν από την Αμερικανική Παιδιατρική Εταιρεία, ώστε να ανταποκρίνονται στις ιδιαιτερότητες και τα επιδημιολογικά δεδομένα της Ελλάδας.
Κοινωνικό και Οικονομικό Αποτύπωμα

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν:

• σχεδόν 70% του ελληνικού πληθυσμού έχει υπερβάλλον βάρος, ενώ
• η παιδική και εφηβική παχυσαρκία φτάνει το 41%,
• το υψηλότερο ποσοστό στην Ευρώπη.
• Το οικονομικό κόστος για το σύστημα υγείας εκτιμάται σε 4,92 δισ. ευρώ ετησίως, ποσό που αντιστοιχεί στο 2,07% του ΑΕΠ.
• Από αυτά, τα 2,593 δισ. € είναι άμεσα ιατρικά κόστη και τα 2,327 δισ. € έμμεσα, όπως απώλεια παραγωγικότητας και πρόωρη θνησιμότητα.

Η Γενική Γραμματέας Δημόσιας Υγείας, Χριστίνα Μαρία Κράββαρη, χαρακτήρισε τις οδηγίες «έργο ορόσημο» και τόνισε ότι αποτελούν εργαλείο για την ιατρική κοινότητα και τη χάραξη πολιτικών υγείας. Οι εκπρόσωποι της συγγραφικής ομάδας, καθηγητές Νικόλαος Τεντολούρης, Δημοσθένης Παναγιωτάκος και Ευαγγελία Χαρμανδάρη, υπογράμμισαν τη σημασία της διεπιστημονικής συνεργασίας και την ανάγκη για ολιστική προσέγγιση που μειώνει το στίγμα και βελτιώνει την ποιότητα ζωής των ασθενών.

Επόμενα Βήματα

Στα άμεσα σχέδια περιλαμβάνονται η εκπαίδευση των ιατρών της πρωτοβάθμιας φροντίδας, η ενημέρωση του κοινού, η θεσμοθέτηση Κέντρων Παχυσαρκίας στα νοσοκομεία και η ανάπτυξη προγραμμάτων για ενήλικες 30–70 ετών, με δωρεάν φαρμακευτική υποστήριξη και διαιτολογική καθοδήγηση.

Οι νέες Εθνικές Οδηγίες μετατρέπουν την αποσπασματική προσέγγιση σε οργανωμένο σύστημα φροντίδας, προσφέροντας τεκμηριωμένες θεραπείες, μειώνοντας το κόστος και ενισχύοντας την πρόληψη. Πρόκειται για μια ολιστική στρατηγική που αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο η Ελλάδα αντιμετωπίζει την παχυσαρκία, θέτοντας τις βάσεις για ένα πιο υγιές μέλλον.

 

 

Πηγη: https://virus.com.gr/